Giáo trình: Điều khiển khí nén và thủy lực

Chia sẻ: suthebeo

Sơ lược về hệ thống điều khiển khí nén và thủy lực. Ưu và nhược điểm của hệ thống điều khiển bằng khí nén & thủy lực . Hệ thống khí nén. Hệ thống thủy lực. Phạm vi ứng dụng của điều khiển khí nén & thủy lực trong công nghiệp. Ứng dụng của hệ thống khí nén. Ứng dụng của hệ thống thủy lực. Đơn vị đo của các đại lượng cơ bản

Bạn đang xem 20 trang mẫu tài liệu này, vui lòng download file gốc để xem toàn bộ.

Nội dung Text: Giáo trình: Điều khiển khí nén và thủy lực

 

  1. BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC ..... KHOA .... Giáo Trình Điều khiển khí nén và thủy lực
  2. Simpo PDF Merge N KHÍSplit & THUÛY LÖÏC Version Chöông 1 – Ñaïi cöông veà ñieàu khieån Khí neùn & Thuûy löïc ÑIEÀU KHIEÅ and NEÙN Unregistered - http://www.simpopdf.com PHAÀN I ÑAÏI CÖÔNG VEÀ ÑIEÀU KHIEÅN KHÍ NEÙN & THUÛY LÖÏC CHÖÔNG 1 CÔ SÔÛ LYÙ THUYEÁT Sô löôïc veà heä thoáng ñieàu khieån khí neùn & thuûy löïc Heä thoáng ñieàu khieån Tín hieäu ñieàu khieån Ñieàu khieån voøng hôû Ñieàu khieån voøng kín Öu vaø nhöôïc ñieåm cuûa heä thoáng ñieàu khieån thuûy löïc & khí neùn Phaïm vi öùng duïng Coâng thöùc vaø ñôn vò ño cô baûn Baøi taäp 5
  3. impo PDF KHÍ NEÙ and Split Unregistered Chöông 1 – Ñaïi cöông veà ñieàu khieån Khí neùn & Thuûy löïc SÑIEÀU KHIEÅN MergeN & THUÛY LÖÏC Version - http://www.simpopdf.com 1.1. SÔ LÖÔÏC VEÀ HEÄ THOÁNG ÑIEÀU KHIEÅN KHÍ NEÙN VAØ THUÛY LÖÏC 1.1.1. Heä thoáng ñieàu khieån Heä thoáng ñieàu khieån khí neùn & thuûy löïc bao goàm caùc phaàn töû ñieàu khieån vaø cô caáu chaáp haønh ñöôïc noái keát vôùi nhau thaønh heä thoáng hoaøn chænh ñeå thöïc hieän nhöõng nhieäm vuï theo yeâu caàu ñaët ra. Heä thoáng ñöôïc moâ taû nhö hình 1-1. Naêng löôïng ñieàu khieån Tín hieäu Xöû lyù thoâng tin, Cô caáu chaáp haønh ( bieán ñaàu vaøo ñieàu khieån naêng löôïng -> cô naêng) Phaûn hoài Hình 1.1 Heä thoáng ñieàu khieån khí neùn & thuûy löïc - Tín hieäu ñaàu vaøo: nuùt nhaán, coâng taéc; coâng taéc haønh trình; caûm bieán. - Phaàn xöû lyù thoâng tin: xöû lyù tín hieäu nhaän vaøo theo moät quy taéc logic xaùc ñònh, laøm thay ñoåi traïng thaùi cuûa phaàn töû ñieàu khieån: van logic And, Or, Not, Yes, Flip-Flop, rôle… - Phaàn töû ñieàu khieån: ñieàu khieån doøng naêng löôïng ( löu löôïng, aùp suaát) theo yeâu caàu, thay ñoåi traïng thaùi cuûa cô caáu chaáp haønh: van chænh aùp, van ñaûo chieàu, van tieát löu, ly hôïp… - Cô caáu chaáp haønh: thay ñoåi traïng thaùi cuûa ñoái töôïng ñieàu khieån, laø ñaïi löôïng ra cuûa maïch ñieàu khieån: xy lanh khí-daàu, ñoäng cô khí neùn-daàu. - Naêng löôïng ñieàu khieån: bao goàm phaàn thoâng tin vaø coâng suaát. Phaàn thoâng tin: -ñieän töû - ñieän cô - khí - daàu - quang hoïc - sinh hoïc Phaàn coâng suaát: - Ñieän: coâng suaát nhoû, ñieàu khieån hoaït ñoäng deã, nhanh. - Khí: coâng suaát vöøa, quaùn tính, toác ñoä cao. - Thuûy: coâng suaát lôùn, quaùn tính ít - deã oån ñònh, toác ñoä thaáp. 1.1.2. Caùc loaïi tín hieäu ñieàu khieån Trong ñieàu khieån khí neùn vaø thuyû löïc noùi chuùng ta söû duïng hai loaïi tín hieäu: + töông töï (hình 1.2.a) 6
  4. Simpo PDF Merge N KHÍSplit & THUÛY LÖÏC Version Chöông 1 – Ñaïi cöông veà ñieàu khieån Khí neùn & Thuûy löïc ÑIEÀU KHIEÅ and NEÙN Unregistered - http://www.simpopdf.com + rôøi raïc (soá) (hình 1.2.b). S(signal) S(signal) 1 0 t (time) t (time) Hình 1.2.b Hình 1.2.a 1.1.3. Ñieàu khieån voøng hôû Heä thoáng ñieàu khieån voøng hôû laø khoâng coù söï so saùnh giöõa tín hieäu ñaàu ra vôùi tín hieäu ñaàu vaøo, giaù trò thöïc thu ñöôïc vaø giaù trò caàn ñaït khoâng ñöôïc ñieàu chænh, xöû lyù. Hình 1.3 moâ taû heä thoáng ñieàu khieån toác ñoä ñoäng cô thuûy löïc. Toác ñoä Löu löôïng Löu löôïng Giaù trò ñaët Van ñieàu Ñoäng cô khieån tæ leä thuûy löïc - Thay ñoåi taûi troïng - Thay ñoåi löu löôïng bôm - Thay ñoåi aùp suaát heä Thay ñoåi t0 daàu - Hình 1.3 Heä thoáng ñieàu khieån hôû toác ñoä ñoäng cô thuûy löïc 1.1.4. Ñieàu khieån voøng kín (hoài tieáp) Heä thoáng maø tín hieäu ñaàu ra ñöôïc phaûn hoài ñeå so saùnh vôùi tín hieäu ñaàu vaøo. Ñoä cheânh leäch cuûa 2 tín hieäu vaøo ra ñöôïc thoâng baùo cho thieát bò ñieàu khieån, ñeå thieát bò naøy taïo ra tín hieäu ñieàu khieån taùc duïng leân ñoái töôïng ñieàu khieån sao cho giaù trò thöïc luoân ñaït ñöôïc nhö mong muoán. Hình 1.4 minh hoïa heä thoáng ñieàu khieån vò trí cuûa chuyeån ñoäng caàn pít toâng xy lanh thuûy löïc. Boä ñieàu khieån tæ leä Tín hieäu ñieàu khieån Vò trí Giaù trò ñaët + Löu löôïng Xy lanh Van ñieàu (u) kp thuûy löïc khieån tæ leä Phaàn töû - Khueách so saùnh ñaïi tæ leä Ño löôøng vi trí Hình 1.4 Heä thoáng ñieàu khieån kín vi trí pít toâng thuûy löïc 7
  5. impo PDF KHÍ NEÙ and Split Unregistered Chöông 1 – Ñaïi cöông veà ñieàu khieån Khí neùn & Thuûy löïc SÑIEÀU KHIEÅN MergeN & THUÛY LÖÏC Version - http://www.simpopdf.com 1.2. ÖU VAØ NHÖÔÏC ÑIEÅM CUÛA HEÄ THOÁNG ÑIEÀU KHIEÅN KHÍ NEÙN & THUÛY LÖÏC 1.2.1. Khí neùn a) Öu ñieåm − Tính ñoàng nhaát naêng löôïng giöõa phaàn I vaø P ( ñieàu khieån vaø chaáp haønh) neân baûo döôõng, söûa chöõa, toå chöùc kyõ thuaät ñôn giaûn, thuaän tieän. − Khoâng yeâu caàu cao ñaëc tính kyõ thuaät cuûa nguoàn naêng löôïng: 3 – 8 bar. − Khaû naêng quaù taûi lôùn cuûa ñoäng cô khí − Ñoä tin caäy khaù cao ít truïc traëc kyõ thuaät − Tuoåi thoï lôùn − Tính ñoàng nhaát naêng löôïng giöõa caùc cô caáu chaáp haønh vaø caùc phaàn töû chöùc naêng baùo hieäu, kieåm tra, ñieàu khieån neân laøm vieäc trong moâi tröôøng deã noå, vaø baûo ñaûm moâi tröôøng saïch veä sinh. − Coù khaû naêng truyeàn taûi naêng löôïng xa, bôûi vì ñoä nhôùt ñoäng hoïc khí neùn nhoû vaø toån thaát aùp suaát treân ñöôøng daãn ít. − Do troïng löôïng cuûa caùc phaàn töû trong heä thoáng ñieàu khieån baèng khí neùn nhoû, hôn nöõakhaû naêng giaõn nôû cuûa aùp suaát khí lôùn, neàn truyeàn ñoäng coù theå ñaït ñöôïc vaän toác raát cao. b) Nhöôïc ñieåm − Thôøi gian ñaùp öùng chaäm so vôùi ñieän töû − Khaû naêng laäp trình keùm vì coàng keành so vôùi ñieän töû , chæ ñieàu khieån theo chöông trình coù saün. Khaû naêng ñieàu khieån phöùc taïp keùm. − Khaû naêng tích hôïp heä ñieàu khieån phöùc taïp vaø coàng keành. − Löïc truyeàn taûi troïng thaáp. − Doøng khí neùn thoaùt ra ôû ñöôøng daãn gaây tieáng oàn − Khoâng ñieàu khieån ñöôïc quaù trình trung gian giöõa 2 ngöôõng. 1.2.2. Thuûy löïc a) Öu ñieåm - Truyeàn ñoäng ñöôïc coâng suaát cao vaø löïc lôùn nhôø caùc cô caáu töông ñoái ñôn giaûn, hoaït ñoäng vôùi ñoä tin caäy cao, ñoøi hoûi ít veà chaêm soùc, baûo döôõng. - Ñieàu chænh ñöôïc vaän toác laøm vieäc tinh vaø khoâng caáp nhôø caùc thieát bò ñieàu khieån kyõ thuaät soá hoùa, deã thöïc hieän töï ñoäng hoùa theo ñieàu kieän laøm vieäc hoaëc chöông trình ñaõ cho saün. - Keát caáu nhoû goïn, noái keát giöõa caùc thieát vôùi nhau deã daøng baèng vieäc ñoåi choã caùc moái noái oáng. - Deã bieán ñoåi chuyeån ñoäng quay cuûa ñoäng cô thaønh chuyeån ñoäng tònh tieán cuûa cô caáu chaáp haønh. - Coù khaû naêng giaûm khoái löôïng vaø kích thöôùc nhôø choïn aùp suaát thuûy löïc cao. - Nhôø quaùn tính nhoû cuûa bôm vaø ñoäng cô thuûy löïc, nhôø tính chòu neùn cuûa daàu neân coù theå söû duïng vaän toác cao maø khoâng sôï bò va ñaäp maïnh nhö trong tröôøng hôïp cô khí hay ñieän. - Deã theo doõi vaø quan saùt baèng aùp keá, ngay caû nhöõng heä maïch phöùc taïp. - Töï ñoäng hoùa ñôn giaûn duøng caùc phaàn töû tieâu chuaån hoùa. - Deã ñeà phoøng quaù taûi nhôø van an toaøn. 8
  6. Simpo PDF Merge N KHÍSplit & THUÛY LÖÏC Version Chöông 1 – Ñaïi cöông veà ñieàu khieån Khí neùn & Thuûy löïc ÑIEÀU KHIEÅ and NEÙN Unregistered - http://www.simpopdf.com b) Nhöôïc ñieåm - Maát maùt trong ñöôøng oáng daãn vaø roø ræ beân trong caùc phaàn töû, laøm giaûm hieäu suaát vaø phaïm vi öùng duïng. - Khoù giöõ ñöôïc vaän toác khoâng ñoåi khi phuï taûi thay ñoåi do tính neùn ñöôïc cuûa daàu vaø tính ñaøn hoài cuûa ñöôøng oáng daãn. - Nhieät ñoä vaø ñoä nhôùt thay ñoåi laøm aûnh höôûng ñeán ñoä chính xaùc ñieàu khieån. - Khaû naêng laäp trình vaø tích hôïp heä thoáng keùm neân khoù khaên khi thay ñoåi chöông trình laøm vieäc. - Khi môùi khôûi ñoäng, nhieät ñoä cuûa heä thoáng chöa oån ñònh, vaän toác laøm vieäc thay ñoåi do ñoä nhôùt cuûa chaát loûng thay ñoåi. 1.3. PHAÏM VI ÖÙNG DUÏNG CUÛA ÑIEÀU KHIEÅN KHÍ NEÙN & THUÛY LÖÏC 1.3.1. Phaïm vi öùng duïng cuûa ñieàu khieån khí neùn Heä thoáng ñieàu khieån khí neùn ñöôïc söû duïng roäng raõi ôû nhöõng lónh vöïc maø ôû ñoù vaán ñeà nguy hieåm, hay xaûy ra caùc chaùy noå, nhö: caùc ñoà gaù keïp caùc chi tieát nhöïa, chaát deûo; hoaëc ñöôïc söû duïng trong ngaønh cô khí nhö caáp phoâi gia coâng; hoaëc trong moâi tröôøng veä sinh saïch nhö coâng ngheä saûn xuaát caùc thieát bò ñieän töû. Ngoaøi ra heä thoáng ñieàu khieån baèng khí neùn ñöôïc söû duïng trong caùc daây chuyeàn saûn xuaát thöïc phaåm, nhö: röõa bao bì töï ñoäng, chieát nöôùc voâ chai…; trong caùc thieát bò vaän chuyeån vaø kieåm tra cuûa caùc baêng taûi, thang maùy coâng nghieäp, thieát bò loø hôi, ñoùng goùi, bao bì, in aán, phaân loaïi saûn phaåm vaø trong coâng nghieäp hoùa chaát, y khoa vaø sinh hoïc. 1.3.2. Phaïm vi öùng duïng cuûa ñieàu khieån thuûy löïc Heä thoáng ñieàu khieån thuûy löïc ñöôïc söû duïng trong lónh vöïc coâng nghieäp, nhö: maùy eùp aùp löïc, maùy naâng chuyeån, maùy coâng cuï gia coâng kim loaïi, maùy daäp, maùy xuùc, tôøi keùo,… Döôùi ñaây laø moät soá hình minh hoïa veà öùng duïng cuûa heä thoáng ñieàu khieån khí neùn vaø thuûy löïc. Heä thoáng naâng baûo döôõng xe Taùy maùy gaép saûn phaåm baèng khí neùn 9
  7. impo PDF KHÍ NEÙ and Split Unregistered Chöông 1 – Ñaïi cöông veà ñieàu khieån Khí neùn & Thuûy löïc SÑIEÀU KHIEÅN MergeN & THUÛY LÖÏC Version - http://www.simpopdf.com Khuoân taïo deø xe maùy Maùy caét thuûy löïc Gheùp caùc cô caáu khuoân Maùy eùp thuûy löïc Maùy caùn thuûy löïc 10
  8. Simpo PDF Merge N KHÍSplit & THUÛY LÖÏC Version Chöông 1 – Ñaïi cöông veà ñieàu khieån Khí neùn & Thuûy löïc ÑIEÀU KHIEÅ and NEÙN Unregistered - http://www.simpopdf.com Maùy eùp ñeá giaøy Maùy chaán thuûy löïc Maùy uoán oáng thuûy löïc Ñoùng goùi saûn phaåm Phaân loa i saûn phaåm 11
  9. impo PDF KHÍ NEÙ and Split Unregistered Chöông 1 – Ñaïi cöông veà ñieàu khieån Khí neùn & Thuûy löïc SÑIEÀU KHIEÅN MergeN & THUÛY LÖÏC Version - http://www.simpopdf.com 1.4. COÂNG THÖÙC VAØ ÑÔN VÒ ÑO CUÛA CAÙC ÑAÏI LÖÔÏNG CÔ BAÛN 1.4.1. Löïc - Ñôn vò cuûa löïc laø Newton (N). 1 Newton laø löïc taùc ñoäng leân ñoái troïng coù khoái löôïng 1kg vôùi gia toác 1 m/s2. 1 N = 1 kg.m/s2 1.4.2. Aùp suaát - Ñôn vò cô baûn cuûa aùp suaát theo heä ño löôøng SI laø pascal. - Pascal (Pa) laø aùp suaát phaân boá ñeàu leân beà maët coù dieän tích 1m2 vôùi löïc taùc ñoäng vuoâng goùc leân beà maët ñoù laø 1 Newton (N). 1 Pascal = 1 N/m2 = 1kg m/s2/m2 = 1kg/ms2 - Ngoaøi ra coøn duøng ñôn vò bar: 1 bar = 105Pa = 1Kg/cm2 =1 at - Moät soá nöôùc tö baûn coøn duøng ñôn vò psi ( pound (0.45336 kg) per square inch (6.4521 cm2) Kí hieäu lbf/in2 (psi); 1 bar = 14,5 psi - Aùp suaát coù theå tính theo coät aùp löu chaát P = wh Trong ñoù: w troïng löôïng rieâng löu chaát h chieàu cao coät aùp 1.4.3. Löu löôïng - Löu löôïng laø vaän toác doøng chaûy cuûa löu chaát qua moät tieát dieän doøng chaûy. Ñôn vò thöôøng duøng laø l/min. Q = v.A Trong ñoù: Q löu löôïng cuûa doøng chaûy A Tieát dieän cuûa doøng chaûy v Vaän toác trung bình cuûa doøng chaûy 1.4.3. Coâng - Ñôn vò cuûa coâng laø Joule (J). 1 Joule laø coâng sinh ra döôùi taùc ñoäng cuûa löïc 1 N ñeå vaät dòch chuyeån quaõng ñöôøng 1 m. 1 J =1Nm 1 J = 1 m2kg/s2 - Coâng ñöôïc tính theo coâng thöùc: Wk = F*L Trong ñoù: F löïc taùc duïng vaøo vaät L quaûng ñöôøng vaät ñi ñöôïc. 1.4.4. Coâng suaát -Ñôn vò coâng suaát laø Watt -1 Watt laø coâng suaát, trong thôøi gian 1 giaây sinh ra naêng löôïng 1 joule. 1 W = 1 Nm/s 1 W = 1 m2kg/s3 - Coâng suaát ñöôïc tính theo coâng thöùc: 12
  10. Simpo PDF Merge N KHÍSplit & THUÛY LÖÏC Version Chöông 1 – Ñaïi cöông veà ñieàu khieån Khí neùn & Thuûy löïc ÑIEÀU KHIEÅ and NEÙN Unregistered - http://www.simpopdf.com Q (l/min) * P (bar) H= (kW) 600 1.4.5. Ñoä nhôùt - Ñoä nhôùt ñoäng cuûa moät chaát laø coù ñoä nhôùt ñoäng löïc 1 Pa.s vaø khoái löôïng rieâng 1 kg/cm3. η v= ρ Trong ñoù: η: ñoä nhôùt ñoäng löïc [Pa.s] ρ: khoái löôïng rieâng [kg/m3] v: ñoä nhôùt ñoäng [m2/s] - Ngoaøi ra ta coøn söû duïng ñôn vò ñoä nhôùt ñoäng laø Stokes (St) hoaëc laø centiStokes (cSt). Chuù yù: ñoä nhôùt ñoäng khoâng coù vai troø quan troïng trong heä thoáng ñieàu khieån khí neùn maø noù raát quan troïng trong ñieàu khieån thuûy löïc. 13
  11. impo PDF KHÍ NEÙ and Split Unregistered Chöông 1 – Ñaïi cöông veà ñieàu khieån Khí neùn & Thuûy löïc SÑIEÀU KHIEÅN MergeN & THUÛY LÖÏC Version - http://www.simpopdf.com BAØI TAÄP CHÖÔNG 1 Baøi 1: Loái vaøo cuûa bôm thuûy löïc laø caùch beà maët cuûa beå chöùa daàu laø 0.6m. Troïng löôïng rieâng cuûa daàu 0.86 g/cm3. Xaùc ñònh aùp suaát tónh taïi loái vaøo cuûa bôm. Baøi 2: Tính toaùn ñöôøng kính trong cuûa oáng huùt vaø oáng ñaåy cuûa bôm coù löu löôïng laø 40 l/min laøm vieäc vôùi vaän toác lôùn nhaát ôû oáng huùt laø 1.2m/s vaø ôû oáng ñaåy laø 3.5m/s. Baøi 3: Moät bôm thuûy löïc coù thoâng soá löu löôïng 12l/min vaø aùp suaát laøm vieäc laø 200 bar. 1.Tính coâng suaát thuûy löïc bôm 2.Neáu hieäu suaát laøm vieäc cuûa bôm laø 60% thì coâng suaát cuûa ñoäng cô ñieän caàn thieát truyeàn ñoäng bôm laø bao nhieâu. 14
  12. Simpo PDF Merge N KHÍSplit & THUÛY LÖÏC Version -Chttp://www.simpopdf.com i nguoàn naêng löôïng höông 2 – Saûn xuaát & phaân phoá ÑIEÀU KHIEÅ and NEÙN Unregistered CHÖÔNG 2 SAÛN XUAÁT VAØ PHAÂN PHOÁI NGUOÀN NAÊNG LÖÔÏNG Khí neùn Saûn xuaát khí neùn Phaân phoái khí neùn Xöû lyù khí neùn Thuûy löïc Cung caáp naêng löôïng Xöû lyù daàu Baøi taäp 15
  13. impo PDF KHÍ NEÙ and Split Unregistered Version2-–http://www.simpopdf.com ng löôïng Chöông Saûn xuaát & phaân phoái nguoàn naê SÑIEÀU KHIEÅN MergeN & THUÛY LÖÏC 2.1. KHÍ NEÙN 2.1.1. Saûn xuaát khí neùn Heä thoáng ñieàu khieån khí neùn hoaït ñoäng döïa vaøo nguoàn cung caáp khí neùn, nguoàn khí naøy phaûi ñöôïc saûn xuaát thöôøng xuyeân vôùi löôïng theå tích ñaày ñuû vôùi moät aùp suaát nhaát ñònh thích hôïp cho naêng löôïng heä thoáng. 2.1.1.1. Maùy neùn khí Maùy neùn khí laø maùy coù nhieäm vuï thu huùt khoâng khí, hôi aåm, khí ñoát ôû moät aùp suaát nhaát ñònh vaø taïo ra nguoàn löu chaát coù aùp suaát cao hôn. 2.1.1.2 Caùc loaïi maùy neùn khí Maùy neùn khí ñöôïc phaân loaïi theo aùp suaát hoaëc theo nguyeân lyù hoaït ñoäng. Ñoái vôùi nguyeân lyù hoaït ñoäng ta coù: -Maùy neùn theo nguyeân lyù theå tích: maùy neùn pít toâng, maùy neùn caùnh gaït. -Maùy neùn tuoác bin laø ñöôïc duøng cho coâng suaát raát lôùn vaø khoâng kinh teá khi söû duïng löu löôïng döôùi möùc 600m3/phuùt. Vì theá noù khoâng mang laïi aùp suaát caàn thieát cho öùng duïng ñieàu khieån khí neùn vaø hieám khi söû duïng. 2.1.1.2.1. Maùy neùn kieåu pít toâng (Reciprocating compressors) Maùy neùn pít toâng (hình 2.1) laø maùy neùn phoå bieán nhaát vaø coù theå cung caáp naêng suaát ñeán 500m3/phuùt. Maùy neùn 1 pít toâng coù theå neùn khí khoaûng 6 bar vaø ngoaïi leä coù theå ñeán 10 bar; maùy neùn kieåu pít toâng hai caáp coù theå neùn ñeán 15 bar; 3-4 caáp leân ñeán 250 bar. Khoâng khí Khí neùn Pít toâng Kí hieäu Chu kì huùt Chu kì neùn vaø ñaåy Hình 2.1 Maùy neùn kieåu pít toâng Löu löôïng cuûa maùy neùn pít toâng: Qv = V.n.ηv .10-3 [lít / phuùt] (2.1) Trong ñoù: [cm3]; V - Theå tích cuûa khí neùn taûi ñi trong moät voøng quay [voøng / phuùt] n – Soá voøng quay cuûa ñoäng cô maùy neùn [%] ηv – Hieäu suaát neùn 2.1.1.2.2. Maùy neùn kieåu caùnh quaït (Rotary compressors) 16
  14. Simpo PDF Merge N KHÍSplit & THUÛY LÖÏC Version -Chttp://www.simpopdf.com i nguoàn naêng löôïng höông 2 – Saûn xuaát & phaân phoá ÑIEÀU KHIEÅ and NEÙN Unregistered D 2e a Buoàng Kí hieäu Buoàng huùt ñaåy Hình 2.2 Maùy neùn kieåu caùnh gaït Nguyeân lyù hoaït ñoäng cuûa maùy neùn khí kieåu caùnh gaït moâ taû ôû hình 2.2: khoâng khí seõ ñöôïc vaøo buoàng huùt. Nhôø roâto vaø stato ñaët leäch taâm, neân khi roâto quay chieàu sang phaûi, thì khoâng khí vaøo buoàng neùn. Sau ñoù khí neùn seõ ñi ra buoàng ñaåy. Löu löôïng cuûa maùy neùn caùnh gaït tính theo []: [m3/phuùt] Qv = (π.D – z.a).2.e.b.n.λ (2.2) Trong ñoù: [m]; a - Chieàu daøy caùnh gaït [m]; e – Ñoä leäch taâm z – Soá caùnh gaït; [m]; D – Ñöôøng kính stato [voøng/phuùt]; n – Soá voøng quay roâto [m]. b – Chieàu roäng caùnh gaït (λ = 0,7 – 0,8); λ - Hieäu suaát 2.1.2. Phaân phoái khí neùn Heä thoáng phaân phoái khí neùn coù nhieäm vuï chuyeån khoâng khí neùn töø nôi saûn xuaát ñeán nôi tieâu thuï, ñaûm baûo aùp suaát p vaø löu löôïng Q vaø chaát löôïng khí neùn cho caùc thieát bò laøm vieäc, ví duï nhö van, ñoäng cô khí, xy lanh khí… Truyeàn taûi khoâng khí neùn ñöôïc thöïc hieän baèng heä thoáng oáng daãn khí neùn, chuù yù ñoái vôùi heä thoáng oáng daãn khí coù theå laø maïng ñöôøng oáng ñöôïc laép raùp coá ñònh (trong toaøn nhaø maùy) vaø maïng ñöôøng oáng laép raùp trong töøng thieát bò, trong töøng maùy moâ taû ôû hình 2.3. Ñoái vôùi heä thoáng phaân phoái khí neùn ngoaøi tieâu chuaån choïn maùy neùn khí hôïp lí, tieâu chuaån choïn ñuùng caùc thoâng soá cuûa heä thoáng oáng daãn ( ñöôøng kính oáng, vaät lieäu oáng); caùch 17
  15. ÑIEÀU PDF KHÍ NEÙ and Split Unregistered Version2-–http://www.simpopdf.com ng löôïng Chöông Saûn xuaát & phaân phoái nguoàn naê SimpoKHIEÅN MergeN & THUÛY LÖÏC laép ñaët heä thoáng oáng daãn, baûo haønh heä thoáng phaãn phoái cuõng ñoùng vai troø quan troïng veà phöông dieän kinh teá cuõng nhö yeâu caàu kyõ thuaät cho heä thoáng ñieàu khieån khí neùn. Air accumulator within slope 1-2% Service unit pneumatic system Air consumer Air receiver Air accumulator for several consumers Condensate trap Compressor Drain lock Hình 2.3 Heä thoáng phaân phoái khí neùn 2.1.2.1. Bình nhaän vaø trích khí neùn Bình trích chöùa khí neùn coù nhieäm vuï caân baèng aùp suaát khí neùn cuûa maùy neùn khí chuyeån ñeán, trích chöùa, ngöng tuï vaø taùch nöôùc tröôùc khi chuyeån ñeán nôi tieâu thuï. Kích thöôùc cuûa bình trích chöùa phuï thuoäc vaøo coâng suaát cuûa maùy neùn khí, coâng suaát tieâu thuï cuûa caùc thieát bò söû duïng vaøphöông phaùp söû duïng khí neùn. Bình trích chöùa khí neùn coù theå ñaët naèm ngang, naèm ñöùng. Ñöôøng oáng ra cuûa khí neùn bao giôø cuõng naèm ôû vò trí cao nhaát cuûa bình trích chöùa (hình 2.4). Ñöôøng khí neùn vaøo Ñöôøng khí neùn ra a. b. Hình 2.4 Caùc loaïi bình trích chöùa 2.1.2.2. Ñöôøng oáng Ñöôøng oáng daãn khí neùn coù ñöôøng kính trong vaøi milimet trôû leân. Chuùng ñöôïc laøm baèng caùc vaät lieäu cao su, nhöïa hoaëc kim loaïi. Thoâng soá cô baûn kích thöôùc oáng (ñöôøng kính beân trong) phuï thuoäc vaøo: vaän toác doøng chaûy cho pheùp, toån thaát aùp suaát cho pheùp, aùp suaát laøm vieäc, chieàu daøi oáng, löu löôïng, heä soá caûn trôû doøng chaûy vaø caùc phuï kieän noái oáng. 18
  16. Simpo PDF Merge N KHÍSplit & THUÛY LÖÏC Version -Chttp://www.simpopdf.com i nguoàn naêng löôïng höông 2 – Saûn xuaát & phaân phoá ÑIEÀU KHIEÅ and NEÙN Unregistered Löu löôïng: phuï thuoäc vaøo vaän toác doøng chaûy (Q=v.F). Vaän toác doøng chaûy caøng lôùn, toån - thaát aùp suaát trong oáng caøng lôùn. Vaän toác doøng chaûy: vaän toác doøng chaûy cuûa khí neùn trong oáng daãn neân choïn laø töø 6 ÷ 10 - m/s. Vaän toác cuûa doøng chaûy khi qua caùc choã löôïn cua cuûa oáng hoaëc noái oáng, van, nhöõng nôi coù tieát dieän nhoû laïi seõ taêng leân, hay vaän toác doøng chaûy seõ taêng leân nhaát thôøi khi caùc thieát bò hay maùy moùc ñang vaän haønh. Toån thaát aùp suaát: toát nhaát khoâng vöôït quaù 0.1 bar. Thöïc teá sai soá cho pheùp ñeán 5% aùp - suaát laøm vieäc. Nhö vaäy toån thaát aùp suaát laø 0.3 bar laø chaáp nhaän ñöôïc vôùi aùp suaát laøm vieäc laø 6 bar. Heä soá caûn doøng chaûy: khi löu löôïng khí ñi qua caùc choã noái khôùp, van, khuùc cong seõ gaây - ra hieän töôïng caûn doøng chaûy. Baûng 1, bieåu thò caùc heä soá caûn töông ñöông chieàu daøi oáng daãn l’ cuûa caùc phuï kieän noái. Chieàu daøi oáng daãn töông ñöông l’ (m) Phuï kieän noái Ñöôøng kính trong cuûa oáng daãn (mm) 25 40 50 80 100 125 150 Van kieåu maøng 1,2 2,0 3,0 4,5 6 8 10 moûng Van khoùa 6 10 15 25 30 50 60 Van môû moät phaàn 3 5 7 10 15 20 25 Van chaén 0,3 0,5 0,7 1 1,5 2 2,5 Noái vuoâng goùc 1,5 2,5 3,5 5 7 10 15 Ñoä cong R = d 0,3 0,5 0,6 1 1,5 2 2,5 d Ñoä cong R = 2d 0,15 0,25 0,3 0,5 0,8 1 1,5 R Oáng noái T 2 3 4 7 10 15 20 Noái oáng thu nhoû 0,5 0,7 1 2 2,5 3,5 4 2d d Baûng 1 Giaù trò heä soá caûn ζ töông ñöông chieàu daøi oáng daãn l’ Trong thöïc teá ñeå xaùc ñònh caùc thoâng soá cô baûn cuûa maïng ñöôøng oáng ngöôøi ta döïa vaøo bieåu ñoà ñöôïc cho trong hình 2.5 döôùi ñaây. 19
  17. impo PDF KHÍ NEÙ and Split Unregistered Version2-–http://www.simpopdf.com ng löôïng Chöông Saûn xuaát & phaân phoái nguoàn naê SÑIEÀU KHIEÅN MergeN & THUÛY LÖÏC Chieàu daøi cuûa oáng (mm) 1 2 34 5 6 10 20 50 60 100 200 500 600 1000 2000 25 1 32 2 40 3 Ñöôøng kính trong cuûa oáng (mm) 50 Löu löôïng khí neùn (lít / s) 4 5 60 10 70 80 15 20 100 25 30 35 125 40 50 150 100 0.001 0.002 0.005 0.01 0.02 0.05 0.1 0.2 0.5 1 2 3 5 7 10 15 AÙp suaát yeâu caàu (bar) Toån thaát aùp suaát trong oáng daãn (bar) Hình 2.5 Bieåu ñoà söï phuï thuoäc cuûa caùc thoâng soá Theo bieåu ñoà hình 2.5, caùc thoâng soá yeâu caàu nhö aùp suaát p, löu löôïng q, chieàu daøi oáng, toå thaát aùp suaát ∆p vaø ñöôøng kính oáng coù moái lieân heä phuï thuoäc vôùi nhau. Ví duï: aùp suaát yeâu caàu p = 7 [bar] Chieàu daøi oáng l = 200 [m] [m3/phuùt] Löu löôïng qv = 10 Toån thaát aùp suaát ∆p = 0,1 [bar] Töø bieåu ñoà hình 2.5 ta xaùc ñònh ñöôïc moái quan heä giöõa caùc ñaïi löôïng treân baèng ñöôøng neùt ñaäm vaø töø ñoù ta ñöôïc ñöôøng kính trong cuûa oáng daãn caàn choïn φ = 70 mm. 2.1.3. Xöû lyù khí neùn 20
  18. Simpo PDF Merge N KHÍSplit & THUÛY LÖÏC Version -Chttp://www.simpopdf.com i nguoàn naêng löôïng höông 2 – Saûn xuaát & phaân phoá ÑIEÀU KHIEÅ and NEÙN Unregistered Khí neùn ñöôïc taïo ra töø maùy neùn khí coù chöùa nhieàu chaát baån, ñoä baån coù theå ôû caùc möùc ñoä khaùc nhau. Chaát baån coù theå laø buïi, ñoä aåm cuûa khoâng khí huùt vaøo, nhöõng caën baû cuûa daàu boâi trôn vaø truyeàn ñoäng cô khí. Hôn nöõa trong quaù trình neùn nhieät ñoä cuûa khí neùn taêng leân, coù theå gaây ra oâxy hoùa moät soá phaàn töû cuûa heä thoáng. Do ñoù vieäc xöû lyù khí neùn caàn phaûi thöïc hieän baét buoäc. Khí neùn khoâng ñöôïc xöû lyù thích hôïp seõ gaây hö hoûng hoaëc gaây trôû ngaïi tính laøm vieäc cuûa caùc phaàn töû khí neùn. Ñaëc bieät söû duïng khí neùn trong heä thoáng ñieàu khieån ñoøi hoûi chaát löôïng khí neùn raát cao. Möùc ñoä xöû lyù khí neùn tuøy thuoäc vaøo töøng phöông phaùp xöû lyù. Trong thöïc teá ngöôøi ta thöôøng duøng boä loïc ñeå xöû lyù khí neùn (hình 2.6). Kí hieäu Hình 2.6 Boä loïc khí Boä loïc khí coù 3 phaàn töû: van loïc, van ñieàu chænh aùp suaát vaø van tra daàu. Van loïc khí (hình 2.7) laø laøm saïch caùc chaát baån vaø ngöng tuï hôi nöôùc chöùa trong noù. Khí neùn seõ taïo chuyeån ñoäng xoaén khi qua laù xoaén kim loaïi, sau ñoù qua phaàn töû loïc, caùc chaát baån ñöôïc taùch ra vaø baùm vaøo maøng loïc, cuøng vôùi nhöõng phaân töû nöôùc ñöôïc ñeå laïi naèm ôû ñaùy cuûa baàu loïc. Tuøy theo yeâu caàu chaát löôïng cuûa khí neùn maø choïn phaàn töû loïc. Ñoä lôùn cuûa phaàn töû loïc neân choïn töø 20µm – 50µm. Kh í v a øo Kh í ra Laù k im lo a ïi x oaén P h a à n t ö û l o ïc T a ám n g a ê n c a ùc h Pha àn c höùa n öôùc Kí hieäu C ö ûa x a û n u ôùc Hình 2.7 Van loïc khí neùn 21
  19. ÑIEÀU PDF KHÍ NEÙ and Split Unregistered Version2-–http://www.simpopdf.com ng löôïng Chöông Saûn xuaát & phaân phoái nguoàn naê SimpoKHIEÅN MergeN & THUÛY LÖÏC Van ñieàu chænh aùp suaát: nhieäm vuï cuûa van aùp suaát laø oån ñònh aùp suaát ñieàu chænh, maëc duø coù söï thay ñoåi baát thöôøng cuûa aùp suaát laøm vieäc ôû ñöôøng ra hoaëc söï dao ñoäng cuûa aùp suaát ôû ñaàu vaøo. Aùp suaát ôû ñaàu vaøo luoân luoân laø lôùn hôn aùp suaát ôû ñaàu ra (hình 2.8). Loø xo caûn Ñóa van P Khí vaøo Khí ra 1 Mieäng van P2 Maøng kín Cöûa xaû khí Loø xo löïc Kí hieäu Vít ñieàu chænh Hình 2.8 Van ñieàu chænh aùp suaát Van ñieàu chænh aùp ñöôïc ñieàu chænh baèng vít ñieàu chænh taùc ñoäng leân maøng kín. Phía treân cuûa maøng chòu taùc duïng cuûa aùp suaát ñaàu ra, phía döôùi chòu taùc duïng cuûa löïc loø xo sinh ra do vít ñieàu chænh. Baát kyø söï taêng aùp ôû ñaàu tieâu thuï gaây cho maøng kín dòch chuyeån choáng laïi löïc caên cuûa loø xo vì vaäy haïn cheá doøng khí ñi qua mieäng van cho tôùi luùc coù theå ñoùng saùt. Khi khí neùn ñöôïc tieâu thuï, aùp suaát ñaàu ra giaûm, keát quaû laø ñóa van ñöôïc môû bôû löïc caên loø xo löïc. Ñeå ngaên chaën ñóa van dao ñoäng chaäp chôøn phaûi duøng ñeán loø xo caûn gaén treân ñóa van. Van tra daàu: ñöôïc söû duïng ñaûm baûo cung caáp boâi trôn cho caùc thieát bò trong heä thoáng ñieàu khieàn khí neùn nhaèm giaûm ma saùt, söï aên moøn vaø söï gæ (hình 2.9). Vít ñieàu chænh Loã quan saùt Khí vaøo Khí + daàu boâi trôn OÁng venturi OÁng daãn daàu Van moät chieàu Kí hieäu Hình 2.9 Van tra daàu 22
  20. Simpo PDF Merge N KHÍSplit & THUÛY LÖÏC Version -Chttp://www.simpopdf.com i nguoàn naêng löôïng höông 2 – Saûn xuaát & phaân phoá ÑIEÀU KHIEÅ and NEÙN Unregistered 2.2. THUÛY LÖÏC 2.2.1. Cung caáp naêng löôïng daàu eùp Trong heä thoáng ñieàu khieån thuûy löïc nguoàn naêng löôïng ñöôïc duøng ñeå heä hoaït ñoäng laø daàu eùp. Ñeå cung caáp naêng löôïng cho heä thoáng ñieàu khieån thöôøng söû duïng thieát bò bôm daàu. Bôm daàu laø moät phaàn töû quan troïng nhaát cuûa heä thoàng ñieàu khieån thuûy löïc, duøng ñeå bieán cô naêng thaønh naêng löôïng cuûa daàu. Nhöõng thoâng soá cô baûn cuûa bôm laø löu löôïng vaø aùp suaát. Löu löôïng cuûa bôm veà lyù thuyeát khoâng phuï thuoäc vaøo aùp suaát (tröø bôm ly taâm), maø chæ phuï thuoâc vaøo kích thöôùc hình hoïc vaø vaän toác quay cuûa noù. Nhöng trong thöïc teá do söï roø ræ qua khe hôû giöõa khoang huùt vaø khoang ñaåy, giöõa khoang ñaåy vôùi beân ngoaøi neân löu löôïng thöïc teá cuûa bôm nhoû hôn löu löôïng lyù lyù thuyeát vaø giaûm daàn khi aùp suaát taêng. 2.2.1.1. Caùc loaïi bôm 2.2.1.1.1. Bôm baùnh raêng Bôm baùnh raêng coù keát caáu nhö hình 2.10 Buoàng ñaåy B Kí hieäu Buoàng huùt A Hình 2.10 Nguyeân lyù laøm vieäc bôm baùnh raêng Nguyeân lyù laøm vieäc cuûa bôm baùnh raêng laø söï thay ñoåi theå tích: khi theå tích cuûa buoàng huùt (A) taêng, bôm daàu huùt, thöïc hieän chu kyø huùt; vaø khi theå tích giaûm, bôm ñaåy daàu ra buoàng (B), thöïc hieän chu kyø neùn. Neáu treân ñöôøng ñi cuûa daàu ta ñaët moät vaät caûn thì daàu seõ bò chaën laïi taïo neân moät aùp suaát nhaát ñònh phuï thuoäc vaøo ñoä lôùn cuûa söùc caûn vaø keát caáu cuûa bôm. Löu löôïng bôm baùnh raêng ñöôïc tính theo coâng thöùc: 2πd.m.z.b.n (2.3) Q= .η v [l/ph] 1000 Trong ñoù: [cm]; m – moâ ñun cuûa baùnh raêng [cm]; d – ñöôøng kính voøng chia baùnh raêng [cm]; b – beà roäng baùnh raêng [cm]; n – soá voøng quay trong moät phuùt z – soá raêng; 23
Theo dõi chúng tôi
Đồng bộ tài khoản