Giáo trình: Đánh giá tác động môi trường

Chia sẻ: augi11

Cuốn sách này được biên soạn để giảng dạy cho sinh vuên ngành Môi trường và sinh viên quản lý đất đai. Với đối tượng đó, chúng tôi cố gắng trang bị phần kiến thức cơ bản của phương pháp, công cụ, bước đi trong đánh giá tác động môi trường và lấy môi trường đất, đặc biệt là đất nông nghiệp và các hoạt động trên đất nông nghiệp làm trọng tâm

Bạn đang xem 20 trang mẫu tài liệu này, vui lòng download file gốc để xem toàn bộ.

Nội dung Text: Giáo trình: Đánh giá tác động môi trường

Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng



B GIÁO D C VÀ ðÀO T O
B NG CH VI T T T
TRƯ NG ð I H C NÔNG NGHI P I




: Ngân hàng phát tri - n Châu Á
PGS TS. NGUY N ðÌNH M NH
ADB
BVMT : B o v Môi trư ng
CHXHCN : C ng hoà xã h I ch nghĩa
CCN : Cây công nghi p
CN : Công nghi p
CTGT : Công trình giao thông
ðDSH : ða d ng sinh h c
ðGRR : ðánh giá r I ro
ðTM : ðánh giá tác ñ ng Môi trư ng

ðÁNHðGIÁông lnương ThtrðingI chi n lư cMÔI TRƯ NG
TÁC g NG
ðTMC : ánh giá tác ñ g Môi ư
FAO : T ch c N
(:Giáo trình cho ngành Môi trư ng và ngành Qu n lý Ð t ñai)
GIS H th ng thông tin ð a lý
GTVT : Giao thông v n t i
KHCN : Khoa h c công ngh
KHKT : Khoa h c k thu t
KT-XH : Kinh t xã h I
MT : Môi trư ng
MTST : Môi trư ng sinh thái
NN : Nông nghi p
PCD : Cơ quan B o v Môi trư ng Singapo
QA/QC : ð m b o ch t lư ng / ki m soát ch t lư ng
QHð : Quy ho ch ð t
QHMT : Quy ho ch Môi trư ng
: Quy ho ch s d ng Hà n i - 2005
QHSD




1
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng




B NG CH VI T T T


ADV Ngân hàng phát tri n châu Á
BVMT B o v Môi trư ng
CHXHCN C ng hoà Xã h i Ch nghĩa
CCN Cây công nghi p
CN Công nghi p
CTGT Công trình Giao thông
DDSH ða d ng Sinh h c
ðGRR ðánh giá r i ro
ðTM ðánh giá tác ñ ng Môi trư ng
ðTMC ðánh giá tác ñ ng Môi trư ng chi n lư c
FAO T ch c Nông –Lương Th gi i
GIS H th ng Thông tin ð a lý
GTVT Giao thông v n t i
KHCN Khoa h c Công ngh
KHKT Khoa h c K thu t
KT-XH Kinh t -Xã h i
MT Môi trư ng
MTST Môi trư ng Sinh thái
NN Nông nghi p
PCD Cơ quan BVMT Singapre
QA/QC ð m b o ch t lư ng/ ki m soát ch t lư ng
QHð Quy ho ch ñ t
QHMT Quy ho ch Môi trư ng
QHSD Quy ho ch s d ng
SDD : S d ng ñ t
SH : Sinh h c
TCCP : Tiêu chu n cho phép
TCCL : Tiêu chu n ch t lư ng
TCN : Tiêu chu n Nghành
TCVN : Tiêu chu n Vi t Nam
THC : T ng lư ng Hydrocacbon

2
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng
TNð : Tài nguyên ñ t
TNMT : Tài nguyên Môi trư ng
TNTN : Tài nguyên thiên nhiên
TNSV : Tài nguyên Sinh v t
UNECO : T ch c Giáo d c Văn hoá th gi I
UNDP : Chương trình phát tri n LHQ
UNEP : Chương trình Môi trư ng LHQ
USEPA : H i ñ ng nghiên c u BVMT Hoa kỳ
VH : Văn hoá
VQG : Vư n Qu c Gia
WB : Ngân hàng th gi i
WHO : T ch c s c kho th gi i




3
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng




L I NÓI Ð U


Cu n giáo trình “Ðánh giá tác ñ ng môi trư ng này ñư c biên so n ñ gi ng d y




cho sinh viên ngành Môi trư ng và sinh viên ngành Qu n lý Ð t ñai. V i ñ i tư ng ñó,
chúng tôi c g ng trang b ph n ki n th c cơ b n c a phương pháp, công c , bư c ñi
trong ñánh giá tác ñ ng môi trư ng và l y môi trư ng Ð t - ñ c bi t là ñ t Nông nghi p
và các ho t ñ ng trên ñ t Nông nghi p làm tr ng tâm. Chúng tôi hy v ng giáo trình này có
th làm tài li u tham kh o cho nh ng ngư i c n nghiên c u.
Vì biên so n l n ñ u, sách s g p m t s khi m khuy t c v n i dung và hình th c. R t
mong nh n ñư c các ý ki n ñóng góp c a b n ñ c. M i nh n xét xin g i v : Khoa Ð t và Môi
trư ng, Trư ng Ð i h c Nông nghi p I




Tác gi


Theo nhu c u c a công tác ñào t o, theo kinh nghi m gi ng d y. ð giúp cho nhi u
ñ i tư ng sinh viên các ngành s d ng, chúng tôi ti n hành s a ch a, b sung cu n sách
này v i mong mu n c p nh t các tri th c và các văn b n pháp quy c a nhà nư c trong
nh ng năm g n ñây. Chúng tôi hy v ng r ng : b n ñi n t này s giúp ích nhi u hơn cho
ngư i ñ c và ngư i tham kh o. Vì nguyên nhân ñó, chúng tôi s ñưa thêm vào sách m t s
ph l c và ví d v DTM.
Xin trân tr ng cám ơn b n ñ c góp ph n làm cho sách t t hơn.
Hà n i ngày 10 tháng 1 năm 2008
Tác gi .




4
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng
M CL C


L i nói ñ u
Danh m c ch vi t t t
Bài m ñ u 1
1. Môi trư ng và ÐTM 1
2. Các yêu c u ñ i v i công tác ÐTM 2
Chương I: Các ch th , ch s môi trư ng và l p k ho ch ÐTM 5
1. B túc ki n th c 5
2. Các ñ nh nghĩa và khái ni m v môi trư ng 5
3. L p k ho ch cho ÐTM 9
3.1. Nguyên t c chung 9
3.2. Nh ng ÐTM riêng 9
4. N i dung chính trong vi c th c hi n ÐTM 10
4.1. Lư c duy t 10
4.2. L p ñ cương 11
4.3. Xác ñ nh m c ñ c n ñánh giá tác ñ ng 11
4.4. Ðánh giá tác ñ ng ñ n môi trư ng sinh thái và tài nguyên TN 12
4.5. Xác ñ nh bi n pháp gi m thi u tác ñ ng và qu n lý 12
5. Câu h i bài t p chương I 13
Chương II: Trình t th c hi n ñánh giá tác ñ ng môi trư ng 14
1. Lư c duy t 14
2. Ðánh giá TÐMT sơ b 16
3. Ðánh giá TÐMT ñ y ñ 17
3.1. Quan h gi a môi trư ng và phát tri n 17
3.2. nh hư ng c a TÐMT quy mô l n 17
3.3. Ðánh giá TÐMT 17
3.4. Quan h gi a d án và ÐTM 17
3.5. Ði u ki n ñ th c hi n ÐTM 18
4. Ðánh giá TÐMT chi ti t (theo ki u rút g n) 21
5. Ðánh giá TÐMT chi ti t (theo ki u ñ y ñ ) 22
5.1. Công tác chu n b 22
5.2. Xác ñ nh các ho t ñ ng quan tr ng c a d án 23
5.3. Xác ñ nh tác ñ ng c a ho t ñ ng ñ n môi trư ng 24
5.4. Xác ñ nh tác ñ ng ñ n ngu n TNTN và ch t lư ng cu c s ng 24

5
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng
5.5. D báo di n bi n c a tác ñ ng 25
5.6. Xác ñ nh các bi n pháp gi m thi u và qu n lý chúng 25
5.7. Ð xu t các n i dung và yêu c u monitoring môi trư ng 26
6. L p báo cáo ÐTM và thông báo k t qu 26
6.1 Khung BC ( M u báo cáo DTM )
6.2 Ngh ñ nh 80 ( xem ph l c)
6.3 Quyêt ñ nh 08.( xem ph l c)


30
7. Câu h i và bài t p chương II
32
Chương III. Các phương pháp dùng trong ÐTM
32
1. Phương pháp danh m c các ñi u ki n môi trư ng
33
2. Phương pháp ma tr n MT
36
3. Phương pháp ch ng ghép b n ñ
37
4. Phương pháp phân tích chi phí - l i ích m r ng
39
5. Hư ng d n ñánh giá tác ñ ng môi trư ng ñ n ch t lư ng nư c m t
42
6. Ðánh giá tác ñ ng ñ n ch t lư ng môi trư ng ñ t và nư c ng m
43
7. Ðánh giá r i ro
48
8. Câu h i và bài t p chương III
49
Chương IV: M u ñ cương ÐTM và m t s ÐTM Vi t Nam
49
4.1. M u ñ cương ñánh giá tác ñ ng môi trư ng


50
4.3. Gi i thi u m t s tóm t t k t qu ÐTM Vi t Nam
68
Các s li u môi trư ng quan tr ng
71
Tiêu chu n Vi t Nam
83
B ng tra c u thu t ng




6
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng



BÀI M ðU
1. Môi trư ng và ñánh giá tác ñ ng môi trư ng
Môi trư ng là t ng h p các ñi u ki n bên ngoài có nh hư ng ñ n m t v t th ho c
m t s ki n nào ñó.
Có th hi u m t cách khác theo ñ nh nghĩa c a B Qu c phòng Hoa Kỳ: Môi “
trư ng bao g m t t c m i y u t và nh hư ng c a chúng ñ n m t h sinh quy n”.
Theo lu t B o v môi trư ng c a nư c CHXHCN Vi t Nam (2003) thì “Môi trư ng
bao g m các y u t t nhiên và y u t v t ch t nhân t o quan h m t thi t v i nhau, bao
quanh con ngư i, có nh hư ng ñ n ñ i s ng, s n xu t, s t n t i phát tri n c a con ngư i
và thiên nhiên” (Ði u 1 Lu t BVMT-2003).
Môi trư ng theo cách hi u tương ñ i có th là r t r ng (như vũ tr , trái ñ t, không
khí...) và cũng có th là h p (môi trư ng nư c b m t, môi trư ng sông, môi trư ng s ng
trong căn h ...)
Các y u t t o ra môi trư ng ñư c g i là thành ph n môi trư ng.
Trong khái ni m v môi trư ng ngoài y u t t nhiên, ph i luôn luôn coi tr ng các
y u t văn hoá, xã h i, kinh t ... b i vì chúng là thành ph n h t s c quan tr ng t o ra môi
trư ng s ng.
Trong m t môi trư ng có th bao g m m t hay nhi u h th ng sinh v t t n t i, phát
tri n và tương tác l n nhau. Vì v y, m t h sinh thái là m t h th ng các qu n th sinh v t,
s ng chung và phát tri n trong m t môi trư ng nh t ñ nh, quan h tương tác v i nhau và
v i môi trư ng ñó (ñi u 2-9 lu t BVMT-2003).
Ða d ng sinh h c là s phong phú v ngu n gen v gi ng, loài sinh v t (ñ ng v t,
th c v t, vi sinh v t...) và h sinh thái trong t nhiên. S ña d ng c a sinh h c nhi u khi
ñư c xem xét m t cách r t t ng quát v các h sinh thái trong m t môi trư ng nghiên c u.
Ða d ng sinh h c nhi u khi cũng ñư c xem xét h t s c chi ti t, t m trong m t h sinh thái
- ñó là quá trình xem xét, ñánh giá ñ n các loài, gi ng và k c ñánh giá ñ c ñi m v di
truy n c a chúng (Gen)
Môi trư ng có thành ph n h t s c quan tr ng, ñó là con ngư i và các ho t ñ ng c a
con ngư i k c t nhiên và văn hoá - xã h i. Con ngư i, trong quá trình t n t i và phát
tri n dù b ng ng u nhiên hay c tình cũng luôn luôn tác ñ ng vào môi trư ng. Ngư c l i,
môi trư ng cũng luôn tác ñ ng ñ n con ngư i. Quá trình phát tri n luôn luôn kèm theo s
d ng (ñ t, g , nư c, không khí, nhiên li u hoá th ch, tài nguyên các lo i ) ñ ng th i cũng
th i vào môi trư ng các ch t ph th i (ch t th i r n, l ng, khí t sinh ho t , t công nghi p,
t nông nghi p, giao thông, y t ...). Nh ng ch t th i ñó d n d n làm ô nhi m môi trư ng.
Chính vì v y, ngư i ta ñã cho r ng: phát tri n là ñ ng hành v i ô nhi m.
S phân hu ch t b n trong môi trư ng t nhiên là m t quy lu t hàng v n năm. Quá
trình phân h y ch t b n như v y nh tác ñ ng r t tích c c c a ñ t, vi sinh v t, nư c, b c x
m t tr i, ñ ng và th c v t các loài... Vì v y, quá trình ñó ñư c g i là quá trình “t làm
s ch”. Các quá trình “t làm s ch” tuân theo m t quy lu t riêng c a chúng và ng v i m t
“t c ñ làm s ch” xác ñ nh.
Như v y, con ngư i mu n t n t i và phát tri n ñư c trong môi trư ng c a mình thì
nh t thi t ph i xác l p t t m i tương quan gi a phát tri n v i t làm s ch c a môi trư ng.
Ð làm ñư c nhi m v trên, c n hi u ñư c nh hư ng c a các ho t ñ ng kinh t - xã
h i, ho t ñ ng s n xu t ñ n các y u t c u thành môi trư ng. Ngư c l i cũng c n hi u
ñư c các ph n ng c a môi trư ng ñ n các thành ph n môi trư ng. Quá trình hi u, xác
ñ nh ñánh giá ñó ñư c g i là ñánh giá tác ñ ng môi trư ng (ÐTM hay EIA).
Do ñó, Lu t BVMT 2003 (Ði u 2-11) ñã ñ nh nghĩa: Ðánh giá tác ñ ng môi trư ng
là quá trình phân tích, ñánh giá, d báo nh hư ng ñ n môi trư ng c a các d án, quy
ho ch phát tri n kinh t xã h i c a các cơ s s n xu t, kinh doanh, công trình kinh t , khoa
7
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng
h c, k th ât, y t , văn hoá, xã h i, an ninh, qu c phòng và các công trình khác, ñ xu t
các gi i pháp thích h p v b o v môi trư ng.
Vào kho ng cu i nh ng năm 60 c a th k 20, khái ni m ñánh giá tác ñ ng môi
trư ng ñư c hình thành rõ nét và ñư c th c hi n M . Sang nh ng năm 70 c a th k ,
ÐTM ñã ñư c s d ng nhi u qu c gia như: Anh, Ð c, Canada, Nh t, Singapo, Philippin
và Trung Qu c...
Vi t Nam , nh ng v n ñ môi trư ng b c xúc b t ñ u xu t hi n khá rõ t năm
1990. Vì v y, khái ni m ñánh giá tác ñ ng môi trư ng (ÐTM-EIA) không còn là khái ni m
riêng trong ñ i ngũ các nhà khoa h c n a. Khái ni m ÐTM ñã chuy n vào ñ i ngũ các nhà
qu n lý và khoa h c - k thu t r ng hơn ñ ng th i ñã ñư c ñưa vào Lu t BVMT (1994).
Trong lu t BVMT (2003) Nhà nư c quy ñ nh m t s ñi u ch t ch là:
• Ði u 17: T ch c, cá nhân qu n lý cơ s kinh t , khoa h c, k thu t, y t , văn
hoá, xã h i, an ninh, qu c phòng ñã ho t ñ ng t trư c khi ban hành lu t này ph i l p báo
cáo ñánh giá tác ñ ng môi trư ng c a cơ s mình ñ cơ quan qu n lý Nhà nư c v b o v
môi trư ng th m ñ nh.
• Ði u 18: T ch c, cá nhân khi xây d ng, c i t o vùng s n xu t, khu dân cư, các
công trình kinh t , khoa h c, k thu t, y t , văn hoá, xã h i, an ninh, qu c phòng, ch d
án ñ u tư c a nư c ngoài ho c liên doanh v i nư c ngoài, ch d án phát tri n kinh t - xã
h i khác ph i l p báo cáo ÐTM ñ cơ quan qu n lý Nhà nư c v môi trư ng th m ñ nh.
Như v y, th c hi n m t ÐTM cho d án ñã tr thành y u t r t quan tr ng trong
khoa h c môi trư ng, hơn th n a tr thành y u t b t bu c trong công tác qu n lý Nhà
nư c v BVMT.
Do hoàn c nh kinh t chưa m nh nên t kho ng 1985 ñ n 1992 các d án l n và
trung bình c a ta v cơ b n chưa ñư c l p báo cáo ÐTM mà ch ñ c p sơ b ñ n m t s
v n ñ môi trư ng có th x y ra. Sau 1992 m t s d án quan tr ng ñã ñư c ñánh giá tác
ñ ng môi trư ng như thu ñi n Sơn La, Sông Hinh ho c nhà máy mía ñư ng Ðài Loan
(Thanh Hoá), nhi u công trình khoan thăm dò d u khí cũng ñư c l p báo cáo ÐTM. G n
ñây, các d án ñư c l p báo cáo ÐTM ngày càng nhi u như: Ðư ng mòn H Chí Minh,
khu công nghi p Dung Qu t, c ng nư c sâu Cái Lân và nhi u c u ñư ng khác...

2. Các yêu c u ñ i v i công tác ñánh giá tác ñ ng môi trư ng
V i n i dung, m c ñích và ý nghĩa như ñã nói trên, công tác ÐTM nói chung và báo
cáo ÐTM nói riêng, ph i ñ t ñư c nh ng yêu c u sau:
1. Ph i th c s là m t công c giúp cho vi c th c hi n quy t ñ nh c a cơ quan qu n
lý. Th c ch t c a ÐTM là cung c p thêm tư li u ñã ñư c cân nh c, phân tích ñ cơ quan có
trách nhi m ra quy t ñ nh có ñi u ki n l a ch n phương án hành ñ ng phát tri n m t cách
h p lý, chính xác hơn.
2. Ph i ñ xu t ñư c phương án phòng tránh, gi m b t các tác ñ ng tiêu c c, tăng
cư ng các m t có l i mà v n ñ t ñư c ñ y ñ các m c tiêu và yêu c u c a phát tri n. Có
th nói r ng, không có ho t ñ ng phát tri n nào có th ñáp ng nh ng l i ích và yêu c u
c p bách trư c m t c a con ngư i mà không làm t n h i ít nhi u ñ n TNMT. ÐTM ph i
làm rõ ñi u ñó, không ph i ñ ngăn c n s phát tri n kinh t - xã h i mà ñ t o ñi u ki n
thu n l i nh t cho các ho t ñ ng ñó. Vì v y ÐTM có trách nhi m nghiên c u, góp ph n ñ
xu t bi n pháp b o v , th m chí c i thi n ñư c tình hình TNMT. Khi phương án ñã ñ xu t
không th ch p nh n ñư c vì gây t n h i quá l n v TNMT thì ph i ñ xu t phương hư ng
thay th phương án.
3. Ph i là công c có hi u l c ñ kh c ph c nh ng hi u qu tiêu c c c a các ho t
ñ ng ñã ñư c hoàn thành ho c ñang ti n hành. Trong th c t , nh t là t i các nư c ñang
phát tri n nhi u ho t ñ ng phát tri n ñã ñư c ti n hành ho c ñã ñư c hoàn thành, nhưng
lúc ñ xu t chưa h có ÐTM. Do ñó, hình thành nh ng t p th khoa h c có ñ ki n th c,
kinh nghi m và phương pháp lu n c n thi t, phù h p v i n i dung và yêu c u c a ÐTM
trong t ng trư ng h p c th là h t s c quan tr ng.

8
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng
4. Báo cáo ÐTM ph i rõ ràng, d hi u. Khoa h c môi trư ng r t ph c t p, n i dung
khoa h c ñư c xem xét trong ÐTM r t phong phú. Tuy nhiên ngư i s d ng k t qu cu i
cùng c a ÐTM có khi không ph i là nhà khoa h c, mà là ngư i qu n lý. Vì v y báo cáo
ÐTM ph i rõ ràng, d hi u, dùng ngôn ng , thu t ng ph thông. Cách di n ñ t và trình
bày ph i c th , thi t th c, có s c thuy t ph c, giúp cho ngư i quy t ñ nh nhìn th y v n ñ
m t cách rõ ràng, khách quan, t ñó quy t ñ nh ñúng ñ n, k p th i.
5. Báo cáo ÐTM ph i ch t ch v pháp lý, báo cáo ÐTM không nh ng là cơ s khoa
h c, mà còn là cơ s pháp lý giúp cho vi c quy t ñ nh nh ng v n ñ quan tr ng v phát
tri n kinh t - xã h i liên quan ñ n ñ i s ng v t ch t, tinh th n c a nhân dân trong c nư c,
ho c m t vùng, m t ñ a phương.
6. H p lý trong chi tiêu cho ÐTM. ÐTM là vi c làm t n kém, ñòi h i nhi u th i gian.
Kinh nghi m các nư c ñã phát tri n cho th y vi c hoàn thành m t báo cáo ÐTM c p
qu c gia ñòi h i th i gian t 10 ñ n 16 tháng, chi phí t hàng ch c nghìn ñ n hàng tri u ñô
la.

3. M c tiêu c a giáo trình
Giáo trình ñánh giá tác ñ ng môi trư ng (ÐTM) này ñư c biên so n ñ gi ng d y cho sinh
viên ngành Môi trư ng, sinh viên ngành Qu n lý Ð t ñai. Cu n sách cũng có th làm tài
li u cho nh ng ngư i m i nh p môn ñánh giá tác ñ ng môi trư ng. V i ñ i tư ng như v y,
chúng tôi ñ c bi t chú tr ng ñ n ph n b túc ki n th c v môi trư ng nh t là sinh viên
ngành Qu n lý Ð t ñai. Ð làm ñư c ñi u ñó gi ng viên có th s d ng ph n ph l c 1,
khai tri n các v n ñ ñ ngư i h c hình dung ñư c b c tranh t ng quát c a môi trư ng t
nhiên. Ngư i h c c n hi u rõ khí quy n thu - quy n - ñ a quy n - sinh quy n, trong ñó
ph i n m ch c ñ ơc:
• Hi n tư ng suy gi m ch t lư ng MT và y u t tác ñ ng.
• Hi u ng nhà kính và y u t tác ñ ng
• B n ch a CO2 trong ñ i dương
• Vai tro và qua h c a sinh quy n v i khí quy n, th y quy n và các nh hư ng làm
suy gi m t ng Ôzôn d n ñ n l rò zôn.
Ðây là môn h c t ng h p nhi u khoa h c, m t khác ñ th c hi n m t ÐTM ñ y ñ là
r t khó khăn, vì th ngư i h c ph i hi u ñư c quy trình t ng quát. N m v ng ñ có th
th c hi n ñư c ph n ñơn gi n là xây d ng m t “lư c duy t”, “ñánh giá tác ñ ng môi
trư ng sơ b ”. Yêu c u v th c hi n m t ÐTM ñ y ñ chưa ñ t ra mà ch d ng m c ñ c
và hi u ñư c m t báo cáo ÐTM ñ y ñ do nhóm tác gi , t ch c nào ñó th c hi n.

4. C u trúc và kh i lư ng ki n th c
Giáo trình ÐTM g m ph n m ñ u, chương I (trình bày v m t s ñ i lư ng, ch th ,
ch s c a môi trư ng và m i liên h gi a chúng. Khái ni m và t m quan tr ng v th i
gian, v kinh t khi l p k ho ch ñ th c hi n m t ñánh giá tác ñ ng môi trư ng). Chương
II cung c p cho ngư i h c n m ñư c tri th c, trương trình th c hi n m t lư c duy t, m t
ÐTM sơ b , m t ÐTM chi ti t nhưng theo ki u rút g n và m t ÐTM chi ti t, ñ y ñ .
Chương III gi i thi u các phương pháp ñ ti n hành th c hi n m t ÐTM trong ñó l a ch n
ñi sâu vào 4 phương pháp ñư c dùng nhi u Vi t Nam ñ c bi t là phương pháp có liên
quan, hay ñư c s d ng ñ th c hi n ÐTM ñ i v i ñ t ñai, QHSD ñ t ñai và s d ng ñ t
ñai. Chương IV là m u cho ñ cương c a ÐTM, m u này cung c p cho ngư i h c ki u xây
d ng ñ cương t t, ph thông.
Ph n còn l i c a chương IV là gi i thi u (tóm t t) m t s k t qu ñánh giá tác ñ ng
môi trư ng Vi t Nam, ph n này ñư c tóm t t k t qu th c hi n ÐTM và giúp cho ngư i
ñ c: M t cơ s lý lu n, phương pháp lu n. Gi i thi u các ÐTM cho khu v c b o t n vư n
qu c gia, m t ÐTM cho xây d ng ñư ng giao thông, m t ÐTM cho m r ng cơ s y t và
m t ÐTM cho quy ho ch s d ng ñ t v.v...
Ph n yêu c u quan tr ng nh t mà sinh viên ph i làm ñư c ñó là:

9
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng

• Hi u rõ ch th , ch tiêu môi trư ng ñ th y nh hư ng c a “hành ñ ng” d án làm
thay ñ i, làm nh hư ng ñ n nó.
• Bi t xây d ng m t ñ cương g n cho ÐTM.
• Bi t cách th c hi n ñi u tra, l y m u và thu th p d li u ñ t ng h p các k t qu ñó
thành m t s n ph m làm cơ s dũ li i cho các bư c ti p sau.
• Bi t làm m t “lư c duy t” và m t ÐTM sơ b theo phương pháp li t kê và phương
pháp ma tr n ñơn gi n.
• Bi t xây d ng m t báo cáo ÐTM trên cơ s lu t ñ nh.
V i yêu c u ñó, giáo trình m c dù là 3 trình song ph n vi t v lý thuy t và phương
pháp ñây ch ñư c th c hi n trong 2 trình. M t trình còn l i, sinh viên s ñư c giáo viên
hư ng d n th c hi n xây d ng m t ÐTM theo m t d án nh (QHSD ñ t, xây d ng m t
khu th t , cho m t bãi chôn rác, cho s d ng ñ t c p huy n, cho m t xí nghi p ch công
nghi p bi n, m t nhà máy lo i nh ..). Giáo viên cùng sinh viên ti n hành l a ch n d án có
s n ñ th c hi n ÐTM ñó. Ð làm t t ph n này, sinh viên c n nghiên c u k lý lu n, n m
k chương IV và giáo viên có trách nhi m phân tích “hành ñ ng” c a d án ñ sinh viên
tìm ra các tác ñ ng. Ph n tác ñ ng b c 2 và d báo lâu dài chưa ñòi h i.
V i sinh viên chuyên ngành Môi trư ng, c n thêm m t tín ch v Th c hành
DTM. ðây là ph n sinh viên ph i ti n hành t i m t cơ sơ CN, NN, Giao th ng…do giáo
viên hư ng d n. Trong ph n này sinh viên ph i th c hi n m i giai ño n c a m t DTM và
b n báo cáo ðánh giá tác ñ ng Môi trư ng.

5. Giáo trình ñánh giá tác ñ ng môi trư ng này ñư c vi t l n ñ u. Quá trình vi t ñã
tham kh o m t s tài li u (xem ph n tài li u tham kh o chính). Sinh viên có th ñ c thêm
giáo trình c a Ph m Ng c H , Hoàng Xuân Cơ: Ðánh giá tác ñ ng môi trư ng c a Nxb
Ð i h c Qu c gia Hà N i (2001). Ngoài ra có th ñ c các sách hư ng d n và thư ng xuyên
c p nh t trang Web c a B Tài nguyên Môi trư ng: http://www.nea.gov.vn. Trong các
năm g n ñây, nh t là t 2005 chúng ta có nhi u thay ñ i toàn di n, vì v y các thay ñ i c p
nh t và hoàn ch nh v DTM cũng ñư c b sung. Ngoài DTM, chúng ta còn th c hi n các
ñánh giá tác ñ ng MT chi n lư c (DTMC), các Cam k t BVMT, các Kê khai phát
th i…ðó là các thanh công c quan tr ng trong h th ng văn b n pháp quy ñ BVMT. Tuy
nhiên cũng c n chú ý ph m vy, yêu c u, ñi u ki n ñ ng d ng các công c này vào thưc t
s n xu t.




10
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng



Chương I

CÁC CH TH , CH S MÔI TRƯ NG VÀ L P K HO CH CHO ðTM



Chương I này nh m cung c p cho ngư i ñ c m t s khái ni m và ñ nh nghĩa v môi
trư ng như: môi trư ng, tr ng thái, thành ph n môi trư ng, ch tiêu, ch s v.v... Ðây là
nh ng n n cơ b n ñ có th hi u ñư c ý nghĩa và vai trò c a ÐTM.
Ph n gi i thi u v l p k ho ch ÐTM là ph n trang b bư c chu n b ban ñ u, nó
giúp cho nhà chuyên môn nh n rõ t ng y u t ñ ñi sâu th c hi n m t ÐTM v a nhanh
v a ti t ki m và phù h p.

1. B túc ki n th c v môi trư ng (theo ngành ñào t o, xem ph l c)
2. Các ñ nh nghĩa và khái ni m v môi trư ng
2.1. Môi trư ng
+ Môi trư ng bao g m các y u t t nhiên và y u t nhân t o quan h m t thi t v i
nhau, bao quanh con ngư i, có nh hư ng t i ñ i s ng, s n xu t, s t n t i, s phát tri n
c a con ngư i và thiên nhiên (Lu t BVMT.2003).
+ Môi trư ng là t ng th nh ng ñi u ki n bên ngoài tác ñ ng ñ n cu c s ng, s phát
tri n và s t n t i c a m t sinh th (cơ quan b o v môi trư ng M -EPA-Enviromental
Protection Agency)

2.2. Tr ng thái (State): Tr ng thái ho c tình tr ng môi trư ng c a m t khu v c ho c
qu c gia chính là tr ng thái ch y u c a môi trư ng trên hai phương di n: tình tr ng v t lý
- sinh h c và tình tr ng kinh t - xã h i.
Môi trư ng luôn có m t tr ng thái nào ñó và không hoàn toàn n ñ nh dư i tác ñ ng
c a t nhiên và ho t ñ ng s n xu t.
Các ho t ñ ng c a t nhiên và con ngư i t o ra áp l c (Pressure) làm thay ñ i tr ng
thái môi trư ng. Xã h i (và c y u t t nhên) ph i ñáp ng (Response)v i hi n tr ng m i
b ng s phát tri n, s v n ñ ng ti p theo.

2.3. ÁP l c (Pressure): c a t nhiên và con ngư i lên tr ng thái môi trư ng chính là
các v n ñ ng, ho t ñ ng s n xu t phát tri n, vì v y, nó làm thay ñ i tr ng thái cũ.

2.4. Ðáp ng (Response): Ðáp ng v i áp l c ñó chính là nh ng thay ñ i trong môi
trư ng (như hi u ng nhà kính - do khí th i CO2 tăng; t l ngư i ch t tăng khi phát sinh
d ch b nh, nhi m ñ c môi trư ng) và ñáp ng ch ñ ng c a con ngư i (như: x lý th i,
b o v ña d ng sinh h c, s d ng nư c và năng lư ng ti t ki m, thay ñ i th ch và lu t,
ñáp ng cá th trong c ng ñ ng...)
Như v y khái ni m ñáp ng ph i hi u r ng, ñ y ñ theo c hai m t là b n thân t
nhiên ñáp ng l i áp l c (d n ñ n t t và chưa t t) và s ñáp ng có tri th c c a con ngư i
ñ phù h p ho c gi m thi u các áp l c c a môi trư ng.
Tr ng thái - áp l c - ñáp ng là g n li n, là m t khung liên k t (Environment
Framework) mà t ch c h p tác v kinh t và phát tri n ñã ñ xu t năm 1993
(Ogranization for Economic Cooperation and Development).



11
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng



Áp l c Tr ng thái
N ng lư ng Tài nguyên nư c
Công nghi p Tài nguyên ñ t ñai (Land)
GTVT Tài nguyên ñ t (Soil)
Nông nghi p Ða d ng sinh h c
Áp l c
Ngư nghi p Khu dân cư, ch t th i
Ngu n l c
Khác Khu CN, ñư ng xá
Thiên tai, s c MT Di s n văn hóa
Khác

Thông tin
Thông tin

Ðáp ng
- Kh năng t ph c h i
Các ñáp ng xã Các ñáp ng xã
- Công c k thu t CN m i
h i (các quy t h i (các quy t
- Công c kinh t
ñ nh hành ñ ng) ñ nh hành ñ ng)
- Lu t pháp
- Quan h c ng ñ ng
- Ràng bu c qu c t
- Khác


Hình 1.1. Khung liên k t r ng thái - Áp l c - Ðáp ng
T

2.5. Thành ph n môi trư ng: Là các ph n v t lý, hóa h c, sinh h c c a môi trư ng
khí quy n, th y quy n (trên bi n và l c ñ a) c a môi trư ng th ch quy n và sinh quy n
(như khí h u, thành ph n v t lý, thành ph n hoá h c, ñ a ch t, sinh hoá h c và m i ti m
năng v tài nguyên) t o ra môi trư ng ñó.
B ph n r t quan tr ng trong thành ph n môi trư ng là ña d ng sinh h c.

2.6. Ch tiêu môi trư ng (Environment factors)
Ch tiêu môi trư ng ho c ch th môi trư ng (Factors, Indicators) là nh ng ñ i lư ng
bi u hi n các ñ c trưng c a môi trư ng ñó t i m t tr ng thái xác ñ nh.
Ví d : Suy gi m t ng ôzon, axit hoá ñ t, ngu n nư c, phú dư ng, ch t th i, tài
nguyên r ng, tài nguyên nông nghi p, ña d ng sinh h c, ô nhi m ch t ñ c, tài nguyên cá,
ch t lư ng môi trư ng ñô th , s thay ñ i khí h u...
C n hi u r ng: Các ch th môi trư ng là h t s c ph c t p - nó không ph i ch là m t
tham s riêng bi t mà là m t t p h p c a nhi u tham s (Parameters) trong ñó. M t khác
theo nhi u quan ñi m, theo nhi u ñi u ki n môi trư ng khác nhau và m c ñ ñánh giá c n
ñ n ñâu mà các tác gi , các t ch c ñã ñưa ra các ch th ñó.
V i môi trư ng ñ t - ch th ph c p nh t cho ñ t ñai (Land) ñư c s d ng nhi u,
ph n l n các công trình s d ng ch th ñ t ñai là:
• Tài nguyên g và ñ ng c (theo NCFEA (1995) - (National Center for Economic
Alternatives).
• Tài nguyên g , ñ t nông nghi p, ch t lư ng môi trư ng ñô th và ch t th i (theo
Nordic Council of Ministers - 1997).
• Trư ng h p th 3, xu t phát t quan ñi m s d ng b n v ng ñ t ñai, ngư i ta ñưa
ra các ch th g m: Năng su t cây tr ng, cân b ng dinh dư ng, s t n t i c a l p
12
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng
ph ñ t, ch t lư ng ñ t (Soil) và qu ñ t (Land), ch t lư ng và tr lư ng nư c,
kh năng sinh l i c a h th ng trang tr i, s tham gia c a ngư i dân và xã h i
trong b o v môi trư ng (Dumanski. 1994 và DSE - ZEL (1996) - Sustanable
Land use in Rural Areas: Tool for Analysis and Evaluation).
Trong các trư ng h p nghiên c u c th , h p hơn ngư i ta s d ng m t s thông s
khoa h c làm nhi m v c a thông s môi trư ng ñ ng th i các thông s này (parameters)
cũng ñư c xem như các ch th môi trư ng (Indicators) ví d : lư ng ñ t sói mòn, ô nhi m
thu c b o v th c v t, ô nhi m kim lo i n ng trong ñ t tr ng, vi sinh v t gây b nh...

2.7. Thông s môi trư ng (Parameters)
Là nh ng ñ i lư ng v t lý, hóa h c, sinh h c c th ñ c trưng cho môi trư ng nói
chung và môi trư ng ñ t nói riêng có kh năng ph n ánh tính ch t c a môi trư ng tr ng
thái nghiên c u (k c ñ t và ñ t ñai).
Ví d : pH, ñ d n ñi n (EC), ñ m n, t tr ng, % h u cơ (OM), phân b kim lo i
n ng (Cu, Pb, Cd, Zn...), hàm lư ng dinh dư ng N, P, K..., ñ dày l p ph tàn dư h u cơ,
kh năng tr nư c, % c p h t, ñ ch t, ñá m , n n k t c u công trình, lo i và h ng ñ t.
• Các thông s môi trư ng có th là riêng bi t, có th ñư c s d ng các thông s
KHKT c a nhi u ngành khoa h c khác.
• Các thông s môi trư ng là các tham s c a ch th môi trư ng (Indicators) ho c
ch tiêu môi trư ng (Factors). Nhi u trư ng h p b n thân m t thông s môi trư ng ñư c
dùng như m t ch th MT.

2.8. Tiêu chu n MT (Standards)
Các tiêu chu n MT c a m t qu c gia ñư c xây d ng phù h p v i ñi u ki n và trình
ñ phát tri n c a nó.
Tiêu chu n MT chính là s chu n hóa các thông s MT t i m t giá tr (ho c m t
kho ng giá tr ) nào ñó.
Ví d : TCVN v ñ t nông nghi p: Cd là 2 mg/kg; Zn là 80 mg/kg (TCVN 7902 -
2002)

2.9. Giá tr n n (Alternative Value)
Giá tr n n (c a môi trư ng) v i m t ñ i lư ng nào ñó (ví d Cd) là giá tr nguyên
thu c a nó trong MT ñang xem xét.
Giá tr n n c a Cd là giá tr nguyên th y c a Cd trong ñ t. Tuy nhiên, giá tr này
không xác ñ nh ñư c khi MT ñ t còn "nguyên thu ". Vì v y, thư ng ngư i ta ti n hành
kh o sát hàng lo t m u và l y giá tr ñư c xác ñ nh là n n khi giá tr ñó là giá tr (ho c
kho ng giá tr ) có xác xu t t n su t xu t hi n ñ t 95% s m u phân tích (ho c phép ño).

2.10. Ch s môi trư ng (Indices, Indexes)
Ch s môi trư ng là giá tr ñư c tính toán trong m t ñi u ki n môi trư ng nào ñó
(khí, nư c, ñ t) theo m t s thông s môi trư ng có môi trư ng ñó. Giá tr các thông s
môi trư ng này thu ñư c nh các phép ño liên ti p trong m t kho ng th i gian dài ho c
m t s phép ño ñ l n.
Ch s môi trư ng ñư c nhi u tác gi ho c t ch c ñưa ra trong các ñi u ki n khác
nhau ph c v cho m c tiêu nghiên c u, qu n lý. Xin nêu m t s ch s làm d n li u:
• Ch s ch t lư ng khí (Air Quality Index - AQI - Ott 1978)
• AQ = ∑Wi * Ii , ñây i là lo i ch t khí gây ô nhi m (i =CO, SO2, t ng h t b i r n)
i


13
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng

• Ch s ch t lư ng nư c c a Horton (1996)
n

∑ Wi * Ii
i =1
M 1* M 2
Qi = n

∑ Wi
i =1

• ñây Wi là lư ng ñã gây ô nhi m ng v i ki u ch t i,
• M1, M2 ng v i ki u ô nhi m ñư c s d ng (bùn th i, d u, nư c th i có màu...)
• Các ch s v ñ t (Soil) và nư c tư i thư ng g p như: phương trình m t ñ t ph
d ng (Universal Soil Loss Equation - Wishmier 1976).
• A=R*K*L*S*C*P
• Ch s v xói mòn ñ t có th s d ng mô hình xói mòn d a vào GIS mà Pilesjo
gi i thi u 1992.
Như v y, ch s môi trư ng có th ñư c nhìn nh n như m t ch tiêu môi trư ng ñã
ñư c ñ nh lư ng hóa thông qua kh o sát, ño ñ c th c nghi m ñ ñ n m t giá tr nào ñó
phù h p v i ñi u ki n môi trư ng t i khu v c kh o sát.
(Trong m c 2.10, chúng tôi ch s d ng các ch s làm d n li u, không ñi sâu phân
tích. N u c n ñi sâu, xin ñ c gi thông qua các tài li u d n).

2.11. Phương pháp và công c nghiên c u.
Ðây là v n ñ c n th ng nh t trong qui ñ nh chung ñ có th ñ t cùng ñ ñúng và sai
s ñ cho phép v i các phép ño, phép tính toán. Làm ñư c ñi u này m i có kh năng so
sánh ñ i chi u các s li u môi trư ng.

2.12. Ð m b o ch t lư ng và ki m soát ch t lư ng (QA/QC) (Quality
Assurance/Quality Control). QA là h th ng kh thi các ho t ñ ng qu n lý và k thu t liên
quan ñ n nhân s , phương ti n, phương pháp trong các tr m, các cơ s làm công tác quan
tr c và phân tích môi trư ng ñ t nh m ñ m b o cho t t c các công vi c ñ t ñư c k t qu
ñ m b o ch t lư ng mong mu n.
QC là các th t c, bi n pháp, văn b n, chương trình ñánh giá ñư c ti n hành song
song v i ho t ñ ng c th c a công vi c quan tr c, phân tích môi trư ng ñ t t m c tiêu,
thi t k , m ng lư i, công tác hi n trư ng, phòng TN ñ n báo cáo, x lý thông tin, xây d ng
và chia s ngu n cơ s d li u.

2.13. Quy ho ch môi trư ng (QHMT) (Environmental Planning)
Có th dùng ñ nh nghĩa c a Alan Gilpin (1996): QHMT là s xác ñ nh các m c tiêu
mong mu n ñ i v i môi trư ng t nhiên bao g m m c tiêu kinh t - xã h i và t o l p ñư c
các chương trình, qui trình qu n lý ñ ñ t ñư c m c tiêu ñó.
Cũng trong năm 1996 Toner cho r ng: QHMT là vi c ng d ng các ki n th c v
khoa h c t nhiên và s c kh e trong các quy t ñ nh v s d ng ñ t.
Gi a QHMT, ÐTM và vùng sinh thái có liên h m t thi t.

ST QHMT


ÐTM


Hình 1.2. Khung liên k t sinh thái Quy ho ch môi trư ng - ÐTM
-
14
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng


Rõ ràng gi a QHMT, ÐTM, ñ t và vùng sinh thái (ST) có liên h m t thi t. Vì l ñó
khi ti p c n nghiên c u TNÐ không th nào quên lãng m i liên h này.

2.14. Quy ho ch s d ng ñ t (QHÐ) (Land use planning)
QHSD ñ t là vi c xác ñ nh, phân b h p lý qu ñ t cho các m c ñích s d ng ñ t
nông nghi p, lâm nghi p, chuyên dùng (xây d ng, giao thông, th y l i, KHKT, văn hóa,
giáo d c, y t , th d c th thao, qu c phòng, an ninh...), ñ t ñô th , nông thôn... theo m c
tiêu phát tri n kinh t - xã h i c a qu c gia.

2.15. S d ng ñ t (Land use)
S d ng ñ t (SDÐ) là quá trình th c hi n các ho t ñ ng kinh t , xã h i, s n xu t an
ninh, qu c phòng... theo m t QHSD ñ t ho c t phát di n ra trên m t khu v c ho c vùng
lãnh th có tác ñ ng ñ n ñ t ñai (Land) và c tác ñ ng ñ n ñ t (Soil) cũng như các h p
ph n c a chúng (nư c m t, nư c ng m, th c v t...)
2.16. Tính b n v ng (Sustainablity)
• Theo ñ nh nghĩa c a FAO (1992) - trình bày trong ph n ñánh giá TNÐ theo thành
ph n sinh - hóa - lý (ñ nh nghĩa cho nông nghi p b n v ng và phát tri n nông thôn).

3. L p k ho ch cho ÐTM
3.1. Nguyên t c chung: Nguyên t c chung ñư c gi i thi u sau ñây (UNEP, FAO)

Ði u ki n ñ u Các tác ñ ng Quy t ñ nh c n
+ Chu n b d án; s + D báo tác ñ ng + S l a ch n các
c n thi t c a d án; + Ðánh giá tác ñ ng ho t ñ ng
các cơ s cho s phù + Vi c làm nh tác + L a ch n các hành
h p. ñ ng ñ ng d ñ nh
+ Thu th p ñúng
thông tin t cơ quan
qu n lý.
+ Nh n bi t các tác
ñ ng ti m tàng




Cung c p tư li u ch ng minh

+ Chu n b tư li u ñã vi t
+ Monitoning môi trư ng



Hình 1.3. Khung liên k t ñ l p k ho ch cho ÐTM




15
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng
3.2. Nh ng ÐTM riêng
L a ch n, ñánh giá sơ b
• L a ch n ñ c ñi m riêng
• Xác ñ nh ñúng thông tin c a d án ti p theo c n xác ñ nh ñúng công ngh .
• Sơ b xác ñ nh tác d ng ti m tàng s x y ra.
Ðánh giá tác ñ ng, ñ xu t
• Ðánh giá các tác ñ ng s xu t hi n (5 năm, 10 năm, 20 năm sau)
• Ð xu t phương hư ng gi m nh các tác ñ ng
(B ng vi c thay ñ i công ngh , thay ñ i phương pháp, thay ñ i trình t c a d án)
Ðưa ra quy t ñ nh
• L a ch n các ho t ñ ng c a d án.
• D ki n ho t ñ ng thay th và ch n l a ñúng
Xây d ng d li u, cung c p tư li u ñ ch ng minh
• Các d li u ch ng minh các tác ñ ng
• Các d li u ñ xu t, ñ t phương hư ng
• Monitoring môi trư ng và t ng k t
• L a ch n các ho t ñ ng c a d án.
• D ki n ho t ñ ng thay th và ch n l a ñúng
Xây d ng d li u, cung c p tư li u ñ ch ng minh
• Các d li u ch ng minh các tác ñ ng
• Các d li u ñ xu t, ñ t phương hư ng
• Monitoring môi trư ng và t ng k t

3.3. Chu n b các bư c ÐTM
Lư c duy t (xây d ng: phương pháp, bư c ñi)
Ðánh giá sơ b (ch n phương pháp, ch n y u t c n ñi sâu, ñánh giá ñ nh lư ng)
ðánh giá chi ti t (ch n phương pháp, y u t c n ñi sâu, ñánh giá ñ nh tính)
Xây d ng cơ s d li u (Database)
Báo cáo (ñánh giá, d báo tác ñ ng, ñ xu t kh c ph c gi m nh )
Monitoring

4. Nh ng n i dung chính trong vi c th c hi n ñánh giá tác ñ ng môi trư ng
4.1. Lư c duy t: Ðây là bư c ñ u nh m xác ñ nh s c n thi t ho c không c n thi t
ph i th c hi n m t ÐTM ñ y ñ . Cơ s ñ th c hi n lư c duy t là:
• Danh m c li t kê các v n ñ c n ph i làm ÐTM c a d án.
• Gi i h n v quy mô, ph m vi kích c c a d án. V i quy ñ nh c a Chính ph , quy
mô nào, ph m vi nào l n s ph i th c hi n ÐTM.
• M c ñ nh y c m c a nơi th c hi n d án (m c ñ nh y c m v môi trư ng t
nhiên như ñ t, không khí, nư c, h sinh thái và m c ñ nh y c m v môi trư ng
xã h i, nhân văn).
Nh ng vùng nh y c m thư ng là: vùng có ý nghĩa l ch s văn hoá, kh o c , khoa
h c. Vùng ñ t ng p nư c. Khu v c vư n qu c gia, khu b o t n thiên nhiên, vùng có h
sinh thái ñ c bi t. Vùng c n b o v gen c a ñ ng, th c v t hi m. Vùng ñ t d c, núi cao có
r ng ñ u ngu n. Vùng thư ng x y ra s c môi trư ng, r i ro thiên tai. Vùng có ch t lư ng
môi trư ng ñ c bi t, d thay ñ i các tham s môi trư ng
• M t s d án thu c ph m vi quy ñ nh qu c gia không c n ph i th c hi n ÐTM.
M t s d án quy ñ nh thu c lo i luôn luôn ph i th c hi n ÐTM dù lo i d án ñó
quy mô l n ho c quy mô nh .



16
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng
Thư ng quy t ñ nh c n hay không c n th c hi n ÐTM ñ y ñ mà d ng l i m c ñ
m t “lư c duy t” là: Nhà nư c, cơ quan ch d án ho c C c B o v môi trư ng. M t s
trư ng h p khác có th d a vào quy t ñ nh c a m t h i ñ ng tư v n do Chính ph u thác.
Ð có th quy t ñ nh c n m t “lư c duy t” hay ph i làm ÐTM ñ y ñ ta có th ph i
th c hi n m t s ho t ñ ng là:
• Bàn b c trao ñ i gi a ch d án v i cơ quan qu n lý
• L y ý ki n các chuyên gia
• L y ý ki n c a cơ quan BVMT và ki m soát ô nhi m
• Tham kh o các d án tương t khác.
• L y ý ki n c ng ñ ng
Như v y, n u d án không c n th c hi n m t ÐTM ñ y ñ thì cho phép th c hi n d
án. Trong trư ng h p c n th c hi n m t ÐTM ñ y ñ thì ph i chuy n sang các n i dung
khác.

4.2. L p ñ cương (theo k ho ch ñã nêu trên) và chu n b tư li u. Nh ng vi c c n
ph i có là:
N i dung d án, t ñó xác ñ nh: + Hi n tr ng môi trư ng

+ Phương án c a d án
+ So sánh các y u t gi a phương án và hi n
tr ng.
• Xác ñ nh các hành ñ ng c a d án
• Xác ñ nh các bi n ñ i môi trư ng do các hành ñ ng c a d án gây ra (c bi n ñ i
x u và t t) v các m t: V t lý, Hoá h c và Sinh h c và Kinh t văn hoá xã h i.
• Xác ñ nh các tác ñ ng t i tài nguyên thiên nhiên, sinh thái, ch t lư ng môi
trư ng và cu c s ng c ng ñ ng (k c tác ñ ng b c 1, b c 2).
• D báo di n bi n tác ñ ng môi trư ng
• Xác ñ nh phương pháp c n s d ng ñ th c hi n ÐTM
• Ð xu t phương án gi m thi u tác ñ ng ho c phương án thay th .
• Báo cáo ÐTM
Vi c l p ñ cương chi ti t theo nh ng vi c c n làm nh t nêu trên s ñư c gi i thi u
chương 4 (m c 4.1)

4.3. Xác ñ nh m c ñ c n ñánh giá tác ñ ng
Trong n i dung này, c n làm rõ các v n ñ sau ñây:
• M c ñ c n thi t ñ chi phí tài chính phù h p nh t
• T p trung ñư c vào các tác ñ ng có nh hư ng nh t không th b qua.
• T o ñư c s hoà h p gi a quy n l i c a d án (ch d án) v i c ng ñ ng và t o
ñư c kh năng kh c ph c, làm gi m thi u các tác ñ ng có h i ñ i v i môi
trư ng. Ð t ñư c t t nh t v hi u qu kinh t cho d án và cho c c ng ñ ng v
lâu dài.
• Phù h p v i Lu t và các chính sách.
Ð làm t t vi c xác ñ nh m c ñ và ph m vi c n ñánh giá tác ñ ng, ta nh t thi t ph i
làm t t, ñ y ñ , chính xác 4 bư c là:
+ Xác ñ nh rõ kh năng tác ñ ng c a các hành ñ ng c a d án ñ n môi trư ng và
ngu n tài nguyên thiên nhiên.
+ Ph i ñ xu t ñư c phương án gi m thi u ho c thay th . Nhi m v này ñư c cân
nh c trên Lu t, Ngh ñ nh, TCVN, trình ñ khoa h c và công ngh c n ph i có, nhu c u và
ñ c ñi m c a s n ph m c a d án, hi u qu th c v kinh t , bi n pháp kh c ph c ch t th i
và cu i cùng là giai ño n theo dõi, ki m tra, monitoring và ñ phòng r i ro.


17
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng
Sau khi th c hi n các v n ñ nêu trên, hai vi c quan tr ng k ti p ph i th c hi n n a
ñó là:
+ L y ý ki n c ng ñ ng: Vi c l y ý ki n c ng ñ ng giúp cho các nhà qu n lý, các nhà
khoa h c phát hi n ñư c nh ng v n ñ công ngh còn chưa phù h p. M t khác quan tr ng
hơn là giúp cho ch d án - nhà qu n lý - c ng ñ ng có th b sung nhau, hoà nh p ñ d
án ñ t hi u qu cao nh t.
+ Cân nh c và ra quy t ñ nh: Ðây là vi c còn l i c a cơ quan qu n lý tài nguyên môi
trư ng. Vi c ra quy t ñ nh ñúng và nhanh chóng, phù h p s làm d án th c hi n t t và tác
ñ ng ñ i v i môi trư ng có th ch p nh n ñư c sau này.

4.4. Ðánh giá các tác ñ ng ñ n MTST và TNTN
Xác ñ nh các hành ñ ng c a d án (hay tr ng thái c a môi trư ng) có th gây ra

tác ñ ng môi trư ng sinh thái. ñây, chúng ta c n ph i xác ñ nh r t ñ y ñ v tác
ñ ng ñ n c môi trư ng t nhiên, môi trư ng kinh t - xã h i và nhân văn. Xác
ñ nh các tác ñ ng có th có ñ n các h sinh thái: không khí, sinh thái ñ t; sinh
thái nư c m n, nư c ng m, các h sinh thái sinh v t và ñ c bi t ph i chú ý ñ n h
sinh thái nh y c m như (sinh thái ñ t d c, sinh thái r ng, sinh thái ñ t ng p nư c).
Xác ñ nh ñư c các bi n ñ i b c 1 t c là các hành ñ ng c a d án s ph i d n ñ n

các tác ñ ng tương ng. Các tác ñ ng tương ng ñó ñưa d n các bi n ñ i tr c
ti p c a môi trư ng. N u có nhi u hành ñ ng thì s d n ñ n nhi u tác ñ ng và t t
nhiên s có nhi u bi n ñ i b c 1.
Xác ñ nh các bi n ñ i b c 2: Các bi n ñ i b c 1 làm cho tr ng thái môi trư ng

thay ñ i t tr ng thái 1 sang tr ng thái 2. S t n t i, các ho t ñ ng c a tr ng thái
2 có th s d n ñ n m t s tác ñ ng ti m n ñ i v i tr ng thái 2 c a môi trư ng.
Như v y, tr ng thái 2 c a môi trư ng s có th (ho c không th ) thay ñ i d n ñ n
m t s bi n ñ i m i. Nh ng bi n ñ i m i này ñư c g i là bi n ñ i b c 2.
Phân tích k các tác ñ ng, xác ñ nh các tác ñ ng ñưa ñ n bi n ñ i b c 1 và b c 2

(n u có) t ñây phân tích và d báo các tác ñ ng c th ñ i v i môi trư ng sinh
thái và ngu n tài nguyên thiên nhiên (tài nguyên ñ t, tài nguyên nư c, tài nguyên
sinh v t, ña d ng loài, tài nguyên khí tư ng thu văn, tài nguyên khoáng s n). Ð
làm t t ph n n i dung này, thư ng nhóm chuyên gia th c hi n ÐTM ph i ti n
hành tham kh o r ng các chuyên gia, các t ch c trong và ngoài nư c, tư li u lưu
tr , các tiêu chu n cho phép (TCCP) ñ c bi t là TCVN. Trong phân tích, ñánh
giá m t v n ñ h t s c quan tr ng là cân ñ i gi a d án và các tác ñ ng mà tiêu
chí l n nh t là hi u qu kinh t c a d án và hi u qu kinh t môi trư ng. Ðây là
m t v n ñ r t quan tr ng song r t t nh , vì th c n b sung c p nh t các quy
ñ nh, ngh ñ nh c a qu c gia v môi trư ng và d a vào kinh t môi trư ng ñ
quy t ñ nh.

4.5. Xác ñ nh ñư c bi n pháp gi m thi u tác ñ ng và qu n lý chúng
Ðây là m t v n ñ khó, ñòi h i t ng h p tri th c theo các d án khác nhau. Nhìn
chung, có th theo m t s v n ñ sau ñây:
• Ðưa ra m t s phương th c m i thay ñ i phù h p v i yêu c u c a D án và hoà
h p v i môi trư ng sinh thái (ví d : thay ñ i công ngh phù h p, b sung công ngh , b
sung h ng m c).
• Thay ñ i h n thi t k , quy ho ch phát tri n (nhà máy nhi t ñi n s d ng than
sang nhà máy s d ng hơi ñ t)
• Ð xu t m i ho c b sung ki m soát ho t ñ ng
• Ðình ch d án ho c chuy n v trí phù h p hơn.


18
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng
T t c các v n ñ này ñ u n m trong bư c “Xác ñ nh các n i dung chính c a ÐTM”
t c là xây d ng k ho ch chi ti t. N u bư c này làm t t chúng ta s có th b qua m t s
vi c khi th c hi n ÐTM chi ti t, tránh ñư c lãng phí v tài chính và th i gian.




5. Câu h i bài t p chương I
1. Thành ph n môi trư ng là gì? Có th ch ra nh ng thành ph n c a môi trư ng
trong m t h th ng t nhiên - kinh t - xã h i m t huy n?
2. M i quan h gi a Tr ng thái (hi n tr ng) - Áp l c - Ðáp ng là m t m i quan h
ñơn hay ña chi u? Vì sao? ý nghĩa c a hi u bi t v n ñ này?
3. Phân bi t khái ni m thông s v i tiêu chu n và giá tr n n c a môi trư ng.
4. Ch tiêu môi trư ng, ch s môi trư ng là ñ i lư ng như th nào?
5. L p k ho ch cho m t ÐTM là c n thi t? Vì sao?
6. Các bư c chu n b cho m t ÐTM th nào? Có th gi m bư c nào ñư c?
7. Th nào là ho t ñ ng c a d án? Th nào là hành ñ ng? Th nào là tác ñ ng?
8. Vì sao ñánh giá tác ñ ng ñ n MTST l i còn ñánh giá tác ñ ng ñ n TNTN?




19
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng
Chương II

TRÌNH T TH C HI N ðÁNH GIÁ TÁC ð NG MÔI TRƯ NG


Ðánh giá tác ñ ng môi trư ng là m t vi c r t quan tr ng có ích, có ý nghĩa th c t
ñ i v i ho t ñ ng kinh t - xã h i c a m t qu c gia, m t khu v c. M t khác, công tác ñánh
giá tác ñ ng môi trư ng l i là m t quá trình t ng h p v a phân tích v a nghiên c u r t
ph c t p v i nhi u lĩnh v c khoa h c kinh t và công ngh khác nhau do ñó r t t n kém v
tài chính. Hơn th n a ñ th c hi n m t ÐTM thư ng ph i s d ng nhi u chuyên gia có
kinh nghi m và trình ñ cao và m t nhi u th i gian ñ hoàn t t. Nh ng v n ñ này xu t
phát t khái ni m v Cây tác ñ ng như sau:



B.3




Tð B c 2




Tñ ng b c 1




Tác ñ ng g c



Chính vì v y ch c n th c hi n ÐTM cho m t s d án quan tr ng sau khi ñã ti n
hành xem xét ñ y ñ nhi u m t. M t s d án khác ho c các ho t ñ ng kinh t - xã h i
khác khi xem xét th y các hành ñ ng c a d án tác ñ ng không nhi u ñ n môi trư ng sinh
thái và tài nguyên thiên nhiên có th b ÐTM ho c th c hi n ÐTM m c ñ sơ b cũng
ñư c. Theo quan ñi m c a chương trình môi trư ng Liên hi p qu c (UNEP- United
nations Environment programme)
Quá trình ñánh giá tác ñ ng môi trư ng thư ng ñư c th c hi n theo 3 bư c l n:
Bư c 1: Lư c duy t các tác ñ ng môi trư ng (Screening)
Bư c 2: Ðánh giá sơ b các tác ñ ng môi trư ng (Preliminary Assessment)
Bư c 3: Ðánh giá ñ y ñ các tác ñ ng môi trư ng (Full Assessment)
Chương II s gi i thi u chi ti t các n i dung ñó. Sinh viên c n s d ng ñư c ph n
lư c duy t và ph n ñánh giá sơ b tác ñ ng môi trư ng, m t khác ph i hi u ñư c ph n
ñánh giá ñ y ñ tác ñ ng môi trư ng.




20
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng
1. Lư c duy t:
Ðây là yêu c u t i thi u ph i th c hi n cho các d án n m trong khuôn kh b t bu c
ph i xét ñ n các tác ñ ng môi trư ng c a chúng. Quá trình th c hi n m t lư c duy t v
nguyên t c ph i ñư c th c hi n khi d án b t ñ u hình thành, b t ñ u chu n b v m c tiêu,
quy mô, khu v c d án, trình ñ công ngh , trình ñ qu n lý th c hi n và ñ c ñi m riêng
v văn hoá, xã h i, t p quán c a khu v c lân c n.
V i ñi u ki n Vi t Nam, do trình ñ phát tri n và kh năng tài chính h n ch , nh ng
năm qua chúng ta còn nhi u khi m khuy t. Vì v y, nhi u d án (ñ c bi t là các d án v
quy ho ch s d ng ñ t và s d ng ñ t) vi c làm này chưa ñ m b o. Trong r t nhi u trư ng
h p, chúng ta ph i th c hi n ch m, th c hi n vào th i kỳ sau khi d án ñã ho c ñang v n
hành.
M c tiêu c a lư c duy t là giúp cho vi c hình thành, xây d ng d án ñư t t t hơn,
ñ y ñ hơn. Vì th , lư c duy t do ch ñ án th c hi n.
N i dung c a lư c duy t là: Rà soát, ñi m l i nh ng d án tương t nó trư c ñây
ñư c th c hi n khu v c hay g n khu v c ñã gây ra nh ng hành ñ ng gì? Nh ng hành
ñ ng ñó c a d án l i gây ra các tác ñ ng gì ñ n MTST và ngu n tài nguyên thiên nhiên
cũng như kinh t - văn hoá - xã h i. Trên cơ s xét soát như v y, chúng ta d ñoán nh ng
tác ñ ng có th x y ra c a d án s th c hi n. Vi c d ñoán ñúng và ñ các tác ñ ng này s
giúp chúng ta k p th i ñi u ch nh, b sung ho c thay ñ i m t ph n d án m t cách nhanh
chóng, tránh lãng phí v tài chính và th i gian.
Phương pháp ñ th c hi n m t lư c duy t là:
So sánh chi ti t quan tr ng c a d án ñang xem xét v i các d án tương ñương ñã

ñư c th c hi n. C n chú tr ng m t s y u t l n như ki u d án, ñ a ñi m th c
hi n, quy mô, công ngh .
So sánh d án ñang xem xét v i hai lo i d án khác trong ñó:

+ Lo i thư ng ñư c phép không c n ph i làm ÐTM.
+ Lo i th hai nh t thi t ph i th c hi n ÐTM (lo i này thư ng là xí nghi p, nhà máy,
khu CN, ñư ng giao thông, sân bay, b n c ng, khu x lý ch t th i)
Trên cơ s so sánh ñó, ta xác ñ nh yêu c u c n hay không c n ph i th c hi n ÐTM.
Ðoán trư c b ng suy lu n trên cơ s KHCN, trên cơ s kinh nghi m các tác ñ ng

c a d án s gây ra v i môi trư ng và ñánh giá kh năng ch u ñ ng c a môi
trư ng t nhiên, xã h i. C n chú tr ng ñ n kh năng ñáp ng c a môi trư ng và
phù h p v i chính sách.
Phân tích kinh t , chi phí và l i nhu n trên cơ s các ch tiêu kinh t và xã h i

ñang s n có c a d án và c a các ñi u ki n khác.
Th m ñ nh m t lư c duy t là ch c năng c a cơ quan qu n lý môi trư ng. Cơ quan
này có th tr c ti p th c hi n ho c u thác cho m t t ch c, các nhân, nhóm chuyên gia
th c hi n.
M t trong các qu c gia có c u trúc t ch c và kinh nghi m làm t t nh t công tác
BVMT khu v c Ðông Nam Á là Singapo. Singapo có cơ quan qu n lý môi trư ng, cơ
quan ki m soát ô nhi m môi trư ng (PCD). Cơ quan này có nhi m v và quy n h n r t l n
th m chí h ñư c phép ra quy t ñ nh thay ñ i phương án, thay ñ i công ngh và ngay c
ñình ch ho t ñ ng c a d án ho c ñình ch ho t ñ ng s n xu t c a m t cơ s gây ô nhi m
môi trư ng quá m c cho phép.
Vi t Nam, m c dù m i phát tri n lĩnh v c BVMT g n ñây song chúng ta ñã có C c
B o v Môi trư ng, V Môi trư ng và V Th m ñ nh và ðánh giá tác ñ ng môi trư ng.
21
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng
Nh ng cơ quan ngày có nhi m v giúp Chính ph hoàn ch nh các quy ñ nh, qu n lý môi
trư ng ñ chúng ta có m t bư c ñi t t trong công tác ñánh giá tác ñ ng môi trư ng nói
riêng và BVMT nói chung.
Ð lư c duy t ñ n ñư c các nhà qu n lý, c n có m t văn b n quy t ñ nh bư c lư c
duy t. Ðây là văn b n quy t ñ nh cu i cùng. Văn b n c a lư c duy t ph i ñưa ra ñư c k t
lu n: có c n thi t ph i ti p t c th c hi n ÐTM hay không c n? Ti p theo ñó c n có quy t
ñ nh ti p theo ñ gi i quy t nh ng vư ng m c, nh ng khuy n ngh chưa th ng nh t gi a
ch d án và cơ quan ki m soát.
Bên c nh ñó, ñ th c hi n có hi u qu , m t s ho t ñ ng h u ích ñi ñ n quy t ñ nh
bư c này là:
+ Ð i tho i gi a ch d án và cơ quan qu n lý
+ L y tư v n c a cơ quan ki m soát ô nhi m, cơ quan BVMT, b o v ngu n tài
nguyên thiên nhiên (C c BVMT, V Môi trư ng, V Th m ñ nh và ðánh giá tác ñ ng môi
trư ng, Thanh tra môi trư ng...)
+ L y tư v n t các nhà khoa h c, các cơ quan khoa h c khác.
+ Kh o sát các ÐTM tương t khác
+ L y ý ki n c ng ñ ng
Tóm l i, ñ có m t lư c duy t, c n theo các bư c sau ñây:
D án phát tri n
(Chu n b có d án)



Bư c 1: Ki m tra danh m c c a d án
- Theo Lu t
- Theo quy ñ nh



Bư c 2: Ki m tra ñ a ñi m c a d án
Có vùng ph i th c hi n ÐTM không?



Bư c 3: Tham kh o sách, tài li u tư li u hư ng
d n ñánh giá tác ñ ng môi trư ng



Bư c 4: Thu th p thông tin (các lo i)



Bư c 5: L p danh m c câu h i lư c duy t



Bư c 6: L p văn b n lư c duy t



22
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng


Hình 2.1. Các bư c c a m t lư c duy t

(Ngu n [4] 2001)

2. Ðánh giá tác ñ ng môi trư ng sơ b (IEE)
Ðánh giá tác ñ ng môi trư ng sơ b (Initial Environmental examination IEE) còn
-
ñư c g i là ñánh giá tác ñ ng môi trư ng ban ñ u hay ñánh giá nhanh các tác ñ ng môi
trư ng (Rapid Environment Impacts Assessment - REIA).
Ðánh giá sơ b tác ñ ng môi trư ng g m các bư c sau:
• Xác ñ nh các tác ñ ng chính c a môi trư ng (t các hành ñ ng quan tr ng c a d
án) t i khu v c d án s x y ra.
• Mô t chung các tác ñ ng ñó, d báo ph m vi và m c ñ c a các tác ñ ng ñó trong
khi ñánh giá ÐTM.
• Trình bày và làm rõ ñư c tính ch t các tác ñ ng, t m quan tr ng c a các tác ñ ng
ñó ñ i v i môi trư ng. Yêu c u c a bư c này là ph i rõ và ng n g n ñ cơ quan qu n lý có
th ñưa ra các quy t ñ nh phù h p.
ÐTM sơ b c n ñư c ti n hành ngay trong giai ño n lu n ch ng sơ b (nghiên c u
ti n kh thi). Ðánh giá này giúp cho ta thu h p s tranh cãi v m t s v n ñ quan tr ng,
như v v trí, quy mô c a d án. Trong m t s trư ng h p do làm t t ñánh giá sơ b , k p
th i ñi u ch nh khái ni m v d án, làm cho vi c ÐTM ñ y ñ tr nên không c n thi t n a.
ÐTM sơ b do cơ quan ch trì d án th c hi n theo các hư ng d n c a quy ñ nh
ÐTM c a qu c gia ho c c a các t ch c qu c t . Các phương pháp thư ng dùng là phương
pháp danh m c và phương pháp ma tr n tác ñ ng môi trư ng.
Vi c th m ñ nh báo ñánh giá b i cơ quan qu n lý môi trư ng có th d n t i 2 k t
lu n:
Không c n thi t làm ÐTM chi ti t
C n thi t làm ÐTM chi ti t.
Vi c th c hi n ñánh giá tác ñ ng môi trư ng sơ b là m t công vi c khó và ph c t p
hơn vi c th c hi n m t lư c duy t. Vì v y, khi th c hi n ñánh giá tác ñ ng môi trư ng sơ
b (hay ñánh giá nhánh) chúng ta c n l a ch n m t nhóm chuyên gia có trình ñ cao hơn,
nhi u kinh nghi m hơn và ñúng, ñ ph m vi chuyên môn mà d án ñang xem xét có liên
quan ñ n.
Ð quy t ñ nh m c ñ ti n hành trong m t ñánh giá môi trư ng sơ b , cũng có th
d a vào các bư c trong ÐTM chi ti t sau này và nhóm chuyên gia s quy t ñ nh s d ng
ph n bư c nào là ñ cho công vi c c a mình.
3. Ðánh giá tác ñ ng môi trư ng ñ y ñ (Full Environment Impacts Assessment)
Ðánh giá tác ñ ng môi trư ng ñ y ñ là khung cơ b n c a ÐTM. Ðây là bư c th c
hi n sau lư c duy t ho c ÐTM nhanh ñã k t lu n c n ph i làm.
Ð hi u ñư c nhi m v này c n n m rõ:
3.1. M i quan h gi a môi trư ng và phát tri n
3.2. nh hư ng c a tác ñ ng môi trư ng quy mô l n
a. Suy thoái TNSV:
• Ða d ng sinh h c
• Xói mòn
• Kinh t - xã h i

23
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng
b. Hi u ng nhà kính
• Nư c bi n dâng
• Ng p l t
c. Ô nhi m môi trư ng
• Mưa axit
• T ng Ozon
• S c kh e con ngư i
3.3. Ðánh giá tác ñ ng môi trư ng (ÐTM) là nhi m v xây d ng m t báo cáo trong
ñó ph i ch rõ ñư c
a. ÐTM ñã ti n hành:
• Phân tích, xác ñ nh quá trình gây ô nhi m, gây thi t h i ñ n môi trư ng.
• D báo các tác ñ ng ñ n môi trư ng c a m t d án, m t chính sách.
• Ð xu t các phương án thay th .
• Xây d ng chương trình giám sát và qu n lý d án
b. ÐTM ph i ñ ñ làm cơ s khoa h c ñ th m ñ nh d án.
c. ÐTM là k t qu c a s nghiên c u ña ngành.
3.4. M i quan h gi a d án và ÐTM (EIA)

Nghiên c u ti n Nghiên c u kh thi
kh thi c a D án c a D án


D án Duy t và l a ch n các
ÐTM chi ti t phương án th c thi
sơ b
a. Ðánh giá tác ñ ng và (c p gi y phép)
s a ñ i kh thi.
ÐTM sơ
b. Duy t các ch tiêu ñ c
b /nhanh
bi t.
c. Duy t các phương án.
d. H n ch môi trư ng
ñưa ra khuy n cáo




Nghiên c u ti n Ti n hành
kh thi c a D án d án



Ði u khi n
môi trư ng

24
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng



Hình 2.2. Sơ ñ các bư c c a ÐTM và d án phát tri n.
3.5. Ði u ki n ñ th c hi n ÐTM
a. Cơ s pháp lý (Lu t MT, các lu t khác có liên quan, Ngh ñ nh, Quy ñ nh, Ch th ,
Thông tư, Công ư c qu c t , Tho thu n …)
b. Tiêu chu n môi trư ng (TCVN, TCN, WHO)
c. S li u môi trư ng vùng d án bao g m:
• Môi trư ng v t lý, hoá h c
+ Ð a hình, ñ a ch t
+ Ch t lư ng không khí
+ Khí tư ng thu văn
+ Ch t lư ng nư c
• Môi trư ng sinh h c
+ Các h sinh thái
+ Qu n th th c v t, ñ ng v t
+ Sinh v t quý hi m.
• Ði u ki n kinh t xã h i (môi trư ng văn hoá - xã h i)
+ Dân s , dân t c
+ Hi n tr ng s d ng ñ t
+ S c kho c ng ñ ng
+ Ngành ngh
+ Thu nh p
+ Văn hoá giáo d c
+ Các tiêu chí ñ c trưng riêng.
d. Quy mô d án, Công ngh ñư c s d ng trong d án. C n ch ra trình ñ CN, kh
năng ti p c n hi n ñ i trong tương lai, các lo i ch t th i, các nh hư ng trư c m t và lâu
dài…
Như v y, mu n có m t báo cáo ÐTM ñ y ñ , vi c chu n b v tri th c ÐTM, v tri
th c hi u bi t n i dung d án phát tri n ho c ho t ñ ng kinh t - xã h i là h t s c quan
tr ng. Bên c nh ñó nhóm chuyên gia th c hi n ÐTM ñ y ñ cũng ph i ti n hành chu n b
m i ñi u ki n chi ti t cho vi c ñánh giá ÐTM ñó m t cách th n tr ng và bao quát.
Cũng c n nh n th c rõ nguyên t c là: ñánh giá tác ñ ng môi trư ng ñ y ñ (ho c
ÐTM chi ti t) là ho t ñ ng ch ñư c th c hi n do m t s cơ quan có th m quy n ti n hành.
Theo Ngh ñ nh 80/ 2006/Nð- CP ngày 09 tháng 8 năm 2006 và các quy ñ nh trong Ph
l c các danh m c c n th c hi n DTM kèm theo. Cũng c n ph i tuân th các bư c, các quy
ñ nh và m u hư ng d n v ñ cương, báo cáo, th m ñ nh, phê duy t… trong Thông tư
08/2006/TT- BTNMT ngày 8/9/2006.
Cơ quan ch d án ho c c p không ñ th m quy n ch ñư c th c hi n các lư c
duy t ho c các ÐTM sơ b .


25
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng
Ðánh giá tác ñ ng môi trư ng ñ y ñ ph i theo m t trình t quy ñ nh. Trình t này
ph c t p, xin ñư c gi i thi u sau ñây:




26
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng

D án - tìm hi u d án

Quy ñ nh không c n ÐTM C n lư c duy t

Lư c duy t c a các tác ñ ng MT
C n có ñánh giá MT
Tác ñ ng MT không ñáng k

Ðánh giá tác ñ ng MT sơ b

C n chu n b cho ÐTM
Không c n ÐTM ñ y ñ


Chu n b cho ÐTM ñ y ñ

L p nhóm nghiên c u ñánh giá
Xác ñ nh ph m vi ñánh giá (Scoping)
Xác ñ nh các nơi c n liên h
Xác ñ nh các nơi, th i gian n p báo cáo
Xác ñ nh ñ cương ñánh giá




Ðánh giá tác ñ ng MT ñ y ñ


Xác ñ nh các hành ñ ng quan tr ng c a d án ( Activities)
Xác ñ nh các bi n ñ i MT (Env.Changes)
Xác ñ nh các tác ñ ng ñ n MT (Indentifications)
D báo các tác ñ ng ti m n (Forecast)
Ðánh giá các tác ñ ng ñ n TNTN (Evaluation)
Ð xu t bi n pháp (gi m thi u, x lý) (Mitigation measures)
Ð xu t yêu c u quan tr c, theo dõi (Monitoring)
Báo cáo và thông tin k t qu (Communication)


S d ng k t qu ñánh giá tác ñ ng MT

Hình 2.3. Trình t c a m t ÐTM ñ y ñ
Ngu n [5]-1994)
Trong m t s trư ng h p, ngư i ta th c hi n m t cách ng n g n theo 4 bư c chính
là:
• Xác ñ nh các hành ñ ng quan tr ng c a d án
• Xác ñ nh các bi n ñ i môi trư ng do các hành ñ ng ñưa ñ n.
• Xác ñ nh các tác ñ ng ñ n TNTN và ch t lư ng s ng con ngư i
• D báo di n bi n c a các tác ñ ng
Ðánh giá tác ñ ng môi trư ng m t cách chi ti t nhưng ñư c trình bày ng n g n theo
4 bư c ñư c gi i thi u dư i ñây nh m giúp cho ngư i chưa có ñi u ki n ñi sâu có th hi u,
ti p thu và bư c ñ u th c hi n m t ÐTM.

27
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng
C n ph i hi u r ng:
• Ðây là m t ki u th c hi n ÐTM chi ti t (không ph i là ÐTM sơ b )
• 4 Bư c ñư c ch n trong cách làm này là nh ng bư c quan tr ng nh t trong c quá
trình. Sau này khi ñi sâu hơn, chúng ta s ti n hành phân tích k t ng bư c và b sung,
chia c t các bư c ra tuỳ thu c vào yêu c u c a ÐTM và tính ph c t p nhi u hay ít c a d
án ñang xem xét.
• Chú ý: c n phân bi t ðTMCv i ðTM và KTMT như sơ ñ dư i ñây.


§TMC KiÓm to¸n m«i trưêng (KTMT)
§TM



ChiÕn lưîc, Quy hoach, Dù ¸n
Ho¹t ®éng thùc tÕ
ChÝnh s¸ch KÕ ho¹ch ®Çu t



X¸c ®Þnh vÞ trÝ cña §TM trong tiÕn tr×nh ph¸t triÓn ë ViÖt Nam
hiÖn nay theo kinh nghiÖm cña ThÕ giíi



4. Ðánh giá tác ñ ng môi trư ng chi ti t (theo ki u rút g n)
G m nh ng n i dung sau:
Ð ñánh giá ñư c tác ñ ng c a m t ho t ñ ng phát tri n, ví d c a m t d án phát
tri n, trư c h t c n xác ñ nh (identification) các tác ñ ng mà vi c th c hi n d án có th
x y ra.
Vi c xác ñ nh này thư ng ñi theo m t quá trình phân tích logic, xu t phát t m c
tiêu n i dung c a d án phát tri n, các ho t ñ ng c th s di n ra trong quá trình th c hi n
d án, ti n ñ n xác ñ nh các tác ñ ng c a d án t i môi trư ng. Quá trình này có th di n
ra theo trình t như sau:
Bư c 1 Xác ñ nh các hành ñ ng quan tr ng c a d án
Xem xét n i dung c a lu n ch ng kinh t k thu t (còn g i là báo cáo nghiên c u
kh thi/Feasibility Study) t ñó xác ñ nh các ho t ñ ng quan tr ng nh t s x y ra trong quá
trình th c hi n d án.
Ví d d án m t công trình th y ñi n s có các ho t ñ ng quan tr ng như: xây d ng
ñư ng dây cao th t i ñi n, xây d ng công trư ng thi công, di dân vùng h t i các khu
ñ nh cư m i... M t d án nhà máy s n xu t xi măng s có các ho t ñ ng l n như: l p công
trư ng khai thác ñá vôi, l p công trư ng khai thác ñ t sét, v n chuy n nguyên li u, v n
chuy n nhiên li u t i nhà máy, xây d ng nhà máy, xây d ng khu làm vi c, khu nhà c a
công nhân...
Bư c 2: Xác ñ nh các bi n ñ i môi trư ng do các hành ñ ng
M i hành ñ ng nói trên ñ u gây ra nh ng bi n ñ i môi trư ng v t lý, sinh h c, xã
h i t i ñ a bàn hành ñ ng. C n xem xét ñ xác ñ nh nh ng bi n ñ i quan tr ng nh t.
Ví d hành ñ ng xây d ng ñ p ch n nư c trong d án th y ñi n s t o nên m t s
bi n ñ i như: hình thành h ch a v i m c nư c dao ñ ng trong ph m vi l n theo chương
trình ñi u ti t nư c trên khu v c thư ng lưu ñ p, hình thành ch ñ th y văn m i t i khu
v c h lưu ñ p. Các bi n ñ i l n này, có th g i là bi n ñ i b c m t, các bi n ñ i này s
gây nên bi n ñ i b c hai. Ví d s hình thành h có ñi u ti t s t o nên vùng bán ng p, v i
ch ñ th y văn ñ c bi t.


28
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng
Bư c 3: Xác ñ nh các tác ñ ng t i tài nguyên thiên nhiên và ch t lư ng môi
trư ng s ng c a con ngư i.
Các bi n ñ i môi trư ng nói trên s có tác ñ ng (Impact) t i tài nguyên thiên nhiên,
các h sinh thái, s c kho và các ñi u ki n s ng khác c a con ngư i. M c tiêu c a ñánh giá
tác ñ ng môi trư ng là xác ñ nh m t cách ñúng ñ n, ñ nh tính và ñ nh lư ng các tác ñ ng
nói trên, d báo di n bi n c a các tác ñ ng trong tương lai.
Ví d bi n ñ i môi trư ng l n là vi c hình thành h ch a t i thư ng lưu ñ p s gây
nên nh ng tác ñ ng như sau ñ i v i tài nguyên: m t ñ t nông nghi p vùng th p, m t r ng
t i các vùng ng p, làm cho khoáng s n b ng p khó khai thác hơn, t n t i ña d ng sinh h c,
tài nguyên văn hoá, t o nên nh ng ñi u ki n m i v tài nguyên nư c, t o nên tài nguyên du
l ch... Bi n ñ i nói trên cũng có nh ng tác ñ ng ñ i ví ch t lư ng môi trư ng s ng c a con
ngư i như: thay ñ i ñ a bàn sinh s ng c a dân di chuy n t vùng b ng p, thay ñ i ch ñ
nhi t m, vì khí h u, ngu n c p nư c cho sinh ho t và s n xu t, phương th c s n xu t t o
ngu n d ch b nh lan truy n theo nư c.
Các hành ñ ng c p 2, ví d di dân, t o l p ñ a bàn sinh s ng và s n xu t m i t i
vùng ven h , s có kh năng gây nên phá r ng làm nương r y t i vùng cao, ñ t d c, t o
nên xói mòn vùng ven h , gia t c b i l ng, gi m hi u qu , rút ng n th i gian phát huy tác
d ng c a h .
M t d án phát tri n thư ng ñư c th c hi n qua r t nhi u hành ñ ng c th , m i
hành ñ ng gây nên bi n ñ i môi trư ng khác nhau, nh ng bi n ñ i này là t o ra nh ng tác
ñ ng gây nên nh ng tác ñ ng môi trư ng khác nhau. Tác ñ ng chung c a d án ñ i v i tài
nguyên và môi trư ng t i ñ a ñi m th c hi n d án là s t ng h p c a hàng lo t tác ñ ng
tương tác ch t ch v i nhau.
Bư c 4: D báo di n bi n c a các tác ñ ng môi trư ng
D án phát tri n thư ng xuyên ho t ñ ng trong m t th i gian, trong quá trình ñó
các tác ñ ng môi trư ng s di n bi n. Vì v y, ti p theo bư c xác ñ nh các tác ñ ng và trên
cơ s c a vi c xác ñ nh ñó c n d báo di n bi n c a các tác ñ ng môi trư ng. Vi c d áo
c n ti n hành trong ph m vi không gian và th i gian ñã ñ nh trư c. D li u ñ d báo là
các d li u ñã dùng trong xác ñ nh tác ñ ng, có th tham kh o thêm d báo c a các ngành
liên quan và s li u kinh nghi m c a các d án tương t ñã th c hi n trư c ñ y. Phương
pháp có th s d ng là các phương pháp mô hình (mô hình toán, v t lý), phương pháp
chuyên gia, phương pháp so sánh. Trong trình bày k t qu d báo c n nói rõ ñ tin c y c a
s li u tính toán, s li u th ng kê ho c ñ tin c y c a phép so sánh.
Cu i cùng là vi c l p m t báo cáo ñánh giá tác ñ ng môi trư ng ñ trình duy t,
th m ñ nh và cơ quan qu n lý s ra quy t ñ nh công nh n. Trong báo cáo ÐTM ph i nêu ra
ñư c các k t lu n, ki n ngh v i các n i dung h t s c ng n g n, rõ ràng. Có như v y, ngư i
qu n lý (cơ quan qu n lý) m i có th ñánh giá nhanh và chính xác. Quy ñ nh c a m t s
báo cáo ÐTM s ñư c gi i thi n ñ y ñ sau.

5. Ðánh giá tác ñ ng môi trư ng chi ti t (theo ki u ñ y ñ )
5.1. Công tác chu n b : Sau khi có lư c duy t và ñánh giá tác ñ ng môi trư ng sơ
b xét th y c n ph i th c hi n ÐTM chi ti t, ta th c hi n các công tác chu n b .
Công tác chu n b g m các vi c sau ñây (chi ti t hoá c a m c 3 -3 chương 1).
Thành l p nhóm chuyên gia (hay quy t ñ nh nhóm chuyên gia) ñ th c hi n

vi c ñánh giá tác ñ ng môi trư ng ñ y ñ . Trong nhóm ph i ñ m b o ñ
chuyên gia v ÐTM, chuyên gia v các lĩnh v c khoa h c - kinh t mà n i dung
c a d án ñ c p ñ n. Nhóm chuyên gia này ph i ñ c l p và ñ quy n l c ñ c
l p v i nhóm xây d ng d án (ho c ch d án n u d án ñang ñư c th c hi n).



29
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng

Xác ñ nh ph m vi c n th c hi n ÐTM (c v không gian, th i gian và m c ñ

sâu (nông) mà d án c n ñư c ÐTM. ñây c n d a vào quy mô mà khung d
án ñã ñưa ra v ho t ñ ng trư c m t và lâu dài. Nhóm ñánh giá c n ñi vào
nh ng v n ñ tr ng ñi m, quan tr ng v các m t khoa h c, công ngh , tài
nguyên thiên nhiên, ña d ng sinh h c. Nh ng v n ñ ñưa ra ph i d a trên lu n
c khoa h c mà cơ quan qu n lý Nhà nư c ch p nh n ñư c. Khi xác ñ nh v n
ñ này, các chuyên gia c a nhóm ÐTM l i ph i căn c trên yêu c u ñã ñ t ra v
th i h n th c hi n ÐTM, v ñi u ki n tài chính cho phép.
Trong m t s trư ng h p ñ c bi t, n u phát hi n các ñi m riêng c n ñi sâu mà lư c
duy t và ÐTM sơ b chưa xem xét nhưng có th gây ra nh ng tác ñ ng m nh ñ n môi
trư ng, c n có ki n ngh b sung.
Tìm ngu n kinh phí (có th là kinh phí d án ñ c l p t qu c gia, có th t

ngu n tài tr và có th t t l % c a d án phát tri n kinh t - xã h i).
Xác ñ nh cơ quan ki m tra th c hi n d án ñ th m quy n và th m ñ nh báo cáo

ñánh giá tác ñ ng môi trư ng ñ có liên h , hư ng d n trong quá trình nhóm
chuyên gia th c hi n ÐTM.
Xây d ng ñ cương cho ñánh giá tác ñ ng môi trư ng ñ y ñ .

Ð cương ph i có n i dung sau: (m u ñ cương chi ti t trình bày chương 4)
1. Gi i thi u v ÐTM
M c tiêu các ñi u kho n tham kh o

Trách nhi m biên so n, báo cáo ÐTM

2. Các tài li u hư ng d n ÐTM chung
3. Các thông tin cơ b n c a d án
• Các nghiên c u chính c a báo cáo chuyên ngành
• Các nhân dân và báo cáo chung
4. Các hư ng d n ÐTM chuyên ngành
• Các nh hư ng c a môi trư ng
• Các gi i pháp hi u ch nh, s a ch a, thay th
5. Nh ng d ki n v quan tr c (monitoring) MT.
6. D ki n v k ho ch ho t ñ ng c a nhóm ÐTM.
• Các nhi m v ph i làm
• K ho ch và chương trình làm vi c
• K ho ch h i th o, trao ñ i chuyên gia
• K ho ch xây d ng báo cáo, in tài li u, công b k t qu
• Th i gian bi u
7. Ngân sách (vi n tr , tài tr )
8. Các yêu c u khác, ph l c hư ng d n.

5.2. Xác ñ nh các hành ñ ng quan tr ng c a d án
M t d án thư ng có các hành ñ ng quan tr ng c n xác ñ nh rõ t giai ño n ti n hành
xây d ng và giai ño n d án ñi vào ho t ñ ng. Trong m t s trư ng h p khác, chúng ta ch
xác ñ nh ñư c các hành ñ ng mà d án ñã ñi vào ho t ñ ng vì quá trình th c hi n ÐTM
ch m hơn.
Các hành ñ ng c a d án (hay c a ho t ñ ng kinh t - xã h i) chính là các “ngu n
gây tác ñ ng” ñ n môi trư ng sinh thái và ngu n tài nguyên thiên nhiên.
Có th nêu ra các ngu n tác ñ ng chung nh t là:
• San l p m t b ng; ñào ñ t, phá núi, l p ao h (n mìn)

30
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng

• Tháo nư c làm khô m t ñ t, l y nư c vào h ch a
• Ngăn sông, ñ i dòng ch y
• Xây d ng ñư ng giao thông và cơ s h t ng
• V n chuy n thi t b v t tư
• L p ñ t thi t b , v n hành th
• Di dân, thành l p khu ñ nh canh ñ nh cư m i, xây d ng ñô th
• Chuy n m c ñích s d ng ñ t
• Di chuy n tài s n
• Khai thác quá m c ngu n tài nguyên thiên nhiên (ñ c bi t quan tr ng là nư c
ng m, nhiên li u hoá th ch, khu b o t n qu c gia, khu v c ñ t ng p nư c, r ng)
• V n chuy n hàng hoá (nh p, xu t)
• Tiêu th nguyên li u, s n ph m và x lý ch t th i
• S d ng không h p lý và dư th a các ch t hoá h c (bón phân hoá h c, thu c
BVTV, thu c di t c , ch t th i và th c ăn th a c a chăn nuôi, th c ăn th a và kháng
sinh trong nuôi tr ng th y s n)
• Các ch t th i khí (SO2, CO2, NO2...) c a giao thông, khí dò r khi v n hành các thi t
b l nh, b c x α, β, γ c a các tr m y t , lò cao máy phát ñi n, tr m ñi n, qu c
phòng.

5.3. Xác ñ nh các tác ñ ng c a các hành ñ ng ñ n môi trư ng
Ðây là bư c quan tr ng nh t ñòi h i trình ñ ñ y ñ , t ng h p c a các chuyên gia
trong nhóm công tác ÐTM. M i hành ñ ng c a d án ñ u tác ñ ng ñ n môi trư ng và tùy
theo m c ñ s làm thay ñ i tính ch t c a môi trư ng v v t lý, hoá h c, sinh h c, xã h i
và kinh t văn hoá trên ñ a bàn.
Ví d 1: Làm c n nư c m t ph n di n tích khu v c ñ t ng p nư c s thay ñ i h sinh
thái, thay ñ i ho c suy gi m ngu n gen sinh v t. Nư c c n, m t áp l c b m t s làm khí
metan (CH4) b c m nh d n ñ n nguy cơ cháy r ng. M t nư c m t ñi làm m t ngu n d tr
nư c b sung vào túi nư c ng m v.v... Như v y, thay ñ i v nư c d n ñ n CH4 b c lên
m nh, h th c v t thay ñ i... là nh ng “thay ñ i b c 1”. K ti p các thay ñ i ñó là m c
nư c ng m gi m, tính ch t nư c ng m thay ñ i theo, ñó là các “thay ñ i b c 2”.
Ví d 2: Ho t ñ ng c a nhà máy Gi y thư ng gây ra m t s thay ñ i b c 1 là: mùi
hôi khó ch u (mercaptan) - ch t lư ng không khí bi n ñ i. Kh i lư ng ch t th i l ng r t l n
ch a b t gi y, lignin, ki m dư th a... làm ch t lư ng nư c m t thay ñ i. Khai thác cây
nguyên li u làm ch t lư ng r ng thay ñ i, ñ che ph th c v t gi m xu ng.
T t c các bi n ñ i b c 1 v không khí, nư c m t, ñ che ph c a th c v t s d n ñ n
các thay ñ i b c 2 là: s c kho c ng ñ ng gi m do không khí, ñ t ru ng b thái hoá do
Lignin và ki m dư, gia súc b b nh, cá ch t ho c nhi m ñ c, ñ t b r a trôi m nh hơn vì ñ
che ph gi m.
Nhìn chung ñ xác ñ nh ñư c tác ñ ng c a các hành ñ ng t m t d án ñ n môi
trư ng c n ph i chú ý:
Xác ñ nh ñ , ñúng hành ñ ng c a d án

Hi u bi t t t ñ xác ñ nh bi n ñ i b c 1 cho t ng d án c th

Xác ñ nh bi n ñ i b c 2 d a vào m c ñ , ph m vi c a các bi n ñ i b c 1.

Ph i xem xét toàn di n c bi n ñ i môi trư ng t nhiên ñ ng th i bi n ñ i v

kinh t - văn hoá - xã h i nh m b o t n văn hoá. M i công vi c th c ch t là
nh m xoay quanh phát tri n. Vì v y c n luôn luôn so sánh, ñ i chi u ñ có s
hoà h p gi a phát tri n v i kh năng ch u ñ ng t n thương c a môi trư ng.

31
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng


5.4. Xác ñ nh các tác ñ ng ñ n ngu n tài nguyên và ch t lư ng cu c s ng
Ð làm rõ v n ñ , ta c n xác ñ nh l a ch n các hành ñ ng c a d án có kh năng d n
ñ n nh hư ng cho ngu n tài nguyên thiên nhiên (và ngay c ngu n tài nguyên văn hoá),
ngu n tài nguyên ñó bao g m: khí tư ng, ch ñ thu văn, tính ch t ñ t, nư c m t, nư c
ng m và tính ch t c a chúng. Các ngu n tài nguyên r ng, sinh v t, tài nguyên cá, tài
nguyên khoáng s n, tài nguyên bi n v.v... C n ph i th y rõ, phát hi n ñư c các tác ñ ng
b c 1 và c tác ñ ng b c 2 (có khi x y ra r t ch m) ñ b o ñ m phát tri n b n v ng.
Ch t lư ng cu c s ng, v cơ b n là ch t lư ng cu c s ng c a con ngư i không ch v
m t v t ch t mà ph i ñ y ñ , toàn di n c v văn hoá, khoa h c, dân trí, truy n th ng trong
phát tri n b n v ng. M t l n n a nh c l i: m c tiêu c a chúng ta là phát tri n song nguyên
t c là ph i b n v ng.
Có th minh ho quá trình như sau:




32
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng

M c tiêu: Phát tri n kinh t - xã h i


D án phát tri n, ho t ñ ng phát tri n
Thông tin ph n h i
Hành ñ ng ñ th c hi n d án phát tri n


Các bi n ñ i MT do hành ñ ng phát tri n gây ra




ð i chi u
T o ra tác ñ ng làm bi n ñ i ngu n TNMT


C n các ñáp ng: bi n pháp phòng tránh và gi m thi u



Hình 2.4: Phân tích ñ xác ñ nh các tác ñ ng MT c a d án phát tri n
(Ngu n. R. Carpenter - 1993)

Sau khi xác ñ nh các tác ñ ng nh hư ng ñ n ngu n TNTN và ch t lư ng cu c s ng
c a con ngư i, c n thi t ph i xác ñ nh rõ ngu n g c tác ñ ng ñó. Ti p theo ñ ñánh giá
m c ñ tác ñ ng, ta ph i s d ng các phương pháp phân tích và x p h ng (s trình bày
chương 3).

5.5. D báo di n bi n c a các tác ñ ng
Ðây là quá trình d ñoán theo th i gian (5 năm, 10 năm, 20 năm) theo không gian
(tác ñ ng có b m r ng ph m vi ñ a gi i không) và theo cư ng ñ (tác ñ ng di n bi n theo
chi u hư ng tăng hay gi m). Quá trình d báo di n bi n c a tác ñ ng ñ n MT và tài
nguyên có th th c hi n ñư c b ng phương pháp cơ b n là phương pháp chuyên gia d a
trên các k t qu monitoring MT ñ ñánh giá. Công c ñ th c hi n thư ng là phương pháp
mô hình hóa, phương pháp Ma tr n ,k thu t b n ñ ho c k thu t GIS.
Trong quá trình ñánh giá tác ñ ng MT, d báo di n bi n c a các tác ñ ng t i MT,
chúng ta c n xác ñ nh rõ các tác ñ ng, m c ñ và m c ñ quan tr ng c a lo i tác ñ ng ñ n
MT t nhiên, ñ n tài nguyên môi trư ng và ñ n ch t lư ng MT s ng. Ð làm t t vi c này
c n ph i d a vào lu t, Ngh ñ nh, quy ñ nh, công ư c qu c t , tho thu n qu c t , các lo i
tiêu chu n, qui ñ nh ñ c bi t (khu b o t n qu c gia, khu d tr sinh quy n, khu v c nh y
c m c a MT t nhiên cũng như kinh t - xã h i, v.v..).Cu i cùng ph i xác ñ nh ñư c s phù
h p và tho thu n t t c a c ng ñ ng.

5.6. Xác ñ nh các bi n pháp gi m thi u và qu n lý tác ñ ng.
M c tiêu c a bi n pháp gi m thi u tác ñ ng là:
• Tránh cho MT ch u nhi u tác ñ ng nhưng d án v n ph i có hi u qu .
• Xác l p s phù h p gi a tác ñ ng và m c ñ ch u ñ ng c a MT
• Làm cho chi phí kh c ph c m c ñ mà c ng ñ ng, ch d án có th ch p nh n
ñư c so v i l i nhu n.
Ð làm t t vi c ñó, ph i có các thông tin ñ y ñ sau ñây:


33
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng
+ K t qu nghiên c u tương ñ ng v phương th c, công ngh , qu n lý có th gi m
thi u tác ñ ng (v n ñ này có th tham kh o các d án tương t v i các công ngh phát
tri n hơn còn các ch t th i có th s d ng các tuy n t p, s tay hư ng d n[6]
+ Ti p nh n các tư li u, tài li u, kinh nghi m t nhi u cơ s khác.
+ Các ngu n thông tin khác t c ng ñ ng.
Trên cơ s ñó ti n ñ n vi c l a ch n m t s hư ng cơ b n ñ gi m thi u, x lý và
kh c ph c các tác ñ ng ñó ñ n MT và TNTN.
+ Ch n phương th c m i, công ngh m i ñ thay th .
+ Thay ñ i m t s chi ti t trong quy ho ch, thi t k .
+ Thay ñ i v trí, ph m vi, qui mô d án.
+ B xung các chi ti t c a d án.
+ Tăng cư ng công tác qu n lý và phương th c phù h p.
C n làm t t các vi c trên ñây kèm theo phương ti n ñ th c hi n, có như v y thì các
phương án gi m thi u và kh c ph c m i có th kh thi.
5.7. Ð xu t các n i dung và yêu c u monitoring môi trư ng
M c dù d án ÐTM ñã th c hi n xong trong th c t , nhưng các d báo, các phép ño
ñ c, các phương pháp so sánh và ñánh giá không bao gi không g p các sai s . M t khác
môi trư ng t nhiên, kinh t - xã h i luôn luôn có bi n ñ ng do ch u nh hư ng t nhi u
tác nhân bên trong cũng như bên ngoài.
Vì nguyên nhân ñó, ñ ñ m b o cho nhi m v ki m soát MT ngày càng t t, c n thi t
ph i có m t k ho ch monitoring ti p t c. Nhi m v c a Moniring là phát hi n các sai sót
mà ÐTM g p ph i do nguyên nhân bên trong và bên ngoài.
Yêu c u c a Monitoring là:
Xác ñ nh ñ a ñi m, v trí ñ th c hi n Monitoring.

Xác ñ nh các phương pháp, công c th c hi n theo tiêu trí ñ nh trư c.

Xác ñ nh th i gian monitoring và các bư c monitoring.

So sánh, ñ i chi u k t qu monitoring v i ÐTM ñã làm.

Cu i cùng là s d ng các k t qu c a ÐTM ñ ñi u ch nh, ñ giúp cho d án ñư c
th c hi n ñ y ñ v i k t qu t t nh t.

6. L p báo cáo ÐTM và thông báo k t qu .
M t ÐTM ch có giá tr và phát huy ñư c tác d ng n u thông báo ñ n cơ quan có
th m quy n k p th i và ñ y ñ . Nh ng thông tin này ñư c g i ñi trong m t khung quy ñ nh
c a " báo cáo ÐTM". Tuỳ theo quy ñ nh, báo cáo ÐTM ñư c g i v các s tài nguyên Môi
trư ng, c c BVMT, v th m ñ nh và ñánh giá tác ñ ng MT.
Các cơ quan này s t ch c th m ñ nh (không trình bày ñây) và ra quy t ñ nh.
Trình t m t báo cáo ÐTM g m có các ph n sau ñây theo nguyên t c chung trên th gi i
là:
M ñ u.

6.1. M c ñích c a vi c l p báo cáo ÐTM
- Tình hình môi trư ng chung.
- Khái quát tình hình môi trư ng khu v c.
- T m quan tr ng c a d án.
- Tính ch t quy mô c a công trình.
- V n ñ b o v môi trư ng c a d án ñã ñ t ra hay chưa.
6.2. Ph m vi tri n khai nghiên c u, tình hình tài li u, s li u.
- Xác ñ nh vùng nh hư ng.

34
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng
- Quy mô và m c ñ nghiên c u.
- Xác ñ nh nh ng thành ph n môi trư ng c n nghiên c u.
- L a ch n phương pháp ÐTM.
- Nhu c u v tài li u, s li u (n u là công trình ñang ho t ñ ng, có th thêm).

6.3. Khái quát ho t ñ ng c a công trình
- Khái quát quá trình ho t ñ ng.
- Quy mô công trình
- Công su t công trình
- Nguyên v t li u, s n ph m.
- Nh ng bi n pháp k thu t.

Mô t d án:
6.4. Gi i thi u chung.
- Lo i d án, công trình
- Cơ quan ch qu n
- Các bên liên doanh
- Nhu c u phát tri n KT-XH
- Các nhu c u khác

6.5. V trí công trình
- V trí hành chính
- Ranh gi i
-V trí t ng th
- Sơ ñ m t b ng
- B c c toàn th công trình.

6.6. Nh ng n i dung ho t ñ ng cơ b n c a d án:
- Qui mô d án
- M c ñ ho t ñ ng t i ña
- Ph m vi nh hư ng c a d án.
- Năng lư ng s d ng.
- Ngu n tài nguyên sinh v t.
- Các lo i ch t th i.
- V n ñ u tư, th i gian ho t ñ ng.
- Hi u qu kinh t - k t lu n.

Mô t v hi n tr ng môi trư ng
6.7. V ñi u ki n t nhiên, tài nguyên v t lý
- V ñ a hình khu v c l p báo cáo ÐTM- Tài nguyên ñ t.
- Ði u ki n khí h u - Ch ñ th y văn.
- V n ñ ñ a ch t, ñ a ch t công trình - Ð a ch n h c.
6.8. Tài nguyên sinh v t
- Các loài cá - sinh h c, th y văn.

35
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng
- Ð i s ng hoang dã- R ng và các lo i quý hi m.
- Các khu b o v , b o t n, c nh quan hang ñ ng.
6.9. V phát tri n con ngư i và cơ s h t ng
- Dân s và ñ i s ng c ng ñ ng
- Các chính sách và th ch .
- Ngành ngh và xu th phát tri n
- Giao thông, quy ho ch ñ t ñai
- Nư c u ng, s d ng ñi n
- Phát tri n nông, lâm, ngư nghi p
- Phát tri n du l ch, thương m i
- S c kho c ng ñ ng
Ðánh giá tác ñ ng ñ n môi trư ng c a d án
Các ch tiêu ñ ñánh giá:
6.10. Các thành ph n môi trư ng v t lý:
- Khí quy n: Ðánh giá tác ñ ng c a d án ñ n ch t lư ng không khí, ñ n khí h u và
th i ti t xung quanh.
- Thu quy n: Tác ñ ng c a d án ñ n ngu n nư c ( nư c măt, ng m, phân b nư c,
khu v c nh y c m v.v...)
- Th ch quy n: Tác ñ ng c a d án ñ n tài nguyên ñ t và các tài nguyên không tái
t o khác.
6.11. Các tài nguyên sinh v t, h sinh thái;
- Các h sinh thái
- Tài nguyên sinh v t c n
- Tài nguyên sinh v t dư i nư c (thu sinh)

6.12. Ðánh giá tác ñ ng ñ n cơ s h t ng.
(Ðư ng xá, c u c ng, giao thông thu b , nhà c a, công trình phúc l i, m ng lư i
thu nông, thông tin liên l c, các cơ s h t ng khác.v.v...)

6.13 . Tác ñ ng ñ n các c nh quan

Di tích l ch s , hang ñ ng, kh o c , khu gi i trí.
Khu d tr nhiên li u, vư n r ng v.v...

6.14. Ð n ch t lư ng cu c s ng và s c kho c ng ñ ng.
- V ch t lư ng cu c s ng, thu nh p bình quân.
- S c kho y t , phát tri n ngu n l c.
- Phát tri n văn hoá, th thao, du l ch.

6.15. Ð n các ngành ngh :
(Công nghi p, nông nghi p, lâm nghi p, ngư nghi p, thu l i, th công nghi p,
d ch v thương m i, các ngành ngh khác...

6.16. Ð n nh ng s c , d báo r i ro có th :
D báo v nh ng s c có th x y ra, nh ng r i ro có th g p ph i, nh ng tai bi n
môi trư ng c a d án (v trí, quy mô, công ngh , thi t k thi công, quá trình s n xu t, các
nguyên nhân khác...)

36
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng
6.17. Ðánh giá và d ñoán tác ñ ng ñ n các ngu n? tài nguyên không tái t o c a
qu c gia (các ngu n l c)
(Tài nguyên r ng, tài nguyên sinh v t, h sinh thái, các ngu n nư c, các vùng nhiên li u,
nguyên li u, di tích l ch s hang ñ ng, khu gi i trí, khu lưu tr , t p quán s n xu t, văn hoá,
kinh t - xã h i ...)

6.18. Ðánh giá t n th t chung c a d án:
- T ng h p các ch tiêu.
- Phân tích l i, h i (ñư c, m t).
- Phân tích hi u qu c a d án.

K t lu n:
- Ðánh giá chung v m c ñ tin c y c a d án v ñ u tư thương m i.
- C n ph i liên t c, nghiên c u thêm nh ng ph n nào có k t lu n tin c y hơn.
- D án c n ph i ñi u ch nh nh ng gì.

Phương án gi m thi u và gi i pháp thay th
1. Thay ñ i phương án.
2. Thay ñ i v trí.
3. Thay ñ i công ngh (ho c b sung)
4. Các gi i pháp k thu t.
5. Các gi i pháp t ch c.
6. Các cơ h i ñ tăng cư ng giá tr môi trư ng.
7. Các gi i pháp v giá tr ngu n l c, tăng cư ng l i ích c ng ñ ng
8. Ð xu t các phương án thay th
9. Các gi i pháp, ki n ngh khác...

Phân tích chi phí - l i ích

T ng toàn b ngu n thu c a d án
Bao g m :
T ng v n ñ u tư + t ng giá tr th c c a t t c thi t h i.

(Bao g m c vi c tính các chi phí c a các bi n pháp gi m thi u).

T ng giá tr th c c a t t c các thi t h i bao g m:
- Thi t h i v tài nguyên, các h sinh thái.
- V cơ s v t ch t h t ng.
- Kinh t - văn hoá - l ch s .

Các yêu c u c n thi t v th ch và chương trình giám sát môi trư ng
1. Các quy ñ nh, quy ph m, tiêu chu n môi trư ng c a Nhà nư c, ñ a phương
- Quy mô ki m soát (m ng lư i monitoring)
- Ch t lư ng giám sát môi trư ng (QA/QC).
- Yêu c u thi t b , d ng c .
- Yêu c u v nhân l c, k thu t.

2. K ho ch v yêu c u và ch t lư ng báo cáo

37
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng
- Báo cáo theo ñ nh kỳ chung.
- Báo cáo riêng ñ c bi t.
- Yêu c u v s li u.
- K ho ch, chương trình quan tr c, ki m soát ch t lư ng môi trư ng.
- Ðáp ng s li u cho cơ quan qu n lý môi trư ng qu c gia.

C ng ñ ng liên quan
1. Quy n h n và trách nhi m c a c ng ñ ng
- Ti n hành các cu c trao ñ i , l y ý ki n c a nhân dân
- C a các t ch c xã h i
- C a chính quy n ñ a phương v vi c hình thành d án và các v n ñ môi trư ng
mà công trình gây ra.

2. Ði u tra xã h i h c
- Ph m vi ñi u tra.
- ý ki n c a c ng ñ ng v vi c tuân th các quy ñ nh và lu t l Nhà nư c.
- Di n ñàn c a các phương ti n thông tin ñ i chúng v v n ñ môi trư ng trong khu
v c s có d án.
- T ng h p và ñánh giá m i quan tâm c a c ng ñ ng.

K t lu n và ki n ngh
1. Các k t lu n:
- K t qu nghiên c u l p báo cáo ÐTM.
- Các ho t ñ ng l i và h i trư c m t, lâu dài.
- Các kh năng gi m thi u nh ng nh hư ng xu t.
- Ðánh giá v vi c ñ n bù thi t h i ñ i v i giá tr môi trư ng khu v c (ñ c bi t ñ i v i
tài nguyên không tái t o).
- B i thư ng v i nhân dân.
- Hi u qu vi c s d ng tài nguyên qu c gia
- Hi u qu kinh t ,xã h i
- Các chương trình giám sát và kh o sát ti p theo

2. Các ki n ngh :
- Các ki n ngh ñ i v i các cơ quan ra quy t ñ nh, các nhà làm chính sách
- Ki n ngh trong vi c b o v môi trư ng khu v c
Sau khi l p báo cáo ÐTM chi ti t ph i có b n tóm t t báo cáo ÐTM trình t theo các
m c tiêu nêu trên (xem m c 6 - t 6.1 ñ n 6.18 trên)
Ð có m t báo cáo t t v ÐTM, nhóm ñánh giá tác ñ ng môi trư ng c n nh t ñ nh
ph i th c hi n ñ y ñ các bư c quy ñ nh. Tuy nhiên, trong quá trình th c hi n ñánh giá
ÐTM và xây d ng báo cáo ph i luôn luôn bám sát th c ti n d án ñ t p th chuyên gia
quy t ñ nh “d ng l i m c ñ nào”? ho c “ti p t c th c hi n ñ y ñ ”. M t khác, nhóm
th c hi n ÐTM luôn ph i ñưa ra quy t ñ nh ñúng, có l i nh t khi s d ng phương pháp
ch y u ñ ti n hành th c hi n ÐTM ñó (có th phương pháp ma tr n, ma tr n ñ nh lư ng,
mô hình hoá, ch ng ghép b n ñ , phân tích chi phí - l i ích... (xem chương III). Cu i cùng
trong báo cáo ÐTM, ngoài các y u t môi trư ng t nhiên, chúng ta luôn ph i lưu ý ñ n
môi trư ng kinh t - xã h i b i vì ñó là m c tiêu phát tri n.

38
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng
Hi n nay, m t khung báo cáo ðTM ñư c quy ñ nh t i Vi t Nam theo B Tài
Nguyên và Môi Trư ng ( Xem ph l c 12 )



7. Các câu h i bài t p chương II
1. Th nào là m t lư c duy t
2. Hãy th c hi n m t lư c duy t cho d án s d ng 200 ha ñ t tr ng ñ i núi tr c ñ
phát tri n kinh t nông - lâm k t h p.
3. Th nào là m t ÐTM sơ b
4. Ð có m t ÐTM sơ b c n xác ñ nh các hành ñ ng c a d án như th nào? Hãy
xác ñ nh các hành ñ ng quan tr ng c a d án QHSD ñ t cho 200 ha vào m c ñích nuôi
th y s n t ñ t chuyên canh lúa - màu.
5. Trong m t ÐTM ñ y ñ có bư c d báo các tác ñ ng môi trư ng ti m n. Anh
(ch ) hi u th nào là y u t tác ñ ng ti m n ñó.
6. Y u t tác ñ ng ti m n và tác ñ ng b c 1, tác ñ ng b c 2 khác nhau và gi ng
nhau ch nào?
7. Vai trò c a quan tr c theo dõi môi trư ng (monitoring) trong m t ÐTM là gì?
8. Vai trò c a c ng ñ ng trong m t ÐTM?
9. Vai trò c a công tác qu n lý ch t lư ng và ki m tra ch t lư ng trong m t ÐTM
như th nào?
10. Th nào là nhi m v th m ñ nh và phê duy t ÐTM? C p có th th c hi n th m
ñ nh phê duy t m t ÐTM có ph thu c vào d án không?
11. Ch d án có ñư c th c hi n m t ÐTM không?
12. Anh ch có th d báo các y u t môi trư ng b tác ñ ng ñ n nư c h Tây n u s
d ng nó vào nuôi thu s n và vào du l ch sinh thái?




39
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng
Chương III


CÁC PHƯƠNG PHÁP DÙNG TRONG ðÁNH GIÁ TÁC ð NG MÔI TRƯ NG



M c tiêu c a chương III là trang b các phương pháp (công c ) ñ ti n hành th c hi n
ñánh giá tác ñ ng ÐTM. Các phương pháp này ñã ñư c th nghi m và t ng k t, dù sao
vi c th c hi n nó cũng ph thu c vào trình ñ c a ñ i ngũ chuyên gia. Do ñó các bư c
th c hi n là r t quan tr ng, nó có nhi m v ñ m b o ch t lư ng, ki m tra ch t lư ng cho
ÐTM (t c là có m t QA/QC) ñ y ñ .
Sinh viên c n hi u, n m ñư c phương pháp danh m c ñi u ki n môi trư ng, phương
pháp ma tr n môi trư ng và phương pháp phân tích chi phí - l i ích m r ng. Ba phương
pháp này thông d ng, có hi u qu và thư ng b khuy t cho nhau r t t t.
Ð ti n hành th c hi n m t ÐTM, ngư i ta thư ng s d ng 7 phương pháp bao g m:
Phương pháp li t kê s li u v thông s môi trư ng.
Phương pháp danh m c các ñi u ki n môi trư ng
Phương pháp ma tr n môi trư ng
Phương pháp ch ng ghép b n ñ môi trư ng
Phương pháp sơ ñ m ng lư i
Phương pháp mô hình
Phương pháp phân tích chi phí - l i ích m r ng.
Trong 7 phương pháp trên, xin gi i thi u 4 phương pháp thư ng ñư c s d ng nh t
(ñã ñư c th nghi m nhi u Vi t Nam) ñó là:
+ Phương pháp danh m c các ñi u ki n môi trư ng có lư ng hoá
+ Phương pháp ma tr n môi trư ng
+ Phương pháp ch ng ghép b n ñ
+ Phương pháp phân tích chi phí - l i ích m r ng

1. Phương pháp danh m c các ñi u ki n môi trư ng
Ðây là phương pháp ñư c s d ng khá r ng rãi nó có vai trò r t l n ñ làm rõ các tác
ñ ng x y ra. Phương pháp danh m c thư ng d a trên cơ s : các danh m c ñ c trưng và các
danh m c ñư c phân chia theo m c ñ ph c t p.
Nguyên t c th c hi n là: li t kê m t danh m c t t c m i y u t môi trư ng liên quan
ñ n ho t ñ ng phát tri n (ñ n d án) c n ñánh giá. G i danh m c ñ n các chuyên gia ho c
t ch c l y ý ki n ñánh giá.
Có nhi u lo i danh m c (danh m c ñơn gi n, danh m c mô t , danh m c câu h i,
danh m c có ghi m c ñ tác ñ ng, danh m c có ghi tr ng s )

1.1. Phương pháp danh m c các câu h i. Phương pháp này ñư c s d ng b ng cách
xây d ng câu h i, phi u tr l i s nh n ñư c t chuyên gia và c c ng ñ ng. T ñó t ng
h p, ñánh giá.
Ví d : trích d n danh m c ñánh giá tác ñ ng môi trư ng c a công trình tư i nư c cho
s n xu t nông nghi p (theo Ngân hàng Phát tri n châu Á -1987)


40
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng


B ng 3.1. ÐTM c a công trình nư c cho nông nghi p

Ðánh giá m c ñ
Tác ñ ng c a d án T nh it i Bi n pháp b o v
tác ñ ng
(do v trí công trình) TNMT TNMT
ÐK Kh.ÐK
1. M t r ng M t tài nguyên Chú ý khi thi t k *
2. Ngăn c n ñi l i c a Ð o l n ñ i s ng
Chú ý khi thi t k *
ngư i, ñ ng v t ngư i dân, ñ ng v t
3. Xung ñ t quy n l i Chú ý khi thi t k
B t bình ñ ng xã h i *
v ngu n nư c và qu n lý
ÐK: Ðáng k KÐK: không ñáng k

1.2. Phương pháp danh m c có ghi tr ng s
Phương pháp này hơn phương pháp l p b ng danh m c ñơn gi n khác là: trong danh
m c tác ñ ng có m c ñ tác ñ ng như phương pháp trư c, ngoài ra còn có thêm tr ng s
(hay m c ñ quan tr ng c a t ng y u t môi trư ng ch u tác ñ ng vào). ñây, ta ti n hành
cho ñi m v ch t lư ng và m c ñ quan tr ng c a các y u t . Ti p theo có th t ng h p
m i y u t l i thành ch s ñ ñánh giá tác ñ ng
m m
Ch s (hay ñơn v ñánh giá) E = ∑ (Vi )1 * Wi − ∑ (Vi )2 * Wi
i =1 i =1

ñây E là tác ñ ng môi trư ng
(Vi)1: Giá tr ch t lư ng thông s môi trư ng th i khi có d án
(Vi)2: Giá tr ch t lư ng thông s môi trư ng th i khi chưa có d án
Wi: Tr ng s - m c ñ quan tr ng (giá tr tương ñ i) c a y u t i
m: t ng các thông s môi trư ng ñư c xem xét.
Ví d : ñánh giá chi ti t ch tiêu ch t lư ng nư c h ch a (theo 5 phương án)

B ng 3.2. ÐTM c a công trình h ch a nư c cho nông nghi p (5 phương án)

Thông s môi trư ng Phương án x lý lòng h ch a nư c khi thi công
PA1 PA2 PA3 PA4 PA5
1. pH 5 2 3 4 1
2. T ng Fe Mg 5 2 3 4 1
3. Ð c ng t ng c ng 2 5 3 4 1


PA1.... PA5 là 5 phương án x lý lòng h khi thi công
K t lu n: Phương án 1 ch u tác ñ ng l n nh t, phương án 5 ch u ít nh t.
2. Phương pháp ma tr n môi trư ng
Ðây là phương pháp ph i h p li t kê các hành ñ ng c a ho t ñ ng phát tri n (hay
hành ñ ng c a d án) và li t kê các y u t môi trư ng (ch tiêu môi trư ng) có th b tác
ñ ng và ñưa vào m t ma tr n. Ti n hành ñánh giá.
Ngư i ta s d ng hai lo i:
2.1. Phương pháp ma tr n ñơn gi n (ñ nh tính và bán ñ nh lư ng)


41
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng
Trong ma tr n này c t ñ ng là các hành ñ ng (ho t ñ ng) c a d án, hàng ngang là
các y u t môi trư ng. Trong ma tr n, tuỳ theo m c ñ có th làm ñư c ngư i ta s d ng
d u (+) ñ bi u th hành ñ ng có tác ñ ng ñ n y u t môi trư ng (ñôi khi rõ hơn, ngư i ta
còn chia tác ñ ng ñó theo m c (ví d ++, +, o, -).
Phương pháp này ñơn gi n nhưng cho phép ñ ng th i th y tác ñ ng c a m t hành
ñ ng c a d án ñ n nhi u y u t môi trư ng, m t khác ph n ánh ñư c b c tranh ñ y ñ
trong tương tác c a nhi u y u t
B ng 3.3 Ma tr n phân lo i ña d ng cho qu n lý ngu n tài nguyên hi n t i
c a cơ quan b o v r ng Hoa Kỳ
(Ngu n> [7]-1996)


M c ñ nh y c m
tg1 mga bg1 bg2 mg2 bg2 3
Lo i A R R R PR PR PR PR
Lo i B R PR PR PR M M M
(MM)
Lo i C PR PR M M M MM MM


Ghi chú:
• tg (1,2): Vùng g n
• mga: Vùng gi a
• bg (1,2): Vùng cơ s
• R: C n duy trì
• PR: C n duy trì c c b
• M: Bi n ñ i
• MM: Bi n ñ i m nh
B ng 3.4. Ví d v ñánh giá TÐMT theo ma tr n cho m t ñ án c i t o
thành ph - Theo Westman, Walter E.1985

Các hành ñ ng có tác d ng ñ n môi trư ng
Chuy n
Thi công Sua khi ñã hoàn thành ñem vào s d ng
ti p
Các nhân t
Phá Cơ s Di Ði
môi trư ng Chuy n Nhà Nhà Ca Bãi
Chuy n Công
sa d ch tích vi
ch làm dùng hàng ñ
ch viên
làm v văn ñư ng
vi c tm mi mi xe
mi mi hoá ph
Y u t v t lý
Ða ch t th
kr kr Kr kr kr kr kr kr ++ kr kr
như ng
C ng rãnh v sinh kr kr - - + + + kr kr kr +
C p nư c kr kr - - ++ + + kr kr kr +
Cây xanh kr kr - - kr ++ + kr ++ kr kr
Ð ng v t kr kr Kr kr kr kr kr kr - kr kr
Ch t lư ng kh khí kr kr - kr kr - - - + + kr

42
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng

S d ng ñ t lân c n kr kr - - kr ++ kr kr ++ ++ 0
Thoát nư c mưa kr kr - - ++ + + kr + kr +
Ðư ng ph kr - - - + + + ++ kr kr +
Giao thông công
kr kr - - kr 0 0 kr 0 0
c ng
B hành - - - - kr ++ ++ + ++ 0 0
Kho ng tr ng kr kr kr kr ++ - - ++ 0 0
Y u t xã h i
Cư trú - - - - + ++ + + ++ ++ 0
Trư ng h c kr kr - - kr + kr kr + + 0
....
M quan
C nh ñ p kr kr - - kr + + - ++ - kr
Di tích l ch s kr kr - - + kr kr 0 + ++ r
....


Chú thích: kr = không rõ tác ñ ng 0 = không tác ñ ng
+ = tác ñ ng tích c c ++ = tác ñ ng r t tích c c
- = tác ñ ng tiêu c c -- = tác ñ ng r t tiêu c c
2.2. Phương pháp ma tr n ñ nh lư ng
Phương pháp này là cách ñ nh lư ng hoá phương pháp ma tr n ñơn gi n. C t ñ ng
cũng ghi các hành ñ ng c a d án ho c ho t ñ ng kinh t - xã h i ñang ñư c xem xét.
Hàng ngang ghi các y u t môi trư ng có th ch u tác ñ ng c a hành ñ ng gây ra.
M i ô ñánh giá không ch ghi có ho c không tác ñ ng mà ñư c ñ nh lư ng theo
ñi m. Như v y, ma tr n này không nh ng cho phép tìm ra ñ ơc tác ñ ng có hay không mà
còn cho th y m c ñ c a tác ñ ng do hành ñ ng nào c a ho t ñ ng kinh t - xã h i ñ n y u
t môi trư ng nào ñó. D a trên cơ s này, nhóm th c hi n nhi m v ÐTM có th m r ng
thêm “hành ñ ng” theo th i gian, không gian ñ xác ñ nh các tác ñ ng b c 2, d báo tác
ñ ng có th di n ra sau này.
Có th phân chia m c ñ tác ñ ng t 1 ñ n 5 ñi m (ho c ch n kho ng nào ñó phù
h p yêu c u), thông thư ng ngư i ta dùng thang 10 ñi m (quy t c Leopold ñ xu t). Trong
thang ñó, tác ñ ng th p là 1 ñi m, tác ñ ng cao nh t là 10 ñi m.
Trong m i ô c a ma tr n, ngư i ta trình bày c 2 ñ i lư ng là m c ñ c a tác ñ ng và
t m quan tr ng c a tác ñ ng ñó
• T m quan tr ng c a tác ñ ng ñư c ghi phía dư i bên ph i ô ma tr n
• M c tác ñ ng ghi bên trái góc cao trong ô ma tr n
T m quan tr ng c a tác ñ ng ñánh giá vai trò, v trí c a tác ñ ng ñó ñ n y u t môi
trư ng tr ng thái nào ñó c a d án. Thông thư ng là tr ng thái th c hi n d án và tr ng
thái d án ñang v n hành (t i th i ñi m 5 năm, 10 năm hay 20 năm). Vi c xác ñ nh t m
quan tr ng c a tác ñ ng nh hư ng r t l n ñ n k t qu ÐTM.
M c c a tác ñ ng (quy chi u tương ñ i) cho th y kh năng ñ nh lư ng c a tác ñ ng
ñó ñ n môi trư ng.
Vi c xác ñ nh m t tác ñ ng có t m quan tr ng ñ n ñâu trong các tác ñ ng d án và
xác minh m c ñ c a tác ñ ng ñó ñ n m t y u t môi trư ng trong d án là nhi u hay ít, là
m nh hay y u là v n ñ r t khó. Làm vi c này thư ng là các chuyên gia có trình ñ và kinh
nghi m cao.


43
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng
B ng 3.5: Ma tr n tác ñ ng môi trư ng ñ nh lư ng c a d án nhà máy b t gi y

Các ho t ñ ng
d án




Xây d ng

Kenif
Trang tr i tr ng

hc
sâu, phân hoá
S d ng thu c

nguyên li u thô
Vn

C p nư c

Rác th i


Nư c th i


Khí th i


T o vi c làm



T ng
Thành ph n




chuy n
môi trư ng


6 4 2 5 17
Ch t lư ng nư c m t
7 4 8 5 24
1 1
Th y văn nư c m t
7 7
3 2 4 9
Ch t lư ng không khí
6 6 5 17
2 2 4
Th y s n
5 7 12
Môi trư ng s ng c a sinh 2 2 4
v t nư c 8 5 11
Môi trư ng s ng sinh v t 3 3
cn 4 4
2 2
Sinh v t c n
5 5
5 8 13
Mô hình s d ng ñ t
6 7 13
6 6
Ðư ng cao t c/ñư ng s t
5 5
3 2 5
Cung c p nư c
6 7 13
7 7
Nông nghi p
7 7
7 7
Cung c p nhà
6 6
3 2 2 7
S c kho
5 8 6 19
10 8 18
Ði u ki n kinh t - xã h i
8 8 16
13 25 13 8 1 7 10 6 20
T ng
21 22 24 11 7 9 35 11 19
3. Phương pháp ch ng ghép b n ñ
Ðây là m t phương pháp t t có s k t h p v i công c hi n ñ i GIS, vi n thám( các
ph n m m ñ c trưng). M t khác v n có th th c hi n ñư c ÐTM theo phương pháp này
b ng công c ñơn gi n
• Xây d ng các b n ñ môi trư ng ñơn tính (y u t môi trư ng riêng) như b n ñ ô
nhi m kim lo i n ng trong ñ t, b n ñ phân b r ng, b n ñ ñ d c, b n ñ m t nư c v.v...
• Ch ng gép các b n ñ
• Xác ñ nh các tác ñ ng do các hành ñ ng gây ra
Phương pháp ch ng ghép b n ñ hi n nay thư ng ñư c th c hi n v i k thu t cao
(computer, máy ñ nh v , máy ño ñi n t ). Vì v y có th ñ t ch t lư ng cao. Bên c nh ñ
chính xác t t, phương pháp này cho phép quan sát hình nh do ñó có th ñánh giá tác ñ ng
m t cách c th , m t cách nhìn bao quát. Phương pháp này thư ng ñư c áp d ng khi ñánh
giá tác ñ ng môi trư ng cho d án quy ho ch chi ti t, quy ho ch s d ng ñ t, nông lâm
nghi p, ñ t ñô th và giao thông.
Hình nh minh ho k t qu trong vi c l a ch n ñ th c hi n d án s d ng b n v ng.
44
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng




Hình 3.1. K t qu ÐTM s d ng ñ t b ng phương pháp ch ng ghép b n ñ
4. Phương pháp phân tích chi phí l i ích m r ng
-
-
Các phương pháp trình bày trư c ñây ñư c s d ng tuỳ theo yêu c u c a ÐTM và
tuỳ theo các y u t môi trư ng ñư c ch n l c ñ xem xét tác ñ ng ñ n nó. Tuy v y, các
phương pháp ñó thư ng th c hi n t t v i y u t tài nguyên, môi trư ng t nhiên. Khi c n
ñánh giá tác ñ ng c a các hành ñ ng d án ñ n môi trư ng kinh t , xã h i thì r t khó.
Trư ng h p này ngư i ta s d ng phương pháp phân tích chi phí - l i ích m r ng. Phương
pháp này giúp cho cân ñ i s d ng ngu n tài nguyên thiên nhiên trong phát tri n b n v ng.
Trình t ti n hành:
• Li t kê t t c các tài nguyên ñư c chi dùng trong m i ho t ñ ng k c tài nguyên
nhân l c. Li t kê t t c các s n ph m thu ñ ơc k c ph th i có giá tr hoàn nguyên.
• Xác ñ nh t t c m i hành ñ ng tiêu th , hành ñ ng làm suy gi m tài nguyên, k
c ho t ñ ng s n xu t gây ô nhi m.
Li t kê các khía c nh có l i cho tài nguyên nhưng chưa ñư c xét ñ n trong ñ án
ho t ñ ng, các kh năng nâng cao hi u qu s d ng tài nguyên.
• Li t kê vào d án ho t ñ ng nh ng v n ñ c n b sung cho d án ñ s d ng h p
lý và phát huy t i ña ngu n tài nguyên.
• Di n ñ t k t qu phân tích nêu trên vào báo cáo ñánh giá ÐTM. S d ng phương
pháp trình bày ki u b ng so sánh chi phí - l i ích (thư ng dùng trong tính toán kinh t ).
T t c m i phân tích chi phí - l i ích ph i ñư c tính toán s n trư c khi th c hi n d
án. Nh ng k t qu tính toán ñó s giúp cho nhà qu n lý hi u rõ, hình dung ra ho t ñ ng ñ
quy t ñ nh cho phép hay không. Ðây là phương pháp ÐTM cho th y tính kh thi có hay
không.
C n lưu ý r ng: S d ng phương pháp phân tích chi phí - l i ích m r ng ph i tính
toán th c hi n cho toàn b d án sau này s ho t ñ ng (ví d 30 năm). T t nh t là tính toán
theo t ng giai ño n trong ñó r i ti n hành t ng h p cho toàn b .
Các ñ i lư ng thư ng ñư c s d ng trong phân tích chi phí - l i ích là:
4.1. Giá tr l i nhu n hi n t i (g i t t là l i nhu n) Có th g i là lãi ròng. Ð i lư ng
này ký hi u là NPV (Net Present value)
Ct
n
Bt
NPV = ∑ − [C o + ∑ ]
2
(1 + r ) t
(1 + r )
t =1

ñây Ct: là chi phí c a năm th t
Bt : l i nhu n năm th t
C0: là chi phí ban ñ u c a d án

45
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng
r: là h s chi t kh u
t: là th i gian tính toán (năm th t)
n: là tu i th thi t k c a công trình
Giá tr NPV chính là giá tr l i nhu n tích lu nó ph thu c nhi u y u t bi n ñ ng
ñ c bi t là h s chi t kh u (r) và th i gian (năm). Thông thư ng NPV tăng d n t âm →
không → m t giá tr nào ñó.
Khi ti n hành so sánh, th c hi n ÐTM c a m t s d án cùng lo i, s d ng NPV c a
d án ñ so sánh. N u NPV như nhau, ta ch n phương án có ñ u tư ban ñ u (C0) bé - như
v y ch hoàn toàn d a vào kinh t . Trong trư ng h p ñó ta ph i ti p t c tham kh o ma tr n
môi trư ng ñ xem xét ñ y ñ các khía c nh khác.
Cũng có th chúng ta ñi thêm y u t kinh t khác ñ ñ t k t qu hơn.

4.2. Su t l i nhu n ho c t su t l i ích chi phí (B/C)
Ð i lư ng NPV trình bày trên cho th y ñư c lãi ròng t c là lư ng lãi (tính theo ti n)
trong kho ng th i gian ho t ñ ng nào ñó. Giá tr này có th cao, th p song chưa ph n ánh
ñư c hi u qu c a d án so v i ñ ng v n ñ u tư. Ð v n ñ này rõ hơn, chúng ta s d ng
ñ i lư ng “su t l i nhu n” (B/C)
 Ct 
n n
Bt
B/C = ∑ / C o + ∑ t
t
t =1 (1 + r ) t =1 (1 + r ) 

ý nghĩa các ñ i lư ng B, C, C0, r... ñây gi ng bi u th c ñã trình bày m c 3.4.1.
Theo th i gian ho t ñ ng, theo yêu c u ti p c n th trư ng, trình ñ s n xu t và các
y u t khác, giá tr B/C tăng d n. Lúc ñ u có th ch ñ t B/C20% - Phú H , Phù Ninh, Hy Cương
+ Ð t d c trên 150 là 28% - R i rác B c, Tây b c huy n.
+ Ð t xám b c màu 381ha (>1%)
+ Vùng ñ i núi: Ð vàng : 9105ha (31%)
Vàng nh t : 5471ha
(18,6ha)
Xói mòn trơ s i ñá : 132ha
(0,45%)
+ Ð t PS ñư c b i : 1259ha (4,3%)
+ Ð t PS không ñ ơc b i ñ p, không glay 4216 ha (14,5%)
+ Ð t PS không b i ñ p glay 3392 ha (11,6%)
+ Ð t PS khác 428ha (1,50%)
+ Ð t d c t 3429ha (11,7%)
+ Ð t ng p nư c1469ha ( 5,03%)
Trong ñó: Ð t PS úng nư c 958 ha (1,73%)
R ng: T ng di n tích: 4256,3 ha (ch y u r ng s n xu t)


Tài nguyên nhân văn: 1999 t ng dân s 240.000ngư i.

+ Dân s Nông nghi p : 85,3%. Phi NN 14,7%.
+ Lao ñ ng NN: 81.395 ngư i (82%)
+ Lao ñ ng phi NN : (17,9%)
+ M t ñ dân s : 766 ngư i/ km2 (Cao so v i t nh)

2. Ð nh hư ng SD ñ t (theo quy ho ch)
2115 ha chuy n t 2 lúa sáng 2 lúa + v Ðông.


246 ha tr ng cây có giá tr kinh t cao.


955 ha ñ t d c làm kinh t vư n ñ i và cây công nghi p dài ngày (lo i)


370 ha tr ng lúa nư c chuy n v th cá (Sơn v , Sao Mai, Phú M )


1250 ha s n xu t cây nguyên li u gi y và cây c i t o ñ t (lo i)




73
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng
S a, c i t o ñ tư i t ch y cho 8000 ha.


Tiêu úng cho c huy n là 2000 ha


230,15 ha dành thêm cho th tr n, khu dân cư, văn hoá - th thao, thương m i

d ch v .
61 ha m r ng ñư ng giao thông.


23 ha Xây d ng thu lơ .


400 ha m r ng c ng An Ð o, b n ñò.



3. Ðánh giá tác ñ ng MT c a d án QHSD ñ t ñai.
3.1 M c tiêu: Xác ñ nh các tác ñ ng quan tr ng ñ n MT và ña d ng sinh h c t ñó
ñ i chi u v i yêu c u c n phát tri n b n v ng.

3.2. Xác ñ nh các ho t ñ ng quan tr ng c a d án.
Các hành ñ ng quan tr ng là:
2115 ha lúa chuy n sang 2 lúa + cây v Ðông. (th i gian khô cao hơn)


730 ha lúa chuy n sang th cá (s ph i ñào, nư c sâu, nư c ng m...)


400 ha m r ng c ng An Ð o (Xây ñ p, ñào, n o vét, ph th i)


Tiêu úng 200 ha (m t l p nư c, l bùn: CH4, nư c ng m , ÐDSH)


955 ha cho KT vư n ñ i & CCN dày ngay (lo i cây ña d ng SH)


1255 ha cho nguyên li u gi y + cây c i t o ñ t ( không rõ loài, che ph ít)


292, 15 ha dành cho m r ng ñô th , giao thông,văn hoá, thương m i và d ch

v (ô nhi m b i, ch t th i, khí th i, cơ lý ñ t...)

3.3. Các hành ñ ng quan tr ng tác ñ ng ñ n y u t MT.
Hành ñ ng ñào, nén ñ t.


Hành ñ ng ñào ao, nuôi cá.


Hành ñ ng tiêu úng, bơm nư c.


Hành ñ ng thu ho ch cây nguyên li u gi y.

Các hành ñ ng c th này n m trong các ho t ñ ng ñ th c hi n d án. Có ho t ñ ng
bao g m nhi u hành ñ ng.
Sau khi xem xét, l a ch n và x p x p chúng ta có ma tr n sau ñây: (Trong ma tr n
này quy ñ nh: + +; Có tác ñ ng m nh; + Tác ñ ng y u; 0 Là không có tác ñ ng c a các
hành ñ ng trong ho t ñ ng y u t MT)
K t qu tương tác c a các hành ñ ng t ho t ñ ng c a d án ñ n các y u t môi
trư ng cơ b n ñư c gi i thi u b ng 4.5. Khi phân tích các tác ñ ng ñó ñ n y u t môi
trư ng, chúng ta ph i luôn khách quan, c th m i có kh năng hình thành m t ma tr n bán
ñ nh lư ng t t. Ví d : Hành ñ ng c a d án là "chuy n 376 ha lúa sang th cá". Vì là di n
tích ñáng k nên m i tác ñ ng ñ n ñ t, nư c m t... N u cũng là hành ñ ng ñó nhưng ch
quy ho ch 3,76ha thì tác ñ ng c a nó lên môi trư ng ñ t và nư c là không ñáng k . Lúc ñó
ph i xác ñ nh trong 2 ô ma tr n là + th m chí 0.




74
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng
B ng 4.5. Ma tr n tương tác gi a hành ñ ng c a d án và y u t môi trư ng

Các tác ñ ng ñ n môi trư ng tài nguyên
Ma tr n ñánh giá m c ñ
tác ñ ng MT
Ðt Nư c Nư c Không Ða Ða KT VH
d án QHSD ñ t.
mt ng m khí d ng d ng -
SH loài XH
Các hành ñ ng c a DA

1. 376 ha lúa sang th cá ++ ++ + + (0) + 0 + +
2. 400 ha m r ng c ng An Ð o. ++ + 0 + (0) + (0) (+) ++ +
3. Tiêu úng cho 2000 ha ( 1480 ha
+ + + + 0 0 +
ñ t PS úng & ñ t l y th t)
4. 955 ha ñ t d c cho KT vư n ñ i
+ + + +
&CCN dài ngày
5. 1250 ha cho cây nguyên li u 0
+ + + + 0 (+) +
gi y & cây c i t o ñ t. (+)
6. 292,15 ha cho ñô th , giao thông,
+ ++ (+) 0 + (+) 0 (+) ++ ++
VH, thương m i và d ch v .

Ghi chú:
1) ( ) D u ngo c ch yêu c u th m ñ nh l i b ng phép ño th c t .
2) Hành ñ ng 4 c a d án có 2 kh năng: S n xu t, khai thác ñúng và s n xu t, khai
thác sai quy trình k thu t.
3) Hành ñ ng 6: nh hư ng ñ n MT th c s ph i xem xét thêm v quy mô h p lý
c a Quy ho ch chi ti t.
4) C n ki m tra v n ñ h t s c quan tr ng là: Qu ñ t này l y ñâu? lo i ñ t gì? có
phù h p v i ch t ñ t không? Như v y m t yêu c u r t quan tr ng là QHSD ñ t ph i v ch
tuy n ñúng trên b n ñ ñ ñánh giá. Ðây là yêu c u b t bu c.

Nh n xét và ñánh giá:
1. Trong 6 hành ñ ng chính c a d án có:
+ 3 hành ñ ng nh hư ng m nh ñ n ñ t, 4 hànhñ ng nh hư ng ñ n y u ñ n ñ t.
+ 3 hành ñ ng nh hư ng m nh ñ n nư c m t, 3 hành ñ ng nh hư ng ñ n y u nư c
m t.
+ Nư c ng m ch u nh hư ng y u ñ n không khí.
+ 4 hành ñ ng nh hư ng ña d ng SH, ña d ng loài c n ki m tra kỳ.
+ Kinh t là m c tiêu, VH - XH là m c tiêu song cũng c n th m ñ nh l i m t trái c a
tác ñ ng ñ n hai y u t này.
2. D án c a QHSD ñ t Huy n Phong Châu c n:
+ Ki m tra qu ñ t nông nghi p mà s chuy n m c ñích (hành ñ ng 2, 4, 6 - hành
ñ ng 6 tuy l y ít ñ t song chú ý ch n lo i ñ t ñúng (n u s d ng Feralit, vàng, ñ i
tr c...)
+ Chú ý ki m soát nư c m t ( hành ñ ng 1, 3, 4)
+ Th m tra v ña d ng SH, ña d ng loài ( hành ñ ng 5, 6)
+ Chú ý ñ n VH - XH hành ñ ng (4, 6) ñ b o t n văn hóa.
3. C n làm ÐTM chi ti t cho d án c th (hành ñ ng 2, 3, 6) trư c khi th c hi n
chúng và d án chi ti t này b t bu c ph i th m ñ nh.
4. D án ho t ñ ng 5 - 10 năm sau nh t là các tác ñ ng ti m n s có th x y ra (ñ c
bi t là v i hành ñ ng 2 và3.)


75
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng




4. ðánh giá tác ñ ng Môi trư ng khu v c xây d ng nhà H Tây
( Ngu n: TT Phat tri n CN và BVMT-2007 )

T NG CÔNG TY ð U TU PHÁT TRI N H T NG ðÔ TH



BÁO CÁO
ðÁNH GIÁ TÁC ð NG MÔI TRƯ NG



D ÁN: ″T H P CÔNG TRÌNH CÔNG C NG PH C V
NHU C U CU QU N TÂY H VÀ NHÀ TH P T NG″.




Hà N i, tháng 7 – 2007



76
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng




T NG CÔNG TY ð U TƯ PHÁT TRI N H T NG ðÔ TH
-------------




BÁO CÁO
ðÁNH GIÁ TÁC ð NG MÔI TRƯ NG


D ÁN: ″T H P CÔNG TRÌNH CÔNG C NG PH C V
NHU C U CU QU N TÂY H VÀ NHÀ TH P T NG″
(ðã ch nh s a và b sung theo ý ki n ñóng góp c a H i ñ ng th m ñ nh)




CƠ QUAN CH D ÁN CƠ QUAN L P BÁO CÁO
T NG CÔNG TY ð U TƯ TRUNG TÂM PHÁT TRI N CÔNG
PHÁT TRIÊN H T NG ðÔ TH NGH VÀ B O V MÔI TRƯ NG




77
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng




Hà N i, tháng 7 – 2007




M ñu


1. Xu t x c a d án
Khu ñ t n m trong ngõ 282 ñư ng L c Long Quân, phư ng Bư i, qu n Tây H ,
Hà N i ñư c T ng Công ty ð u tư Phát tri n h t ng ñô th t huê cho ñ i xe s d ng
vào m c ñích làm gara và b o dư ng xe
D án xây d ng h t ng k t hu t xung quanh H Tây ñư c Th tư ng chính
ph phê duy t theo Quy t ñ nh s 1209/2000/Qð - TTg ngày 14/2/2000. ð n nay d
án ñã hoàn thành nhi u h ng m c trong ñó có ño n ñư ng ven h t i p giáp tr c ti p
v i khu ñ t. Hi n tr ng khu ñ t ngõ 282 ñư ng L c Long Quân không còn phù h p v i
quy ho ch. Th c hi n ch trương c a UBND thành ph Hà N i trong quy t ñ nh s
74/2003/Qð - UB ngày 17/6/2003 v vi c di chuy n các c ơ s s n xu t không còn phù
h p v i quy ho ch ho c gây ô nhi m môi trư ng ra kh i khu v c các qu n n i thành,
vi c chuy n ñ i m c ñích s d ng là phù h p v i ch trương chung c a Thành ph ,
ñ ng th i góp ph n ch nh trang c nh quan xung quanh và gi gìn, b o v th ng c nh
H Tây.
2. Cơ s pháp lý và các tài li u l àm căn c l p báo cáo
Các vă n b n pháp lý v môi trư ng.
Báo cáo ñánh giá tác ñ ng môi trư ng c a D án "T h p công trình công
c ng ph c v nhu c u c a qu n Tây H và nhà th p t ng" ñư c l p trên cơ s
các văn b n pháp lý sau:
- Lu t BVMT Vi t Nam s a ñ i ñư c Qu c h i nư c CHXHCN Vi t Nam
thông qua ngày 29/11/2005 và Ch t ch nư c ký ban hành ngày 12/12/2005;
- Ngh ñ nh s 80/2006/Nð-CP ngày 09/8/2006 c a Chính ph v vi c quy ñ nh
chi ti t và hư ng d n thi hành m t s ñi u c a Lu t BVMT



78
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng
- Thông tư s 08/2006/TT-MTNMT ngày 08/9/2006 c a B Tài nguyên Môi
trư ng hư ng d n v ñánh giá môi trư ng chi n lư c, ñánh giá tác ñ ng môi trư ng và
cam k t b o v môi trư ng;
- Quy chu n s d ng Vi t Nam do B Xây d ng ban hành năm 1996, có hi u
l c t ngày 01/01/1997;
- Các tiêu chu n Vi t Nam v môi trư ng ñư c v n d ng trong quá trình xây
d n g báo cáo ðTM c a D á n này bao g m các TCVN 1995, TCVN 2000, TCVN
2001 và TCVN 2005;
- TCVN 5937 - 2005: giá tr gi i h n các thông s không khí xung quanh;
- TCVN 5949 - 1998: gi i h n t i ña cho phép ti ng n khu v c công c ng và
dân cư;
- TCVN 5942 - 2005: tiêu chu n áp d ng cho nư c m t;
- TCVN 5945 - 2005 lo i B: tiêu chu n á p d ng cho nư c th i;
- Lu t ð u tư s 61/2005/QH11 ngày 29/11/2005 c a Qu c h i;
- Ngh ñ nh s 108/2006/Nð-CP ngày 22/9/2006 c a Chính ph v vi c " Quy
ñ nh chi ti t và hư ng d n thi hành m t s ñi u c a Lu t ð u t ư";
- Ngh ñ nh s 197/2004/Nð-CP ngày 03/12/2004 c a Chính ph v vi c: "B i
thư ng, h tr và tái ñ nh cư khi Nhà nư c thu h i ñ t";
- Ngh ñ nh s 181/2004/Nð-CP ngày 29/10/2004 c a Chính ph v "Thi hành
Lu t ñ t ñai";
- Ngh ñ nh s 209/2004/Nð-CP ngày 16/12/2004 c a Chính ph v " Qu n lý
ch t lư ng công trình xây d ng";
- Ngh ñ nh s 16/2005/Nð-CP ngày 07/02/2005 c a Chính ph v "Qu n lý d
án ñ u tư xây d ng công trình";
- Ngh ñ nh s 112/2006/Nð-CP ngày 29/6/2006 c a Chính ph v "S a ñ i, b
sung m t s ñi u c a Ngh ñ nh s 16/2005/Nð-CP v qu n lý d á n ñ u tư xây d ng
công trình";
- Quy t ñ nh s 26/2005/Qð-UB ngày 18/02/2005 c a UBND thành ph Hà
N i v "Ban hành quy ñ nh v b i thư ng, h t r , tái ñ nh cư, th c hi n ngh ñ nh
197/2004/Nð-CP ngày 03/12/2004 c a Chính ph khi Nhà nư c thu h i ñ t trên ñ a
bàn thành ph Hà N i";
- Quy t ñ nh s 05/2006/Qð-UB ngày 3/1/2006 c a UBND thành ph Hà N i v
“Ban hành giá các lo i ñ t trên ñ a bàn thành ph Hà N i, th c hi n Ngh ñ nh s
188/2004/Nð-CP ngày 16/11/2004 c a Chính ph " ;



79
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng
- Quy t ñ nh s 153/Qð-UBND ngày 31/08/2006 c a UBND Thành ph Hà
N i v " Ban hành Quy ñ nh t m th i v qu n lý ñ u tư xây d ng và kinh doanh các d
án khu ñô th m i, khu nhà t rên ñ a bàn Thành ph Hà N i";
- H p ñ ng thuê ñ t s 14.245.99/ðC-HðTð gi a S ð a c hính Hà N i (nay là
S Tài nguyên Môi trư ng nhà ñ t) và Công ty ð u tư Phát tri n h t ng ñô th (nay là
T ng Công ty ð u tư Phát tri n h t ng ñô th ), khu ñ t 5000 m2 t i kh i 74, phư ng
Bư i, qu n Tây H , Hà N i;
- T trình s 83/TT-TrTTV ngày 22/2/2005 c a T ng giám ñ c T ng Công ty
ð u t ư Phát tri n h t ng ñô th g i U ban Nhân dân Thành ph Hà N i v vi c xin
chuy n ñ i ch c năng s d ng ñ t t i kh i 74, phư ng Bư i, qu n Tây H , Hà N i ñ
xây d n g khu sinh ho t văn hoá công c ng c a Qu n Tây H và khu nhà th p t ng
ñ bán;
- Công văn s 677/UB - XD ðT ngày 02/3/2005 c a U ban Nhân dân Thành
ph Hà N i g i S Tài nguyên Môi trư ng và nhà ñ t giao S Tài nguyên Môi trư ng
và nhà ñ t ki m tra, xem xét, ñ xu t ý ki n gi i quy t v vi c c huy n ñ i c h c năng
s d ng khu ñ t t i kh i 74 phư ng Bư i, qu n Tây H , Hà N i.
- Công văn s 3097/TNMT&Nð-KH ngày 08/08/2005 c a S Tài nguyên MT&
Nhà ñ t g i UBND Thành ph Hà N i v vi c T ng Công ty ð u tư Phát tri n h t ng
ñô th xin chuy n ch c năng s d ng ñ t t i kh i 74, phư ng Bư i, qu n Tây H .
- Công văn 550/QHKT - P1 ngày 20/4/2006 c a S Quy ho ch ki n t rúc v
vi c Quy ho c h ki n t rúc t i khu ñ t thu c kh i 74, phư ng Bư i, qu n Tây H .
- Công văn s 211/CV-ðT ngày 26/4/2006 c a T ng giám ñ c T ng Công ty
ð u t ư Phát tri n h t ng ñô th g i U ban Nhân dân Thành ph Hà N i v vi c xin
chuy n ñ i ch c năng s d ng ñ t t i kh i 74, phư ng Bư i, qu n Tây H , Hà N i ñ
xây d ng khu sinh ho t văn hoá và khu nhà th p t ng ñ bán.
- Công văn 1907/UBND - XDðT ngày 10/5/2006 c a UBND thành ph Hà N i
v vi c cho phép T ng Công ty ð u tư Phát tri n h t ng ñô th làm ch ñ u tư, l p d
án ñ u tư xây d ng t h p công trình công c ng ph c v nhu c u c a qu n Tây H và
nhà th p t ng t i kh i 74, phư ng Bư i.
- Thông báo s 53/TB-UBND ngày 09/3/2007 c a UBND Thành ph Hà N i v
k t l u n c a UBND TP t i cu c h p nghe báo cáo n i dung và ti n ñ th c hi n c ác ñ
án QHCT: giai ño n 3 khu ñô th nam Thăng Long, khu v c b c C Nhu - Chèm và
Quy ho ch t ng m t b ng khu ñ t t i kh i 74, phư ng Bư i, qu n Tây H . Trong ñó
UBND Thành ph Hà N i ch p thu n ñ ngh c a T ng Công ty ð u tư Phát tri n h



80
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng
t ng ñô th v vi c tho thu n v i UBND phư ng Bư i và UBND qu n Tây H h t r
ñ u tư 100% kinh phí
- B n v Quy ho ch T ng m t b ng do Trung tâm tư v n ñ u t ư và xây d n g
thu c T ng công ty ñ u tư phát tri n h t ng ñô th l p ñã ñư c S Quy ho c h Ki n
trúc Hà N i ch p thu n ngày 25/4/2007;
- Các tho thu n:
+ Tho thu n c p ñi n că n c vào công văn s 281/ðLTH/KT ngày 21/5/2007
c a ði n l c Tây H ñ ng ý c p ñi n cho D án nhà th p t ng t i kh i 74, ngõ 282
L c Long Quân, phư ng Bư i, qu n Tây H , Hà N i;
+ Tho thu n thoát nư c căn c vào công văn s 435/TNHN ngày 31/5/2007
c a Công ty TNHH Nhà nư c m t thành viên thoát nư c Hà N i ch p thu n vi c thoát
nư c mưa, nư c th i sinh ho t c a khu v c d á n vào h t h ng thoát nư c khu v c lân
c n phía tây c a d á n
+ Tho thu n c p nư c c ăn c vào công văn s 924/KDNS - KT ngày 5/6/2007
c a Công ty kinh doanh nư c s ch v vi c Công ty kinh doanh nư c s ch Hà N i có
kh năng c p nư c cho d án nhà th p t ng t i Kh i 74, ngõ 282 L c Long Quân,
phư ng Bư i, qu n Tây H , Hà N i.
3. T ch c th c hi n Báo cáo ñánh giá tác ñ ng môi trư ng
Báo cáo ñánh giá tác ñ ng môi trư ng D án "T h p công trình công c ng
ph c v nhu c u c a qu n Tây H và nhà th p t ng" ñư c T ng giám ñ c T ng
Công ty ð u tư Phát tri n h t ng ñô th h p ñ ng v i Trung tâm Phát tri n Công
ngh và b o v môi trư ng (COTDEP) tr c thu c Liên hi p các H i khoa h c Vi t
Nam th c hi n.
+ Ch trì th c hi n:
+ T ng h p l p báo cáo:
+ Các thành viên tham gia:
Báo cáo ñánh giá tác ñ ng môi trư ng (ðTM) này ñư c th c hi n theo các b-
ư c sau:
- Nghiên c u t ng h p các tài li u liên quan:
+ Báo cáo nghiên c u kh t hi d án;
+ Các b n v thi t k chi ti t.
+ Các sơ ñ m t b ng, c u t rúc các h ng m c.
+ Quy trình v n hành, qu n lý, ki m soát h ng m c t hi công, v n hành.
- Xác ñ nh các ngu n ô nhi m do quá trình th c hi n d án có th x y ra trong
các giai ño n gi i phóng m t b ng, thi công và v n hành.

81
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng
- Thu th p các s l i u, tài li u v ñi u ki n t nhiên, kinh t - xã h i c a khu
v c th c hi n D á n.
- Ti n hành kh o sát và ño ñ c ñánh giá hi n tr ng môi trư ng t i khu v c D
án và vùng ven H Tây, phía ñông khu D án.
- L y và phân tích 4 m u nư c, 3 m u khí.
- Ti n hành phân tích các thông s gây ô nhi m ñ MT khu d án.
- Th c hi n xây d ng các chuyên ñ và h i t h o l y ý ki n chung.
- T ng h p xây d ng báo cáo ðTM c a d á n.
- G i báo cáo ñ n các chuyên gia trong lĩ nh v c MT xin ý ki n ñóng góp.
- Ch nh lý, b sung và hoàn thi n báo cáo n p cho T ng Công ty ð u tư Phát
tri n h t ng ñô th và trình S Tài nguyên Môi trư ng và nhà ñ t Hà N i th m ñ nh.


Chương 1
MÔ T TÓM T T D ÁN
1. Gi i thi u chung
Tên d án: "T h p công trình công c ng ph c v nhu c u c a qu n Tây
H và nhà th p t ng".
Ch d án: T ng Công ty ð u tư Phát tri n h t ng ñô th .
ð a ch : S 27 Huỳnh Thúc Kháng - Hà N i.
ði n tho i: 04 7583426; 04 7731455.
T ng giám ñ c: Ông Hoàng Long Quang.
2. Mô t D án
Khu ñ t th c hi n D án n m t i ngõ 282 ñư ng L c Long Quân, phư ng Bư i,
qu n Tây H , Hà N i.
Hi n tr ng khu ñ t c ó di n tích 3579,5 m2 do T ng Công ty ð u tư Phát tri n
h t ng ñô th qu n lý s d ng ñư c gi i h n b i các m c t 1 ñ n 36 trong b n ñ
hi n t r ng t l 1/500 do Công ty ñ a c hính Hà N i l p tháng 10 năm 2006.
- Khu ñ t có kích thư c hình h c không vuông v n, có hình d ng g n như hình
tam giác v i m t c nh th ng và hai c nh cong.
- C nh phía nam th ng ti p giáp v i ñ t khu t p th ñ a ch t. Hi n t i các nhà
dân thu c khu t p th ð a ch t h u h t ñã xây d n g nhà bê tông cao 4 t ng ñ n h t
ranh gi i khu ñ t.
- M t ph n phía tây nam khu ñ t t i p giáp v i ñư ng ñ t d n ra ñư ng L c
Long Quân, ph n c òn l i ti p giáp v i khu ñ t c a quân ñ i và Công ty xu t nh p kh u



82
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng
giao thông v n t i - B giao thông v n t i. Khu quân ñ i ñã xây d ng công trình tr s
có chi u cao 4 t ng cách ranh gi i khu ñ t kho ng 4 ñ n 5 m.
- C nh cong dài nh t phía ñông và ñông b c khu ñ t ti p giáp v i ñư ng ven
H Tây.
Khu ñ t hi n t i ñư c s d ng làm tr s cho Xí nghi p cơ gi i công trình 1
tr c thu c T h p công trình công c ng ph c v nhu c u c a qu n Tây H và nhà
th p t ng. Trên khu ñ t có 2 d y nhà g ch 1 t ng c p 4, ph n c òn l i là sân bãi. C t
cao ñ c a khu ñ t t 7,4 m ñ n 8,3 m, cao hơn t 0,6 ñ n 1 m so v i c t cao ñ c a ñ-
ư ng ven H Tây (ño n ñi ngang qua khu ñ t có c t cao ñ t 6,8 m ñ n 7,3 m). Do
khu ñ t c ó m t ñ xây d ng th p và nhà th p t ng nên thu n l i cho khâu chu n b m t
b ng.
- Giao thông: khu ñ t có m t c ng m tr c ti p v i ñư ng d o quanh h , ngoài
ra còn có m t c ng phía ngõ 282 ñư ng L c Long Quân.
* Hình th c ñ u tư
T ng Công ty ð u t ư Phát tri n h t ng ñô th là ñơn v ñ u tư xây m i ñ ng b
các h ng m c công trình: sân, ñư ng, h t ng k thu t ngoài nhà; công trình công c ng,
sân chơi cho tr em, sân c u lông và công trình nhà th p t ng ñ bán.
H ng m c công trình sân chơi sinh ho t c ng ñ ng cho phư ng B ư i, T ng
Công ty ð u tư Phát tri n h t ng ñô th h tr ñ u tư 100% kinh phí xây d ng cho ph-
ư ng Bư i t i khu ñ t này.
* T c h c th c hi n d án
Ch ñ u tư c ó ñ năng l c t t h c hi n d án theo Lu t xây d ng, Lu t ñ u
th u và các văn b n hư ng d n liên quan, vì v y Ch ñ u tư l a c h n hình th c t th c
hi n D án.
* Phương án gi i phóng m t b ng
T ng Công ty ð u tư Phát tri n h t ng ñô th cam k t t thu x p cơ s s n
xu t cho Xí nghi p t r c thu c khi di chuy n ñ c huy n ñ i m c ñích s d ng khu ñ t.
T ng công ty s h tr Xí nghi p t r c thu c m i chi phí di chuy n văn phòng, nhà x-
ư ng c ũ và chi phí xây d n g văn phòng m i.
* T i n ñ th c hi n d án
- Giai ño n chu n b ñ u tư và gi i phóng m t b ng (6 tháng): t t háng 4/2007
ñ n tháng 10/2007.
- Giai ño n th c hi n ñ u tư và gi i phóng m t b ng (12 tháng): t tháng
11/2007 ñ n tháng 11/2008.
- Khánh thành và bàn giao công trình tháng 12/2008.

83
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng
Ti n ñ thi công công trình t khi kh i công ñ n khi khánh thành là 12 tháng.
* T ng m c ñ u t ư
B ng 1.1. T ng m c ñ u tư c a D án
TT N I DUNG CHI S TI N
1 Chi phí xây l p 17 581 871 500
2 Chi phí gi i phóng m t b ng 30 678 206 000
3 Chi phí qu n lý d án và chi phí khác 3 653 319 751
4 Chi phí d d phòng 2 595 669 863
T ng c ng 54 509 067 114
B ng ch : năm m ươi t năm trăm linh chín tri u không trăm linh chín nghìn m t
trăm mư i b n ñ ng.
3. N i dung ch y u c a D án
V trí khu ñ t n m c nh ñư ng ven h do v y vi c b trí các ch c năng s d ng
có vai trò quan tr ng ñ i v i không gian ki n trúc ven h .
Các ch c nă ng ñư c b trí phù h p v i m c ñích s d ng, trong ñó ưu tiên các
công trình công c ng n m sát ñư ng d o ven h , g m 2 sân c u lông, m t khu vui chơi
cho tr em, cùng vư n hoa, cây xanh và th m c .

B ng 1.2. T ng h p c ác ch tiêu quy ho c h t ng th
TT N i dung ðơn v Nhà th p Công trình Toàn
t ng công c ng khu
2
1 Di n tích ñ t t ng m t b ng m 2 600,7 1 009,6 3 610,3
2 T l s d ng % 72 28 100
2
3 Di n tích xây d ng m 910,3 910,3
2
4 T ng di n tích sàn xây d ng m 2 730,9 2 730,9
5 M t ñ xây d ng % 35 25,2
6 T ng cao công trình t ng 3 3
7 H s s d ng ñ t ln 1,32 0,74


Các công trình nhà th p t ng ñư c b trí t p trung, d c theo ñư ng n i b
r n g 7,5 m, t ng s b trí 9 căn bi t th ñ c l p, di n tích ñ t m i căn t 199 m2 ñ n
300 m2, g m nhà 3 t ng, sân, vư n, c ng, tư ng rào. Hình th c ki n t rúc ch ñ o
c a các căn bi t th ñư c thi t k mang nét truy n th ng, phù h p v i c nh quan, khí
h u c a khu v c .
3.1. Công trình công c ng và công trình nhà th p t ng

84
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng
3.1.1. Công trình công c ng

B ng 1.3. T ng h p di n tích công trình công c ng
T ng di n tích (m2)
TT N i dung S lư ng
1 Di n tích khu ñ t 1 009,6
2 Sân c u l ông 02 288,43
3 Sân chơi tr em 01 34,54
4 Vư n hoa, cây xanh 368,56
5 Sân, ñư ng 238,63

3.1.2. Công trình nhà th p t ng và v t li u
a. Cơ c u nhà th p t ng
M u s 1 - Áp d ng cho các lô ñ t 1; 2; 3 và 4
TT N i dung Ch tiêu
(228,3 – 203,9 - 204 - 204) m2
1 Di n tích ñ t
92,5 m2
2 Di n tích xây d ng
3 T ng cao 3 t ng
277,5 m2
4 T ng di n tích sàn
5 Hs s d ng ñ t 1,36 – 1,37
M u s 2 - Áp d ng cho các lô ñ t s 5 và 6
TT N i dung Ch tiêu
( 280 – 299,8) m2
1 Di n tích ñ t
119,8m2
2 Di n tích xây d ng
3 T ng cao 3 t ng
359,4 m2
4 T ng di n tích sàn
5 Hs s d ng ñ t 1,20 – 1,28


Công trình công c ng là nơi di n ra các ho t ñ ng vui chơi và sinh ho t c a
nhân dân phư ng Bư i, vì v y vi c b t rí ñòi h i các ho t ñ ng ph i mang tính c ng
ñ ng cao, t o ñư c c nh quan phù h p.
M u s 3 - Áp d ng cho các lô ñ t s 7 và s 8
TT N i dung Ch tiêu
198,8 m2
1 Di n tích ñ t
89,4 m2
2 Di n tích xây d ng
3 T ng cao 3 t ng


85
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng
268,2 m2
4 T ng di n tích sàn
5 Hs s d ng ñ t 1,35
M u s 4- Áp d ng cho các lô ñ t s 9
TT N i dung Ch tiêu
228, m2
1 Di n tích ñ t
103 m2
2 Di n tích xây d ng
3 T ng cao 3 t ng
309 m2
4 T ng di n t ích sàn
5 Hs s d ng ñ t 1,35
b. Gi i pháp v t li u


* Ph n k t c u
S d ng k t c u bê tông c t thép cho các k t c u c h u l c c hính. Tư ng g ch
làm nhi m v bao che, cách âm, cách nhi t, ngăn chia không gian cho công trình.
* Ph n hoàn thi n, n i th t công trình
+ Ph n thân:
+ Ph n mái: mái bê tông dán ngói ñ .
+ V t li u p lát: n n lát g ch granit, khu v sinh lát g ch granit ch ng trơn,
tư ng g p g ch men kính.
+ V t l i u c a: c a c hính dùng c a g pano ñ c, c a s dùng g .


Chương 2
ðI U KI N T NHIÊN, MÔI TRƯ NG
VÀ KINH T - XÃ H I KHU V C D ÁN
2.1. ðI U K I N T NHIÊN VÀ MÔI TRƯ NG
Qu n Tây H n m phía b c Hà N i, phía ñông giáp qu n Long Biên, tây giáp
huy n T Liêm, nam giáp qu n Ba ðình, b c giáp huy n ðông Anh. Qu n Tây H ñư-
c thành l p t heo Ngh ñ nh s 69/CP ngày 28/10/1995 c a Chính ph g m 8 phư ng
là: phư ng Bư i, phư ng Thu Khuê, Phư ng Yên Ph , phư ng T Liên, phư ng
Nh t Tân, phư ng Qu ng An, phư ng Xuân La và phư ng Phú Thư ng.
D án n m trên lô ñ t thu c ngõ 282 ñư ng L c Long Quân, phư ng Bư i n m
c nh ñư ng d o quanh H Tây.
2.1.1. ð c ñi m ñ a ch t thu văn
1/ Nư c m t


86
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng
2/ Nư c dư i ñ t
3/ ð a hình ñ a m o
4/ ð a ch t thu vă
5/ ð c ñi m ñ a t ng
L p 1: ð t l p thành ph n và tr ng thái không ñ ng nh t.
L p 2: L p sét, sét pha màu nâu h ng, nâu vàng d o c ng.
L p 3: L p xét pha; xám vàng, xám xanh, xám ñen; n a c ng.
L p 4: L p sét pha, xám xanh, xám ghi, d o m m, d o nhão.
L p 5: L p sét nâu hang; xám xanh, d o c ng, d o m m.
L p 6: L p cát thô vưà; xám vàng, xám xanh; ch t v a.
L p 7: L p cát h t thô l n s i s n xám vàng, xám xanh, ch t – ch t v a.
Qua k t qu kh o sát và thí nghi m m u ñ t trong phòng cho m t s nh n xét sau:
- L p ñ t (1): ðây là l p ñ t l p có thành ph n tr ng thái không ñ ng nh t, nên không
s d ng l p ñ t này làm l p ch u l c cho công trình.
- L p sét d o c ng (2) và l p sét pha n a c ng (3) là ñ t có kh năng ch u l c khá t t
ñ i v i các công trình có quy mô vưà và nh , ch trì nên ưu tiên gi i pháp móng nông và
ch n l p sét (2) làm l p ch u l c cho công trình.
- L p sét pha d o m m, d o nhão (4) . (5) là các l p ñ t y u, ñây là nguyên nhân gây lún
n t cho công trình và là nguyên nhân chính gây ra ma sát âm ñ i v i c c bê tông c t thép
ép qua l p này, vì v y không nên s d ng l p này là l p ch u l c chính cho công trình.
- L p cát (6) và (7) là l p ch u l c t t hơn trong c ph m vi kh o sát. ð i v i các
công trình có quy mô l n hơn 5 t ng, ch trì thi t k nên ưu tiên gi i pháp móng c c bê
tông c t thép và ch n l p (6 ) làm l p t a mũi c c cho công trình.
Như v y, qua k t qu kh o sát trên, ch trì thi t k c n nghiên c u k ñ c ñi m cơ
lý c a t ng l p, so sánh v i quy mô công trình ñ có gi i pháp móng cho phù h p.
2.1.2. ði u ki n khí h u

B ng 2.1. ð m tương ñ i trung bình tháng Hà N i (%)
Tháng 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Năm
Hà N i 74 86 84 80 78 75 78 83 72 76 76 75 78
Ngu n: Vi n khí tư ng thu văn năm 2006




87
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng
B ng 2.2. Lư ng mưa trung bình hàng tháng và nă m Hà N i (mm)

Thán 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Nă m
g

Hà 0. 25, 30, 17, 139, 96, 247, 353, 183, 28, 116, 1, 1240,
Ni 4 2 9 9 6 8 0 8 1 3 2 2 4
Ngu n: Vi n k hí tư ng thu văn 2006, theo niên giám th ng kê năm 2006

B ng 2.3. Lư ng b c hơi trung bình tháng và năm Hà N i (mm)
Tháng 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Nă m
Hà 71.4 59.7 56.9 65.2 98.2 97.8 100.6 84.1 84.4 95.8 89.8 85.0 989.1
Ni
Ngu n: Vi n khí tư ng thu văn năm 2006
Nhi t ñ :




Hà N i (0C)
B ng 2.4. Nh êt ñ trung bình tháng
Thán 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Nă
g m
Láng 18, 18, 20, 25, 27, 30, 30, 28, 28, 27, 24, 18, 24,5
3 4 3 4 3 2 0 1 2 4 7 3
Ngu n: Vi n khí tư ng thu văn, 2006.

Hà N i (0C)
B ng 2.5. Nh êt ñ trung bình tháng l n nh t
Tháng 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Nă m
Láng 19,3 19,9 22,8 27,0 31,5 32,6 32,9 31,9 30,9 28,6 25,2 21,8 27,0
Ngu n: Vi n khí tư ng thu văn, 2005.
Hà N i (0C)
B ng 2.6. Nh ê t ñ trung bình tháng nh nh t
Tháng 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Nă m
Láng 13,7 15,0 18,1 21,4 24,3 25,8 25,6 25,1 24,9 24,7 18,5 15,3 20,9
Ngu n: Vi n k hí tư ng Thu văn, 2005.
Ch ñ gió:
T c ñ gió trung bình t i Hà N i ñư c th hi n trong B ng dư i ñây:




88
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng
B ng 2.7. T c ñ gió trung bình tháng t i Hà N i (m/s)
Tháng 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12
Hà N i 2,9 2,9 2,8 3,1 2,9 2,6 2,4 2,2 2,3 2,2 2,3 2,4
Ngu n: Vi n khí tư ng Thu văn, 2005.

Khí h u Hà N i có s bi n ñ i th t thư ng, ch y u là do s tranh ch p nh hư ng
ho t ñ ng c a hai mùa gió và các quá trình th i ti t ñ c b êt di n ra trong m i mùa.

Bão:

B ng 2.8. T n su t bão trung bình tháng t i Hà N i (l n)
Tháng 4 5 6 7 8 9 10 11 12
Hà N i 0,00 0,04 0,11 0,30 0,47 0,32 0,18 0,00 0,00

Ngu n: Vi n k hí tư ng thu v ăn, 2005.
ð b n v ng khí quy n
B ng 2.9Phân lo i ñ b n v ng khí quy n( Ngu n: Vi n Khí tư ng Thu văn, 2005).
T c ñ gió B c x m t t r i ban ngày ð mây che ph ban ñêm
t i ñ cao M nh (ñ Trung bình Y u (ñ cao
Ít mây Nhi u mây
10m cao m t tr i (ñ cao m t m t tr i
( < 4/8) ( > 4/8)
(m/s) > 60) tr i 35 - 60) 2 A A-B B - -
2-3 A-B B C E F
3-5 B B-C C D E
5-6 C C-D D D D
>6 C D C D D


ð b n v n g khí quy n ñư c xác ñ nh theo t c ñ gió và b c x m t t r i vào ban
ngày và ñ c he ph mây vào ban ñêm. Theo nghiên c u c a Trung tâm k thu t môi
trư ng ñô th và khu công nghi p (tháng 4/2003) thì khu v c Hà N i có lư ng mây
trung bình là 9/10, ít mây nh t là 4 tháng cu i năm, tháng ñ t c c ti u là tháng 10, 11
v i lư ng mây trung bình ch c hi m 6/10. Phân lo i ñ b n v ng khí quy n th hi n
trong B ng sau:
Ghi chú:
A- R t không b n v n g D - Trung Hoà
B - Không b n v ng lo i trung bình E - B n v ng trung bình
C - Không b n v ng lo i y u F - B n v ng


89
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng
2.2. HI N TR NG MÔI TRƯ NG T NHIÊN KHU V C D ÁN
V trí khu ñ t c a d án thu c phư ng Bư i, qu n Tây H . Hi n t i khu ñ t này
ñư c T ng Công ty ð u tư Phát tri n h t ng ñô th thuê cho ñ i xe làm bãi ñ xe và b o
dư ng xe. Phía ñông c a khu ñ t là ñư ng ven H Tây, phía nam là nhà dân, phía tây là
nhà m t s cơ quan. ð ñánh giá môi trư ng t nhiên c a khu v c, chúng tôi ch kh o sát
ñánh giá môi trư ng không khí và môi trư ng nư c và phân tích trong tháng 6/2007.
2.2.1. Hi n tr ng môi trư ng không khí
Qua kh o sát, ño ñ c ch t lư ng không khí ngày 22/6/2007.

B ng 2.10. V trí l y m u
Ký hi u To ñ l y m u ð c ñi m c a v trí l y m u
KX1 E: 0584127 T i góc tây nam Khu d án
N: 2328558
KX2 E: 0584145 C ng ra vào khu dD án phía ñư ng d o ven H Tây
N: 2328581
KX3 E: 0584184 Sát mép nư c H Tây
N: 2328543 Phía ñông nam khu d án



B ng 2.11. K t qu phân tích ch t lư ng không khí xung quanh
(H ư ng gió Tây nam)
K t qu phân tích TCVN
Thông s ð ơn v
TT Phương pháp TN
5937 -
TNHH ño KX1 KX2 KX3
2005
0
1 Nhi t ñ C 33 33 33 - ðo nhanh
2 m % 67 67 67 -
ð
3 T c ñ gió m/s 2 2 2 -
mg/m3
4 CO 13,07 12,07 14,10 30,00 TCVN
mg/m3
5 N O2 0,064 0,031 0,054 0,020 ISO: 6768-1998
mg/m3
6 S O2 0,102 0,094 0,167 0,350 ISO: 6767 - 1990
TCVN: 5971 - 2005
mg/m3
7 B i t ng s 0,1207 0,1207 0,1228 0,300 TCVN 5967 - 2005




90
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng
2.2.2. Hi n tr ng ti ng n

B ng 2.12. K t qu tr c ti ng n khu D án

(Th i gian ño 9h - 11h ngày 22/06/2007)
Ký hi u n
ð
TT T o ñ ño ð a ñi m
mu (dBA)
1 KX1 E: 0584127 Giáp khu dân cư t i góc tây nam khu 67,3
N: 2328558 D án
2 KX2 E: 0584145 C ng ra vào khu D án phía ñư ng 64,5
N: 2328581 ven H Tây
3 KX3 E: 0584184 Sát mép nư c H Tây 63,9
N: 2328543 Trư c dãy nhà dân
B ng 2.13. Tiêu chu n Vi t Nam v ti ng n t i các khu v c
(TCVN 5949 - 2005)
Lo i khu v c T 06 h – 18 h T 18 h – 22 h T 22 h – 06 h
Lo i I 55 50 45
Lo i I I 65 60 50
Lo i III 70 65 55
Lo i I V 75 70 60
Lo i V 80 75 65

Ghi chú:
Lo i I: khu v c yên tĩ nh: b nh vi n, vi n ñi u dư ng, nhà tr , nhà dư ng lão,
l p h c, thư vi n, các vi n nghiên c u.
Lo i II: khu quy ho ch nhà , khách s n, c ơ quan, hành chính.
Lo i III: khu thương m i, khu v c ti p c n trong vòng 15 m cách tr c l giao
thông chính, ch , b n xe, b n tàu.
Lo i IV: khu quy ho ch s n xu t ti u th công và công nghi p nh .
Lo i V: khu công nghi p n ng.
Nh n xét
2.2.3. Hi n tr ng môi trư ng nư c
- Nư c m t:




91
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng
B ng 2.14. Ch t lư ng nư c H Tây
(Các m u ñư c l y làm hai ñ t t i hai v trí gi a c a hai ph n xa nh t)
K t qu phân tích
TCVN (B)
STT Ch tiêu ðơ n v 2005
5942 - 2005
2000 2001 2002
ñ t1 ñ t2
1 pH 8,05 7,48 8,2 8,61 8,55 5,5 - 9
2 ð ñc NTU 27,4 12,7 21
3 DO mg/l 5,98 5,81 6,1 ≥2
4 BOD5 mg/l 23,05 18,1 22,8 32 29 3,5 t n 90 105
Ô tô c n c u 90 110
Máy i 93 115
Máy ñ p bê tông 80 - 85 100
Máy cưa tay 80 - 82 95
Máy nén Diesel có vòng tay 75 - 80 97
r ng
Búa máy 1,5 t n 70 - 75 87
Máy phát ñi n 72 - 82 85
Máy ñóng c c 90 - 106 115
Máy tr n bê tông ch y diesel 70 - 75 85


Ti ng n trong khu v c thi công thư ng vư t tiêu chu n cho phép (TCVN 5949 -
1999) t 10 - 20 dBA, ti ng n di n ra liên t c và di n bi n trong th i gian dài. Công vi c

97
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng
ñào ñ t và v n chuy n ñ t ph th i, các lo i máy như g u xúc, máy kéo, máy i, xe t i …
ti ng n có th là 90 dBA kho ng cách 15 m, n u các máy ñó ho t ñ ng cùng lúc thì ñ
n tăng lên t 95 - 98 dBA. Chúng tôi tham kh o tiêu chu n quy ñ nh v ti ng n t rong
khu v c thi công c a M ñ ñánh giá m c ñ gây n c a các thi t b thi công trong
công trư ng xây d ng B ng 3.5.

B ng 3.5. Gi i h n m c ñ ti ng n c a các thi t b thi công
ðơn v : dBA
M c ñ ti ng n Yêu c u c a T ng
TT Lo i thi t b
kho ng cách 15 m c c D c h v (M )
1 Máy ñ m nén (xe lu) < 75
72 ÷ 88
2 Máy g u xúc trư c < 75
72 ÷ 96
3 Gàu ngư c < 75
72 ÷ 83
4 Máy phát ñi n < 75
70 ÷ 82
5 Máy rung 70 ÷ 80 < 75
6 Máy ñào thu l c

Ngu n: Trư ng ð i h c Xây d ng Hà N i.

Kh năng ti ng n t i khu v c thi công c a d án lan truy n t i các khu v c
xung quanh ñư c xác ñ nh như sau:
Li = Lp - ∆Ld - ∆Lc (dBA)
Trong ñó:
Li - M c n t i ñi m tính toán cách ngu n gây n kho ng cách d (m).
Lp - M c n ño ñư c t i ngu n gây n ( cách 1,5m).
∆Ld - M c n gi m theo kho ng cách d t n s i.
∆Ld = 20 lg [(r2/r1)1+a] (dBA)
V i:
r1 - Kho ng cách t i ngu n gây n ng v i Lp (m).
r2 - Kho ng cách tính toán ñ gi m m c n t heo kho ng cách ng v i Li (m).
a - H s ñã k ñ n nh hư ng h p th ti ng n c a ñ a hình m t ñ t (a = 0).
∆Lc - ð gi m m c n qua v t c n. Khu v c d án có ñ a hình r ng thoáng và
không có v t c n nên ∆Lc = 0.




98
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng
T các công th c t rên, tính toán m c ñ gây n c a các lo i thi t b thi công
trên công trư ng t i môi trư ng xung quanh kho ng cách 200 m và 500 m ñư c th
hi n t rong B ng 3.6.

B ng 3.6. M c n gây ra do các phương ti n thi công theo kho ng cách
Mcn Mcn Mcn
TT Thi t b thi công ñi m cách kho ng cách kho ng cách
máy 1,5m 200m 500m
1 Máy i 93 71 63
2 Máy khoan 87 65 57
3 Máy ñ p bê tông 85 63 55
4 Máy cưa tay 82 60 52
5 Máy nén Diezel 80 58 50
6 Máy ñóng c c bê tông 1,5T 75 53 45
7 Máy tr n bê tông 75 53 45
TCVN 5949 - 1999 75

Ghi chú: TCVN 5949 - 1999: Ti ng n ñ i v i khu dân cư.
Th i gian ti p xúc v i ti ng n và m c á p âm ñư c phép theo QðBYT 3733 –
2002 ñư c ch ra B ng 3.7.

B ng 3.7. Tiêu chu n n cho phép ñ i v i môi tr ư ng lao ñ ng
Th i gian ti p xúc v i ngu n gây n M c áp âm ñư c phép (dBA)
8 gi 85
4 gi 90
2 gi 95
1 gi 100
30 phút 105
15 phút 110
< 15 phút 115
Th i gian còn l i trong ngày 80


b. Tác ñ ng ñ n môi trư ng nư c
- Tác ñ ng ñ n môi trư ng nư c m t
Môi trư ng nư c gi a H Tây, theo Báo cáo hi n tr ng môi trư ng năm 2005
thì ch t lư ng nư c t ương ñ i t t, x p x tiêu chu n nư c m t lo i A TCVN 5942 -
2005 do tính ñ m cao và kh nă ng t làm s ch l n. Nư c ven H Tây vào mùa khô

99
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng
thì các ch t iêu oxy hoá sinh h c, oxy hoá hoá h c ñ u vư t quá tiêu chu n cho phép,
ñ c bi t l à crom, d u m và coliform. Do v y, b o v nư c m t H Tây r t quan tr ng.
Trong quá trình xây dung, các tác ñ ng ñ n môi trư ng nư c là:
- Quá trình ñào ñ t và xây d ng công trình chính
- Quá trình ñào ñ t, xây d ng, v n chuy n ñ t, v t li u xây d ng
- Khi thi công các toà nhà
- Nư c th i t vi c r a các thi t b , máy móc, và các d ng c thi công
- Nư c th i sinh ho t c a các công nhân xây ch y u:
+ Ch a hàm l ư ng cao các ch t h u cơ d phân hu sinh h c;
+ Do ch a các lo i vi sinh v t gây b nh cho ngư i và ñ ng v t;
+ Ch a nhi u h p ch t c a N và P;
+ Ch a các lo i khí do quá trình phân hu y m khí các ch t h u cơ như: CH4,
H2S, CO2, NH3 …
D a vào th ng kê c a nhi u qu c gia ñang phát tri n, kh i l ư ng ch t gây ô
nhi m do con ngư i th i vào môi trư ng m i ngày th hi n B ng 3.8.
ð i v i lo i nư c th i này các thành ph n gây ô nhi m n ñ nh nhưng l ưu
lư ng nư c th i thay ñ i t heo th i gian trong ngày, lư ng nư c th i b ng kho ng 65 –
80 % lư ng nư c c p s d ng hàng ngày. Theo Tiêu chu n c p nư c trên công trư ng
là 60 lít/ngư i/ngày thì lư ng nư c th i là 45 lít/ngư i/ngày.
B ng 3. 8. T i lư ng các ch t ô nhi m trong nư c th i sinh ho t

Ch t ô nhi m T i l ư ng các ch t ô nhi m (g/ngư i/ngày)

BOD5 45 - 54 (49,5)
COD 79 - 84 (87)
Ch t r n lơ l ng 70 - 145 (107,5)
T ng N 6 - 12 (9)
Amoniac 2,3 - 4,8 (3,55)
Vi sinh (ðơn v MPN/100ml):
106 - 109
T ng coliform
105 - 106
Fecal coliform
103
Tr n g giun sán

Ghi chú: () - S li u trung bình.
- Ngu n: Theo hư ng d n ñánh giá nhanh tác ñ ng môii trư ng c a
T c h c y t t h g i i.

100
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng
B ng 3.9. Lư ng các ch t ô nhi m do nư c th i sinh ho t c a
cán b công nhân tham gia thi công ñưa vào môi trư ng
(tính cho 50 công nhân)

Ch t ô nhi m Lư ng các ch t ô nhi m (g/ngày)

BOD5 2 475
COD 4 350
Ch t r n lơ l ng 5 375
T ng N 450
Amoniac 177,5
Vi sinh (ðơn v MPN/100ml):
50 x 109
T ng coliform
50 x 106
Fecal coliform
50 x 103
Tr n g giun sán

Căn c vào l ư ng nư c s d ng và lư ng ch t t h i tính ñư c n ng ñ các ch t
ô nhi m ñư c nêu trong B ng 3.10.

B ng 3.10. N ng ñ các ch t ô nhi m trong nư c th i sinh ho t
c a cán b , công nhân tham thi công d án vào lúc cao ñi m
N ng ñ
Ch t ô nhi m
Không x l ý ðã x l ý
BOD5(g/l) 1,1 0,33
COD(g/l) 1,95 0,6
Ch t r n lơ l ng(g/l) 2,34 0,27
T ng N(g/l) 0,2 0,07
Amoni ăc(g/l) 0,078 0,02
Vi sinh (ðơn v MPN/100ml):
2,22 x 106
T ng coliform (*)
2,22 x 103
Fecal coliform (*)
Tr n g giun sán 2,22 (*)


T các b ng trên có th th y r ng khi áp d ng b t ho i truy n th ng, n ng ñ
các ch t ô nhi m v n còn vư t Tiêu ch n cho phép. Vì v y chúng tôi s s d ng b t
ho i c i ti n c ó vách ngă n m ng dòng hư ng lên ñ tăng hi u su t x lý và gi m
thi u ô nhi m.


101
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng
Ngoài nư c th i sinh ho t, còn ph i tính ñ n nư c mưa ch y tràn trên m t ñ t.
Nư c mưa ñư c thu gom qua h t h ng máng, h th ng rãnh h và kín sau ñó ñư c d n
t i c ác h ga l ng và x t h ng vào h th ng thoát nư c c a thành ph .
ðánh giá tác ñ ng c a nư c mưa ch y tràn t i môi trư ng
Theo s li u th ng kê c a T ch c y t t h gi i (WHO), n ng ñ các ch t ô
nhi m trong nư c mưa ch y tràn thông thư ng kho ng 0,5 - 1,5 mg Nitơ/l; 0,004 -
0,03 mg phôtpho/l; 10 – 2 0mg COD/l và 10 – 20 mg TSS/l. Nư c mưa còn có th b ô
nhi m khi ch y qua các khu v c sân bãi có ch a ch t t h i ô nhi m như bãi ch a
nguyên li u, khu v c t hi công ngoài tr i … Tính ch t ô nhi m c a nư c mưa trong
trư ng h p này b ô nhi m cơ h c (ñ t, cát, rác), ô nhi m h u cơ và d u m . ð ñánh
giá tác ñ ng c a nư c mưa ch y tràn trên khu v c c a d án ñ i v i môi trư ng xung
quanh, s d ng mô hình tính toán sau:
+ Lưu lư ng nư c ch y tràn qua khu v c:
Q = 0,278 . k. I. F (m3/s)
Trong ñó:
k - H s dòng ch y (k = 0,6)
I - Cư ng ñ mưa (mm/h)
F - Di n tích lưu v c (m2)
ð i v i m t tr n mưa, tính toán khi chu kỳ tràn ng P = 1 thì cư ng ñ mưa là
100 mm/h, ta có:
Q = (0,278 x 0,6 x 0,1 mm/h x 3600 m2)/3600 s = 0,01668 m3/s
Nêú c ng thoát nư c có bùn c n l ng ñ ng s gây ra úng ng p t c th i.
+ T i lư ng ch t ô nhi m:
Trong nư c mưa ñ t ñ u thư ng ch a lư ng l n các ch t b n tích lu trên b
m t như d u, m , b i … . Lư ng ch t b n này tích t trong m t th i gian ñư c xác
ñ nh theo công th c:
G = Mmax [1 - exp (- kz . T)] F (kg)
Trong ñó:
Mmax - Lư ng b i tích lu l n nh t trong khu v c là (Mmax = 220 kg/ha)
kz = H s ñ ng h c tích lu ch t b n khu v c D án (kz = 0,3 ng-1)
T - Th i gian tích lu ch t b n (T = 15 ngày)
G = 200 [1 - exp (- 0,3 . 15)] 3 = 600 kg
Như v y nh ng ch t b n tích t trong kho ng 15 ngày khu v c D án là 600
kg, lư ng ch t b n này s theo nư c mưa ch y tràn qua khu v c d á n gây tác ñ ng
không nh t i ñ i s ng thu sinh khu v c H Tây.

102
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng
- Tác ñ ng ñ n m ôi trư ng nư c ng m
c. Các tác ñ ng c a c h t th i r n
Lư ng ch t t h i r n trong giai ño n xây d ng ñ i v i công trình bao g m:
+ Ph t h i xây d ng bao g m: ñ t ñá t công tác san n n, làm móng công trình
như g ch, ñá, xi măng, s t thép và g gi y
+ Theo ư c tính chung, m i c án b công nhân viên làm vi c trên công trư ng
s th i ra t 0,3 - 0,5 kg rác th i sinh ho t m i ngày. Ch t th i sinh ho t này nhìn
chung là nh ng lo i d phân hu (tr các bao bì, túi nilon) ch a nhi u c h t h u cơ. ð
tính ñư c lư ng rác th i sinh ho t, thông thư ng xác ñ nh theo bi u th c :
Q=Dm
Trong ñó:
Q - Lư ng rác th i sinh ho t ( kg/ngày ho c m3/ngày)
D - S ngư i t i t h i ñi m chính
m - Th tích (ho c tr ng lư ng) rác (kg/ngư i/ngày ho c m3/ngư i/ngày)
V i s lư ng lúc cao ñi m là 50 công nhân thì lư ng rác th i sinh ho t phát
sinh s là 15 – 25 kg/ngày.
d. S c môi trư ng
Các kho ch a nguyên v t li u, nhiên li u (sơn, xăng, d u DO, d u FO…) là các
ngu n có kh nă ng gây cháy n .
e. Các tác ñ ng ñ n kinh t xã h i g m :
- Bi n ñ i dân s
- S c kho c ng ñ ng



3.3. ðÁNH GIÁ TðMT C A D ÁN TRONG GIAI ðO N V N HÀNH
3.3.1. ðánh giá tác ñ ng ñ n m ôi trư ng nư c
Nư c th i sinh ho t
Khi d án hoàn thành, s có 9 bi t th , d ki n s cung c p ch cho 60 ngư i.
V i ñ nh m c nư c c p nư c bình quân 100 l/ngư i/ngày và l ư ng nư c th i b ng
80% lư ng nư c c p thì lư ng nư c th i sinh ho t c a khu dân cư khi ñi vào ho t
ñ ng s vào kho ng 4,8 m3/ngày.
K t qu phân tích cho th y nư c th i sinh ho t c h a c h y u c n, bã, các ch t
r n lơ l ng, các h p ch t h u cơ và vi sinh v t. N u tính trung bình, hàng ngày m i
ngư i th i ra 107,5 gam ch t r n lơ l ng và 49,5 gam BOD5 thì lư ng ch t r n l ơ l ng
và BOD5 ch a trong nư c th i sinh ho t c a c khu s là:


103
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng
107,5 g/ngư i/ngày x 60 ngư i x 1000
Ch t r n lơ l ng = = 1 343 mg/l
4 800 lít/ngày


49,5 g/ngư i/ngày x 60 ngư i x 1000
BOD5 = = 618 mg/l
4 800 lít/ngày

Các s li u tính toán trên cho th y các giá tr cơ b n v ch t r n l ơ l ng và
BOD5 ch a trong nư c th i sinh ho t c a d án cao hơn tiêu chu n cho phép trong c t
B c a TCVN 5945 - 2005. Do ñó, ñ gi m thi u m c ô nhi m thì nư c th i sinh ho ,
nhóm tư v n MT ñ xu t ch ñ u t ư áp d ng b t ho i c i ti n.

Nguyên lý: nư c th i ñi qua vách ngăn m ng sau ñó theo dòng hư ng lên,

hi u qu x lý BOD, COD, ch t l ơ l ng cũng cao hơn.
Nư c mưa ch y tràn
Theo s l i u khí tư ng thu văn, lư ng mưa trung bình hàng năm c a Hà N i
vào kho ng 1200 mm. Lư ng mưa t p trung ch y u vào các tháng t tháng 5 ñ n
tháng 10. Trong ñó tháng 8 thư ng có lư ng mưa l n nh t v i 333,8 mm.
Di n t ích m t b ng c a D án là 3600 m2 nên ta có th tính ñư c l ưu lư ng
nư c mưa:
+ Lưu lư ng nư c mưa tính trung bình theo năm:
Q = 3600 x 1,2 = 4320 m3/nă m
Theo thi t k , nư c mưa ch y theo c ng rãnh trong khu v c d án s theo
ñư ng d n ñ th ng vào h th ng c ng thoát nư c th i chung.
Vào mùa mưa, nư c mưa ch y tràn có th cu n theo các ch t h u cơ và ch t
r n lơ l ng. Theo các nhà chuyên môn, giá tr COD c a nư c mưa ch y tràn n m t rong
kho ng 10 – 20 mg/l và hàm lư ng ch t r n lơ l ng là 20 – 30 mg/l. Do v y, nhìn
chung, nư c mưa ch y tràn có th ñ tr c ti p ra h th ng mương tư i tiêu c a khu
v c.
Ư c t ính n ng ñ các ch t ô nhi m trong nư c mưa ch y tràn như sau:
T ng Nitơ 0,5 - 1,5 mg/l; COD: 10 – 20 mg/l;
Phospho: 0,004 - 0,03 mg/l; SS: 10 – 20 mg/l.
T i lư ng ch t ô nhi m mà nư c mưa ch y t ràn qua khu v c d án ñưa vào h
th ng thoát nư c c a thành ph là:
T ng Nitơ 0,025 - 0,077 kg/ngày; COD: 0,52 - 1,03 kg/ngày;
Photpho: 0,002 - 0,015 kg/ngày; SS: 0,52 - 1,03 kg/ngày
3.3.2. ðánh giá tác ñ ng ñ n m ôi trư ng không khí

104
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng
Ô nhi m giao thông
Ô nhi m do khí th i c a h th ng ñi u hoà không khí
+ Làm nh hư ng x u t i c nh quan môi trư ng ñô th khi m t ngoài c a công trình
ki n trúc ñư c l p ñ t các dàn nóng (ouside) c a máy.
+ Khí th i c a dàn nóng máy ñi u hoà s gây ô nhi m nhi t.

+ Các lo i máy rò r ch t t i l nh (khí gas) gây ô nhi m khí quy n và t ng ozon.

Tác ñ ng do ti ng n

Ti ng n c a dòng xe ch y trên ñư ng t o ra các ph n ng khác nhau cho con
ngư i. Ti ng n t i khu th thao và khu bi t th có m c ñ không l n nên không nh
hư ng ñ n cu c s ng c a cư dân.
3.3.3. Các tác ñ ng do ch t th i r n gây ra
Theo quy ho ch chung c a Hà N i, ñ n sau 2010 m i ngư i th i ra kho ng 1kg -
1,2 kg/ngày - ñêm. Như v y, ư c tính lư ng rác th i c a D á n trong giai ño n ho t ñ ng
kho ng t 60 kg/ngày - ñêm ñ n 65 kg/ngày - ñêm.
Lư ng rác th i này s ñư c Công ty Môi trư ng ñô th thu gom, v n chuy n .
3.3.4. Các s c có th x y ra trong quá trình ho t ñ ng
S c cháy, n
ñ ng ch t th i r n




105
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng
Chương 4
CÁC BI N PHÁP GI M THI U TÁC ð NG X U,
PHÒNG NG A VÀ NG PHÓ S C MÔI TRƯ NG
4.1. CÁC BI N PHÁP GI M THI U TÁC ð NG MÔI TRƯ NG
4.1.1. Các bi n pháp gi m thi u tác ñ ng trong giai ño n thi công
Các bi n pháp t ng quát g m:
4.1.1.1. Gi m thi u ách t c giao thông trong giai ño n thi công
4.1.1.2. Ki m soát và gi m thi u ô nhi m môi trư ng không khí
a. Gi m thi u ô nhi m b i
b. Gi m thi u ô nhi m môi trư ng do các lo i khí th i
c. Ki m soát và bi n pháp gi m thi u ô nhi m ti ng n
4.1.1.3. Gi m thi u các nh hư ng gây ô nhi m môi trư ng nư c
D án ñ m b o tuân th các ñi u kho n, quy ñ nh có liên quan trong “Quy ñ nh v
ñ m b o tr t t , an toàn và v sinh môi trư ng trong quá trình xây d ng các công trình t i
Thành ph Hà N i” c a UBND thành ph Hà N i; các Tiêu chu n, Quy ph m, Ch d n ñ i
v i h th ng c p thoát nư c 20 TCN 51-84, 20 TCN 33 - 85; TCVN 5576 - 1991; các Quy
chu n trong thi công xây d ng, các Quy ñ nh v v sinh và b o v ngu n nư c…
- ð i v i nư c mưa và nư c th i thi công
- ð i v i nư c th i sinh ho t
- Ch t th i r n
4.1.1.4. Các bi n pháp gi m thi u tác ñ ng ñ n môi trư ng ñ t
4.1.1.5. Gi m thi u các tác ñ ng do tai h n giao thông và lao ñ ng
4.1.2. Kh ng ch các tác ñ ng ñ n môi trư ng trong giai ño n v n hành
B ng 4.1. Các bi n pháp gi m thi u tác ñ ng môi trư ng D án s áp d ng
TT Ngu n gây tác ñ ng Bi n pháp gi m thi u ñang áp d ng
1 Nư c th i sinh ho t S d ng h xí t ho i ñ x lý nư c th i sinh ho t.
2 - Phân lo i t i ngu n;
Ch t t h i r n - Thuê Công ty môi trư ng ñô th thu gom và v n
chuy n ch t th i ñ n nơi x lý.
3 - ði u hoà không khí k t h p thông gió t nhiên.
Khí th i
- Tr ng cây xanh
4 - Trang b bình c u ho , chuông báo cháy, b nư c
Sc ch a cháy;
- T p hu n ch a cháy ñ nh kỳ.



106
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng
4.1.2.1. Kh ng ch và gi m thi u ô nhi m do ch t th i r n
4.1.2.2. Kh ng ch và gi m thi u ô nhi m nư c
ð i v i nư c th i sinh ho t
M t s bi n pháp sau ñây s ñư c th c hi n
D án s ti n hành xây d ng h th ng x lý nư c th i t i các bi t th theo sơ ñ
sau:

B t ho i

ðư ng C ng khu
C ng ngoài
ng thu vc
nhà
H ga
ngăn hơi
Hình 4.1. Sơ ñ x lý nư c th i d ki n xây d ng c a d án
ð i v i nư c mưa
Sơ ñ thoát nư c ñư c ch ra trong t ng m t b ng c p, thoát nư c.
4.1.2.3. Kh ng ch và gi m thi u ô nhi m không khí và ti ng n.
4.2. BI N PHÁP PHÒNG NG A, NG PHÓ S C MÔI TRƯ NG
4.2.1. Yêu c u chung
V n ñ phòng cháy ch a cháy theo các tiêu chu n sau:
- TCVN 3254 - 89: An toàn cháy;
- M t s Tiêu chu n hư ng d n phòng ch ng sét;
- L p ñ t thi t b báo cháy, ch a cháy theo ñúng các Tiêu chu n quy ph m (TCVN
2622- 88) t i khu v c có nguy cơ cháy n ;
- L p ñ t thi t b an toàn cho ñư ng dây t i ñi n và thi t b tiêu th (aptomát b o v
ng n m ch và ng n m ch ch m ñ t…);
- L p h th ng ch ng sét cho nhà cao t ng theo tiêu chu n 20 TCN 46 - 84.
4.2.2. Trang thi t b và phương án phòng ch ng
a. ð i v i cháy n
Theo tiêu chu n Vi t Nam TCVN 3890 - 1984, TCVN 9101 - 1996, TCVN 6379 -
1998 t i các khu v c có nguy cơ cháy n ;
- T i các khu v c d cháy, l p ñ t h th ng báo cháy g m các ñèn báo hi u, chuông
báo theo ñúng tiêu chu n quy ph m ( TCVN 2622 - 1995), h th ng thông tin, báo ñ ng;
- L p ñ t thi t b an toàn lao ñ ng cho ñư ng dây t i ñi n và thi t b tiêu th ñi n
(aptomat b o v ng n m ch ch m ñ t…) theo TCVN 4756 – 1989;
- L p ñ t h th ng c m ng có ñ u c m bi n ñ báo ñ ng khi có nh ng s c b t
thư ng x y ra.

107
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng
b. Thi t k ch ng sét công trình và h th ng ti p ñ a
- L p ñ t h th ng dây ch ng sét bao g m dây d n ñi n, ti p ñ a và c t thu lôi theo
ñúng Tiêu chu n quy ph m 20 TCM 46 - 1984 t i các công trình xây d ng;
- Trên công trình b trí các kim thu sét b ng thép m k m. Kim thu sét hàn vào các
ñ nh vì kèo ho c ñ t trên mái, có bi n pháp ch ng d t, các dây thu b ng thép. ð ñ m b o
th m m công trình và tính an toàn cao cũng như ñ m b o ph m v b o v l n, công trình
ch ng sét ñánh th ng b ng tia ti n ñ o theo công ngh PULSAR.
H th ng ch ng sét:
- Trong công trình s d ng h th ng ch ng sét tia ti n ñ o công ngh m i
Stormaster - ESE - 50, bán kính b o v R = 95 m;
- T t c các liên k t trong h th ng ch ng ph i ñư c th c hi n b ng hàn ñi n;
- H th ng ti p ñ a dùng k t h p dây - c c ti p ñ a. Dây ti p ñ a ñư c chôn ng p
sâu 0,8 m l p b ng ñ t m n ñ m k . C c ti p ñ a ñư c ñóng ng p sâu 0,8 m ði n tr ti p
ñ a ñ m b o ñi u ki n RTðCS ≤ 10 Ω.T t c các liên k t trong h th ng ch ng sét ph i
ñư c th c hi n b ng hàn ñi n.
c. Hoá ch t s d ng
Hi u qu c a các bi n pháp áp d ng
ð m b o ñ t TCVN phòng ch ng s c trong quá trình ho t ñ ng.
4.2.3. Các gi i pháp phòng ch ng s c môi trư ng


Chương 5
CAM K T TH C HI N BI N PHÁP B O V
MÔI TRƯ NG C A C A D ÁN
( theo quy ñ nh Ngh ñ nh 80 và ch th 08)


Chương 6
CÁC CÔNG TRÌNH X LÝ MÔI TRƯ NG,
CHƯƠNG TRÌNH QU N LÝ VÀ GIÁM SÁT MÔI TRƯ NG
6.1. DANH M C CÁC CÔNG TRÌNH XLMT CH Y U GIAI ðO N V N HÀNH
6.1.1. H th ng c p nư c
Nư c sinh ho t ñư c l y t ñư ng ng c p nư c phân ph i d ki n xây d ng d c
ñư ng quy ho ch phía nam khu ñ t, trong quá trình tri n khai D án Ch ñ u tư s tho
tho thu n v i Công ty kinh doanh nư c s ch Hà N i ñ xin ñi m ñ u nư c.
M ng lư i c p nư c ñư c thi t k t m ng ngoài ñ n các tuy n ng nhánh d ch v
ch y d c lô ñ t ñ m b o cung c p nư c vào các b ch a c a các h dân. Nư c ñư c c p

108
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng
ñ n t ng căn h qua van khoá và ñ ng h ño nư c. M i nhà có m t h th ng c p nư c
riêng bi t. ð sâu chôn ng trung bình 0,4 m.
V t li u s d ng cho m ng d ch v c p nư c: ng, ph ki n là nh a HDPE.
Sơ ñ h th ng c p nư c sinh ho t:

ng v n
Ngu n nư c B ch a Máy bơm sinh h at
chuy n


Tiêu th ng d n phân ph i B nư c mái


H th ng c p nư c trong nhà
H th ng c p nư c ñư c l y t m ng ngoài qua van khoá và ñ ng h ño nư c c p
vào b nư c ng m c a t ng căn h .
6.1.2. H th ng thoát nư c
Thoát nư c cho d án dùng gi i pháp thi t k riêng. Nư c mưa trong khu v c d án
ñư c thu vào các ga thu nư c mưa tr c ti p trên ñư ng và ch y vào c ng φ400 – φ800
b ng bê tông c t thép, sau ñó ch y v h th ng thoát nư c c a Thành ph .
Kho ng cách gi a các ga thu t 35 m – 40 m, ñ d c c ng t i thi u imin = 1/D (D -
ñư ng kính ng). Nư c mưa sau ñó ch y v h th ng thoát nư c mưa theo Quy ho ch c a
thành ph .
H th ng thoát nư c mưa bao g m:
+ Nư c mưa trên mái: thi t k h th ng ng ñ ng thu nư c mưa trên mái;
+ Bên ngoài nhà: thi t k m ng lư i thu gom toàn b nư c mưa t các toà nhà vào
các rãnh h , h ga;
+ H ga nư c mưa c u t o ñáy l ng cát, n p ga ñi n hình.
- Thoát nư c th i sinh ho t: Nư c th i sinh ho t t các căn h sau khi ñư c x lý
qua b ph t ñ vào ga c ng và tuy n c ng φ300 ñ vào h th ng thoát nư c th i c a thành
ph r i t ch y v tr m và ñư c bơm v tr m x lý nư c th i chung c a Thành ph .
+ H th ng thoát phân, ti u ñư c thu vào ng nh a φ100 ñ và b xí ñ t trong nhà
k t h p v i móng nhà.
+ H th ng thoát nư c r a, t m gi t ñư c thu vào ng nh a φ90, φ76 x ra ga c ng
và c ng φ300.
Các t ng ñ u ñ t ng ki m tra cao cách m t sàn 1,0 m và ng thông t c.
Thông hơi cho h th ng thoát nư c
Nhi m v c a h th ng thông hơi trong công trình là n ñ nh và cân b ng áp su t
trong m ng thoát nư c b ng áp su t khí quy n, ngăn không cho mùi hôi th i, khí ñ c vào

109
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng

nhà. ng thông hơi có ñư ng kính bé nh t φ60 mm ñ t cách t ng áp mái t i thi u 0,7 m. B
trí ng thông hơi k t h p v i ng ñ ng thoát phân, thoát sàn.
ng thông hơi vươn lên mái theo ng ñ ng φ90 mm, φ76 mm.
Các gi i pháp xây d ng h th ng c p thoát nư c.
- V t li u ng c p nư c dùng ng thép nh a có ñư ng kính t φ32 mm.
- ng c p nư c ngoài nhà, ñ sâu ñ t ng trung bình t 0,3 ñ n 0,5 m (tính ñ n
ñ nh ng). Sau ñó l p b ng cát thô.
- ng nh a PVC thoát nư c th i và nư c mưa ngoài nhà ñư c chôn sâu t 05 m
ñ n 0,7 m và l p ng b ng cát khô.
- Khi n i ng và các linh ki n van, tê, cút ph i dùng s i gai t m sơn ñ c ho c băng
keo.
- T t c các ñư ng ng ph i ñư c th thu l c trư c khi l p và trát.
6.1.3. H th ng x lý nư c th i
Nư c th i sinh ho t c a công trình ñư c thu và x lý t i b t ho i và ga c ng trư c
khi ñưa ra h th ng thoát nư c chung c a thành ph , ñ m b o tiêu chu n v sinh môi
trư ng thành ph quy ñ nh TCVN 6772 - 2000.
Các b t ho i, thi t k theo mô - ñun.
Dung tích b t ho i ñư c xác ñ nh theo công th c:
W = Wn + Wc
Trong ñó:
Wn: th tích nư c c a b . Wn = 056 x 0.7 = 0.4m3.
Wc: th tích c n c a b . Wc =[A.T.(100-W1).B.C]. N/[100 - W2). 100]
V i:
A: lư ng c n trung bình c a m t ngư i th i ra trong 1 ngày;
T: th i gian gi a 2 l n l y c n (ngày);
W1, W2: ñ m c a c n tươi vào b và c a c n khi lên men;
B: H s k ñ n vi c gi m th tích c n khi lên men;
C: h s k ñ n vi c ñ l i m t ph n c n ñã lên men khi hút c n ñ gi l i vi sinh
v t giúp cho quá trình lên men c n ñ ơc nhanh chóng, d dàng;
N: s ngư i.
V i D án này ta có:
Wc = [ 0,5 x365 x ( 100-95) x 0,7 x1,2] x5/[(100 - 90) x 100] = 0,38m3.
Như v y: W = Wn + Wc = 0,4 + 0,38 = 0,78m3.
Suy ra ñ i v i các toà nhà ki u nhà vư n, m i căn h xây d ng ñ c l p nên xây
d ng m i b có dung tích 1,5m3.

110
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng
6.1.4. H th ng x lý ô nhi m khí
Các gi i pháp v ch ng n, ñi u hoà không khí, ch yéu là các gi i pháp thi t k ,
tr ng cây xanh.
H th ng thông gió
H th ng q at thông gió khu v sinh: v i th tích khu v sinh kho ng 15 m3 (di n
tích 5 m2, chi u cao tr n là 2,7 m) tính cho 10 l n thay ñ i khí/gi . Công su t qu t hút gió
là 150 m3/h. Qu t tr c ti p và th i vào h p k thu t khu v sinh, sau ñó ñ y lên mái công
trình. Khi qu t không làm vi c thì cánh van m t chi u ñi theo qu t s t ñ ng s p xu ng
ñ ngăn mùi t h p k thu t xâm th c vào căn h .
H th ng ñi u hoà: d ki n m i căn h có t i ña 3 máy ñi u hoà.
6.2. CHƯƠNG TRÌNH QU N LÝ VÀ GIÁM SÁT MÔI TRƯ NG
6.2.1. Chương trình qu n lý môi trư ng
Theo lu t b o v môi trư ng, trong các giai ño n trư c khi xây d ng và v n hành
thì Ch ñ u tư cùng v i các ðơn v trúng th u xây d ng và v n hành s ph i th c hi n k
ho ch qu n lý môi trư ng (KHQLMT).
K ho ch qu n lý môi trư ng là r t c n thi t ñ giám sát các ch tiêu và có th d
báo ñư c các bi n ñ i v môi trư ng ñ ng th i xây d ng ñư c các bi n pháp gi m thi u
trư c khi có nh ng bi n ñ i môi trư ng x y ra.
M c tiêu c a KHQLMT cho D án là cung c p các hư ng d n ñ d án ñ m b o v
m t môi trư ng. KHQLMT bao g m chương trình gi m thi u các tác ñ ng ñ n môi trư ng,
chương trình tuân th các bi n pháp gi m thi u môi trư ng ñ i v i ch ñ u tư, các yêu c u
v báo cáo, cơ c u t ch c th c hi n KHQLMT và k ho ch ng c u kh n c p các s c
có th x y ra trong t ng giai ño n c a D án.
6.2.1.1. Qu n lý môi trư ng giai ño n xây d ng
Trong quá trình xây d ng s thuê chuyên gia giám sát vi c xây d ng và các chuyên
gia này s qu n lý thư ng xuyên trong giai ño n thi công. Giám ñ c H p ñ ng xây d ng
ghi l i các tác ñ ng môi trư ng ñư c xác ñ nh trong báo cáo này.
Trong h p ñ ng xây d ng s có các ñòi h i:
- Ki m tra ban ñ u trong su t giai ño n ñ u ñ ñ m b o r ng nhà th u ñư c ch n có
kinh nghi m, bi n pháp qu n lý th c t nh t v lĩnh v c môi trư ng;
- Trong su t quá trình xây d ng nhà th u c n qu n lý:
+ L a ch n và ñi u ch nh v trí ch a v t li u;
+ Ki m soát giao thông va ti ng n.
+ Qu n lý ch t th i r n và nư c th i;
+ B o v khu v c xung quanh ñ phòng hư h i không c n thi t;

111
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng
+ Ki m soát các thi t b an toàn và b o h lao ñ ng c a công nhân;
+ L a ch n gi i pháp thi công t i ưu, h n ch ách t c giao thông.
D án ñã có nh ng bi n pháp giáo d c b o v môi trư ng như:
- T ch c các l p t p hu n ñ nh kỳ cho m i ñ i tư ng th c hi n d án v các v n
ñ : an toàn, v sinh lao ñ ng, lu t b o v môi trư ng và có nh ng bi n pháp ñ ng viên và
ki m tra vi c th c hi n;
- Giáo d c cho m i cán b công nhân viên có ý th c b o v môi trư ng lao ñ ng,
môi trư ng sinh thái trư c h t vì s c kho c a chính b n thân mình, coi môi trư ng là tài
s n c n ñư c b o v .
6.2.1.2. Qu n lý môi trư ng giai ño n v n hành
- Qu n lý hi u qu h th ng thoát và x lý nư c th i, h th ng thu gom ch t th i
r n;
- Ki m tra, giám sát thư ng xuyên các h th ng thoát nư c;
- Ki m tra ñ nh kỳ các thi t b phòng cháy, các thùng rác ñ t t i các v trí thu gom.
6.2.2. Chương trình giám sát môi trư ng
ð ñ m b o các ho t ñ ng c a D án ñ u tư xây d ng khu nhà di n ra bình
thư ng, ñ ng th i ki m soát, kh ng ch các tác ñ ng tiêu c c ñ n môi trư ng xung quanh,
Ban qu n lý D án s có các cán b chuyên trách v môi trư ng và th c hi n chương trình
giám sát ch t lư ng môi trư ng trên cơ s h p tác v i các cơ quan qu n lý, cơ quan ch c
năng v b o v môi trư ng. Hi n tr ng môi trư ng s ñư c ñánh giá trong m i giai ño n,
riêng trong giai ño n cu i cùng sau khi d án ñã ñư c ñưa vào s d ng, v n hành thì tình
tr ng môi trư ng s ñư c theo dõi thư ng xuyên, các s li u ñánh giá ñư c lưu tr h
th ng. Các ñ i tư ng quan tr c, giám sát là ch t lư ng môi trư ng không khí, ch t lư ng
môi trư ng nư c.
6.2.2.1. Giám sát ch t th i
a. Giám sát nư c th i
B trí quan tr c thư ng xuyên ch t lư ng nư c th i ñ u ra ñ m b o ph i ñ t tiêu
chu n TCVN 5945 - 2005, lo i B.
- ð i tư ng ki m tra:
+ Nư c th i sinh h at;
+ Các h th ng thoát nư c sinh ho t, thoát nư c mưa và h th ng c p nư c;
- N i dung ki m tra:
+ ðo ki m tra ch t lư ng nư c th i sinh ho t:
V trí ki m tra nư c ra sau các b t ho i;
Các thông s ñánh giá: pH, SS, BOD, COD, NTS, N-NH3, PTS, Coliform.

112
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng
+ Ki m tra kh năng thoát nư c và tình tr ng ch t lư ng c a các h th ng thoát
nư c. Ki m tra ch ñ v n hành, qu n lý, k thu t, ch t lư ng c a nư c th i. T n su t
ki m tra là 6 tháng/l n cho năm ñ u tiên và m i năm m t l n cho các năm ti p theo.
b. Giám sát khí th i
Như ñã trình bày trong ph n ñánh giá tác ñ ng ñ n môi trư ng c a D án là các
ho t ñ ng khi xây d ng D án, ñưa D án vào v n hành có các nh hư ng ñ n môi trư ng
không khí và m i giai ño n có m t ñ c trưng khác nhau. Vì v y giám sát ch t lư ng không
khí t i nh ng khu v c th c hi n D án là c n thi t. Quan tr c ch t lư ng môi trư ng
không khí c a D án ñư c ti n hành t i khu v c th c hi n c a D án và khu v c dân cư
lân c n.
M c tiêu c a giám sát ch t lư ng không khí
M c tiêu c a công tác giám sát ch t lư ng không khí tóm t t như sau:
- Quan tr c n ng ñ các ch t ô nhi m không khí bên trong khu v c d án;
- Quan tr c n ng ñ các ch t ô nhi m không khí bên ngoài khu v c d án;
- Nh n bi t s m s gia tăng lư ng th i các ch t ô nhi m không khí t các ngu n
th i ñ có nh ng bi n pháp gi m thi u.
V trí các ñi m quan tr c ch t lư ng không khí
Quan tr c ch t lư ng không khí ñư c ti n hành ñ i v i t t c các ngu n th i khí
trong khu v c nghiên c u và không khí khu v c xung quanh cũng như khu v c dân cư.
Quan tr c ch t lư ng không khí ñư c chia thành hai lo i: giám sát ngu n th i và quan tr c
ch t lư ng không khí khu v c xung quanh. Vi c giám sát ñư c ti n hành trong c hai giai ño n:
xây d ng và v n hành D án.
V trí quan tr c ch t lư ng không khí khu v c d án: ba ñi m (hai ñi m t i khu v c
thi công, m t ñi m t i khu v c dân cư g n nh t).
- Thông s giám sát:
+ B i lơ l ng;
+ Ti ng n;
+ Khí SO2, CO, NO2 …
- Thi t b thu m u: thi t b tiêu chu n
- T n su t th c hi n: 6 tháng/1l n (trong giai ño n thi công) và 1 năm/l n (sau khi
D án ñi vào s d ng);
- Tiêu chu n so sánh: tiêu chu n ch t lư ng MT Vi t Nam (TCVN 5937 – 2005).
c. Giám sát môi trư ng nư c
Giám sát ch t lư ng nư c m t



113
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng
Vi c giám sát ch t lư ng nư c khu v c d án s ñư c ti n hành c trong giai
ño n thi công xây d ng và trong giai ño n v n hành D án.
ð ñ m b o các ho t ñ ng c a D án di n ra bình thư ng, ñ ng th i kh ng ch các
tác ñ ng tiêu c c ñ n môi trư ng xung quanh, c n có chương trình giám sát môi trư ng
bao g m ki m tra, giám sát ch t lư ng ngu n nư c.
M c tiêu chính c a h th ng giám sát ch t lư ng nư c cho khu v c này là giám sát
nh hư ng c a quá trình thi công ñ n s bi n ñ i ch t, lư ng c a h th ng nư c m t, nư c
ng m khu v c.
V trí quan tr c ch t lư ng nư c: nư c th i c a khu dân cư trư c khi ch y vào h
th ng thoát nư c chung c a thành ph .
T n su t quan tr c: 2 l n/năm.
Thông s giám sát: pH, COD, BOD, SS, T ng P, Coliform.
Tiêu chu n so sánh: áp d ng Tiêu chu n Vi t Nam (TCVN).
d. Giám sát khác
Giai ño n thi công d án
+ Ki m tra khám s c kho ñ nh kỳ: ngoài khám s c kho khi tuy n cán b , công
nhân tham gia D án, ban qu n lý d án s ti n hành khám s c kho ñ nh kỳ 1 l n/năm
trong su t th i gian th c hi n D án. Nh ng công nhân khi làm vi c ph i ti p xúc thư ng
xuyên v i các y u t ñ c h i s ñư c khám ñ nh kỳ 2 l n /năm. Công ty có ch ñ b i
dư ng thích h p cho nh ng công nhân làm vi c nh ng nơi ñ c h i, b i dư ng ca ñêm …
+ Ki m tra vi c tr ng cây xanh và th m c ;
+ Ki m tra vi c th c hi n các bi n pháp ñ m b o an toàn, v sinh lao ñ ng.
Giai ño n D án ñi vào v n hành
+ Giám sát vi c thu gom và v n chuy n rác th i;
+ Giám sát vi c v sinh môi trư ng khu v c công c ng;
+ Ki m tra s t n t i và kh năng thoát nư c c a các tuy n thoát nư c sinh ho t,
n a mưa. Xác ñ nh các y u t gây c n tr ñ n kh năng thoát nư c và làm gia tăng n ng
ñ ch t b n trong các lo i nư c th i;
+ Ki m tra ñi u ki n v sinh t i các khu lán tr i, m c ñ ti n nghi c a các khu v
sinh công c ng, công trình b t ho i. Xác ñ nh các y u t làm gi m ñi u ki n v sinh t i
các khu v c c a D án.
T n su t: 2 l n/năm (ñ i v i năm ñ u tiên) và 1 l n/năm (ñ i v i các năm ti p theo).




114
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng
Chương 7
D TOÁN KINH PHÍ CHO CÁC CÔNG TRÌNH MÔI TRƯ NG

7.1. D TOÁN KINH PHÍ CHO CÁC CÔNG TRÌNH X LÝ MÔI TRƯ NG
- Xây d ng m ng lư i thoát nư c ngoài nhà ư c tính 300 000 000 ñ ng.
- H th ng x lý nư c th i: do D án ch ti n hành xây ph n thô và n i dung chính
c a D án là xây d ng các nhà ñ bán nên kinh phí x lý nư c th i sinh ho t s do các
h gia ñình t thanh toán.
- Tr ng cây xanh: 30 000 000 ñ ng.
- Thu gom các ch t th i r n: các h gia ñình s t i ký h p ñ ng v i Công ty môi
trư ng ñô th ñ thu gom rác sinh ho t hàng ngày v i m c tiêu th hi n nay là 4 000
ñ ng/ngư i/tháng. V i s dân kho ng 60 ngư i, s ti n chi tr cho vi c thu gom ch t th i
r n hàng năm s kho ng 2 400 000 ñ ng, kho n chi phí này do các h gia ñình tr .
7.2. D TOÁN CHO CÔNG TÁC GIÁM SÁT MÔI TRƯ NG
D ki n kinh phí giám sát môi trư ng: 14 tri u ñ ng/năm.
Trong ñó:
Thành ph n giám sát Kinh phí ( ñ ng/năm)
Ch t lư ng không khí 6 000 000
Ch t lư ng nư c 8 000 000
T ng c ng 14 000 000




115
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng
Chương 8
THAM V N Ý KI N C NG ð NG
D án ñ u tư xây d ng "T h p công trình ph c v nhu c u c a qu n Tây H và
nhà th p t ng" t i khu ñ t thu c kh i 74 Ngõ 282 ñư ng L c Long Quân, phư ng Bư i,
qu n Tây H ñã ñư c UBND Thành ph Hà N i ñ ng ý cho phép T ng công ty ñ u tư
phát tri n h t ng ñô th l p D án ñ u tư xây d ng t i văn b n s 2361/UBND - XDðT
ngày 07/05/2007; UBND qu n Tây H t i văn b n 547 UB - VT cũng ñã ñ ng ý t ng Quy
ho ch m t b ng c a D án chuy n ñ i ch c năng khu ñ t thu c kh i 74 Ngõ 282 ñư ng
L c Long Quân - Phư ng Bư i - Qu n Tây H ngày 25/05/2006. ð ng u , H i ñ ng nhân
dân, U ban nhân dân, M t tr n t qu c phư ng Bư i ñã th ng nh t v i di n gi i di n tích
khu ñ t và phương án quy ho ch t ng m t b ng t l 1/500 do T ng công ty ñ u tư phát
tri n h t ng ñô th ñ xu t. Ngoài khu nhà th p t ng lô 1 có t ng di n tích 2600,7 m2 ph-
ư ng Bư i ki n ngh lô 2 có di n tích 1009,4 m2 làm sân sinh ho t c ng ñ ng c a phư ng
(khuôn viên riêng).
Khi xây d ng báo cáo ñánh giá tác ñ ng môi trư ng c a D án, chúng tôi ñã ñ n
UBND, M t tr n t qu c phư ng xin ý ki n. UBND phư ng Bư i ñã ñ ng ý cho tri n khai
nhanh D án và yêu c u ph i ñ m b o môi trư ng cho khu v c, không làm ô nhi m nư c
H Tây (có văn b n kèm theo).
D án không có y u t di dân, khu v c phía nam là khu t p th c a ð a ch t, khu
phía tây và tây b c là c a Quân ñ i, Công ty v n t i & XNK c a B Giao thông v n t i và
Công ty Lũng Lô - B Qu c phòng. Ch gi i ñã ñư c xác ñ nh rõ, hi n khu ñ t không có
tranh ch p, do ñó chúng tôi ch l y các ý ki n c a UBND và MTTQ phư ng Bư i ñ làm
căn c ñánh giá.


Chương 9
CH D N NGU N CUNG C P S L I U, D LI U
VÀ PHƯƠNG PHÁP ðÁNH GIÁ


9.1. NGU N CUNG C P S LI U, D LI U
1. Lu t B o v môi trư ng Vi t Nam s a ñ i ñư c Qu c h i nư c CHXHCN Vi t
Nam thông qua ngày 29/11/2005 c a Ch t ch nư c ký ban hành ngày 12/12/2005;
2. Ngh ñ nh s 80/2006/Nð - CP ngày 09/08/2006 c a Chính ph v Quy ñ nh chi
ti t và hư ng d n thi hành m t s ñi u c a Lu t B o v môi trư ng 2005;




116
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng
3. Thông tư s 08/2006/TT - MTNMT ngày 08/09/2006 c a B Tài nguyên Môi
trư ng hư ng d n v ñánh giá môi trư ng chi n lư c, ñánh giá tác ñ ng môi trư ng và
cam k t b o v môi trư ng;
4. H th ng tiêu chu n Vi t Nam TCVN 2000, 2001, 2005;
5. Quy chu n xây d ng Vi t Nam do B Xây d ng ban hành năm 1996, có hi u l c
t ngày 01/01/1997;
6. B Khoa h c Công ngh và Môi trư ng (Vi t Nam), Tiêu chu n môi trư ng,
Nhà xu t b n Khoa h c k thu t, Hà N i 2005;
7. ðánh giá tác ñ ng môi trư ng (ðTM). Phương pháp lu n và kinh nghi m th c
ti n. Nhà xu t b n Khoa h c k thu t, Hà N i 1994;
8. Lê Trình. ðánh giá tác ñ ng môi trư ng, phương pháp và ng d ng. Nhà xu t
b n Khoa h c k thu t, Hà N i 2000;
9. Thoát và x lý nư c th i - T p I, II. Nhà xu t b n Khoa h c k thu t, Hà N i
2002;
10. S tay x lý nư c (t p 1). Nhà xu t b n Xây d ng, Hà N i 1999;
11. ðánh giá ngu n ô nhi m ñ t, nư c, không khí. Hư ng d n ñánh giá nhanh
ngu n gây ô nhi m và các gi i pháp x lý ( ti ng Anh) do Economoponlos biên so n. T
ch c y t th gi i WHO xu t b n, Geneva, 1993;
12. Báo cáo nghiên c u kh thi d án;
13. Niên giám th ng kê Hà N i 2006, Phòng th ng kê Hà N i l p năm 2006;
14. Báo cáo hi n tr ng môi trư ng Hà N i năm 2005;
15. Ph m Ng c ðăng. Ô nhi m môi trư ng không khí ñô th và khu công nghi p.
Nhà xu t b n Khoa h c K thu t, Hà N i 1992;
16. - Tr n Hi u Nhu , Tr n ð c H , ð H i, Ưng Qu c Dũng. C p thoát nư c -
NXB Khoa h c K thu t, Hà N i 1996;
17. H sơ thi t k d án "T h p công trình công c ng ph c v nhu c u c a qu n
Tây H và nhà th p t ng" t i kh i 74 ngõ 282 ñư ng L c Long Quân, phư ng Bư i,
qu n Tây H .
9.2. PHƯƠNG PHÁP ÁP D NG TRONG QUÁ TRÌNH ðTM
Vi c ñánh giá tác ñ ng môi trư ng ñư c th c hi n theo hư ng d n ñánh giá tác ñ ng
môi trư ng c a Vi t Nam và d a trên các phương pháp sau:
9.2.1. Phương pháp t ng h p thông tin, tài li u, s li u
Báo cáo ðTM ñã áp d ng các phương pháp: t ng h p và phân tích thông tin, tài
li u, s li u nh m xác ñ nh, ñánh giá ñi u ki n t nhiên, kinh t - xã h i khu v c th c



117
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng
hi n D án thông qua các ngu n khác nhau: Niên giám th ng kê, Báo cáo tình hình kinh t
- xã h i và hi n tr ng môi trư ng Hà N i, các công trình nghiên c u có liên quan khác.
9.2.2. Phương pháp kh o sát th c ñ a
Phương pháp này ñư c ti n hành trong tháng 1 năm 2007 t i khu v c th c hi n D
án. N i dung công tác kh o sát bao g m:
- Kh o sát ñi u ki n ñ a lý t nhiên, kinh t - xã h i, hi n tr ng cơ s h t ng, hi n
tr ng môi trư ng khu v c D án;
- Thu th p, t ng h p các tài li u liên quan;
- ðánh giá các thông tin, s li u sau khi ñi u tra, kh o sát;
- Kh o sát th c ñ a và ti n hành ño ñ c ngay t i th c ñ a m t s ch tiêu môi trư-
ng: nhi t ñ , hàm lư ng b i, ñ n…
- L y m t s m u, nư c và khí ñ ñưa v phân tích trong phòng thí nghi m:
+ Môi trư ng khí: kh o sát ño lư ng n ng ñ các ch t ô nhi m môi trư ng không
khí là b i lơ l ng (SPM), SO2, NO2, CO, … vi khí h u các v trí ñ c trưng .
+ Ti ng n: ño m c n trung bình t i các ñi m kh o sát trong khu v c th c D án;
+ Môi trư ng nư c: kh o sát ño ñ c hi n tr ng ch t lư ng môi trư ng nư c m t t i
khu v c th c hi n D án. Các ch tiêu phân tích bao g m: ñ pH, ñ ñ c, ch t r n lơ l ng,
DO, COD, BOD5, t ng N, NH4, t ng P, Nitrít, chì, Asen, Cadimi, ñ ñ c, Coliform. Kh o
sát ño ñ c hi n tr ng ch t lư ng môi trư ng nư c ng m t i khu v c th c hi n D án. Các
ch tiêu phân tích bao g m: ñ pH, ñ ñ c, ch t r n lơ l ng, COD, BOD5, t ng N, NH4+,
NO3-, t ng P, PO43-, Cl-, coliform và các kim lo i Pb, As và Cadimi.
- S li u khí tư ng: các s li u v ñi u ki n khí tư ng thu văn c a khu v c d án.
- Hi n tr ng kinh t - xã h i: ñi u tra hi n tr ng kinh t - xã h i phư ng Bư i thông
qua các s li u th ng kê do UBND phư ng cung c p.
9.2.3. Phương pháp phân tích trong phòng thí nghi m
ð i v i vi c phân tích môi trư ng không khí, chúng tôi h p ñ ng v i Trung tâm quan
tr c và phân tích tài nguyên môi trư ng Hà N i th c hi n.
Phương pháp phân tích d a theo Tiêu chu n so sánh d a theo tiêu chu n qu c gia
TCVN. Trên cơ s ñó ñánh giá hi n tr ng môi trư ng khu v c D án.
Phương pháp ño vi khí h u, ti ng n
- ðo vi khí h u b ng máy Model 37000 - 50 do hãng Cole - Parmer c a M ;
- ðo v n t c gió b ng phong t c k ñi n t TSI c a M .
Phương pháp ño các thông s ch t lư ng môi trư ng không khí
Các thông s quan tr c
+ Các thông s khí tư ng;

118
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng
+ B i lơ l ng (SPM) và các ch t khí ñ c h i CO, SO2 và NO2;
Phương pháp quan tr c
Cách l y m u theo Tiêu chu n môi trư ng Vi t Nam TCVN 2005 (b i theo TCVN
5067 - 1995, SO2 theo TCVN 5971 - 2005, CO theo TCVN 5972 – 2005.
B ng 9.1. Các phương pháp phân tích khí
Ch tiêu phân tích Phương pháp phân tích
Khí CO Phương pháp dùng thu c th Folinciocalteur
Khí SO2 Phương pháp TCM/Pararosanilin
Khí NO2 Phương pháp Griess/llosways
B i SPM Phương pháp cân kh i lư ng theo TCVN 5067 - 1995

Phương pháp phân tích ch t lư ng nư c
Các ch tiêu ñánh giá ch t lư ng môi trư ng nư c và phương pháp phân tích ñư c
trình bày trong B ng 9.2.
B ng 9.2. Ch tiêu và phương pháp phân tích ch t lư ng nư c
TT Thông s /Ch Phương pháp phân tích
tiêu
Ch tiêu v t lý
1 pH ðo b ng máy theo TCVN 4559 - 1998; TCVN 6492 - 1999
Phương pháp ño ñi n th pH APHA 4500 - H + B
Phương pháp kh i lư ng sau khi l c, s y m u nhi t ñ 1050C ñ n
2 SS
kh i lư ng không ñ i theo TCVN 4560 - 1988
APHA - 2540D (phương pháp xác ñ nh t ng ch t r n lơ l ng s y khô
103 ÷1050C, trang 2 - 56 ÷2-57)
3 DO Máy ño DO, Phương pháp Winkler theo TCVN 5499 - 1995
4 COD Phương pháp oxy hóa b ng K2Cr2O7 trong môi trư ng axit theo
TCVN 6491 - 1999
APHA - 5220B ( Phương pháp h i lưu m , trang 5-15÷5-16)
APHA - 5220D (Phương pháp chưng c t h i lưu ñóng, tr c quang
trang 5-15÷5-16
5 BOD5 Phơng pháp c y và pha loãng theo TCVN 6001 - 1995
APHA – 5210B ( Xác ñ nh BOD 5 ngày, trang 5-3÷5-6
6 NTS Phương pháp tr c quang Nessler theo TCVN 4563 - 1988 hay TCVN
6179 – 1996
NH4+
7 Xác ñ nh amoni b ng phương pháp tr c ph thao tác b ng tay theo
TCVN 6178 - 1996
NO2-
8 Xác ñ nh nitrit b ng phương pháp tr c ph h p th nguyên t theo
TCVN 6178 - 1997
NO3-
9 Xác ñ nh nitrat b ng phương pháp tr c ph dùng axitosunfosalixylic
theo TCVN 6180 - 1996
10 PTS Phơng pháp SnCl2
NO43-
11 Xác ñ nh photpho. Phương pháp tr c ph dùng amoni molipñat.
TCVN 6202 - 1996
Cl-
12 Xác ñ nh clorua b ng phơng pháp Chu n ñ b c nitrat v i ch th

119
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng

cromat (phơng pháp Mo) theo TCVN 6194 - 1996
13 Pb Xác ñ nh chì b ng phương pháp tr c ph h p th nguyên t ng n l a
theo TCVN 6193 - 1996
14 As Xác ñ nh asen b ng phương pháp ño ph h p th nguyên t theo
TCVN 6626 - 2000
15 Cd Theo phương pháp AAS
16 ð ñc Xác ñ nh ñ ñ c theo TCVN 6184 - 1996
Ch tiêu sinh h c
17 Coliform Xác ñ nh theo TCVN 6187 - 1996; TCVN 6187 - 2: 1996

M u l y ñư c lưu tr trong thùng ñá ñ duy trì nhi t ñ < 40C. B môn Công ngh
môi trư ng c a Trư ng ð i h c Nông nghi p I th c hi n.
9.2.5. Các phương pháp ñánh giá
+ Phương pháp so sánh: Dùng ñ ñánh giá các tác ñ ng trên c ơ s các tiêu
chu n Vi t Nam v môi trư ng: TCVN 1999, TCVN 2001 và TCVN 2005;
+ Ph n g ñoán: D a trên các tài li u và kinh nghi m c a th gi i và b n ch t
các ho t ñ ng c a D án ñ i v i môi trư ng t nhiên và kinh t - xã h i;
+ ðánh giá nhanh: Phương pháp ñánh giá nhanh (Rapid assessment) do T
ch c y t th gi i (WHO) ñ xu t, ñư c áp d ng ñ ñánh giá t i lư ng ô nhi m t rong
khí th i và nư c th i c a D á n;
+ Phương pháp t ng h p xây d ng báo cáo: nh m ñánh giá tác ñ ng c a D án
ñ n các thành ph n môi trư ng t nhiên và kinh t - xã h i theo Ngh ñ nh s 80/CP
c a Th tư ng chính ph .
9.3. nh n xét v m c ñ chi ti t và ñ tin c y c a các ñánh giá
Tiêu chu n so sánh d a theo các Tiêu chu n qu c gia (TCVN), vì v y, các ñánh
giá ñư c ñưa ra có ñ t in c y.




120
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng
K T LU N VÀ KI N NGH




Câu h i bài t p chương IV
1. Trong 9 nhi m v c a m u ñ cương cho m t ÐTM, nhi m v nào quan tr ng.
2. M t báo cáo ÐTM c n ñ t 3 yêu c u gì ?
3. Th nào là ñánh giá tác ñ ng môi trư ng (ÐTM) và ñánh giá tác ñ ng môi trư ng chi n
lư c (ÐTMC)
4. Anh ch chuy n k t qu ÐTM d án ñư ng mòn H Chí Minh (ño n qua r ng Cúc
Phương) t ki u trình bày 2.2 sang m t ma tr n ñ nh lư ng.
5. Anh (ch ) chuy n k t qu ÐTM c a d án QHSD ñ t t ma tr n ñ nh tính sang ma tr n
chi ti t.




121
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng

Ph l c 1
Các s li u môi trư ng quan tr ng

1. B n thành ph n môi trư ng t nhiên: khí quy n, thu quy n, th ch quy n và sinh quy n.
2. Do tính ch t tương ñ i khi xem xét, môi trư ng ho t ñ ng c a con ngư i có: môi trư ng
ñ t, môi trư ng bi n, môi trư ng r ng, môi trư ng nông thôn, môi trư ng công nghi p,
môi trư ng giao thông, môi trư ng y t , môi trư ng văn hoá - xã h i, môi trư ng nhân
văn...
3. Khí quy n
• Là l p khí dày 500km trên b m t trái ñ t
• T ng kh i lư ng khí quy n là 6.106 t t n
• Thành ph n: N = 78%; O2 = 21%; CO2 = 0,035%
• Hơi nư c 4,4-5,0% ngoài ra là: khí khác, kim lo i v t
• B i màu sáng, b i màu ñen (Si, Fe, Zn, Ca, C)
• T ng lư ng C d tr trong khí quy n = 2.1012 t n.
• T ho t ñ ng b m t ñ t sinh ra: NO, SO2, COx, CH4, CFC v.v...
• T ng ñ i lưu (0-10km). ÐÐi m: CO2 = 325 ppm
(Khí quy n nguyên: 315ppm). Hơi H2O = 40.000 ppm
Không khí luôn xáo tr n, t l CO2/hơi nư c H2O cho cân b ng nhi t (b c x h ng
ngo i ñi qua, b c x nhi t gi m b t)
→ “Hi u ng nhà kính do khí CO2, hơi H2O tăng”
• T ng bình lưu (10-50km), quan tr ng kho ng 25km
220 NO+O3 NO2+O2
O3 O2 + O*
230
25
T l O2/O3 = 10 CFC+O3 COCl + O2
SO2+O3 SO3 + O2
O* + O*
180-220 CH4+ O3 CO + H2
O2

V y: Khí th i làm O3 phân hu d n ñ n:
+ M t l p O3 b o v khí quy n (vi sinh v t xâm nh p)
+ O3 gi m → tia 220nm → vào nhi u → gi t vi sinh v t, h i th c v t, ñ ng v t
→ Hi n tư ng suy gi m t ng ozon
4. Th ch quy n (h p hơn g i là ñ a quy n)
• Ðư ng kính g n 13.000km (bán kinh = 6370km)
• Di n tích b m t trái ñ t: 510 tri u km2
• Kh i lư ng riêng 5520Kg/m3 (5525t n/km3)
• Tu i trái ñ t 4,6.109 năm (500 tri u năm → 500 năm t i, bi n m t → 500 năm
ti p sau, m t chu kỳ m i s xu t hi n).
• Kh i lư ng g p 10 l n khí quy n (= 6.107 t t n)
• B m t bi n + ñ i dương = 360 tri u km2
• B m t l c ñ a = 150 tri u km2 (148 tri u)
• Tr lư ng cacbon: C (than ñá) = 2.1013 t n.
• Tr lư ng (ñá vôi) = 1016 t n.
• D ng quan tr ng c a quang h p là C6H12O6 → C6H11O5-OH
(Hydradcarbon)
5. Thu quy n:
• Ð i dương ch a nư c m n và chi m 97,4% nư c toàn c u
• Băng tuy t 2 c c trái ñ t chi m 1,98% nư c toàn c u
• Nư c ng m (ng t) chi m 0,60% nư c toàn c u

122
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng

Nư c m t (ng t) sông, h 0,02% nư c toàn c u

Nư c trên trái ñ t ti p nh n 1/3 năng lư ng m t tr i ñ th c hi n chu trình nư c.

T ng lư ng nư c toàn c u là 1,4.1018 t n.

Cân b ng nư c: 70% nư c m t do phát tán và cây hút

8% tư i cho nông nghi p
30% ñi vào dòng ch y là: 2% ăn u ng
4% cho công nghi p
12% làm ngu i ñ ng cơ
4% khác

D ng quan tr ng c a quang h p trong l p nư c c a t o, dong là :


(Ngu n g c cung c p ñ m ñó là chittin)
• B n ch a CO2: Trong ñáy ñ i dương
VSV
H u cơ CO2 + H2O

CaCO3 + CO2 + H2O ⇔ Ca(HCO3)2
Hai quá trình ñó b o ñ m n ng ñ CO2 cân b ng trong nư c và không khí
→ Tác d ng ñi u ch nh CO2 c a khí quy n ph n nào (ph n khác n a do th c v t ñi u
ch nh).

6. Sinh quy n: M t tr i
C6H11O5-OH
NL ( Chitin )
C, H, O, N
M t tr i
C6H11O5-NH
Dư i H2O
O ONư c (Hyñradcacbon )
Bao g m sinh v t (th c v t, ñ ng v t, vi sinh v t) trên c n, dư i nư c, trong

không khí.
• Th c v t s n xu t kho ng 400 t t n h u cơ/năm
• Ð s n xu t m t lư ng h u cơ (quy v 1 t n C) th c v t c n 5.104m3CO2
• M t ngư i trư ng thành th 12-20m3 không khí/ngày (tuỳ theo v n ñ ng). Do ñó
7 t ngư i 1 năm th i ra 2,1.109 t n CO2 (tương ñương lư ng CO2 sinh ra khi ñ t
800 tri u t n than ñá).
• T ng di n tích r ng (th c v t chính) là 3840 tri u ha (che ph 29% b m t l c
ñ a). Sinh kh i là 300-450 t n/ha. Trong ñó lá xanh có 20% Hydradcarbon; g
ch a 40%; trong s i 80-90%.
• M t cây trư ng thành (5 tu i) hút kho ng 6kg CO2/năm.
• Lúa nư c (ngu n ch y u) sinh ra 20-80kg CH4/ha/năm (tuỳ phân bón s d ng).
• Vi sinh v t trong 1km2 ñ t ăn h t 30 t n h u cơ bán phân hu /năm
• Lư ng CH4 do chăn nuôi toàn th gi i sinh ra kho ng 60-100 tri u t n/năm.
• Nư c trong sinh quy n (cơ th ñ ng, th c v t) chi m 0,002% t ng lư ng nư c
toàn c u, t c là kho ng 3.107 tri u t n (hay 3000 t t n)
• R ng nhi t ñ i ph 7% di n tích b m t ñ t nhưng l i cung c p 60% loài v ña
d ng sinh h c.
• Nư c mưa rơi xu ng b h p th b i lá và r ây 75% t ng lư ng, 25% còn l i là
nư c tràn b m t ñ t (!)
• Lư ng SO2 trong khí quy n nguyên thu là nh hơn 11 tri u t n
Nhưng toàn th gi i do ñ t nhiên li u x ra 200 tri u t n.
123
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng

• Hàng năm toàn th gi i x vào khí quy n 600-700 t n b i h t (φ10) ch y u do
ñ t nhiên li u hoá th ch (chưa k h t b i cơ h c do v n ñ ng giao thông và các
v n ñ ng khác gây ra)




Ph l c 2
TCVN 5939-1995
Gi i h n t i ña cho phép c a b i và các ch t vô cơ trong khí th i công nghi p (mg/m3)

STT Thông s Giá tr gi i h n
1 B i khói
- N u kim lo i 400 200
- Bê tông hoá 500 200
- Xi măng 4000 100
- Các ngu n khác 6000 400
B i:
- Ch a Silic 100 50
- Ch a amiăng Không Không
Antimon 40 25
Asen 30 10
Cadmi 20 1
Chì 30 10
Ð ng 150 20
Km 150 30
Clo 250 20
HCl 500 200
Flo, axit HF (các ngu n) 100 10
H2S 6 2
CO 1500 500
SO2 1500 500
NOx (các ngu n) 2500 1000
NOx (cơ s s n xu t axit) 4000 1000
H2SO4 (các ngu n) 300 35
HNO3 2000 70
Amoiac 300 100


2.3. Ð i v i khí th i c a m t s ho t ñ ng s n xu t, kinh doanh, d ch v ñ c thù,
khí th i vào khí quy n theo quy ñ nh c a các tiêu chu n riêng


124
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng
Chú thích: Phương pháp l y m u phân tích, tính toán ñ xác ñ nh giá tr n ng ñ các
thành ph n vô cơ b i c th trong khí th i công nghi p ñư c quy ñ nh trong các TCVN
tương ng.




125
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng
Ph l c 3
TCVN-6438:2002
B ng 1: Gi i h n t i ña cho phép c a các ch t khí th i gây ô nhi m

Phương ti n l p
Phương ti n l p ñ ng cơ xăng
ñ ng cơ diezen
Thành ph n
gây ô nhi m khí th i Mô tô
Ô tô Ô tô

M c1 M c2 M c3 M c4 M c1 M c2 M c1 M c2 M c3
CO (%) th tích 6,5 6,0 4,5 3,5 6,0 4,5 - - -
Ho c (ppm th tích) 10.000 7.800
- Ð ng cơ 4 thì - 1500 1200 600 - - -
- Ð ng cơ 2 thì - 7800 7800 7800 - - -
Ð ng cơ có k t c u khác - 3300 3300 3300 - - -

Ð khói (% HSU) - - - - - - 85 72 50




126
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng
Ph l c 4
TCVN-6992:2001
B ng 1: N ng ñ cho phép c a ch t vô cơ trong khí th i công nghi p ng v i
lưu lư ng khác nhau và trình ñ công ngh , th i ra trong vùng ñô th (KưV = 0,8)

Ðơn v tính b ng miligam trên mét kh i khí th i ñi u ki n tiêu chu n (mg/Nm3)

TT Tên Công ngh c p A Công ngh c p B Công ngh c p A
Q1 Q2 Q3 Q1 Q2 Q3 Q1 Q2 Q3
KQ = 1 KQ = 0,75 KQ = 0,5 KQ = 1 KQ = 0,75 KQ = 0,5 KQ = 1 KQ = 0,75 KQ = 0,5
1 Atimon 12 9 6 15 11,25 7,5 20 15 10
2 Asen 4,8 3,6 2,4 6 4,5 3 8 6 4
3 Cadimi 0.,48 0,36 0,24 0,6 0,45 0,3 0,8 0,6 0,4
4 Chì 4,8 3,6 2,4 6 4,5 3 8 6 4
5 Ð ng 9,6 7,2 4,8 12 9 6 16 12 8
6 Km 14,4 10,8 7,2 18 13,5 9 24 18 12
7 Clo 9,6 7,2 4,8 12 9 6 16 12 8
8 HCl 96 72 48 120 90 60 160 120 80
9 Flo, axit HF (các ngu n) 4,8 3,6 2,4 6 4,5 3 8 6 4
10 0,96 0,72 0,48 1,2 0,9 0,6 1,6 1,2 0,8
H2 S
11 CO 240 180 120 300 225 150 400 300 200
12 240 180 120 300 225 150 400 300 200
SO2
13 480 360 240 600 450 300 800 600 400
NOx (Các ngu n)
14 480 360 240 600 450 300 800 600 400
NOx (cơ s s n xu t axit)
15 16,8 12,6 8,4 21 15,75 10,5 28 21 14
H2SO4
16 33,6 25,2 16,8 42 31,5 21 56 42 28
HNO3
17 Amoniac 48 36 24 60 45 30 80 60 40



127
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng
Ph l c 5
TCVN 6772: 2000
Ch t lư ng nư c- Nư c th i sinh ho t
Gi i h n ô nhi m cho phép
Water quality - Domesticwasterwater standards

1. Ph m vi áp d ng
Tiêu chu n này áp d ng ñ i v i nư c th i c a các lo i cơ s d ch v , cơ s công c ng chung cư
như nêu trong b ng 2 ( sau ñây nư c th i sinh ho t) khi th i vào các vùng quy ñ nh:
Tiêu chu n này ch áp d ng cho nư c th i sinh ho t t i các khu v c chưa có h th ng thu gom,
x lý nư c th i t p trung.
Tiêu chu n này không áp d ng cho nư c th i công nghi p như quy ñinhk trong TCVN 5945 -
1995.
2. Gi i h n ô nhi m cho phép.
2.1. Các thông s và n ng ñ thành ph n ô nhi m trong nư c th i sinh ho t khi th i ra các vùng
nư c quy ñ nh không ñư c vư t quá gi i h n trong b ng 1.

B ng 1: Thông s ô nhi m và gi i h n cho phép.

Ðơn v Gi i h n cho phép
Thông s ô nhi m
M cI M c II M c III M c IV M cV
1 pH mg/l 5 -9 5 -9 5 -9 5 -9 5 -9
2 BOD mg/l 30 30 40 50 200
3 Ch t r n lơ l ng mg/l 50 50 60 100 100
4 Ch t r n có th l ng ñư c mg/l 0,5 0,5 0,5 0,5 KQÐ
5 T ng ch t r n hoà tan mg/l 500 500 500 500 KQÐ
6 Sunfua (theo H2S) mg/l 1.0 1.0 3.0 4.0 KQÐ
7 Nitrat (NO3) mg/l 30 30 40 50 KQÐ
8 D u m (Th c ph m) mg/l 20 20 20 20 100
9 Phosphat (PO43-) mg/l 6 6 10 10 KQÐ
10 T ng coliforms MPN/ 1000 1000 5000 5000 1000
100ml
KQÐ không quy ñ nh




128
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng




B ng 2: Ð i v i lo i hình, quy mô & di n tích s d ng c a cơ s d ch v ,
công c ng và chung cư

Lo i hình cơ
s D ch v / Quy mô, di n tích s d ng d ch M c áp d ng cho
Ghi chú
công c ng/ v , công c ng, chung cư phép theo b ng 1
chung cư
1. Khách s n Dư i 60 phòng M c III
T 60 ñ n 200 phòng M c II
Trên 200 phòng M cI
2. Nhà tr , nhà T 10 ñ n 50 phòng M c IV
khách Trên 50 ñ n 250 phòng M c III
Trên 30 giư ng M c II
3. B nh vi n T 10 ñ n 30 giư ng M c II Ph i kh trùng nư c th i
nh trư c khi th i ra môi trư ng
Trên 30 giư ng M cI
4. B nh vi n ña M cI Ph i kh trùng nư c th i.
N u có các thành ph n ô
khoa
nhi m ngoài nh ng thông s
nêu trong b ng 1 c a tiêu
chu n này thì áp d ng gi i
h n tương ng ñ i v i các
thông s ñó quy ñ nh trong
TCVN 5945 - 1995
T 5000m2 ñ n 10000 m2.
5. Tr s cơ M c III Di n tích tính khu v c làm
Trên 10000 m2 ñ n 50000m2.
quan vi c
M c II
Trên 50000m2.
nhà nư c, M cI
doanh nghi p,
cơ quan nươc
ngoài , ngân
hàng, văn
phòng
T 5000m2 ñ n 25000m2
6. Trư ng h c, M c II Các vi n nghiên c u chuyên
Trên 25000m2
vi n nghiên c u ngành ñ c thù liên quan ñ n
M cI
và các cơ s nhi u hoá ch t và sinh h c,
nư c th i có các thành ph n
tương t
ô nhi m
ngoài các thông s nêu trong
b ng 1c a tiêu chu n này, thì
áp d ng gi i h n tương ng
ñ i v i các thông s ñó qui
ñ nh trong TCVN 5945 -
1995.
T 5000 m2 ñ n 25000 m2
7. C a hàng M c II
bách hoá, siêu Trên 25000 m2 M cI
th




129
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng
Lo i hình cơ
s D ch v / Quy mô, di n tích s d ng d ch M c áp d ng cho
Ghi chú
công c ng/ v , công c ng, chung cư phép theo b ng 1
chung cư
T 500m2 ñ n 1000 m2
8. Ch th c M c IV
ph m tươi s ng Trên 1000m2 ñ n 1500m2 M c III
Trên 1500m2 ñ n M c II
25000m2 M cI
Trên 2500m2
Dư i 100m2
9. Nhà hàng ăn M cV Di n tích hình là di n tích
u ng, nhà ăn phòng ăn
T 100m2 ñ n 250m2 M c IV
công c ng, c a Trên 250m2 ñ n 500m2 M c III
hàng th c ph m
Trên 500 m2 ñ n 2500m2 M c II
Trên 2500m2 M cI
10. Khu chung Dư i 100căn h M c III
cư T ? 100 căn ñ n 500 căn h M c II
Trên 500 căn h M cI




130
Giáo trình ðánh giá tác ñ ng môi trư ng
Ph l c 6:
TCVN - 6773: 2000
B ng 1 - Ch t lư ng nư c thu l i

Thông s ch t lư ng Ðơn v M c các thông s
1.T ng ch t r n hoà tan mg/l Nh hơn 400, dùng cho vùng ñ t có h th ng tư i
tiêu kén ñ t nhi m m n
(nư c có ñ d n, EC < 0,75µS/cm, 250C)
Nh hơn 2000 và t s SAR (xem ph l c A) trong
nư c tư i th p, dùng cho vùng ñ t gieo tr ng các
lo i cây ch ng m n, tư i tiêu t t và ch ñ ng ñư c
vi c tư i tiêu
(EC 100 x106m3 V=(10 +100) x 106m3 V
Đề thi vào lớp 10 môn Toán |  Đáp án đề thi tốt nghiệp |  Đề thi Đại học |  Đề thi thử đại học môn Hóa |  Mẫu đơn xin việc |  Bài tiểu luận mẫu |  Ôn thi cao học 2014 |  Nghiên cứu khoa học |  Lập kế hoạch kinh doanh |  Bảng cân đối kế toán |  Đề thi chứng chỉ Tin học |  Tư tưởng Hồ Chí Minh |  Đề thi chứng chỉ Tiếng anh
Theo dõi chúng tôi
Đồng bộ tài khoản