Diễn trình thiết kế đô thị trong thiết kế quy hoạch - kiến trúc (Thanh Hóa) - KTS.Nguyễn Vượng

Chia sẻ: Nguyen Minh Phung | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:5

0
167
lượt xem
65
download

Diễn trình thiết kế đô thị trong thiết kế quy hoạch - kiến trúc (Thanh Hóa) - KTS.Nguyễn Vượng

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Bài viết "Diễn trình thiết kế đô thị trong thiết kế quy hoạch - kiến trúc (Thanh Hóa) - KTS.Nguyễn Vượng" giới thiệu đến bạn 5 câu hỏi rất hay cũng như thực trạng của thiết kế đô thị và quy hoạch đô thịcủa nước ta hiện nay.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Diễn trình thiết kế đô thị trong thiết kế quy hoạch - kiến trúc (Thanh Hóa) - KTS.Nguyễn Vượng

  1. DIỄN TRÌNH THIẾT KẾ ĐÔ THỊ TRONG THIẾT KẾ QUY HOẠCH - KIẾN TRÚC TẠI VIỆN QUY HOẠCH XÂY DỰNG THANH HÓA TRƯỚC THỀM HỘI NHẬP KTS. NGUYỄN VƯỢNG1 Viện Quy hoạch Xây dựng Thanh Hóa (THCPI) đã nhận được thư mời của Tạp chí Kiến trúc Việt Nam về vấn đề Thiết kế đô thị (TKĐT - Urban Design) với 5 câu hỏi rất hay cũng rất nói trước thực trạng của thiết kế đô thị và quy hoạch đô thị của nước ta hiện nay. Viện QHXDTH đưa ra một số suy nghĩ bước đầu dựa trên những kinh nghiệm và hoạt động thực tiễn của mình để trao đổi với các đồng nghiệp trong cả nước thông qua Tạp chí. 1. Thiết kế đô thị đang ở đâu? Thực chất đây không chỉ là câu hỏi giản dị cho dân chúng mà trước hết là cho giới nghề những nhà quy hoạch - Những KTS, KS đô thị với toàn bộ những vấn đề của đô thị học và đô thị hóa. Bởi lẽ "Ngày nay đô thị học - quy hoạch đô thị không được nhìn nhận như một nghệ thuật hay khoa học, hoặc vừa nghệ thuật vừa khoa học phải là một thực hành xã hội"; nghĩa là cả xã hội hoặc chí ít là cộng đồng xã hội đô thị phải cùng hành động. Vậy TKĐT đang ở đâu? Trước tiên, có thể nói TKĐT chưa được định vị, định dạng bởi trong thực tế hiện tại rất khó định tính và định lượng các vấn đề của TKĐT. Ví như: TKĐT là gì? dẫu đã có rất nhiều hội thảo với rất nhiều ý kiến của chuyên gia trong và ngoài nước đã định nghĩa về TKĐT. Nhưng đưa khái nhiệm trên vào thực tế xã hội thì rất khó. Chúng ta nên quy về những vần đề dễ hiểu, dễ nhớ, cụ thể để có thể phổ cập cho cộng đồng đô thị để cùng biết, cùng làm. Câu chuyện về TKĐT chính là sự thổi hồn cho đô thị, nâng cao chất lượng cho đô thị. TKĐT đặt ra hiện nay là sự mở đường khởi chuyện để đặt ra những vấn đề chúng ta phải làm gì, lối nhìn về câu chuyện này ra sao? Các địa phương phải làm gì để đi tìm một hình bóng mới cho TP Thanh Hóa. Thanh Hóa sẽ kế thừa gì? Lưu giữ gì? đẩy nó lên như thế nào? Trước đây ta đã làm gì? Bây giờ phải làm gì? Nước ngoài làm ra làm sao? ở Thanh Hóa 1 Viện Quy hoạch Xây dựng Thanh Hóa (Thanh Hoa Construction Planning Institute - THCPI), Số 747 - Đường Bà Triệu, Thành phố Thanh Hóa, Việt Nam. Tel. & Fax: +84-37-850893. 1
  2. TKĐT đã hiển thị ngay từ việc vua Gia Long chọn đất xây trấn thành Thành Thanh Hóa tại làng Hạc - Trung tâm TP hiện hữu. Vậy thì Thiết kế đô thị là gì? TKĐT phải được đồng hành xuyên suốt quá trình hình thành cho đến phát triển của đô thị. Chúng ta phải đặt vấn đề này ngay từ khi chọn đất, tìm ý tưởng thiết kế cho mỗi đồ án quy hoạch. TKĐT phải là phần hồn của không gian vật thể. TKĐT hình thành qua quan trắc, hình thể để tạo nên cái bản sắc, cái riêng của đô thị, tạo nên cái hồn của chính đô thị. Để rồi đi xa mỗi người đều nhớ rõ. Vì sao lại nói TKĐT đang ở đâu? Bởi lẽ TKĐT chưa được định dạng. Muốn định dạng phải định tính, định lượng cho nó. Từ đó mới định dạng được. Bởi lẽ đó với Thanh Hóa cái định tính, định lượng được trả lời từ các câu hỏi "Thanh Hóa xưa có gì/ Nay có gì? Chúng tôi cần toan tính cho nó những gì? Trên nền tảng ấy, bản sắc địa phương sẽ được thể hiện rõ. Nhìn chung Những quy hoạch cũ của chúng ta… 2. Nên quan niệm như thế nào giữa quy hoạch và thiết kế đô thị? "Trước hết quy hoạch đô thị hiển nhiên là việc trù tính cho sự hình thành tồn tại và phát triển của đô thị. (Theo cụ Đào Duy Anh, quy hoạch là việc trù tính - Từ điển Hán Việt Nôm). Không có quy hoạch tổng thể phát triển cho các đô thị thậm chí cho cả một vùng đô thị hóa, chỉ có quy hoạch đô thị mà thôi. Xét cho cùng QHC là những đồ bản dự kiến phương hướng chiến lược của sự phát triển đô thị thông qua các mục tiêu sử dụng đất đai còn gọi là QHC là QH sử dụng đất. Chiều cạnh khác QHC còn là kết quả của việc trù tính hoạch định các chính sách về việc giải quyết các mâu thuẫn và tạo lập sự hợp tác giữa hai khu vực tư ích và công ích về sự cân đối các nguồn lực với tài lực nhân lực, tin lực cho việc thực hiện các mục tiêu chiến lược của đô thị. Vì vậy QHC đô thị cũng còn được gọi là quy hoạch chiến lược của đô thị. Vậy TKĐT trong QHĐT thực chất là gì? Chúng ta không thể không thực hiện TKĐT là 1 quá trình nghiên cứu tạo lập không gian cảnh quan đô thị, mà ở đây sự phán đoán, năng lực thẩm mỹ năng lực cảm nhận trực giác và tính sáng tạo, một vai trò to lớn ngay cả trong thời đại kỹ trị bậc nhất hiện nay. Sản phẩm của TKĐT chính là những hình ảnh (hình bóng - Silhouette) của các khu đô thị, thậm chí cả một vùng đô thị còn là kết quả của sự sáng tạo trong hữu thức và cả trong vô thức. Không nên xem TKĐT như là sự kế tục và cụ thể hóa quy hoạch đô thị. Vì TKĐT là sự sắp xếp với những ý tưởng tổng thể về môi trường, không gian và hình thể đô thị, xuyên suốt toàn 2
  3. bộ quá trình QH đô thị nên xem TKĐT như một khâu đồng hành với quá trình quy hoạch đô thị. Hiện nay chúng ta đã đặt quá nhiều trọng trách lên vai các KTS trong việc xử lý các vấn đề đô thị. Thực tiễn cho thấy đô thị là một thể hòa đồng của nơi chốn - lao động và công chúng, giải quyết các vấn đề đô thị là việc của tập thể các nhà khoa học về các chuyên ngành địa lý, kinh tế, xã hội học, luật học và kiến trúc đô thị, của toàn thế cộng đồng đô thị, thậm chí cả sự hỗ trợ đồng cảm, đồng thuận của các nhà chính trị quản lý điều hành đô thị. Từ thực tiễn của Thanh Hóa, có thể đi đến nhận định: TKĐT tham dự vào quá trình trù tính của tất cả các quy hoạch đô thị từ quy hoạch vùng, QHC, QHCT, và thiết kế kiến trúc. TKĐT và quy hoạch đô thị là quá trình hòa hợp, đan xuyên lẫn nhau, để đạt tới một hình ảnh tổng hòa, kế thừa và phát triển của đô thị. 3. Vì sao TKĐT Việt Nam chưa có? Tại sao chúng ta đặt vấn đề TKĐT Việt Nam chưa có? Thực tế các đồ án quy hoạch của chúng ta thời gian qua mới chỉ quan tâm đến quy hoạch chức năng, quy hoạch sử dụng đất mà chưa chú ý nhiều đến chất lượng nơi chốn, môi trường văn minh đô thị. Mặt khác áp lực của xã hội về TKĐT chưa đặt ra do trong nghèo khó người dân mới chỉ quan tâm đến việc đủ ăn đủ mặc. Nhưng khi xã hội phát triển, đặc biệt trong quá trình hội nhập, đòi hỏi sự tiện ích công cộng chất lượng không gian sống đòi hỏi phải cao hơn. Điều này không chỉ là sự quan tâm của người dân mà còn là nhận thức rất rất rõ ràng của các nhà lãnh đạo. Tuy nhiên, thực tế các đô thị hiện nay còn nhiều điều chưa được như mong muốn, chất lượng không gian sống chưa cao, bộ mặt đô thị còn lộn xộn, chưa đẹp vì vậy mới có sự hồ nghi về sự tồn tại của TKĐT của Việt Nam hiện nay. Một nguyên nhân quan trọng khác chính là khung pháp chế về quản lý đô thị và TKĐT chưa được ban hành và đi vào thực tế. Thậm chí ngay cả trong Nghị định số 08 của Chính phủ và Thông tư số 15 của Bộ Xây dựng cũng chưa chỉ ra được nội dung nhiệm vụ của TKĐT trong các đồ án QHC. Trước vấn đề này TTCP đã ban hành nghị định về Quản lý đô thị. Rất mong BXD sớm ban hành thông tư hướng dẫn để các địa phương lấy đó làm căn cứ pháp lý để thực hiện. 3
  4. 4. Nói đến TKĐT, theo ông Thanh Hóa đang đặt ra những vấn đề gì? Tỉnh uỷ, UBND tỉnh Thanh Hóa, Thành ủy và Ủy ban nhân dân Thành phố đều nhận thức rất đúng và thống nhất cao về những vấn đề của TKĐT trong quy hoạch chung xây dựng. Vì vậy đã có chủ trương cho phép Viện Quy hoạch XD TH với tư cách là tư vấn chính được hợp tác nghiên cứu với tập đoàn tư vấn Louis Berger (LBG) - Hoa Kỳ về các nội dung cụ thể của thiết kế đô thị trong đồ án điều chỉnh QHC TP Thanh Hóa đến năm 2020. Từ thực tiễn hợp tác cho thấy TKĐT phải được đề cập đến ngay từ bước hình thành ý tưởng kiến tạo không gian, xác lập cấu trúc không gian đô thị. Ví như việc gắn các đặc trưng của địa hình thể như: núi, sông, cảnh quan thủy thổ… với việc chọn đất, chọn hướng phát triển đô thị. Từ thực tiễn cho thấy hiệu quả, sự bức thiết của TKĐT trong việc tạo ra hình ảnh mới của TP Thanh Hóa tại các vị trí trọng yếu như các cửa ngõ, quảng trường, các điểm nhấn đô thị. Chính nhờ việc đặt vai trò của TKĐT ngay từ bước đầu chắc chắn sẽ nâng cao được chất lượng đô thị của đồ án QHC, biểu đạt được sự mong muốn về diện mạo mới của Thanh Hóa. Cũng từ quá trình thực hiện nghiên cứu đồ án QHC TP Thanh Hóa cho thấy nội dung TKĐT không chỉ tập trung vào giải quyết các vấn đề về xử lý, tạo lập các hình ảnh đặc trưng của đô thị mà còn phải giải quyết rất cụ thể những vấn đề của các không gian đặc thù như các trục cảnh quan, các tuyến phố chính, các không gian công cộng, các điểm nhấn, các thảm xanh, các sông hồ của thành phố cũng đã thực hiện đồng hành các phác thảo TKĐT về Hồ Thành, chỉnh trang cải tạo sông Hàn, kiến tạo phố đi bộ Phan Chu Trinh… làm cơ sở nền móng để khẳng định và xác lập ý tưởng phát triển thành phố trong tương lai. Thiết lập hồ sơ quy định về kiến trúc cảnh quan thiết kế đô thị để quản lý. Phổ cập đến dân chúng các hình ảnh sản phẩm cụ thể của TKĐT cho dân chúng để người dân hiểu và thực hiện đúng những yêu cầu của TKĐT của đồ án QHC TP Thanh Hóa đến 2020 ngay trong quá trình lập quy hoạch. 5. Đi vào cuộc sống Phải phổ thông hóa các nội dung và sản phẩm của thiết kế đô thị để mọi người biết và làm theo bằng cách cụ thể hóa bằng những đường phố công viên, những kiến trúc nhỏ cho đến việc thiết kế xây dựng quảng trường, 4
  5. trung tâm từ cây xanh đường phố đèn hiệu biển báo đến quy định màu sắc, hình thể của từng nhóm nhà ở cụ thể, tạo ra một áp lực lớn hơn từ phía xã hội đối với những nhà thiết kế và quản lý đô thị. Những nội dung của đồ án TKĐT phải được chuyển giao đến tận Chính quyền cơ sở từ xã phường, tổ dân phố để TKĐT trở thành một thực hành xã hội ngay ở thành tố cơ sở nhỏ nhất của cộng đồng đô thị. Việc từng bước nâng cao chất lượng nơi chốn, không gian sống, trước hết ở những khu trọng yếu của đô thị như phố buôn bán, trung tâm vui chơi giải trí, các trung tâm phục vụ lợi ích cộng đồng để có thể ngay từ bây giờ người dân đô thị có thể hưởng thụ những thành quả của thiết kế đô thị. Ví như việc đơn giản là lựa chọn hàng cây thích ứng, các hệ thống đèn đường đèn chiếu sáng cho đến các thùng rác công cộng như ở Quảng trường Lê Lợi, dọc trục đại lộ Lê Lợi, Phố Vườn hoa, công viên Hồ Thành. TKĐT là vì con người, cho con người. Quan hệ nhân quả giữa quy hoạch, TKĐT và cộng đồng đô thị. Chỉ có như vậy TKĐT từng bước đi vào đời sống. 5

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

Đồng bộ tài khoản