Giống Cây Rừng - Chương 2

Chia sẻ: Nguyễn Bắc Kiều Phong | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:22

0
118
lượt xem
68
download

Giống Cây Rừng - Chương 2

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Không có giống được cải thiện và các biện pháp thâm canh thích đáng thì không thể đưa năng suất rừng lên cao. Chính nhờ sử dụng giống lai có năng suất cao và áp dụng các biện pháp thâm canh khác mà hiện nay diện tích đất, đồi trọc ở nước ta đang ngày càng được thu hẹp. Năm 1997 độ che phủ chung của rừng chỉ đạt 29% thì hết năm 2000 độ che phủ đã đạt 33,2%, có nơi như tỉnh Tuyên Quang đã đạt 51%....

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Giống Cây Rừng - Chương 2

  1. Ch−¬ng II. Kh¶o nghiÖm loμi vμ xuÊt xø 1
  2. Ch−¬ng II. Kh¶o nghiÖm loμi vμ xuÊt xø 1. Vai trß cña kh¶o nghiÖm loμi vμ xuÊt xø trong c¶i thiÖ gièng c©y rõng. t ¶i thiÖn iè © õ B−íc ®Çu tiªn cña mét ch−¬ng tr×nh c¶i thiÖn gièng c©y rõng th× ®Òu ®−îc b¾t ®Çu b»ng viÖc chän loμi vμ xuÊt xø phï g î g Ö ä p hîp víi môc tiªu kinh doanh vμ phï hîp víi ®iÒu kiÖn sinh th¸i ë n¬i qui ho¹ch trång rõng. §Ó chän ®−îc loμi vμ xuÊt xø nh− vËy ta ph¶i tiÕn hμnh kh¶o nghiÖm. KN loμi vμ xuÊt xø chÝnh lμ lîi dông nh÷ng biÕn dÞ DT cã Ê Õ s½n trong TN mét c¸ch cã c¬ së khoa häc, th«ng qua KN g©y trång trong nh÷ng ®iÒu kiÖn míi. ChÝnh v× vËy, mμ KN mét c¸ch nghiªm tóc kh«ng nh÷ng tiÕt kiÖm ®−îc c«ng søc kinh søc, phÝ, thêi gian tr−íc khi më réng mét ch−¬ng tr×nh trång rõng, mμ cßn tr¸nh ®−îc nh÷ng thÊt bÞ kh«ng ®¸ng cã. 2
  3. Ch−¬ng II. Kh¶o nghiÖm loμi vμ xuÊt xø - Kh¶o nghiÖm loμi: Lμ viÖc ®em nhiÒu loμi c©y cïng ®¸p øng ®−îc môc tiªu kinh doanh ®Ó ra trång thö ë mét n¬i còng nh− ®em trång tõng loμi c©y ë nh÷ng n¬i cã ®iÒu kiÖn sinh th¸i kh¸c nhau nh»m t×m ra nh÷ng l μi c©y h÷ i ã ®iÒ kiÖ i h kh¸ h h» t× h÷ loμi © phï hîp nhÊt víi ®iÒu kiÖn sinh th¸i ë tõng vïng. - Kh¶o nghiÖm xuÊt xø: Lμ c«ng viÖc ®−îc tiÕn hμnh trång thö nh÷ng xuÊt xø kh¸c nhau cña nh÷ng loμi c©y ®· ®−îc chän läc trªn cïng mét vÞ trÝ hoÆc ng−îc l¹i tõng xuÊt xø trªn nh÷ng vÞ trÝ kh¸c nhau nh»m t×m ra nh÷ng xuÊt Ê » Ê xø phï hîp nhÊt víi tõng vïng trång rõng cô thÓ. - Nh− vËy, theo quy luËt trªn kh¶o nghiÖm loμi lu«n ph¶i ®i tr−íc kh¶o nghiÖm xuÊt xø. Xong trong thùc tÕ c¸c nhμ chän gièng ®· biÕt mét c¸ch kh¸ chi tiÕt nh÷ng th«ng tin vÒ nh÷ng loμi kh¶o nghiÖm th× cã thÓ tiÕn hμnh bè trÝ kh¶o nghiÖm ®ång thêi loμi vμ xuÊt xø trong cïng mét lÇn t¹i cïng mét vÞ trÝ => ThÝ nghiÖm nh− vËy ®−îc gäi lμ thÝ nghiÖm kh¶o nghiÖm loμi – xuÊt ø. xø. => C¸ch bè trÝ nμy tiÕt kiÖm ®−îc thêi gian, xong ®æi l¹i diÖn tÝch cña khu vùc tiÕn hμnh kh¶o nghiÖm l¹i ph¶i lín h¬n rÊt nhiÒu. 3
  4. Ch−¬ng II. Kh¶o nghiÖm loμi vμ xuÊt xø C¬ së khoa häc cña kh¶o nghiÖm loμi – xuÊt xø - Do kÕt qu¶ cña qu¸ tr×nh chän läc tù nhiªn diÔn ra trong mét thêi q q ä ä ù d g é gian kh¸ dμi mμ dÉn tíi hiÖn t−îng ph©n li tÝnh chÊt, nhÊt lμ loμi c©y rõng cã ph©n bè réng. KÕt qu¶ lμ trong ph¹m vi mçi loμi ®· xuÊt hiÖn nhiÒu biÕn dÞ di truyÒn (cña c¶ quÇn thÓ øng víi ®iÒu kiÖn ®ã). §èi víi loμi cã khu ph©n bè cμng réng ë nhiÒu vÞ trÝ ®Þa lÝ kh¸c nhau th× cμng cã nhiÒu biÕn dÞ di truyÒn. Do ®ã nhμ chän gièng cã nhiÒu c¬ héi lùa chän ®−îc nhiÒu biÕn dÞ di truyÒn do nhu cÇu kinh tÕ ®Æt ra vμ thÝch hîp víi ®iÒu kiÖn vïng quy ho¹ch trång rõng. - Nh÷ng biÕn dÞ ë møc ®é lín chÝnh lμ loμi kh¸c nhau, cßn møc ®é biÕn dÞ nhá th× t¹o xuÊt xø kh¸c nhau. - Kh¶o nghiÖm loμi – xuÊt xø chÝnh lμ viÖc lîi dông biÕn dÞ di truyÒn cã s½n trong tù nhiªn mét c¸ch cã c¬ së khoa häc, nã ®−îc coi lμ ã ½ t t hiª ét ¸ h ã ë kh h ã® i ph−¬ng ph¸p chän gièng nhanh vμ rÎ tiÒn nhÊt. Ngoμi ra kh¶o nghiÖm loμi – xuÊt xø cßn gióp cho c¸c nhμ s¶n xuÊt tr¸nh ®−îc nh÷ng rñi do kh«ng ®¸ng cã trong s¶n xuÊt kinh doanh. g g g g 4
  5. Ch−¬ng II. Kh¶o nghiÖm loμi vμ xuÊt xø 2. Nh÷ng kh¸i niÖm ®−îc dïng trong kh¶o nghiÖm loμi vμ xuÊt xø. 2.1. Loμi. (Species) TËp hîp nh÷ng c¸ thÓ sinh vËt cã: C¸c ®Æc tr−ng h×nh th¸i c¨n b¶n gièng nhau. Cã ®Æc tr−ng sinh lý – h ¸ nh− nhau. ®Æ t − i h ho¸ h− h Cã cïng mét khu ph©n bè ®Þa lý – sinh th¸i. Lμ ®Æc ®iÓm sinh th¸i ®Æc tr−ng bëi giíi h¹n sinh th¸i cña tõng nh©n tè sinh th¸i (giíi h¹n d−íi, d−íi h¹n trªn, ®iÓm cùc thuËn) g Cã thÓ giao phèi víi nhau vμ cho con lai h÷u thô. Giao phèi: + Ph¶i cho ®êi sau h÷u thô (vÝ dô: ngùa lai víi Lõa t¹o ra con La nh−ng La kh«ng gäi lμ loμi v× ®êi sau bÊt thô) + §Ó giao phèi ®−îc còng lμ do cã sù trïng hîp vÒ thêi ®iÓm ra hoa, cÊu t¹o hoa phï hîp, còng nh− cã sù phï hîp vÒ sinh lý trong qu¸ tr×nh giao phèi Cã bé NST gièng nhau vÒ sè l−îng, h×nh d¹ng còng nh− thø tù gen trªn tõng cÆp NST. 5
  6. Ch−¬ng II. Kh¶o nghiÖm loμi vμ xuÊt xø 2.2. Loμi phô. (Sub species) Lμ ®¬n vÞ ph©n lo¹i d−íi loμi bao gåm tËp hîp c¸c c¸ thÓ cña cïng mét loμi cã Ýt nhiÒu kh¸c biÖt víi ®Æc tr−ng cña loμi. 2.3. Thø (Variety – th−êng dïng cho TV), nßi (Race – dïng cho §V) Lμ nh÷ng biÕn ®æi xuÊt ph¸t tõ cïng mét loμi ®iÓn h×nh ®−îc thÓ hiÖn mét c¸ch rêi r¹c trong quÇn thô hoang d¹i hay ®−îc gäi lμ nh÷ng biÕn dÞ kh«ng g¾n víi mét khu ph©n bè râ î gä g Þ gg é p rμng. Thø (nßi) vμ loμi phô : §¬n vÞ ph©n lo¹i d−íi loμi xong gi÷a chóng cã sù kh¸c nhau râ rμng, loμi phô g víi mét khu p g ù g, p ô g¾n é ph©n bè x¸c ®Þnh, thø n»m t¶n m¹n rêi r¸c ë nhiÒu khu ph©n bè kh¸c nhau. 6
  7. Ch−¬ng II. Kh¶o nghiÖm loμi vμ xuÊt xø 2.4. Nßi ®Þa lÝ, xuÊt xø vμ l« h¹t. - Nßi ®Þa lÝ (Geographycal race): Þ ( g p y ) Mét loμi trong qu¸ tr×nh sinh s¶n t¹o ra c¸c biÕn dÞ vμ lμm cho sè l−îng lín thªm trong khi kh«ng gian dinh d−ìng cña khu ph©n bè th× cã h¹n, do vËy nã cÇn chiÕm lÜnh nh÷ng m«i tr−êng sèng míi (tøc lμ qu¸ tr×nh ph©n li tÝnh chÊt). ë mçi mét m«i tr−êng míi nμy th× nh÷ng c¸ thÓ nμo thÝch øng ®−îc sÏ tån t¹i, cßn nh÷ng c¸ thÓ nμo mμ kh«ng thÝch øng sÏ bÞ ®μo th¶i. (tøc lμ nh÷ng biÕ dÞ nμo cã l i sÏ gi÷ l i μ μ kh hÝ h ø Ï ®μ h¶i ( ø h÷ biÕn μ ã lîi Ï i÷ l¹i cßn biÕn dÞ nμo kh«ng thÝch øng sÏ bÞ ®μo th¶i). Nh÷ng biÕn dÞ cã lîi sÏ ®−îc tÝch luü qua thêi gian sÏ h×nh thμnh nªn nh÷ng loμi h×nh sinh th¸i ®Æc tr−ng cho mçi vïng ®Þa lý. VÝ dô: Gμ (lÊy chøng, lÊy thÞt, gμ chäi), chøng thÞt chäi) Kh¸i niÖm: Lμ mét nh¸nh cña loμi bao gåm nh÷ng c¸ thÕ gièng nhau vÒ di truyÒn cã cïng nguån gèc chiÕm lÜnh mét vïng l·nh thæ riªng biÖt do ®ã ®· thÝch nghi ®−îc vïng l·nh thæ ®ã qua chän läc tù nhiªn. Mçi nßi ®Þa lÝ cã ®Æc ®iÓm c¬ b¶n: + M« t¶ ®−îc b» nghiªn cøu ®iÒu tra ®Ó ph©n biÖt ®−îc víi c¸c nßi kh¸c ®−î b»ng hiª ø ®iÒ t h© ®−î íi ¸ ßi kh¸ + KÕt qu¶ cña qu¸ tr×nh tiÕn ho¸ l©u dμi th«ng qua chän läc tù nhiªn + Tån t¹i mét c¸ch tù nhiªn trong mét hoμn c¶nh t−¬ng ®èi râ rμng øng víi mét vÞ trÝ ®Þa lÝ cô thÓ 7
  8. Ch−¬ng II. Kh¶o nghiÖm loμi vμ xuÊt xø 2.4. Nßi ®Þa lÝ, xuÊt xø vμ l« h¹t. ....... - XuÊt xø : Lμ tªn ®Þa ph−¬ng mμ ng−êi ta tiÕn hμnh lÊy vËt liÖu gièng (h¹t, hom, cμnh,…) + Khi gi÷a c¸c xuÊt xø cã sù kh¸c nhau râ rμng vÒ h×nh th¸i vμ di g ù g truyÒn th× xuÊt xø lμ nßi ®Þa lÝ + Khi gi÷a c¸c xuÊt xø kh«ng cã sù kh¸c nhau vÒ h×nh th¸i vμ di truyÒn mμ chØ kh¸c nhau vÒ tû lÖ sèng, søc sinh tr−ëng th× ng−êi ta gäi nã lμ kiÓu sinh häc (biotype) + Khi gi÷a c¸c xuÊt xø kh«ng cã sù kh¸c biÖt nhau nμo c¶ th× chóng ®¬n thuÇn ®−îc coi lμ nguån h¹t (seed source) + Khi vËt liÖu gièng ®−îc lÊy tõ rõng tù nhiªn (cã thÓ rõng nguyªn sinh hay thø sinh) th× ng−êi ta gäi lμ xuÊt xø nguyªn sinh. Cßn lÊy h¹t tõ nguån lμ rõng trång th× ®−îc gäi lμ xuÊt xø ph¸i sinh => XuÊt xø nguyªn sinh chØ lμ nh÷ng c©y b¶n ®Þa hoÆc c©y nhËp néi. 8
  9. Ch−¬ng II. Kh¶o nghiÖm loμi vμ xuÊt xø 2.4. Nßi ®Þa lÝ, xuÊt xø vμ l« h¹t. ....... - Nßi ®Þa ph−¬ng (Land race): Lμ mét quÇn thÓ cña nh÷ng c¸ thÓ ®· thÝch øng víi ®iÒu kiÖn hoμn c¶nh ®−îc g©y trång vμ cho h¹t h÷u thô thô. Khi mét xuÊt xø ®−îc g©y trång trong hoμn c¶nh míi th× nh÷ng c¸ thÓ thÝch øng nhÊt víi hoμn c¶nh g©y trång, ®−îc chän läc tù nhiªn gi÷ l¹i vμ cã thÓ dïng lμm nguån h¹t ®Ó g©y trång rõng míi ®−îc coi lμ nßi ®Þa ph−¬ng. - L« h¹t (Seed lot): Lμ mét sè l−îng h¹t gièng ®−îc thu h¸i trong mét lÇn cô thÓ do mét nhãm ng−êi cô thÓ thùc hiÖn ë mét khu rõng cô thÓ. Nh− vËy mét xuÊt xø cã thÓ bao gåm mét sè l« h¹t cã chÊt l−îng kh¸c nhau (kh¸c nhau vÒ phÈm chÊt di truyÒn vμ phÈm chÊt gieo −¬m). 9
  10. 3. Kh¶ n¨ng t¨ng thu trong chän loμi vμ xuÊt xø. - Kh¸i niÖm t¨ng thu di truyÒn : Lμ phÇn t¨ng thªm ®¹t ®−îc (tuú môc tiªu kinh doanh) nhê viÖc ¸p dông c¸c biÖn ph¸p chän läc. - Qua kh¶o nghiÖm loμi vμ xuÊt xø ta cßn thu ®−îc mét l−îng t¨ng thu di truyÒn nhÊt ®Þnh + Kh¶ n¨ng t¨ng thu khi chän loμi vμ xuÊt xø cßn phô thuéc vμo: §Æc ®iÓm biÕn dÞ, ph¹m vi ph©n bè cña loμi vμ ph¹m vi biÕn dÞ. 10
  11. Ch−¬ng II. Kh¶o nghiÖm loμi vμ xuÊt xø 4. TrËt tù c«ng viÖc trong kh¶o nghiÖm loμi - xuÊt xø. - §Ó cho kh¶o nghiÖm loμi – xuÊt xø thμnh c«ng tr¸nh ®−îc rñi ro kh«ng ®¸ng cã cÇn g Ö g î g g ph¶i tu©n thñ nghiªm ngÆt c¸c b−íc sau ®©y: bao gåm 8 b−íc chÝnh + Thø nhÊt: X¸c ®Þnh râ môc tiªu kh¶o nghiÖm (chän loμi xuÊt xø ®Ó lμm g× vμ ë ®©u?) + Thø hai: Tham kh¶o tμi liÖu: Ö + Thø ba: X©y dùng kÕ ho¹ch kh¶o nghiÖm bao gåm kÕt luËn c«ng viÖc, tæng kinh phÝ, nh©n lùc vμ ®Êt ®ai. + Thø t−: Thu thËp loμi vμ xuÊt xø cho kh¶o nghiÖm. + Thø n¨m: ThiÕt kÕ kü thuËt v−ên −¬m vμ ®¸nh gi¸ sím bao gåm chän ®Êt sau ®ã thiÕt kÕ s¬ ®å v−ên −¬m vμ ch¨m sãc c©y con, ®¸nh gi¸ sím. + Thø s¸u: ThiÕt kÕ thÝ nghiÖm kh¶o nghiÖm ë rõng trång ,chän lËp ®Þa thiÕt kÕ s¬ ®å trång vμ chän gi¶i ph¸p phï hîp. + Thø b¶y: §¸nh gi¸ kÕt qu¶ kh¶o nghiÖm thu ®−îc sè liÒu ph©n tÝch sè liÖu vμ liÒu, ®¸nh gi¸ sè liÖu.( tõng thêi kú, mçi cÊp tuæi, rõng non, rõng sμo,...). + Thø t¸m: Chän quÇn thô lÊy gièng => thu thËp h¹t => chÕ biÕn cÊt gi÷ h¹t cã thÓ trao ®æi h¹t gièng. 11
  12. Ch−¬ng II. Kh¶o nghiÖm loμi vμ xuÊt xø 5. Nh÷ng nguyªn t¾c c¬ b¶n khi chän loμi xuÊt xø. 5.1. X¸c ®Þnh vμ tu©n thñ môc tiªu trång rõng ®Æt ra cho khu vùc. X¸c ®Þnh môc tiªu vμ tu©n thñ môc tiªu lμ ®iÒu cã ý nghÜa then chèt cña mét ch−¬ng tr×nh c¶i thiÖn gièng c©y rõng. Môc tiªu cña bÊt cø mét ch−¬ng tr×nh kh¶o nghiÖm loμi vμ xuÊt xø nμo ®Òu lμ: 1- X¸c ®Þnh t¸c ®éng qua l¹i gi÷a loμi vμ xuÊt xø víi hoμn c¶nh m«i tr−êng n¬i kh¶o nghiÖm. 2- X¸c ®Þnh loμi vμ xuÊt xø cã gi¸ trÞ kinh tÕ hoÆc phßng hé cao nhÊt cho vïng ®−îc kh¶o nghiÖm. nghiÖm 3- T×m hiÓu s©u s¾c h¬n c¸c ®Æc tÝnh h×nh th¸i vμ sinh häc cña loμi vμ xuÊt xø. 12
  13. Ch−¬ng II. Kh¶o nghiÖm loμi vμ xuÊt xø 5.2. N¾m v÷ng ®Æc ®iÓm sinh th¸i häc cña loμi - xuÊt xø ®Þnh ®em kh¶o nghiÖm vμ ®iÒu kiÖn lËp ®Þa n¬i kh¶o nghiÖm. nghiÖm - Khi chän ®−îc loμi vμ xuÊt xø ®−a vμo kh¶o nghiÖm th× viÖc n½m v÷ng ®iÒu kiÖn lËp ®Þa cña n¬i kh¶o nghiÖm còng nh− ®Æc ®iÓm sinh th¸i cña loμi - xuÊt xø lμ yÕu tè quan träng nhÊt quyÕt ®Þnh sù thμnh b¹i cña kh¶o nghiÖm. C¸c néi dung cÇn quan t©m lμ: + §Æc ®iÓm ph©n bè (to¹ ®é ®Þa lÝ): + §é cao so víi mÆt n−íc biÓn: + §Æc ®iÓm khÝ hËu, l−îng m−a hμnh n¨m, nhiÖt ®é trung b×nh n¨m, nhiÖt ®é cùc h¹n còng nh− ®é dμi chiÕu s¸ng trong ngμy: ¹ cò g − dμ c Õu s¸ g t o g gμy: + §èi víi loμi môc tiªu lμ sinh s¶n: 13
  14. Ch−¬ng II. Kh¶o nghiÖm loμi vμ xuÊt xø 5.3. Chän loμi vμ xuÊt xø cã n¬i nguyªn s¶n cã ®iÒu kiÖn khÝ hËu, hË ®Êt ® i t ®¹i t−¬ng ®å ®ång víi ®iÒ kiÖ khÝ hË vμ ®Êt ® i ë n¬i íi ®iÒu kiÖn hËu μ ®ai i kh¶o nghiÖm. Trong tr−êng hîp nμy ta ph¶i lÊy n¬i kh¶o nghiÖm lμm ®Ých: - Loμi vμ xuÊt xø cã n¬i nguyªn s¶n cã ®iÒu kiÖn khÝ hËu, ®Êt ®ai gièng n¬i kh¶o nghiÖm th× kh¶ n¨ng thμnh c«ng cμng cao. g g g Ö g g g - Loμi vμ xuÊt xø cã n¬i nguyªn s¶n cã khÝ hËu, ®Êt ®ai cμng kh¾c nghiÖt h¬n ë nh÷ng n¬i kh¶o nghiÖm th× cμng dÔ thμnh c«ng h¬n vμ ng−îc l¹i. 14
  15. Ch−¬ng II. Kh¶o nghiÖm loμi vμ xuÊt xø 5.4. Kh«ng ®−a c©y ®Õn n¬i kh¶o nghiÖm qu¸ kh¾c nghiÖt so víi n¬i nguyªn s¶n. s¶n - Kh«ng ®−a c©y tõ vïng ven biÓn ®Õn n¬i cã khÝ hËu lôc ®Þa. - Kh«ng ®−a c©y tõ n¬i cã khÝ hËu Ýt dao ®éng trong n¨m ®Õn n¬i g y Ë é g g cã khÝ hËu dao ®éng m¹nh trong n¨m. - Kh«ng nªn ®−a c©y tõ n¬i cã vÜ ®é cao hay cã ®é cao lín h¬n ®Õn i ã Ü ® hÊ h ® ®Õ n¬i cã vÜ ®é thÊp hay ®é cao thÊp vμ ng−îc l¹i. Xong l¹i cã thÓ hÊ μ l i X l i ã hÓ ®−a c©y tõ n¬i cã ®é cao lín h¬n ë vÜ ®é thÊp tíi n¬i cã ®é cao nhá ë vÜ ®é cao. - Kh«ng nªn ®−a c©y tõ n¬i cã ®Êt baz¬ ®Õn n¬i cã ®Êt axÝt vμ ng−îc l¹i. HoÆc kh«ng ®−a tõ n¬i cã ®Êt Gl©y ®Õn n¬i cã ®Êt c¸t vμ ng−îc l¹i. 15
  16. Ch−¬ng II. Kh¶o nghiÖm loμi vμ xuÊt xø 6. Nguyªn t¾c chÝnh khi chän ®Þa ®iÓm vμ c©y lÊy h¹t. 6.1. C¬ 6 1 C s¬ (lý d )do): V× mét sè l« h¹t xÊu cña mét xuÊt xø tèt ch−a h¼n ®· cho kÕt qu¶ kh¶o nghiÖm tèt h¬n mét sè l« h¹t xÊu cña mét xuÊt xø trung b×nh, v× thÕ ®Ó ph¶n ¸nh tuy thùc b¶n chÊt xuÊt xø th× viÖc chän ®Þa ®iÓm vμ c©y lÊy h¹t lμ ®Æc biÖt cã ý nghÜa. Þ y y ¹ Æ Ö g - §Þa ®iÓm thu h¸i ph¶i ®¹i diÖn cho tõng khu ph©n bè th−êng ®ã lμ vïng trung t©m ph©n bè cña loμi (quÇn x· nμo hÖ sè tæ thμnh cña l μi ®ã cao nhÊt) ñ loμi hÊ ) - Tuú loμi cã ph©n bè réng hay hÑp mμ sè mÉu h¹t thu thËp nhiÒu Ýt kh¸c nhau. nhau 16
  17. Ch−¬ng II. Kh¶o nghiÖm loμi vμ xuÊt xø 6.2. Tiªu chuÈn c©y lÊy h¹t. - C©y lÊy h¹t th−êng ®−îc thèng nhÊt lμ c©y tréi (plus tree) theo tiªu chuÈn chän gièng. - Sè l−îng c©y lÊy h¹t ë mçi xuÊt xø ®−îc dao ®éng tõ 10 – 15 c©y. => §èi víi rõng tù nhiªn th× c¸c c©y nμy ph¶i c¸ch xa nhau Ýt nhÊt 100m/c©y > íi õ hiª ¸ © μ h¶i ¸ h h hÊt 100 / © ®Ó tr¸nh hiÖn t−îng giao phèi gÇn. => Chó ý tiªu chuÈn c©y lÊy h¹t ph¶i ®ång nhÊt trong mét ch−¬ng tr×nh kh¶o nghiÖm. hiÖ - C¸c l« h¹t cÇn ®−îc ghi chÐp ®Çy ®ñ sè hiÖu c©y, to¹ ®é ®Þa lÝ, ®é cao tuyÖt ®èi, l−îng m−a hμng n¨m, nhiÖt ®é trung b×nh n¨m. - H¹t cña tõng c©y ph¶i ®Ó riªng ®Ó cã thÓ dïng lμm nguyªn liªu cho kh¶o ñ ¶ Ó Ó Ó ¶ nghiÖm hËu thÕ tøc lμ kiÓm tra phÈm chÊt di truyÒn b»ng kÕt qu¶ ®¸nh gi¸ ®êi sau, => qui ra hÖ sè di truyÒn. 17
  18. Ch−¬ng II. Kh¶o nghiÖm loμi vμ xuÊt xø 7. X©y dùng vμ ®¸nh gi¸ kh¶o nghiÖm loμi – xuÊt xø. 7.1. 7 1 X©y dùng kh¶o nghiÖm. nghiÖm - Kh¶o nghiÖm ®−îc x©y dùng ë n¬i cã ®iÒu kiÖn lËp ®Þa ®¹i diÖn vμ ®iÓn h×nh cho vïng cÇn qui ho¹ch trång rõng sau nμy. - Kh¶ nghiÖm ph¶i ®−îc bè trÝ ®ñ lÇn lÆp l¹i (≥3) vμ ph¶i cã c¸c loμi – xuÊt xø Kh¶o hiÖ h¶i ®−î t Ý lÇ lÆ l i μ h¶i ã ¸ l μi Êt ø ®Þa ph−¬ng lμm ®èi chøng vμ ph¶i ®−îc theo dâi ®ñ thêi gian cÇn thiÕt. - Qui m« kh¶o nghiÖm ph¶i phï hîp víi ®iÒu kiÖn cÇn cã: §iÒu kiÖn ®Êt ®ai, kinh hÝ lù l−î ki h phÝ, lùc l−îng c¸n bé ®iÒ kiÖn ®i l¹i vμ ®Æ biÖt ph¶i ®¶m b¶o duy tr× ¸ bé, ®iÒu kiÖ l i μ ®Æc h¶i ®¶ b¶ d t × ®−îc kh¶o nghiÖm cho ®Õn khi kÕt thóc (trong kÕ ho¹ch). - Trong qu¸ tr×nh x©y dùng vμ qu¶n lÝ kh¶o nghiÖm ph¶i ®−îc thùc hiÖn ®Çy ®ñ c¸c biÖ ph¸p kü th Ët l©m sinh cÇn thiÕt vμ b¶o vÖ thÝ nghiÖm chu ®¸o, chØ ¸ biÖn h¸ thuËt l© i h Ç μ b¶ Ö hiÖ h ®¸ hØ nh− vËy th× sè liÖu thu thËp ®−îc tõ kh¶o nghiÖm míi ph¶n ¸nh ®óng vμ kh¸ch quan. 18
  19. Ch−¬ng II. Kh¶o nghiÖm loμi vμ xuÊt xø 7.2. §¸nh gi¸ kh¶o nghiÖm. - §¸nh gi¸ ë giai ®o¹n v−ên −¬m : dùa trªn c¸c chØ tiªu sau + Tû lÖ sèng quan träng nhÊt v× tû lÖ sèng ph¶n ¸nh kh¶ n¨ng thÝch øng cña loμi – xuÊt xø ®èi víi m«i tr−êng sèng míi. + Si h tr−ëng chiÒu cao. Sinh t −ë hiÒ - §¸nh gi¸ ë giai ®o¹n rõng trång. + C¸c chØ tiªu ®−îc tiÕn hμnh ®¸nh gi¸ ë rõng trång nμy lμ: tû lÖ sèng, chiÒu cao vót ngän, chiÒu cao d−íi cμnh, d1.3, ®é lín cμnh, chiÒu dμi cμnh lín nhÊt Ò Ò (®o ë vÞ trÝ c¸ch th©n 5cm) trªn Dth©n n¬i sinh ra cμnh ®ã. => c¸c chØ tiªu trªn gäi lμ c¸c chØ tiªu ®Þnh l−îng, th−êng ph¶n ¸nh s¶n l−îng s¶n phÈm ngoμi c¸c chØ tiªu ®Þnh l−îng ra ng−êi ta cßn ®¸nh gi¸ theo ¶ È Ø chØ tiªu ®Þnh tÝnh nh−: ®é th¼ng th©n (th«ng qua ®é ph¸t triÓn cña th©n, t¸n l¸ vμ mμu s¾c l¸). Theo nguyªn t¾c chØ tiªu quan träng th× cã hÖ sè cho ®iÓm cao trong ®ã møc cho ®iÓm giao ®éng tõ 1 – 5 ®iÓm cao, ®iÓm. 19
  20. Ch−¬ng II. Kh¶o nghiÖm loμi vμ xuÊt xø 8. C¸c b−íc tiÕn hμnh cña kh¶o nghiÖm loμi – xuÊt xø. 8.1. Kh¶o nghiÖm loμi. §−îc tiÕn hμnh qua c¸c giai ®o¹n sau: - Giai ®o¹n lo¹i trõ loμi: - Giai ®o¹n ®¸nh gi¸ loμi: - Giai ®o¹n chøng minh loμi: ¹ g 20
Đồng bộ tài khoản