Ebook Công trình kiến trúc Hà Nội - Đinh Tiến Hoàng

Chia sẻ: Pham Minh Tân | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:76

0
219
lượt xem
96
download

Ebook Công trình kiến trúc Hà Nội - Đinh Tiến Hoàng

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Cuốn "Công trình kiến trúc Hà Nội" là tài liệu tham khảo hữu ích cho bạn đọc muốn tìm hiểu về kiến trúc Việt Nam nói chung và những đặc trưng của kiến trúc Hà Nội nói riêng, những đặc sắc của kiến trúc Hà Nội được tổng hợp qua các bài viết về: Bưu điện Bờ Hồ, Vọng Lâu Các - Văn Miếu, Ga Hàng Cỏ, Chợ Đồng Xuân, Hồ Gươm, Sân Quần Ngựa Hà Nội, Phủ Chủ Tịch,...Mời bạn đọc cùng tham khảo.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Ebook Công trình kiến trúc Hà Nội - Đinh Tiến Hoàng

  1. Coâng trình kieán truùc Haø Noäi Coâng trình Kieán truùc Haø Noäi www.100hanoi.com Ban D án Hà N i Tôi Yêu | ® HDINVESTMENT.JSC | Đ i L 1000 năm Thăng Long Ch u trách nhi m: Đinh Ti n Hoàng | Biên t p: Tr n Th Hư ng | Hi u ñính: Bùi Quang Tú www.100hanoi.com 1 2010 Haø Noäi Toâi Yeâu
  2. Coâng trình kieán truùc Haø Noäi www.100hanoi.com Hà N i luôn là m t ñ a danh văn hóa, kinh t , chính tr c a c nư c. Tìm hi u các thông tin v kinh t , văn hóa, gi i trí….c a Hà N i luôn là m t nhu c u thi t y u c a nhi u t ng l p nhân dân. Bên c nh ñó, năm 2010 là năm quan tr ng, v i r t nhi u nh ng d p l k ni m l n, ñ c bi t là ñ i l 1000 năm Thăng Long. Đây là m t c t m c văn hóa, l ch s ñư c quan tâm c a c trong và ngoài nư c. Đó chính là lí do chúng tôi l a ch n ch ñ v Hà N i ñ ñ nh hư ng n i dung cho d án chu i website Hà N i. D án chu i website v Hà N i mang tên Hà N i Tôi Yêu ñư c công ty CP ĐT Hoàng Đ t tri n khai th c hi n t tháng 2 năm 2010. V i nh ng n l c, tâm huy t và tình yêu dành cho Hà N i, các thành viên ban d án ñã cho ra nh ng s n ph m văn hóa gây ñư c n tư ng v i ñ c gi yêu Hà N i. Đ i L 1000 năm Thăng Long ñang ñ n r t g n, d án cũng ñang ñi vào giai ño n g p rút hoàn thành ñ hòa chung không khí c a ngày Đ i L . D án là m t b c tranh t ng th , ñi t nh ng s ki n g n v i Đ i L , cũng như nh ng góc sâu trong tâm h n Hà N i, nh ng n p s ng, nh ng c m xúc c a ngư i Hà N i. Bên c nh vi c xây d ng và hoàn thi n chu i website v Hà N i, Ban d án còn cho ra m t nh ng n ph m v Hà N i. Chúng tôi ñã dành nhi u tâm huy t ñ xây d ng T sách Hà N i v i nh ng n ph m ñi n t ñư c t ng mi n phí cho quý b n ñ c. Chúng tôi hi v ng nh ng tâm huy t này s mang l i cho quý b n ñ c yêu Hà N i nh ng ñi u thú v . Tư li u chúng tôi s d ng ñ th c hi n nh ng n ph m này hoàn toàn ñư c sưu t m và biên t p t các ngu n trên Internet nên không tránh ñư c nh ng thi u sót. M t s tư li u do l y các ngu n th c p, nên chúng tôi không th trích d n ngu n ñ y ñ . Chúng tôi mong nh n ñư c s thông c m t các tác gi . Xin chân thành c m ơn và mong nh n ñư c nh ng góp ý t phía b n ñ c! Ban d án www.100hanoi.com 2 Haø Noäi Toâi Yeâu
  3. Coâng trình kieán truùc Haø Noäi www.100hanoi.com M cL c Thư ng ................................................................................................................................2 Ban d án ............................................................................................................................2 Bưu ñi n B H ...................................................................................................................4 V ng Lâu Các - Văn Mi u....................................................................................................5 Ga Hàng C .........................................................................................................................6 C u Long Biên (Paul Doumer) ............................................................................................8 Ch Đ ng Xuân .................................................................................................................10 Sân Qu n Ng a Hà N i.....................................................................................................12 H Gươm ...........................................................................................................................14 M t không gian ki n trúc văn hóa......................................................................................14 Ph Ch T ch .....................................................................................................................18 Lăng Ch T ch H Chí Minh ..............................................................................................20 Nhà Hát L n Hà N i ..........................................................................................................23 Nhà Th L n Hà N i .........................................................................................................28 Ngôi Nhà C 87 Mã Mây ...................................................................................................30 Chùa M t C t.....................................................................................................................33 Ph Hàng B c....................................................................................................................36 Đ i H c T ng H p Hà N i.................................................................................................40 Ph Th ng S B c Kỳ .......................................................................................................43 C t c Hà N i ....................................................................................................................45 Khám phá ki n trúc Văn Mi u Qu c T Giám ..................................................................47 Tháp Hòa Phong - V ñ p tâm h n ngư i Hà N i............................................................56 Ô Quan Chư ng ki n trúc ñ p ng ngàng .......................................................................58 Thành C a B c..................................................................................................................62 Công trình ki n trúc thành C Loa.....................................................................................66 Công tình ki n trúc ñ n Quán Thánh ................................................................................70 V ñ p thanh nhã c a chùa Tr n Qu c ............................................................................72 Chùa Quán S ki n trúc khá ñ c ñáo ...............................................................................75 www.100hanoi.com 3 Haø Noäi Toâi Yeâu
  4. Coâng trình kieán truùc Haø Noäi www.100hanoi.com Bưu ñi n B H Vi c xây d ng nhà Bưu ñi n B H hoàn thành vào năm 1901. Nhà bưu ñi n xây trên n n chùa Báo Ân. Năm 1917 Bưu ñi n b t ñ u t ch c bưu chính nông thôn. Lúc b y gi bưu tá Hà N i ñi phát thư, chưa có xe ñ p ph i dùng xe tay, sau khi nh n thư t Bưu ñi n Trung tâm B H , phu xe kéo ñưa bưu tá ñ n ñ a ch c n chuy n. Năm 1954, thua tr n Đi n Biên Ph , Chính ph Pháp ph i ký hi p ñ nh Geneva và rút quân kh i Vi t Nam. Khi bàn giao Bưu ñi n Hà N i cho Chính ph Vi t Nam Dân ch C ng hòa thì ch có m t t ng ñài ñi n tho i c ng ñi n 1.500 s và g n 600 thuê bao. Sau năm 1954, h u như không có nhà dân nào có máy ñi n tho i tr gia ñình cán b trung và cao c p. Dù cu c chi n tranh ch ng M c u nư c còn nhi u gian kh và hy sinh, song công trình xây d ng “Nhà Bưu ñi n m i” v n ñư c kh i công vào ngày 8-3-1971. Năm 1976, tòa nhà chính hư ng ra h Hoàn Ki m cao năm t ng, m t ti n dài 51 mét cơ b n hoàn thành. Ngày 2-9-1978, b n nh c “Ca ng i H Ch t ch” vang lên t chi c ñ ng h trên nóc nhà Bưu ñi n B H . “Bưu ñi n B H ” hi n nay ñư c trang b cơ s v t ch t khá hi n ñ i ñ ñáp ng nhu c u thông tin, vi n thông cho ngư i dân. Nhi u d ch v thông tin, vi n thông ñư c cung c p cho các khách hàng, t g i ñi n tho i công c ng, chuy n nh n ti n g i qua bưu ñi n, các d ch v liên quan ñ n ñi n tho i di ñ ng, ñi n tho i c ñ nh và nhi u d ch v khác. www.100hanoi.com 4 Haø Noäi Toâi Yeâu
  5. Coâng trình kieán truùc Haø Noäi www.100hanoi.com V ng Lâu Các - Văn Mi u Khuê Văn Các Văn Mi u, nhìn t ngoài Nhà Thái h c sinh ñ i Lý - Tr n quy mô th nào, hi n chưa kh o ñư c, vì các tư li u l ch s ñã b quân Minh ñ t ho c ñưa h t v Yên Kinh, t c B c Kinh ngày nay. Khuê Văn Các Văn Mi u, nhìn t ngoàiNhà Thái h c sinh ñ i Lý - Tr n quy mô th nào, hi n chưa kh o ñư c, vì các tư li u l ch s ñã b quân Minh ñ t ho c ñưa h t v Yên Kinh, t c B c Kinh ngày nay. Tuy nhiên, nhà Thái h c sinh th i nhà Lê ñã ñư c Lê Quý Đôn miêu t trong “Ki n văn ti u l c” thì : “Nhà Thái h c có ba gian, có tư ng ngang, l p b ng ngói ñ ng. Nhà gi ng d y phía ñông và tây hai dãy ñ u 14 gian. Phòng h c c a h c sinh tam xá ñ u ba dãy, m i dãy 25 gian, m i gian 2 ngư i”. Toàn b ki n trúc Văn Mi u hi n nay ñ u là ki n trúc th i ñ u nhà Nguy n. Khuôn viên ñư c bao b c b i b n b c tư ng xây b ng g ch Bát Tràng. Qu n th ki n trúc Văn Mi u - Qu c T Giám ñư c b c c ñăng ñ i t ng khu, t ng l p theo tr c B c Nam, mô ph ng t ng th quy ho ch khu Văn mi u th Kh ng T quê hương ông t i Khúc Ph , Sơn Đông, Trung Qu c. Tuy nhiên, quy mô ñây ñơn gi n hơn, ki n trúc ñơn gi n hơn và theo phương th c truy n th ng ngh thu t dân t c. Phía trư c Văn Mi u có m t h l n g i là h Văn Chương, tên cũ xưa g i là Thái H . Gi a h có gò Kim Châu, trư c ñây có l u ñ ng m c nh. Ngoài c ng chính có t tr , hai bên t h u có bia “H Mã”, xung quanh khu v c xây tư ng cao bao quanh. C ng Văn Mi u xây ki u Tam quan, trên có 3 ch “Văn Mi u Môn” ki u ch Hán c xưa. www.100hanoi.com 5 Haø Noäi Toâi Yeâu
  6. Coâng trình kieán truùc Haø Noäi www.100hanoi.com Ga Hàng C Năm 1902, ga Hàng C (năm 1976 ñ i thành ga Hà N i) ra ñ i. T ñây, các tuy n ñư ng s t l n lư t ñư c hình thành, n i th ñô Hà N i v i m i mi n c a ñ t nư c. Ban ñ u là tuy n ñư ng Hà N i - L ng Sơn r i Hà N i - H i Phòng (1903), Hà N i - Lào Cai (1905). Hơn ba ch c năm sau, con ñư ng s t xuyên Vi t ñư c hình thành vào năm 1936. Ga Hàng C d án gây kinh ng c ñ u th k 20 Năm 1902, ga Hàng C (năm 1976 ñ i thành ga Hà N i) ra ñ i. T ñây, các tuy n ñư ng s t l n lư t ñư c hình thành, n i th ñô Hà N i v i m i mi n c a ñ t nư c. Ban ñ u là tuy n ñư ng Hà N i - L ng Sơn r i Hà N i - H i Phòng (1903), Hà N i - Lào Cai (1905). Hơn ba ch c năm sau, con ñư ng s t xuyên Vi t ñư c hình thành vào năm 1936. Ga Hàng C - năm 1929 www.100hanoi.com 6 Haø Noäi Toâi Yeâu
  7. Coâng trình kieán truùc Haø Noäi www.100hanoi.com Toàn b công trình ga Hàng C b y gi có di n tích lên ñ n hơn 21ha, trong ñó ngư i Pháp dành n a di n tích ñ xây d ng nhà c a, ph n còn l i là sân ga, ñư ng s t. Ban ñ u, ngư i Pháp ch xây m t tòa nhà chính gi a sau ñó m i xây hai tòa ph hai bên. Trong nh ng tháng ngày chi n tranh phá ho i mi n B c c a M , ga Hà N i là m t trong nh ng ñi m b b n phá ác li t nh t. Năm 1972, m t qu bom rơi trúng tòa chính và phá h y hoàn toàn tòa nhà này. Tòa chính ñã ñư c xây l i và hoàn ch nh năm 1976. Bây gi , ki n trúc ki u Pháp còn xu t hi n hai tòa nhà ph nhưng cũng ñã b c i t o ít nhi u. Ga Hàng C xưa Ga Hàng C nay Ngày nay, l a ch n ñi tàu ho t ga Hà N i ñ n các t nh thành khác v n là thói quen c a nhi u ngư i dân, m c dù các phương ti n công c ng như ô tô khách, xe bus khá ti n cho hành khách. www.100hanoi.com 7 Haø Noäi Toâi Yeâu
  8. Coâng trình kieán truùc Haø Noäi www.100hanoi.com C u Long Biên (Paul Doumer) M t th k ñã qua, song cây c u Long Biên v n ñư c s d ng và là m t hình nh quen thu c trong tâm trí ngư i Hà N i. Nh ng ngày nóng n c m t s ngư i dân, h c sinh, sinh viên còn r nhau ñi qua c u ñ hóng gió. Nhi u ñôi l a s p thành v ch ng cũng ch n c u Long Biên làm c nh n n nh làm album cư i ñ p và l m t. Vào tháng 9/1898, toàn quy n Đông Dương ñã làm l kh i công m t cây c u v t ngang dòng sông M . C u ñư c ñ t tên là Paul Doumer. C u Long Biên xưa C u Long Biên ñư c thi t k b i ki n trúc sư, cha ñ c a tháp Eiffel, bi u tư ng nư c Pháp. Thay cho nh ng công nhân Trung Qu c ñư c tuy n trư c ñó, b ng s khéo léo, tinh nhanh, năng ñ ng, chính nh ng ngư i th Vi t Nam ñã l p ráp các c u ki n kim khí, tán ñinh ch t, s d ng c n c u... dư i s hư ng d n c a các k sư ngư i Pháp, c u xây ñúng v trí mà chi c tàu c a th c dân Pháp n súng b n vào Ô Quan Chư ng và C a B c m ñ u xâm lư c Vi t Nam khi xưa. www.100hanoi.com 8 Haø Noäi Toâi Yeâu
  9. Coâng trình kieán truùc Haø Noäi www.100hanoi.com C u g m 20 b tr xây và m , v i chi u sâu 30m và cao 13,5m tính m c nư c th p nh t. Phía h u ng n có c u vòm dài 800m, toàn thân c u là 2.500m. Nét ñ c ñáo nh t c a cây c u là ñư ng b hai bên, ñư ng s t gi a l i ñi bên trái (Hi n nay, ngư i dân ñi xe máy xe ñ p t qu n Hoàn Ki m sang qu n Long Biên qua cây c u này v n ñi bên ñư ng phía trái c u, còn ñi t qu n Long Biên sang qu n Hoàn Ki m l i ñi phía ph i c a c u. Đi u này khác v i cách phân ñư ng ñi thông thư ng phía bên ph i Vi t Nam, khác ngay v i cách chia ñư ng ñi c u Chương Dương g n ñ y (ñư c xây m i v sau này). Khi ñư c xây d ng, c u Long Biên là 1 trong 4 cây c u l n nh t th gi i, n i b t nh t Vi n Đông. M t th k ñã qua, song cây c u Long Biên v n ñư c s d ng và là m t hình nh quen thu c trong tâm trí ngư i Hà N i. Nh ng ngày nóng n c m t s ngư i dân, h c sinh, sinh viên còn r nhau ñi qua c u ñ hóng gió. Nhi u ñôi l a s p thành v ch ng cũng ch n c u Long Biên làm c nh n n ñ ch p nh ng ki u nh k ni m, nh làm album cư i ñ p và l m t. www.100hanoi.com 9 Haø Noäi Toâi Yeâu
  10. Coâng trình kieán truùc Haø Noäi www.100hanoi.com Ch Đ ng Xuân Ch Đ ng Xuân n m trong khu ph c , phía tây là ph Đ ng Xuân, phía b c là ph Hàng Khoai, phía nam là ph C u Đông, phía ñông là ngõ ch Đ ng Xuân. C ng ch nhìn sang phía tây, phía trư c là m t kho ng tr ng nh . Phía B c có quán Huy n Thiên (sau ñ i thành chùa Huy n Thiên). Ngay sát sau ch là ch B c Qua. góc tây b c c a ch có ñài C m t , k ni m ngày Toàn qu c kháng chi n. Ch Đ ng Xuân xưa Ch Đ ng Xuân tuy n m trong khu ph c nhưng có tu i ñ i tr hơn r t nhi u so v i các ph xung quanh. Trư c kia ñây là khu ñ t tr ng thu c phư ng Đ ng Xuân, huy n Th Xương n m trư c quán Huy n Thiên. Năm 1889, khi nh ng d u tích cu i c a và h Thái C c b l p hoàn toàn, ngư i Pháp quy ho ch l i ñã gi i t a hai ch cũ và d n t t c các hàng quán vào khu ñ t tr ng c a phư ng Đ ng Xuân, t o thành ch Đ ng Xuân. Trong năm ñ u tiên ch h p ngoài tr i, ho c có che mái lá gi ng như hai ch cũ. Năm 1890 chính quy n Pháp m i b t ñ u xây d ng ch Đ ng Xuân, t o thành năm vòm c a và năm nhà c u dài 52m, cao 19m. M t ti n theo ki n trúc Pháp, g m năm ph n hình tam giác có tr l như t ong, l p mái tôn. T i ñây ñã di n ra các tr n chi n ác li t ch ng l i lính Lê dương c a Pháp, r t nhi u ngư i ñã hi sinh t i ñây trư c khi rút kh i Hà N i. www.100hanoi.com 10 Haø Noäi Toâi Yeâu
  11. Coâng trình kieán truùc Haø Noäi www.100hanoi.com Sau ngày gi i phóng th ñô, ch Đ ng Xuân là ch l n nh t Hà N i. Vào kho ng năm 1990, ch ñư c xây d ng l i, phá b hai dãy hai bên, ba dãy gi a xây lên ba t ng. Hai t m c a hai bên cũng b d , nhưng v n còn gi hai c t ngoài cùng. Năm 1994, ch Đ ng Xuân ñã b h a ho n, l a thiêu tr i g n như toàn b các gian hàng trong ch .Sau ñó ch ñư c xây d ng l i. Ch Đ ng Xuân nay Ch Đ ng Xuân là ch ñ u m i dành cho bán buôn là chính. Xưa kia ch bán r t nhi u lo i hàng, nhưng hi n t i ch y u bán ñ ñi n t , ñ gia d ng, v i vóc qu n áo. Phía sau ch có các hàng bán chim thú c nh. Phía B c c a ch , là các hàng ăn, ph c v khách c ăn ñêm. Xung quanh ch lúc nào cũng ñông ñúc nh n nh p. Hàng hóa t ñây v n chuy n ñi kh p các t nh phía B c. Hi n nay không ch nh ng ngư i mua bán buôn hàng hoá tìm ñ n ch Đ ng Xuân ñ giao thương, nhi u khách du l ch trong và ngoài nư c khi ñi du l ch Hà N i thư ng ñ n thăm quan và mua s m ch Đ ng Xuân. Khu ch n m ngay trong khu ph c , không xa các ph n i ti ng bán ñ lưu ni m, hàng th i trang, như ph Hàng Ngang, Hàng Đào, Hàng Bông, Hàng Gai…L i g n khu di tích Đ n Ng c Sơn… r t ti n cho m t chuy n thăm quan khu trung tâm thành ph . www.100hanoi.com 11 Haø Noäi Toâi Yeâu
  12. Coâng trình kieán truùc Haø Noäi www.100hanoi.com Sân Qu n Ng a Hà N i Trư ng ñua ng a mà nhi u ngư i hay g i t t hơn là Qu n ng a Hà N i có t r t s m. Cu n “Le Vieux Tokin” (B c kỳ xưa) cho bi t cu c ñua ng a ñ u tiên Hà N i di n ra ngày 15/7/1886 trong khuôn kh nh ng ho t ñ ng m ng Qu c khánh M u qu c năm y c a ñ o quân chi m ñóng và ph i 2 năm sau (1888) Tourane (Đà N ng) và Nam Đ nh m i có nơi ñua ng a... Hình như cu c thi ñ u tiên di n ra dư i chân C t C Hà N i và l i có c thi “ngư i- ng a” t c là kéo xe tay. Còn năm 1888 thì có tài li u vi t r ng có m t l n còn t ch c c ñua... voi nhưng b ñánh giá là kém h p d n vì s ch m ch p c a 3 con v t kh ng l th m gia dư i s ch huy c a nh ng qu n tư ng b n x . www.100hanoi.com 12 Haø Noäi Toâi Yeâu
  13. Coâng trình kieán truùc Haø Noäi www.100hanoi.com V sau các cu c thi ñu c t ch c thư ng xuyên hơn khu v c thôn Yên T p , t c là khu Ga Hàng C v n là nơi c p th c ăn cho ng a c a tri u ñình xưa. Đ xây d ng khu ñ u m i ñư ng s t và ñ u x o thì qu n ng a chuy n v thôn Đ i T và Vĩnh Phúc (n m gi a ñư ng Đ i C n và Hoàng Hoa Thám hi n t i). Nhìn k t ng t m hình có th th y qu n ng a có nh ng ñ i thay khu khán ñài. Bu i ñ u còn có c khách ñ ng trên nóc khán ñài, v sau khán ñài ngày m t c u kỳ và sang tr ng hơn. Đương nhiên s ñông khán gi là ngư i Âu (trên khán ñài) nhưng công chúng ngư i Vi t cũng ñã có m t không ít quanh sân. Và ñ ph c v cho thú chơi này cũng xu t hi n nhi u “lò” nuôi ng a ñua nh p t nư c ngoài vào và lo i ng a b n ñ a ñư c lai t o gi ng t Tr i Nư c Hai trên Cao B ng. Sau nh ng bi n c x y ra năm 1945, chi n tranh ñã khi n các cu c ñua ng a Hà N i ch m d t. Cái không gian r ng l n c a Qu n ng a y vào th p k 60 c a th k XX ñã có d ñ nh s d ng làm m t b ng ñ xây nhà Qu c h i. Nhưng r i l i chi n tranh phá ho i lan t i Th ñô (1966), vi c xây nhà Qu c h i b d ng l i, ñ n nay khó ai nh n ra d u tích c a Qu n ng a xưa l t th m trong m t khu dân cư ñông ñúc thu c qu n Ba Đình. www.100hanoi.com 13 Haø Noäi Toâi Yeâu
  14. Coâng trình kieán truùc Haø Noäi www.100hanoi.com H Gươm M t không gian ki n trúc văn hóa Cái huy n tho i l n nh t, kỳ thú nh t c a Thăng Long là vua ñ u nhà Lý th y r ng bay lên khi ñ u thuy n chân thành Đ i La. H Tr Gươm là g ch n i x ng ñáng nh t ñ t o thêm nét ñ i x ng tuy t di u - Dương: R ng bay. Âm: Rùa l n! Tuy t v i làm sao! B n s c Thăng Long - Đ i Vi t là t ng hòa nh ng giá tr hư và th c, th c và hư. Huy n mà th c, th c mà huy n (theo GS Tr n Qu c Vư ng). T ngày d n nhà lên nhà m i, chót vót t ng cao khu Ng c Khánh, m i l n có d p v “thành ph ” tôi l i ñ p xe thêm m t ño n ñư ng vòng quanh H Gươm, có khi ch là m t góc h . M t chi u, sau h i th o nh t i văn phòng h i Ki n trúc sư Vi t Nam v công trình nhà Qu c H i và Trung tâm H i Ngh qu c gia, bên H Gươm tôi l i d t xe thong th d o quanh h . Và c t nhiên, m t h i ni m quá kh ch t v v i ñôi chút bâng khuâng vui ñó và... bu n ñó. H Gươm, nh ng tia n ng cu i cùng còn vương trên ng n cây, rãi xu ng m t h anh ánh xanh. Gió nhè nh , g n nư c lăn tăn như không còn rác rư i, m t nư c như trong hơn, thoang tho ng mùi tinh khi t. Tôi d a xe vào gh ñá, ng i t a lưng vào g c cây l c v ng chín g c, gió mơn man. Như v ng xu ng t b u tr i ñã ng màu tím, như vút lên t tư ng vua Lê ñ i mũ bình thiên, ñ ng trên tr cao: “Dân t c ta s không ñúc, rèn vũ khí n a, ch dành công s c t o nên cu c s ng, nhân danh trăm h , Tr m xin hoàn l i thanh gươm chi n th ng”. Th n Rùa ñ p ki m và l n ñi. Tuyên ngôn hoà bình c a ngư i chi n th ng! www.100hanoi.com 14 Haø Noäi Toâi Yeâu
  15. Coâng trình kieán truùc Haø Noäi www.100hanoi.com Đ nh cao văn hi n Vi t Nam: ñ n Ng c Sơn th Văn Xương, trông coi vi c văn chương, ch nghĩa v i bi u tư ng “Đài nghiên - Tháp bút - vi t thơ lên tr i xanh”. Nh ng “ñ i h c tư th c” v i th n Siêu, thánh Quát và m i h i ñ u th kỳ “Đông kinh nghĩa th c” c a c c Lương Văn Can (nay có ñư ng ph mang tên c ). Không ch d y ch mà còn d y c lòng yêu nư c, và không gian tâm linh v i chùa Bà ñá, chùa Báo Thiên, chùa ông Thư ng, nay còn cây tháp Hoà Phong, ñ n Bà Ki u th M u Li u H nh, c m ñình ñ n chùa Vũ Th ch (Bà Tri u). Ch ng ki n nh ng s ki n văn hóa huy hoàng này, duy nh t có cây ña “ñ i, ñ i th ” nay v n t a bóng gi a sân tòa báo Nhân Dân mà c KTS T M Du t g i là cây ña “s 1 Đông Dương”. Theo bia ñá, khi ti n sĩ Vũ Tông Phan l p trư ng H Đình năm 1835 thì cây ñã v ng ch c. V y là qui t : ch ng gi c gi nư c, văn h c, tri t h c và tâm linh. Cái huy n tho i l n nh t, kỳ thú nh t c a Thăng Long là vua ñ u nhà Lý th y r ng bay lên khi ñ u thuy n chân thành Đ i La. H Tr Gươm là g ch n i x ng ñáng nh t ñ t o thêm nét ñ i x ng tuy t di u - Dương: R ng bay. Âm: Rùa l n! Tuy t v i làm sao! B n s c Thăng Long - Đ i Vi t là t ng hòa nh ng giá tr hư và th c, th c và hư. Huy n mà th c, th c mà huy n (theo GS Tr n Qu c Vư ng). Chi n tranh mãi mãi qua r i. Chưa bao gi H Gươm ñ p th này. Nh ng d c nh m m m i th g ch lát m i, nh ng c t ñèn chi u sáng xinh xinh, nh ng gh ñá thanh thoát, nh ng b n hoa l m s c nhi u màu, ngan ngát hương. Ch ng còn nh ng rào c n che khu t tư ng Vua Lê. Nhà Khai Trí Ti n Đ c ñã l y l i dáng v quen thu c xưa. Nư c thi ñã ñ i dòng ch ng ñ vào lòng h . Các c Rùa nhi u l n trăm tu i ñư c các nhà khoa h c nâng gi c, lo cái ăn, cái , mong các “c ” bình an sinh arn nơi gò Rùa ñư c s a sang theo “ý các c ”. www.100hanoi.com 15 Haø Noäi Toâi Yeâu
  16. Coâng trình kieán truùc Haø Noäi www.100hanoi.com Không gian h Tr Gươm ñư c các nhà quy ho ch ki n trúc ñ u th k nâng niu và trân tr ng. R t thành công khi l y tháp Rùa làm tr c trung tâm qua vư n Chí Linh, hai bên là ñư ng Lê Th ch - Lê Lai, k t thúc qu ng trư ng Ngân hàng qu c gia b th . T ph c , v n là các phư ng th th công và d ch v cho kinh thành, cũng là trung tâm “trên b n dư i thuy n”, v i ñư ng ngang ngõ d c, v i nh ng mái úp lô xô, lan d n xu ng phương Nam, ñô th th k 20 hình thành d n d n. Công th , nhà c a quanh h ki u dáng du nh p t phương Tây, nhưng ñã có ý th c hoà nh p, không xa l , phô trương, t m vóc v a ph i, hình dáng hoàn ch nh, t t c hoà quy n vào nhau m t ý th c, m t tư duy văn hoá r t h Gươm ch ng nơi nào có ñư c. Góc ñ p nh t h Gươm, chuy n ti p t không gian 36 ph phư ng, nhà Thu T - tác gi là c KTS Võ Đ c Diên - như m t d u n c a k thu t phương Tây nâng lên s c m nh văn hoá phương Đông. T thu u thơ g n v i h Gươm không ch b ng tình c m, như c b ng ư c mơ dù r t tr con, r t mong manh do th m ñ m trí tu sáng t o ki n trúc l p cha anh. Th t sung sư ng, sau kháng chi n ch ng Pháp l i ñư c c m bút không ph i là “vi t thơ lên tr i cao” mà t o nên nh ng kh i hình cho ñô th văn hi n, cho khoáng ñ t h Gươm. Nhưng l i không th ng m ngùi “nghĩ mình công ít t i nhi u”! Có th vi n ñ th lý do ñ che ch n v pháp lu t, v lý trí. Nhưng chi u sâu tâm h n, lương tâm ngư i c m bút, sao c day d t, và nh ng l i nh p c a “b n nh c không l i mà âm thanh vang v ng mãi t i nh ng ñ i sau”. Nhà Bưu ñi n thô k ch, nhà H i ñ ng nhân dân c ng khô và l nh l o (l i s nh vào trư c ñây r t m m m i), Trung tâm thương m i và khách s n Vàng như b c tư ng thành án ng ph c v i h Gươm... www.100hanoi.com 16 Haø Noäi Toâi Yeâu
  17. Coâng trình kieán truùc Haø Noäi www.100hanoi.com V n còn ñó, cái nhà v sinh công c ng án ng ngay trư c nhà H i ñ ng nhân dân Thành ph , cái vòi phun nư c r t không ñúng ch trên qu ng trư ng Đông kinh Nghĩa th c. B n xe ñi n B H ñư c thay th b ng ñi m ñ xe ô tô. M nh ñ t huy n tho i (mà giá tr c vài ch c cây vàng cho 1m2 ñ t) b c nh t qu c gia này ñâu ph i ch cho xe c g m rú, x khí mù tr i. Kh i nhà ch ng cao cũng t i hơn 15m ñ s và c kính... Tây m i xây bên ñư ng Lê Thái T , c a hàng Bách hoá T ng h p cũ (trư c là nhà Gô - ña) ñã b g b ñ xây d ng l i to hơn (chưa ch c ñã ñ p hơn). Ch nh trang l i ki n trúc như ñã làm các siêu th c nh khách s n “nhà giàu” (Phú Gia) là ñi u c n ñư c bàn lu n thêm. Hào nhoáng, bóng l n ñ y nhưng ñâu r i cái dáng quen quen xưa... Có ngư i hùng h n g i ñó là ki n trúc Pháp (oan u ng cho n n ki n trúc sáng chói m t th i) ñ hài hoà v i không gian xung quanh. V t li u hi n ñ i, mà lù lù hàng c t to c ngư i ôm, ñ cái mái Marsard d ng ñ ng! Và nh ng g , nh ng ch như b n d p Nhà hát Thành ph ... ngay chính quê hương c a th ki n trúc này ñã không ñư c phát tri n, nên chăng chúng ta dùng l i cái th mà ngư i ta không dùng ñ n, l i ñưa vào không gian kỳ di u này. Nh ng gì ñã d b cũng có ñi u ñáng ti c. Bia k ni m linh m c Alexandre de Rhode, ngư i sáng l p ch qu c ng hi n nay ñang là ch chính th c c a qu c gia ñã b phá b . C n thi t tìm nơi d ng l i. Có th ngay ven h cho hài hoà v i trung tâm văn hoá Vi t Nam như trên ñã vi t. Vòi nư c r t c ñi n châu Âu ven h góc ñư ng Hàng Khay - Đinh Tiên Hoàng ñã m t như m t ñi m t ñi m sáng ñ p c a quá kh . Th t may là chính quy n ñã ch n l i nh ng ng ngàng bu i ñ u ñáp ng ư c v ng c nư c. B n ñ chi ti t quy ho ch h Gươm ñã ñư c công b , cơ s pháp lý cho k cương văn hoá: “Xây d ng nhà c a quanh khu v c h Gươm ph i ñúng quy ho ch, không xây nhà m i ch c i t o trên hi n tr ng nhà cũ, m t ñ xây d ng 50% ñ n 60%. T ng cao t i ña là 2,5 - 3 t ng...” Tôi thong th ñ p xe v , ñư ng ph ñã lên ñèn, ñ i l m i thênh thang, ngư i xe chen nhau. Đó ñây m t rào ch n nh ño n ñư ng m i l p. D án c i t o h th ng thoát nư c. C tư ng ñư ng xá b b i tung, bùn ñ t ng p ng a. V y mà không, ch ng ñào b i gì nhi u, vài ch xe c có ng p ng ng ñôi chút nhưng v n ñ u dòng xuôi ngư c. Đô th hi n ñ i là t ñ y, t chính nh ng âm th m l ng l y. www.100hanoi.com 17 Haø Noäi Toâi Yeâu
  18. Coâng trình kieán truùc Haø Noäi www.100hanoi.com Ph Ch T ch Công trình mang phong cách th i Ph c Hưng Công trình mang phong cách th i Ph c Hưng này ñư c xây d ng t nh ng năm ñ u th k XX (1900 - 1906), do ki n trúc sư ngư i Pháp g c Đ c Lich-ten Fen-ñơ thi t k . Di n tích s d ng c a toà nhà g n 1300 mét vuông. Toàn b toà nhà có trên 30 phòng, m i phòng ñư c trang trí theo m t phong cách riêng. Đi m di tích ñ u tiên trong hành trình tham quan Khu di tích Ch t ch H Chí Minh t i Ph Ch t ch là toà nhà Ph Ch t ch. Đây là toà nhà sang tr ng, b th , cao b n t ng nhìn th ng ra ñư ng Hùng Vương. Công trình mang phong cách th i Ph c Hưng này ñư c xây d ng t nh ng năm ñ u th k XX (1900 - 1906), do ki n trúc sư ngư i Pháp g c Đ c Lich-ten Fen-ñơ thi t k . Di n tích s d ng c a toà nhà g n 1300 mét vuông. Toàn b toà nhà có trên 30 phòng, m i phòng ñư c trang trí theo m t phong cách riêng. Trong th i th c dân Pháp cai tr , toà nhà ñư c g i là Ph Toàn quy n Đông Dương, t khi nhà ñư c hoàn thành ñ n ngày cách m ng Tháng Tám 1945 thành công, ñã có 29 ñ i Toàn quy n và Quy n Toàn quy n và làm vi c. Trong năm 1945 ñ n năm 1946, h t phát xít Nh t ñ n quân ñ i Trung Hoa dân qu c chi m gi toà nhà này. Khi th c dân Pháp quay tr l i xâm lư c Vi t Nam l n th hai thì nơi ñây l i tr thành tr s cao nh t c a chính quy n th c dân. www.100hanoi.com 18 Haø Noäi Toâi Yeâu
  19. Coâng trình kieán truùc Haø Noäi www.100hanoi.com Toà nhà này ch th c s thu c v nhân dân Vi t Nam sau khi cu c kháng chi n ch ng th c dân Pháp thành công, th ñô Hà N i ñư c gi i phóng (tháng 10 - 1954), (toà nhà ñư c g i là Ph Ch t ch). T i ñây, Ch t ch H Chí Minh thư ng ch trì các phiên h p H i ñ ng Chính ph quy t ñ nh nh ng v n ñ l n, quan tr ng c a ñ t nư c; ti p ñón khách qu c t và g p g ñ i bi u nhân dân Vi t Nam. V i khách qu c t , Ch t ch H Chí Minh ti p ñón t các v nguyên th qu c gia, lãnh t Đ ng các nư c anh em, ñ i s các nư c ñ n trình qu c thư, các ñoàn ngh thu t, th thao, các nhà văn, nhà báo, nhà khoa h c, các t ch c qu n chúng... và b n bè kh p nơi trên th gi i ñ n v i Vi t Nam, ng h s nghi p cách m ng và giúp ñ nhân dân Vi t Nam xây d ng cu c s ng m i. V i nhân dân Vi t Nam, Ngư i g p g các ñ i bi u thu c m i thành ph n trong xã h i, không phân bi t h thu c tôn giáo, ñ ng phái nào, làm ngành ngh gì. Trong 15 năm, t năm 1945 ñ n năm 1969, t i Ph Ch t ch, Ch t ch H Chí Minh ñã ti p trên 1000 ñoàn ñ i bi u trong nư c và ngoài nư c. Ph Ch t ch còn là nơi Ch t ch H Chí Minh nhi u l n ñ c thơ chúc T t ñ u xuân nhân d p năm m i. Sau khi Ch t ch H Chí Minh qua ñ i (ngày 2 tháng 9 năm 1969), Ph Ch t ch tr thành m t trong nh ng di tích lưu ni m v Ngư i ñư c Nhà nư c x p h ng là di tích ñ c bi t quan tr ng trong t ng th Khu di tích H Chí Minh t i Ph Ch t ch. Song t ñó ñ n nay toà nhà này v n là nơi làm vi c c a Ch t ch nư c; nh ng ho t ñ ng có ý nghĩa quan tr ng c a Đ ng và Nhà nư c ta v n ñư c ti n hành tr ng th ñây. www.100hanoi.com 19 Haø Noäi Toâi Yeâu
  20. Coâng trình kieán truùc Haø Noäi www.100hanoi.com Lăng Ch T ch H Chí Minh Ki n trúc ñ p nh t c a th gi i. Công trình lăng là m t kh i th ng nh t gi a vi c góp s c c a b n bè qu c t ñ n t m lòng ngư i dân m i mi n ñ t nư c VN. B n thi t k xây lăng và b o qu n thi hài do các chuyên gia Liên Xô ñ m nhi m, cát ñư c l y t su i Kim Bôi, t nh Hòa Bình do ngư i dân t c Mư ng ñem v . Đá cu i ñư c chuy n t các con su i vùng Sơn Dương, Chiêm Hoá, Ngòi Thìa, Tuyên Quang... Là m t công trình quy t t t c t m lòng c a nhân dân Vi t Nam và b n bè th gi i, lăng ch t ch H Chí Minh không ch mang ý nghĩa ñơn thu n là nơi lưu gi di hài c a ngư i lãnh t n i ti ng, mà còn là m t công trình ki n trúc v i v ñ p và giá tr l ch s vư t ra ngoài th gi i. D a theo nguyên b n lăng Lê-nin, lăng ch t ch H Chí Minh có hình vuông, m i c nh 30m, c a quay sang phía Đông, bao g m 3 l p v i chi u cao 21,6 mét. L p trên cùng là mái lăng hình tam c p, l p gi a là k t c u trung tâm c a lăng g m phòng thi hài và nh ng hành lang, nh ng c u thang lên xu ng, l p dư i t o dáng b c th m tam c p. Quanh b n m t là nh ng hàng c t vuông b ng ñá hoa cương, hai phía Nam và B c có hai l ñài dài 65 m dành cho khách trong nh ng d p l l n. m t chính có dòng ch : "Ch t ch H -Chí-Minh" b ng ñá h ng màu m n chín. www.100hanoi.com 20 Haø Noäi Toâi Yeâu
Đồng bộ tài khoản