Giáo trình: Máy tính và phần mềm ứng dụng

Chia sẻ: nguyenphuongtech

Cài đặt nhiều phần mềm trên máy tính có thể làm xuất hiện nhiều khả năng gây lỗi. Nên nhớ phần mềm được viết ra là để chạy trên hệ điều hành, chứ không phải để chạy với các phần mềm khác (nhà sản xuất phần mềm không thể biết người dùng có sử dụng phần mềm gì). Nên khi có nhiều phần mềm trên một hệ điều hành (chạy song song) gây “mệt mỏi” cho hệ điều hành trong việc quản lý và phân chia tài nguyên. làm giảm hiệu suất hoạt động của máy tính....

Bạn đang xem 20 trang mẫu tài liệu này, vui lòng download file gốc để xem toàn bộ.

Nội dung Text: Giáo trình: Máy tính và phần mềm ứng dụng

BÀI 1. TỔNG QUAN PHẦN MỀM




gdfgs




Giáo trình
Máy tính và
phần mềm ứng
dụng

1
MỤC LỤC
MỤC LỤC.............................................................................................. 2

BÀI 1. TỔNG QUAN PHẦN MỀM ................................................... 10
1.1. Khái niệm phần mềm....................................................................... 10
1.2. Phân loại mã nguồn .......................................................................... 11
1.2.1. Mã nguồn........................................................................................ 11
1.2.3. Các vấn đề lưu ý khi cài đặt và sử dụng phần mềm..................11
BÀI 2. HỆ ĐIỀU HÀNH...................................................................... 13
2.1. Khái niệm .......................................................................................... 13
2.1.1. Môi trường và tập lệnh của MS-DOS..........................................13
2.1.2. Các khái niệm cơ bản.................................................................... 13
Bài 3: THIẾT LẬP CƠ CHẾ LÀM VIỆC TRÊN DESKTOP..........19
3.1. Desktop Properties............................................................................. 19
3.2. Quản lý các đối tượng trên Desktop................................................19
3.3. Cơ chế bảo vệ màn hình và điện năng:...........................................21
3.4. Độ phân giải và tần số của màn hình..............................................24
3.4.1. Thiết lập độ phân giải .................................................................. 24
3.4.2. Hiệu chỉnh tần số màn hình........................................................... 24
3.5. Thiết lập môi trường làm việc trên Taskbar ..................................25
3.5.1. Chọn lựa các thành phần hiển thị trên Taskbar............................26
3.5.2. Thiết lập cơ chế hiển thị Start Menu...........................................26
3.6. Các vấn đề trên Recycle Bin............................................................. 28
3.6.1.Vấn đề trong khi sử dụng............................................................... 29
3.6.2.Vấn đề do hệ thống........................................................................ 29
3.6.3. Giải quyết các vấn đề trên............................................................ 29
BÀI 4: CÁC CÔNG CỤ ỨNG DỤNG TRÊN WINDOWS...............33
4.1. Control Panel...................................................................................... 33
4.1.1. Add or Remove Programs............................................................... 33
4.1.2. Date and Time................................................................................. 34
2
BÀI 1. TỔNG QUAN PHẦN MỀM




gdfgs
4.1.3. Mouse.............................................................................................. 36
4.1.4. Regional and Language...................................................................37
4.2. Folder Options trong My Computer và Windows Explorer..............39
4.2.1. Thẻ General.................................................................................... 40
4.2.2. Thẻ View......................................................................................... 40
BÀI 5: CHIA SẺ VÀ BẢO MẬT DỮ LIỆU.......................................44
5.1. Chia sẻ và truy xuất dữ liệu.............................................................44
5.2. Bảo mật dữ liệu................................................................................ 45
5.2.1. Tài khoản người dùng.................................................................... 45
5.2.2. Phân quyền truy xuất dữ liệu........................................................ 49
5.3. Mã hóa dữ liệu................................................................................... 51
BÀI 6: SYSTEM PROPERTIES......................................................... 54
6.1. Thông tin hệ thống............................................................................ 54
6.2. Tên máy tính và thiết lập nhóm........................................................55
6.2.1. Computer Name ............................................................................. 55
6.2.2. Kiểm tra thiết bị trên máy tính......................................................56
6.2.3. Kiểm tra thiết bị............................................................................. 56
6.2.4. Cập nhật và phục hồi hồi Driver cho thiết bị..............................57
6.2.5. Cơ chế đồ họa và vùng nhớ ảo ....................................................57
6.2.6. User Profiles.................................................................................... 61
6.2.7. Start up and Recovery.....................................................................62
6.2.8. System Restore:............................................................................... 63
6.2.8. Cơ chế cập nhật HĐH Windows..................................................64
6.2.9. Chức năng trợ giúp từ xa (Remote )..............................................65
Bài 7: COMPUTER MANAGEMENT............................................... 68
7.1. System Tools:..................................................................................... 68
7.2. Shared Folders: .................................................................................. 69
7.3. Local Users and Groups: ...................................................................70
7.4. Performance Logs and Alerts: ..........................................................71
7.5. Device Manager: .............................................................................. 71
7.6. Storages ............................................................................................. 72
7.7. Disk Defragmenter........................................................................... 72
7.8. Disk Management............................................................................... 73
3
7.9. Các dịch vụ trong Windows ............................................................. 74
Bài 8: CÁC CHỨC NĂNG TRONG SYSTEM TOOLS...................77
8.1. Disk Cleanup..................................................................................... 77
8.2. System Information............................................................................ 78
8.3. Backup dữ liệu................................................................................... 78
8.4. Security Center................................................................................... 81
Bài 9: GROUP POLICY VÀ REGISTRY.......................................... 83
9.1. Giới thiệu Group Policy.................................................................... 83
9.1.1. Computer Configuration................................................................. 84
9.2.2 User Configuration........................................................................... 84
9.2.3. Giải quyết các sự cố bằng Group Policy......................................84
9.3. Registry............................................................................................... 86
9.3.1. Tổng quan Registry:....................................................................... 86
9.3.2. Cấu trúc của Registry..................................................................... 87
9.3.3. Các vấn đề cần lưu ý:.................................................................... 88
9.3.4. Kiểu dữ liệu trong Registry........................................................... 88
9.3.5. Một số công việc thường gặp trong Registry..............................89
BÀI 10: HỆ ĐIỀU HÀNH LINUX...................................................... 93
10.1. Giới thiệu ........................................................................................ 93
10.2. Cài đặt HĐH Linux Fedora (core 6)...............................................93
10.2.1. Yêu cầu thiết bị............................................................................ 93
10.2.2. Các bước cài đặt .......................................................................... 94
10.3. Các tính năng cơ bản của Linux Fedora Core................................99
10.3.1. Đăng nhập hệ thống/Thoát Linux.............................................100
10.3.2. Làm việc với Desktop................................................................ 100
10.3.3. Các tham khảo về chuột:........................................................... 101
10.3.4. Lựa chọn ngôn ngữ cho bàn phím.............................................101
10.3.5. Cài thêm các gói chương trình chuẩn........................................101
10.3.6. Tham khảo giờ hệ thống:.......................................................... 102
BÀI 11: INTERNET VÀ MAIL........................................................ 103
11.1. Tổng quan...................................................................................... 103
11.2. Vấn đề sử dụng Internet............................................................... 104
11.2.1 Khai thác tài nguyên..................................................................... 104
11.2.2. Các vấn đề trong việc khai thác tài nguyên..............................104
11.3. Download dữ liệu.......................................................................... 106
11.4. Các ứng dụng khác trên Internet...................................................106
11.5. Chat................................................................................................. 107
11.6. Thư điện tử.................................................................................... 108
4
BÀI 1. TỔNG QUAN PHẦN MỀM




gdfgs
11.7. Webmail......................................................................................... 108
11.8. Ứng dụng mail............................................................................... 110
11.8.1. Các bước thiết lập account mail trên Outlook Express ............111
11.8.2. Đăng nhập vào Outlook Express................................................114
11.8.3. Gởi/nhận/lọc Mail......................................................................114
11.8.4. Lọc Mail...................................................................................... 115
11.9. Sao Lưu/phục hồi ......................................................................... 117
11.9.1. Sao lưu: ...................................................................................... 117
11.9.2. Phục hồi...................................................................................... 118
8.3. Backup dữ liệu................................................................................. 119
8.4. Security Center................................................................................. 121
BÀI 12: FONT VÀ BỘ GÕ................................................................ 123
12.1. Font ................................................................................................ 123
12.1.1. Khái niệm.................................................................................... 123
12.1.2. Cài đặt/gỡ bỏ Font..................................................................... 123
12.3. Bộ gõ ............................................................................................. 124
12.3.1. Khái niệm:.................................................................................. 124
12.3.2. Các phần mềm bộ gõ phổ biến: ..............................................124
12.4. Lựa chọn, thiết lập thao tác chế độ làm việc.............................125
Bài 13: BỘ MICROSOFT OFFICE.................................................. 128
13.1. Giới thiệu....................................................................................... 128
13.2. Cài đặt và các vấn đề xảy ra........................................................ 128
13.3. Các sự cố sau khi cài đặt và khắc phục ......................................130
13.4. Đặc điểm của các ứng dụng trong bộ MS-Office ......................131
13.4.1. Winword...................................................................................... 131
13.4.2. Microsoft Excel........................................................................... 135
Bài 14: ỨNG DỤNG ĐỒ HỌA......................................................... 140
14.1. Giới thiệu ...................................................................................... 140
14.2. Ứng dụng công cụ đồ họa (Graphic Tools).................................140
14.2.1 Giới thiệu..................................................................................... 140
14.2.2. Các công cụ đồ họa.................................................................... 141
14.3. Đặc điểm của ACDSee ................................................................141
14.3.1 Cài Đặt......................................................................................... 142
5
14.3.2. Thiết lập môi trường làm việc trên ACDSee...........................142
14.4. Ứng dụng thiết kế đồ họa (Graphic Design)..............................143
14.4.1. Giới thiệu.................................................................................... 143
14.4.2. Phần mềm thiết kế, xử lý ảnh thông dụng..............................144
14.5. Lựa chọn phần mềm đồ họa theo ứng dụng .............................145
14.5.1. Vấn đề cài đặt ........................................................................... 145
14.5.2. Gỡ bỏ chương trình phần mềm đồ họa...................................146
14.6. Các vấn đề sử dụng:..................................................................... 147
Bài 15: ỨNG DỤNG MULTIMEDIA............................................... 149
15.1. Giới thiệu về ứng dụng Multimedia............................................149
15.2. Chương trình xem phim nghe nhạc Windows Media Player 9.0 149
15.2.1. Giới thiệu.................................................................................... 149
15.2.2. Một số chức năng của Windows Media Player 9.0..................149
15.2.3. Một số hạn chế khi sử dụng Windows Media Player 9.0 và cách
khắc phục................................................................................................ 150
15.3. Chương trình ghi đĩa...................................................................... 150
15.3.1. Giới thiệu các trình ghi đĩa ....................................................... 150
15.3.2. Ứng dụng Nero 7 Premium........................................................ 151
15.3.3. Chức năng ghi đĩa (Nero Express).............................................151
15.3.4. Nero Burning Rom...................................................................... 155
15.3.5. Các biện pháp để tránh những lỗi phổ biến khi ghi đĩa .........156
Bài 16: VIRUS MÁY TÍNH VÀ CÁCH PHÒNG CHỐNG............159
16.1. Giới thiệu Virus máy tính............................................................. 159
16.1.1. Virus máy tính là gì ?.................................................................. 159
16.1.2. Các loại Virus............................................................................. 159
16.1.3. Virus máy tính phá hoại những gì ?...........................................160
16.1.4. Virus máy tính lây lan như thế nào ? ........................................160
16.1.5. Nhận biết máy tính bị nhiễm virus...........................................161
16.1.6. Cách phòng và chống virus........................................................ 161
Quét Virus trong môi trường sạch......................................................... 161
Quét ở chế độ đầy đủ (full system scan)..............................................164
16.2. Một số kinh nghiệm,thủ thuật để bảo vệ máy tính trước Virus 165
16.2.1 Tường lửa (firewall).................................................................... 165
16.2.2. Phần mềm chống virus.............................................................. 165
16.2.3. Cập nhật bản sửa lỗi................................................................. 165
16.2.4. Trình duyệt an toàn hơn............................................................. 165
16.2.5. Sử dụng máy tính với quyền user.............................................165
16.2.6. Sao lưu hệ thống........................................................................ 166
16.3. Cài đặt và sử dụng chương trình diệt virus BKAV....................166

6
BÀI 1. TỔNG QUAN PHẦN MỀM




gdfgs
16.3.1. Cài đặt......................................................................................... 166
16.3.2. Sử dụng....................................................................................... 167
Chương trình diệt spyware, Adware......................................................167
16.4. Chương trình ngăn chặn web đen.................................................169
16.4.1. Cài đặt và sử dụng..................................................................... 169
16.4.2. Cài đặt và sử dụng chương trình diệt virus Norton Antivirus 169
Bài 17: PHỤC HỒI HỆ THỐNG VÀ BẢO VỆ DỮ LIỆU.............177
17.1. Chương trình phục hồi hệ thống.................................................177
17.1.1. Giới thiệu.................................................................................... 177
17.1.2 Cài đặt và sử dụng Deep freeze..................................................177
17.1.3. Gở bỏ chương trình.................................................................... 179
17.2. Chương trình bảo vệ dữ liệu.......................................................179
17.2.1. Giới thiệu.................................................................................... 179
17.2.2. Sử dụng Hide Folders XP.......................................................... 180
BÀI 18: CÔNG CỤ TỐI ƯU HÓA MÁY TÍNH..............................185
18.1. Giới thiệu các công cụ tối ưu hóa máy tính:...............................185
18.2. Công cụ XP Tools:.........................................................................185
18.2.1. Dọn dẹp Registry: ..................................................................... 187
18.2.2. Tổ chức các chương trình khởi động: .....................................188
18.2.3. Tối ưu bộ nhớ:........................................................................... 188
18.2.3. Sửa lỗi Shortcuts:....................................................................... 189
18.2.4. Bảo vệ thông tin cá nhân:.......................................................... 189
18.2.5. Điều khiển và quản lý các chương trình trên máy tính:..........190
BÀI 19: CÔNG CỤ CHUYỂN ĐỔI FILE........................................193
19.1. Giới thiệu: ..................................................................................... 193
19.2. Công cụ chuyển đổi file văn bản.................................................193
19.2.1. Cách sử dụng:............................................................................. 194
19.2.2. Chuyển đổi PDF sang các dạng văn bản khác:........................197
19.3. Công cụ chuyển đổi file âm thanh:..............................................198
19.3.1 Công cụ Xilisoft Video Converter:.............................................198
19.3.2. Cách sử dụng:............................................................................. 199
BÀI 20: CẮT HÌNH, QUAY PHIM.................................................. 201
7
20.1. Giới thiệu:...................................................................................... 201
20.2. Công cụ Snagit:.............................................................................. 201
20.2.1 Chức năng chụp ảnh trên màn hình:..........................................202
20.2.2. Chức năng quay phim trên màn hình:........................................204
BÀI 21: NÉN VÀ GIẢI NÉN............................................................. 206
21.1. Giới thiệu chức năng nén và giải nén:.........................................206
21.2. Winrar:............................................................................................ 206
21.3. Cách sử dụng:................................................................................ 207
21.3.1. Nén theo chuẩn Zip:................................................................... 208
21.3.2. Tạo file nén tự bung:.................................................................. 208
21.3.3. Tách file : .................................................................................... 209
21.3.4. Đặt Password cho file nén:......................................................... 210
BÀI 22: CÔNG CỤ DÒ TÌM PASSWORD...................................... 212
22.1. Giới thiệu:...................................................................................... 212
22.2. Công cụ msoDemoSetup: ............................................................. 212
22.3. Cách sử dụng:................................................................................ 213
BÀI 23: CÁC CHƯƠNG TRÌNH GAME ....................................... 217
23.1. Tổng quan về chương trình game................................................217
23.2. Game Offline:................................................................................. 217
23.2.1. Giới thiệu Game Offline:........................................................... 217
23.2.2. Đặc điểm của game offline....................................................... 217
23.3. Game Online................................................................................... 217
23.4. Các sự cố thường xảy ra đối với các chương trình game..........218
MỤC LỤC HÌNH MINH HOẠ........................................................ 221

TÀI LIỆU THAM KHẢO................................................................. 232




8
BÀI 1. TỔNG QUAN PHẦN MỀM




gdfgs




9
BÀI 1. TỔNG QUAN PHẦN MỀM
1.1. Khái niệm phần mềm
Là những chương trình được diễn đạt theo một ngôn ngữ lập trình mà
máy tính có thể đọc và hiểu được. Mục đích để điều khiển máy tính
thực hiện những tác vụ, phục vụ cho các công việc theo yêu cầu c ủa
người sử dụng.
Phần mềm được chia làm các loại cơ bản sau:

 Hệ điều hành.
 Ngôn ngữ lập trình
 Phần mềm ứng dụng,…
Hệ điều hành (OS – Operating System)
Là những chương trình hệ thống, điều khiển tất cả các thiết bị cũng như
sự hoạt động của máy tính. Ngoài ra hệ điều hành còn là n ền t ảng cho
các chương trình khác hoạt động được trên máy tính.
Các hệ điều hành phổ biến hiện nay : MS-DOS, Windows, Unix, Linux…
Ngôn ngữ lập trình (Programming Language)

Là những câu lệnh được viết ra dựa trên một nguyên t ắc (hay còn g ọi là
cú pháp) đuợc quy định sẵn nhằm mục đích ra lệnh cho máy tính thực
hiện những tác vụ theo yêu cầu của người sử dụng.
Một số ngôn ngữ lập trình phổ biến hiện nay: Pascal, C, C++, C#, Visual
Basic, Java…
Phần mềm ứng dụng (Application Software)
Thực hiện những công việc cụ thể như xử lý hay quản lý dữ liệu. Mỗi
chương trình phục vụ những công việc theo mục đích khác nhau như các
phần mềm hệ thống phục vụ công việc về quản lý và tổ chức hệ thống
còn tiện ích hỗ trợ công việc quản lý máy tính tốt hơn.
Một số phần mềm ứng dụng phổ biến:
Phần mềm soạn thảo văn bản: Microsoft WordPad, Microsoft Word,
OpenOffice Writer…
Hệ quản trị cơ sở dữ liệu (Database Management System): Microsoft
Access, Microsoft SQl Server, My SQL, Oracle…


10
BÀI 1. TỔNG QUAN PHẦN MỀM




gdfgs
Chương trình thiết kế và đồ họa: Autocad, Orcad, Corel Draw,
PhotoShop, FreeHand, Illustrator…
Các phần mềm phục vụ thiết kế Web: FrontPage, DreamWeaver…
1.2. Phân loại mã nguồn
1.2.1. Mã nguồn
Mã nguồn (source code) là một dãy mã lệnh được tạo ra từ một ngôn ngữ
lập trình nào đó. Mã nguồn của một chương trình được lưu thành những
file dạng text sau đó được biên dịch hay thông dịch thành m ột ch ương
trình. Hiện tại có hai khái niệm về mã nguồn sau:
Mã đóng (Close Source)
Đây là những chương trình mà khi sử dụng phải được sự đồng ý của nhà
sản xuất.
Mã nguồn mở (Open Source)
Đây là những chương trình mà khi sử dụng người dùng không cần ph ải
thông qua nhà sản xuất. Trong khi sử dụng có thể xem, s ửa đ ổi hay c ải
tiến nâng cấp chương trình, tuy nhiên khi thực hiện cải tiến nâng c ấp
phải tuân theo qui định trong giấy phép phần mềm mã nguồn mở General
Public Licence – GPL.
1.2.3. Các vấn đề lưu ý khi cài đặt và sử dụng phần mềm
Trước khi đi vào chi tiết của giáo trình, chúng ta tham khảo qua m ột s ố ý
về vấn đề cài đặt và sử dụng phần mềm.
Cài đặt nhiều phần mềm trên máy tính có thể làm xu ất hi ện nhi ều kh ả
năng gây lỗi. Nên nhớ phần mềm được viết ra là để chạy trên hệ đi ều
hành, chứ không phải để chạy với các phần mềm khác (nhà s ản xu ất
phần mềm không thể biết người dùng có sử dụng phần mềm gì). Nên
khi có nhiều phần mềm trên một hệ điều hành (chạy song song) gây
“mệt mỏi” cho hệ điều hành trong việc quản lý và phân chia tài nguyên.
làm giảm hiệu suất hoạt động của máy tính.
Khi cài nhiều ứng dụng có cùng chức năng (Ví dụ: cài hai trình ghi đĩa,
hai trình chống virus...), mỗi ứng dụng thiết lập hệ thống theo cách c ủa
11
mình sao cho chạy tốt nhất. Vì thế khi cài nhiều ch ương trình có cùng
chức năng sẽ có nhiều hướng thiết lập khác nhau trên cùng m ột hệ
thống. Kết quả là một trong những ứng dụng này có thể không ho ạt
động được (trường hợp này gọi là “xung đột”).
Không nên cùng lúc cài song song nhiều phần mềm mà nên cài từng phần
mềm một (restart máy tính nếu có yêu cầu). Cài đ ặt nhiều ứng d ụng
cùng một lúc có thể tiết kiệm thời gian nhưng việc cài đ ặt như thế có
thể không được thực hiện đúng mà còn dẫn đến gây treo máy.
Phải biết chương trình sẽ cài có chức năng gì để có nh ững tùy ch ọn
đúng, thông thường các chương trình cho phép chọn kiểu cài ( ví d ụ:
Custom hay Standard). Lưu ý những phần mềm miễn phí t ải về t ừ
Internet thường có thêm những chức năng quảng cáo (ph ần m ềm qu ảng
cáo kèm theo) nên tìm hiểu cách để bỏ nó đi.
Có nhiều phần mềm khởi động cùng hệ thống và chạy liên tục (còn g ọi
là thường trú và hiển thị trên taskbar. Ví dụ như Real Player, AOL… Nếu
không cần thiết nên tắt đi bởi càng nhiều trình thường trú, hiệu suất họat
động của máy tính giảm đi kể cả việc kết nối vào Internet.
Ngòai ra một số chương trình không cần thiết nên bỏ đi bằng cách dùng
chức năng Add or Remove Programs của Windows.




12
BÀI 1. TỔNG QUAN PHẦN MỀM




gdfgs
BÀI 2. HỆ ĐIỀU HÀNH
HỆ ĐIỀU HÀNH MS–DOS
2.1. Khái niệm
MS-DOS (Microsoft Disk Operating System) là h ệ điều hành làm vi ệc
trong môi trường dòng lệnh (command-line interface) do hãng Microsoft
sáng chế. Đây là hệ điều hành được thiết k ế cho các máy tính cá nhân
(Personal Computer). MS-DOS rất phổ biến trong thập niên 1980 và đ ầu
thập niên 1990. MS-DOS có nhiều phiên bản trong đó phiên bản thông
dụng hiện nay là version 6.0, 6.22, 7.0.
2.1.1. Môi trường và tập lệnh của MS-DOS
Môi trường MS-DOS: MS-DOS cung cấp cho người sử dụng giao diện
dòng lệnh (Command Line) nên khi làm việc trên môi trường MS-DOS
chúng ta cần phải nhớ tâp lệnh của MS-DOS.
Khởi động MS-DOS: Ở đây chúng ta làm việc với DOS trên Windows
(DOS for WIN) nên vào MS-DOS bằng cách Start -> Run -> nh ập CMD
hoặc Command (Windows 98)
2.1.2. Các khái niệm cơ bản
Khái niệm về ổ đĩa
Trên môi trường MS-DOS chúng ta sẽ thấy những ký hiệu A:\>; C:\>;
D:\>… đó là các thể hiện những ổ đĩa của DOS mà người ta thường gọi
là thư mục gốc.
Một số quy định chung
Drive: Ổ đĩa

Path: đường dẫn

Filename: tên tập tin

Directory: thư mục

Sub Directory: thư mục con


13
Để được giúp đỡ từ DOS: /?

Khái niệm về tập tin
Tập tin là nói đến một đối tượng có chứa đựng nội dung nh ư m ột tài
liệu, văn bản, dữ liệu…
Tên tập tin: Gồm hai phần (phần đầu và m ở rộng) cách nhau b ởi d ấu
chấm.
Theo quy định trên DOS (MS-DOS thực) tên tập tin có nhiều nhất 8 ký t ự
và tên mở rộng nhiều nhất 3 ký tự. Tuy nhiên đối với DOS for Windows
đều này không còn đúng nữa. Và lưu ý tên t ập tin không đ ược b ắt đ ầu
bằng ký tự đặc biệt và phải nhập liên tục.
Ví dụ: bt1.DOC, bt2.XLS, bt3.MDB…
Phân cách giữa phần tên và phần mở rộng là dấu chấm, và dựa trên phần
mở rộng chúng ta có thể biết tập tin đó được tạo từ chương trình nào
Ví dụ: bt1.DOC được tạo từ Microsoft Word
bt2.XLS được tạo từ Microsoft Excel
….
Khái niệm về thư mục
Thư mục là đối tượng dùng để tổ chức dữ liệu trên trên máy tính. Th ư
mục có thể chứa thư mục khác (gọi là thư mục con) hay những tập tin.
Mỗi ổ đĩa trên máy tính được xem như là một thư mục gốc (root
directory) và ký hiệu :\
Ví dụ: C:\ là thư mục gốc C
D:\ là thư mục gốc D
Đường dẫn (Path)
Đường dẫn là quá trình truy vào một thư mục hay tập tin nào đó. Thông
thường đường dẫn được bắt đầu từ thư mục gốc.
Ví dụ: D:\BSMT\PMUD : Truy xuất vào thư mục PMUD trong
thư mục BSMT của đĩa D:\
Tập lệnh của MS-DOS
Trong môi trường của MS-DOS hầu như chúng ta làm việc b ằng các
lệnh. HĐH DOS cung cấp cho chúng ta tập lệnh bao gồm lệnh nội trú và
lệnh ngoại trú.

14
BÀI 1. TỔNG QUAN PHẦN MỀM




gdfgs
Lệnh nội trú (Internal Command):
Với HĐH DOS, nói đến tập lệnh nội trú tức muốn nói đến nh ững lệnh
được nạp sẵn trong bộ nhớ máy tính. Tập lệnh này được qu ản lý b ởi
COMMAND.COM hay .EXE, IO.SYS và MSDOS.SYS. những tập tin này
lưu trên đĩa C:\ hay trong thư mục Windows.
Như vậy khi sử dụng ta chỉ cần gọi lệnh đúng cú pháp ch ứ không quan
tâm đến việc lệnh nằm ở đâu.
Các lệnh nội trú thông dụng:
 Các lệnh liên quan đến thư mục: DIR, CD, MD, RD, PATH, ...
Các lệnh liên quan đến file: TYPE, DEL, COPY, REN, ...

 Các lệnh thời gian: TIME, DATE
 Các lệnh khác:CLS, VER, VOL,...
Mỗi lệnh có một chức năng khác nhau và cách sử dụng hay còn g ọi là cú
pháp cũng khác nhau.
Để biết được cách sử dụng của một lệnh, chúng ta thực hiện cú pháp
sau:
/?
Ví dụ: D:\> Dir /? Tức là chúng ta muốn xem cú pháp của l ệnh
Dir
[Tên đĩa]:\ >lệnh [đường dẫn]
Ví dụ 1:Liệt kê dữ liệu trong đĩa D:\




15
Hình B.2.1: Dùng lệnh Dir

Ví dụ 2: Tại C:\ xóa tập tin D:\BaiTap\test.txt
C:\>del D:\baitap\test.txt
Ví dụ 3: C:\>MD TPHCM ( Tạo thư mục TPHCM trong thư mục
gốc đĩa C)
C:\>MD TPHCM\QUAN1 ( Tạo thư mục QUAN1 n ằm trong thư mục
TPHCM)
Lệnh ngoại trú (External command)
Lệnh ngoại trú về nguyên tắc sử dụng cũng giống như lệnh nội trú.
Nhưng những lệnh này không được nạp sẵn trong bộ nhớ mà nó được
lưu dưới dạng tập tin có phần mở rộng là .COM hay .EXE.
Các lệnh ngoại trú thông dụng:
 Format : dùng để định dạng đĩa
 Tree : Xem thư mục dạng cây
 Deletetree : Xóa cây thư mục
 Attrib : Gán thuộc tính cho file
 Move : di chuyển file
 Convert : chuyển đổi định dạng FAT32 sang NTFS
 ...

16
BÀI 1. TỔNG QUAN PHẦN MỀM




gdfgs
Ví dụ: C:\>convert D /FS :NTFS : Chuyển partition D từ FAT32
sang NTFS
HỆ ĐIỀU HÀNH WINDOWS
Windows là hệ điều hành do Microsoft tạo ra, đây một trong những HĐH
có giao diện đồ họa mà qua tên của nó đã nói lên cách th ức hi ển th ị.
Ngòai ra đây là HĐH có nhiều tính năng như:
 Có thể thực hiện nhiều chương trình cùng lúc (đa nhiệm)
 Chương trình hiển thị dạng cửa sổ hay các chức năng thể hiện
bằng những biểu tượng
 Và rất nhiều tính năng khác như hỗ trợ kết nối và quản trị
mạng…
Các phiên bản và phân loại HĐH Windows
Phiên bản là từ dùng để chỉ các thế hệ của HĐH Windows. Các phiên
bản của Windows ra đời theo từng giai đoạn với những tên gọi khác nhau
như:
Windows 3.0, 3.1.. gọi chung là 3.X, sau đó hàng lo ạt nh ững Wndows
95,97,98 còn gọi là Win9X. Hiện nay những HĐH thông dụng mà nh ư
được nhiều người biết đến là Windows 2000, Windows XP, Windows
Server 2003. Mới nhất hiện nay là Windows Vista.Những HĐH này còn
gọi là HĐH 16 bit hay 32 bit
Hiện nay hệ điều hành 64 bit là một loại mới. Nó thiết k ế cho kiến trúc
AMD64 của AMD, IA-64 của Intel, và EM64T (Intel® Extended Memory
64 Technology).
Những Windows 64-bit bao gồm Windows XP Itanium, Windows
Professional x64 Edition và Windows Server 2003. Windows XP
Professional và "Windows Server 2003 x64 Edition".
Trong đó Windows Vista là HĐH mới nhất hiện nay, được coi là sự k ế vị
của Windows XP. Hiện tại nó có cả hai phiên bản 32-bit và 64-bit.
Bài tập:

17
1. Thực hiện các công việc theo yêu cầu sau :
1.1. Tạo thư mục sau :




1.2. Copy các tập tin winword.exe, excel.exe vào thư mục UD_VP
1.3. Tạo file ud_dohoa.txt có nội dung là tên một số cương trình đồ họa
1.4. Tạo thư mục MS_DOS trong HDH_INT sau đó tạo file noitru.txt có
nội dung mô tả cách sử dụng ít nhất 10 lệnh nội trú, 5 lệnh ngoại trú.
1.5. Dùng lệnh DIR xem cây thư mục H_PHAN_2 theo hàng ngang, có
sắp xếp (lưu ý : để biết thêm cách sử dụng, dùng / ? để tham khảo thêm)
1.6. Đổi tên HDH_INT thành HDH_Internet_Mail, sau đó cho nhận xét
1.7. Copy các file .ini từ Windows\system32 vào H_PHAN_2
2. Hãy chuyển đĩa D:\ sang dạng NTFS
3. Đứng ở C:\ hãy tạo file testungdung.txt có nội dung tùy ý sau đó xem
lại nội dung và cho nhận xét.
4. Tạo thư mục D:\noitru, sau đó tìm 5 tập tin của lệnh n ội trú đang l ưu
trên Windows và copy vào thư mục vừa tạo
5. Tạo file loi.txt mô tả các trường hợp nhận biết lỗi do lệnh sai, cú pháp
lệnh sai, không tìm thấy file hay thư mục.




18
BÀI 1. TỔNG QUAN PHẦN MỀM




gdfgs
Bài 3: THIẾT LẬP CƠ CHẾ LÀM VIỆC TRÊN DESKTOP
Mục đích:
 Quản lý các đối tượng trên Desktop
 Bảo vệ màn hình và quản lý nguồn điện
 Điều khiển độ phân giải và tần số màn hình hợp lý
 Quản lý và thiết lập thanh tác vụ, Start Menu
3.1. Desktop Properties
Desktop là màn hình chính của Windows, trên đó ngoài nh ững shortcut,
folder Desktop còn chứa đựng rất nhiều những chức năng có thể làm thay
đổi giao diện Windows.
Tham khảo đến các tính năng bên trong của Desktop b ằng cách click
chuột phải lên Desktop -> Properties




Hình B.3.1: Desktop Properties

3.2. Quản lý các đối tượng trên Desktop
Ẩn/Hiện các Shortcut mặc định trên Desktop


19
Ngoài những shortcut do người sử dụng tạo ra, trên Desktop còn có m ột
số shortcut của Windows. Những shortcut này rất hữu dụng khi làm việc
trên Windows. Tuy nhiên việc ẩn hay hiển thị tùy thuộc vào ng ười sử
dụng.
Giả sử có yêu cầu ẩn/hiện các Shortcut My Computer, My Document,
(trên Windows Vista có thể ẩn, hiện Recycle Bin)…
Từ Display Properties chọn -> Desktop -> Customize Desktop
Sau đó đánh dấu chọn, bỏ chọn trên từng đối tượng theo yêu cầu.




Hình B.3.2: Desktop Items

Làm sạch Desktop
Là công cụ rất hữu ích trong việc dọn dẹp các các icon không cần thi ết
trên Desktop. Chọn “Clean Desktop Now”, đánh dấu chọn các icon cần
xóa, chọn “Next” thực hiện xóa




Hình B.3.3: Làm sạch Desktop


20
BÀI 1. TỔNG QUAN PHẦN MỀM




gdfgs
Ngoài ra chọn “Run Desktop Cleanup Wizard every 60 days”, ch ương
trình sẽ tự động thực hiện sau mỗi 60 ngày.
Sự tích hợp Web Site lên Desktop.
Theo yêu cầu công việc, người sử dụng có thể đưa nội dung của web site
lên desktop để cho việc đọc thông tin nhanh hơn b ằng cách ch ọn th ẻ
Web




Hình B.3.4: Đưa địa chỉ Web lên Desktop

Chọn New, nhập địa chỉ Web vào text box Location
Ví dụ: http://www.ispace.edu.vn
“Synchronize” Là chức năng hỗ trợ cho việc đọc thông tin offline. Khi
chọn chức năng này thông tin sẽ được lưu xuống đĩa cứng, đây là đi ểm
hay của việc tích hợp web lên desktop
Chọn Delete để xóa địa chỉ website
3.3. Cơ chế bảo vệ màn hình và điện năng:
Cơ chế thiết lập mật khẩu cho Screen Saver
Cơ chế này giúp cho việc bảo mật thông tin cá nhân cũng như b ảo v ệ
màn hình khi chúng ta không làm việc trên máy tính trong m ột kho ảng
thời gian nhất định nào đó.
Tại “Display Properties “
21
Hình B.3.5: Bảo vệ màn hình

Screen Saver: Chọn kiểu
On resume, password protect: Đặt cơ chế bảo mật.
Khi chọn cơ chế bảo mật đa phần sẽ gặp vấn đề như:
Không biết đặt mật khẩu ở đâu
Windows không hỏi mật khẩu khi quay lại màn hình làm việc.
Không biết mật khẩu là gì khi Windows hỏi
Như vậy mật khẩu này là gì, đặt ở đâu, có thay đổi hay bỏ được không ?
Chúng ta lưu ý, đối với những HĐH cũ như Windows 95,97,98… cho
phép đặt mật khẩu tại hộp thoại Screen Saver nhưng đối v ới Windows
sau này như Windows XP, Vista… thì không có chức năng đặt mật khẩu.
Vì thế khi thiết lập mật khẩu chúng ta phải lưu ý, nếu ở phần này không
có chức năng để đặt mật khẩu thì mặc nhiên nó sẽ sử dụng m ật kh ẩu
của user account.
Điều khiển nguồn điện
Công việc này nhằm giảm thiểu sự tiêu thụ điện trong khi rời khỏi máy
tính hoặc khi máy tính không làm việc cũng như thiết lập cơ ch ế cung
cấp điện đúng cách cho từng dòng máy tính.
Tại Screen Saver chọn nút Power.




22
BÀI 1. TỔNG QUAN PHẦN MỀM




gdfgs




Hình B.3.6: Điều khiển nguồn điện

Power Schemes:
Home/Office Desk: Dùng cho máy PC
Portable/Laptop: Dùng cho máy Laptop
Turn off monitor: Tắt màn hình theo thời gian chọn
Turn off hard disk: Tắt sự họat động của đĩa cứng theo th ời gian ch ọn.
Chức năng này nên chọn Never
System standby:Máy tính chuyển sang trạng thái ch ờ theo th ời gian đã
chọn.
Cơ chế Hibernate
Là chức năng dùng để tắt máy tính đồng thời lưu lại các công việc, trạng
thái đang làm việc của máy tính trước khi tắt. Khi khởi động lại sẽ nh ận
được kết quả giống như lúc tắt và máy khởi đông nhanh hơn.
Khi sử dụng tính năng này phải lưu ý các vấn đề sau:
Dung lượng trống của đĩa C phải lớn hơn dung lượng RAM và Hibernate
phải đang được kích hoạt, tức là mục Enable Hibernates phải đang đ ược
chọn.
Vào tab Hibernate đánh dấu chọn  Enable Hibernates.
23
Khi tắt máy phải kết hợp phím shift.




Hình B.3.7: Sử dụng Hibernate

3.4. Độ phân giải và tần số của màn hình
3.4.1. Thiết lập độ phân giải
Độ phân giải màn hình là một trong những vấn đề thường gây khó khăn
cho người sử dụng như hình ảnh, chương trình… hiển thị trên màn hình
không mịn (không sắc nét):
Khắc phục: Từ Display Properties chọn Setting.




Hình B.3.8: Thiết lập độ phân giải

Screen resolution: Hiệu chỉnh độ phân giải
Color quality: Chọn chế độ màu
Nên cài đầy đủ driver card màn hình để khắc phục tốt vấn đề này.
3.4.2. Hiệu chỉnh tần số màn hình


24
BÀI 1. TỔNG QUAN PHẦN MỀM




gdfgs
Vấn đề của tần số là gì: Khi thấy màn hình chớp liên tục (màn hình giật
liên tục) đó là do hiệu chỉnh tần số chưa chuẩn.
Khắc phục bằng cách:
Tại Display Properties chọn Setting -> Advanced -> Monitor
Screen refresh rate: chọn giá trị tần số.




Hình B.3.9: Hiệu chỉnh tần số

Cách thực hiện:
Nên chọn theo cách tăng dần, bởi giá trị này phụ thuộc vào lo ại màn hình
nên khó xác định giá trị cụ thể. Nếu chọn quá cao màn hình không hi ển
thị được tín hiệu.
Sau khi chọn giá trị tần số, chọn Apply và kiểm tra khi nào đ ạt k ết qu ả
tốt tiếp tục chọn OK.
Lưu ý:
Không nên bỏ qua Apply bởi đây là động tác xác nhận cho nên n ếu hi ệu
chỉnh không thích hợp có thể trở lại trạng thái ban đ ầu b ằng cách ấn
phím esc.
Để hiệu chỉnh được tần số, card màn hình phải có driver
3.5. Thiết lập môi trường làm việc trên Taskbar
Taskbar Properties

25
Taskbar là nơi tạm trú của những chương trình đang thực thi (k ể c ả
những chưong trình thường trú như Unikey, đồng hồ…) cho nên vi ệc
quản lý, thiết lập rất quan trọng. Công việc này sẽ giúp cho việc s ử
dụng trên Windows trở nên tốt hơn, tiện dụng hơn.
Tất cả những chức năng nằm trong cửa sổ Properties. Click chu ột ph ải
lên Taskbar -> Properties




Hình B.3.10: Làm việc với Taskbar

3.5.1. Chọn lựa các thành phần hiển thị trên Taskbar
 Mở khóa/khóa thanh taskbar
 Ẩn/hiện đồng hồ
 Và một số chức năng khác
Ví dụ:
 Lock the taskbar: Khóa hay mở cơ chế đổi kích thước thanh
taskbar.
 Auto-hide the taskbar: Ẩn hiện thanh Taskbar
 Show the clock: Ẩn, hiện đồng hồ hệ thống trên taskbar
 Hide inactive icons: Ẩn các icons của chương trình chạy thường
trú. Và có thể xem chương trình nào đang chạy thường trú b ằng
các chọn Customize.
3.5.2. Thiết lập cơ chế hiển thị Start Menu

26
BÀI 1. TỔNG QUAN PHẦN MỀM




gdfgs
Tổ chức và sắp xếp Start menu
Có thể nói Start menu là con đường chính đi vào các ch ương trình trên
Windows. Cho nên trên menu này phải có sự t ổ chức cũng như ch ọn l ựa
cách hiển thị sao cho tốt nhất.
Các kiểu hiển thị và thành phần của Start Menu
Từ Properties của Taskbar chọn thẻ Start menu được hình ảnh sau




Hình B.3.11: Làm việc với Start Menu

Chọn Start menu hay Classic Start menu để thay đổi kiểu hiển thị.
Nút Customize trên mỗi kiểu chọn cho chúng ta hai hộp thoại:




27
Hình B.3.12: Cơ chế hiển thị Start Menu

Trên mỗi hộp thoại cung cấp các chức năng lựa chọn để hỗ trợ cho kiểu
start menu đã chọn.
Chọn cách hiển thị, kích thước của các icons
Các tiện ích nào được hiển thị trên start menu.

Ví dụ:
Number of programs on Start menu: Chọn hiển thị số chương trình đã s ử
dụng trên Start menu.
Show on Start menu: Chọn trình duyệt, chương trình mail nào hi ển th ị
trên Start menu.
Clear list: Xóa danh sách các tên chương trình, các file đã m ở trong quá
trình sử dụng. Danh sách này được chứa trong Start -> My recent
Documents.
3.6. Các vấn đề trên Recycle Bin
Recycle Bin là nơi chứa những dữ liệu sau khi xóa (còn gọi là thùng rác).
Mục đích nhằm giúp cho người sử dụng có thể lấy lại những dữ liệu đã
lỡ tay xóa đi tuy nhiên trong quá trình s ử d ụng sẽ có nh ững v ấn đ ề
thường xảy ra như khi xóa dữ liệu không vào Recycle Bin hay lúc vào lúc
không…. Để khắc phục những vấn đề trên chúng ta phải kiểm tra m ột
số vấn đề sau:

28
BÀI 1. TỔNG QUAN PHẦN MỀM




gdfgs
3.6.1.Vấn đề trong khi sử dụng
Về mặt sử dụng có thể xảy ra những vấn đề sau:
 Có kết hợp phím Shift trong khi xóa
 Xóa dữ liệu không nằm trên đĩa cứng, tức là chỉ những dữ liệu
trên đĩa cứng khi xóa mới vào Recycle Bin (ví dụ xóa dữ liệu trên
USB sẽ không vào Recycle Bin)
 Dữ liệu xóa có dung lượng lớn hơn dung lượng của Recycle Bin
3.6.2.Vấn đề do hệ thống
Do khóa cơ chế chứa dữ liệu xóa trên tòan đĩa cứng, lúc này lúc này d ữ
liệu xóa không bao giờ vô Recycle Bin
Khóa trên partition nào đó. Trường hợp này khi xóa dữ liệu trên partition
bị khóa dữ liệu sẽ không vô Recycle bin.
3.6.3. Giải quyết các vấn đề trên
Vấn đề sử dụng, chỉ cần khắc phục các trường hợp trên nh ư khi xóa
không ấn Shift, nên copy dữ liệu lên đĩa cứng để thao tác…
Vấn đề hệ thống:
Windows cho phép thiết lập môi trường làm việc cho Recycle Bin và t ừ
đây chúng ta có thể khắc phục được các trường hợp trên.
Thực hiện:
Click phải chuột lên Recycle Bin -> Properties




29
Hình B.3.13: Làm việc với Recycle Bin

Số tab trên cửa sổ này tùy thuộc vào số Partition trên đĩa cứng, như hình
trên đĩa cứng có bốn partition (luôn luôn có tab Global).




Hình B.3.14: Dung lượng Recycle Bin

Trường hợp này đĩa cứng được chia ba partitions
Tab Global: Cho phép chúng ta thiết lập dung lượng cũng như nơi chứa
dữ liệu xóa trên tòan đĩa cứng.
 Configure drives independently: Cho phép thiết lập nơi ch ứa cũng như
dung lượng cho Recycle Bin trên từng Partiton trên đĩa cứng.
 Use one setting for all driver: Thiết lập phạm vi xóa dữ liệu vào Recycle
Bin trên toàn đĩa cứng đồng thời hiệu chỉnh dung lượng cho Recycle Bin.
Chọn chức năng này khi xóa dữ liệu trên đĩa cứng m ặc nhiên s ẽ vào
Recycle Bin ngoại trừ trường hợp dung lượng dữ liệu lớn hơn dung
lượng Recycle Bin.
 Do not move files to the Recycle Bin: Khóa Recycle Bin, khi này xóa dữ
liệu không bao giờ vào Recycle Bin.

30
BÀI 1. TỔNG QUAN PHẦN MỀM




gdfgs
 Display delete confirmation dialog: Bật tắt câu thông báo khi xóa d ữ
liệu.
Tương tự cho việc thiết lập trên từng partiton của đĩa cứng. Giả sử thiết
lập trên đĩa D thông qua các bước sau:
B1: Trên Global chọn
B2: Chọn Tab của partitions D




Hình B.3.15: Điều chỉnh dung lượng

Hình trên nghĩa là thiết lập dung lượng của Recycle Bin trên partition D
la 10% trên tổng dung lượng của đĩa D (3.90 GB trên 39 GB)
Nhưng lưu ý khi thiết lập trên từng partition đồng nghĩa với việc khóa
hay không khóa việc chứa dữ liệu xóa trên từng partiton.
Nếu đánh dấu vào  Do not…: Khóa Recycle Bin trên partiton D. Khi
này xóa dữ liệu trên D sẽ không vào Recycle Bin.
Lưu ý: Thiết lập cho phép chứa dữ liệu xóa trên Partiton C và khóa trên
D có nghĩa là khi xóa dữ liệu trên C, dữ liệu đó sẽ vào Recycle Bin còn
xóa trên D, dữ liệu mất luôn chứ không vào Recycle Bin.
Tổng kết:
 Ẩn, hiện các shortcut mặc định trên Desktop của Windows
 Thiết lập cơ chế bảo vệ màn hình
 Khi nào hiệu nên hiệu chỉnh độ phân giải, tần số màn hình
31
 Hiểu được tại sao không hiệu chỉnh được tần số
 Hiểu được Standby, Hibernate là gì?
 Thiết lập cơ chế làm việc trên Tasbar và Start Menu
Bài tập

1. Trên Windows XP, hãy xóa icon Recycle Bin đi sau đó cho hiển
thị lại và cho nhận xét
2. Hãy hiển thị lại icon My Documents nếu bị ẩn sau đó đổi icon

của nó thành
3. Hiển thị các icon Mycomputer, My Document, My Netword Place,
Internet Explorer và tạo Folder baitap và shortcut Winwors, Excel
trên Desktop. Sau đó dùng chức năng Clean Desktop Now xóa t ất
cả các icon trên Desktop chỉ để lại Recycle Bin. Cho nhận xét và
lời khuyên để thực hiện được yêu cầu trên
4. Đưa Website của TTĐT CNTT iSPACE lên Desktop sao cho có
thể xem được trong trường hợp Offline. Sau đó t ắt kết n ối
Internet và xem nội dung cho nhận xét.
5. Đặt cơ chế Screen Saver với thời gian chờ 1 phút và có m ật
khẩu. Sau đó kiểm tra trong trường hợp account có, không có mật
khẩu. Cho biết mật khẩu của Screen Saver là gì ?
6. Hãy mở ứng dụng Word, Excel sau đó tắt máy tính b ằng cơ ch ế
Turn Off và Hibernate. Cho nhận xét hai trường hợp t ắt máy tính
trên, cho lời hướng dẫn cách ẩn, hiện chức năng Hibernate.
7. Nêu cách nhận diện khi nào nên hiệu chỉnh t ần s ố màn hình, khi
nào hiệu chỉnh độ phân giải. Lời khuyên cho việc hiệu chỉnh này
sao cho hiệu quả nhất.
8. Start menu đang chọn dạng Start menu, nhưng khung bên trái ch ỉ
hiển thị shortcut của Internet Explorer. Muốn hiển thị trên đó 5
shortcut của 5 chương trình thường sử dụng khác bằng cách nào.
9. Chuyển Start menu sang dạng Classic Start menu và trên đó hiển
thị cho hiển thị tất cả các chức năng trong Control Panel và hiển
thị Administrative Tools Programs.
10. Hãy khóa Recyclce Bin trên đĩa C, m ở trên D v ới dung l ượng
khoảng 1GB đến 1.5 GB. Sau đó xóa dữ liệu trên C, D cho nh ận
xét.
32
BÀI 1. TỔNG QUAN PHẦN MỀM




gdfgs



BÀI 4: CÁC CÔNG CỤ ỨNG DỤNG TRÊN WINDOWS
Mục đích:
 Am hiểu Control Panel là gì
 Thiết lập tính năng của các đối tượng trên Control Panel
 Làm việc với Folder Options
4.1. Control Panel
Là ứng dụng chứa các chức năng làm thay đổi các thông s ố v ề h ệ th ống
trên HĐH Windows.
Mở Control Panel: StartàSettingsàControl Panel




Hình B.4.1: Control Panel

4.1.1. Add or Remove Programs

33
Đây là chức năng dùng để cài thêm, gỡ bỏ các thành ph ần của Windows
cũng như các chương trình đang có trên Windows
Trong Control Panel chọn biểu tượng Add or Remove Programs




Hình B.4.2: Thêm/gỡ bỏ chương trình

Từ danh sách các chương trình được Windows hiển thị, chọn tên chương
trình cần gỡ bỏ, chọn Change/Remove.
Hay chọn Add/Remove Windows Compnent để gỡ bỏ hoặc cài thêm các
thành phần của HĐH Windows.




Hình B.4.3: Thêm/gỡ bỏ các thành phần

Khi thấy nút “Details…” hiển thị tức là bên trong còn một số thành ph ần
khác.
4.1.2. Date and Time
Từ Control Panel, chọn Date and Time

34
BÀI 1. TỔNG QUAN PHẦN MỀM




gdfgs
Dùng để hiệu chỉnh ngày, giờ hệ thống.




Hình B.4.4: Hiệu chỉnh ngày giờ

Chọn khu vực:




Hình B.4.5: Chọn khu vực

Cập nhật ngày giờ chuẩn trên Internet theo khu vực đã ch ọn (ph ải đang
kết nối Internet)




35
Hình B.4.6: Cập nhật ngày giờ chuẩn




4.1.3. Mouse
Trên Control Panel double click lên biểu tượng Mouse




Hình B.4.7: Thay đổi chức năng Mouse

Hộp thọai này cho phép thiết lập các chức năng liên quan đ ến vi ệc s ử
dụng mouse ví dụ như:
Switch primary and second buttons: Chọn phím mouse sử dụng chính cho
việc thao tác, mặc định là phím trái.
Tab Pointer: dùng để chọn kiểu dáng hiển thị của con trỏ mouse




Hình B.4.8: Thay đổi trỏ chuột
36
BÀI 1. TỔNG QUAN PHẦN MỀM




gdfgs
Chọn kiểu dáng di chuyển của mouse:




Hình B.4.9: Thay đổi kiểu dáng chuột

4.1.4. Regional and Language
Dùng để thiết lập các giá trị hỗ trợ người dùng :
Trong cửa sổ Control Panel, Regional and Language Options




37
Hình B.4.10: Chọn lựa ngôn ngữ, khu vực

Những công việc có thể thiết lập như:
Customize: Định dạng cách hiển thị số (Number), tiền t ệ (Currency), gi ờ
(Time), ngày (Date).




Hình B.4.11: Thay đổi các chức năng


38
BÀI 1. TỔNG QUAN PHẦN MỀM




gdfgs
Language: Chọn hay cài đặt ngôn ngữ cho bàn phím, trong tab này ch ọn
Details




Hình B.4.12: Thiết lập ngôn ngữ bàn phím

Và một số chức năng khác trên Control panel hỗ trợ rất nhiều trong công
việc kỹ thuật.
4.2. Folder Options trong My Computer và Windows Explorer
Biểu tượng My Computer và chương trình Windows Explorer là đối
tượng không thể thiếu với bất kỳ người sử dụng Windows. Việc s ử
dụng đôi khi cảm thấy các chức năng không đáp ứng các yêu c ầu công
việc hay gặp một số sự cố đó có thể do chưa thiết lập đúng điều kiện
làm việc. Hai chương trình trên cung cấp một số chức năng thiết lập môi
trường làm việc tốt hơn hay xử lý một số vấn đề xảy ra trong khi s ử
dụng.
Các chức năng nằm trong Tools -> Folder Option hay vào Control Panel
chọn Folder Options



39
Hình B.4.13: Chức năng Folder Options

4.2.1. Thẻ General
Cho phép chúng ta thiết lập các chức năng hiển thị trên cửa sổ của folder
Ví dụ 1: Tasks có hai tùy chọn. Nếu chọn
 Show common tasks in folders: bên trái của cửa s ổ folder hiển thị m ột
panel với một số chức năng hỗ trợ khác như “Make a new folder” hay
“Share this folder”…
 Use Windows classic folders: Chỉ hiển thị cửa sổ của folder chứ không
có thông tin hỗ trợ.
Ví dụ 2: List Items as follows có hai tùy chọn
 Single-click to open an item: Cho phép kích hoạt một ch ương trình, m ở
folder… bằng một thao tác click chuột
 Double-click to open an item: Cho phép kích hoạt m ột chương trình, m ở
folder… bằng thao tác click chuột hai lần
4.2.2. Thẻ View




40
BÀI 1. TỔNG QUAN PHẦN MỀM




gdfgs




Hình B.4.14: Thay đổi chức năng

Trong thẻ này cho phép chúng ta thiết lập môi trường làm việc trên My
Computer hay Windows Explorer và một số chức năng liên quan đ ến h ệ
thống trên Windows như:
 Hide files and folders: có hai chức năng chọn
 Do not show hidden file and folder: Nếu chọn sẽ không hiển thị nh ững
file hay folder có thuộc tính ẩn
 Show Hidden files and folders: Nếu chọn sẽ hiển thị files và folders có
thuộc tính ẩn.
 Hide extensions for know file type : Nếu chọn sẽ hiển thị tên m ở rộng
của file còn nếu không chọn sẽ ẩn.
 Use simple file sharing (Recommended): Nếu chọn, chức năng Security
của folder bị ẩn, còn nếu không chọn sẽ cho chúng ta giao diện share
folder theo kiểu khác.


41
 Show drive letters: Ẩn hay hiện ký tự được gán cho m ột partition trên
đĩa cứng. Trường hợp bị mất ký tự trên đĩa đa phần nghỉ rằng do virus
nhưng thực ra là do bỏ chọn chức năng này
Ví dụ:

Trường hợp này là do bỏ chọn chức năng trên

: Trường hợp này có chọn chức năng trên nên xuất hiện ký
tự (D:)
Tóm lại trong Folder Option có rất nhiều tính năng mà m ột người làm k ỹ
thuật IT phải biết qua.
Tổng kết:
 Cài đặt và gỡ bỏ phần mềm khỏi Windows
 Cài đặt và gỡ bỏ các thành phần của Windows
 Hiệu chỉnh ngày giờ hệ thống
 Hiệu chỉnh chuột, bàn phím
 Thiết lập các giá trị số, tiền tệ, ngôn ngữ bàn phím…
 Thiết lập các tùy chọn trên Folder Options
Bài tập:

1. Hãy loại bỏ mục Game trên menu Programs của Windows XP
2. Thiết lập các phím mũi tên bên phải trên bàn phím thành ch ức
năng điều khiển như mouse.
3. Thiết lập cho phím có thể xoay được màn hình desktop Windows
4. Thiết lập các hiển thị số theo dạng ###.###,00, VNĐ ###,
DD/MM/YY
5. Hãy khắc phục các trường hợp sau:
a. Hiển thị hay ẩn tab Security trong trường hợp mở Folder
Properties.
b. Ẩn, hiển thị Control Panel trong My Computer
c. Tại sao dữ liệu ở dạng Compress hay Encrypt không bị
đổi màu.
d. Chọn cơ chế một lần click chuột để mở hay kích hoạt
chương trình

42
BÀI 1. TỔNG QUAN PHẦN MỀM




gdfgs
e. Muốn mỗi folder khi mở sẽ hiển thị trên một cửa sổ
bằng cách nào.




43
BÀI 5: CHIA SẺ VÀ BẢO MẬT DỮ LIỆU
Mục đích:
 Cách chia sẻ và truy xuất dữ liệu giữa các máy tính trong m ạng
LAN
 Bảo mật dữ liệu trong khi chia sẻ
 Tạo tài khoản người dùng
 Phân quyền truy xuất dữ liệu
 Mã hóa, nén dữ liệu trong Windows
5.1. Chia sẻ và truy xuất dữ liệu
Công việc chia sẻ dữ liệu được thực hiện khi máy tính đang là thành viên
trong một hệ thống mạng nội bộ. Share giúp cho việc trao đổi d ữ liệu
giữa các máy tính thuận tiện hơn
Các bước thực hiện
 Click chuột phải lên Folder cần Share
 Chọn Sharing and security…
 Chọn Share this folder on the network
Mặc định tại Share name: xuất tên của folder, chúng ta có th ể thay đ ổi
tên khác




Hình B.5.1: Chia sẽ dữ liệu
44
BÀI 1. TỔNG QUAN PHẦN MỀM




gdfgs
Truy xuất dữ liệu
Để truy xuất được dữ liệu từ máy tính khác phải có những điều kiện
sau:
 Máy tính kia phải là thành viên trong cùng m ạng LAN và có d ữ
liệu đã share
Phải biết tên máy (Computer name) hay địa chỉ IP của máy muốn

truy xuất vào
Truy xuất bằng cách Start -> Run nhập \\địa chỉ IP hay \\ tên máy
Cách khác từ thanh địa chỉ của My Computer hay Windows Explorer nh ập
tương tự như trên.
5.2. Bảo mật dữ liệu
5.2.1. Tài khoản người dùng
Tài khoản người dùng ý muốn nói về một User account dùng đ ể đăng
nhập vào Windows.
Trên Windows cho phép chúng ta tạo nhiều tài khoản khác nhau, v ới m ỗi
một tài khoản sẽ có quyền làm việc khác nhau. Căn bản trên Windows có
hai loại tài khoản là Account Administrative và Account Limited
Account Administrative: Có tòan quyền trên Windows t ức có thể kh ống
chế tài khoản khác hay có thể Remove hoặc cài đặt thêm chương trình.
Account Limited: Chỉ có thể sử dụng những chương trình có s ẵn ch ứ
không thể cài thêm hay gỡ bỏ chương trình và cũng không thể điều khiển
được Account khác.
Có hai cách tạo tài khoản:
Cách 1: Thực hiện theo từng bước sau
B1: Từ Control Panel -> chọn User Account.




45
Hình B.5.2: Tạo tài khoản người dùng

B2: Chọn Create new account, nhập tên account, chọn next.
B3: Tại Type a name for the new account, chọn Next




Hình B.5.3: Đặt tên tài khoản

B4: Chọn loại tài khoản
 Computer Administrator hay
 Limited
Chọn Create Account
Sau đó chọn




Hình B.5.4: Thay đổi tài khoản

 Create Password: Để tạo password cho acount
 Change the picture: Thay đổi hình của account
 Change the account type: Thay đổi kiểu account
46
BÀI 1. TỔNG QUAN PHẦN MỀM




gdfgs
 Delete the account: Xóa account. Chú ý muốn xóa m ột account
khác, account đang logon phải là kiểu Administrator.
Cách 2: Thực hiện theo từng bước sau
B1: Nhấp chuột phải lên My Computer chọn Manage
B2: Chọn Local User and Group – chọn User Local
B3: Click phải chọn New và nhập thông tin cho User




Hình B.5.5: Thiết lập tài khoản




Hình B.5.6: Đặt tên tài khoản

Lưu ý:
User must change password at next logon: N ếu chọn, ph ải thay đ ổi
password trước khi đăng nhập
47
Account is disable: Khóa account
Click phải lên account cần đổi password chọn Set Password để thay đ ổi.




Hình B.5.7: Thay đổi Password




48
BÀI 1. TỔNG QUAN PHẦN MỀM




gdfgs
5.2.2. Phân quyền truy xuất dữ liệu
Giúp cho sự bảo mật thông tin giữa các account, tức chúng ta có thể t ạo
quyền truy xuất vào ổ đĩa (ổ đĩa logic) hay folder cho account. Việc này
giúp cho việc bảo mật dữ liệu tốt hơn.
Thực hiện gán quyền qua các bước sau:
B1: Click chuột phải lên đĩa hay folder muốn gán quyền, chọn Properties
B2: Chọn thẻ Security




Hình B.5.8: Phân quyền chia sẽ dữ liệu

B3: Hình ảnh cho thấy Group or user names: đang ch ứa nh ững user đã
được gán quyền, Permission for … là những quyền mà user đó được gán.
Để thực hiện gán quyền, chúng ta chọn “Edit”




49
Hình B.5.9: Gán quyền cho các User

Tại đây chúng ta có thể thay đổi quyền truy xuất bằng cách ch ọn user
account sau đó gán lại quyền. Với cột “Allow” có nghĩa cho phép c ột
“Deny” không cho phép.
Nếu muốn bỏ một user account nào đó ra khỏi sự phân quyền chúng ta
chọn user đó và chọn Remove
Ngoài ra để gán quyền cho một user khác, chúng ta chọn nút Add




Hình B.5.10: Gán quyền mở rộng

Tiếp theo chọn Advanced, sau đó dùng chức Find để Windows liệt kê
danh sách các user đang có trên máy, lúc này ch ỉ vi ệc double click ch ọn
user account nào muốn gán quyền, chọn OK để trở về cửa s ổ Permission
for … và tại đây chúng ta thực hiện gán quyền.
Phân quyền thực thi
Ngoài việc phân quyền truy xuất dữ liệu giữa các user account, trên
windows còn cho phép chúng ta thực hiện gán quyền thực thi hay không
cho phép thực thi một chương trình nào đó.


50
BÀI 1. TỔNG QUAN PHẦN MỀM




gdfgs
Cách thực hiện này cũng giống như trên nhưng chú ý khi gán quyền cho
một chương trình chúng ta phải thao tác trực tiếp trên g ốc c ủa ch ương
trình đó.
Ví dụ: Muốn gán quyền thực thi chương trình Microsoft Excel cho m ột
user account, chúng ta phải thao tác trên file Excel.exe đ ược l ưu trong
Program files\Microsoft Office\Office.
5.3. Mã hóa dữ liệu
Lưu ý: Để thực hiện được việc mã hóa dữ liệu yêu cầu dữ liệu phải
nằm trên partition có phân vùng NTFS và chỉ thực hiện trên nh ững file
không thuộc file hệ thống hay file thực thi.
Ví dụ: Chúng ta có thể thực hiện trên file t ạo từ MS-Word, file hình
ảnh…
Khi dữ liệu được mã hóa, chỉ tài khoản thực hiện mã hóa mới được truy
xuất dữ liệu này. Nếu muốn những tài khoản khác đọc được dữ liệu này
phải có sự đồng ý của tài khoản đã mã hóa dữ liệu đó
Thực hiện:
B1: Click phải lên file cần mã hóa, chọn Properties
B2: Chọn Advanced




Hình B.5.11: Mã hóa dữ liệu


51
 Compress or Encrypt attributes: Chức năng này nhằm làm giảm
dung lượng file nhưng vẫn truy xuất bình thường trên mọi user account.

 Encrypt contents to secure data: Chức năng này có ý nghĩa c ấm m ở file
trên mọi user khác. Và cũng không cho phép thực hiện copy hay xóa.




52
BÀI 1. TỔNG QUAN PHẦN MỀM




gdfgs
Tóm lược
 Cách chia sẻ và truy xuất dữ liệu
 Tạo user account bằng hai cách
 Cách phân quyền truy xuất và phân quyền thực thi
 Cách thực hiện mã hóa và nén dữ liệu.
BÀI TẬP:
1. Nêu lợi ích của việc Share dữ liệu
2. Thực hiện share dữ liệu với các thành viên khác trong lớp cho tr ường
hợp thông qua tên thật, tên khác và share ẩn. sau đó truy xu ất dữ li ệu v ới
nhau.
3. Thực hiện các công việc sau
3.1. Chuyển đĩa D sang FAT32
3.2. Tạo hai user account User1 là Administrator và User 2 là Limited
3.3. Tạo folder Data trên D sau đó dùng User1 thực hiện cấm quyền truy
xuất của User 2 vào folder Data.
3.4. Cấm quyền thực thi Microsoft Word và Excel của User 2
3.5. Kiểm tra lại và giải thích lỗi nếu có. Nêu một s ố lưu ý cần thi ết
trong việc phân quyền.
3.6. Đặt Pasword cho User trong Computer Management.




53
BÀI 6: SYSTEM PROPERTIES
Mục đích:
 Xem thông tin hệ thống
 Xem và hiệu chỉnh tên máy tính (Computer Name), nhóm (Work
Group)
 Xem danh sách thiết bị, cài driver, cập nhật driver
 Chọn cơ chế hiển thị đồ họa, thiết lập vùng nhớ ảo
 Thiết lập cơ chế cập nhật HĐH
 Một số tính năng khác
 Mở System Properties: Click phải lên My Computer-> Properties




Hình B.6.1: System Properties

6.1. Thông tin hệ thống
Xem thông tin hệ thống
Để xem qua thông tin cơ bản của hệ thống máy tính như HĐH, CPU,
RAM …
Ngoài ra muốn đưa thông tin cá nhân lên hộp thoại này thông qua hai file:
 Tạo thông tin cá nhân (oeminfo.ini)
54
BÀI 1. TỔNG QUAN PHẦN MỀM




gdfgs
 File ảnh có tên oemlogo.bmp, ảnh này tùy ý
File text có tên oeminfo.ini có nội dung cá nhân theo cấu trúc sau




Hai file này đặt trong Windows\System32
6.2. Tên máy tính và thiết lập nhóm
6.2.1. Computer Name
Nguyên tắc chung, mỗi máy tính cài HĐH Windows phải có m ột tên
(Computer Name). Từ tên này mà người sử dụng có thể trao đ ổi thông tin
trong hệ thống mạng LAN.
Ngoài ra chúng ta có thể thực hiện:
 Đổi tên máy tính bằng cách: Chọn Change, t ại textbox Computer
Name: Nhập tên vào
 Thay đổi tên Workgroup: Tại textbox Workgroup




55
Hình B.6.2: Thay đổi tên, nhóm

6.2.2. Kiểm tra thiết bị trên máy tính
Chắc chắn đây là công cụ không thể thiếu của một người k ỹ thuật b ởi
từ đây có thể xem được danh sách linh kiện, trạng thái các linh ki ện có
hay chưa có driver, cài đặt driver…
Từ System Properties, chọn Hardware -> Device Manager để làm việc v ới
công cụ này.
6.2.3. Kiểm tra thiết bị




Hình B.6.3: Kiểm tra thiết bị phần cứng

Hay khi thấy , tức thiết bị chưa có driver
56
BÀI 1. TỔNG QUAN PHẦN MỀM




gdfgs
Xem thông tin chi tiết về driver
Double click lên tên thiết bị -> chọn Driver




Hình B.6.4: Thông tin Driver

Driver Details: Xem thông tin về driver cũng như file của nó lưu ở đâu.
6.2.4. Cập nhật và phục hồi hồi Driver cho thiết bị
Chọn Update Driver: Cập nhật Driver
Roll Back Diver: Lấy lại driver trước
Như vậy qua phần này chúng ta có thể kiểm tra được:
 Máy tính đang sử dụng thiết bị nào
 Thiết bị nào chưa sử dụng được
 Cập nhật driver
6.2.5. Cơ chế đồ họa và vùng nhớ ảo
Từ System Properties chọn Advanced
Trong thẻ này chúng ta có thể
57
Chọn hay bỏ chọn chế độ hiển thị đồ họa trên Windows
Thiết lập vùng nhớ ảo




Hình B.6.5: Các chức năng mở rộng

Cơ chế đồ họa (Visual Effect)
Cơ chế đồ họa là đặc điểm nổi bật của Windows, nó làm cho người s ử
dụng thích thú hơn khi làm việc trên máy tính. Tuy nhiên không ph ải lúc
nào cũng nên dùng bởi nó sẽ chiếm dụng khá nhiều dung lu ợng b ộ nh ớ
và làm ảnh hưởng đến sự hoạt động của máy tính.
Cho nên tùy theo cấu hình của máy tính mà quyết định nên hay không nên
chọn.
Mở hộp thoại này từ thẻ advanced, chọn Setting trong khung Performance
có sự lựa chọn như sau




Hình B.6.6: Thiết lập cơ chế đồ họa

Tương ứng mỗi sự lựa chọn sẽ có kết quả khác nhau.
Giả sử chọn
58
BÀI 1. TỔNG QUAN PHẦN MỀM




gdfgs
 Adjust for best performance: Chọn tất cả chức năng bên dưới
 Custom: Thực hiện chọn từng chức năng bên dưới.




Hình B.6.7: Chọn chức năng đồ họa

Xác lập vùng nhớ ảo
Vùng nhớ ảo là nơi lưu trữ dữ liệu tạm thời, đóng vai trò là RAM ảo.
Vùng nhớ này được người dùng xác lập từ đĩa cứng nhằm h ỗ trợ cho
việc truy xuất dữ liệu khi dung lượng RAM bị thiếu.
Khi nào nên sử dụng vùng nhớ ảo? Việc sử dụng vùng nhớ ảo không
phải lúc nào cũng tốt bởi khi sử dụng sẽ có những vấn đề cần quan tâm
như:
 Khi thiết lập vùng nhớ ảo làm cho dung lượng đĩa cứng giảm
xuống.
 Việc truy xuất thường xuyên vào vùng nhớ ảo tức là th ường
xuyên truy xuất vào đĩa cứng sẽ dẫn đến giảm tuổi thọ đĩa cứng.
 Tuy nhiên có vùng nhớ ảo hỗ trợ sẽ giúp cho máy tính xử lý
nhanh hơn bình thường.


59
Do đó, nếu môi trường làm việc của chúng ta thường xuyên mở nhiều
chương trình mà dung lượng RAM nhỏ, khi này chúng ta nên thiết l ập
vùng nhớ ảo.
Ví dụ: Sau khi máy tính khởi động HĐH xong, HĐH đã chiếm m ột ph ần
dung lượng của RAM
Như WindowsXP yêu cầu tối thiểu 64MB bộ nhớ RAM để làm việc
(theo lời khuyên của Microsoft thì nên có 128MB RAM). Ngoài ra RAM
còn dành cho các ứng dụng chạy trên hệ điều hành đó. Nếu cài bộ Office
XP cần phải có thiểu 128MB. Còn nếu sử dụng cùng lúc các ứng dụng
như Word, Excel và Power Point, bạn sẽ cần tối thiểu 152MB.
Thông thường khi sử dụng một ứng dụng nào đó chúng ta nên tham khảo
yêu cầu về hệ thống. Trong đó có yêu cầu về RAM để nhận biết h ệ
thống máy tính đó có dùng được không, nhằm tìm ra giải pháp về bộ nhớ
như nâng cấp RAM hay thiết lập vùng nhớ ảo….
Thông thường nên có tối thiểu 256MB RAM cho hệ thống khi dùng HĐH
Windows XP. Còn nếu có chơi game, dùng các chương trình đồ họa… thì
nên có 512MB RAM (lớn hơn càng tốt).
Thực hiện thiết lập vùng nhớ ảo
B1: Tại Performance Option chọn Advanced
B2: Chọn Change




Hình B.6.8: Xác lập vùng nhớ ảo

Hình ảnh trên chúng ta thấy Windows liệt kê danh sách các partition đang
có trên máy tính và việc thiết lập vùng nhớ ảo có th ể th ực hi ện trên
những partition đó.
Giả sử thiết lập vùng nhớ ảo trên partition C có tên “System” chúng ta
thực hiện như sau:
60
BÀI 1. TỔNG QUAN PHẦN MỀM




gdfgs
B1: Chọn Partition C
B2: Chọn Custom size
B3: Nhập dung lượng cần thiết lập vào
Initial size: Dung lượng khởi điểm
Maximum size: Dung lượng giới hạn
Vấn đề đặt ra ở đây là khai báo bao nhiêu và vừa. Để biết đ ược dung
lượng cần thiết chúng ta vào cửa sồ Windows Task manager ch ọn
Performance và nhìn số megabyte total ở khung Commit Charge là bao
nhiêu cộng thêm 64 MB đó chính là dung lượng vùng nhớ ảo cần khai
báo. Nên khai báo dung lượng cho Initial size và Maximum size b ằng
nhau.
B4: Sau khi thiết lập xong chọn Set -> OK. Sau đó nên Restart lại máy
Chú ý:
 System managed size: Nếu chọn Windows tự động chọn dung lượng
cho vùng nhớ ảo
 No paging file: Không thiết lập vùng nhớ ảo, sử dụng trong trường hợp
máy tính có nhiều RAM
6.2.6. User Profiles
User Profile là tập hợp những thông tin được thiết lập trên máy tính trong
quá trình làm việc, nó lưu giữ những thông tin v ề Desktop, My
Documents, Start Menu… nói cách khác user profile là nh ững thông tin
riêng biệt của mỗi user account trên Windows. Thông tin này sẽ được thể
hiện khi đăng nhập vào một tài khoản cụ thể nào đó.
Dữ liệu của user profiles được lưu trữ tại C:\Document and setting\tên tài
khoản. Khi một tài khoản được tạo mặc nhiên tài khoản đó có m ột
profile. Tuy nhiên chúng ta cũng có thể lấy profile của m ột tài kho ản có
sẵn làm profile cho taì khoản mới bằng cách copy profile của tài kho ản
có sẵn đưa vào tài khoản vừa tạo.
Backup User Profiles
61
Khi cài đặt lại HĐH Windows, hay khi tạo mới một tài khoản nếu mu ốn
áp đặt những thông tin về tài khoản nào đó cho tài kho ản vừa t ạo chúng
ta tiến hành backup profiles để chép thông profiles này cho tài kho ản vừa
tạo.
Việc tạo backup khá đơn giản bằng cách tìm đến thư mục có tên t ương
ứng với tài khoản muốn tạo backup, copy tất cả thông tin trên đó lưu l ại
ở nơi khác để khi cần ta lấy dữ liệu này chép lại.
Vậy làm sao để biết user profile lưu ở đâu. Bằng cách vào System
Properties, chọn thẻ Advanced, trên thẻ này chọn setting t ại khung User
Profiles.




Hình B.6.9: Chức năng User Profiles

Profiles stored on this computer: Chứa danh sách các user account đang có
trên máy tính và nơi lưu trữ user profiles của những user account.
6.2.7. Start up and Recovery
Chức năng này cho phép thực hiện các công việc như:
 Thiết lập thứ tự boot khi có nhiều HĐH
 Hiệu chỉnh thời gian chờ
Khi có hơn một HĐH Windows trên máy tính, sẽ có một HĐH được chọn
khởi động mặc định trong một khoản thời gian nào đó. Tất cả những
thông số này được lưu trong file “boot.ini” trên đĩa C. Tuy nhiên t ại
System Startup chúng ta có thể thay đổi thông số này tại:
Tại System Properties chọn Advanced sau đó chọn Setting trong vùng
Start up and Recovery




62
BÀI 1. TỔNG QUAN PHẦN MỀM




gdfgs




Hình B.6.10: Startup và Recovery

 Default operating system: Chọn HĐH khởi động mặc định
 Time to display list of operating systems, Time to display recovery
option when needed: Định thời gian chờ để chọn HĐH nào.
6.2.8. System Restore:
Bật/tắt chức năng phục hồi hệ thống
Đây là chức năng cho phép thiết lập cơ chế tự động ghi nh ận lại thông
tin trên hệ thống tại một thời điểm nào đó. Trong khi s ử d ụng n ếu h ệ
thống có sự cố chúng ta có thể phục hồi về thời điểm mà chúng ta tạo sự
ghi nhận trước đó.




63
Hình B.6.11: Bật, tắt System Restore

 Turn off System Restore on all drive: bật/t ắt công cụ ph ục h ồi h ệ
thống.
Ngoài ra chúng ta có thể thay đổi dung lượng lưu trữ thông tin hệ th ống
bằng cách chọn Settings




Hình B.6.12: Thay đổi dung lượng lưu trữ

Thực hiện thay đổi bằng cách di chuyển nút trược tại “Disk space to use”
6.2.8. Cơ chế cập nhật HĐH Windows
Bật/tắt cơ chế cập nhật HĐH
Windows cho phép chúng ta cập nhật thông tin mới về phiên bản đang s ử
dụng như cập nhật driver, các bản vá lỗi… tuy nhiên để cập nhật đ ược,
Windows đang sử dụng phải có license và phải truy cập Internet. Có th ể
cập nhật thủ công hoặc tư động.
64
BÀI 1. TỔNG QUAN PHẦN MỀM




gdfgs
Trong System Prooerties, chọn Automatic Update




Hình B.6.13: Bật, tắt Automatic Updates

Thiết lập thời gian cập nhật HĐH
Trên thẻ này này cung cấp các chức năng thiết lập cơ ch ế t ự đ ộng c ập
nhật như:
 Automatic (recommended): chọn thời gian cập nhật như: ngày trong
tuần, giờ trong ngày.
 Download updates for me, but let me choose when to install them:
Windows sẽ tự động download dữ liệu cần cập nhật nhưng trước khi
cập nhật phải có sự đồng ý của người sử dụng.
 Notify me but don’t automatically download or install them: Windows s ẽ
thông báo cần cập nhật nhưng muốn cập nhật người sử dụng phải chọn.
 Turn off Automatic Updates: tắt cơ chế cập nhật của Windows.
6.2.9. Chức năng trợ giúp từ xa (Remote )
Cho phép người sử dụng ngồi trên máy này có thể điều khi ển máy tính
khác trên mạng (Remote desktop). Chức năng này giúp cho người quản trị
65
có thể giải quyết sự cố trên máy người sử dụng mà không cần đ ến t ại
máy đó thao tác. Công việc này thường được áp dụng trong việc quản trị
mạng.
Bật tắt chức năng cho phép hay không cho phép máy tính khác truy c ập
vào máy của mình.
Tại System Properties -> Remote




Hình B.6.14: Chức năng Remote Desktop

 Remote Assistance, Remote Desktop: Nếu chọn hai
chức năng này tức cho phép remote vào, không chọn nghĩa ngược lại.
Tóm lược:
 Xem thông tin hệ thống
 Tạo thông tin cá nhân trong System Properties
 Thay đổi tên máy tính và thiết lập nhóm làm việc
 Kiểm tra, nhận diện các thiết bị trên máy tính
 Cập nhật và phục hồi Driver cho thiết bị
 Thiết lập cơ chế đồ họa và vùng nhớ ảo
 Thiết lập và Backup User Profiles
 Thiết lập cơ chế Update
 Sử dụng các chức năng trợ giúp từ xa
66
BÀI 1. TỔNG QUAN PHẦN MỀM




gdfgs
Bài tập:

1. Tạo logo iSPACE và thông tin của trung tâm lên thẻ General
2. Khai báo vùng nhớ ảo trên đĩa D cho thích hợp với cấu hình máy
tính đang sử dụng.
3. Tắt tất cả cơ chế đồ họa trên Windows XP và cho nhận xét.
4. Bật cơ chế tự động cập nhật trên Windows XP với việc cập
nhật hàng ngày vào lúc 8 giờ tối.
5. Đổi tên máy tính (Computer Name) thành tên của bạn, Workgroup
là tên lớp.
6. Hãy kiểm tra xe máy tính đang sử dụng có thiết bị nào không có
driver
Tạo một user account mới sau đó copy user profile của đang đăng
7.
nhập vào user vừa tạo.




67
Bài 7: COMPUTER MANAGEMENT
Mục đích:
 Quan sát các hoạt động của các ứng dụng, bảo mật, thông tin ghi
lại của hệ thống
 Quản lý các tài nguyên chia sẻ trên mạng
 Thiết lập tài khoản, mật khẩu
 Quản lý các thiết bị lưu trữ ngoài như CD-ROM, USB…
 Quản lý các ổ đĩa
 Các dịch vụ chạy trên trong Windows
Là công cụ dùng để quản lý máy tính cục bộ (Local Computer) và qu ản
lý những máy tính khác được điều khiển qua mạng(Remote Computer).
Computer Management gồm nhiều phần được tổ chức theo dạng cây.
Click chuột phải lên My Computer > Manage để truy cập vào Computer
Management




Hình B.7.1: Computer Managerment

7.1. System Tools:
Event view
Từ Event Viewer chúng ta có thể quan sát được các hoạt động của các
ứng dụng (Applications), quá trình bảo mật (Security) và các thông tin
được ghi lại của hệ thống (System logs).
Applicatrion logs chứa các sự kiện làm việc của các ứng dụng hay các
chương trình.
68
BÀI 1. TỔNG QUAN PHẦN MỀM




gdfgs
Security log ghi nhận những thông tin trong quá trình logon và những
thông tin liên quan đến những dữ liệu trên máy tính như t ạo, m ở hay xoá
file, thư mục,...
System log chứa những sự kiện, những thành phần của Windows như là
các dịch vụ (service) kèm theo.
Dưới đây là hình ảnh của Event Viewer




Hình B.7.2: Chức năng Event Viewer

7.2. Shared Folders:
Trong mục này chúng ta có thể quản lý các thư mục các tài nguyên được
chia sẻ trên mạng với 3 mục con Shares, Sessions và Open Files.




69
Hình B.7.3: Chức năng Shared Folders

Shares: hiển thị tất cả tài nguyên đang chia sẻ trên mạng. Có thể dễ
dàng ngắt chia sẻ bằng cách chọn Stop sharing trong menu Action, ho ặc
thay đổi các thông số, quyền truy cập của user ... trong mục properties.
Sessions: hiển thị những user đang truy cập vào tài nguyên trên máy v ới
những thông số về tên máy, số lượng files đang mở, thời gian truy cập,...
chọn Dissconect session trong mục Action để ngắt truy cập.
Open Files: hiển thị chi tiết những file đang được truy cập.
7.3. Local Users and Groups:
Dùng để quản lý và phân quyền những User và những Group của máy
tính.
Users: có thể tạo mới, thay đổi Group của User, hoặc set Password của
User mà không cần biết password cũ.
Groups: dùng để quản lý và phân cấp các nhóm users




70
BÀI 1. TỔNG QUAN PHẦN MỀM




gdfgs




Hình B.7.4: Local Users and Groups

Việc thao tác như đã trình bày ở phần tạo tài khoản người dùng.
7.4. Performance Logs and Alerts:
Trong mục này chúng ta có thể thấy được những thông tin một cách hoàn
toàn tự động thông qua chương trình System Monitor hoặc xuất thông tin
ra một file thích hợp (Text, CSV, SQL)
7.5. Device Manager:
Dùng để quản lý các thiết bị phần cứng của máy tính: Update driver,
Disable, Uninstall... các chức năng trong m ục này giống nh ư Device
Manager trong System Properties đã nói ở trên




71
Hình B.7.5: Device Manager

7.6. Storages
Storages cung cấp thông tin về những thiết bị lưu trữ đã được cài đặt trên
máy tính.
Removable Storage:
 Cung cấp thông tin về các thiết bị lưu trữ di động.
 Media liệt kê những ổ đĩa đang hoạt động (đang chứa đĩa).
 Libraries liệt kê tất cả các thiết bị lưu trữ như USB.
7.7. Disk Defragmenter
Đây là công cụ dùng để dồn dữ liệu trên đĩa cứng (làm giảm s ự phân
mảnh dữ liệu trên đĩa cứng). Trong quá trình sử dụng, chắc chắn chúng
ta sẽ thường xuyên thực hiện xóa dữ liệu, gỡ bỏ hay cài thêm chương
trình dẫn đến trên đĩa cứng sẽ có nhiều dữ liệu bị phân tán, không liên
tục. Điều này sẽ làm giảm không gian trên đĩa cứng cũng nh ư làm ch ậm
việc truy xuất dữ liệu.
Để thực hiện dồn dữ liệu, chọn Disk Defragmenter xu ất hiện cửa s ổ
sau:




72
BÀI 1. TỔNG QUAN PHẦN MỀM




gdfgs




Hình B.7.6: Chức năng Disk Defragmenter

Chọn partition cần thực hiện trên Volume > chọn nút Defragment.
Thời gian thực hiện phụ thuộc vào sự phân mảnh của đĩa cứng.
Trong khi chương trình thực hiện chúng ta có thể xem thông tin
về sự phân mảnh bằng cách chọn Analyze.
7.8. Disk Management
Cung cấp những chức năng liên quan đến việc quản lý các ổ đĩa như:
Tạo Partitions, tạo một volume mới, format ổ đĩa hay thay đổi các ký t ự
của ổ đĩa...
Để thực hiện những công việc trên bằng cách click chuột phải lên
partition muốn thao tác và chọn công việc tương ứng.
Lưu ý: Nếu chưa nắm vững việc chia Partition hoặc tạo Volume mới thì
không nên thử chức năng này bởi sẽ có thể làm mất dữ liệu trên đĩa.
Ví dụ: Lý do nào đó cần ẩn một Partition, Click phải lên Partition




73
Hình B.7.7: Disk Managerment

Chọn Change Drive Letter and Paths…> Remove
Ngược lại muốn hiển thị lại bằng chọn Add
Tương tự cho việc thay đổi ký tự gán cho partition.
Nếu không muốn partition E hiển thị trên My Computer thực hiện như
sau:
 Tại Disk Management, click phải lên E chọn Change Driver
Letter and Paths… chọn Remove




Hình B.7.8: Ẩn, hiển thị Partition

Muốn hiển thị lại thực hiện tương tự nhưng thay vì chọn Remove, chọn
Add




Hình B.7.9: Hiển thị, gán ký tự

Sau đó chọn ký tự gán cho partitions, chọn OK.
7.9. Các dịch vụ trong Windows
74
BÀI 1. TỔNG QUAN PHẦN MỀM




gdfgs
Services and Applications: Chứa những công cụ mặc định và những ứng
dụng hiện có trên máy tính, được tổ chức nhiều nhánh với nhiều ch ức
năng khác nhau.




Hình B.7.10: Các dịch vụ trên Windows

Ở đây chúng ta đi qua chức năng Service.
Chọn Service, double click lên mỗi service ở cửa sổ phải sẽ nhận thông
tin mô tả về chức năng của service đó, và mỗi service có 3 trạng thái là
Automatic, Manual và Disabled
Ví dụ: Để bật hay tắt dịch vụ máy in chúng ta tìm đến tên dịch v ụ c ủa
máy in




Hình B.7.11: Bật, tắt dịch vụ máy in




75
Chọn Stop để dừng dịch vụ này và đương nhiên sau khi dừng chúng ta
không thể sử dụng được máy in.
Restart để khởi động lại dịch vụ máy in
Khi thấy Start, tức là dịch vụ đang bị tắt để mở lại chúng ta chọn Start.
Qua ví dụ trên ta thấy một số chức năng trên máy tính không s ử d ụng
được là do những service của nó bị tắt. Tuy nhiên công vi ệc qu ản lý
service là một phần của người quản lý mạng bởi có rất nhiều service chỉ
phục vụ cho những máy tính logon vào user account domain. Lưu ý vi ệc
mở quá nhiều dịch vụ sẽ làm máy hoạt động chậm đi.
Tóm lược:
 Ghi nhận các hoạt động, thông tin, sự kiện xảy ra trong hệ thống
 Quản lý các tài nguyên được chia sẽ trên mạng
 Thiết lập tài khoản và nhóm tài khoản
 Quản lý thông tin về các thiết bị lưu trữ ngoài
 Quản lý các ổ đĩa
 Quản lý các dịch vụ trong Windows
Bài tập:

1. Tạo user account trong computer management có m ật kh ẩu, kiểm
tra xem account đó thuộc loại gì.
2. So sánh thông tin của Divice Manager trong Computer
Management và trong System Properties
3. Chức năng Share Folder trong Computer Management có nhìn
thấy các folder share không, hãy thực hiện share và kiểm tra
4. Thực hiện share ẩn một folder và kết hợp với máy khác để truy
xuất
5. Thay đổi ký tự đĩa D thành tên Z và đổi lại ban đầu.
6. Thực hiện ẩn D, sau đó lấy lại
7. Thực hiện tắt, mở dịch vụ máy in
8. Chức năng storages có nhìn thấy thiết bị USB không? Hãy kiểm
tra.


76
BÀI 1. TỔNG QUAN PHẦN MỀM




gdfgs
Bài 8: CÁC CHỨC NĂNG TRONG SYSTEM TOOLS
Mục đích:
 Dọn dẹp rác
 Xem thông tin hệ thống
 Backup và phục hồi dữ liệu
 Các thông tin bảo vệ hệ thống
8.1. Disk Cleanup
Disk Cleanup là chức năng dùng để dọn dẹp các files t ạm, các files do
trình duyệt lưu xuống trong khi duyệt web.
Để dọn dẹp các file tạm trên máy tính vào My Computer, click ph ải lên
đĩa cần dọn dẹp -> chọn Properties, chọn nút Cleanup




Hình B.8.1: Dọn dẹp các file tạm, rác

Lúc này HĐH quét qua dữ liệu sau đó hiển thị danh sách các m ục ch ức
dữ liệu tạm như sau




77
Hình B.8.2: Chọn file tạm, rác cần dọn

Đánh dấu vào các mục cần dọn dẹp, chọn OK chương trình sẽ thực hiện
dọn dẹp
8.2. System Information
Đây là công cụ dùng để xem thông tin của hệ thống, cung cấp các thông
tin về hệ điều hành, thiết bị, các phần mềm đã cài trên máy.
Từ System Tools chọn System Information




Hình B.8.3: Thông tin hệ thống

8.3. Backup dữ liệu
Để tránh tình trạng dữ liệu bị mất, bị hư hỏng trong quá trình s ử dụng
mà không lấy lại được. Chúng ta nên tạo các bản sao lưu dự phòng b ằng
công cụ backup có sẵn trong Windows.
78
BÀI 1. TỔNG QUAN PHẦN MỀM




gdfgs
Thực hiện Backup:
B1: Vào Start menu -> … -> accessories -> System Tools -> Backup.




Hình B.8.4: Sao lưu dữ liệu

Chọn  Back up file and settings, chọn Next để thực hiện
B2: Chọn cách thực hiện




Hình B.8.5: Cách chọn dữ liệu sao lưu

 My documents and settings: Tạo backup dữ liệu trong My document.
 Everyone’s documents and settings: Tạo backup dữ liệu trong document
and settings tất cả các user đang có trên máy.
 All information on this computer: Tạo backup t ất cả thông tin đang có
trên HĐH (chỉ tạo backup đĩa C hay đĩa Active)
 Let me choose what to back up: Tạo backup theo sự lựa chọn.


79
Các kiểu backup trên được thực hiện từng bước theo h ướng d ẫn của
Windows. Ở đây thực hiện theo lựa chọn của chúng ta tức chọn
 Let me choose what to back up, chọn Next
B3: Chọn dữ liệu cần Backup




Hình B.8.6: Chọn dữ liệu cần sao lưu

Chúng ta chỉ việc đánh dấu vào  để chọn dữ liệu nào cần tạo Backup.
Sau đó chọn Next.
B4: Chọn nơi chứa dữ liệu Backup
 Click nút Browse để chọn folder chứa
 Nhập tên file cho dữ liệu backup.
 Sau đó chọn Next




Hình B.8.7: Chọn nơi lưu trữ

Đến đây chỉ việc chọn Finish là chương trình thực hiện
Sau khi tạo backup, khi cần lấy lại dữ liệu cũ phải thực hiện ph ục h ồi
dữ liệu. Tức là chúng ta thực hiện đưa dữ liệu, thông tin trở về trạng thái
như lúc tạo backup. Việc thực hiện tạo phục hồi qua các b ước giống


80
BÀI 1. TỔNG QUAN PHẦN MỀM




gdfgs
như tạo backup nhưng thay vì chọn backup files and setting chúng ta ch ọn
Restore file and settings.
8.4. Security Center
Đây là chức năng thông báo cho người dùng về chế độ bảo m ật của hệ
thống như, Firewall, automatic update, virus protect…
Ngoài ra nếu không thích Windows bật chức năng cảnh báo này chúng ta
có thể tắt nó bằng cách vào Security center t ại th ẻ Resources ch ọn dòng
change the way Security center alerts me xuất hiện hộp tho ại alerts setting
bỏ chọn các cảnh báo nào muốn, Click OK




Hình B.8.8: Chế độ bảo mật

Tóm lược:
 Dọn dẹp các files rác, files tạm trong quá trình sử dụng
 Xem thông tin hệ thống
 Sao lưu và phục hồi dữ liệu
 Thực hiện bật, tắt các chức năng cảnh báo của hệ thống

81
Bài tập:

1. Dùng chức năng Disk Cleanup để xem những file trong
Temporary Internet Files
2. Kiểm tra thông tin chi tiết trên máy đang sử dụng.
3. Tạo Backup sau đó xóa một vài thông tin và phục hồi lại.
4. Bật, tắt cơ chế Firewall trên máy tính đang dùng




82
BÀI 1. TỔNG QUAN PHẦN MỀM




gdfgs
Bài 9: GROUP POLICY VÀ REGISTRY
Mục đích:
 Thiết lập các chức năng bảo vệ hệ thống
 Giải quyết các sự cố bằng công cụ Group Policy
 Tìm hiểu các thông tin trong Registry
 Một số công việc thường gặp trong Registry
9.1. Giới thiệu Group Policy
Group policy là một công cụ chạy ẩn trong Windows, công cụ này cho
phép mở hay khóa một số chức năng khá quan trọng trên Windows
Mở Group Policy bằng lệnh :Vào Start - > Run -> Nhập gpedit.msc, enter




Hình B.9.1: Chức năng Group Policy

Lưu ý trước khi thiết lập cấu hình cho bất kỳ thành phần nào, chúng ta
nên tìm hiểu thật kỹ về nó. Chúng ta có thể tìm thông tin hướng d ẫn
bằng cách chọn thành phần rồi nhấp chuột phải để chọn Help.




Hình B.9.2: Xem chức năng



83
Ngoài ra có thể chọn Properties, chuyển sang thẻ Explain để được giải
thích chi tiết về thành phần này.
9.1.1. Computer Configuration
Sự thay đổi trong nhánh này sẽ ảnh hưởng đến toàn bộ người dùng trên
máy. Trong nhánh này có một số nhánh con khác như:
Windows Settings: Cho phép thiết lập về việc sử dụng tài khoản (user
account), password tài khoản, quản lý việc khởi động và đăng nhập h ệ
thống...
Administrative Templates:
 Windows Components: Dùng để thiết lập các thành phần cài
đặt trong Windows như: Internet Explorer, NetMeeting...
 System: Dùng để thiết lập cấu hình hệ thống.
Thông thường, giá trị ban đầu là của các thành phần là “Not configured”.
Để thay đổi tình trạng cho thành phần nào đó, chọn thẻ Setting trong c ửa
sổ Properties, có 3 tùy chọn là: “Enable” (có hiệu lực), “Disable” (vô hi ệu
lực) và Not configure (không cấu hình).
9.2.2 User Configuration
Nhánh này cho phép chúng ta thiết lập cấu hình cho tài kho ản đang s ử
dụng. Các nhánh trong đây có khác đôi chút so v ới Computer
Configuration nhưng việc sử dụng và cấu hình cũng tương tự như trên.
9.2.3. Giải quyết các sự cố bằng Group Policy
Chúng ta đang làm việc trên môi trường của tài khoản local, nên các v ấn
đề chủ yếu xảy ra ở User Configuration -> Administrative Templates.
Trên mỗi vấn đề, chúng ta chỉ việc tìm đến nhánh tương ứng và thiết lập
lại các giá trị “No Cofigured” hay “Enable” hay “Disable”
Ví dụ: Folder Option của My Computer hay Windows Explorer bị m ất,
chúng ta có thể mở lại bằng cách.
Vào Group Policy, chọn nhánh User Configuration -> Administrative
Templates -> Windows Components, sau đó double click lên Remove the
Folder Option menu item from the Tools menu.




84
BÀI 1. TỔNG QUAN PHẦN MỀM




gdfgs




Hình B.9.3: Quản lý Folder Options




Hình B.9.4: Khôi phục Folder Options

Tại cửa sổ chọn Not Configured. Sau đó chọn Apply -> OK
Ví dụ: Nút Run trong Menu Start bị mất
Khắc phục:
Trong Group Policy, chọn User Configuration -> Administrative
Templates -> Start Menu and Taskbar. Trong khung bên ph ải, double click
vào Remove Run menu from Start Menu -> trong bảng Settings, ch ọn
Enable (nếu muốn giấu Run, Disable).
Biểu tượng Shutdown bị mất
Trong Group Policy, chọn User Configuration -> Administrative
Templates -> Start Menu and Taskbar. Trong khung bên ph ải, double click


85
vào Remove and prevent access to the Shut Down command -> trong b ảng
Settings, chọn Disabled.
Menu Tool không thấy Folder Options xuất hiện
Trong cửa sổ Group Policy, chọn User Configuration -> Administrative
Templates -> Windows Components -> Windows Explorer. Trong khung
bên phải, double click vào Removes tho Folder Options menu item from
the Tools menu -> trong bảng Settings, chọn Disabled
Ngăn không cho xóa máy in trong Windows XP
Trong Group Policy. Chọn User Configuration\ Administrative Templates\
Control Panel\ Printers. Trong khung bên phải, double click vào Prevent
deletion of printers -> trong bảng Settings, chọn Enabled.
Xác định vấn đề
 Tìm đến đúng nhánh chức năng
 Đọc qua lời mô tả để nên chọn Enable hay Disable
 Dùng lệnh gpupdate /force để refresh các chức năng vừa thao tác.
9.3. Registry
9.3.1. Tổng quan Registry:
Registry là nơi lưu trữ tất cả những thông tin trong quá trình thi ết l ập
cũng như cài đặt chương trình. Trong Registry chứa đựng bao g ồm các
thông tin về phần cứng, phần mềm, thông tin người dùng… và nó luôn
cập nhật mới khi có sự thay đổi như cài thêm chương trình, gỡ bỏ
chương trình …
Đối với HĐH mới sau được lưu
này Registry trong
Windows\System32\Config
Ở mức độ sử dụng chúng ta không nên vào Registry bởi chỉ cần thay đ ổi
một vài thông số trong Registry có thể làm cho m ột s ố chức năng của
Windows không hoạt động được. Tuy nhiên trong nhiều trường hợp khắc
phục sự cố cho máy tính chúng ta phải vào Registry.
Vào Registry bằng cách nào:
Start -> Run -> nhập Regedit




86
BÀI 1. TỔNG QUAN PHẦN MỀM




gdfgs




Hình B.9.5: Chức năng Registry

Trong cửa sổ trên có hai phần, bên trái là các thành phần chính của
Registry, bên phải hiển thị thông tin chi tiết của t ừng m ục đã ch ọn bên
trái.
9.3.2. Cấu trúc của Registry
Cấu trúc Registry gồm năm nhánh được t ổ chức theo d ạng cây. M ỗi
nhánh có một số chức năng khác nhau:
HKEY_CLASSES_ROOT: Lưu giữ các kiểu tập tin giúp cho Windows
nhận biết và đồng thời tạo sự liên kết giữ các loại files v ới ch ương
trình.
Ví dụ: Khi chúng ta chọn một file nào đó, Windows sẽ biết m ở b ằng
chương trình nào.
HKEY_CURRENT_USER: Chứa các thông tin về một User Account và
những thiết lập môi trường của User đó.
Ví dụ: Một User Account A thiết lập Desktop cho mình là màu xanh, User
Accoutn B thiết lập cho mình Desktop màu đỏ. Như v ậy tùy lúc đăng
nhập vào trên User nào sẽ có màn hình Desktop t ương ứng v ới màu xanh
hay màu đỏ.
HKEY_LOCAL_MACHINE: Chứa thông tin về phần cứng và phần
mềm đã cài đặt trên máy.
HKEY_USER: Chứa thông tin những user đã thiết lập cho việc sử dụng
máy này tương ứng với một profile Default.
HKEY_CURRENT_CONFIG: Chứa thông tin về cấu hình máy tính bao
gồm những thông tin thiết bị mà Windows đã nhận dạng và đang chạy.

87
Căn bản Registry có năm nhánh chính, tương ứng m ỗi m ột nhánh ch ứa
nhiều đề mục con. Trên mỗi mục chứa những giá trị cơ bản như khóa
(key), các khóa con (subkey) và các giá trị (value entry)
9.3.3. Các vấn đề cần lưu ý:
Chúng ta biết rằng, Registry là kho dữ liệu của HĐH Windows. Cho nên
khi thao tác trên kho này sẽ có hai trường hợp xảy ra. Có th ể kh ắc ph ục
một số sự cố hay giúp cho máy tính hoạt động tốt hơn hoặc là làm cho
chức năng đó của Windows không hoạt động được và có thể ảnh hưởng
đến cả Windows, nên thật cẩn thận và chắc chắn rằng hiểu rõ những
vấn đề đang làm.
Sao lưu Registry: Trước khi làm bất cứ công việc gì trên Registry chúng
ta nên backup dữ liệu của nhánh mà chúng ta sẽ làm vi ệc. Vi ệc t ạo
backup thông qua các bước sau:
B1. Vào cửa sổ Regedit Editor
B2. Chọn nhánh mà chúng ta sẽ thao tác trên nó
B3. Vào menu file -> Export hay click chuột phải lên nhánh đó ch ọn
Export.
B4. Chọn nơi lưu và đặt tên file.


Sau khi lưu sẽ được một file có dạng sau , file này là file dữ liệu
của nhánh mà chúng ta chọn. File có tên mở rộng là .REG
Phục hồi Registry: Khi nào chúng ta cần phục hồi lại dữ liệu cho
Registry. Việc tạo backup Registry rất quan trọng và nó s ẽ kh ắc ph ục
cho chúng ta trong các sự cố sau:
Sau khi làm việc trên Registry, chương trình có lỗi t ừ Registry. Lúc này
chúng ta chỉ việc phục hồi lại là xong.
Khi thiết lập môi trường làm việc cho một chương trình nào đó mà cần
phải xóa đi một vài thông tin trong Registry (thường xảy ra đ ối v ới các
chương trình không có licence), sau đó cần cài lại hay gỡ bỏ chương trình
lúc này bắt buộc chúng ta phải phục hồi Registry.
Thao tác phục hồi rất đơn giản bằng cách Double click lên file dữ liệu
(đã được backup trước kia) hay trong cửa sổ Registry Editor, chọn menu
file -> Import, chọn file dữ liệu. File này tự động Add dữ liệu lại nh ư
ban đầu
9.3.4. Kiểu dữ liệu trong Registry
88
BÀI 1. TỔNG QUAN PHẦN MỀM




gdfgs
Trong Registry sử dụng các kiểu dữ liệu cơ bản sau:

Ý nghĩa
Kiểu Giá trị hiển thị

Giá trị text
String REG_SZ

Nhiều giá trị text
Multi_String REG_MULTI_SZ

Text mở rộng
Expandable String REG_EXPAND_SZ

Giá trị nhị phân được
hiển thị theo dạng thập
Binary REG_BINARY
lục phân

Giá trị nhị phân 32 bit
được biểu diễn theo
Double_word REG_DWORD
dạng thập lục phân 8
số


9.3.5. Một số công việc thường gặp trong Registry
Tìm kiếm từ khóa trong Registry: Để tìm một thông tin, chúng ta dùng
chức năng tìm kiếm từ menu file chọn Find, sau đó nh ập từ cần tìm vào
textbox Find what




Hình B.9.6: Tìm kiếm từ khóa
89
Thay đổi giá trị trong Registry: Việc thay đổi nên qua những
bước sau:
 Backup thông tin của Registry mà chúng ta định thay đổi.
 Tìm đến mục cần thay đổi, double click vào nó hay click chu ột
phải lên nó chọn Modify.




Hình B.9.7: Vị trí cần thay đổi




Hình B.9.8: Thay đổi giá trị

Thêm khóa hay đề mục trong Registry
Trong trường hợp cần thiết, không những chúng ta thay đổi giá trị của
Registry mà chúng ta còn thêm vào Registry những khóa hay những m ục
nhằm mục đích giải làm cho chương trình chạy tốt hơn.
Tuy nhiên để thêm một khóa hay một mục trong Registry, chúng ta ph ải
thật am hiểu về nó như thêm vào nhánh nào, giá trị gì, kiểu giá trị là gì.
Cách thêm: Chúng ta có thể thêm bằng những cách sau:
Cách 1: Thêm từ một file .REG, file có kiểu này sẽ tự động th ực thi các
lệnh bên trong nó và động bổ sung các mục, khóa vào Registry.
 File này từ đâu có: Do chúng ta tạo ra, đương nhiên chúng ta phải
hiểu cấu trúc của file cũng như những lệnh.

90
BÀI 1. TỔNG QUAN PHẦN MỀM




gdfgs
 Ngoài ra file này có được từ nhà sản xuất phần mềm khi chúng
ta mua sản phẩm của họ, nhằm mục đích dùng file này để đăng
ký chương trình của họ vào máy tính của chúng ta.
Cách 2: Thêm trực tiếp tại cửa sổa Registry Editor
 Chọn nhánh cần tạo
 Click phải chọn New
 Chọn kiểu giá trị muốn thêm




Hình B 9.9: Thêm khóa, đề mục

Xóa bỏ khóa dữ liệu trong Registry
Xóa là việc rất đơn giản, tuy nhiên trước khi xóa chúng ta phải xác đ ịnh
rõ nội dung cần xóa. Cách tốt nhất là nên sao lưu nó lại trước khi xóa.
Để xóa, chúng click phải chuột lên nó chọn Delete
Tóm lược:
 Tìm hiểu các thành phần trong Group Policy
 Thiết lập một số chức năng trong Group Policy
 Giải quyết một số sự cố bằng Group Policy
 Tìm hiểu về Registry
 Các vấn đề cần lưu ý khi sử dụng Registry
 Chỉnh sửa và thay đổi các khóa trong Registry
BÀI TẬP:
91
1. Bật, tắt folder options trên My Computer
2. Bật, tắt nút Run trong menu start
3. Backup, phục hồi lại cho nhánh HKEY_CURRENT_USER \ Software




92
BÀI 18: CÔNG CỤ TỐI ƯU HÓA MÁY TÍNH
BÀI 10: HỆ ĐIỀU HÀNH LINUX
Mục đích:
 Tìm hiểu về hệ điều hành Linux
 Cài đặt HĐH Linux Fedora (core 6)
 Các tính năng cơ bản của Linux Fedora (core 6)
10.1. Giới thiệu
Linux là HĐH được thiết kế chạy trên PC, ban đầu Linux chủ yếu chạy
trên hệ thống có bộ xử lý Intel 80386 trở lên và các bộ xử lý tương thích
AMD, Cyrix. Ngày nay, Linux phát triển rất mạnh về tính năng cũng nh ư
có thể chạy trên nhiều bộ xử lý khác nhau.
Quá trình phát triển của Linux qua nhiều giai đoạn và phiên bản 0.001 ra
đời vào 25/08/1991. Người đầu tiên gầy dựng Linux là một sinh viên
người Phần Lan tên là Linus Torvalds.
10.2. Cài đặt HĐH Linux Fedora (core 6)
10.2.1. Yêu cầu thiết bị
Hiện tại HĐH Linux cải tiến rất nhiều và có thể chạy trên nhiều loại
thiết bị của nhiều hãng khác nhau. Sau đây là thông tin yêu cầu t ối thi ểu
về thiết bị có thể chạy được HĐH Linux Fedora Core6
 Bộ vi xử lý: Ít nhất 400Hz trở lên
 CD-ROM
 RAM:
 192 MB với giao diện đồ họa (graphic).
 64 MB với giao diện dòng lệnh (command line).
Đĩa cứng: Fedora Core có 3 lựa chọn khi cài đặt
 Bản Server yêu cầu 1,1GB ổ cứng
 Bản Personal Desktop yêu cầu 2,3 GB ổ cứng
 Bản WorkStation yêu cầu 3,0 GB ổ cứng.
 Cả gói Fedora Core, yêu cầu tối thiểu 7 GB
Cấu hình khuyến cáo:
Bộ vi xử lý: 1.8GHz

93
Đĩa cứng: 20GB

RAM : 256MB

CD-ROM: Phục vụ việc cài đặt

Ngoài ra tùy theo điều kiện, có thể trang bị thêm các thiết bị sau:
SoundCard: Phục vụ multimedia

NetworkCard: Phục vụ mạng

Modem: Phục vụ kết nối Internet

Chuẩn bị
Bộ đĩa cài
Các lưu ý khi cài đặt:
 Trong nhữ lần đầu cài đặt sẽ gặp rất một số vấn đề vì thế nên
thực hiện cài đặt trên một ổ đĩa cứng vật lý riêng
 Trong những quá trình cài đặt phải ghi nhớ Password của Root
10.2.2. Các bước cài đặt
B1. Chọn cơ chế boot từ CD
B2. Khởi động máy tính từ đĩa CD và nhận được hình ảnh sau




Hình B.10.1: Chọn chế độ cài đặt

Các lựa chọn:
To install or upgrade in graphical mode, press the key: Cài v ới
giao diện đồ họa


94
BÀI 18: CÔNG CỤ TỐI ƯU HÓA MÁY TÍNH
To install or upgrade in text mode, type: linux text : Cài v ới
giao diện dòng lệnh
B3. Chú ý về lời chào của Fedora
Khi này Fedora thông báo có test CD hay không? N ếu test ch ọn OK,
ngược lại chọn Skip
Sau đó là bước Fedora load dữ liệu cài cũng như kiểm tra thiết b ị. Ti ếp
theo chúng chọn Next
B4. Lựa chọn ngôn ngữ: Fedora Core 6 có tích hợp nhiều ngôn ngữ trong
đó có ngôn ngữ tiếng Việt, riêng bàn phím nên chọn mặc định tiếng Anh.
B5. Xác định vị trí cài Linux (có 3 cách chọn và xác định)
Có 3 tùy chọn
 Remove all partition on selected drives and create default layout:
Xóa toàn bộ các phân vùng trên hệ thống, kể cả các phân vùng FAT,
FAT32, NTFS của Windows.
 Remove Linux partitions on selected drives and create default
layout : Xóa toàn bộ các phân vùng Linux
 Use free space on selected drives and create default laout: Giữ l ại
tất các phân vùng cũ và sử dụng khoảng trống còn lại để cài đặt.
 Custom layout: Lựa chọn bằng tay.
Trường hợp này chúng ta cài trên nền tảng hiện tại đang có HĐH
Windows, và mong muốn sử dụng hai HĐH trên máy. Nên chúng ta ch ọn
Custom layout
Sau khi chọn cách chia Partition, chọn Next
B6. Phân chia Partition
Linux quản lý đĩa cứng khác Windows, không quản lý theo cách gán ký tự
Alphabet cho mỗi Partition.
Việc quản lý đĩa của Linux thông qua file và được lưu trong thư
mục /dev/ trong đó tương ứng với mỗi thiết bị lưu trữ sẽ có tên bắt đ ầu
khác nhau như :
 fd: cho ổ đĩa mềm(FDD)
 hd: cho ổ đĩa cứng ATA
 sd: cho ổ đĩa SCSI, S-ATA

95
 Ký tự a,b,c… đi theo sau để phân biệt phân vùng.

Tên hiển thị Phân vùng

Hda Primary Master

Hdb Primary Slave

Hdc Secondary Master

hdd Secondary Slave

sda First Sata,SCSI

sdb Second Sata,SCSI

Nếu chúng ta có nhiều Partition sẵn trên đĩa cứng rồi thì ph ải th ật c ẩn
thận (điều này thường xẩy ra đối với trường hợp chúng ta muốn dùng cả
Windows và Linux trên cùng một máy)
Ví dụ: Đĩa cứng chia làm 3 partition với mong muốn
 Partition thứ nhất (đĩa C) đang cài HĐH Windows
 Partition thứ hai (đĩa D) dùng để lưu trữ dữ liệu
 Partition thứ ba dùng để cài Linux Fedorra Core, Partition
này phải có dung lượng ≥ 6GB
Nếu dự định như trên thì bước này chúng ta phải chọn phân vùng đĩa
cứng bằng tay (Custom layout) và thực hiện chọn các tùy chọn sau:
 Partition thứ nhất (đĩa C): Để nguyên
 Partition thứ hai (đĩa D): Dùng để làm nơi chứa d ữ liệu dùng
chung cho Windows và Linux.
Chọn Edit, tại Mount Point nhập ”/Data”.
 Partition dự định cài Linux Fedorra Core chúng ta phải thực hiện
các thao tác sau:
Chọn New, chọn Mount Point là “/boot”, File System Type là “ext3” với
dung lượng khoảng 100Mb, Additional Size Option chọn “Fill to
maximum allowable size”, chọn OK.

96
BÀI 18: CÔNG CỤ TỐI ƯU HÓA MÁY TÍNH
Tiếp theo chọn New, File System Type là “swap”, dung lượng khoảng
512Mb hoặc 1Gb (thường dung lượng này lớn gấp đôi dung lượng RAM
của máy tính)
Tiếp tục chọn New, Mount Point là “/” File System Type là “ext3” v ới
dung lượng còn lại của Partition này. Khoảng 5Gb trở lên
Chú ý : Nếu chưa có kinh nghiệm về HĐH chúng ta nên ch ọn
cách phân vùng (Automatically Partition)
B7. Chọn thứ tự khởi động HĐH
Theo mặc định Linux Fedorra Core sẽ thiết lập là bản khởi đ ộng chính,
Tuy nhiên nếu trên máy có nhiều HĐH chúng ta có th ể thiết lập th ứ t ự
boot HĐH tại thời điểm khởi động máy.




Hình B.10.2: Chọn thứ tự khởi động

Trường hợp này chúng ta chỉ có một đĩa cứng vật lý và chỉ cài một HĐH
nên tại bước này ta không cần xác định các tham số khác.
Nếu có sẵn HĐH Windows trên Partition C như mô t ả chúng ta s ẽ th ấy
hai dòng trong hộp thoại trên. Khi này chúng ta ch ỉ việc đánh d ấu vào
HĐH nào muốn làm boot mặc định. Ngoài ra chúng ta có thể thay đ ổi
nhãn cho mỗi HĐH bằng cách chọn Edit.
Lưu ý: Nên bỏ chọn tại Configuration advanced boot loader option, đây
chỉ là chức năng chọn kiểu boot, chúng nên chọn mặc định.
Tiếp theo chọn “Next”
B8. Thiết lập cấu hình mạng
Thông thường Fedora Core tự nhận Card mạng trong quá trình cài đ ặt.
Nhưng nếu Fedorra Core không tự nhận Card m ạng, chúng ta vào tham
khảo tại địa chỉ
http://www.linuxquestions.org/hcl/index.php hoặc liên
97
lạc với nhà sản xuất để biết chi tiết.
Tại bước này chúng ta không phải thiết lập gì cả. Bởi có thể xác định lại
sau khi quá trình cài đặt kết thúc.
B9. Lựa chọn múi giờ cho hệ thống
Việc này sẽ được thực hiện trong khi sử dụng cũng được.
B10. Xác nhận Password cho người dùng
Đối với HĐH Linux nói chung và với Fedora nói riêng, Root là quyền cao
nhất đối với hệ thống, nên chúng ta phải ghi nhớ Password của nó trong
khi cài đặt. Khi quên password này chúng ta chỉ còn cách cài l ại HĐH mà
thôi.
B11. Lựa chọn ngôn ngữ cho hệ thống
Fedorra Core cho phép chúng ta chọn một trong nhiều nhiều ngôn ngữ
khác nhau làm giao diện cho nó, trong đó có tiếng Vi ệt. Tuy nhiên Vi ệt
ngữ chưa được phong phú. Chúng ta nên dùng tiếng Anh và nh ư thế nó
cũng gần gũi với chúng ta khi đã sử dụng Windows.
Việc chọn ngôn ngữ có thể thực hiện sau khi việc cài đặt thành công.
B11. Tổng kết các gói chuẩn sẽ được cài đặt trên hệ thống.
Có các tùy chọn
 Office and Productivity
 Software packeges
 Web server
 Fedora Extras
Mặc định chọn Office and Productivity
Chúng ta nên chọn tùy chọn thứ nhất vì các gói chương trình này có th ể
thêm hay bớt được sau khi cài đặt thành công.
Sau khi chọn xong, chọn Next và lúc này Fedora sẽ test những gói
chương trình đồng thời kiểm tra dung lượng đĩa để cài
B12. Bắt đầu cài
Sau khi Fedora nạp các gói chương trình, tiếp trình cài đ ặt b ắt đ ầu. Ở
đây Fedora yêu cầu chúng ta “Reboot” hoặc “Continue”. Nên ch ọn
“Continue”
Quá trình cài bắt đầu.
98
BÀI 18: CÔNG CỤ TỐI ƯU HÓA MÁY TÍNH




Hình B.10.3: Quá trình cài đặt

Hình ảnh này có thể khác.
Với hình như khuyến cáo ở trên, quá trình cài đặt sẽ diễn ra kho ản 30
phút. Tuy nhiên không loại trừ trường hợp các gói tin trên đĩa bị lỗi, nên
trong khi cài không nên rời khỏi máy tính
B16. Kết thúc quá trình cài




Hình B.10.4: Kết thúc quá trình cài đặt

Việc cài đặt Linux Fedore Core đến đây xem như thành công. Khi Reboot
lại hệ thống cần xác nhận thêm các tham số như:
 Đồng ý thỏa thuận với Fedorra Core (License Agreement)
 Xác định giờ hiện tại cho hệ thống.
 Lựa chọn độ phân giải cho màn hình.
 Thêm các User khác (không phải root).
 Kiểm tra SoundCard.
10.3. Các tính năng cơ bản của Linux Fedora Core
Việc cài đặt HĐH Linux căn bản đi qua các bước như đã trình bày trên.
Tuy nhiên trong quá trình cài không đơn giản như cài HĐH Windows lý
do là chưa quen. Nên cần phải trải qua nhiều lần cài và rút ra kinh
nghiệm dần dần sẽ trở nên quen thuộc.
99
Việc sử dụng và quản lý một HĐH như Linux là cả một quá trình đòi hỏi
chúng ta phải nghiên cứu rất nhiều thứ. Ở đây chỉ có thể tham kh ảo qua
giao diện cũng như thực hiện một số thao tác căn bản nhất.
10.3.1. Đăng nhập hệ thống/Thoát Linux
Đăng nhập vào Linux Fedora core

Để đăng nhập vào HĐH Fedora Core chúng ta phải có một tài khoản gồm
Username và Password.
Để chọn tiếng Việt chúng ta thực hiện Chọn Languages \VietNamese
trước khi đăng nhập hệ thống




Hình B.10.5: Đăng nhập

Kết thúc phiên làm việc
Chọn: Action \ Logout
Khi đó có 3 tùy chọn
 Logout – kết thúc phiên làm việc hiện tại

 Shutdown – tắt máy

 Reboot – khởi động lại máy tính

10.3.2. Làm việc với Desktop
Đổi hình nền
Click phải chuột lên nền Desktop -> Change Desktop Background
Khi này xuất hiện:
 Desktop Background References .
 Tại đây ta có thể chọn lựa các ảnh nền có sẵn hoặc thêm/bớt các
ảnh nền yêu thích.

100
BÀI 18: CÔNG CỤ TỐI ƯU HÓA MÁY TÍNH
Vị trí đặt các ảnh nền là
“/usr/share/backgrounds/images”
Điều chỉnh độ phân giải màn hình
Chọn System -> References ->

 Screen Resolution
Resolution: Để chọn độ phân giải

Color Depth: Chọn độ sâu cho màu

 Chú ý: Độ phân giải phụ thuộc vào màn hình nên có thể khác
nhau.
Tại đây chúng ta cũng có thể thay đổi trình điều khiển card màn hình
10.3.3. Các tham khảo về chuột:
System -> References -> Mouse. Tại đây chúng ta có th ể thay đ ổi nút
chuột, tăng tốc độ di chuyển của chuột…
10.3.4. Lựa chọn ngôn ngữ cho bàn phím
System -> System Setting -> KeyBoard
Chúng ta nên chọn bàn phím tiếng Anh (US English)
10.3.5. Cài thêm các gói chương trình chuẩn
Chọn Applications -> Add/Remove Software
Chức năng này cho phép chúng ta thêm/bớt các ứng d ụng có s ẵn trên b ộ
đĩa cài đặt. Như vậy đến đây chúng ta biết được t ại sao b ộ đĩa có 5 đĩa
nhưng Fedora chỉ dùng 3 đĩa đầu.




Hình B.10.6: Thêm, bớt chương trình
101
Từ danh sách trên chúng ta chọn từng gói chương muốn thêm/bớt (giống
như trong Windows). Chọn Detail để biết chi tiết các ứng d ụng / gói tin
muốn thêm/bớt
Sau đó chọn Update để xác nhận việc Thêm/bớt các ứng dụng.
10.3.6. Tham khảo giờ hệ thống:
Click chuột phải lên biểu tượng ngày, giờ chọn Adjust Date & Time
Ở đây chúng ta có thể xác định múi giờ quốc tế, chỉnh giờ, đồng b ộ giờ
của máy tính với một trong những máy Server
Tóm lược:
 Tìm hiểu về HĐH Linux Fedora(Core 6)
 Các cách cài đặt HĐH Linux Fedora(Core 6) độc lập
 Các cách cài đặt HĐH Linux Fedora(Core 6) trên máy tính đã có
HĐH
 Cách đăng nhập và kết thúc phiên làm việc trong HĐH Linux
Fedora(Core 6)
 Làm việc với Desktop
 Thiết lập chuột, bàn phím, trong HĐH Linux Fedora(Core 6)
 Cài đặt các gói chương trình chuẩn trong HĐH Linux
Fedora(Core 6)
 Thay đổi ngày, giờ, ngôn ngữ hệ thống trong HĐH Linux
Fedora(Core 6)
Bài tập:

Chia đĩa cứng làm 3 partitions (C, D, E)
1.
2. Cài Windows lên C
3. Cài Linux Fedora core lên E, cài sao cho Windows và Linux dùng
chung dữ liệu trên D
Thực hiện thay đổi màn hình giao diện trên Linux
4.
Cho biết Linux nhận diện đĩa cứng với tên gì.
5.
Thay đổi dộ phân giải
6.
Hiệu chỉnh ngày giờ
7.



102
BÀI 18: CÔNG CỤ TỐI ƯU HÓA MÁY TÍNH
BÀI 11: INTERNET VÀ MAIL
Mục đích:
 Khái niệm Internet & Mail
 Các tùy chọn trên Internet Options
 Khai thác tài nguyên trên Internet
 Thiết lập account mail trên web mail (Gmail, Yahoo Mail)
 Thiết lập account mail trên Outlook Express
 Các ứng dụng mail khác
11.1. Tổng quan
Internet là một hệ thống mạng rộng lớn mà từ đó người s ử dụng máy
tính có thể kết nối với nhau nhằm phục vụ trong công việc h ọc t ập,
nghiên cứu, trao đổi thông tin v.v... Internet hầu như ứng d ụng trong m ọi
lĩnh vực, mọi ngành nghề và kể cả gia đình. Vì thế nhu cầu sử dụng
hiện nay rất lớn. Tuy nhiên để thực hiện kết nối cũng như giải quyết các
sự cố trong việc sử dụng, không phải ai cũng có thể giải quyết được mà
đòi hỏi phải có kiến thức nền tảng về nó cũng như về kỹ thuật.
Để sử dụng được Internet, trước tiên phải nói đến vấn đề k ết n ối. Hiện
tại việc kết nối Internet khá đa dạng như:
 Kết nối bằng đường truyền Dial-Up: Cách kết nối này được ứng
dụng cho mọi môi trường bởi chỉ cần đường điện thoại và một
modem với các dịch vụ có sẵn như VNN1269, SGN hay FPT
Card … là có thể kết nối được vào Internet. Tuy nhiên cách này
có rất nhiều hạn chế như tốc độ truy xuất chậm, giá thành cao
v.v.
 Kết nối bằng đường truyền ADSL: Đây là cách k ết n ối được ưa
chuộng tại thời điểm này vì có tốc độ truy xuất nhanh, giá thành
không cao. Để sử dụng được loại đường truyền này phải đăng
ký với nhà cung cấp dịch vụ như VNN, FPT, Viettel v.v. và có
thể chọn lựa nhiều gói dịch vụ khác nhau tùy theo yêu cầu.
 Kết nối bằng Wifi: Kiểu kết này hiện tại đang trở nên thông
dụng cho mọi người tuy nhiên để sử dụng được máy tính ph ải
có chức năng Wireless.



103
Tóm lại, việc kết nối Internet có thể thực hiện qua nhiều kiểu khác
nhau, tùy theo địa điểm, yêu cầu sử dụng, điều kiện để quyết định dùng
cách kết nối nào.
11.2. Vấn đề sử dụng Internet
Với đa chức năng của Internet, việc sử dụng Internet với nhiều m ục đích
khác nhau như:
11.2.1 Khai thác tài nguyên
Trình duyệt là công cụ dùng để khai thác tài nguyên trên Internet, hiện t ại
có rất nhiều trình duyệt mà thông dụng nhất là Internet Explorer được
tích hợp sẵn trên Windows. Ngòai ra còn có m ột s ố ch ương trình thông
dụng khác như:
Firefox: Là chương trình miễn phí, dễ sử dụng. Có thể download từ
www.mozilla.com/en-US/firefox/
Opera: Đây cũng là chương trình miễn phí chỉ cần download t ừ
www.opera.com/download/
Acoo: Trình duyệt này khá mới, cho phép sử dụng miễn phí. Download
từ www.snapfiles.com/get/acoobrowser.html
Trong những trình duyệt trên, ngoại trừ Internet Explorer đ ược tích h ợp
sẵn trên Windows còn lại phải cài đặt. Việc cài đặt rất đ ơn gi ản t ừng
bước theo hướng dẫn chương trình. Ngoài ra các tính năng sử dụng cũng
không khác chỉ khác về mặt giao diện và mỗi chương trình có h ỗ tr ợ
thêm những tính năng để làm nổi bật thương hiệu của mình.
11.2.2. Các vấn đề trong việc khai thác tài nguyên
Làm sao để sử dụng hiệu quả trình duyệt? Thiết lập các tính năng nh ư
sau:
Từ control panel chọn Internet Options cho Internet Explorer. Trên các
trình duyệt khác chọn Tools – Options hay Reference. Nguyên t ắc chung
ở các trình duyệt:




104
BÀI 18: CÔNG CỤ TỐI ƯU HÓA MÁY TÍNH




Hình B.11.1: Internet Options

Home page: Chọn trang mặc định khi mở trình duyệt
Temporary Internet: Nơi chứa các dữ liệu liên quan đến những trang web
đã truy xuất nhằm giúp cho lần truy xuất sau nhanh hơn.




Xóa tất cả các Xóa từng trang cấu hình thư
mục lưu trữ
trang web web

Thời gian
Xóa tên những
lưu trữ
Hình B.11.2: Chức năng Internet Options trang đã truy
cập

Giả sử khi mở một trang web (hay Email) mà không đọc được tiếng Việt
– lý do là khác fonts chữ, để đọc được, cách làm như hình dưới




105
Hình B.11.3: Chọn Font thích hợp

Các vấn đề do thao tác:
Không kết nối được với nhà cung cấp có thể do:
 Kiểm tra Line: gắn điện thoại vào và thử gọi xem được không
(thử có line điện thoại có tone hay không)
Kiểm tra Modem:
An toàn thông tin khi duyệt web
Việc truy cập Internet với những trang web lạ dễ bị Virus xâm nh ập, đ ể
an toàn hơn trong việc sử dụng Internet và Email, cách thực hiện các việc
này như sau:
 Nên dùng những chức năng Windows Updates hay Windows
Security Center, kích hoạt Windows firewall, cài các chương trình
chống Virus.
Sử dụng các trình duyệt Firefox, Opera sẽ có tính an toàn

cao hơn.
11.3. Download dữ liệu
Download dữ liệu là thao tác lưu dữ liệu từ trên m ạng xu ống. Thông
thường, trên các Website có chức năng download sẽ cho phép người dùng
được chọn lựa chế độ mở tài liệu trực tiếp khi tải dữ liệu về hoặc là
chọn nơi lưu. Hỗ trợ công việc download nhanh hơn, hiện nay có nhiều
chương trình tăng tốc download như Internet Download Manager (IDM),
FlashGet…những chương trình này luôn có mặt khi thực hiện download.
11.4. Các ứng dụng khác trên Internet
Điện thoại Internet: Là dịch vụ cho phép người sử dụng trao đổi thông
tin qua mạng bằng tiếng nói thay vì bằng điện thọai thông th ường. Ưu


106
BÀI 18: CÔNG CỤ TỐI ƯU HÓA MÁY TÍNH
điểm của dịch vụ này là chi phí rẻ. Các loại điện th ọai Internet nh ư
evoiz, Usvoi, ring-evoiz
11.5. Chat
Đây là loại trao đổi thông tin trực tuyến thông qua những gói tin r ất
thuận tiện trong công việc. Công cụ chat thông dụng hiện nay Yahoo
Messenger.
Trước khi sử dụng dịch vụ này, phải cài đặt phần mềm Yahoo
Messenger và tạo tài khoản chat. N ếu trường hợp đã có h ộp th ư trên
Yahoo thì đó cũng là tài khoản và ngược lại.
Ví dụ: hoangnt@yahoo.com thì tài khoản chat là hoangnt và ngược lại
nếu có tài khoản hoangnt thì sẽ có hộp thư trên hệ thống mail của yahoo
là hoangnt@yahoo.com hoặc hoangnt@yahoo.com.vn hay một dạng
tương tự.
Cài đặt Yahoo Messenger
Vào trang http://messenger.yahoo.com/webmessengerpromo.php
download chương trình cài, sau đó từ file này thực hiện cài.
Lưu ý: Thông thường khi cài chương trình này máy tính ph ải k ết n ối
Internet (online).
Sử dụng yahoo Messenger:

Vào Start à Programs à Yahoo!Messenger àYahoo!Messenger để mở
chương trình. Sau đó đăng nhập bằng cách nhập tên tài kho ản và
password. Sau đó tiến hành chat




Hình B.11.4: Yahoo Messenger


107
Ngoài ra trong khi chat có thể trao đổi với nhau bằng tiếng nói đó là d ịch
vụ VOICE trong Yahoo Messenger




Hình B.11.5: Các chức năng Chat

WEBCAM: Là một thiết bị giống như Camera cho phép nhìn th ấy nhau
trong khi chat. Để sử dụng được chức năng này trên máy tính ph ải có
thiết bị WEBCAM.
11.6. Thư điện tử
Thư điện tử (e-mail: Electronic Mail) là một dạng hộp thư dùng để trao
đổi thông tin. Những dạng thông tin như văn bản, hình ảnh,v.v.E-Mail là
một nhu cầu rất cần thiết và rất quan trọng.
Đặc điểm của e – mail:
 Nhanh chóng đưa đến người nhận
 An toàn
 Có thể gởi được cho nhiều người ở những nơi khác nhau cùng
lúc
 Gởi được nhiều nội dung khác nhau
 Không giới hạn chiều dài thư
 Giảm chi phí hơn gởi thư truyền thống
Ngoài Email, thì Internet Phone (điện thoại internet) cũng là m ột ứng
dụng không thể thiếu với những người thường xuyên phải gọi điện
thoại ra nước ngoài. Ưu điểm của nó là phí gọi rất thấp so với gọi điện
thoại bàn.
11.7. Webmail


108
BÀI 18: CÔNG CỤ TỐI ƯU HÓA MÁY TÍNH
Là một dạng dịch vụ mail thông qua website như Hotmail, Yahoo mail,
gmail v.v.
Để đăng ký hộp thư trên yahoo chúng ta thực hiện như sau:
 Vào trang http://yahoomail.com




Hình B.11.6: Đăng nhập hộp thư

Chọn Sign Up: để tạo account mail. Trong khi tạo chúng ta ph ải đi ền
một số thông tin theo yêu cầu của yahoomail như dưới đây




109
Hình B.11.7: Thiết lập account mail




Sau khi điền đầy đủ thông tin, chọn I Agree.
Lưu ý:
 Nếu yahoo mail không thông báo gì xem như việc t ạo đã thành
công. Thông thường khi tạo sẽ gặp những vấn đề như trùng
account…
 Nếu muốn tạo hộp thư trên gmail, chúng ta phải nhờ người đã có
acount trên gmail thực hiện thao tác mời, sau khi nh ận lời m ời
chúng ta thực hiện tạo giống như trên yahoomail.
11.8. Ứng dụng mail
Outlook Express là một công cụ gởi nhận Mail của Microsoft được tích
hợp sẵn trên hệ điều hành Windows. Để sử dụng Outlook Express cần
phải có hộp thư có hỗ trợ POP3 và SMTP.


110
BÀI 18: CÔNG CỤ TỐI ƯU HÓA MÁY TÍNH
Hiện tại có nhiều Webmail được dùng miễn phí, cho phép t ạo nhiều
Account tùy ý. Vậy tại sao phải sử dụng Outlook Express? B ởi vì trong
môi trường làm việc của các công ty thường sẽ có một mail server riêng
phục vụ quản lý mail nội bộ của công ty nhằm đáp ứng sự tiên lợi cho
công việc cũng như việc bảo mật thông tin của công ty. Do đó h ầu như
đa phần các công ty đều dùng mail server riêng cung c ấp các Account
mail cho nhân viên để hỗ trợ cho việc trao đổi thông tin, d ữ liệu… ch ứ
không dùng những mail có sẵn.
Ví dụ : ispace@ispace.edu.vn
hoangnt@ispace.edu.vn
Trước khi dùng những hộp thư này để gởi hay nhận mail trên Microsoft
Outlook Express, chúng ta phải thiết lập trước.
Thiết lập Account mail trên Outlook Express
Để thiết lập một Account mail trên Outlook Express cần phải có đ ầu đ ủ
các thông tin sau
 Địa chỉ e-mail: Địa chỉ này do người quản lý mail server cấp
ví dụ hoangnt@ispace.edu.vn
 Account mail (User name): Thông tin này do người qu ản lý mail
server cấp, ví dụ hoangnt@ispace.edu.vn
 Password:Cũng do người quản lý mail server cấp theo giá trị m ặc
định, sau đó có thể thay đổi trên webmail của công ty
 Mail server: Thông thường thông tin này chúng ta dễ dàng nhận
biết theo nguyên tắc sau “mail.tên miền”
Vì dụ: Địa chỉ mail là hoangnt@ispace.edu.vn mail server sẽ là
“mail.ispace.edu.vn” thông tin này sẽ được nhập vào giao thức nh ận g ởi
mail (POP3 và SMTP)
POP3:Post Office Protocol version 3

SMTP: Simple Mail Tranfer Protocol

11.8.1. Các bước thiết lập account mail trên Outlook Express
B1:Mở outlook express




111
Hình B.11.8: Mail Outlook Express

B2: Tạo hộp thư mới
Chọn Tool  Accounts




Hình B.11.9: Tạo hộp thư

Chọn Tab Mail  Add  Mail…
B3: Nhập tên của bạn



Hình B.11.10: Nhập tên đăng ký

Nhập tên của vào ô: Display name, tên này nhập tùy ý
Click Next
B4: Nhập tên hộp thư của bạn




Hình B.11.11: Nhập tên hộp thư

Nhập tên hộp thư (địc chỉ e-mail) vào ô: E-mail address
Click Next

112
BÀI 18: CÔNG CỤ TỐI ƯU HÓA MÁY TÍNH
B5: Nhập tên của Server của nhà cung cấp Email




Hình B.11.12: Nhập tên Server

Click Next

Lưu ý: Trong hai ô InComing và Outgoing, bạn nhập tên đúng v ới t ừng
nhà cung cấp dịch vụ Email, tên này bạn sẽ được cung cấp khi đăng ký
hộp thư.
B6: Nhập tên (user name) và mật khẩu (password) đăng nh ập vào h ộp
t hư .




Hình B.11.13: Nhập tên và password

Nhập tên đăng nhập vào ô: Account name (thường tự xuất hiện)
Nhập mật khẩu vào ô: Password
Click Next, Click Finish kết thúc việc cấu hình hộp thư.




113
11.8.2. Đăng nhập vào Outlook Express




Hình B.11.14: Đăng nhập hộp thư

Trường hợp 1: Nếu trong khi thiết lập Account đã nhập Password và
chọn Remember Password, thì những lần đăng nhập sau ch ương trình
không yêu cầu nhập Password nữa
Trường hợp 2: Không nhập và không chọn nhớ Password lúc thiết lập,
mỗi lần đăng nhập phải nhập Password.
11.8.3. Gởi/nhận/lọc Mail
 Gởi Mail: Chọn Create Mail trên thanh công cụ.
To: Nhập địa chỉ E-mail của người nhận. Có thể gởi cùng lúc nhiều địa
chỉ mail khác nhau, mỗi địa chỉ mail cách nhau dấu chấm phảy “;”
Cc: Tượng tự như To, nhưng thông thường những người nhận mail thông
qua Cc không nhất thiết phải trả lời mail khi người gởi yêu cầu
Bcc: Cũng tương tự như To, nhưng nếu cùng lúc gởi đến nhiều đ ịa ch ỉ
mail khác nhau, những người nhận không được biết là có những ng ười
khác cùng nhận mail giống như mình.
Chú ý: Những địa chỉ mail đặt trên To và Cc, người nhận nhìn thấy được
danh sách những người cùng nhận mail với mình.




114
BÀI 18: CÔNG CỤ TỐI ƯU HÓA MÁY TÍNH




Hình B.11.15: Soạn thảo và gởi thư

Sau khi biên sọan xong nội dung mail chọn Send để gởi mail
 Nhận Mail
Sau khi đăng nhập vào hộp thư, các thư gởi đến được chứa trong Folder
INBOX.
Chú ý: Để có thể chắc chắn thư của bạn được gởi/nhận đầy đủ hãy
Click Send/Recv trên thanh công cụ.
11.8.4. Lọc Mail
Outlook Express có sẵn các tính năng (built-in) mà b ạn có th ể dùng c ấu
hình quy tắc khi nhận mail
Ví dụ:
Nếu thư được gửi đến từ địa chỉ hoangnt@yahoo.com thì xóa khỏi
server, hoặc chuyển về một thư mục “hoangnt@yahoo.com”;

Nếu Email lớn hơn x KB thì không download về;

Nếu Email có chữ “spam” trong subject thì gởi trả lời là “đừng gửi
nữa”...

B1: Click Toolsà Message Rulesà Mail




115
Hình B.11.16: Thiết lập chức năng


B2: chọn điều kiện và
thiết lập hành động
Ví dụ 1: Nếu Email
lớn hơn x KB thì
không download về.
Bước 3: Click OK để
kết thúc việc thiết lập
qui tắt.




.

Ví dụ 2: Nếu ở phần
tiêu đề và trong nội
dung Email có chữ
Spam thì xóa ngay trên
server




Hình B.11.17: Thiết lập điều kiện
116
BÀI 18: CÔNG CỤ TỐI ƯU HÓA MÁY TÍNH
11.9. Sao Lưu/phục hồi
Tại sao chúng ta cần phải sao lưu hộp thư? Chúng ta biết r ằng đ ối v ới
Outlook Express, sau khi check e-mail nội dung của e-mail đó s ẽ l ưu
xuống đĩa cứng của máy tính. Như vậy nếu có vấn đề gì liên quan đến
dữ liệu trên đĩa cứng có thể dẫn tới mất nội dung e-mail.
Cho nên việc sao nhằm khắc phục sự cố ngoài ý muốn làm hư hỏng d ữ
liệu trong e-mail của chúng ta như do Virus, đĩa hư, xoá nhằm,…
11.9.1. Sao lưu:
Mở Outlook Express
Click phải chuột
vào inbox 
Properties




Hình B.11.18: Tìm địa chỉ hộp thư




Hình B.11.19: Ghi lại địa chỉ hộp thư

Ghi nhớ đường dẫn thư mục chứa dữ liệu mail, trong ví dụ này, đường
dẫn thư mục lưu trữ dữ liệu mail là: C:\Documents and Settings\
Administrator\ Local Settings\ ApplicationData\ Identities\ {DD80BB4C-
F220-4B59-8BA8- B01DE4545624}\ Microsoft\ Outlook Express
Ngòai ra chúng ta có thể thấy đường dẫn bằng cách
117
Tools  Options  Mainternance  Store Folder




Hình B.11.20: Nơi chứa nội dung thư

Bước 2: Tiến hành sao lưu mail box, bằng cách chép toàn bộ tập tin trong
thư mục trên vào một thư mục mà bạn dùng để backup. (chú ý: lưu ở n ơi
an toàn, không xảy ra mất dữ liệu)
11.9.2. Phục hồi
Bạn thực hiện lại bước tìm đường dẫn thư mục chứa dữ liệu mail box
trong phần “Sao lưu”.
Chép lại toàn bộ tập tin đã sao lưu trước đó vào th ư m ục ch ứa dữ li ệu
mail.
Thay đổi nơi chứa các file e-mail
Mặc định các file e-mail của Outlook Express được lưu trên đĩa C theo
đường dẫn như trên. Ngoài ra chúng ta có thể thay đổi nơi ch ứa các file
này ở vị trí nào tùy ý trên đĩa cứng bằng cách
Tools  Options  Mainternance  Store Folder
Chọn Change  chọn folder cần lưu. Như vậy kể từ sau khi đổi dữ liệu
e-mail sẽ lưu vào folder này và Outlook tự động mang d ữ i ệu cũ qua
folder mới. Tuy nhiên chúng ta cũng nên kiểm tra lại, n ếu Outlook không
mang dữ liệu sang thì chúng ta phải thực hiện công việc này.
Ngoài Outlook Express còn có chương trình Microsoft Office Outlook
cũng tương tự như Outlook Express, để có được chương trình này ph ải
cài từ bộ chương trình Microsoft Office.
Tất cả nhưng thao tác trên Microsoft Office Outlook chúng ta th ực hi ện
tương giống như Outlook Express.
Ngoài ra chúng ta còn có chương trình khác giống như Outlook Express là
Thunderbird, đây mà chương trình miễn phí chúng ta chỉ cần doawnload
xuống và cài đặt trên máy. Giao diện và cách s ử d ụng hoàn toàn gi ống
với Outlook express.


118
BÀI 18: CÔNG CỤ TỐI ƯU HÓA MÁY TÍNH
Sau khi cài xong, Thunderbird cho phép chúng ta chuyển dữ liệu từ
Outlook Express sang Thunderbird.
Tóm lược:
 Hiểu về Internet và mail
 Sử dụng các ứng dụng trên Internet
 Trao đổi thông tin trên Internet
 Download dữ liệu
 Thiết lập account mail trên Gmail, Yahoo
 Thiết lập account mail trên Outlook Express
 Gởi nhận mail, lọc mail
 Sao lưu và phục hồi dữ liệu mail




Hình B.8.3: Thông tin hệ thống

8.3. Backup dữ liệu
Để tránh tình trạng dữ liệu bị mất, bị hư hỏng trong quá trình s ử d ụng.
Chúng ta nên tạo các bản sao lưu dự phòng bằng công cụ backup có s ẵn
trong Windows.
Thực hiện Backup:
B1: Vào Start menu -> … -> accessories -> System Tools -> Backup.




119
Hình B.8.4: Sao lưu dữ liệu

Chọn  Back up file and settings, chọn Next để thực hiện
B2: Chọn cách thực hiện




Hình B.8.5: Cách chọn dữ liệu sao lưu

 My documents and settings: Tạo backup dữ liệu trong My document.
 Everyone’s documents and settings: Tạo backup dữ liệu trong document
and settings tất cả các user đang có trên máy.
 All information on this computer: Tạo backup t ất cả thông tin đang có
trên HĐH (chỉ tạo backup đĩa C hay đĩa Active)
 Let me choose what to back up: Tạo backup theo sự lựa chọn.
Các kiểu backup trên được thực hiện từng bước theo h ướng d ẫn của
Windows. Ở đây thực hiện theo lựa chọn của chúng ta tức chọn
 Let me choose what to back up, chọn Next
B3: Chọn dữ liệu cần Backup




120
BÀI 18: CÔNG CỤ TỐI ƯU HÓA MÁY TÍNH




Hình B.8.6: Chọn dữ liệu cần sao lưu

Chúng ta chỉ việc đánh dấu vào  để chọn dữ liệu nào cần tạo Backup.
Sau đó chọn Next.
B4: Chọn nơi chứa dữ liệu Backup
 Click nút Browse để chọn folder chứa
 Nhập tên file cho dữ liệu backup.
 Sau đó chọn Next




Hình B.8.7: Chọn nơi lưu trữ

Đến đây chỉ việc chọn Finish là chương trình thực hiện
Sau khi tạo backup, khi cần lấy lại dữ liệu cũ phải thực hiện ph ục h ồi
dữ liệu. Tức là chúng ta thực hiện đưa dữ liệu, thông tin trở về trạng thái
như lúc tạo backup. Việc thực hiện tạo phục hồi qua các bước giống
như tạo backup nhưng thay vì chọn backup file anf settings chúng ta ch ọn
Restore file and settings.
8.4. Security Center
Vào System Tools > Security center
Đây là chức năng thông báo cho người dùng về chế độ bảo m ật của hệ
thống như, Firewall, automatic update, virus protect…
121
Ngoài ra nếu không thích windows bật chức năng cảnh báo này chúng ta
có thể tắt nó bằng cách vào Security center t ại th ẻ Resources ch ọn dòng
change the way Security center alerts me xuất hiện hộp tho ại alerts setting
bỏ chọn các cảnh báo nào muốn, OK




Hình B.8.8: Chế độ bảo mật

Tóm lược:
 Dọn dẹp các files rác, files tạm trong quá trình sử dụng
 Xem thông tin hệ thống
 Sao lưu và phục hồi dữ liệu
 Thực hiện bật, tắt các chức năng cảnh báo của hệ thống
Bài tập:

5. Dùng chức năng Disk Cleanup để xem những file trong
Temporary Internet Files
6. Kiểm tra thông tin chi tiết trer6n máy đang sử dụng.
7. Tạo Backup sau đó xóa một vài thông tin và phục hồi lại.
8. Bật, tắt cơ chế Firewall trên máy tính đang dùng




122
BÀI 18: CÔNG CỤ TỐI ƯU HÓA MÁY TÍNH
BÀI 12: FONT VÀ BỘ GÕ
Mục đích
 Khái niệm font và bộ gõ
 Cài đặt font và bộ gõ
 Xử lý các lỗi do font, bộ gõ tạo ra
12.1. Font
12.1.1. Khái niệm
Font là sự thể hiện các dạng khác nhau của ký t ự. Ký t ự có th ể là nh ững
con số, những ký hiệu, hay những ký tự xác định nh ư: A, a,… Hi ện t ại
trên thị trường có nhiều bộ font khác nhau, tùy theo đ ặc điểm, yêu c ầu
công việc nên chọn bộ font nào cho phù hợp.
Mỗi bộ font có nhiều kiểu font khác nhau và m ỗi kiểu font là m ột file.
Thông qua tên có thể biết font đó thuộc bộ font nào.
Dưới đây là các bộ font thông dụng hiện nay:
 Bộ Font VNI: Tên Fonts bắt đầu bằng VNI
Ví dụ:VNI-Times, VNI-Tekon, VNI-Top…

 Bộ Font Vietware: Tên Fonts bắt đầu bằng SVN (1 byte), b ắt
đầu bằng VN (2 byte).
 Bộ Font TCVN3: Đây là lọai font đi kèm với phần mềm gõ tiếng
việt ABC, là bộ font chuẩn của quốc gia. Tên font bắt đầu bằng
“.”
 Bộ Font Unicode: Là bộ font thông dụng nhất hiện nay, bộ font
này tích hợp được các ký tự của các ngôn ngữ trên thế giới.
12.1.2. Cài đặt/gỡ bỏ Font
Mặc định sau khi cài đặt hệ điều hành Windows sẽ có s ẵn m ột s ố font
được chứa tron thư mục Windows\Fonts. Tuy nhiên để s ử d ụng được
nhiều kiểu chữ khác nhau thì phải cài đặt thêm font. Việc cài đ ặt khá d ễ
dàng bằng những cách như:
Căn bản nhất là từ menu Start->Settings -> Control Panel -> Fonts. T ừ
cửa sổ chứa font chọn File -> Install New Font




123
Drives: chọn ổ đĩa nơi chứa
font
Folders: Chọn Folder chứa
font.
List of fonts: Các font chứa
trong folder được hiển thị ở.
Từ danh sách có thể chọn
những font cần thiết (kết
hợp phím shift hay phím
Ctrl) hay chọn hết bằng
Select all.
Hình B.12.1: Cài đặt Font

Cách khác có thể copy font và paste trực tiếp vào th ư m ục font của h ệ
điều hành.
Hiện tại có nhiều bộ được đóng gói thành một chương trình cài đặt, khi
này chỉ cần chạy file Setup chương trình tự động copy font vào th ư m ục
font của Windows.
Việc cài nhiều Font trên máy sẽ thể hiện đuợc nhiều kiểu chữ khác nhau
nhưng nó cũng chiếm nhiều dung lượng ổ cứng đặc biệt là các Font
Unicode.
Vì thế không nên cài quá nhiều font. Theo khuyến không cài quá 500 Font
trên máy. Như vậy cần phải loại bỏ bớt những font không sử dụng bằng
cách vào thư mục fonts và xóa đi.
12.3. Bộ gõ
12.3.1. Khái niệm:
Ngoài bộ font như đã trình bày trên, muốn hiển thị được d ấu của ti ếng
Việt cần phải có sự hỗ trợ của bộ gõ. Có thể hình dung bộ gõ như là
phần mềm ứng dụng điều khiển bàn phím và hỗ trợ việc nhập liệu tiếng
việt.
Ví dụ: à, é,…
12.3.2. Các phần mềm bộ gõ phổ biến:
Trên thị trường có rất nhiều phần mềm hỗ trợ việc nhập liệu tiếng việt,
phổ biến hiện nay là bộ gõ Vietkey và bộ gõ Unikey.


124
BÀI 18: CÔNG CỤ TỐI ƯU HÓA MÁY TÍNH
VietKey là chương trình phần mềm do hội Vietkey sáng chế, hiện nay có
2 bản.
Bản VietKey tối thiểu có kích thước 150KB, đối với bản này chúng ta
không cần cài đặt, chỉ cần Copy tập tin VKNT.EXE vào ổ cứng và thực
thi.
Vietkey đầy đủ (Version Full) là bản có bản quyền bao gồm đ ầy đ ủ các
Fonts chữ, có dung lượng khoảng 10 MB. Việc cài đ ặt rất đ ơn gi ản
thông qua file setup.
Unikey là bộ gõ được sử dụng rất phổ biến hiện nay với nhiều tình năng
ưu việt như:
 Là phần mềm miễn phí.
Dung lượng nhỏ gọn, dễ sử dụng.

Có thể chạy mà không cần cài đặt.

Tương thích với tất cả các hệ điều hành Windows 32bit.

Hiện nay Unikey có 2 phiên bản: Phiên bản Unikey dùng cho m ọi h ệ
điều hành Windows và phiên bản UnikeyNT dùng cho Windows
NT/2000/XP.
Unikey có thể Download từ www.unikey.org/bdownload.php.
Trước khi sử dụng được Unikey, phải cài đặt. Việc cài khá d ễ dàng và
Unikey cũng có hai dạng. Một dạng chạy file Unikey.exe là xem nh ư s ử
dụng được và dạng khác phải chạy file setup.exe để cài đặt
12.4. Lựa chọn, thiết lập thao tác chế độ làm việc.
Sau khi cài xong bộ gõ (ở đây sử dụng Unikey) đôi khi không s ử d ụng
được là do một số vấn đề sau
Chương trình chưa thực thi, đương nhiên lúc này phải khởi động chương
trình. Sau khi khởi động chương trình hiển thị trên Taskbar v ới bi ểu
tượng hay
Chương trình đã khởi động như vẫn không ra dấu, phải kiểm tra biểu
tượng chương trình nếu là , phải click lên nó để chuyển sang
Ngòai ra có một số vấn đề cần phải mở bảng điều khiển của ứng dụng
Unikey để thao tác.
Click phải vào biểu tượng Unikey trên thanh Taskbar ch ọn B ảng đi ều
khiển hay gõ Ctrl + Shift + F5

125
Hình B.12.2: Điều chỉnh bộ gõ Unikey

Tại sao mỗi lần khởi động Windows, hộp thoại chương trình m ở
theo. Do chức năng  Bật hội thoại… được
Tại sao chương trình không tự khởi động cùng Windows:Lúc này ph ải
đánh dấu vào  Khởi động cùng Windows
Bật tắt giao diện hiển thị tiếng Anh/Việt Tuỳ chọn Giao diện tiếng việt
(Vietnamese interface).
Một số chương trình không gõ được dấu mặc dù đã kích hoạt đúng, lúc này
phải chọn Sử dụng Clipboard cho Unicode. Đây là tùy chọn được dùng
trong một số trường hợp đặc biệt như:
Nếu bạn dùng Unicode để gõ tiếng Việt, các tùy chọn đều đúng nh ưng
bạn vẫn gặp một số lỗi khi gõ tiếng Việt như khi gõ tiếng Việt chỉ hiển
thị dấu ?, nếu chương trình bạn sử dụng có hỗ trợ Unikey, lúc này b ạn
nên bật tùy chọn này lên.
Trong quá trình làm việc với Font Unicode sử dụng thao tác Copy/Paste
cho một đoạn dữ liệu được lập lại nhiều lần, bạn nhận thấy rằng mình
chỉ thực hiện thao tác được một lần, lần sau dữ liệu trong clipboard bị
thay đổi, lúc này bạn nên tắt chức năng này.
Tại khung chứa Điều Khiển:
Đây là vùng thao tác quan trọng nhất, nó sẽ cho phép b ạn gõ đ ược ti ếng
việt hay không, bảng liệt kê dưới đây sẽ cho bạn biết việc lựa ch ọn
Bảng mã và Font chữ tại ứng dụng của chương trình như thế nào để có
thể giúp bạn gõ được dấu tiếng việt.

Bộ Font chữ Bảng mã Font chữ thông dụng
126
BÀI 18: CÔNG CỤ TỐI ƯU HÓA MÁY TÍNH




VNI VNI Windows VNI-Times

Vietware_X (2 bytes) Vietware VNTimes new roman

Vietware_F (1 bytes) Vietware SVNTimes new roman

TCVN3 TCVN3 .VnTime

Unicode Unicode Times New Roman

Sau khi chọn lựa, thiết lập các tùy chọn cần thiết, Click vào nút Đóng,
để thu nhỏ biểu tượng Unikey xuống thanh Taskbar Notification. Lúc
này, chúng ta có thể thực hiện việc nhập dữ liệu tiếng việt.
Tóm lược:
 Hiểu về font và bộ gõ
 Các bộ gõ thông dụng
 Các cách cài đặt font
 Cách cài các bộ gõ
 Lực chọn, thiết lập các thao tác và chế độ làm việc trên bộ gõ




127
Bài 13: BỘ MICROSOFT OFFICE
Mục đích:
 Tìm hiểu bộ Microsoft Office
 Cài đặt bộ Office
 Tìm hiểu các ứng dụng trên bộ Microsoft Office
 Thiết lập môi trường làm việc trên các ứng dụng
 Các lỗi thường gặp và cách khắc phục trên các ứng dụng
13.1. Giới thiệu
Là bộ phần mềm gồm nhiều ứng dụng dùng cho nhiều công việc khác
nhau, đặc biệt là công việc văn phòng. Bộ chương trình này đ ược cung
cấp bởi Microsoft.
Trong bộ này có rất nhiều ứng dụng mà thông dụng nhất có th ể nói là
Microsoft Office Word, Microsoft Office Excel, Microsoft Office Access
và một số chương trình khác.
Hiện nay Microsoft Office đã trải qua nhiều phiên bản khác nhau. Đ ầu
tiên Word 1.0 dùng cho soạn thảo văn bản, tiếp theo là Microsoft Office
4.3 với Word 6.0, MS-Office 97, 98, 2000 và phổ biến nhất hiện nay là
Microsoft Office 2003. Phiên bản mới nhất là là Microsoft Office 2007.
13.2. Cài đặt và các vấn đề xảy ra
Trước khi sử dụng bộ Microsoft Office phải cài đặt lên máy tính. Nh ưng
vì nó có nhiều ứng dụng khác nhau với mỗi ứng dụng có chức năng khác
nhau, nên trước khi cài cần phải xác định đang cần ứng dụng nào. B ởi
khi cài quá nhiều sẽ ảnh hưởng đến sự hoạt động của máy tính.
Tóm lại trước khi cài chương trình cần phải xác định những
thông tin sau:
 Yêu cầu thiết bị của chương trình (CPU, RAM, dung lượng đĩa
còn tróng, card màn hình...)
 Yêu cầu công việc trên chương trình đó
 Khả năng sử dụng chương trình của người sử dụng…
 Từ đó suy ra nên cài chương trình nào, cài kiểu nào cho phù hợp.
Chúng ta tham khảo qua việc cài đặt bộ Microsoft Office 2003 trên h ệ
điều hành Windows XP.
128
BÀI 18: CÔNG CỤ TỐI ƯU HÓA MÁY TÍNH
Yêu cầu tối thiểu:
 Dung lượng đĩa tối thiểu 250MB còn trống.
 RAM riêng cho Microsoft Office tối thiểu 64MB
 Ổ đĩa CD và bộ đĩa cài
Chú ý: tắt các ứng dụng đang chạy tại thời điểm cài đặt để tránh lỗi xảy
ra trong quá trình cài đặt, quá trình cài đặt được thực hiện nhanh hơn.
Việc cài bộ Microsoft Office ngoài việc nhập một số thông tin theo yêu
cầu công việc còn lại hầu như được thực hiện tự động qua các b ước
sau:
B1. Chương trình tự động chạy khi đưa đĩa vào hay có th ể ch ạy t ừ file
Setup.exe.
B2. Tiếp theo thực hiện các thao tác theo yêu cầu của ch ương trình cài
đặt. Như là chọn các kiểu cài
Typical Install: Cài theo mặc định chương trình.
Complete Install: Cài trọn bộ Office
Minimal Install: Cài theo minimal (nếu dung lượng ổ đĩa không
còn nhiều).
Custom Install: Cài đặt theo tùy chọn
 Install to: Chọn nơi chứa chương trình.
 Chọn ứng dụng nào nên cài bằng cách đánh dấu ch ọn hay b ỏ
chọn. Muốn chọn các công cụ cho từng ứng dụng chọn Choose advanced
customization of applications




Hình B.13.1: Chọn chương trình cài đặt

Đến đây chương trình tiến hành cài đặt.


129
Như mô tả trên trong khi cài đặt có thể chọn những ứng d ụng cần thi ết
để cài và trong thời gian sử dụng cũng có thể cài thêm hoặc g ỡ b ỏ những
ứng dụng không cần thiết.
Cài thêm ứng dụng Office giống như cài đặt ban đầu đối với những ứng
dụng khác với những ứng dụng hiển thị ở trên như Visio, Office
Project… Cách cài khác bằng cách dùng chức năng Add/Remove
Programs của Windows. Lưu ý khi cài thêm phải có đĩa Office ch ứa ứng
dụng cần cài.
13.3. Các sự cố sau khi cài đặt và khắc phục
Một số lỗi thường gặp khi sử dụng các ứng dụng trong bộ Microsoft
Office:
Sau khi cài hoặc sau một thời gian sử dụng, khi khởi động ứng dụng
trong bộ Office nhận được thông báo sau:




Hình B.13.2: Lỗi khi sử dụng Office Word

Sự cố này có thể do:
 Trong quá trình cài đặt bị lỗi
 Một file chương trình nào đó bị xóa.
 Đăng nhập vào tài khoản mới
Trường hợp này, chọn Cancel vẫn tiếp tục sử dụng được nh ưng v ẫn
nhận thông báo sau mỗi lần khởi động ứng dụng. Để khắc phục ph ải
dùng CD cài đặt để Office cập nhật lại chương trình.
Sau khi cài thêm các ứng dụng của Microsoft Office, không sử đ ược các
ứng dụng trong Microsoft Office ?
Cùng phiên bản có nhiều loại khác nhau. Nếu đang sử dụng bản
Enterprice nhưng khi cài thêm ứng dụng dùng bản Professional s ẽ d ẫn
đến không sử dụng được tất cả các ứng dụng đã cài.
Tại sao mỗi khi sử dụng một số công cụ trên m ột ứng dụng, ch ương
trình yêu cầu đĩa cài đặt ví dụ như Equation trong Word.
130
BÀI 18: CÔNG CỤ TỐI ƯU HÓA MÁY TÍNH
Bởi trong các ứng dụng trong Microsoft Office có tích h ợp m ột s ố công
cụ hỗ trợ cho người sử dụng. Cho nên khi sử dụng cần phải cài thêm
Ngoài ra, trong khi làm việc, công cụ trên cửa s ổ ứng d ụng c ủa b ạn b ị
thay đổi, ngay lúc đó không thể khắc phục, để giải quyết tức thời b ằng
cách khởi động chế độ safe mode.
Ví dụ: Từ menu Start -> Run:
Gõ lệnh winword /safe để chạy Word
Excel /safe để chạy Excel
MSAccess /safe chạy Access
Lúc này ứng dụng sẽ được mở lên với cửa sổ làm việc đầy đủ các chức
năng như ban đầu.
13.4. Đặc điểm của các ứng dụng trong bộ MS-Office
13.4.1. Winword
Microsoft Office Word: Dùng trong việc soạn thảo văn bản, k ết qu ả của
văn bản được lưu thành file với tên mở rộng là .doc ( ).




Hình B.13.3: Các đặc điểm trên Word

Thiết lập môi trường làm việc
Tools à Options chúng ta thấy hình ảnh sau:




131
Hình B.13.4: Thiết lập môi trường

Chúng ta thấy trên hộp thoại này có nhiều tab, trên mỗi tab s ẽ có nh ững
chức năng thiết lập khác nhau.
Tab View:
Trên tab này chứa các tính năng cho phép chúng ta thi ết l ập môi tr ường
làm việc liên quan đến những phần hiển thị trên cửa sổ văn b ản (hình B
13.4)
Ví dụ:
 Startup Task Pane: Tắt/mở chế độ tự động mở Task Pane khi
khởi động Word.
 Highlight: Tắt/mở chế độ hiển thị màu nền (highlight) của đoạn
văn bản
 Horizontal scroll bar/ Vertical scrollbar: t ắt m ở thanh tr ượt
ngang/đứng

Tab General:
Trên tab General (hình B 13.5) bao gồm các tính năng liên quan đ ến toàn
văn bản, tức là khi chúng ta thiết lập môi trường làm việc trên tab này nó
sẽ có tác dụng cho tất cả văn bản.
Ví dụ:

132
BÀI 18: CÔNG CỤ TỐI ƯU HÓA MÁY TÍNH
 Blue background, with text: Chọn màu n ền văn bản màu xanh
chữ trắng.
 Recently used file list: Chọn số file nhớ lại trong menu file ở
những lần mở gần nhất.
 Measurement units:Thay đổi đơn vị đo trên thanh thước




Hình B.13.5: Thay đổi đơn vị

Tab Edit:
Tab Edit cung cấp các tính năng tính năng cho phép chúng làm thay đ ổi
các thao tác mặc định khi sử dụng các chức năng trên MS Word
Ví dụ: Mặc định khi click vào một liên k ết trên văn b ản (HyperLink)
bằng cách Ctrl_Click, nay chúng ta có thể thay đổi đ ể sao cho ch ỉ c ần
click chuột.
 Used CTRL + Click to follow hyperlink: Chúng chỉ cần chọn hay
bỏ chọn vào check box.
 Insert/paste picture as: Chọn trạng thái m ặc định cho đ ối t ượng
hình ảnh khi được chèn hay copy-paste vào văn bản.




133
Hình B.13.6: Điều chỉnh tab Edit

Chúng ta thấy qua mỗi một tab Microsoft Word cung cấp cho chúng ta
một số tính năng thiết lập môi trường làm việc khác nhau. Tùy theo
trường hợp tuy theo yêu cầu mà chúng ta thiết lập cho thích h ợp. Vì th ế
cần hiểu về nó để giúp quá trình làm việc trên MS Word tốt hơn.
Làm việc với Font chữ trên Microsoft Word
Trong quá trình làm việc nếu chúng ta nên chọn một kiểu font thường s ử
nhất làm mặc định cho mỗi lần mở MS_Word
Menu Format à Font




Hình B.13.7: Làm việc với Font chữ

134
BÀI 18: CÔNG CỤ TỐI ƯU HÓA MÁY TÍNH
Chọn Font, Size… sau đó chọn Default lúc này MS_Word sẽ nhớ các
thông số này cho đến khi thực hiện chọn lại thông số m ới và chọn
Default.
13.4.2. Microsoft Excel
Giao diện Excel
Dùng trong việc xử lý bản tính như tính toán, lập thống kê dưới d ạng
bảng tính (WorkSheet), tập hợp nhiều sheet gọi là m ột WordBook t ạo
thành một có dạng mở rộng là .xls




Hình B.13.8: Làm việc với Excel

Thiết lập môi trường làm việc
Công việc được thực hiện thông qua menu Tools  Options




Hình B.13.9: Chức năng Options



135
Tab View
Tab này cung cấp cho chúng ta thiết lập những những tính năng hi ển th ị
bên ngoài Sheet dữ liệu hay trên cửa sổ làm việc của Excel.




Hình B.13.10: Chức năng hiển thị

Vùng Show:
 Startup Task Pane: Nếu chọn hộp thoại Task Pane s ẽ cùng m ở
khi khởi động Excel
 Formula: Hiển thị hay ẩn thanh công thức.
 Status bar: Hiện hay ẩn thanh Status ở cuối cửa sổ Excel.
Comments
Chọn ẩn hay hiển thị nội dung ghi chú trong mỗi ô của Sheet, chức năng
comment khá tiện dụng trong khi chúng ta làm việc trên b ảng tính Excel
nó cho phép chúng ta tạo những câu ghi chú vào ô dữ liệu quan trọng
Tạo ghi chú chư sau:
 Click chuột phải lên ô hay vùng muốn tạo ghi chú, chọn Insert
Comment
 Xóa ghi chú bằng cách chuột phải lên điểm ghi chú chọn Delete
Comment
Windows Options
 Page breaks: ẩn hay hiện đường phân cách trang trong Sheet
 Gridlines: ẩn hay hiện đường lưới trong Sheet

136
BÀI 18: CÔNG CỤ TỐI ƯU HÓA MÁY TÍNH
 Zero values: Ẩn hay hiện giá trị zero trong các ô trên Sheet.
 Sheet tabs: Ẩn hay hiện các Sheet tabs trên Workbook, lúc này
xem như chúng ta chỉ có một Sheet
Tab General




Hình B.13.11: Chức năng tab General

 Recently used file list: Chọn số file mà Excel nhớ lại trong menu
file của những lần mở gần nhất (1-9). Nếu bỏ chọn Excel sẽ
không ghi nhận những file đã mở ở những lần gần đây.
 Sheet in new workbook: Chọn số lượng Sheet cần hiển thị khi
mở một workbook mới (tối đa 255).
 Standard font: Cho phép chúng ta chọn kiểu font m ặc định cho
Excel.
 Size: Chọn font size mặc định cho Excel.
* Chú ý: Mục Standard font và Size chỉ có tác dụng khi khởi động
lại Excel.
 Default file location: Cho phép chọn vị trí làm m ặc đ ịnh đ ể lưu
file.
Ngoài hai ứng dụng là Word và Excel trong bộ Microsoft Office còn có
các ứng dụng khác như:
Microsoft Office PowerPoint: Ứng dụng này dùng để tạo Slide Show hỗ
trợ việc trình chiếu trong buổi thuyết trình. Tập tin có ph ần m ở rộng
là .ppt


137
Microsoft Office Access: Là một hệ quản trị cơ sở dữ liệu và hỗ trợ môi
trường lập trình thường gọi là Visual Basic Application (VBA). Dữ liệu
tạo trên Access được lưu thành file database có phần mở rộng là *.mdb.
Microsoft Office ProntPage: Công cụ hỗ trợ thiết kế Web, tập tin có
phần mở rộng là *.html, *.htm.
Microsoft Office Visio: Chương trình hỗ trợ vẽ lưu đồ, tập tin có phần
mở rộng là *.vsd
Microsoft Office Outlook: Đây là chương trình dùng để gởi nhận mail
giống như Outlook Express




Hình B.13.12: Microsoft Outlook

Nếu cài đầy đủ bộ Microsoft Ofice sẽ còn một số chương trình khác như
Microsoft Office Project: Dùng để quản lý dự án…
Tóm lược:
 Cách cài đặt bộ Microsoft Office
 Giải quyết các vấn đề thường gặp trong khi cài
 Đặc điểm và thiết lập môi trường làm việc trên các ứng dụng
 Khắc phục các lỗi trong quá trình sử dụng bộ Microsoft Office
 Thiết lập các tùy chọn của các ứng dụng trong Office



138
BÀI 18: CÔNG CỤ TỐI ƯU HÓA MÁY TÍNH

Bài tập:
Cài đặt bộ font VNI vào máy đang sử dụng
1.
Download và cài chương trình bộ gõ Unikey
2.
Cài bộ Microsoft Office 2003
3.
Thực hiện các trường hợp sau trên Microsoft Word
4.
Bỏ kiểm tra lỗi chính tả
a.
Đặt font Arial làm mặc định
b.
Chọn folder lưu mặc định trên D:\Vanban
c.
Chọn đơn vị trên thanh thước là cm
d.
Bật/tắt hai thanh trượt
e.
Bỏ chọn chế độ Highlight
f.
Chọn chế độ nhớ tên file trong menu file là 15 file, cho
g.
nhận xét
Khắc phục trường hợp nền văn bản bị màu xanh chữ
h.
trắng
Thực hiện các yêu cầu sau trên Excel
5.
Bật/tắt tab sheet
a.
Bật/tắt Task pane
b.
Khắc phục trường hợp đường lưới ô trên sheet bị mất
c.
Thực hiện cơ chế bảo vệ sheet 1 sau đó kiểm tra trên
d.
sheet 2 xem có bị ảnh hưởng không ?
Có thể bảo vệ một khối ô tùy ý trên bảng tính đ ược
e.
không ?
Muốn di chuyển vùng chọn đi xuống khi nhấn enter.
f.
Tiêu đề dòng, cột của Sheet bị mất lấy lại bằng cách
g.
nào.
Khắc phục trường không hiển thị giá trị không trong ô.
h.
Khắc phục trường hợp nội dung ghi chú (comment)
i.
không hiển thị.




139
Bài 14: ỨNG DỤNG ĐỒ HỌA
Mục đích:
 Giới thiệu các phần mềm đồ họa
 Ứng dụng công cụ đồ họa
 Ứng dụng thiết kế đồ họa
 Cách cài đặt các ứng dụng đồ họa
 Đặc điểm của một số ứng dụng đồ họa
14.1. Giới thiệu
Ứng dụng đồ họa là những phần mềm dùng vào những công việc như:
xem hình ảnh, thiết kế bản vẽ kỹ thuật, xử lý ảnh, dựng hình 3D,…
hiện nay có rất nhiều chương trình ứng dụng vào nhiều công việc tùy
theo yêu cầu sử dụng. Có thể chia những ứng dụng đồ họa thu ộc hai
nhóm cơ bản sau
 Công cụ đồ họa (Graphics Tools) là những chương trình chương
trình phục vụ chủ yếu cho việc xem ảnh, quản lý ảnh đang lưu
trữ trên đĩa như ACDSee, Picasa…
 Chương trình thiết kế đồ họa (Graphics Design)đây là những
phần mềm chuyên dụng dành cho những những người làm việc
chuyên nghiệp thiết kế, chế bản…
Tùy theo nhu cầu sử dụng, nhu cầu công việc và m ột yếu tố rất quan
trọng là cầu hình máy tính mà nên chọn chương trình nào cho thích hợp.
Như vậy để quyết định nên chọn chương trình đồ họa nào cho người sử
dụng chúng ta cần phải có một số kiến thức căn bản về nó b ởi đa ph ần
những chương trình đồ họa đòi hỏi yêu cầu cao về thiết bị cũng nh ư v ề
kiến thức sử dụng.
 Yêu cầu thiết bị để dùng được chương trình đó
 Khả năng sử dụng chương trình của người sử dụng
 Và một số yêu cầu khác theo yêu cầu của chương trình.
 Dưới đây là một số vấn đề về các chương trình đồ họa.
14.2. Ứng dụng công cụ đồ họa (Graphic Tools)
14.2.1 Giới thiệu

140
BÀI 18: CÔNG CỤ TỐI ƯU HÓA MÁY TÍNH
Nhằm giúp cho việc quản lý cũng như xem hình ảnh trên máy tính d ễ
dàng trên Windows có sẵn công cụ Windows pictures and fax viewer tuy
nhiên trên thị trường có nhiều chương trình hỗ trợ cho việc xem ảnh với
nhiều tính năng, có thể xem được hình ảnh từ nhiều nguồn khác.
Đặc điểm chung của những chương trình này là gọn, nhẹ không đòi h ỏi
cấu hình máy tính cao và dễ sử dụng. Do đó nó hầu như đáp ứng cho m ọi
đối tượng sử dụng, nhưng có quá nhiều chương trình nên khi có yêu cầu
cài đặt nên chọn lọc đúng theo yêu cầu sử dụng.
14.2.2. Các công cụ đồ họa
Như giới thiệu trên, việc lựa chọn phần mềm là rất quan trọng. Cho nên
ở đây liệt kê một số chương trình thông dụng hiện nay. Một điều lưu ý
là phần mềm cũng như tính năng của nó sẽ thay đổi theo th ời gian nên
chúng ta cũng phải cập nhật kiến thức thường xuyên để dễ tiếp cận với
một phần mềm mới mà không gặp khó khăn.
Chương trình thông dụng nhất hiện nay trong việc quản lý và xem ảnh là
ACDSee, chương trình này ngoài chức năng xem ảnh còn h ỗ tr ợ qu ản lý
thông tin chương trình, dữ liệu.
14.3. Đặc điểm của ACDSee
Là một phần mềm có bản quyền, phiên bản mới nhất tại thời điểm này
là ACDSee 9.
ACDSee9 có nhiều loại như: ACDSee9.0 Photo Manager, ACDSee9.0
Editor, ACDSee9.0 Pro.
ACDSee 9 Photo Manager: Ứng dụng quản lý và biên tập ảnh rất hay và
thông dụng với những đặc điển nổi trội như:
 Duyệt ảnh với tốc độ nhanh
 Bảo mật hình ảnh với với chức năng Private Folder
 Thao tác hiệu chỉnh ảnh với các chức năng như Convert File
Format (chuyển đổi định dạng hình ảnh), Rotate (xoay hình theo
nhiều chế độ khác nhau), Resize (thay đổi kích thước hình ảnh),
Adjust Images Exposure (nâng cao chất lượng cho hình ảnh),
Ajust Image Time Stamp và một số tính năng khác.
 Hỗ trợ việc in ấn hình ảnh với nhiều chức năng
 Phiên bản này có dung lượng khoảng 22.6MB
 Tương thích với mọi hệ điều hành Windows

141
 Giá tại thời điểm này khoảng 40 USD
ACDSee9.0 Pro là bản đầy đủ tất cả các tính năng và có giá

khoảng 70 USD.
Có thể tải bản dùng thử 30 ngày tại Website: http://www.acdsee.com/.
14.3.1 Cài Đặt
ACDSee dễ cài đặt, hầu như chương trình thực hiện tự động.
Các yêu cầu cài đặt:
 Bộ xử lý tối thiểu Intel Pentium® III / AMD Athlon processor
hoặc tương đương
 RAM tối thiểu 256 MB RAM (512 MB RAM khuyến cáo )
 Tối thiểu 100 MB đĩa cứng còn trống (1 GB khuyến cáo)
 Độ phân giải 1024 x 768 (1280 x 1024 khuyến cáo)
 CD/DVD
 Hệ điều hành: Windows 2000/XP/Vista
Ngòai ra trên máy tính còn có một chương trình kém theo như Internet
Explorer 6.0 trở lên, Microsoft DirectX 9.0 dùng khi t ạo slide show và
screen saver…
Trước khi cài nên đọc thêm thông tin yêu cầu từ ch ương trình hay t ừ
http://www.acdsee.com/products/acdsee/requirements/
14.3.2. Thiết lập môi trường làm việc trên ACDSee
Giao diện của ACDSee




Hình B.14.1: Chương trình ACDSee



142
BÀI 18: CÔNG CỤ TỐI ƯU HÓA MÁY TÍNH
Chương trình ACDSee liệt kê toàn bộ dữ liệu hiện có trên đĩa và có th ể
thực thị chương trình từ file này như Windows Explorer.
Trong quá trình sử dụng ACDSee có một số vấn đề như:
 Không mở file tạo từ Cad: File tạo từ Cad phải xuất sang file
ảnh (như jpeg) mới xem được.
 Hình ảnh hiển thị bị mờ: Lý do chỉnh độ sáng chưa thích hợp,
khắc phục bằng cách vào menu Tools -> Option -> General, hi ệu
chỉnh tại Enable gamma correction




Hình B.14.2: Chỉnh sửa lỗi

Muốn hiển thị ngày/tháng /năm bằng cách nào: Cũng t ừ General ch ọn
Date/Time output format.
Làm sao để hiển thị hình ảnh dạng slide show: Trong menu Tools ch ọn
Configure
14.4. Ứng dụng thiết kế đồ họa (Graphic Design)
14.4.1. Giới thiệu
Nói đến thiết kế là nói đến môi trường chuyên nghiệp trong lĩnh v ực
thiết kế xây dựng, làm quảng cáo, thiết kế logo, xử lý ảnh và vẽ k ỹ
thuật trong lĩnh vực xây dựng, tạo ảnh động, làm phim hoạt hình, dựng
hình phối cảnh, dựng hình 3D v.v… những phần mềm phục vụ cho công
việc này cũng rất đa dạng, đa dạng về chương trình, về sử dụng cũng
như yêu cầu về cấu hình máy tính.
Cho nên trong lĩnh vực này với người làm k ỹ thuật máy tính không đòi
hỏi chuyên sâu về sử dụng nhưng phải nắm rõ đặc tính của từng chương
trình như về thông số kỹ thuật, cách thiết lập môi trường làm việc và các
sự cố thường xảy ra trong khi sử dụng. Để đáp ứng được yêu cầu trên
cần phải có nền tảng về kỹ thuật căn bản. Ở đây mô tả một vài chương

143
trình cụ thể về việc cài đặt, đặc điểm của những chương trình thông
dụng…
14.4.2. Phần mềm thiết kế, xử lý ảnh thông dụng
Tổng quan
Một công cụ rất hữu ích cho người dùng không chuyên trong lĩnh v ực
thiết kế đồ họa là PaintBrush của Windows, một chương trình vẽ đơn
giản, dễ sử dụng. Ứng dụng này có thể xử lý ảnh đơn giản như cắt ảnh,
tô màu .v.v. Điểm yếu của chương trình này là ít tính năng và file l ưu có
dung lượng lớn (file dạng .bmp). Ngòai ra còn rất nhiều ch ương trình
khác như Paintshop, Style, Photo Filter v.v. Thường những chương trình
này không yêu cầu máy tính có cấu hình lớn, dễ s ử d ụng, d ễ cài đ ặt và
chạy trên các Windows.
Với người dùng chuyên nghiệp có nhu cầu chỉnh sửa thiết k ế và biên tập
hình ảnh,v.v thì phải nói đến những chương trình chuyên nghiệp h ơn
như:
Photoshop: Là chương trình chuyên dùng xử lý ảnh, là sản phẩm

của hãng Adobe Systems. Phiên bản mới nhất tại thời điểm này
là Photoshop CS2 9.0, phiên bản CS3 đang trong giai đoạn Beta.
Những file được tạo từ Photoshop có phần mở rộng là .jpg,
.psd, .tiff. Các sản phẩm đồ họa khác của Adobe như Illustrator,
ImageReady đây cũng là những chương trình chuyên dụng thi ết
kế đồ họa.
 CorelDraw: Đây là phần mềm phục vụ cho thiết k ế logo, quảng
cáo. Phiên bản mới nhất hiện nay có tên là X3, những file t ạo từ
CorelDraw có tên mở rộng .cdr.
 3ds Max: Chuyên dụng dựng hình 3D trong xây dựng như d ựng
mặt bằng, mặt đứng, mặt cắt, dựng phối cảnh hay trong công
nghệ tạo ảnh động, làm phim hoạt hình, game online,…
 AutoCad: Ứng dụng nhiều trong lĩnh vực xây dựng, được sử
dụng để thiết kế bản vẽ kỹ thuật. Phiên bản sử dụng mới nhất
hiện nay của Cad là phiên bản Autocad 2008. Có thể nhận diện
file Cad dựa trên tên mở rộng .dwt, .bak. Ngoài ra, với Cad chúng
ta có thể Export ra file jpg, bmp để có thể đọc được ở những ứng
dụng khác, có thể xuất ra Word dưới dạng là một file ảnh, xuất
qua file của ứng dụng CorelDraw dưới dạng các đối t ượng, qua
3ds max,…


144
BÀI 18: CÔNG CỤ TỐI ƯU HÓA MÁY TÍNH
 Trong lĩnh vực xây dựng, kiến trúc, vẽ bản đồ thì Microstation là
một công cụ hỗ trợ đắc lực cho người dùng trong việc ghép nối
các phần rời rạc của bản đồ được vẽ bằng chương Cad thành
một bản đổ tổng thể của từng vùng,…
 Còn rất nhiều chương trình khác như chương trình tạo ảnh động
animations, Flash…
14.5. Lựa chọn phần mềm đồ họa theo ứng dụng
Với số lượng chương trình như thế, việc tư vấn cũng như cài đặt
chương trình là yếu tố rất quan trọng. Bởi đối với người m ới b ắt đ ầu
làm việc trên những chương trình này hay những ng ười ch ỉ có thể sử
dụng, không chuyên sau về thiết bị thì việc chọn một cấu hình máy hay
cài đặt chương trình rất khó khăn. Cho nên với người kỹ thu ật máy tính
phải thật sự lưu ý như:
 Xác định cấu hình máy tương thích phiên bản cài đặt. bởi đối với
những chương trình này đòi hỏi máy bộ xử lý, card màn hình, b ộ
nhớ, đĩa cứng phải lớn.
 Tuy nhiên kèm theo mỗi phần mềm luôn có thông số yêu cầu v ề
thiết bị phần cứng, hệ điều hành và các phần mềm hỗ trợ chúng
ta phải đọc qua nó.
14.5.1. Vấn đề cài đặt
Cách cài đặt các chương trình đồ họa hầu như giống nhau, chỉ khác nhau
về yêu cầu thiết bị nên chúng ta làm quen với việc cài đặt AutoCad để từ
đó có thể ứng dụng cho các chương trình khác.
Các bước cài đặt AutoCad 2008
B1. Yêu cầu của chương trình
 AutoCad có thể cài trên hai môi trường
Môi trường 32-bit AutoCAD: có yêu cầu về hệ thống như sau
Bộ xử lý :Intel Pentium 4 processor (khuyến cáo 2.2 GHz)

Hệ điều hành :Microsoft® Windows Vista™, Windows®

XP Home and Professional (SP2), Windows® 2000 (SP4)
Bộ nhớ RAM tối thiểu 512 MB

Dung lượng đĩa cứng trống: 750 MB

Độ phân giải màn hình: 1024x768 VGA

145
Phần mềm kèm theo :Internet Explorer® 6.0 trở lên

CD/DVD

 Môi trường 64-bit AutoCAD: Có yêu cầu hệ thống như sau
Hệ điều hành Windows XP Professional x64 Edition,

Windows Vista 64-bit
Bộ xử lý AMD64 hoặc Intel EM64T processor

Bộ nhớ RAM 1GB nếu trên Windows Vista 64 bit 2GB

 Dung lượng đĩa cứng trống: 750 MB
B2. Quá trình cài đặt:
Chương trình tự động cài khi đưa đĩa vào ngoài ra có thể ch ạy t ừ file
Setup.exe).
Tiếp theo thực hiện các thao tác theo yêu cầu của chương trình cài đặt.
Lưu ý khi cài chương trình:
 AutoCad 64 bit không thể cài trên hệ điều hành Windows 32 bit.
 Với AutoCad 2004, sau khi cài đặt xong chương trình, cần ph ải
cài đặt thêm công cụ Tools Express. Từ phiên bản 2005 trở lên,
công cụ này được tích hợp sẵn, nên không cần quá trình cài đ ặt
riêng lẻ.
 Nên tắt các ứng dụng đang mở để tránh gây ra lỗi.
 Sau khi cài nên Restart máy tính.
14.5.2. Gỡ bỏ chương trình phần mềm đồ họa
Việc gỡ bỏ một số ứng dụng đồ họa cũng có sự khác biệt giữa
các ứng dụng, thông thường việc gỡ theo từng bước sau:
Ví dụ: Gỡ bỏ phầm mềm AutoCad 2008 ta thực hiện như sau:
Control Panel -> Add or Remove Program
Chọn mục Autocad 2008, click Remove để gỡ bỏ ứng dụng
Tuy nhiên, với phần mềm PhotoShop cần chú ý. Chương trình sẽ
cho gỡ bỏ ứng dụng ở 2 thao tác:
 Gỡ bỏ hoàn toàn ứng dụng
 Gỡ bỏ một phần ứng dụng, tiếp tục cài đặt lại trong lần sau.
146
BÀI 18: CÔNG CỤ TỐI ƯU HÓA MÁY TÍNH
 Nếu bạn lựa chọn gỡ bỏ ứng dụng theo cách 2 thì việc cài đ ặt
ứng dụng lần sau có thể nhanh hơn, nhưng cũng có thể là nguyên
nhân làm cho phần mềm cài đặt vào vẫn gặp phải lỗi như lần
đầu nếu có.
14.6. Các vấn đề sử dụng:
Với AutoCad 2004, phải cài thêm Tools Express , để kiểm tra
xem Tools đã được cài chưa, chúng ta chạy chương trình AutoCad 2004,
tại cửa sổ ứng dụng, trên thanh MenuBar nếu có Menu Express có nghĩa
là đã cài đặt Tools cần thiết cho ứng dụng, nếu không có phải cài b ằng
cách chạy từ đĩa cài đặt và chọn Tools Express.




Hình B.14.3: Chương trình AutoCad
Menu Express
Ngoài ra, để khai thác hết tính năng của chương trình, cũng nh ư h ỗ tr ợ
người dùng tránh được một số lỗi cũng như rút bớt thao tác trong quá
trình làm việc, chúng ta có thể chỉnh lại một số thuộc tính trong Menu
Tools/Options Như:
 Chọn File Save As mặc định, chọn thời gian tự động Save, Chọn
số file được mở ra gần nhất là bao nhiêu file, thiết lập máy in
mặc định,…
 Tắt/Bật các thanh công cụ Menu View/Toolbar, chọn mức độ
hiển thị của các icon, hiển thị các phím tắt của từng công cụ lên
cửa sổ chương trình…
Lĩnh vực đồ họa là một lĩnh vực đòi hỏi có tính chuyên nghiệp với người
sử dụng chương trình. Vì thế phải luôn theo dõi sự phát triển của các
phần mềm, đòi hỏi phải biết ứng dụng chuyên biệt của từng phần mềm,
để lựa chọn ứng dụng phù hợp với nhu cầu sử dụng của người dùng,
phù hợp với cấu hình máy hiện có, và phù hợp giữa cấu hình máy, phiên
bản sử dụng và hệ điều hành tương thích. Tất cả những yêu cầu này,
đều được nhà cung cấp đưa ra khi giới thiệu bất kỳ một sản phẩm mới
147
nào ra thị trường. Đồng thời, cũng đòi hỏi ở bạn sự học h ỏi, b ởi các
phần mềm hiện nay thường có sự hỗ trợ cho nhau, chúng ta có thể thao
tác trên cửa sổ chương trình này với file được tạo ra từ ứng dụng khác.
Tóm lược:
 Hiểu các phần mềm đồ họa
 Chức năng của các loại phần mềm đồ họa
 Yêu cầu thiết bị và cách cài đặt ACD See, AutoCAD
 Xử lý các lỗi khi sử dụng
 Nhận diện file đồ họa




148
BÀI 18: CÔNG CỤ TỐI ƯU HÓA MÁY TÍNH
Bài 15: ỨNG DỤNG MULTIMEDIA
Mục đích:
 Khái niệm về Multimedia
 Giới thiệu các phần mềm và chức năng của Multimedia
 Yêu cầu và cài đặt chương trình ghi đĩa
 Sử dụng chương trình Nero 7.0 để ghi đĩa
 Khắc phục một số lỗi khi ghi đĩa
15.1. Giới thiệu về ứng dụng Multimedia
Multimedia (còn gọi là truyền thông đa phương tiện) phục vụ cho nhu
cầu giải trí, học tập….hiện nay có rất nhiều chương trình ứng dụng
trong lĩnh vực Multimedia phục vụ cho công việc xem phim, nghe nhạc,
học tập như Realplayer, HeroSoft, DivX…. nhưng trình phát đa phương
tiện phổ dụng nhất vẫn là Windows Media Player.
15.2. Chương trình xem phim nghe nhạc Windows Media Player 9.0
15.2.1. Giới thiệu
Windows Media Player là phần mềm tiện ích của Micro soft hỗ trợ việc
giải trí số như nghe nhạc,xem phim… được tích hợp sẵn trong hệ điều
hành Microsoft Windows nên chúng ta không cần phải t ốn th ời gian cài
đặt một chương trình nghe nhạc khác, ngoài ra cũng không cần ph ải t ốn
thêm chi phí cho việc mua một phần mềm nghe nhạc xem phim khác nếu
đã đáp ứng được nhu cầu.
15.2.2. Một số chức năng của Windows Media Player 9.0
Có thể dùng Windows Media Player để nghe nhạc, xem phim trên CD,
DVD hoặc nghe trực tiếp từ internet. Hỗ trợ chạy các tập tin trực tiếp
trên máy, sử dụng trực tuyến cũng như tải về.
Có các tính năng quản lý phương tiện với thư viện phương tiện được
tích hợp, lập danh mục, sắp xếp theo album, thể loại, ngày phát hành,...
Windows Media Player cũng có thể gắn các plug-in hỗ trợ quá trình phát
âm thanh và hình ảnh
Windows Media Player 9.0 có thể đọc được các file có định d ạng là các
file có đuôi chấm .asf, .wma, .wmv, .avi, wav, mpeg, .mp3, .midi, .aiff, .au,
dvr-ms...


149
15.2.3. Một số hạn chế khi sử dụng Windows Media Player 9.0 và cách
khắc phục
Nhược điểm của Windows Media Player là số lượng chuẩn định dạng
mà nó hỗ trợ là không nhiều, chủ yếu chỉ những loại tập tin sử dụng
công nghệ độc quyền của Microsoft.
Có hai cách để giải quyết trường hợp Windows Media Player không thể
mở được một tập tin đa phương tiện mà nó không đọc được là:
Thứ nhất, tải về một trình phát đa phương tiện khác, tương thích v ới
loại tập tin lạ nói trên.
Thứ hai, cài đặt bổ sung bộ mã tương ứng (codec) cho Windows Media
Player (Codec thường được ví như là thông dịch viên cho trình phát đa
phương tiện). Phương pháp thứ hai rất được chuộng dùng
Trong trường hợp cần cài đặt nhiều codec nên sử dụng ch ương trình
Vista Codec Package, chương trình có thể trang bị cho Windows Media
Player gần như mọi codec. Dung lượng 29,5 MB, tương thích trên các
phiên bản của hệ điều hành Windows NT/2000/XP/Vista, phiên bản
miễn phí của Vista Codec Package đang được cung cấp tại trang
http://www.fileforum.betanews.com
15.3. Chương trình ghi đĩa
15.3.1. Giới thiệu các trình ghi đĩa
Hiện nay nhu cầu ghi đĩa để backup dữ liệu, để tặng bạn bè người thân
một đĩa chương trình hay một file video nào đó mà chúng ta có… là rất
lớn, vì thế đòi hỏi chúng ta phải biết sử dụng được các tính năng của ổ
ghi và chương trình ghi đĩa. Trình ghi đĩa được mọi người sử dụng nhiều
nhất hiện nay là chương trình ghi đĩa Nero. Ngoài ra còn có các ch ương
trình ghi đĩa khác như NTI CD/DVD Maker, WinOnCD, Roxio Easy
Media Creator, CloneCD…
Phiên bản Nero 7 Premium có dung lượng 520MB trước khi cài đặt và
1,2GB sau khi cài đặt. Nếu đã có phiên bản Nero th ấp h ơn đ ược cài đ ặt
trên máy, nên gỡ bỏ hoàn toàn các phiên bản cũ để phiên b ản Nero 7
Premium này có thể chạy ổn định hơn.
Có thể vào trang http://www.nero.com để tải về bản dùng thử của Nero 7
hoặc tìm mua tại các cửa hàng phần mềm tin học.




150
BÀI 18: CÔNG CỤ TỐI ƯU HÓA MÁY TÍNH
15.3.2. Ứng dụng Nero 7 Premium




Hình B.15.1: Chương trình Nero 7

Các mục trong Nero 7 Premium được phân chia và sắp xếp như sau:
 Chỉnh sửa âm thanh: (Nero SoundTrax - Nero WaveEditor).
 Ghi đĩa : (Nero Burning ROM - Nero Express).
 Tạo nhãn đĩa: (Nero CoverDesigner).
 Chỉnh sửa hình ảnh và video: (Nero PhotoSnap Viewer - Nero
PhotoSnap Nero Recode - Nero Vision).
 Nghe nhạc và xem phim: (Nero ShowTime).
 Quản lý chia sẻ dữ liệu:( Nero MediaHome).
 Sao lưu và phục hồi dữ liệu: (Nero BackItUp)
 Các bộ công cụ tiện ích: (Nero CD-DVD Speed - Nero
DriveSpeed Nero ImageDrive - Nero InfoTool).
15.3.3. Chức năng ghi đĩa (Nero Express)
Ghi kiểu Data
Trong chương trình Nero Express chọn icon Data bên khung màn hình bên
trái > icon Data CD bên khung màn hình bên phải nếu muốn ghi đĩa CD

151
hoặc chọn Data DVD nếu muốn ghi đĩa DVD. Ở đây chúng ta chọn Data
CD để ghi đĩa CD. Xuất hiện màn hình làm việc sau:




Hình B.15.2: Ghi đĩa với DATA

Chọn thẻ Add để đưa dữ liệu muốn ghi vào màn hình bên trái của
chương trình, xuất hiện hộp thoại Add Files and folders. Tại mục
Location chọn dữ liệu muốn ghi >> chọn Add




Hình B.15.3: Chọn dữ liệu ghi

Chọn close để trở về hộp thoại ban đầu




152
BÀI 18: CÔNG CỤ TỐI ƯU HÓA MÁY TÍNH




Hình B.15.4: Giao diện ghi đĩa

Chọn Next đến hộp thoại ghi đĩa




Hình B.15.5: Chọn nơi lưu dữ liệu ghi

Tại Current Recorder chọn nơi lưu dữ liệu. Nếu muốn ghi dữ liệu thành
một file ảnh (lưu lại để ghi lần sau) chọn Image Recorder, nếu muốn ghi
ngay dữ liệu ra đĩa chọn tên ổ ghi. Tại dòng Disc Name mặc định chương
trình đặt tên nhãn đĩa là My Disc nếu muốn thay đổi tên gõ tên khác vào
dòng bên cạnh, sau đó chọn Burn
Nếu chọn ghi dữ liệu thành một files ảnh sau khi chọn Burn sẽ xuất hiện
hộp thoại sau:




153
Hình B.15.6: Đặt tên file lưu

Tại dòng file name chọn nơi muốn lưu và đặt tên cho file, sau đó chọn
save. Lúc này chương trình sẽ tiến hành tạo file ảnh, sau khi ti ến hành
xong chương trình sẽ xuất hiện hộp thoại như bên dưới và hoàn t ất quá
trình làm việc.




Hình B.15.7: Ghi đĩa thành công

Ghi kiểu Music
Chọn icon Music ở màn hình Nero Express (ghi dữ liệu là các file n hạc
dạng Audio)
Ghi kiểu Video/picture
Chọn icon Video/picture ở màn hình Nero Express (ghi dữ liệu là các files
video hoặc hình ảnh)
Ghi kiểu Image, Project, Copy
Chọn icon Image, Project, Copy ở màn hình Nero Express (ghi dữ liệu là
các files image đã có sẵn hoặc ghi theo kiểu t ừ đĩa sang đĩa mà v ẫn gi ữ
nguyên được các định dạng của nó).

154
BÀI 18: CÔNG CỤ TỐI ƯU HÓA MÁY TÍNH
Các thao tác ghi của các icon trên cũng giống nh ư chúng ta thao tác ghi
kiểu dữ liệu đã được hướng dẫn ở phần ghi Data
Lưu ý: Để dữ liệu là các file nhạc dạng Audio, Video khi ghi có thể đọc
được ở các đầu đọc khác nhau chúng ta phải chọn các icon t ương ứng ở
màn hình Nero Express để ghi
15.3.4. Nero Burning Rom
Ghi dữ liệu nhiều lần trên một đĩa CD
Đối với việc ghi Data CD, nếu dung lượng ghi m ỗi lần không nhi ều,
chúng ta nên ghi theo Multisesstion vì chế độ này sẽ giúp tận dụng phần
khoảng trống còn trong CD. Ví dụ chúng ta có 30MB d ữ liệu và mu ốn
chép lên CD thì nên chọn Multisession, lần sau chúng ta có thể sử dụng
lại CD này thì chọn Continue Multisesstion disc để ghi tiếp đĩa CD lúc
đầu, cứ thế với một CD, chúng ta có thể ghi nhiều lần cho đến khi nào
đầy đĩa.
Khởi động chương trình Nero Burning Rom chọn thẻ Multisesstiont >
Start Multisesstion disc > New > Hai cửa sổ mới được tạo ra như hình
sau:




Hình B.15.8: Nero Burning Rom

Lúc này, ta chỉ cần thực hiện thao tác drag và drop (kéo thả) các file cần
thiết từ cửa sổ Explorer bên phải màn hình làm việc sang phần bên trái
của màn hình làm việc; (thanh màu xanh để chỉ dung lượng hiện t ại của
các file mà chúng ta đã chọn). Sau khi chọn xong các file cần ghi ra CD, ta
bỏ CD trắng vào ổ đĩa > chọn icon Burns the current compilation trên
thanh công cụ để chương trình bắt đầu ghi đĩa.
Tạo đĩa CD khởi động



155
Đĩa CD khởi động được dùng trong trường hợp máy tính gặp s ự cố
không khởi động được. Lúc đó ta sẽ cho máy tính khởi đ ộng t ừ đĩa CD
này và tiến hành việc cứu hộ hay quét virus.
Để tạo 1 đĩa CD tự khởi động thực hiện theo các bước sau:
Chuẩn bị một đĩa CD trắng, một đĩa mềm hệ thống hoặc một files boot
có sẵn.




Hình B.15.9: Chọn icon CD - ROM

Trong chương trình Nero Burning Rom chọn icon CD-ROM (boot). Nếu
để chương trình load file boot từ ổ đĩa A:\ bỏ đĩa mềm đã t ạo đĩa boot
trước đó vào > chọn New > xuất hiện cửa sổ tiếp theo để ta đưa dữ liệu
vào




Hình B.15.10: Chọn dữ liệu ghi

> chọn dữ liệu cần ghi > chọn icon Burns the current compilation trên
thanh công cụ để chương trình bắt đầu ghi đĩa.
15.3.5. Các biện pháp để tránh những lỗi phổ biến khi ghi đĩa
Vào thời điểm hiện tại, đầu ghi CD/DVD và đĩa quang đều là những sản
phẩm ổn định có thể đáp ứng được các nhu cầu ghi đĩa t ốt nhất, nh ưng


156
BÀI 18: CÔNG CỤ TỐI ƯU HÓA MÁY TÍNH
nếu không cẩn thận thì việc ghi đĩa vẫn có thể xảy ra trục trặc. Dưới
đây là những lỗi ghi đĩa phổ biến nhất và cách phòng tránh chúng.
Kiểm tra nguồn dữ liệu ghi
Kiểm tra dữ liệu cần ghi. Nhiều tác vụ ghi có vẻ như đã thành công,
nhưng lại phát sinh lỗi ngay khi thực hiện. không phải do đĩa h ư, mà do
dữ liệu ghi không tốt để bắt đầu.
Chọn đĩa phù hợp
Chọn đúng loại đĩa, mà mình biết chắc cả máy của mình và người khác
đều hỗ trợ. Nếu mua đĩa CD/DVD trắng loại không có thương hiệu, nên
ghi trước một vài đĩa để xác định chất lượng của chúng. Theo kinh
nghiệm đĩa DVD trắng thường đáng tin cậy hơn so với đĩa CD trắng
Chọn tốc độ thích hợp
Việc chọn tốc độ ghi nhanh nhất không phải lúc nào cũng là quyết đ ịnh
tốt nhất. Vài đĩa CD-R và DVD–R có thể ghi dữ liệu ở đúng t ốc đ ộ cao
nhất trong khi nhiều loại đĩa khác không thể. Vì thế chúng ta ph ải ch ọn
tốc độ ghi phù hợp với chất lượng đĩa của mình
Không nên chạy nhiều ứng dụng trong khi ghi
Hiện nay, đa số máy tính đều có thể thực hiện cùng lúc nhiều tác vụ
khác trong khi ghi đĩa. Tuy nhiên sẽ tăng cơ hội ghi thành công n ếu giảm
đến mức tối đa số lượng các ứng dụng đang chạy khi đang thực hiện ghi
đĩa
Tóm lược:
 Sử dụng các chức năng trong Windows Media Player 9.0
 Khắc phục một số hạn chế trong Windows Media Player 9.0
 Ghi đĩa theo kiểu Data, Music, Video, Image
 Tạo đĩa CD khởi động
 Các biện pháp tránh những lỗi trong quá trình ghi đĩa
Bài tập:

1. Trong Windows Media Player 9.0 có thể đọc được các đĩa Audio bị
lỗi track không? Nếu được nêu rõ các bước thực hiện
2. Nêu các cách khắc phục khi mở một file có đuôi là *.avi không
được Trong Windows Media Player 9.0


157
3. Để đọc được các tập tin đa phương tiện mà trong ch ương trình
Windows Media Player 9.0 không đọc được chúng ta làm cách nào?
4. Codec là gì? Có thể download các codec trên mạng để bổ sung vào
chương trình nghe nhạc xem phim khác hay không?
5. Nêu rõ những nhược điểm và ưu điểm của chương trình Windows
Media Player 9.0
6. Có thể ghi đĩa trong Windows XP SP2 mà không dùng các ch ương
trình ghi đĩa khác không? Nếu được nêu các bước thực hiện để ghi
một tập tin trên đĩa cứng sang đĩa CD trong Windows XP SP2
7. Nêu những lỗi phổ biến khi ghi đĩa và cách khắc phục
8. Các nguyên nhân có thể làm cho quá trình ghi đĩa không thành công?
Và cách khắc phục
9. Cách ghi đĩa cho dữ liệu Data, video, audio có giống nhau không?
Nếu khác thì khác ở đặc điểm nào?
10. Để ghi được một đĩa DVD ta cần có những điều kiện gì?
11. Giải thích các thông số trên ổ ghi sau: 52×32×52
12. Tạo một image trong chương trình ghi đĩa Nero và ghi lại các bước
thực hiện
13. Công cụ nào trong chương trình Nero dùng để kiểm tra ổ đĩa cứng
và ổ ghi có trên máy?
14. Có một đĩa nhạc Video được ghi ra một đĩa mới nhưng không dùng
được trên đầu từ DVD ở nhà. Có thể do nguyên nhân gì? Hãy nêu
các bước thực hiện để khi ghi đĩa dữ liệu là file Video có thể đọc
được trên các đầu đọc khác nhau
15. Bạn hãy tạo một đĩa CD ảo trong chương trình Nero
16. Trong chương trình Nero để tạo một CD có thể khởi động được ta
cần những điều kiện gì?
17. Khi ghi đĩa có 3 giới hạn trong quá trình t ạo file đệm: Màu Xanh,
vàng, đỏ. Nêu ý nghĩa của các màu trên?
18. Loại ổ ghi nào trên thị trường hiện có thể ghi được đĩa CD, DVD
và có thể xóa và ghi lại trên chính đĩa đó?
19. Ghi đĩa từ CD đến CD có gì khác so với từ Dữ liệu đến CD?
20. Quá trình ghi đĩa có phần đặt tên nhãn đĩa, sau khi ghi xong có đ ổi
tên nhãn đĩa lại được không?
21. Trong Nero 7 Premium có thể ghi dữ liệu tiếp theo vào đĩa đã ghi
trước đó không? Nếu được bạn hãy nêu rõ các bước thực hiện
Trong Nero 7 Premium thẻ Multisession trong chương trình Nero
Burning Rom hay bị mất, hãy cho biết cách lấy lại thẻ này




158
BÀI 18: CÔNG CỤ TỐI ƯU HÓA MÁY TÍNH
Bài 16: VIRUS MÁY TÍNH VÀ CÁCH PHÒNG CHỐNG
Mục đích:
 Tìm hiểu về virus máy tính
 Các cách lây lan của virus
 Các cách phòng và chống virus
 Cài đặt và sử dụng các chương trình phòng chống virus, Spam
mail
 Cài đặt và sử dụng chương trình ngăn chặn web đen
16.1. Giới thiệu Virus máy tính
Hiện nay vấn đề virus máy tính không còn xa lạ gì đối v ới ng ười s ử
dụng máy tính. Rất nhiều những lỗi phát sinh trong quá trình sử d ụng
máy tính đều có bóng dáng của virus máy tính. Vì thế chúng ta ph ải hi ểu
rõ về nó để có thể phòng và chống virus hiệu quả
16.1.1. Virus máy tính là gì ?
Virus máy tính là một chương trình máy tính, có khả năng t ự sao chép
chính nó từ đối tượng lây nhiễm này sang đối tượng khác (đối t ượng có
thể là các file chương trình, văn bản, máy tính...). Virus có nhiều cách lây
lan và tất nhiên cũng có nhiều cách phá hoại, nhưng chỉ cần chúng ta nh ớ
rằng đó là một đoạn chương trình, và đoạn chương trình đó thường dùng
để phục vụ những mục đích không tốt
Virus máy tính là do con người tạo ra, quả thực cho đến ngày nay, có thể
coi nó đã trở thành như những bệnh dịch cho những chiếc máy tính, và
chúng ta là những người bác sĩ, phải luôn chiến đấu với bệnh dịch và tìm
ra những phương pháp mới để hạn chế và tiêu diệt chúng
16.1.2. Các loại Virus
Virus boot: Những virus lây vào Boot sector được gọi là virus boot
Virus file: Là những virus lây vào những file chương trình và ph ổ biến
nhất là trên hệ điều hành Window như file .com, .exe, .bat, .pif, .sys...
Virus macro: Là loại virus lây vào những file văn bản (Microsoft Word)
hay bảng tính (Microsoft Excel) và cả file trình diễn (Microsoft Power
Point) trong bộ Microsoft Office
Trojan Horse: Trojan là một đoạn mã chương trình hoàn toàn không có
tính chất lây lan.
159
Sâu Internet worm: Những loại virus thường lây qua đường Internet
Spyware: Là nguyên nhân gây ra những quảng cáo pop-up, thay đổi
thiết lập hệ thống, thay đổi liên kết tới trang chủ, trang tìm ki ếm
và đặc biệt chúng làm giảm hiệu năng cũng như làm cho hệ thống
mất ổn định
16.1.3. Virus máy tính phá hoại những gì ?
Các virus thế hệ đầu tiên có thể tàn phá nặng nề dữ liệu, ổ đĩa, hệ
thống, đơn giản hơn chỉ là một câu đùa vui hay nghịch ngợm đôi chút với
màn hình, hay thậm chí chỉ nhân bản thật nhiều để "ghi điểm".
Các virus ngày nay thường phục vụ cho những mục đích kinh tế hoặc
phá hoại cụ thể. Chúng có thể chỉ lợi dụng máy tính để phát tán thư
quảng cáo hay thu thập địa chỉ email của chúng ta. Cũng có thể chúng
được sử dụng để ăn cắp tài khoản ngân hàng, tài khoản hòm thư hay các
thông tin cá nhân quan trọng.
Cũng có thể chúng sử dụng máy chúng ta như một công cụ để tấn công
vào một hệ thống khác hoặc tấn công ngay vào hệ thống mạng chúng ta
đang sử dụng.
16.1.4. Virus máy tính lây lan như thế nào ?
Virus máy tính có thể lây vào máy tính qua e-mail, qua các file t ải v ề t ừ
Internet hay copy từ máy khác về, và cũng có th ể virus lợi d ụng các l ỗ
hổng phần mềm để xâm nhập từ xa, cài đặt, lây nhiễm lên máy tính m ột
cách âm thầm.
E-mail là con đường lây lan virus chủ yếu và phổ biến nhất hiện nay. Từ
một máy tính, virus thu thập các địa chỉ email trong máy và gửi e-mail gi ả
mạo có nội dung hấp dẫn kèm theo file virus để lừa người nhận thực thi
các file này. Các e-mail virus đều có nội dung h ấp d ẫn, ho ặc virus trích
dẫn nội dung của một email trong hộp thư của nạn nhân để t ạo ra phần
nội dung của e-mail giả mạo, điều đó giúp cho e-mail giả m ạo có vẻ
“thật” hơn và người nhận dễ bị mắc lừa hơn.
Máy tính của chúng ta cũng có thể bị nhiễm virus khi chúng ta ch ạy m ột
chương trình tải từ Internet về hay copy từ m ột máy tính bị nhiễm virus
khác về mà phổ biến nhất hiện nay là thông qua thiết bị lưu trữ di động
USB. Lý do là các chương trình này có thể đã bị lây b ởi một virus ho ặc
bản thân là một virus giả dạng nên khi chạy nó cũng là lúc chúng ta đã t ự
mở cửa cho virus lây vào máy của mình.
160
BÀI 18: CÔNG CỤ TỐI ƯU HÓA MÁY TÍNH
Những virus hiện nay có thể lây vào máy tính mà chúng ta không h ề hay
biết vì chúng ta không nhận được e-mail virus, không vào web l ạ hay
chạy bất cứ file chương trình lạ nào. Đơn giản là vì đó là những virus
khai thác các lỗi tiềm ẩn của một phần mềm đang ch ạy trên máy tính
của chúng ta (ví dụ: lỗi tràn bộ đệm…) để xâm nhập từ xa, cài đặt và lây
nhiễm. Các phần mềm (kể cả hệ điều hành) luôn chứa đựng những lỗi
tiềm tàng mà không phải lúc nào cũng có thể dễ dàng phát hiện ra.
16.1.5. Nhận biết máy tính bị nhiễm virus
Sau khi xâm nhập vào hệ thống, một số máy virus lập tức thực hiện việc
phá hoại. Số khác lại ẩn nấp, âm thầm lây lan sang những máy tính khác,
chờ đợi thời điểm thích hợp để đồng loạt "tổng tấn công" khiến người
dùng trở tay không kịp; điển hình như virus CIH, Melissa. Một số hiện
tượng thường gặp khi máy tính nhiễm virus: Có những triệu ch ứng b ất
thường như đĩa cứng bị truy cập liên tục, hệ thống hoạt động ỳ ạch, một
số trang web lạ, popup quảng cáo tự động nhảy ra khi chúng ta làm
việc… Nếu sử dụng Windows NT/2000/XP, chúng ta có thể tham khảo
thông tin trong Windows Task Manager như CPU Usage luôn ở mức
100%, xuất hiện một số tập tin thực thi lạ trong tab Processes của
Windows Task Manager...
16.1.6. Cách phòng và chống virus
Một số lưu ý trong cách phòng chống virus
Phòng chống virus trước khi chúng xâm nhập vào hệ thống bao giờ cũng
đơn giản hơn việc tiêu diệt chúng. Mỗi sản phẩm đều có những điểm
mạnh yếu khác nhau từ miễn phí cho đến có phí để chúng ta t ự mình
chọn lựa phần mềm thích hợp.
Sau khi lựa chọn phần mềm phù hợp, chúng ta cần cài đặt chúng vào h ệ
thống. Một số virus "tinh vi" đến mức sau khi lây nhiễm vào h ệ th ống,
chúng ngăn chặn người dùng cài đặt hoặc khống chế luôn những ph ần
mềm này để không phát hiện được chúng, ngăn chặn việc truy cập đến
website của nhà sản xuất. Nếu không cài đặt được ở chế đ ộ Normal
trong Windows, hãy thử cài đặt ở chế độ Safe mode
Quét Virus trong môi trường sạch
Trong Safe Mode
Nhấn phím F8 trong quá trình khởi động Windows để vào chế độ Safe
mode


161
Hình B.16.1: Giao diện chế độ Safe Mode

Di chuyển vệt sáng đến dòng Safe Mode > ENTER
Trong MS-DOS.
Bỏ đĩa Hiren’s Boot vào chọn Boot từ CD > chọn Antivirus Tools…




Hình B.16.2: Vào chức năng diệt virus

Chọn chương trình để quét virus là F-Prot hoặc McAfee.




Hình B.16.3: Chọn chương trình


162
BÀI 18: CÔNG CỤ TỐI ƯU HÓA MÁY TÍNH
Quét trực tuyến.
Với phương thức này chúng ta sẽ có thêm rất nhiều tiện lợi nh ư luôn
luôn được cập nhập virus mới, không phải lo sợ việc cài đặt các trình
diệt virus nặng nề có thể làm hao tổn tài nguyên trên máy. Hi ện nay có
rất nhiều trang web cho phép người sử dụng có thể quét virus trên chính
trang web của họ. Một trong số đó trình diệt virus n ổi tiếng của hãng
panda software.
Để quét virus trực tuyến chúng ta truy cập vào địa chỉ
http://www.pandasoftware.com/activescan




Hình B.16.4: Quét virus trực tuyến

chọn Scan Your PC now để thực hiện việc quét virus trực tuyến trên
máy tính của mình




Hình B.16.5: Nhập thông số theo yêu cầu

Trong cửa sổ vừa mới xuất hiện, nhập vào một vài thông s ố do trang
web yêu cầu như nơi sinh sống, địa chỉ email… > ch ọn FREE Online
Scan > chương trình sẽ dò tìm các thiết bị lưu trữ trên máy tính chúng ta
> xuất hiện màn hình sau:

163
Hình B.16.6: Chọn chế độ quét virus

>> Chọn thiết bị để bắt đầu cho công việc quét virus .
Tắt System Restore
Nếu sử dụng Windows ME hoặc XP, chúng ta nên tắt tính năng System
Restore khi máy tính bị nhiễm virus. Mặc định trong Windows ME và XP,
tính năng này được kích hoạt để giúp người dùng khôi phục hệ thống khi
gặp sự cố. Các phần mềm chống virus không thể quét được thư m ục
System Volume Information, nơi System Restore lưu trữ nh ững t ập tin,
thư mục giúp khôi phục hệ thống. Vì vậy sẽ xảy ra tình trạng "tái
nhiễm" virus khi System Restore phục hồi hệ thống các bản lưu trữ b ị
nhiễm virus.
Quét ở chế độ đầy đủ (full system scan)
Thiết lập mặc định của một số chương trình phòng chống virus chỉ quét
một số loại tập tin được chỉ định trước. Để chắc chắn, chúng ta nên
thiết lập full system scan để máy tính được kiểm tra đầy đủ nhất.
Một số lưu ý trong quá trình quét
Nếu gặp thông báo lỗi phần mềm không thể xóa được virus hoặc m ột
tập tin nào đó của virus. Hãy khởi động lại máy tính ở chế độ Safe mode
và tiếp tục việc kiểm tra
Kết thúc quá trình quét, chương trình sẽ đưa ra báo cáo t ổng k ết nh ững
virus được phát hiện và cách xử lý chúng. Nếu chương trình không th ể
diệt được một vài loại virus nào đó, chúng ta thử diệt chúng m ột cách
thủ công. Sử dụng công cụ tìm kiếm với từ khóa là tên virus đó, chúng ta
sẽ tìm thấy những thông tin hướng dẫn cách tiêu diệt t ại m ột s ố website
nhà sản xuất phần mềm.



164
BÀI 18: CÔNG CỤ TỐI ƯU HÓA MÁY TÍNH
16.2. Một số kinh nghiệm,thủ thuật để bảo vệ máy tính trước Virus
16.2.1 Tường lửa (firewall)
Tường lửa sẽ kiểm soát dữ liệu ra vào máy tính của chúng ta và cảnh
báo những hành vi đáng ngờ; là công cụ bảo vệ máy tính ch ống l ại s ự
xâm nhập bất hợp pháp bằng cách quản lý toàn bộ các cổng của máy tính
khi kết nối với môi trường bên ngoài (mạng Lan, Internet...).
Lưu ý: tường lửa có sẵn trong Windows XP chỉ giám sát được dòng d ữ
liệu vào máy tính chứ không kiểm soát được dòng dữ liệu ra kh ỏi máy
tính. Người dùng gia đình thường ít có kinh nghiệm về bảo mật và virus,
tường lửa sẽ không phát huy tác dụng vì người dùng không thể xử lý các
cảnh báo. Hơn nữa, việc cài đặt tường lửa sẽ làm cho máy tính ho ạt
động chậm đi
16.2.2. Phần mềm chống virus.
Các phần mềm diệt virus hiện nay đều có những điểm m ạnh yếu riêng
nhưng không phần mềm nào có thể bảo vệ máy tính của chúng ta m ột
cách toàn diện.
Thường xuyên cập nhật danh sách nhận dạng virus (virus definitions) sẽ
giúp phần mềm làm việc hiệu quả hơn.
Lưu ý: tải về phần mềm BKAV trong trường hợp những phần mềm
phòng chống virus của nước ngoài không phát hiện được virus có xuất
xứ từ Việt Nam
16.2.3. Cập nhật bản sửa lỗi
Lỗ hổng bảo mật của phần mềm là “điểm yếu” để virus lợi dụng xâm
nhập vào máy tính. Những điểm yếu này lại khá nhiều và ng ười dùng
cũng không quan tâm đến việc này. Hãy giữ cho hệ điều hành, trình
duyệt web và phần mềm chống virus luôn được cập nhật bằng tính năng
tự động cập nhật (auto update) nếu tính năng này không hoạt động (do
sử dụng bản quyền bất hợp pháp), hãy cố gắng tải về từ website của
nhà sản xuất bằng cách thủ công.
16.2.4. Trình duyệt an toàn hơn
Nếu so sánh, chúng ta dễ dàng nhận thấy Internet Explorer là trình duyệt
web có nhiều lỗ hổng bảo mật nhất dù Microsoft liên t ục đ ưa ra những
bản sửa lỗi. Sử dụng những trình duyệt thay thế như Mozilla Firefox,
Opera... hoặc cài đặt thêm một trong những trình duyệt này để t ận d ụng
những ưu điểm của mỗi phần mềm và tăng tính bảo mật khi lướt web
16.2.5. Sử dụng máy tính với quyền user
165
Với Windows NT/2000/XP, việc đăng nhập và sử dụng máy tính v ới tài
khoản mặc định thuộc nhóm Administrators là một hành động mạo hiểm
vì virus sẽ được "thừa hưởng" quyền hạn của tài khoản này khi xâm
nhập vào hệ thống, máy tính của chúng ta có thể trở thành công c ụ đ ể
tấn công máy tính khác. Tài khoản thuộc nhóm Users s ẽ không đ ược
phép thay đổi các thiết lập liên quan đến hệ thống, tránh đ ược nhi ều
nguy cơ bị phá hoại và những phiền toái, cả khi virus xâm nhập vào máy
tính.
16.2.6. Sao lưu hệ thống
Thực hiện việc sao lưu vào thời điểm máy tính hoạt động ổn định, đã cài
đặt những phần mềm cần thiết, để có thể đưa hệ thống trở lại trạng
thái đã sao lưu chỉ với vài thao tác đơn giản khi cần thi ết. Chúng ta s ẽ
tiết kiệm rất nhiều thời gian thay vì phải đi xử lý những sự cố do virus
gây ra hoặc phải cài lại HĐH và những phần mềm cần thiết.
Lời kết
Ý thức người dùng là yếu tố quan trọng nhất để mô hình phòng th ủ có
hiệu quả chứ không phải từ việc sử dụng những phần mềm phòng
chống mạnh nhất, tốt nhất. Không phần mềm nào đủ khả năng ngăn
chặn virus nếu người dùng vẫn "vô tư” truy cập vào những nh ững
website "đen", website cung cấp serial, keygen (dùng đ ể "b ẻ khoá” ph ần
mềm)
16.3. Cài đặt và sử dụng chương trình diệt virus BKAV
16.3.1. Cài đặt
Để tìm source BKAV, chúng ta có thể ra các tiệm đĩa, hoặc vào địa ch ỉ
www.bkav.com.vn để download chương trình BKAV về. Chạy tập tin
source để cài đặt > Click Tiếp tục để cài đặt




Hình B.16.7: Cài đặt BKAV


166
BÀI 18: CÔNG CỤ TỐI ƯU HÓA MÁY TÍNH
Click OK để hoàn tất.
16.3.2. Sử dụng
Khởi động chương trình bằng cách Double click vào biểu tượng trên
Desktop hay trên thanh TaskBar




Hình B.16.8: Thiết lập môi trường

Mặc định chương trình chọn ổ đĩa hệ thống để quét , n ếu mu ốn l ựa
chọn ổ đĩa khác tại Tab Tùy chọn, chúng ta click vào ô chọn nhiều ổ đĩa,
chương trình sẽ xuất hiện hộp thoại như hình dưới




Hình B.16.9: Chọn chế độ làm việc

Sau khi chọn các ổ đĩa xong à click Đồng ý
Lưu ý: chúng ta không nên chọn ô xóa tất cả Macro, vì các ứng d ụng
trong bộ Microsoft Offices cũng có macro, do đó sẽ gây ra s ự hiểu lầm là
virus của chương trình nên xóa luôn.
Chương trình diệt spyware, Adware
Hướng dẫn sử dụng
Có thể tìm bộ cài đặt ở các tiệm đĩa hoặc vào địa ch ỉ web
www.noadware.net/download/indexsp2.htm để download.

167
Mở chương trình: Click Startà Programsà NoAdwareà NoAdware
 Click SCAN MY PC để tiến hành kiểm tra máy tính
 Click STOP SCAN để dừng việc kiểm tra
 Click UPDATE PROTECTION để cập nhật dữ liệu về spyware
mới
 Click DELETE PARASITES để xóa spyware.




Hình B.16.10: Diệt Spyware và Adware

Nếu click SCAN FILES/FOLDERS một cửa sổ xuất hiện như hình bên.
Sau khi chọn thư mục, tập tin cần kiểm tra xong, click OK




Hình B.16.11: Chọn nơi quét

Chương trình đang tiến hành kiểm tra theo yêu cầu



168
BÀI 18: CÔNG CỤ TỐI ƯU HÓA MÁY TÍNH




Hình B.16.12: Chương trình kiểm tra

16.4. Chương trình ngăn chặn web đen
16.4.1. Cài đặt và sử dụng
Truy cập vào địa chỉ web
www.echip.com.vn/echiproot/html/softbaove.html. Sau khi download về
chỉ cần chạy chương trình là xong.
MFW (Mini Fire Wall) sẽ tự động thực hiện chức năng của mình, tức khi
gặp các web site có nội dung không lành m ạnh, chương trình sẽ t ự đ ộng
đóng lại không cho các web site đó chạy
16.4.2. Cài đặt và sử dụng chương trình diệt virus Norton Antivirus
Cài đặt chương trình tổng hợp Norton Antivirus 2005
Trước khi cài đặt, phải chắc chắn máy không kết nối internet
Các bước cài đặt
Bước 1: Chạy chương trình cài đặt
Vào thư mục chứa chương trình Norton Antivirus 2005
Chạy tập tin NAVSETUP.EXE




169
Hình B.16.13: Cài đặt Norton Antivirus

Bước 2: Tại bảng thông báo cài đặt > Click Next




Hình B.16.14: Đồng ý license

Bước 3: Click chọn I accept the License Agreement
Nhập Product key > Click Next




Hình B.16.15: Quá trình cài đặt

Bước 4: Chương trình yêu cầu quét virus
Nếu máy tính bị nhiễm virus, chọn Start Scan để kiểm tra trước khi cài
đặt. Nếu không, Click Next để tiếp tục cài đặt
170
BÀI 18: CÔNG CỤ TỐI ƯU HÓA MÁY TÍNH




Hình B.16.16: Chọn nơi lưu file cài đặt

Bước 5: Vị trí cài đặt
Chọn Browse… nếu muốn thay đổi vị trí. Nếu không thay đổi, Click Next
để tiếp tục.




Hình B.16.17: Cài đặt hoàn thành

Bước 6: Đưa chương trình vào hệ thống
Chờ một thời gian ngắn, để chép chương trình vào hệ thống
Sau khi copy xong, chọn Restart Windows Now (recommended)




171
Hình B.16.18: Đưa vào hệ thống

Bước 7: Bắt đầu cài đặt
Sau khi khởi động lại, chờ vài phút và thấy được cửa sổ như
hình dưới, click Next để tiếp tục




Hình B.16.19: Yêu cầu kích hoạt

Bước 8: kiểu kích hoạt chương trình
Chọn 1 trong 2 Option đầu để chọn kiểu kích hoạt > Click Next để tiếp
tục




Hình B.16.20: Chọn kiểu kích hoạt

172
BÀI 18: CÔNG CỤ TỐI ƯU HÓA MÁY TÍNH
Bước 9: Kích hoạt chương trình
Click Next để Active chương trình




Hình B.16.21: Yêu cầu kết nối Internet

Click OK để tiếp tục




Hình B.16.22: Đang kết nối Server

Chờ chương trình đang kết nối đến Server để Active




Hình B.16.23: Kích hoạt chương trình

Chọn check Activate my software by phone > Click Next




173
Hình B.16.24: Kích hoạt hoàn thành

Click Finish để hoàn tất việc cài đặt.
Sử dụng Norton Antivirus 2005
Double click vào biểu tượng của chương trình trên thanh taskbar để m ở
Norton Antivirus 2005.
Đây là giao diện đầu tiên của chương trình. C ửa sổ hiển thị thông tin
trong mục Status, cho biết tình trạng của chương trình.




Hình B.16.25: Hiện trạng chương trình

Để tìm diệt virus trên máy tính, click Scan for Viruses à và chọn:
Scan my computer: để kiểm tra toàn bộ máy tính
Scan all removable drivers: để kiểm tra những thiết bị lưu trữ tháo lắp
dễ dàng
Scan all floppy disk: để kiểm tra tất cả ổ đĩa mềm
Scan drives: để kiểm tra các ổ đĩa cứng mà chúng ta chọn
Scan folders và Scan files: để kiểm tra thư mục, tập tin mà chúng ta
chọn.
Click Scan để tiến hành tìm và diệt virus
174
BÀI 18: CÔNG CỤ TỐI ƯU HÓA MÁY TÍNH




Hình B.16.26: Tiến hành diệt Virus

Chương trình bắt đầu kiểm tra ổ đĩa, thư mục, hay tập tin mà chúng ta đã
chọn.
Sau khi kiểm tra xong, chương trình sẽ xuất hiện bảng thông báo k ết
quả, click Finish để kết thúc




Hình B.16.27: Kết thúc quá trình

Để xem báo cáo, click Reports và click View Quarantined items
Tóm lược:
 Tìm hiểu về virus máy tính
 Các loại virus
 Cách phá hoại của virus
 Cách lây lan của virus
 Nhận biết máy tính bị nhiễm virus
 Cách phòng và chống virus
 Một số kinh nghiệm bảo vệ máy tính trước virus

175
 Cài đặt và sử dụng các chương trình phòng chống virus,
Spyware, Spam Mail
 Cài đặt và sử dụng các chương trình ngăn chặn web đen
Bài tập:
1. khi mở internet lên để duyệt web thì tự động một trang web lạ xuất
hiện, theo bạn trường hợp này máy tính bị lỗi gì? Cách khắc phục.
2. Máy tính của bạn xử lý bất thường, và bạn nghi ngờ máy tính của
mình bị nhiễm virus, sau khi quét virus, máy tính của bạn vẫn bị
những lỗi như trên, vậy nguyên nhân có thể là?
3. Trên máy tính trường hợp Folder options trong My Computer hay
Windows Explorer bị mất, nêu nguyên nhân thường gặp dẫn đến
tình trạng trên và cách khắc phục
4. khi truy cập vào registry xuất hiện hộp thoại sau:




Hình B.16.28: Lỗi truy cập

Nêu một số nguyên nhân xuất hiện hộp thoại trên và cách khắc phục

Virus, Worm và Trojan Horse khác nhau thế nào?
5.
Virus máy tính phá hoại những gì ?
6.
Thế nào là quét virus đúng cách? Ghi đầy đủ các bước.
7.
Hãy nêu các cách để phòng tránh virus máy tính
8.
Hãy cho biết các cách nhận biết máy tính bị nhiễm virus?
9.
Virus máy tính thường lây lan bằng các con đường nào?
10.
Tại sao phải luôn Update các chương trình diệt Virus?
11.
Sự khác nhau giữa các chương trình diệt Virus nội và chương trình
12.
diệt virus ngoại, ưu điểm và khuyết điểm của các chương trình
trên
13. Theo bạn có nên cài nhiều chương trình diệt virus trên máy tính
của mình?
14. Sự khác nhau giữa virus nội và virus ngoại, khi nào thì cần dùng
đến các chương trình diệt virus nội
15. Nêu một số các trường hợp nhận biết máy tính bị nhiễm virus và
cách khắc phục

176
BÀI 18: CÔNG CỤ TỐI ƯU HÓA MÁY TÍNH
Bài 17: PHỤC HỒI HỆ THỐNG VÀ BẢO VỆ DỮ LIỆU
Mục đích:
 Tìm hiểu về các chương trình phục hồi và bảo vệ hệ thống
 Cài đặt và sử dụng các chương trình phục hồi và b ảo v ệ h ệ
thống
 Thiết lập môi trường làm việc
 Gở bỏ chương trình
17.1. Chương trình phục hồi hệ thống
17.1.1. Giới thiệu
Với nhu cầu tránh người dùng thay đổi hệ thống hoặc đỡ m ất th ời gian
phải tạo dựng lại hệ thống như ban đầu, nên một số các cửa hàng
internet và các trường học ưa dùng các chương trình đóng băng ổ cứng;
một trong số đó là chương trình DeepFreeze. Ưu điểm của chương trình
này là hạn chế ghi bất cứ thứ gì lên đĩa cứng, phục hồi hệ thống sau khi
khởi động lại máy; nó cũng hạn chế Virus và spyware(một số ít trường
hợp vẫn thấy có virus lạ sau khi dùng DeepFreeze một thời gian, đa phần
không gây hại hệ thống ). Tuy nhiên, do vấn đề bảo mật nên chương
trình này có cách cài đặt, sử dụng hay gỡ bỏ khác biệt so với những phần
mềm thông thường. DeepFreeze được nhiều hãng phát triển với các tính
năng bổ trợ nhưng về cơ bản đều giống nhau
17.1.2 Cài đặt và sử dụng Deep freeze
Một số lưu ý trước khi cài đặt
Nếu cài mới hãy thoát khỏi tất cả các chương trình đang ch ạy và g ỡ
bỏ/vô hiệu hóa mọi công cụ diệt virus trước khi cài. Các phần mềm bảo
mật có thể xung đột với quá trình cài đặt. Không được dừng việc cài đ ặt
khi đã nhấn Start.
Nếu cài đè lên DeepFreeze có sẳn chúng ta phải vô hiệu hóa cài đ ặt hi ện
có và gỡ bỏ nó bằng trình Add/ Remove Programs của Windows hoặc
bằng chính tập tin uninstall trước khi cài bản mới.
Đừng thử gỡ DeepFreeze bằng tay vì việc này sẽ khiến cho hệ th ống b ị
trục trặc và chỉ còn cách format lại ổ cứng.
Tìm file setup.exe trong thư mục chương trình. Nhấn đúp chuột vào t ập
tin này, khi cửa sổ cài đặt hiện ra, chọn phiên bản hệ điều hành t ương
ứng. Sau đó, chọn ổ cứng để đóng băng (vì hiện nay ổ cứng thường chia
thành 2-3 ổ).
177
Nhấn Install. Chọn đĩa cần phục hồi lại sau mỗi lần khởi động




Hình B.17.1: Cài đặt Deep Freeze

Click chọn accept license Agreement > next > Finish . Quá trình cài đặt
được bắt đầu, sau khi cài đặt xong, máy chúng ta tự khởi động lại




Hình B.17.2: Đồng ý license

Sau khi khởi động lại vào Windows, DeepFreeze sẽ hỏi chúng ta có mu ốn
đặt password cho chương trình sau mỗi lần đăng nhập hay không? n ếu
muốn > chọn Yes > nhập Password vào




Hình B.17.3: Nhập Password

Sử dụng chương trình

178
BÀI 18: CÔNG CỤ TỐI ƯU HÓA MÁY TÍNH
Nếu muốn đăng nhập vào chương trình để thiết lập các tùy ch ọn, ta
nhấn giữ phím shift và double cilck vào biểu tượng DeepFreeze xuất hiện
màn hình đăng nhập như hình sau:




Hình B.17.4: Đăng nhập

Nhập password để vào chương trình nếu có
17.1.3. Gở bỏ chương trình
Để remove DeepFreeze, double clik vào biểu tượng DeepFreeze trên
thanh Taskbar, chọn Boot Thawed > click OK khởi động lại máy




Hình B.17.5: Gỡ bỏ chương trình

Sau khi khởi động lại máy chọn file setup và chọn uninstall > ok
17.2. Chương trình bảo vệ dữ liệu
17.2.1. Giới thiệu
Hiện nay nhu cầu về bảo vệ các dữ liệu được lưu trên máy tính là r ất
lớn, vì nếu dữ liệu chúng ta không được bảo mật tốt thì rất dễ dẫn đến
tình trạng bị sao chép và mất cắp dữ liệu chính vì thế chúng ta ph ải luôn
bảo vệ cho các dữ liệu quan trọng của mình, hiện nay trên th ị trường có
rất nhiều chương trình để phục vụ cho việc bảo vệ dữ liệu như: Files

179
Clock, Folder Guard…. nhưng dễ sử dụng và thông dụng trên thị trường
hiện nay là chương trình Hide Folders XP.
17.2.2. Sử dụng Hide Folders XP
Hide folders là chương trình ẩn và khóa thư mục tập tin rất dể s ử dụng,
khi chúng ta sử dụng hide folders để ẩn và khóa thư mục nào thì chúng ta
thiết lập các phương pháp bảo mật tương ứng
Các chức năng của Hide Folders




Hình B.17.6: Chương trình Hide Folders

Hide: dùng để ẩn các files và folders chức năng này rất cần thiết n ếu
chúng ta muốn ẩn đi các thư mục riêng tư
Lock: khóa thư mục nhưng không ẩn chúng, thích hợp để chúng ta khóa
các thư mục hệ thông quan trọng của Windos như System32
Hide and lock: chức năng này dùng để khóa và ẩn các thư mục, đây chính
là chức năng mặc định của chương trình. Chúng ta không nên s ử d ụng
chức năng này đối với các thư mục hệ thống của windows hay những
thư mục của các ứng dụng.
No protection: khi chúng ta sử dụng chức năng này là các th ư m ục của
chúng ta không được bảo mật.
Thiết lập password cho hide folders xp
Sau khi cài đặt xong chương trình sẽ yêu cầu đặt password cho ch ương
trình, nhập vào password và xác nhận lại, muốn thay đổi password vào
tool > change password và nhập lại password mới.




180
BÀI 18: CÔNG CỤ TỐI ƯU HÓA MÁY TÍNH




Hình B.17.7: Thiết lập password

Bảo mật cho hide folders xp: tools > setting > General đánh dấu chọn vào
ask password when unistall > chương trình yêu cầu nhập password khi
muốn gở bỏ.




Hình B.17.8: Chức năng bảo vệ

Chọn files hay thư mục cần bảo mật
Có bốn cách làm như sau:
Cách 1: vào menu files > add to list >




Hình B.17.9: Cộng đối tượng cần ẩn

Chọn add any folders or files xuất hiện hộp thoại

181
Hình B.17.10: Chọn đối tượng

Chọn thư mục hoặc tập tin muốn bảo vệ > chọn ok
Cách 2: chọn add trên thanh toolbar > chọn thư mục tập tin cần bảo vệ
Cách 3: drag chuột chọn những files hay thư mục trong cửa s ổ windows
explorer sau đó thả chúng vào trong cửa sổ hide folders xp
Cách 4: bấm chuột phải trên files hoặc thư mục sau đó chọn hide & lock
with hide folders xp( chức năng này được kích hoạt khi đánh d ấu ch ọn
vào dòng add command windows explorer context menu ở thẻ general của
phần setting )
Thiết lập cách thức bảo mật
Cách 1: files > set object protection chọn các thuộc tính nh ư hide( ẩn) lock
(khóa) hide and lock (ẩn và khóa) hay no protection (không tác động)




Hình B.17.11: Chọn cách bảo vệ



182
BÀI 18: CÔNG CỤ TỐI ƯU HÓA MÁY TÍNH
Lưu ý: các tính năng trên chỉ được kích hoạt khi chúng ta đã ch ọn th ư
mục hoặc tập tin cần bảo vệ
Cách 2: click chuột phải lên thư mục trong cửa sổ làm việc của ch ương
trình > chọn thuộc tính tác động lên thư mục.
Cách 3: click vào các nút hide, lock, hide and locktrên thanh toolbar.
Khôi phục
Sau khi thiết lập các thuộc tính trên thì thư mục sẽ bị ẩn hay khóa, mu ốn
mở khóa cho thư mục vào lại chương trình click chuột phải vào thư mục
chọn no protection, hay click vào biểu tuợng no protection trên giao diện
chính của chương trình.




Hình B.17.12: Gỡ đối tượng ẩn ra

Nếu muốn không đưa các danh sách thư mục và tập tin đã bảo vệ trước
đó khỏi chương trình, bấm chuột phải trên thư mục cần loại bỏ và chọn
remove item from list hoặc chọn thư mục đó và nhấn phím Del trên c ửa
sổ làm việc của chương trình.
Tóm lược:
 Tìm hiểu về các chương trình bảo vệ và phục hồi hệ thống
 Cài đặt và sử dụng Deep Freeze
 Thiết lập môi trường làm việc
 Gở bỏ chương trình
 Cài đặt và sử dụng Hide Folders
 Sử dụng các tính năng bảo vệ cho thư mục và tập tin




183
Bài tập:

1. Có thể thay đổi mật khẩu trong chương trình DeepFreeze được
không? Nếu được hãy thay đổi mật khẩu hiện có của chương trình
2. Mặc định chương trình DeepFreeze sẽ phục hồi lại hệ thống sau
một lần khởi động. Có cách nào để thay đổi mặc định đó không?
Nếu được bạn hãy tạo cho chương trình không thay đổi hệ thống
sau 3 lần khởi động
3. Làm cách nào để truy cập vào chương trình DeepFreeze
4. Hãy gở bỏ chương trình DeepFreeze ra khỏi máy tính của bạn
5. Dùng chương trình Hide Folder XP để ẩn một Folder. Liệu rằng
Folder đó có bị người khác tò mò gỡ bỏ chương trình Hide Folder
XP ra để xem không?
6. Khi mở chương trình Hide Folder XP lên dùng nhưng không muốn
chương trình này hiển thị trên Taskbar mà chỉ cho hiển thị bằng
phím tắt có được không? Nếu được ghi các bước thực hiện
7. Cho biết các phương pháp để ẩn một Folder trên máy tính của bạn,
thực hiện cách tối ưu nhất




184
BÀI 18: CÔNG CỤ TỐI ƯU HÓA MÁY TÍNH
BÀI 18: CÔNG CỤ TỐI ƯU HÓA MÁY TÍNH
Mục đích:
 Dọn dẹp và tổ chức cho hệ thống máy tính
 Bảo vệ sự riêng tư cho người dùng và dữ liệu trên máy tính
 Điều khiển và quản lý các chương trình trên máy tính
18.1. Giới thiệu các công cụ tối ưu hóa máy tính:
Sử dụng máy tính có hiệu quả cho công việc, không ảnh hưởng đến hệ
thống khác, tuổi thọ máy tính cao…phần lớn là phụ thuộc vào quá trình,
cách sử dụng tốt hay không của người dùng.
Quá trình sử dụng thường làm phát sinh các đối tượng đáng quan tâm cần
được xử lý như:
 Xuất hiện các file tạm, rác…
 Có nhiều chương trình lạ nguy hiểm
 Nhiều lỗi phần mềm phát sinh
 Máy tính chạy chậm hơn khả năng hiện có
 V.v...
Do đó, chúng ta nên tìm hiểu về các công cụ t ối ưu hóa máy tính để s ử
dụng, bảo quản và điều trị bệnh cho máy tính.
Có rất nhiều cách để giải quyết vấn đề lỗi phát sinh như trên v ới
phương pháp thủ công và phương pháp nhờ sự hỗ trợ của phần mềm.
Dùng phần mềm hỗ trợ là một trong những giải pháp khá hiệu qu ả và
triệt để. Các phần mềm tối ưu hóa máy tính có khả năng th ực hi ện t ốt
những công việc như Delete Doctor, Freeram XP Pro, BootVis, Konvertor,
XP Tools….
Với nhiều phần mềm đáp ứng nhu cầu như vậy, người dùng rất khó để
tiếp cận được hết. Chúng ta sẽ tìm hiểu một công cụ tối ưu hóa máy tính
phổ biến là XP Tools.
18.2. Công cụ XP Tools:




185
Hình B.18.1: Chương trình XP Tools

Hệ điều hành hoạt động trên máy tính sẽ linh hoạt, hiệu qu ả cho công
việc hơn với các phần mềm ứng dụng tương ứng cho từng công việc cụ
thể như: Công cụ dọn rác, bảo mật, sao lưu, t ổ chức khởi đ ộng, tăng
tốc…Công cụ XP Tools đã tích hợp nhiều phần mềm ứng dụng lại thành
một gói phần mềm “All in one” trợ giúp hơn 20 ứng dụng.
Chương trình này có dung lượng nhỏ, gọn khoảng 3,95 MB, giao diện
thân thiện, dễ sử dụng, cho hiệu quả cao. XP Tools có phiên bản trial, có
thể dùng thử hoặc mua với giá 59,95$ tại địa chỉ:
http://www.xptools.net/download.htm
Các chức năng của XP Tools được phân chia thành 4 nhóm với các ti ện
ích nhỏ kèm theo:
 Cleanup & Optimize
 Privacy & Security
 Maintain & Control
 Special Utilities
Chúng ta tìm hiểu các chức năng thường gặp và có thể học được nhiều
hơn trong quá trình sử dụng.
Dọn dẹp và tổ chức hệ thống:
Nhóm chức năng này làm nhiệm vụ dọn dẹp ổ cứng, Registry, t ổ ch ức
các chương trình khởi động, tối ưu bộ bộ nhớ và các tiện ích hỗ trợ khác
kèm theo.
Để sử dụng được nhóm chức năng trên, mở chương trình XP Tools, click
mục Cleanup & Optimize. Tại đây sẽ hiển thị lên các ti ện ích cho l ựa
chọn và sử dụng.
186
BÀI 18: CÔNG CỤ TỐI ƯU HÓA MÁY TÍNH
Dọn dẹp ổ đĩa:




Hình B.18.2: Dọn dẹp file tạm, rác

Các file tạm và file rác xuất hiện khi sao chép, xóa, sử dụng m ột ch ương
trình nào đó như Office, IE …Chức năng Clean Disk sẽ dọn vệ sinh máy
tính, có khả năng dọn tất cả rác trong Recycle Bin, Internet History Files,
Internet Cache Files, Temporaty Files cùng các file t ạm và file rác trên đĩa
cứng dạng Junk Files.
Cách sử dụng: Click vào biểu tượng Clean Disk và làm theo hướng dẫn
của chương trình theo hình minh họa.
18.2.1. Dọn dẹp Registry:




Hình B.18.3: Dọn dẹp Registry

Các khóa quan trọng nhất của hệ thống máy tính được giữ t ại đây. Chỉ
cần thay đổi một vài thông số cụ thể nào trong đó không theo ý t ốt s ẽ
làm ảnh hưởng nguy hiểm đến máy tính của chúng ta. Khi máy l ỡ b ị
Virus, do người khác hoặc chính ta thay đổi ngoài ý muốn…Chính là lúc
ta cần dọn dẹp và sửa lỗi lại cho Registry.
Cách sử dụng: Click vào biểu tượng Clean Registry và làm theo chỉ định
của chương trình theo hình minh họa trên.



187
18.2.2. Tổ chức các chương trình khởi động:
Khi hệ điều hành khởi động, một số chương trình ứng dụng khác cũng
khởi động cùng lúc đó sẽ gây nhiều phiền toái cho người dùng, đặc biệt
là làm chậm đáng kể tốc độ khởi động của máy. Tuy nhiên, cũng có
nhiều người dùng muốn có sự chọn lựa cho phép kiểm soát, quản lý các
chương trình cùng khởi động. Organize Starup sẽ giúp ta làm điều đó.




Hình B.18.4: Tổ chức khởi động

Cách sử dụng: Click vào biểu tượng Organize Starup và thực hiện theo
hình minh họa trên.
18.2.3. Tối ưu bộ nhớ:




Hình B.18.5: Tối ưu bộ nhớ

Chức năng này giúp tối ưu và quản lý bộ nhớ để làm tăng khả năng thực
thi công việc cho hệ thống bằng cách giảm phung phí bộ nhớ, tăng b ộ
nhớ ảo, chống phân mảnh cho RAM thực và RAM ảo, t ận dùng nhiều
dung lượng bộ nhớ cho các chương trình quan trọng hoạt động, tăng hiệu
quả hoạt động cho cả CPU và bộ nhớ Cache.
188
BÀI 18: CÔNG CỤ TỐI ƯU HÓA MÁY TÍNH
Cách sử dụng: Click vào biểu tượng Optimize Memory à Free
Memory. Kết quả sẽ được hiển thị dưới thanh Memory Status.
18.2.3. Sửa lỗi Shortcuts:




Hình B.18.6: Sửa lỗi Shortcuts

Các Shortcuts trên màn hình desktop xảy ra lỗi không dùng đ ược khi
Shortcuts không xác định được file gốc của mình ở đâu, chẳng hạn như
bị chuyển đi nơi khác, bị xóa, bị hư… sẽ làm cho biểu tượng Shortcuts
không còn tác dụng. Repair Shortcuts sẽ giúp ta dò tìm để xác định lỗi
chính xác và có khắc phục được hay không cho tình huống này.
Cách sử dụng: Click vào biểu tượng Repair Shortcuts và làm theo
hướng dẫn của chương trình.
18.2.4. Bảo vệ thông tin cá nhân:
Yêu cầu về an toàn dữ liệu và thông tin là vấn đề được đặt lên hàng đầu
cho cả người dùng và người kỹ thuật. Một vài phương pháp bảo vệ cơ
bản được chức năng Privacy & Security của XP Tools hỗ trợ được tìm
hiểu dưới đây.
Xóa dấu vết chương trình:




Hình B.18.7: Xóa dấu vết truy cập
189
Khi sử dụng máy tính, người dùng không muốn để lại các dấu vết mình
đã làm trên máy tính để hạn chế khả năng khai thác thông tin c ủa gián
điệp. Clean Tracks sẽ giúp ta làm tốt công việc đó qua tiện ích Track
Washer. Đây là tiện ích mà chúng ta nên dùng hàng ngày trước khi t ắt
máy.
Cách sử dụng: Click vào biểu tượng Clean Tracks và làm theo chỉ dẫn
của chương trình.
Xóa dấu vết truy cập Internet:
Truy cập lên Internet, người dùng có khả năng bị tiếp xúc với Virus, gián
điệp… là rất cao. Do đó, công cụ bảo vệ máy tính là vô cùng cần thi ết.
Tính năng Clean IE Tracks là một trong những giải pháp giúp bảo vệ
máy tính. Chức năng này là công cụ hiếm thấy hiện nay có thể giúp xem
được URLs và History trong IE. Nó có thể xóa sạch hết tất cả những
thông tin được lưu trữ hoặc ẩn ở đây mà không cần phải Restart máy lại.




Hình B.18.8. Xóa dấu vết Internet

Cách sử dụng: Click vào biểu tượng Clean IE Tracks và thực hiện theo
chỉ dẫn của chương trình.
18.2.5. Điều khiển và quản lý các chương trình trên máy tính:
Điều khiển, quản lý quá trình hoạt động của các chương trình trên máy
tính là giải pháp khá quan trọng. Nhóm chức năng Maintain&Control làm
nhiệm vụ này. Sử dụng chương trình bằng cách:
Trên giao diện chương trình, click Maintain&Control. Tại đây s ẽ hiển th ị
các tiện ích làm việc cho nhóm chức năng này. Các tiện ích đ ược quan
tâm như:
Quản lý chương trình đang thực thi:

190
BÀI 18: CÔNG CỤ TỐI ƯU HÓA MÁY TÍNH
Chức năng này sẽ cho biết thông tin chi tiết về các ch ương trình đang
hoạt động với hệ điều hành và chỉ ra danh sách của những chương trình
đang chạy với thông tin về tên, chế độ ưu tiên và đường dẫn đến t ừng vị
trí và cung cấp các chức năng nhằm giúp người dùng quản lý đ ược quá
trình hoạt đông của các chương trình trên hệ thống máy tính.




Hình B.18.9: Các chương trình thực thi

Bảo vệ trình duyệt Internet Explorer




Hình B.18.10: Bảo vệ trình duyệt

Công cụ có chức năng sửa chữa IE, bao gồm: Homepage, IE Title,
Context Menu, Toolbar. Protect IE có thể khôi phục t ất cả các ch ương
trình cài đặt mặc định
Cách sử dụng: Click vào biểu tượng Protech IE và thực hiện theo h ướng
dẫn của chương trình.
Tóm lược:
 Cách dọn dẹp ổ đĩa
 Cách dọn dẹp Registry
 Tổ chức các chương trình khởi động
191
 Cách tối ưu bộ nhớ
 Sửa lỗi cho shortcut
 Xóa các dấu vết truy cập trên máy tính
 Quản lý các chương trình đang thực thi
 Bảo vệ trình duyệt Internet Explorer
Bài tập:
Các chức năng nào của XP Tools giúp dọn dẹp và t ổ ch ức cho
1.
hệ thống?
Thực hiện các thao tác dọn dẹp và tổ chức hệ thống
2.
. Dùng XP Tools, sử dụng chức năng bảo vệ thông tin cá nhân
3
Giải pháp nào để điều khiển và quản lý các chương trình trên
4.
máy tính?
Khi nào cần dùng phần mềm XP Tools?
5.




192
BÀI 18: CÔNG CỤ TỐI ƯU HÓA MÁY TÍNH
BÀI 19: CÔNG CỤ CHUYỂN ĐỔI FILE
Tóm lược:
 Chuyển đổi file văn bản
 Chuyển đổi file âm thanh
19.1. Giới thiệu:
Làm việc với dữ liệu trên máy tính, tiếp xúc với nhiều d ạng file khác
nhau như file word, excel, video, audio… có thể làm cho công việc ph ức
tạp hóa hơn. Để đơn giản, tiện lợi hơn cho công việc này thì nên cần có
các công cụ trợ giúp cho việc tạo ra các loại file, t ổ chức, đ ọc file,
chuyển đổi qua lại giữa các định dạng file…
Công cụ chuyển đổi có nhiều loại khác nhau và khá đa dạng như: Adobe
Acrobat professional, Able2Extract, Solid Converter, Xilisoft Video
Converter, VideoConvertMaster, Portable Video Converter…. Chúng ta
tập trung vào các công cụ điển hình để hỗ trợ cho các công vi ệc thông
dụng như các công cụ hỗ trợ cho các file văn bản, các file âm thanh.
19.2. Công cụ chuyển đổi file văn bản
Công cụ Adobe Acrobat Professional




Hình B.19.1: Adobe Acrobat Professional

Adobe Acrobat là một chương trình tạo và đọc file PDF ( Portable
Document Format).
Vấn đề đặt ra là tại sao phải dùng file dạng PDF? Tài liệu gọn nh ẹ, lưu
hành không bị lỗi font, không bị thay đổi n ội dung, cấu trúc…là s ự mong
muốn của người dùng. Adobe Acrobat sẽ hỗ trợ công việc đó.

193
Các điểm mạnh của Adobe Acrobat được chia thành 3 nhóm:
 Đọc được nhiều loại file PDF tạo nên từ các chương trình khác
 Tạo nên tài liệu PDF từ nhiều loại văn bản khác
 Chuyển đổi sang nhiều dạng văn bản khác từ PDF
Để sử dụng được chương trình này, người dùng cần có bản quyền.
Chương trình có thể được mua hoặc xem nội dung chi tiết và t ải về
phiên bản dùng thử tại địa chỉ:
http://www.adobe.com/products/acrobatpro/tryout.html
Chương trình có dung lượng khá lớn, tuy nhiên vấn đề đó không ảnh
hưởng tới hệ thống mà phải công nhận các tính năng ưu việt cần khai
thác sử dụng.
19.2.1. Cách sử dụng:
Đọc tài liệu PDF
File PDF có thể mở trực tiếp từ file tài liệu đó, hoặc cách th ứ hai là m ở
chương trình Adobe Acrobat trước rồi click File à Open à chọn file
PDF cần mở.




Hình B.19.2: Mở file PDF



Tạo file tài liệu PDF
Tạo PDF từ một file có sẵn




194
BÀI 18: CÔNG CỤ TỐI ƯU HÓA MÁY TÍNH




Hình B.19.3: Tạo PDF từ một file

File à Creat PDF à From File à chọn loại file cần chuyển đổi.
Click vào Settings để soạn thảo theo mặc định hoặc theo tùy chọn.
Click Open để chuyển đổi file được chọn sang PDF
Tạo PDF từ nhiều file khác nhau




Hình B.19.4: Tạo file PDF từ nhiều file

File à Creat PDF à From Multiple Files
Click Browse à chọn các File cần chuyển đổi à Click Add
Để thay đổi trật tự các File trong danh sách đã chọn, ta dùng tab Move Up
để chuyển lên, tab Move Down để chuyển xuống, tab Remove để xóa đi.
Click OK để chuyển đổi và hợp nhất các Files đã chọn thành file PDF.
Tạo PDF từ ảnh chụp màn hình ( Screan Captures):




Hình B.19.5: Tạo PDF từ ảnh



Capture hình ảnh cần chuyển đổi à File à Creat PDF à From
Clipboard Image.

195
Tạo PDF từ trang Web

Click vào biểu tượng trên thanh toolbar của trang Web muốn chuyển
đổi à Convert Web Page to PDF.




Hình B.19.6: Tạo PDF từ Web

Tạo PDF rồi đính kèm file vào Email Microsoft Outlook




HÌnh B.19.7: Tạo PDF và gởi mail

Click chuột phải vào file muốn chuyển
Chọn Convert to Adobe PDF Email




196
BÀI 18: CÔNG CỤ TỐI ƯU HÓA MÁY TÍNH
19.2.2. Chuyển đổi PDF sang các dạng văn bản khác:
File à Save As




Hình B.19.8: Chuyển PDF sang dạng khác

Chọn loại định dạng cần chuyển đến




Hình B.19.9: Chọn định dạng

Click Save.
Lưu ý: Khi chuyển đổi dạng file văn bản có thể xảy ra lỗi v ề kích
thước, định dạng font, bảng tính, vị trí file hình ảnh. Lỗi này đ ược kh ắc
phục bằng cách điều chỉnh và định dạng văn bản lại.
Trong trường hợp chuyển đổi từ văn bản Office sang PDF thì ta phải cẩn
thận định dạng kỹ văn bản trước khi chuyển đổi.




197
19.3. Công cụ chuyển đổi file âm thanh:
19.3.1 Công cụ Xilisoft Video Converter:




Hình B.19.10: Xilisoft Video Converter

Xilisoft Video Converter là một công cụ chuyển đổi mạnh và đa năng.
Chương trình này có thể chuyển đổi qua lại được hầu hết các loại định
dạng Video phổ biến như AVI, MPEG, WMV, MP4, 3GP, H.264, DVD,
VCD, SVCD, MOV, RM, Xvid …và các dạng Audio nh ư MP2, MP3,
AC3, RA, M4A, OGG, AAC…
So sánh từ khả năng trên đủ để công nhận đây đúng là công cụ đa dụng
với nhiều chức năng được phân thành các nhóm như sau:
 Chuyển đổi các dạng video, audio
 Tự động cắt file theo yêu cầu
 Chuyển đổi nhiều file cùng một lúc
 Cho phép xem trước rồi thực hiện
 Có thể cho quá trình chuyển đổi tạm nghỉ để làm việc khác rồi
trở lại sau
 Hỗ trợ nhiều giao diện màu sắc
Để sử dụng chương trình này chúng ta phải mua bản quyền hoặc xem
thông tin chi tiết và download phiên bản dùng thử tại địa chỉ:
http://www.xilisoft.com/video-converter.html
http://www.xilisoft.com/video-converter/tutorial.html



198
BÀI 18: CÔNG CỤ TỐI ƯU HÓA MÁY TÍNH
19.3.2. Cách sử dụng:
Chương trình có giao diện thân thiện, chúng ta có thể xem thông tin của
chương trình và thực hiện chuyển đổi file dễ dàng.
Nhấp Double vào Shortcut của chương trình để hiển thị ra giao diện à
Nhấp menu Helpà chọn About để xem thông tin giới thiệu về chương
trình
Nhấp biểu tượng Add để chọn File nào muốn chuyển đổi




Hình B.19.11: Chọn file chuyển đổi

Chọn file chuyển đổi à Click Open
Vào Profile chọn định dạng muốn chuyển đến




Hình B.19.12: Chọn loại định dạng

 Chọn Browse chỉ nơi lưu sau khi Convert xong
 Vào Zoom chọn lựa kích thước File
 Vào Split chọn dung lượng File được cắt ra

199
Vậy là file được chọn sẽ chuyển đổi thành dạng file theo yêu cầu.
Tóm lược:
 Chuyển đổi một loại file văn bản sang một dạng file văn b ản
khác
 Chuyển đổi nhiều file văn bản sang một loại file văn bản khác
 Chuyển đổi một dạng file âm thanh sang một dạng file khác
Bài tập:

Trình bày lợi ích
1.
sử dụng phần mềm chuyển đổi file
Thực hiện chuyển đổi một file tài liệu sang loại file có định
2.
dạng kiểu khác
Thực hiện chuyển đổi kết hợp nhiều file sang một loại file có
3.
định dạng kiểu khác
Thực hiện chuyển đổi file Video sang file audio
4.
Cho biết vài phần mềm chuyển đổi file thông dụng và các loại
5.
file có hỗ trợ




200
BÀI 18: CÔNG CỤ TỐI ƯU HÓA MÁY TÍNH
BÀI 20: CẮT HÌNH, QUAY PHIM
Mục đích:
Sử dụng được công cụ Snagit

Chụp ảnh màn hình desktop theo nhiều cách

Quay phim các hoạt động trên màn hình desktop

Chỉnh sửa hình ảnh với Snagit

20.1. Giới thiệu:
Trong công việc soạn thảo văn bản, minh họa tài liệu cho sinh đ ộng, mô
phỏng các đề tài, công việc… thì vấn đề chụp hình và quay phim màn
hình máy tính là khá hữu dụng và cần thiết.
Hiện nay có rất nhiều phần mềm cắt hình, quay phim đáp ứng đ ược
công việc trên như Print Screen SysRq, Screenflash, Screenhunter, Snagit,
FSCapture… Với mục đích sử dụng được các phần mềm này làm công
cụ hỗ trợ tốt hơn cho công việc, chúng ta tìm hiểu về phần m ềm đang
được sử dụng phổ biến cho công việc cắt hình, quay phim là Snagit 8.2.
20.2. Công cụ Snagit:




Hình B.20.1: Chương trình Snagit

Sử dụng công cụ Snagit sẽ tiện lợi hơn về giao diện thân thiện bằng
hình ảnh, cách sử dụng trực quan, thực hiện công việc nhanh… Các chức
năng mạnh mẽ của Snagit tóm tắt như sau:
 Chụp hình từng đối tượng trên màn hình theo tùy chọn của người
dùng ( Khu vực, cửa sổ, màn hình đầy đủ…)

201
 Sau khi chụp hình xong, công cụ này sẽ cho tùy chọn n ơi in, lưu
trực tiếp ( Clipboard, Email, Catalog. Office…)
 Cho phép chỉnh sửa file ảnh về kích thước, màu sắc, hiệu ứng…
 Quay phim các hoạt động, hình ảnh, thao tác…. trên màn hình và
được lưu lại dạng file Video.
 …V.v…
Phần mềm Snagit có bản quyền được bán với giá 39,95$. Hiện t ại có
phiên bản trial, người dùng có thể xem thông tin, mua hoặc download v ề
dùng thử tại địa chỉ:
http://www.techsmith.com/purchase/default.asp
Chúng ta sẽ đi vào tìm hiểu chức năng thông dụng của Snagit.
20.2.1 Chức năng chụp ảnh trên màn hình:
Theo giao diện chính của chương trình, có 5 sự lựa chọn cho việc ch ụp
ảnh ở phần 4: Basic Capture Profiles như hình minh họa dưới.




Hình B.20.2: Chức năng chụp ảnh

Các sự chọn lựa này cho phép chọn khu vực muốn chụp ( Region), ch ụp
nguyên cửa sổ (Window), chụp đầy đủ màn hình ( Full screen)…
Cách chụp ảnh trên màn hình máy tính:
Xác định đối tượng muốn chụp ảnh và mở ra sẵn trên màn hình máy tính.
( Chụp ảnh văn bản, hình, …). VD: Ta chọn màn hình nền desktop.




202
BÀI 18: CÔNG CỤ TỐI ƯU HÓA MÁY TÍNH




Hình B.20.3: Ảnh chụp từ Snagit

Chọn lựa vị trí chụp ảnh từ Profiles ở vị trí Basic Capture
Profiles( Region, window,…). VD: Chọn Window

Click vào biểu tượng Capture màu đỏ như hình dưới. Chương trình sẽ
nhận yêu cầu và đợi người dùng click chuột vào nơi chụp ảnh.




Hình B.20.4: Tiến hành chụp ảnh

Kết quả chụp được ảnh và cho phép chỉnh sửa như hình minh họa:




Hình B.20.5: Kết quả ảnh chụp được

Sau khi chỉnh sửa xong, chọn vị trí lưu lại. VD: chọn cách lưu trực ti ếp
vào văn bản đang soạn thảo bằng cách click vào biểu t ượng Word trên
thanh điều chỉnh dưới.


203
Hình B.20.6: Chức năng lưu

Thực hiện xong, Click Done để đóng cửa sổ làm việc và trở lại giao diện
chính như ban đầu.
20.2.2. Chức năng quay phim trên màn hình:
Quay phim được thực hiện tại cửa sổ như hình minh họa:




Hình B.20.7: Chức năng quay phim

Xác định đối tượng muốn quay phim cho hiển thị trước. VD: Chọn màn
hình nền desktop để quay.
Chọn biểu tượng Record Screen Video trong vùng Other Capture Profiles
của vùng Profiles.
Click vào biểu tượng Capture màu đỏ như hình trên.
Chọn lựa vị trí, tọa độ muốn quay phim bằng cách drag chuột
Theo hướng dẫn của chương trình, Click Start để bắt đầu quay, muốn
hủy bỏ thì click Cancel.
Khi đang quay, muốn dừng lại thì click vào biểu tượng chương trình t ại
System Tray, rồi click vào Stop.
Chọn vị trí lưu lại file vừa quay được. File quay được có dạng Video, có
thể mở được bằng nhiều trình khác nhau như Media Player.
Click Done để đóng cửa sổ làm việc và tự động trở về giao diện chính
ban đầu.
Tóm lược:
 Tìm hiểu về công cụ Snagit
 Sử dụng chức năng chụp ảnh màn hình desktop
204
BÀI 18: CÔNG CỤ TỐI ƯU HÓA MÁY TÍNH
 Sử dụng chức năng quay phim các hoạt đông trên màn hình
desktop
 Thực hiện các thao tác chỉnh sửa ảnh được tạo ra từ Snagit
Bài tập:
1. Cách chụp ảnh trên màn hình máy tính
2. Trình bày cách chụp ảnh màn hình desktop và vài thao tác chỉnh
sửa.
3. Cách quay phim các hoạt động trên máy tính?
4. Cài đặt phần mềm tiện ích Winrar và quay phim lại các thao tác
cài đặt đó.
5. Khi nào cần dùng phần mềm cắt hình, quay phim?




205
BÀI 21: NÉN VÀ GIẢI NÉN
Mục đích:
 Hiểu về phần mềm nén và giải nén
 Thực hiện nén và giải nén theo nhiều cách khác nhau
 Các tính năng khác của phần mềm Winrar
21.1. Giới thiệu chức năng nén và giải nén:
Ngày nay, nhu cầu lưu trữ dữ liệu trên máy tính rất lớn. Để đáp ứng yêu
cầu thực tế, các thiết bị lưu trữ đang được nâng cao về dung lượng. Tuy
nhiên, dung lượng của thiết bị lưu trữ lớn vẫn chưa làm hài lòng cho
công việc người dùng khi gặp dữ liệu có dung lượng lớn như: Sao chép
dữ liệu này tốn thời gian, tính lưu động chưa kinh tế, dữ liệu chưa đủ an
toàn, …
Trước tình hình trên, chương trình nén ra đời h ỗ trợ cho ng ười dùng
nhiều việc rất hiệu quả. Chương trình nén có khả năng thu nh ỏ d ữ liệu
đáng kể, bảo vệ an toàn hơn cho dữ liệu, chia nhỏ file…
Bên cạnh việc nén, chức năng giải nén cũng có nhiều tính năng hữu dụng
như: Giải nén theo chế độ tự bung, giải nén và xóa file gốc, giải nén ráp
nhiều file rời…
Với tiện ích hữu dụng như thế, hầu như các máy tính đ ều đ ược ng ười
dùng sử dụng chương trình nén. Các chương trình nén thông d ụng nh ất
hiện nay là Winrar và winzip. Chúng ta sẽ tìm hiểu v ề ch ương trình
Winrar.
21.2. Winrar:




Hình B.21.1: Chương trình Winrar


206
BÀI 18: CÔNG CỤ TỐI ƯU HÓA MÁY TÍNH


Các chức năng nổi bật của chương trình Winrar làm cho người dùng quan
tâm đó là:
 Hỗ trợ cho cả chuẩn nén RAR và ZIP
 Tạo, quản lý, điều khiển lưu trữ
 Tạo file nén tự bung
 Bảo vệ cho file nén bằng password
 Nén và cắt file thành các file có dung lượng nhỏ hơn
 Chương trình có phiên bản trial, người dùng có thể mua hoặc
download về dùng thử tại địa chỉ: http://www.rarlab.com/
21.3. Cách sử dụng:
Chương trình được sử dụng rất nhanh gọn và hiệu quả
Chọn đối tượng dữ liệu muốn nén nhỏ lại

Click chuột phải và chọn phương pháp nén




Hình B.21.2: Chọn phương pháp nén

Các trường hợp nén và giải nén:
Nén dữ liệu theo chuẩn Rar:
 Click chuột phải lên file cần nén
 Chọn Add to Archive để nén và tùy chọn được nhiều chế độ,
xác định nơi lưu trữ
 Chọn Add to “tên file cần nén”.Rar để được nén nhanh tại vị trí
này theo mặc định với tên cũ của file ban đầu

207
 Chọn Compress and email để nén và đính kèm vào mail để gởi
đi
 Chọn Compress to “ tên file cần nén”.Rar and email để nén
theo mặc định và đính kèm vào mail




Hình B.21.3: Các chức năng nén

21.3.1. Nén theo chuẩn Zip:
Click phải chuột tại folder cần nén rồi chọn Add to Archive, sau đó click
vào ô dành cho Zip và click OK như hình vẽ minh họa ở dưới.




Hình B.21.4: Nén theo chuẩn Zip

21.3.2. Tạo file nén tự bung:
Trường hợp ta muốn nén dữ liệu từ nơi khác đem về máy nhà. Khi m ở ra
xem thì nhận ra máy ta không có chương trình Winrar. Vậy là không th ể
giải nén ra xem được. File nén tự bung sẽ khắc phục tình huống đó, c ách
thực hiện như sau:
208
BÀI 18: CÔNG CỤ TỐI ƯU HÓA MÁY TÍNH
Click phải chuột tại file hoặc folder muốn tạo rồi chọn Add to Archive
sau đó click vào Create SFX archive.
Muốn File nén tự bung đó khi chạy sẽ nén vào m ột thư mục nào đó thì
phải làm tiếp như sau:
Click tab Advance rồi chọn SFX Options…Xuất hiện một bảng, ta gõ tên
thư mục muốn đến vào ô Path to Extract




Hình B.21.5: Nén chế độ tự bung

21.3.3. Tách file :
Khi gặp trường hợp dữ liệu nén vẫn còn dung lượng lớn, ta không thể
chép về với đĩa mềm, hoặc thiết bị khác. Tính năng tách file l ớn thành
nhiều file nhỏ sẽ giải quyết trường hợp này. Cách làm như sau:
Cắt File có dung lượng ổ đĩa mềm được mặc định là 1,38 MB. Chúng ta
bắt đầu bằng cách click phải chuột vào folder được chọn, ch ọn Add to
Archive, click vào tab Profiles và chọn Creat 1,44 MB volumes rồi click
OK.




Hình B.21.6: Chức năng tách file

209
Để khôi phục lại, ta chỉ cần giải nén cho một trong những folder đ ược
cắt ra trước đó. Winrar sẽ tự động kết nối với các folder còn lại để giải
nén ra cho kết quả là một file hoàn chỉnh như ban đầu.
Cắt folder theo dung lượng tùy chọn, được thực hiện như sau:
Click phải chuột vào vào folder muốn nén và cắt rồi chọn Add to
Archive. Sau đó gõ dung lượng muốn cắt ra vào ô Split to volumes, bytes.




Hình B.21.7: Chọn dung lượng tách file

21.3.4. Đặt Password cho file nén:
WinRar hỗ trợ bảo mật bằng cách đặt Pass word cho file nén, mỗi khi có
người chạy (đối với file nén tự bung) hay giải nén thì file nén lại yêu cầu
nhập đúng Password. Cách thiết lập Password cho file nén nh ư sau:
Đầu tiên click phải tại file hoặc folder rồi Add to Archive, chọn kiểu file
nén (Zip, Rar, SFX). Sau đó ở Tab Advanced chọn Set Password… Trong
ô Enter Password bạn gõ Password(gõ 2 lần) rồi OK là xong. N ếu click
vào ô Show password thì Password sẽ hiện rõ chữ và chỉ đòi hỏi phải gõ 1
lần thôi.




210
BÀI 18: CÔNG CỤ TỐI ƯU HÓA MÁY TÍNH




Hình B.21.8: Đặt password cho file nén

Tóm lược:
 Tìm hiểu về nén và giải nén
 Nén theo chuẩn zip, winrar
 Tạo file nén tự bung
 Cài đặt password cho file nén
 Tách file nén
 Nén và đính kèm file gởi Email
Bài tập:

Lợi ích sử dụng chương trình nén và giải nén?
1.
Trình bày các tính năng của chương trình nén và giải nén Winrar.
2.
Cách nén file dữ liệu và bảo vệ file nén đó bằng password?
3.
Thực hiện tách file nén với dung lượng ổ đĩa A, dung lượng theo
4.
yêu cầu.
5. Nén file bằng 3 chương trình nén khác nhau, nhận xét kết quả.
Cho biết nên sử dụng từng chương trình trong trường hợp nào?




211
BÀI 22: CÔNG CỤ DÒ TÌM PASSWORD
Mục đích:
 Tìm hiểu về chương trình dò tìm password
 Sử dụng công cụ dò tìm password
 Khắc phục các sự cố khi quên password cho tài liệu
22.1. Giới thiệu:
Một trong những vấn đề cần phải có password đi kèm tài liệu là sự b ảo
mật cho dữ liệu. Tuy nhiên, vì đảm bảo an toàn cho nên m ột người dùng
có thể có nhiều tài liệu với nhiều password được đặt rất phức tạp và khó
nhớ. Vì thế sẽ có lúc cần tìm lại password đã thiết đặt trước đó. Đồng
thời với việc biết sử dụng các công cụ dò tìm password là hi ểu và có
cách bảo vệ hợp lý cho dữ liệu.
Các chương trình hỗ trợ công việc trên có rất nhiều loại khác nhau như
dò password đa năng Passware Kit, dò password Office aofpr_250, Crack
password Office MDPasCrk10…, chúng ta tìm hiểu về phần mềm ph ổ
biến msoDemoSetup.
22.2. Công cụ msoDemoSetup:




Hình B.22.1: Chương trình msoDemoSetup



212
BÀI 18: CÔNG CỤ TỐI ƯU HÓA MÁY TÍNH
MsoDemoSetup là chương trình dò tìm password đa năng, hỗ trợ cho rất
nhiều dạng dữ liệu như office, PDF, email…
Tính theo sự phức tạp của password thì chương trình này có ph ụ thu ộc
vào thời gian dò tìm nhanh hay chậm. Chẳng hạn đối với máy P.4, 2.8GH
thì password đơn giản khoảng 7 ký tự thì có thể dò không t ới 1 phút.
Nhưng nhiều ký tự hơn mà vẫn đơn giản như chỉ bằng số hoặc ký t ự
thường thì khoảng 3 phút. Còn nếu có kèm theo cả số và ký t ự đ ặc bi ệt
thì mất vài giờ mới có thể dò tìm được.
msoDemoSetup sẽ giúp chúng ta dò tìm lại password cho các loại tài
liệu: Office, PDF, email, …
Chương trình này cho phép download dùng thử hoặc mua t ại đ ịa ch ỉ:
www.PasswordTools.com
22.3. Cách sử dụng:
Để dò tìm password của một tài liệu ta làm như sau:
Xác định đối tượng cần dò password

Start à All Program à PasswordTools à loại đối tượng cần dò




Hình B.22.2: Chọn loại tài liệu

Click vào Open để tiếp tục




213
Hình B.22.3: Cho chương trình hoạt động

Click chuột vào vị trí hướng dẫn của chương trình




Hình B.22.4: Tiến hành theo chỉ dẫn

Chọn tài liệu cần dò và click Open




214
BÀI 18: CÔNG CỤ TỐI ƯU HÓA MÁY TÍNH




Hình B.22.5: Chọn tài liệu

Sau đó, click Continue theo sự chỉ dẫn của chương trình
Cuối cùng, theo sự hướng dẫn của chương trình và đợi chờ kết quả
Theo hình minh họa trên thì chương trình đã dò được password và công
bố là : 123




Hình B.22.6: Kết quả hoàn thành

Tóm lược:
 Hiểu khi nào cần đến chương trình dò tìm password
 Hiểu về các chương trình dò tìm password
 Cách dò tìm password với msodemosetup

215
 Hiểu tính quan trọng về bảo mật để tốt hơn cho tài liệu riêng tư
Bài tập:

1. Khi nào cần sử dụng công cụ dò tìm password?
2. Công cụ msoDemoSetup có thể dò tìm được password cho những
dạng tài liệu nào?
3. Trình bày cách dò tìm password cho file Excel
4. Những hạn chế khi sử dụng công cụ dò tìm password
5. Là người sử dụng máy tính phục vụ cho công việc, chúng ta cần
quan tâm vấn đề gì sau khi học qua bài này?




216
BÀI 18: CÔNG CỤ TỐI ƯU HÓA MÁY TÍNH
BÀI 23: CÁC CHƯƠNG TRÌNH GAME
23.1. Tổng quan về chương trình game
Game là lĩnh vực giải trí phục vụ cho mọi đối tượng sử dụng máy tính.
Sự phát triển các chương trình game ngày nay hầu như đi song song v ới
sự phát triển của công nghệ thông tin mà một số nhà sản xuất chuyên
sản xuất thiết bị phục vụ cho nhu cầu chơi game. Ngày nay, game được
phát triển theo nhiều thể lọai khác nhau cơ bản chia làm hai lo ại game
offline và online.
23.2. Game Offline:
23.2.1. Giới thiệu Game Offline:
Game offline (hay còn được gọi là game PC) là các game được cài đ ặt và
chạy trực tiếp trên đĩa cứng máy tính. Với thể loại game này được nhiều
người biết đến với mục đích giải trí tức thời bởi nội dung game nh ẹ
nhàng không phức tạp và được chia nhiều cấp độ chơi, không đòi h ỏi
phối hợp nhiều người chơi.
23.2.2. Đặc điểm của game offline
Game offline thông thường không đòi hỏi máy tính có cấu hình quá cao,
không yêu cầu nhiều điều kiện. Thể loại game này cũng có rất nhi ều
dạng như:
Game mini: Rất gọn nhẹ, có thể không cần cài đặt, chỉ cần chạy t ừ file
trực tiếp. Đối với những game này ít xảy ra sự cố trong khi chơi và hầu
như không làm ảnh hưởng gì đến máy tính.

Game hành động, chiến thuật: Những game này đòi hỏi máy có cấu hình
lớn hơn và cần phải cài đặt.
23.3. Game Online
Giới thiệu game Online:
Game online mới phát triển mạnh ở Việt Nam khoảng hai năm g ần đây
và hiện nay có thể nói là thể loại game được ưa chuộng nhất của giới
chơi game. Thể loại game này đòi hỏi phải đầu t ư thời gian cũng như
điều kiện khi chơi.
Đặc điểm của game online:
Với game này đòi hỏi người chơi phải có nhiều thời gian cũng nh ư đ ầu
tư về yêu cầu và điều kiện khá cao như:
 Máy có cấu hình cao đặc biệt là card màn hình.
217
 Phải kết nối Internet (online) trong lúc chơi
 Cách cài đặt game cũng như thiết lập phức tạp.
 Ngoài sự đòi hỏi về yêu cầu, điều kiện, … nguyên t ắc chung để
chơi là phải đăng ký qua các bước sau:
 Đăng ký account trên website của game (có phí hay miễn phí tùy
game)
 Download chương trình và cài đặt lên máy tính.
 Từ chương trình vừa cài, thực thi và đăng nhập vào máy chủ của
game
 Chọn nhân vật và chơi.
Nói chung những game thuộc thể loại này từ cách cài, cách chơi phức t ạp
hơn game offline nhiều cho nên trước khi cài đặt nên tham kh ảo hướng
dẫn trên website của game. Chúng ta sẽ nhận được sự hướng dẫn về yêu
cầu thiết bị, cách đăng ký, cách chơi…
23.4. Các sự cố thường xảy ra đối với các chương trình game
Tuy các chương trình game căn bản được chia hai thể loại, trong m ỗi
loại có rất nhiều thể loại khác nữa như game hành động, game chi ến
thuật, game nhập vai, game mini … tương ứng mỗi loại là một kiểu
chương trình như là phần mềm chạy trên máy vi tính và đương nhiên nó
cũng có những sự cố, những vấn đề trong khi sử dụng và v ới mỗi lo ại
game có một kiểu sự cố khác nhau như:
Sau khi cài chương trình tự động chơi game MU Online, máy tính ch ạy
chậm hơn bình thường là do khi chương trình được kích hoạt nó sẽ chạy
như là chương trình thường trú, chiếm nhiều dung lượng bộ nhớ. Khi
này chúng ta phải tắt bằng vào cách mở Taskmanager -> ch ọn Processes,
và tắt chương trình




218
BÀI 18: CÔNG CỤ TỐI ƯU HÓA MÁY TÍNH




Hình B.23.1: Chức năng Task Manager

Game FIFI Manager 07 yêu cầu bộ nhớ ảo t ối thiểu 768MB, nên khi
chương trình này chơi trên máy tính có vùng nh ớ ảo còn trống nh ỏ h ơn
768MB sẽ báo lỗi như sau “FIFA Manager 07 requires at least…”: Khi
này chỉ vào Virtual Memory tăng vùng nhớ ảo xem như khắc phục đ ược
lỗi.




Hình B.23.2: Thay đổi bộ nhớ ảo



219
Có một số game online sau khi cài phải update thêm dữ liệu n ếu không,
chương trình sẽ báo thiếu file. Trường hợp này phải lưu ý:
Một số game yêu cầu đúng card màn hình có bộ nhớ lớn hoặc đòi h ỏi
phải có card đồ họa đúng theo yêu cầu của game thì m ới chơi đ ược ví du
như game Onimusha 3.
Trong khi cài game, chương trình báo thiếu file, trường h ợp này g ặp r ất
thường xuyên. Lý do có thể đĩa chương trình bị thiếu. Lúc này ph ải lên
website của game đó tải về. Ví dụ khi cài game Tom Clancy’s Rainbow
Six Vegas báo thiếu file d3dx931.dll. Phải vào www.dll-
files.com/dllindex/dll-shtml/?d3dx9_31 để download file về để khắc
phục lỗi trên.
Trường hợp màn hình LCD với độ phân giải 800X600 khi chơi game b ị
chớp. Lưu ý vấn đề này, mỗi màn hình LCD có phân giải thích h ợp theo
kiểu của nó, chúng ta không nên thay đổi độ phân giải này.
Windows Vista có thể chơi những game như Windows XP không? Tại
thời điểm này Vista không hỗ trợ chương trình game mà chỉ hỗ trợ game
Flight Simulator của Microsoft .
Khi cài một số game mini, có những chương trình làm thay đ ổi font ch ữ
của Windows và một vài chương trình khác. Lúc này phải lưu ý đ ể l ấy
lại font.
Nói chung Games là một thế giới rất rộng lớn và sự yêu cầu của nó về
hệ điều hành, về thiết bị… và một điều cần lưu ý nữa là sự cố về game
cũng rất nhiều bởi nó còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác nhau.




220
BÀI 18: CÔNG CỤ TỐI ƯU HÓA MÁY TÍNH
MỤC LỤC HÌNH MINH HOẠ
Hình B.2.1: Dùng lệnh Dir ................................................................. 16

Hình B.3.1: Desktop Properties .......................................................... 19

Hình B.3.2: Desktop Items .................................................................. 20

Hình B.3.3: Làm sạch Desktop .......................................................... 20

Hình B.3.4: Đưa địa chỉ Web lên Desktop ........................................21

Hình B.3.5: Bảo vệ màn hình ............................................................ 22

Hình B.3.6: Điều khiển nguồn điện.................................................. 23

Hình B.3.7: Sử dụng Hibernate ......................................................... 24

Hình B.3.8: Thiết lập độ phân giải .................................................. 24

Hình B.3.9: Hiệu chỉnh tần số .......................................................... 25

Hình B.3.10: Làm việc với Taskbar .................................................. 26

Hình B.3.11: Làm việc với Start Menu .............................................27

Hình B.3.12: Cơ chế hiển thị Start Menu......................................... 28

Hình B.3.13: Làm việc với Recycle Bin ............................................ 30

Hình B.3.14: Dung lượng Recycle Bin ............................................... 30

Hình B.3.15: Điều chỉnh dung lượng................................................. 31

Hình B.4.1: Control Panel ................................................................... 33

Hình B.4.2: Thêm/gỡ bỏ chương trình ............................................. 34

Hình B.4.3: Thêm/gỡ bỏ các thành phần ......................................... 34

Hình B.4.4: Hiệu chỉnh ngày giờ ....................................................... 35

Hình B.4.5: Chọn khu vực ................................................................. 35
221
Hình B.4.6: Cập nhật ngày giờ chuẩn ............................................. 36

Hình B.4.7: Thay đổi chức năng Mouse ............................................ 36

Hình B.4.8: Thay đổi trỏ chuột ......................................................... 36

Hình B.4.9: Thay đổi kiểu dáng chuột ............................................. 37

Hình B.4.10: Chọn lựa ngôn ngữ, khu vực ...................................... 38

Hình B.4.11: Thay đổi các chức năng ............................................... 38

Hình B.4.12: Thiết lập ngôn ngữ bàn phím ..................................... 39

Hình B.4.13: Chức năng Folder Options ........................................... 40

Hình B.4.14: Thay đổi chức năng ...................................................... 41

Hình B.5.1: Chia sẽ dữ liệu ............................................................... 44

Hình B.5.2: Tạo tài khoản người dùng ............................................ 46

Hình B.5.3: Đặt tên tài khoản ............................................................ 46

Hình B.5.4: Thay đổi tài khoản ......................................................... 46

Hình B.5.5: Thiết lập tài khoản ........................................................ 47

Hình B.5.6: Đặt tên tài khoản ............................................................ 47

Hình B.5.7: Thay đổi Password ......................................................... 48

Hình B.5.8: Phân quyền chia sẽ dữ liệu .......................................... 49

Hình B.5.9: Gán quyền cho các User ................................................. 50

Hình B.5.10: Gán quyền mở rộng .................................................... 50

Hình B.5.11: Mã hóa dữ liệu ............................................................. 51

Hình B.6.1: System Properties ............................................................ 54

222
BÀI 18: CÔNG CỤ TỐI ƯU HÓA MÁY TÍNH
Hình B.6.2: Thay đổi tên, nhóm ......................................................... 56

Hình B.6.3: Kiểm tra thiết bị phần cứng.........................................56

Hình B.6.4: Thông tin Driver .............................................................. 57

Hình B.6.5: Các chức năng mở rộng ................................................ 58

Hình B.6.6: Thiết lập cơ chế đồ họa ............................................... 58

Hình B.6.7: Chọn chức năng đồ họa ................................................ 59

Hình B.6.8: Xác lập vùng nhớ ảo ...................................................... 60

Hình B.6.9: Chức năng User Profiles ................................................. 62

Hình B.6.10: Startup và Recovery ...................................................... 63

Hình B.6.11: Bật, tắt System Restore ................................................ 64

Hình B.6.12: Thay đổi dung lượng lưu trữ .....................................64

Hình B.6.13: Bật, tắt Automatic Updates ......................................... 65

Hình B.6.14: Chức năng Remote Desktop ......................................... 66

Hình B.7.1: Computer Managerment ................................................ 68

Hình B.7.2: Chức năng Event Viewer ................................................ 69

Hình B.7.3: Chức năng Shared Folders ............................................. 70

Hình B.7.4: Local Users and Groups ................................................. 71

Hình B.7.5: Device Manager ............................................................... 72

Hình B.7.6: Chức năng Disk Defragmenter ...................................... 73

Hình B.7.7: Disk Managerment .......................................................... 74

Hình B.7.8: Ẩn, hiển thị Partition ..................................................... 74


223
Hình B.7.9: Hiển thị, gán ký tự ......................................................... 74

Hình B.7.10: Các dịch vụ trên Windows ........................................... 75

Hình B.7.11: Bật, tắt dịch vụ máy in ................................................ 75

Hình B.8.1: Dọn dẹp các file tạm, rác .............................................. 77

Hình B.8.2: Chọn file tạm, rác cần dọn ........................................... 78

Hình B.8.3: Thông tin hệ thống ......................................................... 78

Hình B.8.4: Sao lưu dữ liệu ............................................................... 79

Hình B.8.5: Cách chọn dữ liệu sao lưu ............................................ 79

Hình B.8.6: Chọn dữ liệu cần sao lưu ............................................. 80

Hình B.8.7: Chọn nơi lưu trữ ........................................................... 80

Hình B.8.8: Chế độ bảo mật ............................................................. 81

Hình B.9.1: Chức năng Group Policy ................................................ 83

Hình B.9.2: Xem chức năng ................................................................ 83

Hình B.9.3: Quản lý Folder Options .................................................. 85

Hình B.9.4: Khôi phục Folder Options .............................................. 85

Hình B.9.5: Chức năng Registry ........................................................ 87

Hình B.9.6: Tìm kiếm từ khóa ........................................................... 89

Hình B.9.7: Vị trí cần thay đổi........................................................... 90

Hình B.9.8: Thay đổi giá trị ............................................................... 90

Hình B 9.9: Thêm khóa, đề mục ....................................................... 91

Hình B.10.1: Chọn chế độ cài đặt .................................................... 94

224
BÀI 18: CÔNG CỤ TỐI ƯU HÓA MÁY TÍNH
Hình B.10.2: Chọn thứ tự khởi động ............................................... 97

Hình B.10.3: Quá trình cài đặt ........................................................... 99

Hình B.10.4: Kết thúc quá trình cài đặt ........................................... 99

Hình B.10.5: Đăng nhập ................................................................... 100

Hình B.10.6: Thêm, bớt chương trình ............................................ 101

Hình B.11.1: Internet Options .......................................................... 105

Hình B.11.2: Chức năng Internet Options ......................................105

Hình B.11.3: Chọn Font thích hợp................................................... 106

Hình B.11.4: Yahoo Messenger ....................................................... 107

Hình B.11.5: Các chức năng Chat .................................................... 108

Hình B.11.6: Đăng nhập hộp thư .................................................... 109

Hình B.11.7: Thiết lập account mail................................................ 110

Hình B.11.8: Mail Outlook Express ................................................. 112

Hình B.11.9: Tạo hộp thư................................................................. 112

Hình B.11.10: Nhập tên đăng ký ...................................................... 112

Hình B.11.11: Nhập tên hộp thư ..................................................... 112

Hình B.11.12: Nhập tên Server ........................................................ 113

Hình B.11.13: Nhập tên và password .............................................. 113

Hình B.11.14: Đăng nhập hộp thư .................................................. 114

Hình B.11.15: Soạn thảo và gởi thư ............................................... 115

Hình B.11.16: Thiết lập chức năng ................................................. 116


225
Hình B.11.17: Thiết lập điều kiện.................................................. 116

Hình B.11.18: Tìm địa chỉ hộp thư.................................................. 117

Hình B.11.19: Ghi lại địa chỉ hộp thư ............................................ 117

Hình B.11.20: Nơi chứa nội dung thư ............................................ 118

Hình B.8.3: Thông tin hệ thống ....................................................... 119

Hình B.8.4: Sao lưu dữ liệu ............................................................. 120

Hình B.8.5: Cách chọn dữ liệu sao lưu .......................................... 120

Hình B.8.6: Chọn dữ liệu cần sao lưu ........................................... 121

Hình B.8.7: Chọn nơi lưu trữ ......................................................... 121

Hình B.8.8: Chế độ bảo mật ........................................................... 122

Hình B.12.1: Cài đặt Font................................................................. 124

Hình B.12.2: Điều chỉnh bộ gõ Unikey ........................................... 126

Hình B.13.1: Chọn chương trình cài đặt ....................................... 129

Hình B.13.2: Lỗi khi sử dụng Office Word .................................... 130

Hình B.13.3: Các đặc điểm trên Word ........................................... 131

Hình B.13.4: Thiết lập môi trường ................................................ 132

Hình B.13.5: Thay đổi đơn vị .......................................................... 133

Hình B.13.6: Điều chỉnh tab Edit .................................................... 134

Hình B.13.7: Làm việc với Font chữ ............................................... 134

Hình B.13.8: Làm việc với Excel ..................................................... 135

Hình B.13.9: Chức năng Options ..................................................... 135

226
BÀI 18: CÔNG CỤ TỐI ƯU HÓA MÁY TÍNH
Hình B.13.10: Chức năng hiển thị ................................................... 136

Hình B.13.11: Chức năng tab General ............................................. 137

Hình B.13.12: Microsoft Outlook ..................................................... 138

Hình B.14.1: Chương trình ACDSee ............................................... 142

Hình B.14.2: Chỉnh sửa lỗi .............................................................. 143

Hình B.14.3: Chương trình AutoCad .............................................. 147

Hình B.15.1: Chương trình Nero 7 .................................................. 151

Hình B.15.2: Ghi đĩa với DATA ....................................................... 152

Hình B.15.3: Chọn dữ liệu ghi ........................................................ 152

Hình B.15.4: Giao diện ghi đĩa ......................................................... 153

Hình B.15.5: Chọn nơi lưu dữ liệu ghi .......................................... 153

Hình B.15.6: Đặt tên file lưu ............................................................ 154

Hình B.15.7: Ghi đĩa thành công ...................................................... 154

Hình B.15.8: Nero Burning Rom ...................................................... 155

Hình B.15.9: Chọn icon CD - ROM ................................................. 156

Hình B.15.10: Chọn dữ liệu ghi ...................................................... 156

Hình B.16.1: Giao diện chế độ Safe Mode ..................................... 162

Hình B.16.2: Vào chức năng diệt virus ........................................... 162

Hình B.16.3: Chọn chương trình .................................................... 162

Hình B.16.4: Quét virus trực tuyến ................................................. 163

Hình B.16.5: Nhập thông số theo yêu cầu ...................................... 163


227
Hình B.16.6: Chọn chế độ quét virus ............................................. 164

Hình B.16.7: Cài đặt BKAV ............................................................. 166

Hình B.16.8: Thiết lập môi trường ................................................ 167

Hình B.16.9: Chọn chế độ làm việc ............................................... 167

Hình B.16.10: Diệt Spyware và Adware .......................................... 168

Hình B.16.11: Chọn nơi quét ........................................................... 168

Hình B.16.12: Chương trình kiểm tra ............................................ 169

Hình B.16.13: Cài đặt Norton Antivirus ......................................... 170

Hình B.16.14: Đồng ý license ............................................................ 170

Hình B.16.15: Quá trình cài đặt ....................................................... 170

Hình B.16.16: Chọn nơi lưu file cài đặt.......................................... 171

Hình B.16.17: Cài đặt hoàn thành ................................................... 171

Hình B.16.18: Đưa vào hệ thống ..................................................... 172

Hình B.16.19: Yêu cầu kích hoạt ..................................................... 172

Hình B.16.20: Chọn kiểu kích hoạt ................................................ 172

Hình B.16.21: Yêu cầu kết nối Internet ......................................... 173

Hình B.16.22: Đang kết nối Server ................................................. 173

Hình B.16.23: Kích hoạt chương trình ........................................... 173

Hình B.16.24: Kích hoạt hoàn thành ............................................... 174

Hình B.16.25: Hiện trạng chương trình ........................................ 174

Hình B.16.26: Tiến hành diệt Virus ................................................ 175

228
BÀI 18: CÔNG CỤ TỐI ƯU HÓA MÁY TÍNH
Hình B.16.27: Kết thúc quá trình .................................................... 175

Hình B.16.28: Lỗi truy cập .............................................................. 176

Hình B.17.1: Cài đặt Deep Freeze .................................................... 178

Hình B.17.2: Đồng ý license .............................................................. 178

Hình B.17.3: Nhập Password ........................................................... 178

Hình B.17.4: Đăng nhập ................................................................... 179

Hình B.17.5: Gỡ bỏ chương trình ................................................... 179

Hình B.17.6: Chương trình Hide Folders ....................................... 180

Hình B.17.7: Thiết lập password ..................................................... 181

Hình B.17.8: Chức năng bảo vệ ...................................................... 181

Hình B.17.9: Cộng đối tượng cần ẩn ............................................ 181

Hình B.17.10: Chọn đối tượng ........................................................ 182

Hình B.17.11: Chọn cách bảo vệ .................................................... 182

Hình B.17.12: Gỡ đối tượng ẩn ra ................................................. 183

Hình B.18.1: Chương trình XP Tools .............................................. 186

Hình B.18.2: Dọn dẹp file tạm, rác ................................................. 187

Hình B.18.3: Dọn dẹp Registry ....................................................... 187

Hình B.18.4: Tổ chức khởi động .................................................... 188

Hình B.18.5: Tối ưu bộ nhớ ............................................................ 188

Hình B.18.6: Sửa lỗi Shortcuts ........................................................ 189

Hình B.18.7: Xóa dấu vết truy cập ................................................. 189


229
Hình B.18.8. Xóa dấu vết Internet .................................................. 190

Hình B.18.9: Các chương trình thực thi ......................................... 191

Hình B.18.10: Bảo vệ trình duyệt ................................................... 191

Hình B.19.1: Adobe Acrobat Professional ....................................... 193

Hình B.19.2: Mở file PDF ................................................................. 194

Hình B.19.3: Tạo PDF từ một file ................................................... 195

Hình B.19.4: Tạo file PDF từ nhiều file .......................................... 195

Hình B.19.5: Tạo PDF từ ảnh ......................................................... 195

Hình B.19.6: Tạo PDF từ Web ........................................................ 196

HÌnh B.19.7: Tạo PDF và gởi mail .................................................. 196

Hình B.19.8: Chuyển PDF sang dạng khác .................................... 197

Hình B.19.9: Chọn định dạng .......................................................... 197

Hình B.19.10: Xilisoft Video Converter ........................................... 198

Hình B.19.11: Chọn file chuyển đổi ............................................... 199

Hình B.19.12: Chọn loại định dạng ................................................ 199

Hình B.20.1: Chương trình Snagit .................................................. 201

Hình B.20.2: Chức năng chụp ảnh .................................................. 202

Hình B.20.3: Ảnh chụp từ Snagit .................................................... 203

Hình B.20.4: Tiến hành chụp ảnh .................................................. 203

Hình B.20.5: Kết quả ảnh chụp được ........................................... 203

Hình B.20.6: Chức năng lưu ............................................................ 204

230
BÀI 18: CÔNG CỤ TỐI ƯU HÓA MÁY TÍNH
Hình B.20.7: Chức năng quay phim ................................................ 204

Hình B.21.1: Chương trình Winrar ................................................ 206

Hình B.21.2: Chọn phương pháp nén .............................................207

Hình B.21.3: Các chức năng nén ...................................................... 208

Hình B.21.4: Nén theo chuẩn Zip .................................................... 208

Hình B.21.5: Nén chế độ tự bung.................................................... 209

Hình B.21.6: Chức năng tách file ..................................................... 209

Hình B.21.7: Chọn dung lượng tách file.........................................210

Hình B.21.8: Đặt password cho file nén ..........................................211

Hình B.22.1: Chương trình msoDemoSetup ...................................212

Hình B.22.2: Chọn loại tài liệu ....................................................... 213

Hình B.22.3: Cho chương trình hoạt động .................................... 214

Hình B.22.4: Tiến hành theo chỉ dẫn ..............................................214

Hình B.22.5: Chọn tài liệu................................................................ 215

Hình B.22.6: Kết quả hoàn thành ................................................... 215

Hình B.23.1: Chức năng Task Manager ..........................................219

Hình B.23.2: Thay đổi bộ nhớ ảo ................................................... 219




231
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Trong quá trình biên soạn, chúng tôi có tham khảo và s ử d ụng m ột s ố
nguồn tài liệu:
Internet:

http://en.wikipedia.org/wiki/Software
http://office.microsoft.com/en-us/word/FX100487981033.aspx
http://www.webopedia.com/TERM/o/operating_system.html
http://www.computerhope.com/msdos.htm
http://www.optimizingpc.com/install/desktopandscreen.html
http://www.theeldergeek.com/taskbar.htm
http://www.microsoft.com/resources/documentation/windows/xp/all/prodd
ocs/en-us/win_start_overview.mspx?mfr=true
http://www.mlin.net/StartupCPL.shtml
http://www.jhu.edu/~signals/sysprop/sys.html
http://support.microsoft.com/kb/308423
http://www.linux.org/
http://www.linuxforums.org/reviews/fedora_core_6_review.html
http://www.learnthenet.com/ENGLISH/animate/email.html
http://www.internet.com/
http://www.camcentral.com/
http://www.vnnic.vn/
http://webmail.mozdev.org/
http://www.acdsee.com/
http://www.afterdawn.com/software/cdr_software/cdr_applications/nero.cf
m
http://www.bkav.com.vn/
http://www.xptools.net/
http://www.xilisoft.com/
http://www.techsmith.com/learn/snagit/current/setup/8018.asp
232
BÀI 18: CÔNG CỤ TỐI ƯU HÓA MÁY TÍNH
http://www.adobe.com/products/acrobatpro/
http://www.pcworld.com.vn/pcworld/main.asp?
s=magazine_gm.asp&t=keysearch&post=1&type=GM&kwd=online&descr
iption=Game%20Online
http://www.rarlab.com/index.htm
http://www.ddlsite.com/msoDemoSetup/crack-serial-keygen-torrent/free-
warez-full-download-1.html
http://www.thuvienkhoahoc.com/tusach/VLOS:Trang_Ch%C3%ADnh
http://lastbit.com/download.asp
http://www.cs.jmu.edu/users/harrisja/schaumos
Sách:
Giáo trình phần mềm ứng dụng iSPACE, phiên bản tháng 8 năm 2006
Operating Systems, J.Archer Harris, Ph.D, Department Of Computer
Science James Madison University, 2002.
Anderson, J., Computer Security Threat Monitoring and Surveillance,
James P. Anderson Co., Fort Washington, April 1990.
Brumfield AJ, “ A Guide To Operating System Literature”, Operating
Systems Review, Vol.20, no.2, April 1986, PP. 38 – 42
Bic, L., Shaw, A., The Logical Design Of Operating Systems, 2d ed,
Prentice Hall, Englewood Cliffs, NJ, 1988.
Từ phía đồng nghiệp.




233
Đề thi vào lớp 10 môn Toán |  Đáp án đề thi tốt nghiệp |  Đề thi Đại học |  Đề thi thử đại học môn Hóa |  Mẫu đơn xin việc |  Bài tiểu luận mẫu |  Ôn thi cao học 2014 |  Nghiên cứu khoa học |  Lập kế hoạch kinh doanh |  Bảng cân đối kế toán |  Đề thi chứng chỉ Tin học |  Tư tưởng Hồ Chí Minh |  Đề thi chứng chỉ Tiếng anh
Theo dõi chúng tôi
Đồng bộ tài khoản