Giáo án hóa học 10 – Ban cơ bản

Chia sẻ: abcdef_52

Tài liệu giảng dạy về hóa học đã được giảng dạy với mục đích cung cấp cho học sinh những kiến thức cơ bản nhất, có tính hệ thống liên quan tới hóa học . Thông qua tài liệu này giúp các bạn hệ thống lại kiến thức. Chúc các bạn thành công

Bạn đang xem 10 trang mẫu tài liệu này, vui lòng download file gốc để xem toàn bộ.

Nội dung Text: Giáo án hóa học 10 – Ban cơ bản

Giáo án hóa h c 10 – Ban cơ b n …&... Trư ng THPT BC Nam Sách

ÔN T P ð U NĂM
Ti t 1

So n ngày: 31/08/2007
A. M c tiêu bài gi ng
I. Ki n th c
Qua bài gi ng h c sinh có ñư c ñư c nh ng ñi m sau: Cách h th ng l i các ki n
th c hóa h c cơ b n ñã ñư c h c THCS có liên quan tr c ti p t i chương trình hóa
h c l p 10.
+ Nguyên t là gì? C u t o c a nguyên t như th nào?
+ Nguyên t hóa h c, hóa tr và cách xác ñ nh hóa tr c a nguyên t .
+ ð nh lu t b o toàn kh i lư ng, mol, t kh i c a ch t khí.
II. Kĩ năng
- Rèn luy n k năng làm m t s bài t p có liên quan ñ n c u t o nguyên t
- Rèn luy n k năng l p công th c, tính toán theo công th c và phương trình ph n
ng, t kh i c a ch t khí.
- Rèn luy n k năng chuy n ñ i gi a kh i lư ng mol (M), kh i lư ng ch t (m), s
mol (n), th tích khí ñktc (V), và s mol phân t ch t (A).
III. Thái ñ - tình c m
- Gây h ng thú, ham thích h c t p môn hóa h c.
- Rèn luy n ý th c c n th n, trung th c, kiên trì, t m , chính xác trong công vi c.
- Có ý th c trách nhi m ñ i v i b n thân, gia ñình và xã h i.
B. Chu n b
I. ð dùng h c t p
1. Giáo viên
- Giáo án, h th ng bài t p và câu h i g i ý ôn t p
2. H c sinh
- Ôn t p l i các ki n th c có liên quan trong chương trình hóa h c l p 8.
II. Phương pháp
Phương pháp v n ñáp – tái hi n
C. Ti n trình gi ng d y
I. n ñ nh t ch c l p và ki m tra sĩ s
II.Ki m tra bài cũ
III. Vào bài
Ho t ñ ng c a giáo viên Ho t ñ ng c a h c sinh
Ti t 1 : ÔN T P ð U NĂM
Ho t ñ ng 1
1. Nguyên t
(?) D a vào nh ng ki n th c ñã h c - Nguyên t : h t nhân mang ñi n tích dương,
l p 8, các em hãy cho bi t: l p v có m t hay nhi u electron mang ñi n
- Nguyên t là gì? tích âm.
- C u t o c a nguyên t ? - C u t o c a nguyên t :
+ H t nhân: mang ñi n tích dương n m tâm
nguyên t g m: (h t proton (p), h t nơtron (n)
- ð c ñi m c a các h t c u t o nên * H t p, mang ñi n tích 1+, mP ≈ 1836 .
nguyên t ? me

Copyright © Ngô Xuân Quỳnh hoahoc.org@gmail.com
Page 1/70
Giáo án hóa h c 10 – Ban cơ b n …&... Trư ng THPT BC Nam Sách
Ho t ñ ng c a giáo viên Ho t ñ ng c a h c sinh
Trong nguyên t , s h t p b ng s h t e.
* H t n, không mang ñi n, mN ≈ mP
+ V nguyên t : các h t e mang ñi n tích âm
+ Nh n xét và ñưa ra k t lu n cu i (e). Các e có kh i lư ng r t nh bé so v i
cùng kh i lư ng c a nguyên t
Ho t ñ ng 2
2. Nguyên t hóa h c
(?) D a vào các ki n th c ñã h c, em - Là t p h p nh ng nguyên t có cùng s h t
hãy cho bi t nguyên t hóa h c là gì? proton trong h t nhân.
- Tính ch t hóa h c c a các nguyên - Nguyên t c a cùng m t nguyên t hóa h c
t thu c cùng m t nguyên t hóa ñ u có tính ch t hóa h c gi ng nhau.
h c?
Ho t ñ ng 3
3. Hóa tr c a m t nguyên t
(?) Hóa tr c a m t nguyên t hóa - Là con s bi u th kh năng liên k t c a
h c là gì? nguyên t nguyên t này v i nguyên t c a
nguyên t khác.
(?) Cách xác ñ nh hóa tr c a m t - Cách xác ñ nh hóa tr :
nguyên t hóa h c? a b
Ax B y → a ⋅ x = b ⋅ y
(?) Yêu c u HS xác ñ nh hóa tr c a x 2
Na 2 O  2 ⋅ x = 2 ⋅1 => x = 1

các nguyên t trong h p ch t Na2O,
CH4, SO3, NH3 (bi t hóa tr c a O là x1
C H 4  x ⋅1 = 1 ⋅ 4 => x = 4

2 và H là 1)? * VD: x2
S O 2  x.1 = 2.2 => x = 4

x 1
N H 3  x.1 = 1.3 => x = 3

Ho t ñ ng 4
4. ð nh lu t b o toàn kh i lư ng
(?) Nêu n i dung c a ñ nh lu t b o - Trong m t ph n ng hóa h c, t ng kh i
toàn kh i lư ng? L y ví d ? lư ng c a các ch t s n ph m b ng t ng kh i
lư ng c a các ch t ph n ng.
VD: 6 HCl + 2 Al  2 AlCl3 + 3H 2↑

Ta có: mHCl + mAl = mACl + mH ↑
(?) Cho 1,4 gam h n h p g m Mg và 3 2

HS: Làm bài t p áp vào v
Fe tác d ng v a ñ v i v i 160 ml
Phương trình ph n ng
dung d ch HCl 2M, sau ph n ng ta
Mg + 2 HCl  MgCl2 + H 2↑

thu ñư c 0,896 lít H2 ( ñktc). Tính
Zn + 2 HCl  ZnCl2 + H 2↑

kh i lư ng mu i khan thu ñư c.
+ Hư ng d n HS làm bài V 0,896
Ta có m = n.M = .M = .2 = 0, 08 g
H2
22, 4 22, 4
= n.M = CM .V .M = 2.0,16.36, 5 = 11, 68 g
mHCl
+ Nh n xét và cho ñi m bài làm c a Theo ñ nh lu t b o toàn kh i lư ng:
h c sinh ↑
m kk + m H C l = m m uoi + m H 2

=> mmuoi = mkl + mHCl − m = 13, 44 g
H2


Copyright © Ngô Xuân Quỳnh hoahoc.org@gmail.com
Page 2/70
Giáo án hóa h c 10 – Ban cơ b n …&... Trư ng THPT BC Nam Sách
Ho t ñ ng c a giáo viên Ho t ñ ng c a h c sinh
Ho t ñ ng 5
5. Mol
GV: Nh c l i khái ni m:
* Mol là lư ng ch t ch a 6.1023 nguyên t
- Mol là gì?
ho c phân t ch t ñó.
6.1023 là: s Avogañro (N = 6.1023)
- Kh i lư ng mol là gì? * Kh i lư ng mol (M) c a m t ch t là kh i
lư ng tính b ng gan c a N nguyên t ho c
phân t .
VD: MO = 16g; MH = 1g; M O = 32g; 2

- Khái ni m th tích mol ch t khí? * Th tích mol c a ch t khí là th tích chi m
b i N phân t c a ch t khí ñó
- ñktc: V = 22,4 lít.
GV: Yêu c u HS ñưa ra m i quan h HS: ðưa ra m i liên h
gi a: m ↔ M; m ↔ n m = n.M
m V (l )
M↔n n= m ; nkhi = → V = 22, 4.n
;
M M = 22, 4
n↔V
 n
n ↔ S phân t , s nguyên t (A) A
n =  A = N .n

N
(?) Hãy tính th tích ( ñktc) c a HS: Làm bài t p vào v .
h n h p có ch a 1,1 gam CO2 và 1,6 1,1
nCO = = 0, 025(mol )
gam O2. 44 2

→ Vhh = 1, 68(l )
Ta có
+ Hư ng d n HS làm bài t p 1, 6
nO2 = = 0, 05(mol )
32
Ho t ñ ng 6
6. T kh i c a ch t khí
(?) T kh i c a ch t khí là gì? Công * T kh i c a khí A ñ i v i khí B cho bi t khí
th c tính t kh i ? A n ng hay nh hơn khí B bao nhiêu l n.
mA M A .n A M A
dA = = =
mB M B .nB M B
B

(?) MCH4 16 MCl
dCH = = =8 d= = 2.45 2
- Tính t kh i c a khí CH4, SO2 so MH2 2 Mkk Cl2
4
H2 kk
HS: ;
v i Hiñro ? MSO
MCO 44
dSO = = 2.76
dCO = = = 22
- Tính t kh i c a khí Cl2, SO3 so v i 3
2

Mkk
MH 2 3
2
kk
H
không khí ? 2 2


+ Hư ng d n HS làm bài
+ Nh n xét bài làm c a HS
IV. C ng c ki n th c
- Nh n m nh l i nh ng ki n th c quan tr ng c n chú ý
V. Bài t p v nhà - Hư ng d n h c bài
- Nh c h c sinh n i dung các ki n th c s ôn t p ti t 2 và yêu c u HS v ôn t p các
n i dung sau:
1. Các công th c v dung d ch như: ñ tan, n ng ñ C%, n ng ñ CM
2. S phân lo i các h p ch t vô cơ
3. B ng tu n hoàn các nguyên t hóa h c
Copyright © Ngô Xuân Quỳnh hoahoc.org@gmail.com
Page 3/70
Giáo án hóa h c 10 – Ban cơ b n …&... Trư ng THPT BC Nam Sách
ÔN T P ð U NĂM (ti p theo)
Ti t 2
So n ngày: 31/08/2007
A. M c tiêu bài gi ng
I. Ki n th c
HS s ti p t c ôn và c ng c l i các ki n th c cơ b n mà HS ñã ñư c h c THCS. -
V dung d ch (ñ tan, n ng ñ C%, CM) và s d ng thành th o các công th c tính ñ
tan, n ng ñ C%, n ng ñ CM, kh i lư ng riêng c a dung d ch.
- Các lo i ch t vô cơ, tính ch t hóa h c c a các ch t vô cơ (axit, bazơ, mu i, oxit)
- Ki n th c v b ng h th ng tu n hoàn (ô nguyên t , chu kì, nhóm)
II. Kĩ năng
- Rèn luy n kĩ năng làm m t s bài t p có liên quan ñ n dung d ch
- Vi t các phương trình ph n ng hóa h c
- Kĩ năng làm m t s bài t p liên quan ñ n c u t o nguyên t
- Kĩ năng tư duy, phán ñoán, trình bày m t bài toán hóa h c
III. Thái d - tình c m
- Th y ñư c vai trò và ý nghĩa c a môn hóa h c
- Giúp h c sinh thêm yêu thích môn hóa h c hơn.
B. Chu n b
I. ð dùng h c t p
1) Giáo viên
- Giáo án, h th ng bài t p và câu h i g i ý.
2) H c sinh
- Ôn t p l i các n i dung mà GV ñã nh c nh ti t trư c.
- Gi i m t s bài t p v n d ng theo s ch ñ o và hư ng d n c a giáo viên.
II. Phương pháp
Phương pháp v n ñáp – tái hi n
C. Ti n trình gi ng d y
I. n ñ nh t ch c l p - ki m tra sĩ s
II. Ki m tra bài cũ
III. Vào bài

Ho t ñ ng c a giáo viên Ho t ñ ng c a h c sinh
Ti t 2: ÔN T P ð U NĂM (ti p theo)
Ho t ñ ng 1
I. Dung d ch
(?) HS th o lu n ñ h th ng l i các n i - Th o lu n ñ ñưa ra câu tr l i:
dung sau:
- ð tan c a m t ch t trong nư c là gì?, - ð tan c a m t ch t trong nư c (S) ñư c
công th c tính ñ tan ? tính b ng s gam c a ch t ñó hòa tan trong
100g nư c ñ t o thành dung dung dich
bão hòa m t nhi t ñ xác ñ nh
mt
S= .100( g )
mdm

Copyright © Ngô Xuân Quỳnh hoahoc.org@gmail.com
Page 4/70
Giáo án hóa h c 10 – Ban cơ b n …&... Trư ng THPT BC Nam Sách
Ho t ñ ng c a giáo viên Ho t ñ ng c a h c sinh
- Y u t nh hư ng ñ n ñ tan c a m t - Ch t r n: S ↑ ← t 0 ↑

- Ch t khí: S ↑ ← t 0 ↓ và p ↑

ch t trong nư c?
- Nêu các công th c tính n ng ñ c a - Các công th c:

dung d ch mà các em bi t? mdd .C %
mct = 100%
+ C % = ct .100% → 
+ N ng ñ ph n trăm (C%) ? m

m = mct .100%
mdd
 dd
 C%
n
+ CM =
+ N ng ñ mol (CM) ? V (l )
(?) Yêu c u HS làm bài t p áp d ng HS: Làm bài theo s hư ng d n c a GV
Hòa tan 16g NaOH vào nư c ñ thu a. S mol NaOH trong 200ml dd NaOH
ñư c 200ml dung d ch: m 0, 4
nNaOH = = 0, 4mol => CM = = 2M
NaOH
a. Tính n ng ñ mol c a dd NaOH? M 0, 2
b. C n dùng bao nhiêu gam dung d ch b. Ph n ng trung hòa
axit H2SO4 19,6% ñ trung hòa h t 2 NaOH + H 2 SO4  Na2 SO4 + 2 H 2O

50ml dung d ch NaOH nói trên? n pu NaOH = CM .V = 2.0, 05 = 0,1mol
+ Hư ng d n h c sinh làm bài
Theo phương trình ph n ng ta có
+ Nh n xét bài làm c a HS
1 1
nH 2 SO4 = .nNaOH = .0, 05 = 0,1mol
2 2
V y mH 2 SO4 = n.M = 0, 05.98 = 4,9 g

Ho t ñ ng 2
S phân lo i các h p ch t vô cơ
(?) Hãy k các lo i h p ch t vô cơ ñã H p ch t vô cơ ñư c chia làm 4 lo i:
ñư c h c b c THCS? + Oxit (oxit bazơ và oxit axit)
- L y ví d minh h a - Oxit bazơ: VD: Na2O; Fe2O3, …
- Nêu nh ng tính ch t hóa h c ñ c trưng - Oxit axít: VD: SO2; P2O5, …
- Vi t phương trình ph n ng minh h a + Axit: VD: H2SO4, HNO3, …
(?) Hãy nh n xét các phương trình ph n + Bazơ: VD: NaOH, Fe(OH)2, …
ng mà b n ñã vi t ? + Mu i: VD: NaCl, MgCl2, CaCO3, …
- GV nh n xét và h th ng hóa l i.
Ho t ñ ng 3
B ng tu n hoàn các nguyên t hóa h c
(?) Hãy cho bi t c u t o c a b ng tu n
hoàn các nguyên t hóa h c và ý nghĩa?
+ Ô nguyên t là gì? - Ô nguyên t cho bi t s hi u nguyên t ,
kí hi u hóa h c, tên nguyên t , nguyên t
kh i c a nguyên t ñó.
+ Chu kì là gì? - Chu kì: dãy các nguyên t mà nguyên t
có cùng s l p e và ñư c s p x p theo
chi u tăng c a ñi n tích h t nhân.
+ Nhóm là gì? - Nhóm: g m nguyên t mà nguyên t c a
chúng có cùng s e l p ngoài cùng.
(?) Yêu c u HS làm bài t p - Làm bài t p theo s hư ng d n

Copyright © Ngô Xuân Quỳnh hoahoc.org@gmail.com
Page 5/70
Giáo án hóa h c 10 – Ban cơ b n …&... Trư ng THPT BC Nam Sách
Ho t ñ ng c a giáo viên Ho t ñ ng c a h c sinh
Nguyên t A trong b ng HTTH có s a. C u t o nguyên t c a nguyên t A
hi u nguyên t là 12, hãy cho bi t: + H t nhân có ñi n tích 12+
a. C u t o nguyên t c a nguyên t A + Trong nhân có 12 proton
+ L p v g m có 12 electron
b. V trí c a A trong b ng tu n hoàn. b. V trí c a A trong b ng tu n hoàn
- S th t 12 + Chu kì 3
- Nhóm IIA
c. Tính ch t hóa h c ñ c trưng c a c. Tính ch t hóa h c ñ c trưng là tính kim
nguyên t A. lo i
IV. C ng c ki n th c
- Nh n m nh l i các ki n th c quan tr ng
IV. Bài t p v nhà - Hư ng d n h c bài
Nh c HS v ôn l i các ki n th c tr ng tâm cơ b n c a l p 8, 9 ñ chu n b cho
chương trình hóa h c 10
NH N XÉT – RÚT KINH NGHI M




Copyright © Ngô Xuân Quỳnh hoahoc.org@gmail.com
Page 6/70
Giáo án hóa h c 10 – Ban cơ b n …&... Trư ng THPT BC Nam Sách
CHƯƠNG I:
NGUYÊN T
Ti t 3 THÀNH PH N NGUYÊN T

So n ngày: 04/09/2007

A. M c tiêu bài gi ng
I. Ki n th c
- H c sinh hi u ñư c nguyên t chưa ph i là c u t o nh nh t c a v t ch t.
- Nguyên t có c u t o ph c t p, ñư c c u t o b i các h t nh hơn là eeleectron,
proton và nơtron.
- Nguyên t và các h t ñ u có kh i lư ng, kích thư c và ñ u mang ñi n tr h t
nơtron không mang ñi n và nguyên t trung hòa v ñi n
II. Kĩ năng
- Có kĩ năng quan sát mô hình hay thí nghi m mô ph ng, phân tích hi n tư ng rút ra
k t lu n v c u t o nguyên t .
o
- H c sinh bi t cách s d ng các ñơn v ño lư ng như: u, ñvñt, nm, A
- Bi t cách làm m t s bài t p có liên quan
III. Tình c m thái ñ
- Phân bi t ñư c th gi i vĩ mô và th gi i vi mô.
- ð hi u ñư c th gi i vi mô ph i tư duy trên cơ s các k t qu thí nghi m và các
k t qu tính toán ñ rút ra k t lu n.
B. Chu n b
I. ð dùng h c t p
1. Giáo viên
- Giáo án, h th ng câu h i nh m ph c v cho bài h c
- Sơ ñ tóm t t thí nghi m tìm ra tia âm c c
- Mô hình thí nghi m khám phá ra nguyên t (n u có)
2. H c sinh
- Sách giáo khoa hóa h c l p 10
- Xem nh ng ki n th c liên quan ñ n ph n nguyên t
II. Phương pháp
- Phương pháp ñàm tho i g i m k t h p dùng các ñ dùng d y h c tr c quan.
C. Ti n trình gi ng d y
I. n ñ nh t ch c l p - ki m tra sĩ s
II. Ki m tra bài cũ
III. Vào bài
GV ñ t v n ñ : T trư c Công nguyên ñ n th k XIX ngư i ta cho r ng các ch t ñ u
ñư c t o nên t nh ng h t c c kì nh bé không th phân chia ñư c n a g i là nguyên
t . Ngày nay, ngư i ta bi t r ng nguyên t có c u t o ph c t p: g m có h t nhân (h t
proton, h t nơtron) và l p v electron.




Copyright © Ngô Xuân Quỳnh hoahoc.org@gmail.com
Page 7/70
Giáo án hóa h c 10 – Ban cơ b n …&... Trư ng THPT BC Nam Sách
Ho t ñ ng c a giáo viên Ho t ñ ng c a h c sinh
Ho t ñ ng 1
I. Thành ph n c u t o c a nguyên t
1. Electron
a) S tìm ra electron
GV mô t , hư ng d n HS tìm hi u c u - HS nghe và ñ c SGK ñ tìm hi u v thí
t o thi t b phóng ñi n c a thí nghi m nghi m c a Tôm-xơn.
trong hình 1.3 (SGK).
(?) GV thuy t trình v thí nghi m tìm ra - Màn huỳnh quang trong ng phát sáng do
tia âm c c. T hi n tư ng x y ra, ta rút nh ng tia phát ra t c c âm và g i là tia âm
ra ñư c ñi u gì ? cc
- GV k t lu n - Tia âm c c là m t trong các ch ng c
ch ng t nguyên t có c u t o ph c t p.
(?) Trên ñư ng ñi c a tia âm c c n u ta
ñ t m t chong chóng nh → th y chong
chóng quay → ch ng t hi n tư ng gì ?
- GV k t lu n - Chong chóng nh quay
- Tia âm c c là v t ch t có th c, có kh i
lư ng và chuy n ñ ng v i v n t c l n.

(?) H t v t ch t có trong tia âm c c có - Tia âm c c là chùm h t mang ñi n âm.
mang ñi n hay không. Mang ñi n dương
hay âm ? - Có th ñ t ông phóng tia âm c c gi a hai
(?) Làm th nào ch ng minh ñư c ñi u b n c c mang ñi n trái d u.
này ?
- Minh h a thí nghi m → Tia âm c c
l ch v phía b n c c dương. → N u tia âm c c mang ñi n thì nó ph i
GV k t lu n: l ch v phía b n c c mang ñi n trái d u.
+ Ngư i ta g i nh ng h t t o thành tia
âm c c là electron. HS: Tia âm c c là chùm h t electron
+ Electron có m t m i ch t, nó là m t → Electron t o nên l p v nguyên t c a
trong nh ng thành ph n c u t o nên m i nguyên t hóa h c.
nguyên t c a m i nguyên t hóa h c
b) Kh i lư ng và ñi n tích c a electron
(?) Yêu c u HS ñ c và ghi kh i lư ng và HS: kh i lư ng me = 9,1094.10−31 (kg )
ñi n tích electron vào v .
GV qe = −1, 602.10−19 C , ñó là ñi n tích nh ði n tích qe = −1, 602.10−19 C = 1 − (culông)
nh t nên ñư c dùng làm ñtíñv : eo
Ho t ñ ng 2
2. S tìm ra h t nhân nguyên t
GV ñ t v n ñ : Nguyên t ch a các h t e
mang ñi n tích âm mà nguyên t thì
trung hòa v ñi n. V y ch c ch n ph i

Copyright © Ngô Xuân Quỳnh hoahoc.org@gmail.com
Page 8/70
Giáo án hóa h c 10 – Ban cơ b n …&... Trư ng THPT BC Nam Sách
Ho t ñ ng c a giáo viên Ho t ñ ng c a h c sinh
ch a nh ng ph n t mang ñi n tích
dương. Ph n mang ñi n tích dương này
phân tán trong c nguyên t hay t p
trung m t vùng nào ñó c a nguyên t ?
Làm th nào ñ ch ng minh ?
GV mô t thí nghi m c a Rơ-dơ-pho HS nghe GV mô ta và xem trong SGK ñ
(?) Gi i thích k t qu thí nghi m ñó nói hi u v thí nghi m.
nên ñi u gì ?. HS: ch ng t nguyên t không ph i là
GV nh n m nh: Nguyên t ph i ch a nh ng h t ñ c khít mà có c u t o r ng.
ph n mang ñi n dương, có kh i lư ng - chúng ñ n g n các ph n t tích ñi n
l n, nhưng l i có kích thư c r t nh so dương nên b ñ y.
v i kích thư c c a nguyên t .
Nguyên t có c u t o r ng. Xung quanh - Vì ch có m t ph n r t nh các h t α b
h t nhân có các e t o nên nguyên t . S l ch hư ng → các h t tích ñi n dương
ñơn v ñi n tích dương c a h t nhân trong nguyên t gây nên va ch m ch chi m
ñúng b ng s e quay quanh h t nhân. m t th tích r t nh trong nguyên t .
Kh i lư ng c a nguyên t h u như t p
trung h t nhân.
Ho t ñ ng 3
3. C u t o c a h t nhân nguyên t
a) S tìm ra proton
GV ñ t v n ñ : H t nhân nguyên t là
ph n t không còn phân chia ñư c n a
hay h t nhân h t nhân ñư c c u t o t
nh ng h t nh hơn. Làm th nào ñ
ch ng minh?
GV mô t thí nghi m c a Rơ-dơ-pho HS l ng nghe
N + 24 He  11H + 17O

14
7 8

GV k t lu n: h t p là thành ph n c u t o HS ghi k t lu n và nh n xét.
- H t nhân p là m t thành ph n c u t o
c a h t nhân nguyên t .
(?) kh i lư ng và ñi n tích h t nhân c a c a h t nhân nguyên t
qe = 1, 602.10−19 C = 1 +
proton là bao nhiêu ?
- −27
m p = 1, 6726.10 kg ≈ 1u

b) S tìm ra nơtron
GV mô t thí nghi m c a Chat-uých HS nghe và ghi thông tin
4 Be + 2 He  0 n + 6 C
→ 1 12
9 4
năm 1932:
c) C u t o c a h t nhân nguyên t
(?) T các thí nghi m trên, hãy k t lu n HS nêu k t lu n (SGK – Tr.7)
v c u t o c a h t nhân nguyên t ?



Copyright © Ngô Xuân Quỳnh hoahoc.org@gmail.com
Page 9/70
Giáo án hóa h c 10 – Ban cơ b n …&... Trư ng THPT BC Nam Sách
Ho t ñ ng c a giáo viên Ho t ñ ng c a h c sinh
Ho t ñ ng 4
II. Kích thư c và kh i lư ng nguyên t
1. Kích thư c
GV hư ng d n HS nghiên c u SGK ñ HS c n nh :
tìm hi u v kích thư c c a nguyên t . - Nguyên t c a các nguyên t khác nhau
thì có kích thư c khác nhau.
0
- ðơn v nanomet (nm), angsstrom ( A ) ñ
ño kích thư c c a nguyên t .
0 0
1nm = 10 −9 m;1nm = 10 A;1 A = 10−10 m = 10−8 cm
- ðư ng kính c a nguyên t kho ng
GV lưu ý các em HS: V i t l và kích
10-10nm, ñư ng kính c a h t nhân còn nh
thư c như trên c a nguyên t và h t
hơn nó kho ng 10-5nm và ñư ng kính c a
nhân thì các e r t nh bé chuy n ñ ng
e, p còn nh hơn nhi u, kho ng 10-8nm
xung quanh h t nhân trong không gian
r ng c a nguyên t .
Ho t ñ ng 5
2. Kh i lư ng
ð bi u th kh i lư ng c a nguyên t ,
phân t và các h t p, n và e ngư i ta
dùng ñơn v kh i lư ng nguyên t kí
hi u là u còn g i là ñvC.
(?) V y u là gì ? và nó b ng bao nhiêu ? - 1u = 1 m
C
12
19,9206.10−27 kg
= 1, 6605.10 −27 kg
1u = (1)
12
1, 67.1024
(?) Tính kh i lư ng nguyên t tương ñ i
- HS: KLNT ( H ) = ≈ 1u
1,66.10−24
c a m t nguyên t H bi t
mH = 1, 67.10 −27 g
IV. C ng c ki n th c
(?) Nguyên t ñư c c u t o nên b i nh ng h t nào ? Và nh ng thí nghi m nào ch ng
minh s t n t i c a h t nhân nguyên t và nguyên t có c u t o r ng ?
(?) Nguyên t Mg có kh i lư ng là bao nhiêu kg ?
(?) 1 nguyên t lưu huỳnh có kh i lư ng b ng bao nhiêu kg ?
V. Bài t p v nhà - hư ng d n h c bài m i
- HS v làm các bài t p 1, 2, 3, 4, 5 (SGK)
- Bài 1.1; 1.2; 1.3; 1.4; 1.5; 1.6 – SBT – Tr.3 + 4
RÚT KINH NGHI M SAU GI D Y




Copyright © Ngô Xuân Quỳnh hoahoc.org@gmail.com
Page 10/70
Giáo án hóa h c 10 – Ban cơ b n …&... Trư ng THPT BC Nam Sách
H T NHÂN NGUYÊN T - NGUYÊN T HÓA H C - ð NG V
Ti t 4 So n ngày: 04/09/2007

A. M c tiêu bài gi ng
I. Ki n th c
H c sinh bi t và hi u ñư c nh ng ñi m sau:
- Khái ni m v s ñơn v ñi n tích h t nhân, phân bi t khái ni m s ñơn v ñi n
tích h t nhân (Z) v i khái ni m ñi n tích h t nhân (Z+).
- Kí hi u nguyên t
- S kh i c a h t nhân nguyên t là gì ? và nó ñư c tính như th nào ?
- Quan h gi a s ñơn v ñi n tích h t nhân v i s proton và s electron trong
nguyên t
- Khái ni m v nguyên t hóa h c và s hi u nguyên t .
II. Kĩ năng
- HS rèn luy n kĩ năng ñ gi i ñư c m t s bài t p có liên quan ñ n các ki n th c
sau: ñi n tích h t nhân, s kh i, kí hi u nguyên t .
- Rèn luy n kh năng t h c, và ho t ñ ng c ng tác theo nhóm.
III. Tình c m – thái ñ
- H ng thú h c t p môn hóa h c.
- Có nh ng ñ c tính c n th n, kiên nh n, trung th c trong công vi c.
- Có tinh th n trách nhi m v i b n thân, gia ñình, xã h i.
B. Chu n b
I. ð dùng h c t p
1. Giáo viên
- Giáo án, h th ng câu h i hư ng d n h c sinh h c bài
2. H c sinh
- N m v ng ñ c ñi m c a các h t c u t o nên nguyên t .
II. Phương pháp

C. Ti n trình gi ng d y
I. n ñ nh t ch c l p - ki m tra sĩ s
II. Ki m tra bài cũ
Bài 1: Yêu c u h c sinh trình bày tóm t t thành ph n c u t o c a nguyên t và cho
bi t ñi n tích, kh i lư ng c a các h t cơ b n e, p, n.
Bài 2: Yêu c u HS làm nhanh bài t p tr c nghi m 1, 2, 3 – SGK – Tr.9

III. Vào bài

Ho t ñ ng c a giáo viên Ho t ñ ng c a h c sinh
Ho t ñ ng 1
I. H t nhân nguyên t
1. ði n tích h t nhân
- H t nhân nguyên t g m p và n nhưng HS: S ñơn v ñi n tích c a h t nhân
ch có p mang ñi n. M i h t p mang ñi n b ng s h t p
tích 1+. V y s ñơn v ñi n tích c a h t
Copyright © Ngô Xuân Quỳnh hoahoc.org@gmail.com
Page 11/70
Giáo án hóa h c 10 – Ban cơ b n …&... Trư ng THPT BC Nam Sách
Ho t ñ ng c a giáo viên Ho t ñ ng c a h c sinh
nhân ph i b ng s h t nào trong h t
nhân?
- Có nh n xét gì v s p và s e trong - S h t p b ng s h t e
nguyên t ?
(?) Cho ñi n tích h t nhân nguyên t nitơ - S proton = s electron = 7
là 7+. Nguyên t nitơ có bao nhiêu h t p
và e ?
GV khái quát hóa: - H t nhân có Z proton thì ñi n tích c a
h t nhân b ng Z+ và s ñơn v ñi n tích
h t nhân b ng Z.
- S ñơn v ñi n tích h t nhân Z = s
proton = s electron.
Ho t ñ ng 2
2. S kh i
GV nêu ñ nh nghĩa: - HS ghi ñ nh nghĩa và công th c:
A=Z+N
(?) Nh n xét v s kh i A ? - S kh i A là m t s nguyên.
(?) H t nhân Liti có 3 p và 4 n, v y s - A = 3 + 4 = 7
kh i c a liti là bao nhiêu ?
GV nh n m nh: S ñơn v ñi n tích h t - HS ghi k t lu n.
nhân Z và s kh i A là nh ng ñ c trưng
c a h t nhân, cũng chính là ñ c trưng c a
nguyên t , vì khi ta bi t Z và A c a m t
nguyên t ta bi t ñư c s p, s e và c s
n trong nguyên t ñó: N = A – Z
(?) Na: A = 23 và Z = 11. s h t p, e, n ? - HS tr l i Na có 11p, 11e, 12n
Ho t ñ ng 3
II. Nguyên t hóa h c
1. ð nh nghĩa
GV ñ t v n ñ : Tính ch t hóa h c c a - Tính ch t hóa h c c a m t nguyên t
m t nguyên t ph thu c vào s e và do ph thu c vào s electron
ñó ph thu c vào s ñơn v ñi n tích h t
nhân nguyên t Z c a nguyên t → h t
nhân nguyên t có cùng s ñơn v ñi n
tích h t nhân Z thì có cùng tính ch t hóa
h c.
(?) Nguyên t hóa h c ñư c ñ nh nghĩa - Nguyên t hóa h c là nh ng nguyên t
như th nào ? có cùng ñi n tích h t nhân Z.
- Hư ng d n HS t ñ c VD trong SGK - T t c các nguyên t có cùng s ñơn v
ñi n tích h t nhân là 11 ñ u thu c nguyên
- GV nh n m nh: Tính ch t riêng bi t c a t Na. Chúng ñ u có 11 p và 11 e.
nguyên t ch ñư c gi nguyên khi ñi n
tích h t nhân nguyên t ñó ñư c b o
toàn. N u ñi n tích h t nhân nguyên t b
thay ñ i thì tính ch t c a nguyên t cũng
Copyright © Ngô Xuân Quỳnh hoahoc.org@gmail.com
Page 12/70
Giáo án hóa h c 10 – Ban cơ b n …&... Trư ng THPT BC Nam Sách
Ho t ñ ng c a giáo viên Ho t ñ ng c a h c sinh
b thay ñ i theo. - Nguyên t là nói ñ n m t lo i h t vi mô
- GV giúp HS phân bi t rõ khái ni m trung hòa v ñi n g m có h t nhân và l p
nguyên t và nguyên t . v e, còn nói ñ n nguyên t là nói ñ n
t p h p các nguyên t có cùng ñi n tích
h t nhân Z.
Ho t ñ ng 4
2. S hi u nguyên t
(?) HS nghiên c u SGK và cho bi t s - S hi u nguyên t là s ñơn v ñi n tích
hi u nguyên t là gì ? h t nhân nguyên t c a m t nguyên t .
(?) N u bi t A và s hi u nguyên t , ta có s hi u nguyên t ñư c kí hi u là: Z
th bi t ñư c s lư ng các lo i h t cơ b n - N u bi t s kh i A và s hi u nguyên t
c u t o nên nguyên t ñó không ? Z, ta có th bi t ñư c s p, n và s e
Ho t ñ ng 5
3. Kí hi u hóa h c
GV gi i thi u: S ñơn v ñi n tích h t - HS nghe và ghi bài
nhân Z và s kh i A ñư c coi là nh ng
ñ t trưng cơ b n c a nguyên t - Nguyên t clo có 8p, 8n và 8e
35
(?) Kí hi u c a nguyên t clo 17 Cl , hãy
cho bi t nguyên t clo có bao nhiêu p, n,e - HS làm bài t p
(?)Yêu c u HS làm bài t p 4–SGK.Tr.14
Kí hi u nguyên t S ñơn v ñi n S proton S nơtron S electron
tích h t nhân

IV. C ng c ki n th c
Nh n m nh l i các ki n th c quan tr ng c n nh
N 207
Chú ý v ñi u ki n c a h t nhân b n: 1 ≤ ≤ 1, 5244 (82 Pb) (bài 1.19 – SBT-NC – Tr.6)
P
Bài 1: Làm bài 1, 2 – SGK-Tr.13
h t mang ñi n trong R+ nhi u hơn s h t không mang ñi n là 9.
23
11 R Bài 2: T ng s

T ng s h t cơ b n trong nguyên t R là 34. Tính s h t m i lo i trong R và R+.
V. Bài t p v nhà - hư ng d n h c bài
- Làm các bài t p: 1.7 và 1.15 (SBT – CB-Tr 4 – 5) ; 1.18 ñ n 1.24 (SBT – NC-Tr.6)
- Xem trư c ph n ñ ng v - nguyên t kh i và nguyên t kh i trung bình.
RÚT KINH NGHI M SAU GI D Y




Copyright © Ngô Xuân Quỳnh hoahoc.org@gmail.com
Page 13/70
Giáo án hóa h c 10 – Ban cơ b n …&... Trư ng THPT BC Nam Sách
H t nhân nguyên t - Nguyên t hóa h c - ð ng v (ti p)
Ti t 5
So n ngày: 08/09/2007
A. M c tiêu bài gi ng
I. Ki n th c
- H c sinh n m ñư c ñ nh nghĩa ñ ng v , nguyên t kh i và nguyên t kh i trung
bình.
- Cách tính nguyên t kh i trung bình c a các nguyên t hóa h c.
- M i quan h gi a s kh i và nguyên t kh i.
II. Kĩ năng
- HS rèn luy n kĩ năng gi i ñư c các bài t p có liên quan ñ n các ki n th c: ð ng v ,
nguyên t kh i và nguyên t kh i trung bình c a các nguyên t hóa h c.
III. Tình c m - thái ñ
- H ng thú h c t p môn hóa h c.
- Có nh ng ñ c tính c n th n, kiên nh n, trung th c trong công vi c.
- Có tinh th n trách nhi m v i b n thân, gia ñình, xã h i.
B. Chu n b
I. ð dùng h c t p
1. Giáo viên
- Giáo án, h th ng câu h i dành cho bài h c
2. H c sinh
II. Phương pháp
Phương pháp ñàm tho i
C. Ti n trình gi ng d y
I. n ñ nh t ch c l p - ki m tra sĩ s
II. Ki m tra bài cũ
Hãy cho bi t s h t p, n và e c a các nguyên t sau: 11H ; 1 H ; 13 H ; 17 Cl; 17 Cl
2 35 37


STT Kí hi u nguyên t S h t proton S h t nơtron S h t electron

III. Vào bài
Ho t ñ ng c a giáo viên Ho t ñ ng c a h c sinh
Ho t ñ ng 1
III. ð ng v
(?) Quan sát b ng mà HS ñã làm. Hãy HS quan sát bài làm c a b n ñ nh n xét
cho bi t ñ c ñi m chung c a các nguyên - ð u có cùng s h t p trong nguyên t (
t trên ? có cùng ñi n tích h t nhân)
(?) Các nguyên t trên có kh i lư ng như - Chúng có kh i lư ng khác nhau vì
th nào? t i sao ? trong h t nhân có s h t n khác nhau.
Gv hư ng d n HS rút ra khái ni m ñ ng v - ð ng v là nh ng nguyên t c a cùng
? m t nguyên t hóa h c có cùng s h t p
Gv gi i thi u: Các nguyên t ñ ng v c a nhưng khác nhau v s h t n, nên s
cùng m t nguyên t có tính ch t hóa h c kh i A khác nhau.
gi ng nhau. Tuy nhiên do có s n khác - HS nghe và ghi bài
nhau nên chúng có m t s tính ch t v t lí
khác nhau
Copyright © Ngô Xuân Quỳnh hoahoc.org@gmail.com
Page 14/70
Giáo án hóa h c 10 – Ban cơ b n …&... Trư ng THPT BC Nam Sách
Ho t ñ ng c a giáo viên Ho t ñ ng c a h c sinh
(?) Cho các: 162 A; 13 B; 13 C ; 29 D; 29 E .
27 63 65
HS làm theo b ng :
6
Kí hi u Sp Sn Se
Hãy cho bi t s lư ng các lo i h t cơ b n
nguyên t
c a các nguyên t trên và cho bi t nh ng
nguyên t nào là ñ ng v c a m t nguyên
- ð ng v c a m t nguyên t hóa h c
t hóa h c ?
+ Nguyên t Cacbon: 162 A; 13 B
- Hư ng d n HS làm bài theo b ng 6

Kí hi u S ht S ht 63 65
+ Nguyên t ñ ng: 29 D; 29 E
STT S h tp
nguyên t n e

Ho t ñ ng 2
IV. Nguyên t kh i và nguyên t kh i trung bình c a các nguyên t hóa h c.
1. Nguyên t kh i
Gv nêu ñ nh nghĩa: - Nguyên t kh i c a m t nguyên t cho
bi t kh i lư ng c a nguyên t ñó n ng
g p bao nhiêu l n ñơn v kh i lư ng
nguyên t (u).
(?) Bi t Mg có 12p, 12n và 12e. - HS làm bài: Kh i lư ng nguyên t :
mngtu = m p ∑ p + mn ∑ n + me ∑ e
m12 p = 1, 6726.10−27.12; ; m12 n = 1, 6748.10 −27.12
a. Tính nguyên t kh i c a Mg theo kg và
m12 e = 9,1095.10−31.12
u
mngtu = 40,1797.10−27 kg
40,1797.10−27 kg
mMg = ≈ 24,197(u )
1, 6605.10−27 kg
me
T s ∑ ≈ 0, 0003
b. T s kh i lư ng c a e trong nguyên t mngtu
so v i kh i lư ng toàn nguyên t ?
HS ghi k t lu n:
GV k t lu n:
- Nguyên t kh i là kh i lư ng tương ñ i.
- me quá bé, nên có th b qua => kh i
lư ng c a nguyên t có th coi b ng t ng
kh i lư ng c a h t nhân = m p + mn . T i sao
? - HS tr l i câu h i: me quá nh bé
- Có th coi nguyên t kh i x p x b ng s
- vì kh i lư ng c a m i h t p, n ñ u ≈
kh i c a h t nhân. T i sao ?
1u.
Ho t ñ ng 3
2. Nguyên t kh i trung bình
- H u h t các nguyên t hóa h c là h n HS nghe và ghi bài
h p c a nhi u ñ ng v nên nguyên t kh i
c a m t nguyên t là là nguyên t kh i
trung bình c a h n h p các ñ ng v tính
theo ph n trăm s nguyên t c a m i ñ ng
a. X + b.Y
v. HS ghi bài A =
- Gi i thi u công th c tính ñ ng v 100

Copyright © Ngô Xuân Quỳnh hoahoc.org@gmail.com
Page 15/70
Giáo án hóa h c 10 – Ban cơ b n …&... Trư ng THPT BC Nam Sách
Ho t ñ ng c a giáo viên Ho t ñ ng c a h c sinh
- Chú ý: Trong nh ng tính toán không c n
ñ chính xác cao ngư i ta s kh i thay cho
nguyên t kh i.
(?) Trong t nhiên, ñ ng có hai ñ ng v : - Nguyên t kh i trung bình c a ñ ng
63 65
kh i trung bình là:
29 Cu ; 29 Cu . Tính nguyên t
63.73 + 65.(100 − 73)
c a ñ ng, bi t r ng t l ph n trăm s ACu = ≈ 63,54
100
63
nguyên t c a 29 Cu là 73%.
- GV hư ng d n HS làm bài
- G i a là t l % c a ñ ng v 175Cl 3
(?) Trong t nhiên co có hai ñ ng v b n 37
là: 175Cl; 17 Cl , bi t nguyên t kh i trung v y % c a ñ ng v 17 Cl là (100 – a)%
3 37


bình c a clo là 35,48. Hãy tính t l % s ACl = a.35 + (100 − a ).37 ≈ 63,54 => a ≈ 75, 77%
100
nguyên t c a m i ñ ng v ? 35 37
17 Cl (75, 77%); 17 Cl (24, 23%)
Gv hư ng d n HS làm bài
IV. C ng c ki n th c
Nh c l i các n i dung chính c a bài
Bài t p: Cho m t dung d ch ch a 8,19 g mu i NaX tác d ng v i m t lư ng dư dung
d ch AgNO3 thu ñư c 20,09 g k t t a.
a. Tìm nguyên t kh i và g i tên X
b. X có hai ñ ng v , gi s s nguyên t c a ñ ng v th nh t nhi u g p 3 l n s
nguyên t c a ñ ng v th 2. H t nhân ñ ng v th nh t có ít hơn h t nhân ñ ng v
th hai 2n. Tính s kh i c a m i ñ ng v .
V. Bài t p v nhà - hư ng d n h c bài.
- Làm bài 3, 5, 6, 7 và 8 – SGK-Tr.14
- Làm thêm t bài 1.14, 1.15 và 1.16 trong SBT
RÚT KINH NGHI M SAU GI D Y




Copyright © Ngô Xuân Quỳnh hoahoc.org@gmail.com
Page 16/70
Giáo án hóa h c 10 – Ban cơ b n …&... Trư ng THPT BC Nam Sách
Luy n t p: Thành ph n nguyên t
Ti t 5

A. M c tiêu bài gi ng
So n ngày: 08/09/2007
I. Ki n th c
- C ng c v thành ph n c u t o c a nguyên t , h t nhân nguyên t , kích thư c, kh i
lư ng và ñi n tích c a các h t
- C ng c v ñ nh nghĩa nguyên t hóa h c, kí hi u hóa h c, ñ ng v , nguyên t kh i
và nguyên t kh i trung bình.
II. Kĩ năng
- Xác ñ nh s h t e, s h t p, h t n và nguyên t kh i trong nguyên t khi bi t kí hi u
hóa h c
- Tính nguyên t kh i trung bình khi bi t % s nguyên t các ñ ng v và ngư c l i.
III. Tình c m – thái ñ
B. Chu n b
I. ð dùng h c t p
1. Giáo viên
- Giáo án, m t s bài t p ñ ôn t p
2. H c sinh
- Ôn l i các ki n th c có liên quan
II. Phương pháp
- Phương pháp d y h c ñàm tho i – nêu v n ñ
C. Ti n trình gi ng d y
I. n ñ nh t ch c l p - ki m tra sĩ s
II. Ki m tra bài cũ
III. Vào bài
Ho t ñ ng c a giáo viên Ho t ñ ng c a h c sinh
Ho t ñ ng 1
A. Lí thuy t
Gv ki m tra 3 h c sinh
1. Hãy ñi n vào các ô tr ng các thành - HS hoàn thành sơ ñ
ph n c u t o nên nguyên t . Ghi rõ kí
hi u, ñ c tính c a các h t.

Nguyên t




2. Trình bày m i quan h gi a các h t
- HS ôn l i các công th c
trong nguyên t v i s ñơn v ñi n tích
S proton = s electron = Z
h t nhân.
A=Z+N
3. Nh c l i khái ni m v nguyên t hóa
- HS nh c l i các khái ni m.
h c, ñ ng v và công th c tính nguyên t
kh i trung bình c a các ñ ng v ?


Copyright © Ngô Xuân Quỳnh hoahoc.org@gmail.com
Page 17/70
Giáo án hóa h c 10 – Ban cơ b n …&... Trư ng THPT BC Nam Sách
Ho t ñ ng c a giáo viên Ho t ñ ng c a h c sinh
Ho t ñ ng 2
Bài t p áp d ng
GV yêu c u h c sinh làm m t s BT
Bài 1. (SGK – Tr.18) - HS chu n b 2 phút.
1a.
m7 p = 11, 7082.10−27 


m7 n = 11, 7236.10−27  → mN = 23, 4382.10−27 kg

m7 e = 0, 0064.10−27 

m
1b. e = 0, 00027 ≈ 0, 03%
Và em có nh n xét gì v t s kh i lư ng mp
c a e trong nguyên t N so v i mN c a Nh n xét: Kh i lư ng c a các e quá nh
bé → Kh i lư ng nguyên t coi b ng
toàn nguyên t
kh i lư ng c a h t nhân.
Bài 2: T ng s h t p, n và e trong nguyên
- HS.
t X là 52, trong ñó s h t mang ñi n
P + E + N = 52 
nhi u hơn s h t không mang ñi n là 16.

a. Tính s lư ng các h t cơ b n c a a. P + E − N = 16  → P = E = 17; N = 18

nguyên t X. P=E 
b. Tính s kh i và xác ñ nh s hi u
b. S kh i A = Z + N = 35
nguyên t X
S hi u Z = 17
Bài 3. (SGK – Tr.18)
- HS chu n b 2 phút
Cho bi t AK g n giá tr s kh i nào nh t 39.93, 258 + 40.0, 012 + 41.6, 730
AK =
? T i sao? 100
AK = 39,13484 ≈ 39
HS:
Bài 4. (Bài 5 SGK – Tr.18) = 25,87.0,74=19,15 cm3
V1mol nguyên t Ca
- GV hư ng d n h c sinh làm bài 19,15
≈ 3.10−23 (cm3 )
V1 nguyên t =
- GV nh n xét bài làm c a HS 23
6, 022.10
3V 3 3.3.10−23
≈ 1,93.10−8 cm
=> r = =
3
4π 4.3,14
HS: Có 6 công th c
Bài 5. (Bài 6 – SGK – Tr.18)
65
Cu 16O; 65Cu 17O; 65Cu 18O
63
Cu 16O; 63Cu 17O; 63Cu 18O
IV. C ng c ki n th c
Nh n m nh l a các ki n th c quan tr ng c n nh .
V. Bài t p v nhà - Hư ng d n h c bài
- Làm bài t p trong SBT – Tr.7
- Xem trư c bài c u t o v nguyên t .




Copyright © Ngô Xuân Quỳnh hoahoc.org@gmail.com
Page 18/70
Giáo án hóa h c 10 – Ban cơ b n …&... Trư ng THPT BC Nam Sách
C u t o v nguyên t
Ti t 7
So n ngày: 11/09/2007
A. M c tiêu bài gi ng
I. Ki n th c
H c sinh hi u ñư c r ng trong nguyên t , electron chuy n ñ ng xung quanh h t nhân
t o nên v nguyên t
Hi u ñư c c u t o ñơn gi n v l p v electron c a nguyên t : Khái ni m l p, phân
l p electron
II. Kĩ năng
HS ñư c rèn luy n kĩ năng gi i các bài t p có liên quan ñ n các ki n th c:
+ Phân bi t l p eleectron và phân l p eletron.
+ S electron t i ña trong m t phân l p, trong m t l p
III. Tình c m – Thái ñ

B. Chu n b
I. ð dùng
1. Giáo viên
- Giáo án
2. H c sinh
II. Phương pháp

C. Ti n trình gi ng d y
I. n ñ nh t ch c l p - ki m tra sĩ s
II. Ki m tra bài cũ
1. Oxi có 3 ñ ng v 186O, 17O, 18O v i thành ph n ph n trăm s lư ng các ñ ng v
8 8

tương ng là x1, x2, x3 th a mãn x1 = 15x2; x1 – x2 = 21x3. Tính nguyên t kh i trung
bình c a oxi. ( AO = 16,14 )
2. Magie có 2 ñ ng v là 24 Mg , 25 Mg . S nguyên t c a X và Y t l 3:2. Tính
nguyên t kh i TB c a Magie ( AMg = 24, 4 )
III. Vào bài
Ho t ñ ng c a giáo viên Ho t ñ ng c a h c sinh
Ho t ñ ng 1
S chuy n ñ ng c a các electron trong nguyên t
- Gi i thi u mô hình m u hành tinh HS ghi k t lu n
nguyên t . Hư ng d n HS ñ c SGK ñ
rút ra k t lu n:
+ Có tác d ng ñ n s phát tri n lí thuy t
c u t o nguyên t , nhưng không ñ y ñ
ñ gi i thích m i tính ch t c a nguyên t .
+ Các e chuy n ñ ng r t nhanh xung
quanh h t nhân nguyên t không theo
nh ng qu ñ o xác ñ nh t o nên v e c a
nguyên t .
+ S e v nguyên t c a m t nguyên t
Copyright © Ngô Xuân Quỳnh hoahoc.org@gmail.com
Page 19/70
Giáo án hóa h c 10 – Ban cơ b n …&... Trư ng THPT BC Nam Sách
Ho t ñ ng c a giáo viên Ho t ñ ng c a h c sinh
ñúng b ng s h t p và cũng b ng s th c
t Z c a nguyên t c a nguyên t ñó.
+ Khu v không gian xung quanh h t
nhân mà t i ñó xác su t có m t e là l n
nh t ( kho ng 90%) g i là Obitan nguyên
t ( AO). M i AO ch a t i ña 2 e.
Ho t ñ ng 2
II. L p electron và phân l p electron
Trong v nguyên t , các e ch i l c hút
c a h t nhân. Do ñó các e chuy n ñ ng
xung quanh h t nhân có th g n hay xa.
Nh ng e g n h t nhân nh t liên k t ch t
ch v i h t nhân, ñ b n cao ( năng
lư ng th p) và ngư c l i ( năng lư ng
cao). Bây gi ta s tìm hi u xem các e
trong nguyên t ñư c s p x p như th
nào ?
1. L p electrom
Tùy theo m c năng lư ng cao hay th p Ghi khái ni m: l p và kí hi u l p e
mà các e trong nguyên t ñư c phân b
theo t ng l p e.
+ L p e g m nh ng e có năng lư ng g n + Các l p e ñư c s p x p theo th t
b ng nhau. năng lư ng tăng d n t th p ñ n cao
+ Có t i ña 7 l p e: tương ng v i n =1, 2, 3, …
+ Trong m i l p các e có năng lư ng
L pe
123456 7
b ng nhau
(n)
Tên
KLMNOP Q
lp
2. Phân l p electron
Hư ng d n HS ñ c SGK ñ rút ra nh n Ghi các nh n xét:
xét. + M i l p e l i phân chi thành các phân
lp
+ Các e trên cùng m t phân l p có m c
năng lư ng b ng nhau.
+ E c a phân l p nào có tên c a phân l p
y. Các phân l p ñư c kí hi u b ng ch :
s, p, d, f, …
+ S phân l p trong m i l p b ng s th
t c a nó
Hãy cho bi t s phân l p và kí hi u phân HS:
l p c a các l p n = 1 → 3 ? + L p th 1 (L p K, n = 1) có 1 phân l p
→ kí hi u là 1s.
+ L p th 2 (L p L, n = 2) có 2 phân l p
→ kí hi u là 2s và 2p.
+ L p th 3 (L p M, n = 3) có 3 phân l p
Copyright © Ngô Xuân Quỳnh hoahoc.org@gmail.com
Page 20/70
Giáo án hóa h c 10 – Ban cơ b n …&... Trư ng THPT BC Nam Sách
Ho t ñ ng c a giáo viên Ho t ñ ng c a h c sinh
S lư ng các AO trong m t phân l p ph → kí hi u là 3s, 3p, 3d.
thu c vào ñ c ñi m c a phân l p. HS:
Phân l p s p d f Phân l p s p d f
S AO 1 3 5 7 S AO 1 3 5 7
IV. C ng c ki n th c
- Nh n m nh l i các ki n th c tr ng tâm c a bài
+ Khái ni m và kí hi u l p, phân l p electron.
+ Khái ni m AO và s lư ng các AO trong m t phân l p
V. Bài t p v nhà - Hư ng d n h c bài
- V nhà làm bài t p 1, 2 - SGK
RÚT KINH NGHI M SAU GI D Y




Copyright © Ngô Xuân Quỳnh hoahoc.org@gmail.com
Page 21/70
Giáo án hóa h c 10 – Ban cơ b n …&... Trư ng THPT BC Nam Sách
C UT OV NGUYÊN T (ti p)
Ti t 8
So n ngày: 17/09/2007

A. M c tiêu bài gi ng
I. Ki n th c
- H c sinh hi u ñư c s phân b electron trong các l p và phân l p c a nguyên t .
- Bi t ñư c s e có trong các l p và phân l p
- Vi t ñư c sơ ñ phân b electron trên các l p c a m t s nguyên t .
II. Kĩ năng
- Vi t sơ ñ phân b các electron trên các l p c a m t s nguyên t
- Cách kí hi u các l p, phân l p; s phân b electrom trên các l p (K, L, M, …) và
phân l p (s, d, p, …)
III. Tình c m – thái ñ

B. Chu n b
I. ð dung
1. Giáo viên
- Giáo án
2. H c sinh
- Ôn l i khái ni m AO, l p, phân l p và kí hi u.
II. Phương pháp
ðàm tho i nêu v n ñ
C. Ti n trình gi ng d y
I. n ñ nh t ch c l p - ki m tra sĩ s
II. Ki m tra bài cũ
HS1: Khái ni m v AO ? Hãy cho bi t s AO có trong các l p và phân l p
III. Vào bài

Ho t ñ ng c a th y Ho t ñ ng c a trò
Ho t ñ ng 1
III. S electron t i ña trong m t phân l p, m t l p
D a vào ki n th c ñã h c và SGK hãy - HS hoàn thành ch tr ng c a b ng
hoàn thành b ng sau:
Lp K L M Lp K L M
n=1 n=2 n=3 n=1 n=2 n=3
Phân l p Phân l p s s pspd
S AO S AO 1 1 3135
S e t i ña S e t i ña
2 2 6 2 6 10
c a ph.l p c a ph.l p
S ec al p S ec al p 2 8 18
(?) Nh n xét v s e t i ña trong các AO - Nh n xét v s lư ng e có trong các AO
c a phân l p s, p, d ? c a phân l p
+ Phân l p s có ch a t i ña là 2 e
+ Phân l p p có ch a t i ña là 6 e
+ Phân l p d có ch a t i ña là 10 e
Copyright © Ngô Xuân Quỳnh hoahoc.org@gmail.com
Page 22/70
Giáo án hóa h c 10 – Ban cơ b n …&... Trư ng THPT BC Nam Sách
Ho t ñ ng c a giáo viên Ho t ñ ng c a h c sinh
(?) Theo em s e t i ña c a l p th n - S e t i ña c a l p th n là 2n2.
b ng bao nhiêu ?
- S e t i ña c a l p N: 2.42 = 32electron
(?) Tính s e t i ña c a l p th 4 là ?
Lưu ý v i h c sinh: - Ghi lưu ý:
+ Phân l p ñã ñ s e t i ña g i là phân
l p bão hòa
+ L p e ñã có ñ e t i ña g i là l p bão
hòa
(?) Hãy cho bi t s phân phân b e trên - H c sinh ñi n vào ch tr ng c a b ng:
các phân l p ?
Lp S e t i ña Phân b e trên Lp S e t i ña Phân b e trên
c al p các phân l p c al p các phân l p
2
1s2
K (n = 1) 2 1s K (n = 1) 2
2s22p6
L (n = 2) 8 L (n = 2) 8
3s23p63p10
M (n = 3) 18 M (n = 3) 18
Ho t ñ ng 2
Thí d áp d ng
(?) S p x p e vào các l p c a nguyên t
nitơ 174 N và 124 Mg
2


- Z = 7; A = 14 → Nitơ có 7e, 7p và 7n
- Nguyên t N có bao nhiêu p, e và n ?
- Hãy cho bi t s phân b các e trong các - 7e trong l p v c a nguyên t Nitơ
ñư c phân b như sau: 2 e trên l p K, 5 e
l p v c a nguyên t N trên các l p ?
(lưu ý: các e ñư c phân b t l p trong ra trên l p L.
l p ngoài theo m c ñ bão hòa c a các
phân l p và l p)
- Hư ng d n HS v sơ ñ s phân b các - Quan sát và v hình 1.7 vào v .
e trên các l p c a nguyên t N.




- Hư ng d n HS làm tương t v i - H c sinh làm tương t v i nguyên t
Mg
nguyên t Mg.
IV. C ng c bài
-Tr ng tâm: Cách tính s e t i ña trong l p và trong phân l p.
V. Bài t p v nhà - hư ng d n h c và bài
- Bài t p 3, 4, 5 và 6 SGK – Tr.22
- Các bài t p trong SBT – Tr.8 và 9
RÚT KINH NGHI M



Copyright © Ngô Xuân Quỳnh hoahoc.org@gmail.com
Page 23/70
Giáo án hóa h c 10 – Ban cơ b n …&... Trư ng THPT BC Nam Sách
C U HÌNH ELECTRON NGUYÊN T
Ti t 9
So n ngày: 19/09/2007

A. M c tiêu bài gi ng
I. Ki n Th c
- H c sinh bi t ñư c quy lu t s p x p c a các e trong nguyên t c a các nguyên t
hóa h c.
- Hi u ñư c c u hình electron c a nguyên t là gì ? Hi u ñư c ñ c ñi m c a l p
electron ngoài cùng c a các nguyên t
- Bi t vi t c u hình c a 20 nguyên t hóa h c ñ u tiên trong b ng HTTH
II. Kĩ Năng
- Bi t các vi t c u hình electron
III. Tình c m – Thái ñ
- Say mê h c môn hóa h c
- Th y ñư c ý nghĩa và vai trò to l n c a các ngành khoa h c
B. Chu n b
I. ð dùng
1. Giáo viên
- Giáo án
- Sơ ñ phân b m c năng lư ng c a các l p và phân l p (hình 1.10) và b ng c u
hình e nguyên t c a 20 nguyên t ñ u b ng HTTH
2. H c sinh
- Ôn l i khái ni m l p và phân l p
II. Phương pháp
C. Ti n trình gi ng d y
I. n ñ nh t ch c l p
II. Ki m tra bài cũ
(?) Nguyên t kali có kí hi u nguyên t là 199 K
3


+ Hãy xác ñ nh s proton, s notron và s electron c a nguyên t
+ Hãy xác ñ nh s phân b electron c a các l p electron
III. Vào bài

Ho t ñ ng c a giáo viên Ho t ñ ng c a h c sinh
Ho t ñ ng 1
I. Th t các m c năng lư ng trong nguyên t
- Treo b ng sơ ñ phân b m c năng - HS ñ c SGK ñ n m ñư c các quy lu t:
lư ng c a các l p và các phân l p và + Các e trong nguyên t tr ng thái cơ
hư ng d n HS ñ c SGK ñ n m ñc các b n l n lư t chi m các m c năng lư ng
quy lu t. t th p ñ n cao.
+ M c năng lư ng c a các l p tăng theo
th t t 1 ñ n 7 k t g n h t nhân nh t,
và c a phân l p tăng theo th t t s, p, d
và f
Lưu ý: th c nghi m xác ñ nh m c năng - HS ghi lưu ý
lư ng c a 3d cao hơn phân l p 4s
Copyright © Ngô Xuân Quỳnh hoahoc.org@gmail.com
Page 24/70
Giáo án hóa h c 10 – Ban cơ b n …&... Trư ng THPT BC Nam Sách
Ho t ñ ng c a giáo viên Ho t ñ ng c a h c sinh
Ho t ñ ng 2
II. C u hình electron nguyên t
1) C u hình electron c a nguyên t
- GV treo b ng c u hình electron c a 20 - HS nghe và ghi bài
nguyên t hóa h c ñ u tiên trong b ng
HTTH và cho bi t: C u hình e c a
nguyên t là cách bi u di n s phân b e
trên các l p và phân l p.
(?) quy ư c vi t c u hình e c a nguyên - HS nêu quy ư c d a vào SGK
t? + S th t l p e ghi b ng ch s : 1, 2,…
+ Phân l p ghi b ng ch cái: s, p, d, f
+ S e trong 1 phân l p ghi b ng s
phía trên bên ph i c a phân l p: s2, p6, …
- Vi t m u c u hình e c a nguyên t H ñ - HS:
H (Z = 1) : 1s1
minh h a quy ư c trên
- Hư ng d n h c sinh vi t c u hình e c a He (Z = 2) : 1s2 (c u hình ñã bão hòa)
Li (Z = 3) : 1s22s1
các nguyên t He, Li, Cl.
- Lưu ý h c sinh: v cách vi t ñ i v i Cl (Z = 17) : 1s22s22p63s23p5
[Ne] 3s23p5
nguyên t Clo Hay
- lưu ý: e cu i cùng ñi n vào phân l p s
là nguyên t s
e cu i cùng ñi n vào phân l p p là
nguyên t p
(?) trình bày các bư c vi t c u hình e HS: nêu các bư c vi t c u hình
nguyên t c a các nguyên t ?
- Vi t c u hình c a nguyên t Fe (Z = 26) Z = 26 → Fe có 26 electron
Th th năng lư ng:
1s22s22p63s23p64s23d6
C u hình electron:
1s22s22p63s23p63d64s2
- Nh n xét: e cu i cùng ñi n vào phân
Hay [Ar] 3d64s2
l p d → Fe là nguyên t h d. Tuy nhiên
e l p ngoài cùng ph i bi u di n theo
nghĩa c u hình e ch không theo th t
m c năng lư ng.
→ C u hình e l p ngoài cùng ph i là 4s2
2. C u hình electron nguyên t c a 20 nguyên t ñ u
- Yêu c u h c sinh nên vi t c u hình e HS vi t c u hình e c a các nguyên t
c a các nguyên t có Z = 14, 18 và 20
- GV lưu ý: ngoài ra ngư i ta còn có th Ca (Z = 20): 1s22s22p63s23p64s2
vi t c u hình theo l p Hay 2/8/8/2
Ho t ñ ng 3
3. ð c ñi m c a l p electron ngoài cùng
(?) d a vào b ng (tr. 26 – SGK) hãy cho - ð i v i nguyên t c a t t c các nguyên
bi t nguyên t ch có th có t i ña bao t , l p e ngoài cùng có nhi u nh t là 8 e.
nhiêu e l p ngoài cùng ?
Copyright © Ngô Xuân Quỳnh hoahoc.org@gmail.com
Page 25/70
Giáo án hóa h c 10 – Ban cơ b n …&... Trư ng THPT BC Nam Sách
Ho t ñ ng c a giáo viên Ho t ñ ng c a h c sinh
- Các nguyên t có 8 e l p ngoài cùng
(ns2np6) ñ u r t b n v ng, chúng không
tham gia vào các ph n ng hóa h c
→ khí hi m
(?) nh n xét c u hình e c a các nguyên t Na (Z = 11) có 1e l p ngoài cùng
có Z = 11, 12, 14 và 17, cho bi t chúng Mg (Z = 12) có 2e l p ngoài cùng
có bao nhiêu e l p ngoài cùng ? Si (Z = 14) có 4 e l p ngoài cùng
Cl (Z = 17) có 7 e l p ngoài cùng
- ñưa ra k t lu n: - HS ghi k t lu n
+ nh ng nguyên t thư ng có t 1, 2, 3 e
l p ngoài cùng là nh ng nguyên t kim
lo i
+ nh ng nguyên t thư ng có t 5, 6, 7 e
l p ngoài cùng là nh ng nguyên t phi
kim.
+ Nh ng nguyên t có 4 e l p ngoài
cùng có th là kim lo i ho c phi kim.
III.C ng c bài
- Cách vi t c u hình e nguyên t c a nguyên t
- Bi t c u hình e nguyên t thì có th d ñoán ngư c l i nguyên t , d ñoán ñư c
tính ch t kim lo i, phi kim c a nguyên t
- Gi i thi u thêm cách nh m c năng lư ng c a các l p và phân l p
7s 7p
6s 6p 6d
5s 5o 5d 5f
4s 4p 4d 4f
3s 3p 3d
2s 2p
1s
IV.Bài t p v nhà - hư ng d n
- Làm bài t p 1, 2, 3, 4, 5 và 6 – SGK
- V nhà xem l i lí thuy t và BT c a các bài ñã c a bài 4 và 5.
RÚT KINH NGHI M




Copyright © Ngô Xuân Quỳnh hoahoc.org@gmail.com
Page 26/70
Giáo án hóa h c 10 – Ban cơ b n …&... Trư ng THPT BC Nam Sách
Luy n t p : C U T O V NGUYÊN T
Ti t 1 0
So n ngày: 27/09/2007
A. M c tiêu b i gi ng
I. Ki n th c
- C ng c ki n th c v l p và phân l p: L p, phân l p electron. Th t các phân l p
electron theo chi u tăng c a năng lư ng trong nguyên t . C u hình electron c a
nguyên t .
II. Kĩ năng
- Gi i m t s bài t p cơ b n v vi t c u hình e c a nguyênt khí ta bi t giá tr Z và
xác ñ nh ñư c s e l p ngoài cùng c a nguyên t 20 nguyên t ñ u tiên, t ñó suy ra
tính ch t cơ b n c a nguyên t .
III. Tình c m – thái ñ

B. Chu n b
I. ð dùng
1. Giáo viên
- Giáo án, h th ng bài t p ôn t p
2. H c sinh
- Xem l i bài 4 và 5 v c lí thuy t cũng như bài t p
II. Phương pháp

C. Ti n trình gi ng d y
I. n ñ nh t ch c l p - ki m tra sĩ s
II. Ki m tra bài cũ
III. Vào bài

Ho t ñ ng c a giáo viên Ho t ñ ng c a h c sinh
Ho t ñ ng 1
A. Ki n th c c n n m v ng
- Yêu c u HS ñi n vào các ô tr ng c a - Hoàn thành thông tin vào b ng
b ng sau:
S th t c a l p n = 1 (K) n = 2 (L) n = 3 (M) n = 4 (N)
S phân l p
Kí hi u phân l p
S e t i ña trong 1 phân l p
S e t i ña trong 1 l p
- Nh n xét và s a ch a sai xót n u có.
- Yêu c u HS khác nên hoàn thi n các ô - Hoàn thành thông tin vào b ng
tr ng c a b ng sau:
ns1 ns2np3
ns2np6
2 2 2 2 4
C u hình e l p ngoài cùng ns ns np ns np
(He: 1s2)
2 1 2 5
ns np ns np
S e l p ngoài cùng
Lo i nguyên t
Tính ch t cơ b n c a nguyên t
Copyright © Ngô Xuân Quỳnh hoahoc.org@gmail.com
Page 27/70
Giáo án hóa h c 10 – Ban cơ b n …&... Trư ng THPT BC Nam Sách
Ho t ñ ng c a giáo viên Ho t ñ ng c a h c sinh
- Nh n xét và s a ch a n u có.
Ho t ñ ng 2
B. Bài t p
GV t ch c hư ng d n HS gi i bài t p
trong SGK, khuy n khích các em lam
xong nên b ng trình bày, sau ñó g i HS
khác nh n xét bài làm.
(?) Bài 1: - th nào là nguyên t s, p, d, f ? - HS:
+ Nguyên t s là nh ng nguyên t có e
cu i cùng ñi n vào phân l p s
VD: Z = 11 : 1s22s22p63s1
L y v d v i nguyên t s, p và d + Nguyên t p là nh ng nguyên t có e
cu i cùng ñư c phân b vào l p p
VD: Z = 8 : 1s22s22p4
- GV lưu ý: e cu i cùng là e ñư c ñi n + Nguyên t d là nh ng nguyên t mà
vào phân l p có m c năng lư ng cao nh t có e cu i cùng ñc ñi n vào phân l p d
VD: Z = 26 : 1s22s22p63s23p63d64s2
+ Nguyên t f là nh ng nguyên t mà
nguyên t có e cu i cùng ñư c ñi n vào
phân l p f
(?) Bài 2: - HS: Các e thu c l p K liên k t v i h t
nhân ch t ch hơn vì nó g n h t nhân
hơn và có m c năng lư ng th p hơn
E


K L M
(?) Bài 3: - HS: Trong nguyên t , nh nge l p
ngoài cùng quy t ñ nh tính ch t hóa h c
c a nguyên t nguyên t .
VD: Mg và Ca ñ u có 2 e l p ngoài
cùng → ñ u th hi n tính kim lo i.
(?) Bài 4: - HS:
+ C u hình e là
1s22s22p63s23p64s2
+ S l p e c a nguyên t là 4.
+ L p ngoài cùng có 2e thu c vào phân
l p 4s
+ Nguyên t này là nguyên t kim lo i
Ho t ñ ng 3
Hư ng d n làm nh ng bài khó
- Hư ng d n h c sinh làm nh ng bài t p - Nêu ra nh ng bài t p khó trong SGK
khó có liên quan cũng như trong SBT mà HS chưa làm
- Nêu ra ñ nh hư ng và hư ng d n HS ñư c
làm
Copyright © Ngô Xuân Quỳnh hoahoc.org@gmail.com
Page 28/70
Giáo án hóa h c 10 – Ban cơ b n …&... Trư ng THPT BC Nam Sách
III. C ng c ki n th c
- Nh n m nh l i nh ng ki n th c trong tâm
IV. Bài t p v nhà - hư ng d n
- Yêu c u HS v nhà làm các bài t p 5, 6, 7, 8 và 9 – SGK
- Làm bài 1.51; 1.55; 1.57 và 1.58 – SBT CB
- Nh c HS v nhà xem l i cách vi t c u hình t ñó suy ra s l p e ngoài cùng, s e
trên phân l p và l p, d ñoán tính ch t c a nguyên t
RÚT KINH NGHI M




Diễn Đàn Hóa Học
www.hoahoc.org/forum
Nơi hội ngộ của những con người yêu thích môn hóa học




Copyright © Ngô Xuân Quỳnh hoahoc.org@gmail.com
Page 29/70
Đề thi vào lớp 10 môn Toán |  Đáp án đề thi tốt nghiệp |  Đề thi Đại học |  Đề thi thử đại học môn Hóa |  Mẫu đơn xin việc |  Bài tiểu luận mẫu |  Ôn thi cao học 2014 |  Nghiên cứu khoa học |  Lập kế hoạch kinh doanh |  Bảng cân đối kế toán |  Đề thi chứng chỉ Tin học |  Tư tưởng Hồ Chí Minh |  Đề thi chứng chỉ Tiếng anh
Theo dõi chúng tôi
Đồng bộ tài khoản