Giáo án vật lý 11 - hiện tượng khúc xạ ánh sáng

Chia sẻ: Nguyễn Thị Phương Thu | Ngày: | Loại File: DOC | Số trang:7

0
112
lượt xem
20
download

Giáo án vật lý 11 - hiện tượng khúc xạ ánh sáng

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Phân biệt được chiết suất tỉ đối và chiế suất tuyệt đối và hiểu vai trò của các chiế suất trong hiện tượng khúc xạ ánh sáng...

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Giáo án vật lý 11 - hiện tượng khúc xạ ánh sáng

  1. TRÖÔØNG PTTH MAÏC ÑÓNH CHI  GIAÙO AÙN VAÄT LYÙ 11 Tieát : 3 Baøi 03 HIEÄN TÖÔÏNG KHUÙC XAÏ I. MUÏC TIEÂU : HS caàn naém vöõng caùc ñieåm sau : • Hieän töôïng khuùc xaï cuûa tia saùng • Ñònh luaät khuùc xaï aùnh saùng • Caùc khaùi nieäm : chieát suaát tæ ñoái, chieát suaát tuyeät ñoái, heä thöùc giöõa chieát suaát tæ ñoái vaø chieát suaát tuyeät ñoái. • Nguyeân lí thuaän nghòch trong söï truyeàn aùnh saùng. • Caùch ve ñöôøng ñi tia saùng töø moâi tröôøng naøy sang moät moâi tröôøng khaùc. • Vaän duïng ñöôïc ñònh luaät khuùc xaï ñeå giaûi caùc baøi toaùn quang hoïc veà khuùc xaï aùnh saùng. • Phaân bieät ñöôïc chieát suaát tæ ñoái vaø chieá suaát tuyeät ñoái vaø hieåu vai troø cuûa caùc chieá suaát trong hieän töôïng khuùc xaï aùnh saùng II. PHÖÔNG PHAÙP GIAÛNG DAÏY : Phöôngphaùpthöïc nghieämvaøneâuvaánñeà.. II. THIEÁT BÒ , ÑOÀ DUØNG DAÏY HOÏC : - Moät chaäunöôùcbaèngthuûytinh; Moät ñeøncoù oángchuaåntröïc ñeåtaïo chuømtia songsong ; Vaøi gioït Fluorexeâin IV. TIEÁN TRÌNH GIAÛNG DAÏY  Phaàn laøm vieäc cuûa Giaùo Vieân Phaân phoái Hoaït ñoâng cuûa hoïc Ghi thôøi gian Noäi dung ghi baûng Toå chöùc ,ñieàu khieån sinh 1. Kieåm 1. Ñònh nghóa vaø phaân loaïi göông caàu ? Kieåmtravaø ñaùnhgiaù tra baøi cuõ 2. Tieâu ñieåm , tieâu cöï , tieâu dieän cuûa göông caàu ? vaø kieán 3. Veõ caùc ñöôøng ñi ñaëc bieät cuûa göông caàu ? thöùc cuõ 4. Coâng thöùc cuûa göông caàu ? lieân quan 5. Aùp duïng giaûi caùc baøi taäp sgk ? vôùi baøi 6. Moät soá öùng duïng cuûa göông caàu ? môùi 7. Traû lôøi caâu hoûi SGk (5’) 8. Laøm baøi taäp 1,2,3,4, trang 14, 15 SGK GV : ÑOÃ HIEÁU THAÛO  VAÄT LYÙ PB 11: 03 -1 /7
  2. TRÖÔØNG PTTH MAÏC ÑÓNH CHI  GIAÙO AÙN VAÄT LYÙ 11 I. Ñònh nghóa hieän töôïng khuùc xaï aùnh saùng Neâu moät vaøi hieän töông maø HS YÙ thöùc ñöôïc nhieäm 1. Ñònh nghóa thöôøng thaáy trong thöïc teá vaø ñaët caâu vuï nhaänthöùc Khuùc xaï laø hieän töôïng chuøm tia saùng bò ñoåi hoûi ñeåcaùcemsuy nghó phöông ñoät ngoät khi qua maët phaân caùch hai moäi Giaûi thíchhieäntöôïng tröôøngtruyeànaùnhsaùng GV : Giôùi thieäuhieäntöông vaø teângoïi 2. Teân goïi caùc chuøm tia : caùcchuømtia - Maët ngaêncaùchhai moâi tröôøngñöôïc goïi laø maët Laømthí nghieämminhhoïa H3.1 SGK löôõngchaát. - Chuømtia saùng(1) ñöôc goïi laø chuømtia tôùi. - Chuømtia saùng(2) goïi laø chuømtia khuùcxaï. II. Ñònh luaät khuùc xaï aùnh saùng Thí nghieäm 1. Thí nghieäm GV : Tieánhaønhthí nghieäm a. Thí nghieäm SGK Treân moät taámkính môø, ñaët moät baûn b. Teân goïi caùc thaønh phaàn vaø ñaïi löông trong thí truï D baèng chaát raén trong suoát, ví duï nghieäm khuùc xaï aùnh saùng baèngthuûytinh. Treântaámkính coù moät - Goïi tia khucxaï ñoù laø IR voøngtroønchia ñoäC - Goïi NN’ laø phaùptuyeánI cuûamaëtlöôõngchaát Chieáu moäi tia saùng SI (tôùi ñieåmI laø - Goùc SIN ñöôïc goïi laø goùctôùi i taâm cuûa baùn truï) laø laø neàm maët - Goùc RIN’ ñöôïc goïi laø goùckhuùcxaï r phaúng taám kính , ñöôøng ñi cuûa aùnh GV : ÑOÃ HIEÁU THAÛO  VAÄT LYÙ PB 11: 03 -2 /7
  3. TRÖÔØNG PTTH MAÏC ÑÓNH CHI  GIAÙO AÙN VAÄT LYÙ 11 - Maët phaúng laøm bôûi tia tôùi vaø phaùp tuyeán ñöôïc theåquansaùttreânmaëtphaúng saùngcoù goïi laø maët phaúng tôùi naøy. HS quansaùtvaø nhaänxeùt Cho hoïc sinh phaùt hieän coù xuaát hieän : Coù tia khuùcxaï ñi trong tia saùngquaD khoâng ? khoái baùn truï thuûy GV : HS haõy nhaänxeùt höông ñi cuûatia tinh : Tia saùng ñoù bò saùngquaD leäch so vôùi phöông ban GV : Giôùi thieäu teân goïi vaø cho HS ñaàu thöïc hieän thí nghieäm nhieàu laàn, ghi : Nhaän xeùt : Vôùi caùc nhaänsoálieäu goùc tôùi i thì caùc goùc GV : Cho HS laäptæsoágiöõasini vaø sinr khuùc xaï r töông öùng cuûa caùc laàn ño khaùc nhau, laäp baûng cuõngkhaùcnhau keátquaûvaønhaänxeùtkeátquaû Trao ñoåi trong nhoùm Yeâu HS : thoángnhaátkeátquaû caàuhoïc Gv : Tæ soá giöõa sini vaø sinr laø soá Ta ñöôïc cuøng moät keát sinh traû khoâng ñoåi Söï sai khaùc giöõa caùc quûa lôøi caâu khieátquaûnaøy raátnhoû, do sai soá trong H1 ,H 2 caùcpheùpño). Ñònh luaät GV : Töø thí nghieämtreân,ta ruùt ra ñònh luaät khuùc xaï aùnh saùng (coøn goïi laø ñònhluaät(Snell-descartes). Nhaán maïnh chuù yù quan troïng c. Nhaän xeùt : Tæ soá giöõa sini vaø sinr laø soá Chuù yù : khoâng ñoåi - Neáu n > 1 ( moâi tröôøng khuùc xaï 2. Ñònh luaät chieátquanghôn moâi tröôøngtôùi) thì sini a. Ñònh luaät > sinr hay i > r. Trong tröôøng hôïp naøy, - Tia khuùcxaï naèmtrongmaëtphaúngtôùi. khi ñi qua maët löôõng chaát,tia khuùc xaï - Tia tôùi vaø tia khuùc xaï naèm ôû hai beân phaùp aùnh saùng ñi gaàn phaùp tuyeán hôn tia tuyeántaïi ñieåmtôùi. tôùi . - Tæ soá giöõa sin cuûa goùc tôùi vaø sin cuûa goùc Neáu n < 1 ( moâi tröôøngkhuùc xaï chieát khuùcxaï laø moäthaèngsoá: quangkeùmhôn moâi tröôngtôùi ) thì sini < sinr hay i < r.Trong tröôøng hôïp naøy, khi GV : ÑOÃ HIEÁU THAÛO  VAÄT LYÙ PB 11: 03 -3 /7
  4. TRÖÔØNG PTTH MAÏC ÑÓNH CHI  GIAÙO AÙN VAÄT LYÙ 11 sini ñi qua maët löôõng chaát, tia saùng ñi xa =n phaùptuyeánhôntia tôùi . sinr ta coù theå vieát coâng thöùc treân döôùi daïng sini =n sinr Thoângbaùo b. Teângoïi : - i : Goùc tôùi - r : Goùc khuùcxaï - n : Haèng soá ñöôïc goïi laø chieát suaáttæñoái cuûa moâi tröôøngkhuùcxaï (moâi tröôøngchöùatia khuùcxaï) ñoái vôùi moâi tröôøngtôùi (moâi tröôøngchöùatia tôùi) c. Chuù yù : - Neáun >1 ( moâi tröôøngkhuùcxaï chieátquanghôn moâi tröôøng tôùi) thì sini > sinr hay i > r. Trong tröôøng hôïp naøy, khi ñi quamaëtlöôõngchaát,tiakhuùcxaï aùnh saùngñi gaànphaùptuyeánhôntia tôùi . Neáu n < 1 ( moâi tröôøng khuùc xaï chieát quang keùm hôn moâi tröông tôùi ) thì sini < sinr hay i < r.Trong tröôønghôïp naøy, khi ñi quamaëtlöôõngchaát,tia saùng ñi xa phaùptuyeánhôn tia tôùi . III. Chieát suaát cuûa moâi tröôøng Thoângbaùo Ghi nhôù 1. Chieát suaát tæ ñoái GV : Ñöa khaùi nieämveà caùc ñaïi löôïng a. Ñinh nghóa Trong bieåu thöùc cuûa ñònh luaät khuùc Chieát suaát tæ ñoái ñöôïc tính baèng tæ soá giöõa caùc xaï n laø chieát suaát tæ ñoái cuûa moâi vaän toác v1 vaø v2 cuûa aùnh saùng khi ñi trong tröôøng 2 (moâi tröôøng khuùc xaï) ñoái moâi tröôøng 1 vaø trong moâi tröôøng 2. vôùi moâi tröôøng1(moâitröôøngtôùi). b. Coâng thöùc Trong lyù thuyeát veà aùnh saùng , chieát suaáttæñoái naøy baèngtæsoá giöõa caùc v1 n = n 21 = vaän toác v1 vaø v2 cuûa aùnh saùng v2 khi ñi trong moâi tröôøng 1 vaø Yeâu 2. Chieát suaát tuyeät ñoái trong moâi tröôøng 2. caàu hoïc sinh traû GV : ÑOÃ HIEÁU THAÛO  VAÄT LYÙ PB 11: 03 -4 /7
  5. TRÖÔØNG PTTH MAÏC ÑÓNH CHI  GIAÙO AÙN VAÄT LYÙ 11 a. Ñinh nghóa Chuù yø : coâng thöùc n 21 deã bò lôøi caâu Chieátsuaáttuyeätñoái cuûamoätmoâi tröôønglaø chieátnhaàmvò trí H3 suaát tæ ñoái cuûa moâi tröôøng ñoù ñoái vôùi chaân ‘Chieát suaát tuyeät ñoái khoâng Nhaänxeùt b. Coâng thöùc Vì vaän toác aùnh saùng truyeàn ñi trong c caùcmoâi tröôøngbaogiôø cuõngnhoûhôn n= vaäntoácaùngsaùngtrongchaânkhoâng(v v1 <c), neânchieátsuaáttuyeätñoái cuûamoïi c. Nhaän xeùt chaátñeàu lôùn hôn 1. Chieátsuaáttuyeätñoái cuûamoïi chaátñeàulôùn hôn 1. do ñoù, neáu ñaët i = i1 vaø r = i2 ñònh n luaät khuùc xaï coù theå ñöôïc vieát ⇒ n 2 1= 2 döôùi daïng ñoái xöùng sau : n1 n1sin i1 = n 2 sin i2 Ñaët i = i1 vaø r = i2 Chuù yù : Coâng thöùc ñoái xöùngraát  Ñònh luaät khuùc xaï coù theå ñöôïc vieát tieänduïng döôùi daïng ñoái xöùng sau : n 1 sin i 1 = n 2 sin i 2 IV. Aûnh cuûa moät vaät ñöôïc taïo bôûi söï khuùc xaï GV :Tieánhaønhthí nghieäm Quansaùt aùnh saùng qua maët löôõng chaát Xeùt ñieåm O naèm ôû ñaùy moät coác Nhaänxeùt coù caûm Nhaän xeùt : Coù caûmgiaùc laø ñaùy coác ñöôïc naâng nöôùc.Cho nhaänxeùt giaùc laø ñaùy coác caohônso vôùi bình thöôøng GV : Giaûi thich1 baènghình aûnhTa chuù ñöôïc naâng cao hôn yù hai tia tôùi OA, OB ; OA vuoâng goùc so vôùi bình thöôøng vôùi maët nöôùc, ñoàng thôøi B raát gaàn . GV : ÑOÃ HIEÁU THAÛO  VAÄT LYÙ PB 11: 03 -5 /7
  6. TRÖÔØNG PTTH MAÏC ÑÓNH CHI  GIAÙO AÙN VAÄT LYÙ 11 Neáu keùo daøi caùc tia cuûa chuøm khuùc xaï thì caùc ñöôøng ’ keùo daøi gaëp nhau taïi O , O’ laø ñieåm aûnh aûo cuûa O. Ñaët maét ngoaøi khoâng khí sao cho chuøm khuùc xaï noùi treân ñi vaøo maét V. Nguyeân lí thuaän nghòch trong söï truyeàn aùnh Bieåudieãnbaènghìnhveõ Quansaùt, suy nghó, ghi saùng nhôù Neáu aùnh saùng truyeàn töø S tôùi R, giaû söû theo ñöôøngtruyeànlaø SIJHR, thì khi truyeànngöôïc laïi theo tia RK, ñöôøng truyeàn laø RKJIS . Ñoù laø noäi dung cuûa nguyeân lí thuaän nghòch trong söï truyeàn aùnh saùng. Cuûng coá 1. Yeâu caàunhaéclaïi : Ñònh luaätkhuùc baøi giaûng xaï aùnhsaùng Daën doø 2. Chieátsuaátcuûamoâi tröôøng cuûa hoïc 3. Aûnh cuûamoätvaätñöôïc taïo bôûi söï sinh khuùcxaï aùnhsaùngquamaëtlöôõngchaát (5’) 4. Nguyeânlyù thuaännghòch 5. Traû lôøi caùc caâu hoûi vaø giaûi caùc baøi taäp1 ,2 , 3 trang19& 20 SGK 6. Chuaån bò baøi 4 “Hieän töôïng phaûn xaï toaønphaàn“ GV : ÑOÃ HIEÁU THAÛO  VAÄT LYÙ PB 11: 03 -6 /7
  7. TRÖÔØNG PTTH MAÏC ÑÓNH CHI  GIAÙO AÙN VAÄT LYÙ 11 GV : ÑOÃ HIEÁU THAÛO  VAÄT LYÙ PB 11: 03 -7 /7
Đồng bộ tài khoản