Điều khiển tự động - Chương 3

Chia sẻ: Nguyenthanh Tuoc | Ngày: | Loại File: PPT | Số trang:19

0
82
lượt xem
42
download

Điều khiển tự động - Chương 3

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Tham khảo tài liệu 'điều khiển tự động - chương 3', kỹ thuật - công nghệ, tự động hoá phục vụ nhu cầu học tập, nghiên cứu và làm việc hiệu quả

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Điều khiển tự động - Chương 3

  1. Chương 3. Khảo sát ổn định hệ tuyến tính liên tục . I. Khái niệm chung R C G Cho hệ thống: - Hàm truyền vòng kín: H G ( p) M ( p) = 1 + G ( p) H ( p) Phương trình đặc trưng (PTĐT): F(p) = 1 + G(p).H(p) = 0 Định nghĩa hệ thống ổn định : tín hiệu ngõ ra bị chặn khi tín hiệu ngõ vào bị chặn. |r(t)| ≤ N < ∞  | c(t) | ≤ M < ∞ Điều khiển tự động 1
  2. Chương 3. Khảo sát ổn định hệ tuyến tính liên tục . n Nghiệm của PTVP có dạng tổng quát: c ( t ) = ∑ λi e pi t i =1 Để c(t) bị chặn khi t  ∞ thì pi phải có phần thực âm. + Hệ thống ổn định khi các cực của M(p) có phần thực âm hay nghiệm của PTĐT nằm bên trái mặt Im phẳng phức (TMP) Re + Hệ thống ở biên giới ổn định khi PTĐT có ít nhất 1 nghiệm nằm trên trục ảo, tất cả các nghiệm còn lại nằm bên trái mặt phẳng phức (TMP). + Hệ thống không ổn định khi PTĐT có ít nhất 1 nghiệm nằm bên phải mặt phẳng phức (PMP). (ví dụ với Matlab) Điều khiển tự động 2
  3. Chương 3. Khảo sát ổn định hệ tuyến tính liên tục . II. Tiêu chuẩn ổn định đại số 1. Điều kiện cần Xét hệ có PTĐT như sau: F(p) = an pn + an-1 pn-1 +…+a0 = 0 (an ≠ 0). Điều kiện cần để hệ ổn định: + aj phải cùng dấu với an. + aj ≠ 0 (không một hệ số aj nào vắng mặt trong phương trình đặc trưng). 2. Tiêu chuẩn ổn định Routh Điều kiện cần và đủ để các nghiệm của PTDT nằm ở TMP (hệ ổn định) là tất cả các phần tử của cột 1 bảng Routh đều cùng dấu. Nếu có sự đổi dấu thì số lần đổi dấu chính là số nghiệm nằm ở PMP. Điều khiển tự động 3
  4. Chương 3. Khảo sát ổn định hệ tuyến tính liên tục . Phương pháp thành lập bảng Routh: PTĐT: F(p) = an pn + an-1 pn-1 +…+a0 = 0 (an ≠ 0). pn an an− 2 an− 4  Trong đó: p n −1 a n −1 an− 3 an− 5  a n −1 a n − 2 − a n − 3 a n p n− 2 bn− 2 bn− 4 bn− 6  bn− 2 = a n −1 p n− 3 c n− 3 cn− 5 cn− 7  a n −1 a n − 4 − a n − 5 a n      bn− 4 = a n −1 p1 ... ... ... bn− 2a n− 3 − bn− 4an−1 p 0 ... ... ... cn− 3 = bn− 2 Điều khiển tự động 4
  5. Chương 3. Khảo sát ổn định hệ tuyến tính liên tục . Các trường hợp đặc biệt: • Nếu có phần tử ở cột 1 bằng 0 thì thay 0 bằng ε và tính giới hạn của phần tử tiếp theo của cột 1 khi ε  0. p4 1 3 3 p3 2 6 p2 0 3 Thay 0 bang ε 6ε − 6 p1 → −∞ khi ε → 0 ε p0 3 Điều khiển tự động 5
  6. Chương 3. Khảo sát ổn định hệ tuyến tính liên tục . • Trường hợp có một dòng mà tòan bộ phần tử của nó bằng 0 thì sử dụng các hệ số của dòng trên để lập phương trình phụ F1(p) = 0 và lấy đạo hàm của F1(p) theo p. Thay dòng bằng 0 bằng các hệ số của phương trình đạo hàm p5 1 16 1 p4 10 160 10 p3 0 0 ⇒ F1 ( p ) = 10 p 4 + 160 p 2 + 10 dF1 ( p ) p3 40 160 ⇐ = 40 p 3 + 320 p dp p2 ... ...  • Trường hợp hệ thống có khâu trễ e-pT: Triển khai Taylor và lấy gần đúng hàm e-pT bằng 2 số hạng đầu: e-pT # 1 – pT. Điều khiển tự động 6
  7. Chương 3. Khảo sát ổn định hệ tuyến tính liên tục . 3. Tiêu chuẩn ổn định Hurwitz PTĐT: F(p) = an pn + an-1 pn-1 +…+a0 = 0 (an ≠ 0). Điều kiện cần và đủ để hệ ổn định là tất cả các định thức Hurwitz Dk, k= 0, …, n, đều cùng dấu, trong đó : Do = an , D1 = an-1 và Dk là định thức của ma trận con cấp k của ma trận vuông Dn. 3 a n−1 a n−3 a n−5  0 D2 an a n−2 a n−4 D 0 0 a n−1 a n−3  0 Dn Dn = 0 an a n−2  0      0 0   a0 Điều khiển tự động 7
  8. Chương 3. Khảo sát ổn định hệ tuyến tính liên tục . 4. Độ dự trữ ổn định. - Là đại lượng dương đánh giá mức độ ổn định của hệ thống. - Nếu vượt qua lượng dự trữ đó thì hệ thống ổn định sẽ thành mất ổn định. Im - Độ dự trữ ổn định μ chính là khỏang cách giữa trục ảo và nghiệm của PTDT gần trục μ ảo nhất. Re Re (pi) ≤ - μ. Đặt p = p’ – μ  p’ = p + μ. Vậy nên nếu Re (p) ≤ -μ  Re(p’) ≤ 0. Thay p = p’ – μ vào phương trình đặc trưng và xét tính ổn định của hệ thống đối với p’. Nếu hệ ổn định với p’ tức là ổn định với độ dự trữ μ. Điều khiển tự động 8
  9. Chương 3. Khảo sát ổn định hệ tuyến tính liên tục . Ví dụ: cho hệ thống hồi tiếp đơn vị âm như sau: R K C - p( p + 2) 2 a. Tìm K để hệ thống ổn định. b. Tìm K để hệ thống ổn định có độ dự trữ μ = 1/2 Giải Ñeå xeùt oån ñònh vôùi ñoä döï tröõ µ, ta ñaët p’ = p + µ (hay p =p’ - µ). Thay : p = p’ – ½ vaøo PTÑT ta coù: 3 2  1  1  1 5 3 9 F ( p' ) =  p'−  + 4 p'−  + 4 p'−  + K = p'3 + p'2 + p'− + K  2  2  2 2 4 8 Điều khiển tự động 9
  10. Chương 3. Khảo sát ổn định hệ tuyến tính liên tục . F ( p ) = 0 ⇔ F ( p' ) = 0 ⇔ 8 p'3 +20 p'2 +6 p'−9 + 8 K = 0 Bảng Routh: Điều kiện để hệ ổn định: 120 − 8( 8K − 9) ≥ 0 8  ≤K ≤3 8K − 9 ≥ 0 9 Điều khiển tự động 10
  11. Chương 3. Khảo sát ổn định hệ tuyến tính liên tục . R II. Tiêu chuẩn ổn định tần số G C - 1. Tiêu chuẩn Nyquist. Hàm truyền vòng hở: G(p).H(p) H Trường hợp 1: Hệ hở ổn định. Hệ kín sẽ ổn định khi biểu đồ Nyquist (biểu đồ cực) của hệ hở không bao hoặc đi qua điểm (-1,j0). Trường hợp 2: Hệ hở không ổn định và có r cực ở PMP Hệ thống kín M(p) sẽ ổn định nếu đường cong Nyquist của hệ hở GH(p) bao điểm (-1,j0) r/2 vòng theo chiều dương (ngược chiều kim đồng hồ) khi ω thay đổi từ 0  +∞ Điều khiển tự động 11
  12. Chương 3. Khảo sát ổn định hệ tuyến tính liên tục . Biểu đồ Nyquist của một số khâu đặc biệt K K + Khâu quán tính bậc nhất G( s) = = 1 + Tp 1 + jTω Đường Nyquist xuất phát từ (K, j0) trên trục thực khi ω=0 , quay 1 góc -π/2, kết thúc tại 0 khi ω  ∞ K + Nhiều Khâu quán tính G ( p) = (1 + T1 p )(1 + T2 p )...(1 + Tn p ) Đường Nyquist xuất phát từ (K, j0) trên trục thực khi ω=0 , kết thúc tại 0 khi ω  ∞ và sẽ đi qua n góc phần tư theo chiều kim đồng hồ trong mặt phẳng phức. Điều khiển tự động 12
  13. Chương 3. Khảo sát ổn định hệ tuyến tính liên tục . + Hàm truyền với khâu tích phân: K G ( p) = p m (1 + T1 p )(1 + T2 p )...(1 + Tn p ) Nếu hàm truyền có m khâu tích phân thì điểm xuất phát của biểu đồ Nyquist sẽ xuất phát từ vô cực và điểm xuất phát này tạo với trục thực 1 góc là -mπ/2. Điểm cắt của đường Nyquist với trục thực: Giải phương trình : Im(GH(jω)) = 0 tìm được ω Thay ω vào và tính Re (GH(jω)) : giao điểm của đường Nyquist với trục thực. Điều khiển tự động 13
  14. Chương 3. Khảo sát ổn định hệ tuyến tính liên tục . 2. Giản đồ Bode. Tần số cắt biên ωc : tần số mà biên độ của đặc tính tần số bằng 1 | G(jωc) | = 1 hay 20lg | G(jωc ) | = 0 dB. Tần số cắt pha ω-π : tần số mà pha của đặc tính tần số bằng -π φ (G(jω-π )) = - 180o Độ dự trữ biên hay Biên dự trữ (BDT): 1 BDT = hay BDT = - 20lg | G(jω-π ) |. G ( jω −π ) dB Độ dự trữ pha hay Pha dự trữ (PDT): PDT = 180o + φ(ωc) Hệ thống kín sẽ ổn định nếu hệ thống hở có độ dự trữ biên và độ dự trữ pha dương.  PDT > 0  ⇒ hệ thống ổn định.  BDT > 0 Điều khiển tự động 14
  15. Chương 3. Khảo sát ổn định hệ tuyến tính liên tục . 3. Phương pháp Quỹ đạo nghiệm (QĐN). Cho hệ thống R C G’ - G’(p) = K.G(p) với K là hệ số khuếch đại H PTĐT: F(p) = 1+ G’(p).H(p) = 1 + K.G(p).H(p) = 0 Khi K thay đổi thì nghiệm của PTĐT thay đổi. Tập hợp nghiệm của PTĐT khi K thay đổi từ 0 đến ∞ được gọi là quỹ đạo nghiệm 1 + KGH(p) = 0  K . GH ( p ) = 1 ⇒ KGH ( p ) = −1 hay   Agr ( KGH ( p)) = ( 2n + 1)π Đối với phương trình đặc trưng dạng đa thức : F(p) = anpn +…+a0=0 thì để vẻ QĐN ta phải đưa về dạng F(p) = 1 + K.G(p).H(p) = 0 Điều khiển tự động 15
  16. Chương 3. Khảo sát ổn định hệ tuyến tính liên tục . Gọi P là số cực và Z là số zero của GH(p). Các bước vẽ QĐN: Bước 1: Xác định điểm xuất phát : điểm ứng với K = 0 K. | GH(jω) | = 1 và K = 0  | GH(jω) | = ∞ : cực của GH(p) Bước 2: Xác định điểm kết thúc : điểm ứng với K = ∞ K. | GH(jω) | = 1 và K = ∞  | GH(jω) | = 0 : zero của GH(p) Nếu số điểm kết thúc ít hơn số điểm xuất phát (Z < P) thì ta lấy thêm (P-Z) điểm kết thúc tại ∞ . Bước 3: Số nhánh QĐN: N = max (P,Z). Bước 4: QĐN luôn đối xứng qua trục hòanh. Bước 5: Quy tắc: QĐN nghiệm nằm trên trục thực nếu tổng số cực và zero nằm bên phải nó là số lẻ. Điều khiển tự động 16
  17. Chương 3. Khảo sát ổn định hệ tuyến tính liên tục . Bước 6: Giao điểm của tiệm cận với trục hòanh. ∑ pi − ∑ z j i j σ= P−Z với pi là cực của GH(p) và zj là zero của GH(p). Bước 7: Góc của các tiệm cận của QĐN với trục hòanh ( 2n + 1) π θn = P−Z với P là số cực, Z là số Zero của GH(p), và n = {1, 2, …, P-Z} Bước 8: Xác định điểm tách : tìm nghiệm của phương trình: dGH ( p ) dK =0 hay =0 dp dp Do tính chất đối xứng của QĐN nên điểm tách luôn nằm trên trục thực. Điều khiển tự động 17
  18. Chương 3. Khảo sát ổn định hệ tuyến tính liên tục . Bước 9: Giao điểm của QĐN với trục ảo - Dùng tiêu chuẩn Routh để tính K giới hạn và sau đó xác định Im(GH(p)). - Thay p = jω vào phương trình đặc trưng và cho phần thực và phần ảo bằng 0 sau đó giải tìm ω và K. Bước 10: Góc xuất phát và góc đến. - Góc xuất phát tại cực phức pj θj = 180o + tổng các góc từ cực pj tới các zero - tổng các góc từ cực pj đến các cực còn lại - Góc đến tại zero zj θj = 180o + tổng các góc từ zero zj tới các cực - tổng các góc từ zero zj đến các zero còn lại Điều khiển tự động 18
  19. Chương 3. Khảo sát ổn định hệ tuyến tính liên tục . Ví dụ: Cho hệ thống hồi tiếp đơn vị với K G ( p) = p( p + 2)( p + 3) Vẽ quỹ đạo nghiệm và xác định K để hệ thống ổn định Bài tập : Vẽ quỹ đạo nghiệm của các hệ thống có hồi tiếp đơn vị sau: K ( p + 2)( p + 10 ) G ( p) = p 2 ( p + 3)( p + 15 ) Điều khiển tự động 19
Đồng bộ tài khoản