Giáo trình về Văn hóa kinh doanh quốc tế Chương 8

Chia sẻ: Nguyễn Kiều Trinh | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:12

0
127
lượt xem
63
download

Giáo trình về Văn hóa kinh doanh quốc tế Chương 8

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Và khi việc kinh doanh trở nên toàn cầu hơn, thách thức của việc giao tiếp bằng văn bản giữa các nền văn hoá đã là một sự kiện hàng ngày.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Giáo trình về Văn hóa kinh doanh quốc tế Chương 8

  1. Chương 8 Giao tiếp bằng văn bản ‘Không gì sung sướng bằng khi được người khác hiểu mình’ – Ralph Waldo Emerson Thật đáng ngạc nhiên là những cư dân hang động từng sinh sống trên trái đất này hàng triệu năm trước đã tìm ra một giải pháp đơn giản khi đối mặt với thách thức của việc giao tiếp dưới hình thức chữ viết giữa các nền văn hoá. Họ đã sử dụng chữ tượng hình, tức là những hình được chạm khắc hoặc vẽ để mô tả một khái niệm hay một sự kiện đơn giản. Không có chữ nào, không ký tự chữ cái, không có khả năng có những điều tinh tế bị mất và những ý nghĩa gây nhầm lẫn. Dần dần, theo năm tháng, những hình này trở thành các ký hiệu, và các ký hiệu trở thành những “chữ cái” để biểu thị âm thanh. Những người Ai Cập đã sử dụng những chữ viết tượng hình – một sự kết hợp giữa chữ tượng hình, chữ viết ghi ý và các tín hiệu ngữ âm và sau đó trở thành những người đầu tiên sử dụng các hình vẽ để biểu thị âm thanh bên cạnh các ý kiến và vật thể. Tất nhiên, các công cụ viết đã thay đổi qua thời gian, những viên đá sắc cạnh và than đá đã nhường chỗ cho bút và mực, và cuối cùng là máy đánh chữ và máy tính. Ngày nay, bất chấp tất cả những gì người ta vẫn nói về một xã hội không có giấy, nguồn giao tiếp chính thức của chúng ta vẫn là bằng chữ viết trên giấy. (Nếu không tại sao ngành bưu điện Mỹ lại chuyển tới 200 tỷ lá thư mỗi năm?) Và khi việc kinh doanh trở nên toàn cầu hơn, thách thức của việc giao tiếp bằng văn bản giữa các nền văn hoá đã là một sự kiện hàng ngày. Viết đúng và viết sai Cốt lõi đối với việc giao tiếp văn bản giữa các nền văn hoá một cách rõ ràng là phải sử dụng ngôn ngữ đơn giản, những từ quen thuộc và những câu tường thuật ngắn gọn, rõ ràng. Văn bản càng ít rắc rối và suy nghĩ được diễn đạt càng ít phức tạp thì càng dễ hiểu. Mục đích của giao tiếp văn bản trong kinh doanh là để thể hiện suy nghĩ và những quan điểm kinh doanh của bạn một cách rõ ràng và không tạo ra sự hiểu nhầm hay sự khoa trương không cần thiết. Hãy viết một cách quả quyết. Bạn đang muốn khơi dậy lòng tin của người ta vào những khả năng cá nhân của bạn, vào công ty và những sản phẩm hay dịch vụ của bạn. Khác với một cuộc đàm phán trực tiếp, bạn sẽ không thể có mặt để nói rõ những điểm mơ hồ cho người đọc hiểu. Khi người ta đọc lá thư của bạn, bạn không có sự kiểm soát nào đối với tốc độ đọc và phát âm của người đọc. Người ta có thể bỏ qua những dấu chấm câu, và bạn không thể có ở đó mà nói “Này, ý tôi không phải như vậy.” Mặc dù điều này không phải lúc nào cũng đúng, nhiều người vẫn đánh đồng khả năng viết với khả năng suy nghĩ. Một văn bản viết lộn xộn, không rõ ràng và không chính xác khiến người đọc có ấn tượng rằng người viết cũng là một người 136
  2. suy nghĩ lộn xộn và không chính xác. Trong các giao tiếp kinh doanh, bạn không thể cho phép mình bị hiểu nhầm hay bị diễn giải sai ý. Sự nguy hiểm của việc này tăng lên rất nhanh khi việc giao tiếp diễn ra giữa các nền văn hoá. Hãy hiểu độc giả của bạn Cũng như khi giao tiếp bằng lời, điều cốt yếu khi chuẩn bị các tài liệu dưới dạng văn bản là phải biết được thành phần độc giả của bạn. Hãy nhớ rằng, những nền văn hoá bối cảnh thấp rất chú trọng tới chi tiết, sự chính xác, các số liệu thống kê và những luận điểm rõ ràng và được cân nhắc cẩn thận. Bạn càng cung cấp nhiều chi tiết cho độc giả thuộc nền văn hoá bối cảnh thấp càng tốt. Trái lại, một nền văn hoá bối cảnh cao sẽ có khuynh hướng tìm trong lá thư kinh doanh những thứ có thể hé lộ về tính cách cá nhân của người viết. Những chi tiết như chất lượng giấy viết, khổ và màu giấy, lựa chọn phông chữ in, màu mực và thiết kế tiêu đề thư của công ty là những điểm quan trọng tương đương của những hình thức giao tiếp “phi ngôn từ”. Trong những nền văn hoá bối cảnh cao, phương tiện cũng là thông điệp. Đối với những nền văn hoá này, một bài trình bày bằng văn bản trông ra sao có thể cũng quan trọng như chính nội dung của nó. Khi phải giao dịch giữa các nền văn hoá, đặc biệt là với một cá nhân mà ngôn ngữ chính của anh ta có thể khác với ngôn ngữ của bạn, bạn càng cung cấp được nhiều công cụ hình ảnh dưới dạng đồ hoạ hoặc biểu đồ, thì khả năng có sự hiểu nhầm càng thấp. Một cách trình bày chuyên nghiệp, thông minh và trang nhã, dù chỉ là trình bày một lá thư kinh doanh đơn giản, cũng quan trọng trong việc tạo ra một ấn tượng ban đầu thuận lợi cho bạn. Hãy chú ý đến hướng Có lẽ đã rõ ràng, nhưng không phải tất cả các nền văn hoá đều đọc và viết theo cùng một cách. Giống như tiếng Anh, tiếng ả rập và tiếng Do thái cũng được viết theo chiều ngang, nhưng lại là từ phải qua trái. Tiếng Nhật có thể viết ngang hay dọc đều được. Khi được viết theo chiều dọc, các cột được đọc từ phải qua trái, tức là theo hướng ngược lại với tiếng Anh. Khi viết theo chiều ngang, các dòng và các trang của các cuốn sách thường tiến từ trái qua phải, giống như trong tiếng Anh. Thật đáng ngạc nhiên là chẳng mấy người nhận ra hay ghi nhớ được những sự khác biệt trong các cách viết và đọc. Một nhà quản lý toàn cầu nhớ lại khi ông giới thiệu với một đồng nghiệp Nhật Bản về cuốn sách giới thiệu đầy màu sắc mới nhất của công ty ông, nói rất chi tiết về lịch sử công ty và những sản phẩm của nó. “Trang bìa là thực sự rất ấn tượng. Tất cả chúng tôi đã tự hào về nó. Rất nhiều mồ hôi nước mắt đã được đổ ra cho mẫu thiết kế trang bìa đó. Tôi đã giới thiệu quyển sách với một đồng nghiệp Nhật Bản. Tôi nhớ rằng anh ra cầm nó vài phút, sau đó lật quyển sách lại. Thực tế là anh ta đã bắt đầu giở sách từ cuối ngược lên đầu. Bìa cuối lại đơn giản chỉ là một 137
  3. trang giấy trắng trống trơn. Chúng tôi đã không bao giờ hình dung được điều này trước đó. Chúng tôi đã đánh mất ấn tượng của trang bìa đầu tuyệt vời và rốt cuộc là đưa cho những đối tác người Nhật một quyển sách giới thiệu mà đối với họ dường như nó có một trang bìa đầu trắng tinh. Thật là một bài học đắt giá.” Công ty của ông bây giờ đã làm những cuốn sách với cả hai trang bìa trước và sau đều in màu cho các khách hàng châu á. Những lựa chọn tiếng Anh quốc tế Tiếng Anh có lẽ là ngôn ngữ quốc tế của thương mại, nhưng đó là thứ tiếng Anh nào? Tiếng Anh của người Mỹ chăng? Tiếng Anh của người Anh chăng? Tiếng Anh của người úc? Hay tiếng Anh của người ấn Độ? Những tài liệu được viết bởi những người nói tiếng Anh bản xứ thường được viết bằng kiểu tiếng Anh chính gốc của họ, và thường là dài dòng và rườm rà. Do thoải mái với ngôn ngữ của mình, họ có xu hướng viết quá nhiều và thường là phớt lờ việc những độc giả ở phía bên kia, những người có thể là sẽ nói một thứ tiếng Anh hoàn toàn khác hoặc một thứ tiếng khác hẳn, sẽ hiểu nó ra sao. Thật kỳ lạ là những người nói tiếng Anh không phải bản xứ lại thường viết ra những tài liệu bằng thứ tiếng Anh chính xác và rõ ràng nhất. Lý do là: họ sử dụng một kiểu tiếng Anh đã được đơn giản hoá, hay tiếng Anh quốc tế. Một nhà xuất khẩu Nam Phi nhớ lại một lần khi ông nhận được 3 lời đề nghị khác nhau (tất cả đều bằng tiếng Anh) từ 3 đối tác tiềm năng: một đối tác Hàn Quốc, một đối tác Pháp và một đối tác Mỹ. Ông kể lại: “Thật là kỳ lạ, nhưng cả hai đề nghị của người Hàn Quốc và người Pháp đều dễ hiểu hơn nhiều. Họ trình bày thẳng thắn và đi thẳng vào vấn đề. Đề nghị của người Mỹ thì đầy những tính từ và những câu phức tạp, thật giống như tôi đang đọc một thứ tiếng khác. Thật kỳ cục nhưng đề nghị của người nói thứ tiếng Anh chính gốc này lại khó hiểu nhất.” Vậy tiếng Anh quốc tế là gì? Đó là thứ tiếng Anh mà tránh sử dụng từ viết tắt, những câu trích dẫn, những câu sáo rỗng và lối chơi chữ. Nó trang trọng hơn tiếng Anh nói và sử dụng những câu đơn giản để chuyển tải ý kiến. Biệt ngữ cũng có thể có ích Giống như trong giao tiếp bằng lời, nói chung ta nên tránh sử dụng biệt ngữ và tiếng lóng, trừ khi bạn chắc chắn 100% rằng người mà bạn đang giao tiếp cùng sử dụng và hiểu được vốn từ chuyên môn đó. Đôi khi biệt ngữ lại có thể giúp việc giao tiếp được chính xác hơn. Nhưng điều này chỉ đúng nếu có một cách hiểu thống nhất về các thuật ngữ. (Hãy nghĩ đến hai nhà lập trình máy tính trao đổi thư tay với nhau. Rõ ràng là biệt ngữ và những thuật ngữ kỹ thuật cao là phù hợp ở đây. Tuy nhiên, điều đó lại không đúng trong trường hợp một nhà quản lý đề xuất một liên doanh trong lĩnh vực hàng tiêu dùng với một nhà doanh nghiệp đến từ một thị trường mới nổi.) 138
  4. Tuy nhiên, nhiều nhà quản lý ở hầu hết mọi nền văn hoá đều mắc lỗi lạm dụng biệt ngữ. Các nhà quản lý thường hay nghĩ rằng một phong cách văn xuôi trịnh trọng bóng bẩy pha trộn với một chút lõm bõm các thuật ngữ thông dụng, những biệt ngữ và thuật ngữ chuyên môn sẽ tạo ra một văn bản tốt, và nó sẽ cho thấy kiến thức sâu rộng của người viết đối với một vấn đề. Không hiểu tại sao, họ tin rằng sử dụng những cụm từ như “được gửi kèm theo đây - enclosed herewith” nghe chuyên nghiệp hơn và có tính kinh doanh hơn. Thật ra là không phải thế. Nó sẽ làm vấn đề trở nên khó hiểu và che mất mục đích số một - đó là chuyển tải rõ ràng một ý kiến. Quy tắc ngón tay cái: chỉ sử dụng biệt ngữ nếu độc giả của bạn sẽ dễ dàng hiểu được ý nghĩa của nó, lúc đó biệt ngữ sẽ có tác dụng. Nếu vẫn còn nghi ngờ thì hãy tránh dùng biệt ngữ. Những đIều cần biết khi soạn thảo văn bản kinh doanh - Giữ cho những văn bản của bạn có trọng tâm và trúng vấn đề. Đừng viết dông dài. - Mục tiêu số một là chuyển tải một ý kiến, chứ không phải kể một câu chuyện hay gây ấn tượng cho đồng nghiệp bằng một trận mưa từ ngữ. Để giao tiếp có hiệu quả bạn cần phải có phương pháp suy nghĩ chính xác và rõ ràng. - Hãy ngắn gọn. Hãy hỏi bất cứ nhà văn chuyên nghiệp nào và họ sẽ nói với bạn rằng một trong những kỹ năng sáng tạo mà họ có là biết cái gì phải bỏ đi. - Hãy sử dụng thể chủ động. Nó sẽ giúp lược bỏ những chỗ rườm rà. - Hãy viết ra trước rồi chỉnh sửa sau. Hoàn thành một bản viết nháp trước khi dừng lại để sửa lỗi và hiệu đính. Việc trì hoãn để tìm ra từ đúng cho bản nháp đầu tiên có thể khiến bạn mất đi nhiều ý tưởng hay. Hãy viết những ý tưởng của mình ra giấy trước, sau đó mới biên tập và chau chuốt thêm. - Việc sử dụng nhiều tính từ và trạng từ không đồng nghĩa với tính sáng tạo. Những người viết thư kinh doanh rất thường hay sử dụng những tính từ và trạng từ không cần thiết, khiến cho văn bản trở nên lộn xộn và che lấp mất ý tưởng mà họ đang muốn truyền đạt. Có tính sáng tạo không có nghĩa là rườm rà. - Nên tránh sử dụng những câu nói sáo rỗng khi có thể. Một văn bản kinh doanh tồi nhất thường là đầy những câu sáo rỗng. - Hãy tìm một đồng nghiệp, người có thể đưa ra ý kiến phê bình cho bạn. Đã bao nhiêu lần bạn được nghe ai đó nói: “Không tồi, nhưng vẫn cần phải chỉnh sửa thêm”? Điều đó có nghĩa gì với người viết? Hãy yêu cầu họ đưa ra những ví dụ cụ thể, những ý kiến phê bình cụ thể, tránh những câu nhận xét chung chung. Nếu được yêu cầu biên tập hoặc đọc soát lại văn bản của một ai 139
  5. đó, đừng nhận xét mơ hồ. Hãy nói cho họ biết chính xác điều mà bạn nghĩ còn chưa ổn ở văn bản đó. - Một giọng điệu trang trọng tốt hơn giọng điệu thân mật. Giao tiếp kinh doanh nói chung cần phải trang trọng. Một sai lầm phổ biến là khi người viết sử dụng tên đầu của một đồng nghiệp ở lời đầu thư và sau đó lại ký bức thư bằng tên đầy đủ của anh ta hoặc cô ta. Nếu bạn đủ thân quen với ai đó để sử dụng tên đầu của họ, khi đó bạn có thể sử dụng tên đầu của bạn để ký cuối thư. Tất nhiên, ở những nền văn hoá coi trọng một cách thức trang trọng hơn trong các giao dịch kinh doanh, đây có thể là một sai lầm nghiêm trọng. Trừ phi bạn chắc chắn 100% về mối quan hệ của mình, hãy sử dụng tên đầy đủ ở lời đầu thư và khi ký cuối thư. Những câu hỏi đặt ra cho chính bạn Một khi bạn đã viết xong và biên tập bức thư hay văn bản của mình, hãy tự hỏi bản thân những câu hỏi sau. Chúng sẽ đảm bảo chắc rằng văn bản của bạn sẽ đạt được mục đích mà bạn đề ra. - Văn bản của mình có đem lại ấn tượng như mong muốn hay không? Nó có thân mật quá hay không? Nó có rườm rà quá không? - Mình có đưa vào những ý kiến hoặc từ ngữ không quan trọng mà có thể làm sao nhãng sự chú ý của người đọc tới những điểm chính không? - Lá thư và phong bì của công ty có đem lại ấn tượng thích hợp hay không? Một người đến từ một nền văn hoá khác sẽ nghĩ gì? - Mình đã viết địa chỉ chính xác chưa? Mình đã viết tên người chuẩn xác và đã sử dụng những chức danh phù hợp khi cần thiết hay chưa? Trong khi người phương Tây có thể trở nên quá coi trọng việc tạo ra những tài liệu hoàn hảo, một số nền văn hoá không đến nỗi bị ám ảnh về những lỗi in ấn. Hãy lấy người Trung Quốc làm ví dụ. Họ vốn nổi tiếng vì cố tình để lại những lỗi in ấn trong các tạp chí và sách để những độc giả phát hiện ra những lỗi đó sẽ có cảm giác mình giỏi giang. Quá trình biên dịch Bạn đã dồn tâm huyết cho một văn bản, chau chuốt từng từ để đảm bảo tính khúc chiết và rõ ràng của văn bản. Bạn tin tưởng rằng bạn đã thể hiện được những điểm quan trọng. Nói cách khác, tất cả những gì còn lại cần làm là cho dịch tài liệu đó và gửi ra nước ngoài. Điều cảm nhận này vừa lạc quan nhưng cũng vừa sai lầm. Gửi một tài liệu cho một công ty dịch thuật chuyên nghiệp chỉ là sự khởi đầu của một quá trình có tính quyết định, chứ chưa phải là điểm kết thúc. Quá trình này 140
  6. thường chỉ được nghĩ đến một cách muộn màng sau đó. Những sai sót nghiêm trọng phát sinh tại chính giai đoạn dịch thuật này. Hãy nhớ rằng bạn muốn đối tác kinh doanh của mình đọc và hiểu chính xác những gì bạn đã viết, chứ không phải những gì mà một người phiên dịch nào đó nghĩ rằng bạn muốn nói. Điều này quan trọng đến nỗi không thể phó mặc may rủi, nhưng thật ngạc nhiên là rất nhiều công ty dịch thuật coi nhiệm vụ này là một điều phiền toái, cố gắng làm vội làm vàng và gửi trả tài liệu có lỗi dịch thuật và những biến đổi quan trọng về ý nghĩa cho khách hàng. Hãy để công việc được làm tốt Dịch thuật không chỉ đơn giản là chuyển những từ ngữ của một ngôn ngữ này sang một ngôn ngữ khác. Những người dịch thuật chuyên nghiệp cần phải nhạy cảm trước những kỳ vọng của độc giả mà bạn nhắm tới và nền văn hoá của họ. Sau đây là một số điều cần biết cho công việc dịch thuật : - Hãy hỏi đồng nghiệp về những công ty dịch thuật chuyên nghiệp. Chất lượng và kỹ năng của cả các công ty dịch thuật lẫn các cá nhân phiên dịch rất khác nhau. - Hãy yêu cầu cung cấp những thư giới thiệu của các khách hàng trước và kiểm tra kỹ càng những sự giới thiệu đó. - Hãy yêu cầu được xem những mẫu của các dự án dịch đã hoàn thành, cũng như những đảm bảo rằng các dự án sẽ được hoàn thành đúng hạn. - Hãy hỏi xem liệu cá nhân hay công ty dịch thuật có thể dịch thử một văn bản để bạn kiểm tra hay không. Nếu bạn không chắc chắn về chất lượng dịch, hãy nhờ một công ty hay cá nhân khác dịch ngược lại văn bản đó. - Một số công ty và cá nhân chuyên môn hoá dịch thuật những lĩnh vực kỹ thuật và ngành nghề nhất định. Nếu bạn làm việc trong một lĩnh vực kỹ thuật cao, hãy tìm đến các chuyên gia. - Một khi bạn đã quyết định chọn một nhà dịch thuật chuyên nghiệp, điều quan trọng là phải phối hợp chặt chẽ với cá nhân trực tiếp dịch tài liệu. Họ cần được thông tin về độc giả, giọng điệu và mục đích của tài liệu cần dịch. - Hãy cho người dịch biết mục đích chính xác của tài liệu. Nó có phải là một tài liệu có tính chất giới thiệu hay không? Hay là một đề nghị cuối cùng, đòi hỏi có hành động ngay tức thì? Mục đích và giọng điệu mà bạn muốn thể hiện có thể tạo ra sự khác biệt trong việc lựa chọn từ ngữ cho bản dịch. 141
  7. - Hãy giải thích rõ ràng những thuật ngữ kỹ thuật được sử dụng. Hãy đảm bảo rằng người dịch hiểu được các khái niệm. Nếu cần hãy cung cấp cho người dịch một quyển từ điển về các thuật ngữ được sử dụng. - Nếu đây là một dự án dài, hãy kiểm tra công việc theo tiến độ. Đừng đợi đến khi kết thúc mới kiểm tra chất lượng, có thể lúc đó sẽ quá muộn. - Hãy dành cho dự án một thời gian rộng rãi. Một bản dịch vội vàng sẽ dẫn đến những sai sót. - Hãy cân nhắc việc nhờ dịch bản dịch đó ngược trở lại ngôn ngữ ban đầu, ngay cả nếu điều đó sẽ tốn thêm thời gian. Nếu công ty bạn không có ai có thể kiểm tra bản dịch, hãy xem xét việc nhờ tới một công ty hay cá nhân dịch thuật khác. Việc dịch ngược lại sẽ đảm bảo rằng giọng điệu và mục đích được thể hiện một cách chính xác. - Khi làm việc với các tài liệu marketing hay sách giới thiệu, việc dịch ngược lại cần được đưa vào thời gian của dự án. Bỏ thêm chút chi phí cho việc dịch ngược lại có thể tiết kiệm tiền cho bạn nếu những tài liệu đó phải in lại vì có những lỗi dịch thuật. - Nếu tài liệu bạn đang thuê dịch là một quyển sách giới thiệu hoặc một báo cáo có cả trình bày, hãy trình bày lại tài liệu sau khi nó được dịch. Những tài liệu dịch thường sẽ không để vừa vào một mẫu trình bày văn bản đã có sẵn. Kích cỡ có vai trò gì không? Khi giao dịch giữa các nền văn hoá, kích cỡ có vai trò nhất định, ít nhất là về khổ giấy. Bất cứ khi nào có thể, những tài liệu marketing, sách giới thiệu bán hàng, catalô và các tài liệu in ấn khác nên được làm trên khổ giấy thường được sử dụng ở đất nước đó. Lý do là: những cặp tài liệu và đai kẹp được sử dụng ở những nước khác có thể không chứa vừa những tài liệu in trên giấy khổ khác, và do đó dễ bị người ta vứt đi hơn là được giữ lại để tham khảo. Ngoài ra, nếu một công ty thực sự muốn có dáng vẻ toàn cầu, nó cần phải đáp ứng những tiêu chuẩn toàn cầu. Sử dụng những tài liệu không phù hợp cho việc sử dụng ở những thị trường mục tiêu có thể bị coi là một dấu hiệu của sự kiêu ngạo, hay còn tồi tệ hơn, là sự ngu dốt. Một nhà đại diện người Anh của một tổ chức nghiên cứu kinh doanh có trụ sở tại Mỹ cho biết: “Tôi biết rằng khổ giấy thực sự có ý nghĩa đối với các khách hàng. Nó nói lên tính đáng tin cậy của những tài liệu nghiên cứu mà chúng tôi cung cấp. Nếu nó được làm trên khổ giấy A4 (ISO), nó được coi là có tính toàn cầu hơn và được nhằm tới một thị trường ngoài nước Mỹ. Khi các khách hàng châu Âu nhìn thấy những báo cáo được in trên giấy khổ của Mỹ, họ ngay lập tức coi là nó dành cho người Mỹ và có lẽ không sử dụng được. Ngoài ra, họ cũng chẳng thể lưu chúng 142
  8. lại, vì họ không thể đặt chúng vào trong cặp được. Đơn giản việc làm ra những tài liệu cho châu Âu trên giấy khổ tiêu chuẩn Mỹ là không dễ dàng cho người sử dụng. Dịch qua Internet Mặc dù ngôn ngữ có lẽ là rào cản lớn cuối cùng đối với việc giao tiếp trực tiếp trong một nền kinh tế toàn cầu hoá, các chuyên gia máy tính đã xây dựng cái mà nhiều người nghĩ là không thể, đó là một phần mềm có thể dịch sang những tiếng nước ngoài. Mặc dù ý tưởng này là tốt đẹp, nhưng cho tới nay các kết quả vẫn còn lâu mới hoàn hảo. Nhiều chuyên gia tin rằng dịch bằng máy có lẽ sẽ không bao giờ chính xác quá 85%. Hiện tại, những website sẵn có có khi còn đạt tỷ lệ thấp hơn thế. Mặc dù vậy, đối với các doanh nhân quan tâm tới những bản dịch ngay lập tức, nơi mà sự hiểu được mới là quan trọng, còn cú pháp chính xác và phong cách không quan trọng lắm, những bản dịch bằng máy sẵn có trên mạng có lẽ sẽ rất thích hợp. Điều đó là lý tưởng cho việc nghiên cứu trước chuyến đi và có thể đem lại cho người ta nội dung thực chất của những thứ như thư điện tử và những tài liệu đơn giản. Phần mềm sẽ dịch các tài liệu sang một thứ ngôn ngữ có chất lượng tầm tầm. Ngữ pháp chính các và trật tự từ có thể không chuẩn và những ẩn ý trong văn phong có thể bị mất đi. Những chương trình chạy trên nền Windows làm việc với những trình duyệt Web khác nhau và có chuyển ngữ các trang Web từ tiếng Anh sang hầu hết các ngôn ngữ châu Âu khác và ngược lại. Rõ ràng là, đừng mong đợi những bản dịch bằng máy có chất lượng như những bản dịch của các nhà dịch thuật chuyên nghiệp. Các phần mềm và các trang web đã nói rõ rằng các bản dịch bằng máy không nên được sử dụng cho những thứ như tài liệu pháp luật hoặc hợp đồng. Lý do thật là dễ hiểu. FAX quốc tế Máy fax có lẽ là phương tiện thông tin được sử dụng thường xuyên nhất trong kinh doanh quốc tế, thậm chí còn hơn cả điện thoại. Trong khi thư điện tử còn đang chậm chạp đuổi theo fax, không gì hiệu quả hơn việc sử dụng fax để chuyển đi những tài liệu, giảm được chi phí và khắc phục được sự lệch nhau về múi giờ. Do ngày càng nhiều nước bắt đầu công nhận các bản fax và chữ ký qua fax là những văn bản có hiêụ lực pháp luật, fax đã trở thành người bạn tốt nhất của các doanh nhân toàn cầu. Sau đây là một số điều cần biết để sử dụng hợp lý máy fax: - Hãy hạn chế số trang bạn muốn gửi fax. Thường những văn bản dài quá 20 trang là quá mức. - Coi một bản fax như một bức thư kinh doanh. 143
  9. - Muốn biết bài trình bày và tiêu đề thư của công ty trông như thế nào khi nó đến phía nước ngoài, hãy thử fax một số bản mẫu của tài liệu tới cho chính bạn trước. Nếu nó trông xấu, hãy sửa lại định dạng. - Luôn kèm theo một lá thư giải thích nói rõ tổng số trang, ngày tháng (được viết ra để tránh gây nhầm lẫn), người sẽ nhận fax, người gửi fax, cũng như số điện thoại và số fax của bạn phòng trường hợp có vấn đề phát sinh trong quá trình chuyển fax. Thậm chí hãy đưa cả địa chỉ email của bạn để đề phòng trường hợp họ muốn thay đổi phương tiện liên lạc. - Hãy nhớ rằng nhiều công ty tắt máy fax của họ vào ban đêm, do đó hãy chú ý thời gian trong ngày tại nơi nhận fax. - Đừng giả định rằng bản fax của bạn đã tới nơi. Rất có thể là ở bên đó bị hết giấy, những tờ fax bị mắc lại ở phòng thư tín hoặc bị thất lạc. Nếu là việc khẩn, sau khi fax xong hãy gọi điện thoại để xác nhận bản fax đã tới nơi. - Gửi đi “những bản gốc” (giấy thường) qua đường bưu điện nếu đó là những tài liệu quan trọng. - ở nhiều thị trường mới nổi, việc gửi fax có thể rất tốn kém. Đừng giả định rằng bạn sẽ nhận được trả lời bằng fax. - Nếu bạn chuyển hợp đồng qua fax, hãy kiểm tra luật pháp địa phương tại thị trường mục tiêu để xem liệu hợp đồng gửi qua fax có giá trị ràng buộc pháp lý hay không. Thư điện tử quốc tế Với sự toàn cầu hoá của Internet, trong một chừng mực nhất định, thư điện tử đã trở thành hình thức thư kinh doanh của thập niên 90 của thế kỷ 20. Liên lạc qua thư điện tử không nên bị phân biệt với liên lạc bằng viết trên giấy fax hoặc giấy có tiêu đề công ty. (Trên thực tế nhiều công ty đã thiết kế một tiêu đề thư điện tử chuẩn để đem lại cho những bức thư này một hình thức và cảm giác trang trọng hơn.) Có một số lợi thế rõ rệt khi dùng thư điện tử quốc tế. Không có những hoá đơn điện thoại quốc tế đường dài, không phải mất chi phí chuyển phát nhanh, không cần phải đợi thư từ bằng giấy đi từ địa điểm này đến địa điểm khác trên trái đất và cũng không cần phải đợi đến tận nửa đêm để gọi điện cho một đồng nghiệp ở nửa bên kia trái đất. Ngoài ra, nếu làm việc ở múi giờ tương thích, người nhận có thể đặt những câu hỏi ngay lập tức. Cũng giống như bất kỳ hình thức nào khác của liên lạc bằng văn bản hay lời nói, quan trọng là phải nhớ những điểm nhạy cảm về văn hoá khi gửi thư điện tử quốc tế. 144
  10. Nhưng bên cạnh đó cũng có những bất lợi rõ rệt. Khác với một cuộc nói chuyện điện thoại, thư điện tử không cho phép nhìn ra những đặc điểm tính cách của cá nhân người gửi. Thường thì mọi người sẽ hành động theo một cảm giác vội vã và trả lời bằng thư điện tử mà không suy nghĩ hoặc soạn thảo thư cẩn thận. Thư điện tử có xu hướng trở thành gần giống một bài diễn văn đàm thoại, đôi khi là cẩu thả và thường là không trang trọng và mơ hồ. Sử dụng thư điện tử làm công cụ kinh doanh quốc tế đòi hỏi phải có sự tự kiểm soát. Cuối cùng, người nhận được thư điện tử rất dễ hiểu nhầm sang một giọng điệu của một tờ ghi chú. Điều này có thể dẫn tới những thư hồi đáp đầy giận dữ và những sự hiểu nhầm giữa hai bên. Những quy ước quốc tế về sử dụng thư điện tử đúng cách: - Hãy tỏ ra trang trọng. Vì một số lý do, việc viết thư điện tử rất dễ rơi vào một lối trò chuyện suồng sã và thân mật. Tất nhiên, sự thân mật đó lại là phù hợp trong một số tình huống, chẳng hạn như trao đổi thư từ với các đồng nghiệp làm việc tại gia. Tuy nhiên, khi sử dụng thư điện tử quốc tế, hãy coi nó là một hình thức thư tín kinh doanh trang trọng. Hãy sử dụng tên đầy đủ và chức danh ở dòng địa chỉ. Trong thư điện tử quốc tế, luôn phải chú ý đến tính hình thức cho đến khi sự quen thuộc được thiết lập. - Luôn điền một cái gì đó vào mục chủ đề. Những thư điện tử mà không có chủ đề thường bị loại bỏ hoặc bị liệt vào dạng thư tạp nham. Hãy chắc chắn rằng chủ đề thật ngắn nhưng hấp dẫn và đi thẳng vào vấn đề. Đừng cố gắng tỏ ra điệu đàng. Nếu vùng viết chủ đề bị mờ nhạt, bức thư có thể sẽ không được đọc kịp thời, hoặc tệ hơn là chẳng được đọc đến. - Hãy viết ngắn gọn, nhưng đừng ngắn tới mức làm mất nghĩa hoặc có thể bị hiểu nhầm. Nhiều thư điện tử hoặc là được viết theo lối tốc ký đến nỗi nó có thể chẳng có ý nghĩa gì đối với những người không thạo việc, hoặc là dài lê thê đến nỗi những điểm chính lại bị che lấp mất. - Hãy cho máy kiểm tra chính tả và đọc lại đoạn thư vài lần để đảm bảo tính rõ ràng. Một bức thư điện tử cẩu thả đem lại ấn tượng xấu về người gửi và công ty của họ. - Hãy thiết kế một chữ ký điện tử. Sử dụng đầy đủ tên họ, chức danh của bạn và địa chỉ thư điện tử của bạn phòng trường hợp bức thư, do một cách nào đó, lại bị tách khỏi phần tiêu đề. Ngoài ra, nếu là người thông minh thì bạn hãy cung cấp mã số điện thoại quốc tế và địa chỉ liên lạc chính xác khi gửi thư điện tử ra nước ngoài. - Ngày và giờ. Khi gửi đi một thư điện tử quốc tế bao gồm cả ngày và giờ, hãy đoan chắc rằng bạn đã viết ngày đầy đủ để tránh sự hiểu sai. Khi viết giờ, hãy chắc rằng bạn đã nói rõ múi giờ mà bạn đang sử dụng. 145
  11. - Khi gửi thư điện tử cho người nhận thuộc nền văn hoá khác, nên lưu ý thứ hạng và vị trí của người nhận. Thậm chí nếu ngôn ngữ thư điện tử bắt đầu trở nên ít trịnh trọng, việc dành cho các quan chức cao cấp ở những nền văn hoá như Nhật Bản hoặc Trung Quốc sự kính trọng mà họ mong muốn vẫn là hết sức quan trọng. Điều này vẫn đúng ngay cả trong một vũ trụ điện tử. - Hài hước. Cũng như những thư tín thân mật, sự hài hước không hoàn toàn như nhau ở các nền văn hoá khác nhau. Những nền văn hoá khác nhau có sự cảm nhận khác nhau về những gì được coi là hài hước hay đúng mực. - Đơn vị tiền tệ. Khi sử dụng các số liệu tiền tệ, hãy nói rõ loại tiền tệ bạn đang sử dụng, cố gắng sử dụng cả hai loại tiền: loại tiền của người gửi và loại tiền của người nhận. - Phải biết ai là người sẽ nhận thư điện tử của bạn. Đừng chỉ đơn giản nhấn nút "reply all" (trả lời tất cả) trừ phi bạn biết đích xác ai sẽ nhận bức thư trả lời. - Hãy nhớ, chẳng có gì là riêng tư khi sử dụng thư điện tử. Các bức thư có thể dễ dàng bị tiếp cận bởi những người khác và những người quản trị của công ty có khả năng tiếp cận các bức thư ngay cả khi chúng nằm trong các hộp thư cá nhân. - Cẩn thận với những thứ được gửi kèm. Sử dụng các file đính kèm là một việc mạo hiểm do có quá nhiều chương trình phần mềm hiện đang được sử dụng. Trừ khi bạn chắc rằng các hệ thống của người gửi và người nhận là hoàn toàn tương thích, đừng sử dụng file đính kèm. Thường các file đính kèm có thể không mở được bởi vì sự không tương thích về phần mềm sử dụng. Thay vì vậy, hãy đưa toàn bộ nội dung lá thư vào phần thân của thư điện tử. - Đừng làm người nhận thư khó hiểu bằng cách gửi cùng một bức thư qua các phương tiện khác nhau, như fax hay bưu điện, trừ khi bạn nói rõ rằng bạn đang làm như vậy. - Hãy kiên nhẫn trước khi chuyển lại cùng một bức thư hoặc gửi một bức thư nối tiếp. Đôi khi bức thư của bạn đến vào ngoài giờ làm việc của người nhận, hoặc trong khi họ đang đi công tác hay đi nghỉ. Một số chương trình thư điện tử hiện nay có chức năng trả lời tự động để thông báo cho người gửi rằng bạn đang vắng mặt ở văn phòng tới một ngày nào đó. Nếu có thì bạn hãy sử dụng chương trình đó. Nó sẽ giúp người gửi đỡ sốt ruột. - Hãy tự chủ. Suy nghĩ trước khi trả lời và dành thời gian soạn thảo một bức thư chín chắn. Nếu đang giận dữ thì hãy đợi một ngày trước khi hồi âm. Nhớ rằng một số tập đoàn lớn không chấp nhận thư điện tử vào hệ chú ý văn hoá: thống của họ trừ khi địa chỉ hồi đáp của bạn đã được chấp nhận trước bởi người 146
  12. "gác cổng" của họ. Là một biện pháp phòng ngừa vi rút máy tính, biện pháp an ninh này có thể áp dụng đối với các file đính kèm. Các địa chỉ bưu chính quốc tế Tìm kiếm và dịch ra các địa chỉ bưu chính quốc tế có lẽ là một trong những khía cạnh đầy thách thức và trở ngại nhất của giao dịch thư quốc tế. Mỗi quốc gia, mỗi nền văn hoá có những kiểu viết địa chỉ bưu chính riêng. Không có quy tắc chung nào cho các địa chỉ thư của các nước châu á, châu Phi hay châu Âu. Cách chắc chắn duy nhất là hỏi. Cần ghi nhớ một điều: tất cả các chữ số trong địa chỉ đều có một ý nghĩa nào đó với một ai đó. Hãy nhớ, viết đúng tên người là rất quan trọng. ở một số nước, luật pháp bắt buộc phải in địa chỉ bằng tiếng nước sở tại để đảm bảo chắc chắn thư có thể được chuyển tới nơi. 147
Đồng bộ tài khoản