Giáo án Ngữ văn 7: Tục ngữ về con người và xã hội

Chia sẻ: kyniem07

Hiểu được nội dung và một số hình thức diễn đạt (so sánh, ẩn dụ, nghĩa đen, nghĩa bóng ) của những câu tục ngữ về con người và xã hội được học trong bài.

Bạn đang xem 7 trang mẫu tài liệu này, vui lòng download file gốc để xem toàn bộ.

Nội dung Text: Giáo án Ngữ văn 7: Tục ngữ về con người và xã hội

Giáo án Ngữ văn lớp 7

Bài 19:
TỤC NGỮ VỀ CON NGƯỜI VÀ XÃ HỘI


A. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT
*) Giúp HS:
- Hiểu được nội dung và một số hình thức diễn đạt ( so sánh, ẩn dụ, nghĩa đen,
nghĩa bóng ) của những câu tục ngữ trong bài.


B. TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY – HỌC
1. ổn định lớp
2. Bài cũ: Tục ngữ là gì? Tục ngữ có nội dung như thế nào?
Nêu nội dung của câu tục ngữ: “Mau sao thì nắng, vắng sao thì mưa”?


Gợi ý trả lời
- Về hình thức: Tục ngữ là những câu nói dân gian ngắn gọn, có kết cấu bền vững,
có hình ảnh và nhịp điệu, vì vậy rất dễ nhớ và dễ lưu truyền.
- Về nội dung: Tục ngữ diễn đạt một ý trọn vẹn, thể hiện những kinh nghiệm của
nhân dân về nhiều mặt( thiên nhiên, lao động sản xuất, con người, XH). Có những
câu tục ngữ chỉ có nghĩa đen; nhiều câu tục ngữ ngoìa nghĩa đen còn có nghĩa
bóng.
- Về việc sử dụng: Tục ngữ được nhân dân vận dụng vào mọi hoạt độg đời sống,
đẻ nhìn nhận, ứng xư, thực hành và để làm lời nói thêm hay, thêm sinh độg sâu sắc.


3. Bài mới
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS NỘI DUNG CẦN ĐẠT
*) Hoạt động 1: ĐỌC, GẢI TỪ KHÓ, TÌM HIỂU CẤU TRÚC VĂN BẢN


1
Giáo án Ngữ văn lớp 7

1. GV hướng dẫn để các em HS đọc .
Chú ý cách ngắt nhịp cho từng câu tục ngữ
Câu 1:nhịp 3/4; Câu 2 nhịp:2/2/4 ; Câu 3nhịp 3/3 ; Câu 4 nhịp: 2/2/2/2 ; Câu 5
nhịp:2/4
Câu 6: nhịp: 2/4 ; Câu 7:nhịp 2/4; Câu 8 nhịp: 2 /4 ; Câu 9 nhịp: 4/4


2. Giải từ khó: Phần này HS tự làm việc
3. Tìm hiểu cấu trúc văn bản:
? Em có thể chia văn bản này thành mấy nhóm? Đó là những nhóm nào?
- Văn bản có thể chia làm 3 nhóm:
+ Nhóm 1: Câu 1,2,3 ( Tục ngữ về phẩm chất con người)
+ Nhóm 2: Câu 4,5,6 ( Tục ngữ vềhọc tập, tu dưỡng)
+ Nhóm 3: Câu 7,8,9 ( Tục ngữ về quan hệ ứng xử)
? Tại sao 3 nhóm tục ngữ trên lại cùng chung 1 VB
- Chúng cùng 1 VB vì: Đều là những bài học của dân gian về con người, XH.
Về Hình thức thì đều có cấu tạo ngắn gọn, có vần nhịp, thường dùng so sánh, ẩn
dụ.


*) Hoạt động 3: TÌM HIỂU NỘI DUNG VĂN BẢN




1. Những kinh nghiệm và bài học về
phẩm chất con người
*) Câu : Một mặt người... mười mặt
? Nghĩa của câu tục ngữ là gì? của.
- Nghĩa: Người quý hơn của ( Một mặt


2
Giáo án Ngữ văn lớp 7

người ( số ít) mười mặt của ( số nhiều).
Khẳng định sự quý giá của con người
so với của cải.
? Giá trị kinh nghiệm của câu tục ngữ là
gì? - Giá trị kinh nghiệm : Khẳng định tư
tưởng coi trọng con người của cha ông.
? Tác dụng của câu tục ngữ này trong
cuộc sống? - Tác dụng của câu tục ngữ: Dạy bảo
con người biết quý trọng con người;
phê phán những kẻ coi trọng của cải,
vật chất.
An ủi những người làm ăn bị mất
mát, rủi ro do thiên tai; Khẳng định
triết lí sống của nhân dân
? Nghĩa của câu tục ngữ “ Cái răng cái
tócc là góc con người”là gì? *) Câu : Cái răng, cái tóc là góc con
người
- Nghiã đen: răng tóc vừa thể hiện sức
? Giá trị kinh nghiệm của câu tục ngữ là khoẻ, con người, vừa thể hiện hình
gì? thức, tính tình .. của 1 con người


- Giá trị kinh nghiệm:
+ Nhìn tóc tai, dáng vóc có thể dự
? Tác dụng của câu tục ngữ này trong đoán về tính cách của họ. Tóc tai gọn
cuộc sống? gàng, quần áo chỉnh tề là người có tư
cách đàng hoàng.


3
Giáo án Ngữ văn lớp 7



- Tác dụng:
Khuyên nhủ con người giữ gìn răng
tóc, sạch đẹp; thể hiện quan điểm nhìn
? Nghĩa của câu tục ngữ “ Đói cho sạch nhận, đánh giá, bình phẩm con người
rách cho thơm”là gì? của cha ông ta “ nhìn mặt mà bắt thành
dong”


*) Câu : Đói cho sạch, rách cho thơm
? Giá trị kinh nghiệm của câu tục ngữ là - Nghĩa: Dù khó khăn túng thiếu thế
gì? nào cũng giữ cho lòng mình trong sạch,
ngay thẳng


- Giá trị kinh nghiệm:Đề cao lối sống
của cha ông ta: biết vượt lên hoàn cảnh,
giữ gìn nhân phẩm




- Tác dụng: Câu tục ngữ khuyện răn
con người sống có lòng tự trọng: phê
phán những người ngheo khổ màlàm
điều xấu xa, tội lỗi


2. Những kinh nghiệm và bài học về
học tập, tu dưỡng
*) Câu: Học ăn, học nói, học gói, học


4
Giáo án Ngữ văn lớp 7

? Nghĩa của câu tục ngữ “ Học ăn, học mở
nói, học gói, học mở” là gì? - Nghĩa: Cần phải học hỏi mọi điều
trong cuộc sống
+ Học ăn: ăn uống hợp vệ sinh, văn
minh lịch sử ( ăn xem nồi ngồi xem
hướng)
+ Rõ ràng, lễ phép
+ Gói, mở: Học từng việc làm đơn
? Giá trị kinh nghiệm của câu tục ngữ là giản nhất.
gì?
- Giá trị kinh nghiệm: Biểu hiện trình
? Tác dụng của câu tục ngữ này trong độ văn minh của con người
cuộc sống?
- Tác dụng: Khuyên con người cần
chú ý đến cả những điều nhỏ nhặt. Vì
mỗi hành vi là 1 biểu hiện nhân cách
con người
Đề cao việc học tập, con người cần
phải học tập mọi điều đẻ chưngs tỏ
mình là người thành thạo, có văn hoá.
? Nghĩa của câu tục ngữ : Không thầy đó
mày làm nên là gì? *) Câu “ Không thầy đó mày làm nên”
- Nghĩa: Không có thầy( người dạy) thì
? Giá trị của câu tục ngữ là gì? trò không làm nên được trò trống gì.


- Giá trị của câu túc ngữ: Đề cao vai


5
Giáo án Ngữ văn lớp 7

trò của người thầy đối với học sinh
Nhắc nhở con người về lòng biết ơn,
kính trọng thầy cô giáo.


3. Những câu tục ngữ và bài học về
quan hệ ứng xử
*) Câu : Thương người... thương
thân
- Nghĩa: Khuyện nhủ con người yêu
thương người khác như bản thân mình
- Giá trị kinh nghiệm: Đề cao đạo lí
của nhân dân ta. Phê phán những người
sống sai đạo lí.




*) Câu: ăn quả nhớ kẻ trồng cây
Nghĩa của câu tục ngữ : ăn quả nhớ kể - Nghĩa: Khi hưởng thành quả nào đó
trồng cây là gì? trong cuộc sống thì phải nhớ ơn những
người làm ra thành quả đó.


? Tác dụng của câu tục ngữ trong cuộc - Tác dụng: Khuyên nhủ con cháu hiếu
sống? thảo với ông bà, cha mẹ, khuyện học
trò biết ơn thầy cô giáo, khuyên thế hệ
đi sau biết ơn thế hệ đi trước đã đổ mồ
hôi công sức, cả xương máu để bảo vệ
non sông đất nước.


6
Giáo án Ngữ văn lớp 7



Phân tích nghĩa của câu tục ngữ: Mọt cây *) Câu: Một cây làm chẳng nên non
làm chẳng nên non / Ba cây .... núi cao” Ba cây chụm lại nên hòn núi cao
? - Nghĩa:Một cây( số ít) ; Ba cây ( số
nhiều)
=> Một cá nhân lẻ loi không thể làm
nên việc lớn, nhiều người hợp sức lại
sẽ làm được việc hơn.
- Giá trị kinh nghiệm:Trong thực tế,
đoàn kết luôn tạo sức mạnh
- Vân dụng: Khuyên nhủ con người
sống đàon kết. Phê phán những người
sống xa rời tập thể.


*) Ghi nhớ SGK : 2 HS đọc to , rõ




*) Hoạt động 4: LUYỆN TẬP


So sánh hai câu tục ngữ: “ Không thầy đố mày làm nên” / Học thầy không tày học
bạn.
- Hai câu trúc ngữ trên, một câu đề cao vai trò người thầy, một câu đề cao vai trò
người bạn
Nội dung của hai câu tục ngữ trên tưởng như là mâu thuẫn nhau nhưng thực tế
lại bổ sung cho nhau, trở thành lời khuyên tốt cho nhưng ai có chú hướng trong
học tập. Mỗi người học sinh cần phải học thầy vì thâyd là người đi trước có kiến
thức vững vàng, ta học ở thầy tri thức , các sống, đạo đức. Có thể nói sự thành
7
Giáo án Ngữ văn lớp 7

công của người học trò ít nhiều đều có in dấu ấn một người thầy. Nhưng học thầy
thôi chưa đủ, ta cần học bạn. Bạn bè gần gũi, đồng trang lưa, học ở họ ta sẽ dễ so
sánh phấn đấu để tự trau dồi thêm vốn kiến thức cho mình.




8
Đề thi vào lớp 10 môn Toán |  Đáp án đề thi tốt nghiệp |  Đề thi Đại học |  Đề thi thử đại học môn Hóa |  Mẫu đơn xin việc |  Bài tiểu luận mẫu |  Ôn thi cao học 2014 |  Nghiên cứu khoa học |  Lập kế hoạch kinh doanh |  Bảng cân đối kế toán |  Đề thi chứng chỉ Tin học |  Tư tưởng Hồ Chí Minh |  Đề thi chứng chỉ Tiếng anh
Theo dõi chúng tôi
Đồng bộ tài khoản