Đổi mới tư duy lý luận trước thực tiễn theo quan điểm triết học Macxit - 1

Chia sẻ: Cao Tt | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:8

0
59
lượt xem
18
download

Đổi mới tư duy lý luận trước thực tiễn theo quan điểm triết học Macxit - 1

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Tham khảo tài liệu 'đổi mới tư duy lý luận trước thực tiễn theo quan điểm triết học macxit - 1', khoa học xã hội, chính trị - triết học phục vụ nhu cầu học tập, nghiên cứu và làm việc hiệu quả

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Đổi mới tư duy lý luận trước thực tiễn theo quan điểm triết học Macxit - 1

  1. Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com Lời mở đầu Trong công cuộc xây dựng và phát triển nền kinh tế nhiều thành phần, vận hành theo cơ ch ế thị trường, có sự quản lý của Nhà nước, theo định hướng xã hội chủ nghĩa ở nước ta hiện nay, lý luận nhận thức, vấn đ ề cải tạo thực tiễn nền kinh tế luôn thu hút sự quan tâm của nhiều đối tượng. Ngày nay, triết học là một bộ phận không thể tách rời với sự phát triển của bất cứ hình thái kinh tế nào. Những vấn đề triết học về lý luận nhận thức và thực tiễn, phương pháp biện chứng... luôn là cơ sở, là phương hướng, là tôn chỉ cho hoạt động thực tiễn, xây dựng và phát triển xã hội. Nếu xuất phát từ một lập trường triết học đúng đ ắn, con người có thể có được những cách giải quyết phù hợp với các vấn dề do cuộc sống đ ặt ra. Việc chấp nh ận hay không chấp nhận một lập trường triết học nào đó sẽ không chỉ đơn thuần là sự ch ấp nhận một thế giới quan nhất đ ịnh, một cách lý giải nhất định về thế giới, m à còn là sự ch ấp nhận một cơ sở phương pháp lu ận nhất đ ịnh chỉ đạo cho hoạt động. Chúng ta biết rằng, triết học là một trong ba bộ phận cấu thành của chủ nghĩa Mác. Lênin đã ch ỉ rõ rằng chủ nghĩa duy vật biện chứng đó chính là triết học của chủ nghĩa Mác. Cho đến nay, chỉ có triết học Mác là mang tính ưu việt hơn cả. Trên cơ sở nền tảng triết học Mác - Lênin, Đảng và Nhà n ước ta đ ã học tập và tiếp thu tư tưởng tiến bộ, đề ra những mục tiêu, phương h ướng chỉ đạo chính xác, đúng đ ắn để xây dựng và phát triển xã hội, phù hợp với hoàn cảnh đ ất nước. Mặc dù có nh ững khiếm khuyết không thể tránh khỏi song chúng ta luôn đ i đúng hướng trong cải tạo thực tiễn, phát triển kinh tế, từng bước đưa đất nước ta tiến kịp trình độ các nước trong khu vực và thế giới về mọi mặt. Chính những thành tựu của xây dựng chủ nghĩa xã hội và qua mười năm đổi mới là minh chứng xác đáng cho vấn đề nêu trên. Hoạt động nhận thức và cải tạo thực tiễn cùng với sự nắm bắt các quy luật khách quan trong vận h ành nền kinh tế ở n ước ta là một vấn đề còn nhiều xem
  2. Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com xét và tranh cãi, nhất là trong quá trình đổi mới hiện nay.Vì vậy, em quyết định chọn đề tài “Trong thời kỳ đ ổi mới chúng ta khẳng đ ịnh phải đổi mới tư duy lý lu ận trước khi đổi mới thực tiễn. Anh hay vận dụng những tư tưởng cơ bản của triết học Macxit để giải thích cho luận đ iểm trên”. giới thiệu tiểu luận I, tình hình nghiên cứu Sự tất thắng của chủ nghĩa cộng sản, sự thay thế xã hội tư bản chủ nghĩa bằng xã hội cộng sản chủ nghĩa trong tiến trình lịch sử của nhân loại là một quy luật khách quan. Việt Nam hiện nay đang ở vào thời kỳ quá độ, chúng ta đa bỏ qua giai đoạn tư b ản chủ nghĩa, tiến thẳng lên chủ nghĩa xa hội. Vì vậy trong quá trình phát triển, luôn luôn nảy sinh những mâu thuẫn cần giải quyết. Với sự lanh đạo đúng đắn của Đảng và Chính phủ, chúng ta đa có những chiến lược và sách lược đ úng đắn. Trên cơ sở nền tảng của chủ nghĩa Mác- Lênin , đặc biệt là lý luận triết học Mác- Lênin, chúng ta đa vạch rõ được con đường phát triển kinh tế đúng đắn đó là: ”luôn luôn xu ất phát từ thực tiễn, tôn trọng và ho ạt động theo quy luật khách quan.’(Trích’Văn kiện đại hội đại biểu to àn quốc lần thứ VI”). Từ n ăm 1986, chúng ta đ a tổng kết được những bài học kinh nghiệm quý báu để đổi mới và cải cách kinh tế. Xây dựng một nền kinh tế thị trư ờng, một nền kinh tế nhiều thành ph ần, lành m ạnh chính là sự vận dụng sáng tạo quan điểm chỉ đạo của Đảng vào thực tiễn hoàn cảnh trong nư ớc và trên thế giới. Những quan đ iểm đổi mới, tiến bộ đó là sự tôn trọng hoàn toàn những lý luận nhận thức và thực tiễn chi phối nền kinh tế. Đứng trên quan điểm triết học Mác- Lênin, ta càng có cơ sở đ ể khẳng định những khởi sắc trong mười n ăm đổi mới cho dến nay từ sau Đại hội Đảng lần thứ VI là những th ành công mang tính tất yếu do chúng ta đa vận dụng đúng đ ắn các quy luật khách quan vào cải tạo
  3. Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com thực tiễn. Chúng ta đa tôn trọng những bước phát triển có tính quy luật của lịch sử, không đi ngược lại “guồng quay” của lịch sử. II, Mục đ ích và nhiệm vụ Luôn luôn gắn lý thuyết với thực hành, n ắm vững kiến thức thông qua sự hiểu biết sâu rộngvấn đ ề là một phương châm hành động của sinh viên trong thời đ ại mới. Nghiên cứu lý lu ận nhận thức và thực tiễn là một sự nghiên cứu sâu rộng của triết học trong mối liên quan với phát triển kinh tế và phát triển xa hội. Hơn th ế nữa, đứng trư ớc ngưỡng cửa thế kỷ 21, khi m à xu thé hội nhập đ ang tăng cao, nền kinh tế ngày càng phát triển mạnh mẽ thì các hành động đều xuất phát từ quá trình nhận thức và cải tạo thực tiễn là phương châm chỉ đạo và ho ạt động của Đảng, Nhà nư ớc ta. Muốn phát triển kinh tế vững mạnh thì ph ải luôn đặt nó với mối quan hệ với những khoa học khác, đặc biệt là triết học. Sự th ành côn g hay thất bại, phát triển hay lạc hậu của bất cứ nền kinh tế nào là do có lập trường triết học đúng đắn. Bởi vì xuất phát từ một lập trường triết học đúng đắn, con người có thể có được cách giải quyết phù hợp với những vấn đề do cuộc sống đặt ra. Còn ngư ợc lại, xuất phát từ một lập trường triết học sai lầm, con ngưò i khó có th ể tránh khỏi hành động sai lầm. Trong hoạt dông kinh tế, một lập trường triết học đúng đắn là tối cần thiết. Chỉ có triết học Mác - Lênin mới có được những tính ưu việt này. Đối với một sinh viên ngân hàng nói riêng và những cán bộ kinh tế nói chung, viếc nắm vững triét học với những quy luật, lý luận, phương pháp của nó là không th ể thiếu được. Vì khi giải quyết những vấn đề phức tạp cụ thể nh ư: các cán bộ làm công tác thực tiễn này không thể tìm thấy được ở những cán bộ thuộc lĩnh vực chuyên ngành triết học một câu trả lời cụ thể về vấn đề đó dược, nhưng trong hoạt động thực tiễn, những vấn đề phức tạp này lại luôn nảy sinh. III, ph ạm vi nghiên cứu
  4. Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com Triết học Mác - Lênin về vật chất, vận động trong không gian, thời gian và về sự thống nhất vật chất của thế giới đa góp phần xác lập thế giới quan duy vật khoa học và có ý nghĩa về phương pháp lu ận to lớn trong nhận thức khoa học và hoạt động thực tiễn. Triết học không phải là một cái gì quá xa xôi, viển vông, ngược lại nó gắn bó hết sức chặt chẽ với cuộc sống, thực tiễn, chỉ đạo cho con người hành động. Nắm vững được mọi nội dung của triết học, đ ặc biệt là lý luận nhận thức và cải tạo thực tiễn sẽ làm cho con người làm chủ thế giới, chinh phục thiên nhiên, cải tạo được xa hội, phát triển kinh tế mạnh mẽ. Vấn đề đa nêu trong văn kiện Đại hội Đảng VI có tác dụng tích cực đối với sự phát triển của nền kinh tế hiện nay. Sau hơn mư ời năm đổi mới với những thành tựu nhất định ta càng th ấy rõ sự đú ng đ ắn và cần thiết của bài học kinh nghiệm đó. Trong bài viết n ày, ch ỉ tập trung phân tích vấn đề lý luận nhận thức và cải tạo thực tiễn của nền kinh tế Việt Nam trong quá trình phát triển. Cùng với sự tổng kết của đ ại hội Đảng to àn quốc lần thứ VI trong văn kiện đa đánh d ấu một mốc son lịch sử của Việt Nam chuyển từ cơ chế tập trung quan liêu, bao cấp sang nền kinh tế nhiều th ành phần, vận h ành theo cơ chế thị trường dư ới sự quản lý của nhà nước, theo đ ịnh hướng xa hội chủ nghĩa. Hoạt động xây dựng kinh tế, đổi mới kinh tế những n ăm gần đây và mối liên hệ của nó với thực tiễn và các quy lu ật triết học là trung tâm của nội dung này. IV, Cơ sở lý luận Đại hội Đảng lần thứ VI đ a đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong quá trình phát triển kinh tế của Việt Nam. Trước văn kiện này, những b ài học kinh nghiệm đ a được rút ra trong triết học Mác - Lênin và Đảng ta lấy đó làm “kim chỉ nam’ cho hoạt động của mình. Triết học là một bộ phận cấu th ành của chủ nghĩa Mác- Lênin đa chỉ rõ; triết học của chủ nghĩa Mác là chủ nghĩa duy vật. Nhưng Mác không d ừng lại ở chủ nghĩa duy vật thế kỷ XVIII mà những thiếu sót chủ yếu nhất của nó là máy móc, siêu hình và duy tâm khi
  5. Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com xem xét các hiện tượng xa hội. C.Mác và F.Enghen đ a khắc phục những thiếu sót ấy, đẩy triết học tiến lên hơn nữa bằng cách tiếp thu một cách có phê phán và có chọn lọc những thành qu ả của triết hoc cổ đ iển Đức và nhất là của hệ thống triết học Hêghen. Trong những thành quả đó thì thành qu ả chủ yếu là phép biện chứng, tức là học thuyết về sự phát triển dưới hình thức toàn diện nhất, sâu sắc nhất và thoát h ẳn được tính phiến diện. Nhưng phép biện chứng của Heeghen là phép biện chứng duy tâm nên Mác và Enghen đa cải tạo nó. Chính trong quá trình cải tạo n ày, Mác và Enghen đa gắn phép biện chứng Hêghen với thực tiễn, phát triển tiếp tục chủ nghĩa duy vật cũ, đẩy nó lên thành chủ nghĩa duy vật bịên chứng.Vì vậy chính Mác và Enghen đa xây d ựng một triết học mới với thế giới quan duy vật nhất quán trong việc nhận thức xa hội. Cơ sở của những lí luận trong học thuyết đ ó là nh ững quy luật khách quan và thực tiễn xa hội (“Triết học Mác- Lênin”- Chương trình cao cấp. Tập I;Tập san triết học). Vậy trong quá trình xây d ựng nên triết học Mác, C.Mác và Enghen đ a luôn đi từ thực tiễn và nh ững quy luật khách quan để định hướng lý luận nghiên cứu. Những lý luận đó vì thế có cơ sở khoa học vững chắc, không sa vào siêu hình hay nhị nguyên luận như các nhà triết học đ i trước. Để chỉ đ ạo hoạt động được đúng đ ắn, triết học Mác- Lênin chính là nền tảng bền vững cho mọi mục tiêu, phương hướng phát triển mọi mặt của Đảng và Nhà nước ta. một số khái niệm liên quan đến cơ sở lý luận của đ ề tài nghiên cứu I. Th ực tiễn 1. Khái niệm Hoạt động con người chia làm hai lĩnh vực cơ bản. Một trong hai lĩnh vực quan trọng đó là: hoạt động thực tiễn. Thực tiễn: (theo quan đ iểm triết học Mác xít):
  6. Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com Là những hoạt động vật chất cảm tính, có mục đích, có tính lịch sử - xa hội của con người nhằm cải tạo, làm biến đổi tự nhiên và xa hội. 2. Tính vật chất trong hoạt động thực tiễn Đó là hoạt động có mục đích của xa hội, phải sử dụng những phương tiện vật chất đề tác động tới đối tượng vật chất nhất định của tự nhiên hay xâ hội, làm biến đổi nó, tạo ra sản phẩm vật chất nhằm thoả man nhu cầu của con người. Chỉ có thực tiễn mới trực tiếp làm thay đổi thế giới hiện thực, mới thực sự mang tính ch ất phê phán và cách mạng. Đây là đặc đ iểm quan trọng nhất của thực tiễn, là cơ sở đề phân biệt hoạt động thực tiễn khác với hoạt động lý luận của con người. 3. Tính ch ất lịch sử xa hội ở những giai đoạn lịch sử khác nhau, hoạt động thực tiễn diễn ra là khác nhau, thay đổi về phương th ức hoạt động. Thực tiễn là sản phẩm lịch sử toàn thế giới, thể hiện những mối quan hệ muôn vẻ và vô tận giữa con người với giới tự nhiên và con người với con người trong quá trình sản xu ất vật chất và tinh thần, là phương thúc cơ bản của sự tồn tại xa hội của con người. 4. Thực tiễn của con người được tiến hành dưới nhiều hình thức Trong quá trình hoạt động cải tạo thế giới, con ngư ời tạo ra một hiện thực mới, một ”thiên nhiên thứ hai”. Đó là thế giới của văn hóa tinh thần và vật chất, những điều kiện mới cho sự tồn tại của con người, những điều kiện này không đ ược giới tự nhiên mang lại dưới dạng có sẵn. Đồng thời với quá trình đó, con người cũng phát triển và hoàn thiện bản thân mình. Chính sự cải tạo hiện thực thông qua hoạt động thực tiễn là cơ sở của tất cả những biểu hiện khác có tính tích cực, sáng tạo của con người. Con người không thích nghi một cách thụ động mà thông qua hoạt động của m ình, tác động một cách tích cực đ ể biến đổi và cải tạo thế giới bên ngoài. Hoạt đ ộng đó chính là thực tiễn.
  7. Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com a,Ho ạt động sản xuất vật chất Là hoạt động thực tiễn quan trọng nhất của xa hội.Thực tiễn sản xuất vật chất là tiền đề xuất phát để h ình thành những mối quan hệ đặc biệt của con ngư ời đối với thế giới, giúp con người vượt ra khỏi khuôn khổ tồn tại của các loài vật. b.Hoạt động chính trị xa hội Là hoạt dộng của con người trong các lĩnh vực chính trị xa hội nhằm phát triển và hoàn thiện các thiết chế xa hội, các quan hệ xa hội làm địa bàn rộng rai cho hoạt động sản xu ất và tạo ra những môi trư ờng xa hội xứng đáng với bản chất con người bằng cách đấu tranh giai cấp và cách mạng xa hội. c. Hoạt động thực nghiệm khoa học Là hoạt động thực tiễn đ ặc biệt vì con người phải tạo ra một thế giới riêng cho thực nghiệm của khoa học tự nhiên và cả khoa học xa hội. II, Thực tiễn có vai trò rất to lớn đối với nhận thức Hoạt động thực tiễn là cơ sở , là nguồn gốc, là động lực, là mục đ ích, là tiêu chu ẩn của nh ận thức. 1.Thực tiễn là cơ sở, n guồn gốc của nhận thức Trong hoạt động thực tiễn, con ngư ời làm biến đổi thế giới khách quan, bắt các sự vật, hiện tượng của thế giới khách quan phải bộc lộ những thuộc tính và quy luật của chúng. Trong quá trình hoạt động thực tiễn luôn luôn nảy sinh các vấn đề đòi hỏi con người phải giải đáp và do đ ó nh ận thức được h ình thành. Như vậy, qua hoạt động thực tiễn mà con người tự hoàn thiện và phát triển thế giới quan( tạo điều kiện cho nhận thức cao hơn). Qua hoạt động thực tiễn, nao bộ con người cũng ngày càng phát triển h ơn, các giác quan ngày càng hoàn thiện h ơn. Thực tiễn là nguồn tri thức, đồng thời cũng là đối tượng của nhận thức.
  8. Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com Chính ho ạt động thực tiễn đa đặt ra các nhu cầu cho nhận thức, tạo ra các ph ương tiện hiện đại giúp con người đ i sâu tìm hiểu tự nhiên. 1,Thực tiễn là động lực của nhận thức Ngay từ đầu, nhận thức đ a bắt nguồn từ thực tiễn, do thực tiễn quy đ ịnh. Mỗi bư ớc phát triển của thực tiễn lại luôn luôn đ ặt ra những vấn đề mới cho nhận thức, thúc đ ẩy nhận thức tiếp tục phát triển. Như vậy thực tiễn trang bị những phương tiện mới, đặt ra những nhu cầu cấp bách hơn, nó rà soát sự nhận thức. Thực tiễn lắp đi lắp lại nhiều lần, các tài liệu thu thập được phong phú, nhiều vẻ, con người mới phân biệt được đ âu là mối quan hệ ngẫu nhiên bề ngoài, đâu là mối liên hệ bản chất, những quy luật vận động và phát triển của sự vật. 2,Thực tiễn là mục đích của nhận thức Những tri thức khoa học chỉ có ý nghĩa thực tiễn khi nó được vận dụng vào thực tiễn. Mục đích cuối cùng của nhận thức không phải là bản thân các tri thức mà là nhằm cải tạo hiện thức khách quan, đáp ứng những nhu cầu vật chất và tinh thần xa hội. Sự h ình thành và phát triển của nhận thức là bắt nguồn từ thực tiễn, do yêu cầu của thực tiễn. Nhận thức chỉ trở về ho àn thành chức n ăng của mình khi nó ch ỉ đạo hoạt động thực tiễn, giúp cho hoạt động thực tiễn có hiệu quả hơn. Chỉ có thông qua hoạt động thực tiễn, thì tri thức con người mới thể hiện đ ược sức mạnh của m ình, sự hiểu biết của con người mới có ý nghĩa. 3,Thực tiễn là tiêu chu ẩn của nhận thức Bằng thực tiễn mà kiểm chứng nhận thức đú ng hay sai. Khi nh ận thức đú ng thì nó phục vụ thực tiễn phát triển và ngược lại. 4,Thực tiễn là tiêu chu ẩn của chân lý a.Chân lý

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

Đồng bộ tài khoản