Giáo trình luật và chính sách môi trường - ThS Phạm Thanh Tuấn

Chia sẻ: Hoang Van Long | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:119

0
4
lượt xem
0
download

Giáo trình luật và chính sách môi trường - ThS Phạm Thanh Tuấn

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Kế thừa những thành tự nghiên cứu khoa học của xã hội loài người, các nhà kinh điển của chủ nghĩa Mác- Lênin lần đầu tiên giải thích rằng nhà nước không phải là hiện tượng vĩnh cửu, bất biến. Nhà nước là một phạm trù lịch sử có tính quá trình phát sinh, phát triển và tiêu vong.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Giáo trình luật và chính sách môi trường - ThS Phạm Thanh Tuấn

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN<br /> KHOA MÔI TRƯỜNG<br /> =====o0o=====<br /> <br /> ThS. Phạm Thanh Tuấn<br /> <br /> GIÁO TRÌNH<br /> <br /> LUẬT VÀ CHÍNH SÁCH MÔI TRƯỜNG<br /> <br /> TÀI LIỆU GIẢNG DẠY DÀNH CHO SINH VIÊN KHOA MÔI TRƯỜNG<br /> LƯU HÀNH NỘI BỘ<br /> <br /> Hà Nội, tháng 9 năm 2015<br /> 0<br /> <br /> MỤC LỤC<br /> MỤC <br />  LỤC <br />  .............................................................................................................................................. <br />  1 <br />  <br /> CHƯƠNG <br />  1. <br />  ĐẠI <br />  CƯƠNG <br />  VỀ <br />  NHÀ <br />  NƯỚC <br />  VÀ <br />  PHÁP <br />  LUẬT <br />  ..................................................... <br />  4 <br />  <br /> 1.1. <br />  Những <br />  vấn <br />  đề <br />  cơ <br />  bản <br />  về <br />  nhà <br />  nước <br />  ..................................................................................................... <br />  4 <br />  <br /> 1.1.1. <br />  Nguồn <br />  gốc <br />  của <br />  nhà <br />  nước <br />  <br /> .......................................................................................................... <br />  4 <br />  <br /> 1.1.2. <br />  Bản <br />  chất <br />  của <br />  nhà <br />  nước <br />  <br /> .............................................................................................................. <br />  4 <br />  <br /> 1.1.3. <br />  Các <br />  kiểu <br />  nhà <br />  nước <br />  <br /> ....................................................................................................................... <br />  4 <br />  <br /> 1.1.4. <br />  Nhà <br />  nước <br />  CHXHCN <br />  Việt <br />  Nam <br />  ................................................................................................. <br />  5 <br />  <br /> 1.2. <br />  Những <br />  vấn <br />  đề <br />  cơ <br />  bản <br />  về <br />  pháp <br />  luật <br />  .................................................................................................. <br />  20 <br />  <br /> 1.2.1. <br />  Nguồn <br />  gốc <br />  của <br />  pháp <br />  luật <br />  ....................................................................................................... <br />  20 <br />  <br /> 1.2.2. <br />  Bản <br />  chất <br />  của <br />  pháp <br />  luật <br />  ........................................................................................................... <br />  20 <br />  <br /> 1.2.3. <br />  Các <br />  thuộc <br />  tính <br />  của <br />  pháp <br />  luật <br />  ............................................................................................... <br />  21 <br />  <br /> 1.3. <br />  Vi <br />  phạm <br />  pháp <br />  luật <br />  .................................................................................................................................. <br />  22 <br />  <br /> 1.3.1. <br />  Khái <br />  niệm <br />  và <br />  dấu <br />  hiệu <br />  vi <br />  phạm <br />  pháp <br />  luật <br />  ..................................................................... <br />  22 <br />  <br /> 1.3.2. <br />  Các <br />  loại <br />  vi <br />  phạm <br />  pháp <br />  luật <br />  ................................................................................................... <br />  23 <br />  <br /> 1.4. <br />  Trách <br />  nhiệm <br />  pháp <br />  lý <br />  .............................................................................................................................. <br />  24 <br />  <br /> 1.4.1. <br />  Khái <br />  niệm <br />  <br /> ..................................................................................................................................... <br />  24 <br />  <br /> 1.4.2. <br />  Các <br />  loại <br />  trách <br />  nhiệm <br />  pháp <br />  lý <br />  ............................................................................................... <br />  25 <br />  <br /> 1.5. <br />  Quan <br />  hệ <br />  pháp <br />  luật <br />  <br /> ................................................................................................................................... <br />  25 <br />  <br /> 1.5.1. <br />  Khái <br />  niệm <br />  <br /> ..................................................................................................................................... <br />  25 <br />  <br /> 1.5.2. <br />  Cấu <br />  trúc <br />  của <br />  quan <br />  hệ <br />  pháp <br />  luật <br />  <br /> .......................................................................................... <br />  26 <br />  <br /> 1.5.3. <br />  Sự <br />  kiện <br />  pháp <br />  lý <br />  .......................................................................................................................... <br />  27 <br />  <br /> 1.6. <br />  Văn <br />  bản <br />  quy <br />  phạm <br />  pháp <br />  luật <br />  và <br />  thẩm <br />  quyền <br />  ban <br />  hành <br />  ........................................................ <br />  27 <br />  <br /> 1.6.1. <br />  Quy <br />  phạm <br />  pháp <br />  luật <br />  ................................................................................................................ <br />  27 <br />  <br /> 1.6.2. <br />  Văn <br />  bản <br />  quy <br />  phạm <br />  pháp <br />  luật <br />  .............................................................................................. <br />  29 <br />  <br /> Quan <br />  hệ <br />  trực <br />  thuộc <br />  ......................................................................................................................................... <br />  35 <br />  <br /> CHƯƠNG <br />  2. <br />  XÂY <br />  DỰNG <br />  LUẬT <br />  BẢO <br />  VỆ <br />  MÔI <br />  TRƯỜNG <br />  ......................................................... <br />  36 <br />  <br /> 2.1. <br />  Bảo <br />  vệ <br />  môi <br />  trường <br />  và <br />  vai <br />  trò <br />  của <br />  pháp <br />  luật <br />  ............................................................................... <br />  36 <br />  <br /> 2.1.1. <br />  Sự <br />  cần <br />  thiết <br />  phải <br />  bảo <br />  vệ <br />  môi <br />  trường <br />  và <br />  các <br />  cấp <br />  độ <br />  bảo <br />  vệ <br />  môi <br />  trường <br />  ........... <br />  36 <br />  <br /> 2.1.2. <br />  Các <br />  biện <br />  pháp <br />  bảo <br />  vệ <br />  môi <br />  trường <br />  ..................................................................................... <br />  37 <br />  <br /> 2.1.3. <br />  Pháp <br />  luật <br />  trong <br />  bảo <br />  vệ <br />  môi <br />  trường <br />  .................................................................................. <br />  39 <br />  <br /> 2.2. <br />  Khái <br />  niệm <br />  luật <br />  môi <br />  trường <br />  Việt <br />  Nam <br />  ............................................................................................. <br />  40 <br />  <br /> 2.2.1. <br />  Khái <br />  niệm <br />  luật <br />  môi <br />  trường <br />  <br /> ................................................................................................... <br />  40 <br />  <br /> 2.2.2. <br />  Các <br />  nguyên <br />  tắc <br />  chủ <br />  yếu <br />  của <br />  luật <br />  môi <br />  trường <br />  ............................................................... <br />  42 <br />  <br /> 2.3. <br />  Khái <br />  quát <br />  sự <br />  phát <br />  triển <br />  của <br />  luật <br />  môi <br />  trường <br />  Việt <br />  Nam <br />  <br /> ......................................................... <br />  45 <br />  <br /> 2.3.1. <br />  Giai <br />  đoạn <br />  trước <br />  năm <br />  1986 <br />  ................................................................................................... <br />  45 <br />  <br /> 2.3.2. <br />  Giai <br />  đoạn <br />  từ <br />  năm <br />  1986 <br />  cho <br />  đến <br />  năm <br />  1993 <br />  ................................................................... <br />  47 <br />  <br /> 2.3.3. <br />  Giai <br />  đoạn <br />  từ <br />  năm <br />  1993 <br />  đến <br />  năm <br />  2005 <br />  ........................................................................... <br />  48 <br />  <br /> 2.3.4. <br />  Giai <br />  đoạn <br />  từ <br />  năm <br />  2006 <br />  đến <br />  năm <br />  2014 <br />  ........................................................................... <br />  53 <br />  <br /> CHƯƠNG <br />  3. <br />  HỆ <br />  THỐNG <br />  VĂN <br />  BẢN <br />  PHÁP <br />  LUẬT <br />  ...................................................................... <br />  73 <br />  <br /> VỀ <br />  BẢO <br />  VỆ <br />  MÔI <br />  TRƯỜNG <br />  Ở <br />  VIỆT <br />  NAM <br />  ................................................................................... <br />  73 <br />  <br /> 3.1. <br />  Các <br />  quan <br />  điểm <br />  và <br />  nguyên <br />  tắc <br />  thể <br />  hiện <br />  Luật <br />  Bảo <br />  vệ <br />  môi <br />  trường <br />  năm <br />  2014 <br />  ................. <br />  73 <br />  <br /> 3.2. <br />  Nội <br />  dung <br />  mới <br />  của <br />  Luật <br />  Bảo <br />  vệ <br />  môi <br />  trường <br />  năm <br />  2014 <br />  ........................................................... <br />  74 <br />  <br /> <br /> 1<br /> <br /> 3.2.1. <br />  Chương <br />  I, <br />  Những <br />  quy <br />  định <br />  chung <br />  ..................................................................................... <br />  74 <br />  <br /> 3.2.2. <br />  Chương <br />  II. <br />  Quy <br />  hoạch <br />  môi <br />  trường, <br />  đánh <br />  giá <br />  môi <br />  trường <br />  chiến <br />  lược, <br />  đánh <br />  giá <br />  <br /> tác <br />  động <br />  môi <br />  trường <br />  ........................................................................................................................................... <br />  75 <br />  <br /> 3.2.3. <br />  Chương <br />  III. <br />  Bảo <br />  vệ <br />  môi <br />  trường <br />  trong <br />  khai <br />  thác, <br />  sử <br />  dụng <br />  tài <br />  nguyên <br />  thiên <br />  <br /> nhiên <br />  .......................................................................................................................................................................... <br />  77 <br />  <br /> 3.2.4. <br />  Chương <br />  IV. <br />  Ứng <br />  phó <br />  với <br />  biến <br />  đổi <br />  khí <br />  hậu <br />  ..................................................................... <br />  77 <br />  <br /> 3.2.5. <br />  Chương <br />  V. <br />  Bảo <br />  vệ <br />  môi <br />  trường <br />  biển <br />  và <br />  hải <br />  đảo <br />  ............................................................ <br />  77 <br />  <br /> 3.2.6. <br />  Chương <br />  VI. <br />  Bảo <br />  vệ <br />  môi <br />  trường <br />  nước, <br />  đất <br />  và <br />  không <br />  khí <br />  .......................................... <br />  77 <br />  <br /> 3.2.7. <br />  Chương <br />  VII. <br />  Bảo <br />  vệ <br />  môi <br />  trường <br />  trong <br />  hoạt <br />  động <br />  sản <br />  xuất, <br />  kinh <br />  doanh, <br />  dịch <br />  vụ<br /> <br />  ...................................................................................................................................................................................... <br />  78 <br />  <br /> 3.2.8. <br />  Chương <br />  VIII. <br />  Bảo <br />  vệ <br />  môi <br />  trường <br />  đô <br />  thị, <br />  khu <br />  dân <br />  cư <br />  ................................................. <br />  79 <br />  <br /> 3.2.9. <br />  Chương <br />  IX. <br />  Quản <br />  lý <br />  chất <br />  thải <br />  ............................................................................................... <br />  79 <br />  <br /> 3.2.10. <br />  Chương <br />  X. <br />  Xử <br />  lý <br />  ô <br />  nhiễm, <br />  phục <br />  hồi <br />  và <br />  cải <br />  thiện <br />  môi <br />  trường <br />  .............................. <br />  79 <br />  <br /> 3.2.11. <br />  Chương <br />  XI. <br />  Quy <br />  chuẩn <br />  kỹ <br />  thuật <br />  môi <br />  trường, <br />  tiêu <br />  chuẩn <br />  môi <br />  trường <br />  ............. <br />  80 <br />  <br /> 3.2.12. <br />  Chương <br />  XII. <br />  Quan <br />  trắc <br />  môi <br />  trường <br />  ................................................................................ <br />  80 <br />  <br /> 3.2.13. <br />  Chương <br />  XIII. <br />  Thông <br />  tin <br />  môi <br />  trường, <br />  chỉ <br />  thị <br />  môi <br />  trường, <br />  thống <br />  kê <br />  môi <br />  trường <br />  <br /> và <br />  báo <br />  cáo <br />  môi <br />  trường <br />  ....................................................................................................................................... <br />  80 <br />  <br /> 3.2.14. <br />  Chương <br />  XIV. <br />  Trách <br />  nhiệm <br />  của <br />  các <br />  cơ <br />  quan <br />  quản <br />  lý <br />  nhà <br />  nước <br />  về <br />  bảo <br />  vệ <br />  môi <br />  <br /> trường <br />  ....................................................................................................................................................................... <br />  80 <br />  <br /> 3.2.15. <br />  Chương <br />  XIV. <br />  Trách <br />  nhiệm <br />  của <br />  Mặt <br />  trận <br />  tổ <br />  quốc <br />  Việt <br />  Nam, <br />  tổ <br />  chức <br />  chính <br />  trị <br />  -­‐ <br />  <br /> xã <br />  hội, <br />  tổ <br />  chức <br />  xã <br />  hội <br />  -­‐ <br />  nghề <br />  nghiệp <br />  và <br />  cộng <br />  đồng <br />  dân <br />  cư <br />  trong <br />  bảo <br />  vệ <br />  môi <br />  trường <br />  <br /> .............. <br />  81 <br />  <br /> 3.2.16. <br />  Chương <br />  XVI. <br />  Nguồn <br />  lực <br />  về <br />  bảo <br />  vệ <br />  môi <br />  trường <br />  ......................................................... <br />  81 <br />  <br /> 3.2.17. <br />  Chương <br />  XVII. <br />  Hợp <br />  tác <br />  quốc <br />  tế <br />  về <br />  bảo <br />  vệ <br />  môi <br />  trường <br />  ............................................ <br />  81 <br />  <br /> 3.2.18. <br />  Chương <br />  XVIII. <br />  Thanh <br />  tra, <br />  kiểm <br />  tra, <br />  xử <br />  lý <br />  vi <br />  phạm, <br />  giải <br />  quyết <br />  tranh <br />  chấp, <br />  <br /> khiếu <br />  nại, <br />  tố <br />  cáo <br />  về <br />  môi <br />  trường <br />  ..................................................................................................................... <br />  82 <br />  <br /> 3.2.19. <br />  Chương <br />  XIX. <br />  Bồi <br />  thường <br />  thiệt <br />  hại <br />  về <br />  môi <br />  trường <br />  <br /> .................................................... <br />  82 <br />  <br /> 3.2.20. <br />  Chương <br />  XX. <br />  Điều <br />  khoản <br />  thi <br />  hành <br />  .................................................................................... <br />  82 <br />  <br /> CHƯƠNG <br />  4. <br />  CHẾ <br />  TÀI <br />  TRONG <br />  THỰC <br />  THI <br />  PHÁP <br />  LUẬT <br />  VỀ <br />  BẢO <br />  VỆ <br />  MÔI <br />  TRƯỜNG <br />  ....... <br />  93 <br />  <br /> 4.1. <br />  Nghị <br />  định <br />  179/2013/NĐ-­‐CP <br />  ngày <br />  14 <br />  tháng <br />  11 <br />  năm <br />  2013 <br />  của <br />  Chính <br />  phủ <br />  về <br />  xử <br />  phạt <br />  <br /> vi <br />  phạm <br />  hành <br />  chính <br />  trong <br />  lĩnh <br />  vực <br />  bảo <br />  vệ <br />  môi <br />  trường. <br />  ................................................................................. <br />  93 <br />  <br /> 4.1.1. <br />  Các <br />  vấn <br />  đề <br />  chung <br />  ...................................................................................................................... <br />  93 <br />  <br /> 4.1.2. <br />  Đối <br />  tượng <br />  bị <br />  xử <br />  phạt <br />  <br /> ............................................................................................................... <br />  94 <br />  <br /> 4.1.3. <br />  Nguyên <br />  tắc <br />  xử <br />  phạt <br />  ................................................................................................................. <br />  94 <br />  <br /> 4.1.4. <br />  Tình <br />  tiết <br />  giảm <br />  nhẹ, <br />  tình <br />  tiết <br />  tăng <br />  nặng <br />  <br /> ............................................................................ <br />  94 <br />  <br /> 4.1.5. <br />  Hình <br />  thức <br />  xử <br />  phạt <br />  và <br />  biện <br />  pháp <br />  khắc <br />  phục <br />  hậu <br />  quả <br />  ................................................ <br />  95 <br />  <br /> 4.2. <br />  Các <br />  tội <br />  phạm <br />  về <br />  môi <br />  trường <br />  quy <br />  định <br />  trong <br />  chương <br />  XVII <br />  Bộ <br />  Luật <br />  Hình <br />  sự <br />  năm <br />  1999, <br />  <br /> được <br />  sửa <br />  đổi, <br />  bổ <br />  sung <br />  ngày <br />  16/9/2009 <br />  ................................................................................................................. <br />  97 <br />  <br /> 4.2.1. <br />  Tội <br />  gây <br />  ô <br />  nhiễm <br />  môi <br />  trường <br />  ................................................................................................ <br />  97 <br />  <br /> 4.2.2. <br />  Tội <br />  vi <br />  phạm <br />  quy <br />  định <br />  về <br />  quản <br />  lý <br />  chất <br />  thải <br />  nguy <br />  hại <br />  ................................................. <br />  98 <br />  <br /> 4.2.3. <br />  Tội <br />  vi <br />  phạm <br />  quy <br />  định <br />  về <br />  phòng <br />  ngừa <br />  sự <br />  cố <br />  môi <br />  trường <br />  ......................................... <br />  99 <br />  <br /> 4.2.4. <br />  Tội <br />  gây <br />  ô <br />  nhiễm <br />  nguồn <br />  nước <br />  .............................................................................................. <br />  99 <br />  <br /> 4.2.5. <br />  Tội <br />  gây <br />  ô <br />  nhiễm <br />  đất <br />  ................................................................................................................. <br />  99 <br />  <br /> 4.2.6. <br />  Tội <br />  đưa <br />  chất <br />  thải <br />  vào <br />  lãnh <br />  thổ <br />  Việt <br />  Nam <br />  <br /> ...................................................................... <br />  100 <br />  <br /> 4.2.7. <br />  Tội <br />  làm <br />  lây <br />  lan <br />  dịch <br />  bệnh <br />  nguy <br />  hiểm <br />  cho <br />  người <br />  ....................................................... <br />  101 <br />  <br /> 4.2.8. <br />  Tội <br />  làm <br />  lây <br />  lan <br />  dịch <br />  bệnh <br />  nguy <br />  hiểm <br />  cho <br />  động <br />  vật, <br />  thực <br />  vật <br />  .............................. <br />  101 <br />  <br /> 4.2.9. <br />  Tội <br />  hủy <br />  hoại <br />  nguồn <br />  lợi <br />  thủy <br />  sản <br />  ...................................................................................... <br />  102 <br />  <br /> <br /> 2<br /> <br /> 4.2.10. <br />  Tội <br />  hủy <br />  hoại <br />  rừng <br />  ................................................................................................................ <br />  103 <br />  <br /> 4.2.11. <br />  Tội <br />  vi <br />  phạm <br />  các <br />  quy <br />  định <br />  về <br />  bảo <br />  vệ <br />  động <br />  vật <br />  thuộc <br />  danh <br />  mục <br />  loài <br />  nguy <br />  cấp, <br />  <br /> quý, <br />  hiếm <br />  được <br />  ưu <br />  tiên <br />  bảo <br />  vệ <br />  ..................................................................................................................... <br />  103 <br />  <br /> 4.2.12. <br />  Tội <br />  vi <br />  phạm <br />  các <br />  quy <br />  định <br />  về <br />  quản <br />  lý <br />  khu <br />  bảo <br />  tồn <br />  thiên <br />  nhiên <br />  ........................ <br />  104 <br />  <br /> 4.2.13. <br />  Tội <br />  nhập <br />  khẩu, <br />  phát <br />  tán <br />  các <br />  loài <br />  ngoại <br />  lai <br />  xâm <br />  hại <br />  ............................................... <br />  105 <br />  <br /> CHƯƠNG <br />  5. <br />  CHÍNH <br />  SÁCH <br />  MÔI <br />  TRƯỜNG <br />  VIỆT <br />  NAM <br />  ......................................................... <br />  106 <br />  <br /> 5.1. <br />  Chính <br />  sách <br />  môi <br />  trường <br />  là <br />  gì <br />  ............................................................................................................. <br />  106 <br />  <br /> 5.2. <br />  Chính <br />  sách <br />  của <br />  Việt <br />  Nam <br />  về <br />  tài <br />  nguyên, <br />  môi <br />  trường <br />  và <br />  phát <br />  triển <br />  bền <br />  vững <br />  <br /> ............ <br />  107 <br />  <br /> 5.3. <br />  Tiếp <br />  cận <br />  hệ <br />  thống <br />  trong <br />  phân <br />  tích <br />  chính <br />  sách <br />  về <br />  tài <br />  nguyên <br />  và <br />  môi <br />  trường <br />  ............. <br />  110 <br />  <br /> 5.3.1. <br />  Quy <br />  trình <br />  xây <br />  dựng <br />  chính <br />  sách <br />  về <br />  tài <br />  nguyên <br />  và <br />  môi <br />  trường <br />  ............................. <br />  110 <br />  <br /> 5.3.2. <br />  Hệ <br />  thống <br />  chính <br />  sách <br />  về <br />  sử <br />  dụng, <br />  bảo <br />  vệ <br />  tài <br />  nguyên <br />  và <br />  môi <br />  trường <br />  ................. <br />  111 <br />  <br /> 5.3.3. <br />  Hệ <br />  thống <br />  quản <br />  lý, <br />  thực <br />  thi <br />  chính <br />  sách <br />  về <br />  tài <br />  nguyên <br />  và <br />  môi <br />  trường <br />  ............... <br />  111 <br />  <br /> 5.3.4. <br />  Tác <br />  động <br />  của <br />  chính <br />  sách <br />  đến <br />  tài <br />  nguyên <br />  và <br />  môi <br />  trường <br />  ....................................... <br />  112 <br />  <br /> 5.3.5. <br />   <br />  Các <br />  vấn <br />  đề <br />  cơ <br />  bản <br />  cần <br />  phân <br />  tích <br />  về <br />  thể <br />  chế <br />  chính <br />  sách <br />  tài <br />  nguyên <br />  và <br />  môi <br />  <br /> trường <br />  ..................................................................................................................................................................... <br />  113 <br />  <br /> 5.4. <br />  Thử <br />  nghiệm <br />  phân <br />  tích <br />  về <br />  chính <br />  sách <br />  trong <br />  sử <br />  dụng <br />  tài <br />  nguyên <br />  theo <br />  cách <br />  tiếp <br />  cận <br />  hệ <br />  <br /> thống <br />  <br /> .................................................................................................................................................................................... <br />  114 <br />  <br /> 5.4.1. <br />  Sơ <br />  bộ <br />  phân <br />  tích <br />  về <br />  chính <br />  sách <br />  trong <br />  sử <br />  dụng <br />  tài <br />  nguyên <br />  rừng <br />  ở <br />  Tây <br />  Nguyên<br /> <br />  .................................................................................................................................................................................... <br />  114 <br />  <br /> 5.4.2. <br />  Sơ <br />  bộ <br />  phân <br />  tích <br />  chính <br />  sách <br />  trong <br />  sử <br />  dụng <br />  tài <br />  nguyên <br />  khoáng <br />  sản <br />  than <br />  đá <br />  cuả <br />  <br /> Việt <br />  Nam <br />  <br /> ................................................................................................................................................................. <br />  115 <br />  <br /> TÀI <br />  LIỆU <br />  THAM <br />  KHẢO <br />  ............................................................................................................... <br />  117 <br />  <br /> <br /> 3<br /> <br /> CHƯƠNG 1. ĐẠI CƯƠNG VỀ NHÀ NƯỚC VÀ PHÁP LUẬT<br /> 1.1. Những vấn đề cơ bản về nhà nước<br /> 1.1.1. Nguồn gốc của nhà nước<br /> Kế thừa những thành tự nghiên cứu khoa học của xã hội loài người, các<br /> nhà kinh điển của chủ nghĩa Mác- Lênin lần đầu tiên giải thích rằng nhà nước<br /> không phải là hiện tượng vĩnh cửu, bất biến. Nhà nước là một phạm trù lịch sử<br /> có tính quá trình phát sinh, phát triển và tiêu vong. Nhà nước là lực lượng nảy<br /> sinh từ xã hội, là sản phẩm có điều kiện của xã hội loài người, nhà nước chỉ xuất<br /> hiện khi xã hội phát triển đến một trình độ nhất định và tiêu vong khi những điều<br /> kiện khách quan cho tồn tại của nó mất đi.<br /> 1.1.2. Bản chất của nhà nước<br /> 1.1.2.1. Tính giai cấp của nhà nước.<br /> Nghiên cứu nguồn gốc của nhà nước, các nhà kinh điển của chủ nghĩa<br /> Mác- Lênin khẳng định: nhà nước là sản phẩm và là biểu hiện của những mâu<br /> thuẫn giai cấp không thể điều hòa được, nhà nước trước hết là một bộ máy bạo<br /> lực do giai cấp thống trị tổ chức ra để trấn áp các giai cấp đối địch. Nhà nước chỉ<br /> xuất hiện và tồn tại trong xã hội có những giai cấp đối kháng nhau, do đó nhà<br /> nước thể hiện bản chất giai cấp sâu sắc. Bản chất giai cấp của nhà nước thể hiện<br /> ở chỗ, nhà nước là bộ máy cưỡng chế đặc biệt nằm trong tay giai cấp thống trị,<br /> là công cụ sắc bén nhất để duy trì sự thống trị giai cấp. Trong xã hội có giai cấp,<br /> sự thống trị giai cấp được thể hiện trên ba phương diện: thống trị về chính trị,<br /> thống trị về kinh tế và thống trị về tư tưởng.<br /> 1.1.2.2. Vai trò xã hội của nhà nước<br /> Tính giai cấp của nhà nước thể hiện trong tất cả các kiểu nhà nước trong<br /> lịch sử. Tuy nhiên, nhà nước không chỉ phục vụ lợi ích của giai cấp thống trị mà<br /> còn giải quyết những vấn đề trong đời sống xã hội, đảm bảo trật tự chung, sự ổn<br /> định và các giá trị chung của xã hội, kể cả các giai cấp, tầng lớp khác trong xã<br /> hội, khi mà những lợi ích đó không mâu thuẫn căn bản với lợi ích của giai cấp<br /> thống trị. Dù trong xã hội nào, nhà nước cũng vừa bảo vệ lợi ích của giai cấp<br /> thống trị, vừa đồng thời chú ý đến lợi ích chung của toàn xã hội, nhưng xét cho<br /> cùng, việc chú ý đến lợi ích chung của toàn xã hội cũng nhằm mục đích phục vụ<br /> cho lợi ích của giai cấp thống trị.<br /> 1.1.3. Các kiểu nhà nước<br /> Theo chủ nghĩa Mác- Lênin, cơ sở lý luận của sự phân chia các kiểu nhà<br /> nước trong lịch sử là học thuyết về hình thái kinh tế- xã hội. Hình thái kinh tếxã hội là một kiểu tổ chức xã hội phù hợp với một phương thức sản xuất nhất<br /> 4<br /> <br />

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

Đồng bộ tài khoản