Dòng mực cũ - Phần 5

Chia sẻ: Trần Minh Thường | Ngày: | Loại File: DOC | Số trang:6

0
45
lượt xem
4
download

Dòng mực cũ - Phần 5

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Lúc Tân và Hậu ra tới nơi , đã thấy bên cạnh mấy lá cờ lớn bay phần phật trong gió , lý trưởng , phó lý , chánh hội , thư ký , khán thủ , tuần dinh , sốt ruột chạy đi chạy lại , mặt mũi đằng đằng sát khí. Đoàn người xếp hàng nộp thuế khá đông. Lý trưởng đích thân nhận từng đồng xu , bỏ vào tráp. Ông đếm kỹ lắm , chỉ sợ thiếu hụt thì cá nhân ông mất phần. Thư ký húy hoáy ghi sổ , thỉnh thoảng ngừng tay làm...

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Dòng mực cũ - Phần 5

  1. Phần 5 Lúc Tân và Hậu ra tới nơi , đã thấy bên cạnh mấy lá cờ lớn bay phần phật trong gió , lý trưởng , phó lý , chánh hội , thư ký , khán thủ , tuần dinh , sốt ruột chạy đi chạy lại , mặt mũi đằng đằng sát khí. Đoàn người xếp hàng nộp thuế khá đông. Lý trưởng đích thân nhận từng đồng xu , bỏ vào tráp. Ông đếm kỹ lắm , chỉ sợ thiếu hụt thì cá nhân ông mất phần. Thư ký húy hoáy ghi sổ , thỉnh thoảng ngừng tay làm điếu thuốc lào và ngụm nước trà nạm sen bốc hơi ngào ngạt. Cứ lâu lâu tuần phiên lại giải về đình một hai người đàn ông thiếu thuế , hai tay trói giật cánh khỉ , bắp thịt sưng vù lên như gói giò lụa. Những tấm thân gầy gò ấy bị cột chung vào đám đông dân làng đồng cảnh ngộ đã bị trói ở cột đình từ mấy bửa nay. Mỗi lần thấy trương tuần giải một người bị trói đến , lý trưởng lại lắc đầu chán ngán vì như thế là lại thêm một người không có tiền nộp sưu. Ông đâu có muốn thế ! Đánh chửi chúng nó mãi cũng chán tay , mỏi miệng , chứ có lợi gì đâu ! Ông không nộp đủ chi tiêu toàn làng thì chẳng những ông mất ngoại bổng mà có thể còn bị bay chức lý trưởng ! Tân và Hậu đảo mắt nhìn quanh rồi nhập vào đám đông những kẻ may mắn xoay đủ tiền dâng cho lý trưởng. Nhận r a con ông giáo Lương vốn là chỗ quen biết , lý trưởng ngừng tay một giây để hỏi thăm lấy lệ rồi lại cúi ngay xuống kiểm tiền. Nhận đủ tiền rồi , lý trưởng mới phát cho Tân một tấm thẻ bằng giấy cứng màu xanh , chiều dài độ một gang , chiều ngang ba đốt ngón tay , trên đó ghi tên tuổi , quê quán và năm cấp thẻ. Rồi suốt năm đó , đi đâu cũng phải bọc theo trong người vì bất thần có thể bị trương tuần , đội xếp , lính khố xanh , chận xét. Không có thẻ là đi tù ngay ! Đặc biệt là ngay sau mùa thuế thì ở đầu chợ , cổng làng , các trạm canh gát mọc lên nhan nhản chỉ để xét thẻ thân. Lý trưởng trao thẻ và bảo Tân: - Vật bất ly thân ! Đi đâu cũng phải giắt trong người. Không có là mang họa vào mình đấy ! Tân không nói gì , chỉ gật đầu rồi lui ra. Hết người đóng thuế , lý trưởng rít hơi thuốc lào rồi than với phó lý: - Mới chỉ được non một nữa ! Không khéo thì trễ hạn mất ! Phó lý kể công: - Tôi vừa giục chúng nó đi lùng từng nhà , lùa hết ra đây ! Trong khi chờ đợi dân làng kéo đến , lý trưởng khệnh khạng bước lại chỗ đám người bị trói , diểm mặt từng người và mắng nhiếc inh ỏi. Trương tuần cầm gậy đi hộ tống hai bên , sẳn sàng nện xuống đầu những kẻ bướng bỉnh. Lủ trẻ vây quanh đăm đăm nhìn , có đứa ngồi xổm ngước lên , có đứa đứng cầm cu khoai luộc vừa ăn vừa dửng dưng xem người bị trói. Một thằng bé khoảng năm tuổi , mặc áo ngắn , dưới cởi truồng , từ đâu chạy lại trước đám người bị trói và hỏi: - Bố ơi ! Bao giờ mới về? Mẹ mới luộc lạc , có để phần cho bố đấy !
  2. Lý trưởng quắc mắt khoát tay bảo: - Xéo ngay ! Chỗ nầy là chỗ của chúng mày chơi đấy à ! Ông lại cho mỗi đứa một cây gậy bây giờ chứ lị ! Rồi ông nắm tóc một nạn nhân và gay gắt hỏi: - Thằng nầy ! Mọi năm tao có bao giờ thấy mày thiếu thuế ! Sao năm nay mày lại đồ đốn ra là thế nào? Người đàn ông mặt xám ngắt , khổ sở đáp: - Bẩm cụ Lý , con bị ốm mất hai tháng không làm ăn được gì được ! Con vừa khỏi thì lại đến lượt mẹ cháu liệt giường liệt chiếu ! Con dành dụm được bao nhiêu , dốc hết ra mua thuốc cho mẹ cháu mà vẫn chẳng khỏi ! Lý trưởng ngắt lời: - ốm đau gì mày ! Mới hôm nọ tao nom thấy mày ngồi uống rượu ở cửa hàng thịt chó con mẹ Tình ! Mày còn chối nữa hay thôi? - Bẩm cụ Lý ! Oan cho con quá ! Con ốm thật ạ ! Cụ Lý đèn giời soi xét , cho con về con cố gắng chạy đầu nầy chạy đầu kia , được bao nhiêu con xin nộp cụ Lý. Lý trưởng cắt ngang: - Mầy nộp thuế cho nhà nước chứ có phải cho tao đâu mà kể lể ! Tao thức khuya dậy sớm , rát cổ bỏng họng vì lệnh trên chứ tao có tơ hào được của mày xu nào đâu mà mày xin với xỏ Nạn nhân mếu máo tiếp: - Bẩm , con cũng biết cụ Lý là cha mẹ của con dân , là đại diện của nhà nước. Nhưng cụ Lý trói con ở đây thì …. Lý trưởng ngắt lời: - Thì làm sao? Tao ngần nầy tuổi , ngồi ghế lý trưởng đã gần mười năm , không nhẽ mắc lừa mày đấy chắc? Tao trói mày ở đây , thì con vợ mày mới xót chồng mà lao đầu đi vay ! Chứ tao tha mày về rồi vợ chồng chúng mày lần lừa cho qua mùa thuế , chừng ấy tao giương mắt ếch lên mà nhìn chúng mày , chứ làm gì được nữa ! - Bẩm vợ chồng con không dám ạ ! Lý trưởng chấp tay sau đít , lững thững quay lại sân đình và bảo:
  3. - Cứ đứng đấy ! Con vợ mày không mang đủ tiền sưu thì đừng có hòng tao cởi trói cho mày Trên sân đình , ông thư ký vừa quay vào phía trong , cất tiếng gọi thằng mõ: - Phành đâu ! Bưng cơm lên. Cụ lý với các cụ đói cả rồi ! Cảnh tượng ấy làm Tân quặn thắt trong ruột. Nhưng Hậu chỉ nhìn thấy hơi mủi lòng. Năm nào mà cô chả chứng kiến cảnh nã thuế? Lâu dần thành quen , coi đó là chuyện đương nhiên không có gì phải xét lại. Tân kéo tay em gái và bảo: - Thôi , về ! Khi đã xa hẳn sân đình. Tân mới uất ức nói: - Tại sao thằng Tây nó sang đây chiếm nước mình , rồi bắt dân mình đóng thuế cho nó để nó mang về làm giàu cho nước của nó? Chỉ tai vì dân mình yếu quá , hèn quá , nên nó mới ngang ngược như vậy ! Rồi cứ thế , Tân miên man dẫn giải , Hậu yên lặng lắng nghe , về đến nhà vẫn chưa dứt. Tân gọi cả Duyên ra đầu nhà , ba anh em ngồi đàm đạo dưới gốc cây bưởi , ai cũng say mê không biết mệt. Liên tiếp mấy ngày , những lời mạnh mẽ của Tân đã nhanh cónh truyền màu nóng sang cho các em , Khi biết hai em đã có cái nhìn hoàn toàn đổi mới. Tân mới bằt đầu thuyết phục hai em gia nhập tổ chức của mình , đó là Việt Nam Thanh Niên Cách Mạng Đồng Chí Hội.Hai cô khẳng khái nhận lời ngay. Thời ấy , tuyên truyền không cần giỏi , quần chúng vẫn sẳn sàng nghe theo bởi xã hội diễn ra trước mắt đầy dẫy những bất công. Đói nghèo và áp bức là hai môi trường tốt nhất để nãy sinh hạt giống cách mạng. Cả hai thứ ấy đang có sẵn chung quanh các cô. Tân chỉ việc vạch ra cho các em thấy , đổ hết tội cho thực dân và địa chủ , các em thấy hợp lý ngay. Chỉ cần đuổi thực dân , giết địa chủ , dẹp quan quyền , là tự khắc cuộc đời sẽ sung sướng. Hai cô như bừng tỉnh sau một giấc ngủ dài , nhất là Hậu , sẳn sàng cầm súng đi đánh Tây. Chuyện chồng con , mái ấm gia đình , không còn là một mơ ước đáng nghĩ đến nữa. Giả như bây giờ bà Cần có dẫn Tuất đến , chính thức xin hỏi cưới Hậu , cô cũng sẽ dứt khoát quay mặt đi. Lòng cô đang ôm những giấc mộng lớn. Trái tim cô không thể chỉ rung động vì một bóng người. Có một sự thật lịch sự mà ai cũng nhận thấy là việc cụ Phan Bội Châu bị bắt và đưa ra xử án là một biến cố quá lớn lúc bấy giờ. Lớn bởi vì cụ là biểu tượng của tấm gương ái quốc , là hình ảnh vĩ đại trong lòng quần chúng đến nỗi Nguyễn ái Quốc phải chỉ điểm cho Tây bắt cụ để giành lấy thế độc quyền cho đãng mới thành lập của mình. Việc xử án Phan Bội Châu là một đề tài tranh luận sôi nổi từ mẫu quốc cha đến thuộc địa , từ những quan điểm chống thực dân cho đến cái nhìn của những người ủng hộ chế độ thuộc địa. Pháp căm thù , chỉ muốn xử tử cụ Phan Bội Châu , vì những hoạt
  4. động trước đây của Việt Nam Quang Phục Hội. Nhưng giết cụ thì chúng thấy bất lợi vì sẽ biến cụ thành một thánh tử đạo , như lời Phạm Quỳnh nhận xét. Thành ra Pháp đành giảm án , cho giam lỏng và chỉ định cư trú tại Huế. Tuy nhiên , cũng chính nhờ việc cụ Phan bị bắt mà làng sóng yêu nước bừng bừng khởi dậy trong lòng thế hệ thanh niên Việt Nam trên cả nước , thúc đẩy họ sẳn sàng lao vào cuộc chiến chống Pháp. Chỉ tiếc rằng , giữa lúc khí thế cuồn cuộn như vậy thì chẳng có một đoàn thể quốc gia nào hiện diện , chẳng có một tổ chức chính thống nào có mặt để thu hút sự tham gia của những người nhiệt huyết. Duy nhất trên sân khấu chính trị lúc ấy chỉ có Việt Nam Thanh Niên Cách Mệnh Đồng Chí Hội của Nguyễn ái Quốc vừa ra đời và tung cán bộ đi vận động khắp nơi. Đó là một khoảng trống của lịch sử , tạo cơ hội cho Thanh Niên Cách Mệnh Đồng Chí Hội độc diễn tung hoành , lôi kéo biết bao nhiêu người trẻ như Tân , Hậu và Duyên đứng vào hàng ngũ của họ. Kể từ hôm ấy , cuộc đời của Hậu và Duyên rẽ sang một khúc quanh mới. Nếp sống bình lặng của hai cô gái quê không còn nữa sau khi đã được trang bị một lý tưởng mà hai cô tin là rất cao cả. Trong một phút bồng bột , Hậu mơ màng bảo Tân: - Làm cách mệnh mà chỉ đi tuyên truyền thì em chả thích tí nào. Có ai dạy cho em bắn súng , giao cho em khẩu súng lục , em sẽ vào tổ ám sát , đi giết Tây ! Duyên quay sang nhìn chị bằng ánh mắt thán phục. Duyên cụng hăng lắm , nhưng chưa bao giờ trong đầu nãy ra ý nghĩ táo bạo là cầm súng giết người. Phụ nữ làm cách mệnh , theo ý cô , chỉ là công tác nội trợ , giao liên hoặc vận động trong giới buôn thúng bán mẹt là phù hợp hơn cả. Tân bảo Hậu: - Công tác nào cũng quan trọng cả. Nhưng đoàn thể sẽ tùy theo khả năng của từng người mà phân công. Rồi Tân dặn dò hai em một số công việc phải làm , nhấn mạnh nhiều lần cái nguyên tắc căn bản là phải hết sức bí mật. Sáng sớm hôm sau , trời còn mờ sương , anh đã vội vã trở lại Hà Nội. Một hôm , ông Lương đứng xếp lại những lọ thuốc đặt trên cái kệ dài đóng vào vách. Tủ thuốc bắc của ông so với những ông thầy thuốc khác thì thuộc loại nghèo , thiếu rất nhiều thứ. Lâu lâu ông lại phải kiểm tra để nếu cần thì đổ ra phơi vì sợ ẩm mốc. Ông vừa mở hủ táo tàu , bốc một nắm đưa ra chỗ sáng thì tình cờ trông qua cửa sổ , thấy Hậu ngồi đọc sách dưới gốc cây bưởi đầu nhà. Ông sửng sốt quăng nắm táo vào lọ và chạy lao ra. Ông giằng cuốn sách và gay gắt hỏi: - Mày học chữ quốc ngữ từ bao giờ? Ai cho phép mày học? Quân nầy láo ! Hậu đã chuẩn bị sẳn sẽ có ngày hôm nay nên đứng dậy khoanh tay đáp: - Thưa bố. Con học từ hai năm nay. Anh Tân dạy chúng con. Cả hai chị em chúng con cùng học !
  5. Mặt ông tái mét , cằm bạnh ra , hai mắt đỏ ngầu tức tối. Ông cúi xuống , lật trang bìa , nhìn cái tựa “Quận hẻo” thì lòng bớt giận phần nào , bởi đó chính là sách của Nam Đồng Thư Xã. Ông hỏi: - ở đâu ra những thứ nầy? Hậu đáp: - Sách cũ của anh Tân , đem về cho chúng con mượn. Ông Lương không nói gì , trả lại cuốn sách cho Hậu. Khi quay đi , ông dặn: - Công , dung , ngôn , hạnh là chính ! Học ăn học nói , mai kia về nhà chồng người ta khỏi khinh ! Con gai học chữ , con gái học nết , nghe chửa? Ông nói như thế là vì tự thâm sâu , ông không thấy con gái biết đọc biết viết thì có lợi gì. Hậu mừng rỡ cúi đầu im lặng. Giả như đó là một cuốn tiểu thuyết thì Hậu sẽ lãnh ngay mấy cái tát. Nhưng loại sách nầy , ông Lương không đến nỗi chống đối nên ông tha. Hậu vội chạy ra tìm Duyên và kể lại. Cả hai cùng hết sức vui mừng vì từ nay sẽ không phải nơm nớp lo sợ ông bố bắt gặp. Tuy vậy , Hậu vẫn dặn: - Bố không đánh tức là bằng lòng rồi ! Nhưng mình vẫn phải kín đáo ! Một ngày cuối thu , sau khi đã nắm vững tinh thần của hai em , Tân đưa về một người bạn học có cái dáng rắn rỏi vả đầy nghị lực. Tân giới thiệu với cha mẹ , nói dối rằng người bạn ghé chơi để mượn Tân mấy cúôn sách. Ông Lương chỉ đáp lễ xã giao , nhưng bà Lương thì mừng thầm trong bụng. Hai cô con gái , chưa có bến nào chờ đợi. Biết đâu người bạn của Tân chẳng là con rể tương lai của bà ! Bà hy vọng như thế nên vội vã thúc giục các con áo quần chỉnh tề hơn mọi khi và dặn cả hai phải hết sức giữ gìn ý tứ trước mặt người lạ. Bà nhắm hướng đó nhưng không biết hai con bà lại nhắm hướng khác , nhất là Hậu. Chờ dịp thuận tiện , nghĩa là lúc ông bà Lương đi vắng cả. Tân mới gọi hai em ra đầu nhà , đứng dưới gốc cây bưởi và long trọng giới thiệu người bạn từ Hà Nội về , Tân nói: - Đây là anh Trần Khải , bạn học của anh. Vì anh hay nhắc đến hai cô nên anh Trần Khải muốn về gặp. Hôm nay , nhân dịp bố mẹ đi vắng , anh để anh Trần Khải nói chuyện với các cô. Anh ra cổng đứng. Nhỡ bố mẹ về bất ngờ hay có ai đến thì anh sẽ ho lên mấy tiếng làm hiệu ! Dứt lời , Tân quay nhanh đi. Hai cô thấy hồi hộp lạ thường. Hồi hộp vì trong đời chả mấy khi dám đứng nói chuyện với người con trai lạ nơi vắng vẻ như thế này. Và hồi hộp hơn nữa là vì linh cảm thấy người bạn của anh mình từ Hà Nội về đây chẳng phải đơn thuần để mượn sách hoặc vì tò mò muốn làm quen với một trong hai cô , mà vì một sứ mạng nào đó cao cả hơn nhiều. Trần Khải nhìn quanh , thấy một khúc cây khô khá lớn nằm sát bờ tường , anh chìa tay và bảo:
  6. - Hai cô ngồi xuống cho đở mỏi chân !
Đồng bộ tài khoản