Giải phẫu động mạch của đầu- mặt - cổ (Kỳ 1)

Chia sẻ: ytaxinhdep

Các động mạch cấp máu cho đầu và cổ đều là các động mạch lớn, tách trực tiếp hoặc gián tiếp từ cung động mạch chủ. Ở bên phải là thân động mạch tay đầu (truncus brachiocephalicus) sẽ phân nhánh là động mạch cảnh chung phải và động mạch dưới đòn phải. Khi nó lên nền cổ ở ngay sau khớp ức đòn phải. Ở bên trái động mạch cảnh chung trái và động mạch dưới đòn trái trực tiếp từ cung động mạch chủ đi lên. ...

Nội dung Text: Giải phẫu động mạch của đầu- mặt - cổ (Kỳ 1)

Giải phẫu động mạch của đầu- mặt - cổ

(Kỳ 1)

Bài giảng Giải phẫu học


Chủ biên: TS. Trịnh Xuân Đàn


Các động mạch cấp máu cho đầu và cổ đều là các động mạch lớn, tách trực

tiếp hoặc gián tiếp từ cung động mạch chủ. Ở bên phải là thân động mạch tay đầu

(truncus brachiocephalicus) sẽ phân nhánh là động mạch cảnh chung phải và động

mạch dưới đòn phải. Khi nó lên nền cổ ở ngay sau khớp ức đòn phải. Ở bên trái

động mạch cảnh chung trái và động mạch dưới đòn trái trực tiếp từ cung động

mạch chủ đi lên. Động mạch dưới đòn (a. subclavia) mang máu xuống nuôi chi

trên có các nhánh bên tới cấp máu cho một phần vùng cổ và cho cả não. Hệ động

mạch cảnh (a. carotid) gồm có hai động mạch cảnh chung phải và trái, khi tới bờ

trên sụn giáp chia thành 2 nhánh tận:


- Động mạch cảnh trong cấp máu cho phần trong hộp sọ là não và mắt.


- Động mạch cảnh ngoài cấp máu cho phần ngoài hộp sọ gồm phần đầu mặt

và một phần cổ. Phần còn lại của cổ do động mạch dưới đòn nuôi dưỡng.
HỆ ĐỘNG MẠCH CẢNH


Tách trực tiếp hoặc gián tiếp từ cung động mạch chủ, nằm ở vùng cổ


trước bên, mang máu từ tim lên nuôi dưỡng cho đầu mặt cổ và đặc biệt là

não.


1. ĐỘNG MẠCH CẢNH CHUNG (ARTERIA CAROTIS

COMMUNIS)


Động mạch cảnh chung hay cảnh gốc là động mạch lớn đi qua vùng cổ

lên cấp máu cho đầu mặt và não. Động mạch không có nhánh bên nên thắt

động mạch này nguy hiểm.


1.1 Nguyên uỷ, đường đi, tận cùng


Ở 2 bên khác nhau:


- Bên phải tách từ thân động mạch cánh tay đầu ngay sau khớp ức đòn.


- Bên trái tách trực tiếp từ cung động mạch chủ nên có thêm một đoạn ở


ngực (dài hơn và nằm sâu hơn bên phải).
Cả hai động mạch từ nền cổ đi lên hơi chếch ra ngoài dọc hai bên khí quản

và thực quản, tới bờ trên sụn giáp (ngang mức đôi sông cổ 4) thì phình ra gọi là

phình cảnh hay xoang động mạch cảnh (sinus caroticus) rồi chia đôi thành động

mạch cảnh trong và động mạch cảnh ngoài. Xoang cảnh thường lấn tới cả phần

đầu động mạch cảnh trong.


Trong thành của xoang cảnh có tiểu thể cảnh (glomus caroticum), có các

sợi thần kinh đặc biệt đi vào cực trên tiểu thể cảnh (tách từ hạch cổ trên, từ


dây thần kinh 9, 10 hoặc 12) nên nó được coi như một thụ cảm hoá học đáp

ứng với sự thay đổi nồng độ oxy trong máu và làm thay đổi huyết áp động mạch.




1.2. Liên quan


Chia làm 2 đoạn liên quan.


1.2.1. Đoạn ngực


Chỉ có ở bên trái từ cung động mạch chủ đến sau khớp ức đòn trái.


- Ở trước với khớp ức đòn trái, thân tĩnh mạch cánh tay đầu trái, di tích của

tuyến ức và các dây tim.
- Ở sau với động mạch dưới đòn trái (sau ngoài), với ống ngực và chuỗi

hạch giao cảm ngực (sau trong).


- Ở ngoài với dây lang thang (thần kinh X), thần kinh hoành, với phổi và

màng phổi trái.


- Ở phía trong liên quan với khí quản, thực quản và dây thần kinh thanh

quản quặt ngược.


1.2.2. Đoạn cổ


Hai bên giống nhau từ khớp ức đòn trở lên.


- Liên quan gần: động mạch cùng với tĩnh mạch cảnh trong và dây thần

kinh lang thang (thần kinh XI được bọc chung trong một bao mạch gọi là bao

cảnh. Trong bao cảnh động mạch ở trong, tĩnh mạch cảnh trong ở ngoài, dây


thần kinh lang thang nằm trong góc nhị diện ở sau động mạch và tĩnh mạch.


- Liên quan xa: bao cảnh nằm trong rãnh cảnh, rãnh cảnh hình lăng trụ


tam giác có 3 thành:


- Thành sau (thành xương) liên quan với cân cổ sâu, cơ trước sống (cơ

dài đầu, cơ dài cổ), cơ bậc thang trước, mỏm ngang đốt sống cổ IV, V, VI

trong đó có củ Chassaignac là mốc tìm động mạch.
- Thành trong (thành tạng) trên có hầu, thanh quản, dưới có khí quản, thực

quản, tuyến giáp và dây thần kinh thanh quản quặt ngược.


- Thành ngoài (thành cân cơ) là thành phẫu thuật với 2 lớp cơ: cơ ức đòn

chũm với cân cổ nông, các cơ dưới móng với cân cổ giữa. Bờ trước cơ ức đòn

chũm là mốc để tìm động mạch.


Động mạch cảnh chung chỉ đi qua cổ và thường không cho nhánh bên


nào.
Đề thi vào lớp 10 môn Toán |  Đáp án đề thi tốt nghiệp |  Đề thi Đại học |  Đề thi thử đại học môn Hóa |  Mẫu đơn xin việc |  Bài tiểu luận mẫu |  Ôn thi cao học 2014 |  Nghiên cứu khoa học |  Lập kế hoạch kinh doanh |  Bảng cân đối kế toán |  Đề thi chứng chỉ Tin học |  Tư tưởng Hồ Chí Minh |  Đề thi chứng chỉ Tiếng anh
Theo dõi chúng tôi
Đồng bộ tài khoản