Góp phần nghiên cứu một số mốc giải phẫu vùng mũi xoang ứng dụng trong phẫu thuật nội soi mũi xoang

Chia sẻ: quanghai

Sự thành công và an toàn trong phẫu thuật nội soi mũi xoang tuỳ thuộc phần lớn vào kiến thức của nhà phẫu thuật về giải phẫu mũi xoang, đặc biệt là giải phẫu thành ngoài hốc mũi. Công trình nghiên cứu của chúng tôi cung cấp một số thông số có giá trị tham khảo hữu ích cho các phẫu thuật viên nội soi mũi xoang. Mục tiêu :(1) Đo khoảng cách từ bờ dưới lỗ lê đến một số mốc giải phẫu quan trọng vùng mũi xoang và khảo sát vị trí, tỉ lệ lỗ thông xoang hàm......

Bạn đang xem 7 trang mẫu tài liệu này, vui lòng download file gốc để xem toàn bộ.

Chủ đề liên quan:

 

Nội dung Text: Góp phần nghiên cứu một số mốc giải phẫu vùng mũi xoang ứng dụng trong phẫu thuật nội soi mũi xoang

Y Hoïc TP. Hoà Chí Minh * Taäp 8 * Phuï baûn cuûa Soá 1 * 2004 Nghieân cöùu Y hoïc


GOÙP PHAÀN NGHIEÂN CÖÙU MOÂÏT SOÁ MOÁC GIAÛI PHAÃU VUØNG MUÕI XOANG
ÖÙNG DUÏNG TRONG PHAÃU THUAÄT NOÄI SOI MUÕI XOANG
Nguyeãn Thò Trung*, Phaïm Kieân Höõu**, Nguyeãn Höõu Khoâi**

TOÙM TAÉT
Söï thaønh coâng vaø an toaøn trong phaãu thuaät noäi soi muõi xoang tuyø thuoäc phaàn lôùn vaøo kieán thöùc cuûa
nhaø phaãu thuaät veà giaûi phaãu muõi xoang, ñaëc bieät laø giaûi phaãu thaønh ngoaøi hoác muõi. Coâng trình nghieân
cöùu cuûa chuùng toâi cung caáp moät soá thoâng soá coù giaù trò tham khaûo höõu ích cho caùc phaãu thuaät vieân noäi soi
muõi xoang. Muïc tieâu :(1) Ño khoaûng caùch töø bôø döôùi loã leâ ñeán moät soá moác giaûi phaãu quan troïng vuøng muõi
xoang vaø khaûo saùt vò trí, tæ leä loã thoâng xoang haøm phuï ôû nhoùm ngöôøi coù beänh vieâm xoang trong luùc phaãu
thuaät noäi soi muõi xoang;(2) Tìm moái töông quan hoài quy giöõa caùc soá ño treân vôùi chieàu daøi maët, chieàu roäng
maët vaø daøi thaùp muõi.
Töø thaùng 12/2002 ñeán thaùng 9/2003, Chuùng toâi ñaõ tieán haønh ño ñaïc treân 99 maãu cuûa 50 beänh nhaân
coù beâïnh vieâm xoang maïn tính trong luùc phaãu thuaät noäi soi muõi xoang taïi khoa tai muõi hoïng BV Nhaân daân
Gia ñònh, BV ñaïi hoïc Y döôïc cô sôû 2, BV Trieàu an. Keát quaû chính chuùng toâi thu ñöôïc nhö sau :
Khoaûng caùch trung bình töø bôø döôùi loã leâ ñeán bôø tröôùc chaân baùm cuoán muõi giöõa laø 4,4cm (3,7-5,5),
oáng leä muõi laø 4,2cm (3,25-5,0), moûm moùc laø 5,1cm(4,2-6,1), loã thoâng xoang haøm laø 4,9cm(3,95-5,65),
traàn boùng saøng laø 5,7cm(5,0-6,9), maûnh neàn xöông cuoán muõi giöõa laø 6cm(5,1-6,8), loã thoâng xoang böôùm
laø 6,9cm(5,8-7,8).
Tæ leä coù loã thoâng xoang haøm phuï ôû nhoùm ngöôøi coù beänh vieâm xoang laø 20%, vò trí chuû yeáu ôû thoùp
muõi sau
Coù moái töông quan tuyeán tính möùc ñoä chaët giöõa khoaûng caùch töø bôø döôùi loã leâ ñeán loã thoâng xoang
böôùm vôùi chieàu daøi thaùp muõi (heä soá töông quan r =0,71). Phöông trình hoài quy Y= a + bx nhö sau :
Khoaûng caùch töø bôø döôùi loã leâ ñeán loã thoâng xoang böôùm = 2,177cm + 1,207x daøi muõi (cm)
Keát quaû thu ñöôïc böôùc ñaàu giuùp gôïi yù ñònh höôùng cho caùc phaãu thuaät vieân noäi soi muõi xoang vaø coù
höôùng nghieân cöùu tieáp tuïc trong thôøi gian tôùi.

SUMMARY
A STUDY ON SOME NASAL SINUS ANATOMICAL LANDMARKS APPLIED
IN ENDOSCOPIC SINUS SURGERY
Nguyen Thi Trung, Pham Kien Huu, Nguyen Huu Khoi * Y Hoc TP. Ho Chi Minh * Vol. 8
* Supplement of No 1 * 2004: 10 – 17

Success and safety in endoscopic sinus surgery depend heavily on the surgeon’s knowledge of nasal
sinus anatomy, especially of surgical anatomy of the lateral nasal wall. Our study supplies a number of
useful referential parameters for endoscopic sinus surgeons. It is aimed to (1) measure the distances from
the inferior edge of piriform aperture to a number of important anatomical landmarks in the nasal sinus
area, making an inspection of the position and rate of accessory maxillary sinus ostium in patients with

* Beänh vieän C Ñaø Naüng
** Boä moân Tai Muõi Hoïng – Ñaïi Hoïc Y Döôïc TP. HCM



10 Chuyeân ñeà Tai Muõi Hoïng - Maét
Nghieân cöùu Y hoïc Y Hoïc TP. Hoà Chí Minh * Taäp 8 * Phuï baûn cuûa Soá 1 * 2004

chronic sinusitis during the process of endoscopic sinus surgery; (2) find the regressive correlations
between the identified measurements and the nasal length, facial length and width.
Between December 2002 and September 2003, we did the measuring on 99 samples of 50 patients
with chronic sinusitis while carrying out endoscopic sinus operations at the Otorhinolagyngology
Department of Gia Dinh People’s Hospital, Medical University Centre No. 2, and Trieàu An Hospital. Here
are the major results:
The average distance from the inferior edge of piriform aperture to the anterior attachment of the
middle nasal concha is 4.4cm (3.7 - 5.5), to the nasolacrimal duct 4.2cm (3.25 – 5.0), to the posterior edge
of the uncinate process 5.1cm (4.2 – 6.1), to the natural maxillary sinus ostium 4.9cm(3.95 – 5.65), to the
roof of ethmoidal bulla 5.7cm (5.0 – 6.9), to the basal lamella of middle nasal concha 6 cm (5.1 – 6.8), to
the sphenoid sinus ostium 6.9 cm (5.8 – 7.8);
20% of the patients with chronic sinusitis showed the accessory maxillary ostium, mainly at the
posterior nasal fontanelle;
There was a linear regressive correlation in strength between the distance from the inferior edge of
piriform aperture to the sphenoid sinus ostium and the nasal length (correlation coefficient r = 0.71);
The distance from the inferior edge of piriform aperture to the sphenoid sinus ostium is identified
according to the regressive equation: Y = a + bx = 2.177 cm + 1.207 x nasal length (cm);
The outcomes of the study will help suggest an orientation for endoscopic sinus surgeons and serve
as the basis of further studies.
ÑAËT VAÁN ÑEÀ bieät laø giaûi phaãu thaønh ngoaøi hoác muõi.
Vieâm xoang laø moät beänh thöôøng gaëp ôû caùc nöôùc Do ñoù, chuùng toâi nghieân cöùu ñeà taøi naøy vôùi muïc
treân theá giôùi cuõng nhö Vieät nam ta, ñieàu trò vieâm ñích ñöa ra thoâng soá veà soá ño moät soá moác giaûi phaãu
xoang maïn tính baèng phöông phaùp phaãu thuaät ñeå taùi quan troïng vuøng muõi xoang ôû ngöôøi Vieät nam tröôûng
laäp thoâng khí vaø daãn löu khi ñieàu trò noäi khoa thaát baïi. thaønh, goùp phaàn öùng duïng trong phaãu thuaät noäi soi
Vaøo nhöõng naêm cuoái thaäp nieân 70, vôùi nhöõng hieåu muõi xoang, ñaëc bieät trong tình hình hieän nay cuûa
bieát môùi veà giaûi phaãu vaø beänh lyù muõi xoang töø nhöõng nöôùc ta, phaãu thuaät noäi soi muõi xoang ñang ñöôïc öùng
nghieân cöùu qua noäi soi cuûa Messerklinger vaø Wigand duïng ôû nhieàu cô sôû y teá trong toaøn quoác, nhaát laø caùc
cuõng nhö coù söï caûi tieán caùc duïng cuï noäi soi, ñaõ coù BV tuyeán tænh.
moät böôùc tieán môùi trong phöông thöùc phaãu thuaät Tieán haønh nghieân cöùu ñeà taøi: “Goùp phaàn nghieân
muõi xoang: ñoù laø phaãu thuaät noäi soi muõi xoang. Trong cöùu moät soá moác giaûi phaãu vuøng muõi xoang öùng duïng
nhöõng tröôøng hôïp phaãu thuaät noäi soi xoang laàn ñaàu, trong phaãu thuaät noäi soi muõi xoang”, chuùng toâi coù caùc
caùc phaãu thuaät vieân coù theå thaáy roõ caùc moác giaûi phaãu muïc tieâu sau:
qua noäi soi, nhöng ôû nhöõng tröôøng hôïp phaãu thuaät laïi Ño caùc khoaûng caùch töø bôø döôùi loã leâ ñeán 11 moác
laàn thöù hai, thöù ba, caùc moác giaûi phaãu ñaõ khoâng coøn giaûi phaãu vuøng muõi xoang: bôø tröôùc chaân baùm cuoán
nöõa, ngay caû nhöõng phaãu thuaät vieân coù kinh nghieäm muõi döôùi, bôø tröôùc chaân baùm cuoán muõi giöõa, oáng leä
cuõng raát lo laéng do khoâng öôùc löôïng ñöôïc ñoä saâu cuûa muõi, bôø sau moûm moùc, loã thoâng xoang haøm, traàn
phaãu tröôøng chaät heïp, deã chaûy maùu nhö trong muõi vaø boùng saøng, maûnh neàn xöông cuoán muõi giöõa, loã thoâng
coù theå gaây ra nhieàu tai bieán nguy hieåm. xoang böôùm, loã voøi nhó, chieàu daøi saøn muõi, gai muõi
Chính vì vaäy, ñoái vôùi caùc phaãu thuaät vieân noäi soi tröôùc vaø khaûo saùt söï toàn taïi cuûa loã thoâng xoang haøm
muõi xoang nhaát laø caùc baùc só ñang trong thôøi kyø luyeän phuï ôû nhoùm ngöôøi coù beänh vieâm xoang, trong luùc
taäp moå noäi soi muõi xoang, vaán ñeà quan troïng laø phaûi phaãu thuaät noäi soi muõi xoang.
hieåu bieát moät caùch saâu saéc giaûi phaãu muõi xoang, ñaëc


Chuyeân ñeà Tai Muõi Hoïng - Maét 11
Y Hoïc TP. Hoà Chí Minh * Taäp 8 * Phuï baûn cuûa Soá 1 * 2004 Nghieân cöùu Y hoïc

Tìm moái töông quan hoài quy giöõa kích thöôùc Kyõ thuaät ño
khuoân maët vaø chieàu daøi muõi vôùi caùc soá ño ñeán caùc Chuùng toâi tieán haønh ño kích thöôùc khuoân maët vaø
moác giaûi phaãu treân vaø coù yù kieán öùng duïng. chieàu daøi thaùp muõi tröôùc luùc phaãu thuaät. Chieàu daøi
ÑOÁI TÖÔÏNG VAØ PHÖÔNG PHAÙP maët laø ñoaïn Tn-M (Trichion - Mention): giöõa ñöôøng
NGHIEÂN CÖÙU chaân toùc ñeán ñöôøng vieàn moâ meàm quanh caèm. Chieàu
roäng maët: khoaûng caùch xa nhaát cuûa hai goø maù. Daøi
Ñoái töôïng nghieân cöùu thaùp muõi laø ñoaïn N-Tp (Nasion -Tip defining point):
Ñoä tuoåi töø 18 trôû leân, taïi reã muõi ôû ñöôøng khôùp traùn muõi ñeán ñænh muõi thöïc
Beänh nhaân bò vieâm xoang maïn tính, khoâng laø ñieåm nhoâ ra tröôùc nhaát cuûa soáng muõi.(8((16(
ñaùp öùng voái ñieàu trò noäi khoa, khoâng coù polyp muõi Xaùc ñònh ñieåm moác goác laø bôø döôùi loã leâ : vò trí bôø
xoang, coù chæ ñònh phaãu thuaät noäi soi xoang qua tröôùc chaân tieåu truï giao vôùi saøn muõi.
ñöôøng muõi. Ño ngay tröôùc khi moå (sau khi ñaõ ñaët thuoác co
Khoâng coù baát cöù phaãu thuaät muõi xoang tröôùc ñoù, maïch): caùc khoaûng caùch töø bôø döôùi loã leâ ñeán caùc moác
Khoâng coù beänh lyù u naøo vuøng muõi xoang, giaûi phaãu : gai muõi tröôùc(GMT), bôø tröôùc chaân baùm
cuoán muõi döôùi (CMD), bôø tröôùc chaân baùm cuoán muõi
Khoâng coù dò daïng baåm sinh vuøng muõi xoang
giöõa (CMG), bôø sau moûm moùc (MM): giao ñieåm giöõa
Phöông phaùp nghieân cöùu: phaàn ñöùng vaø phaàn ngang cuûa moûm moùc, oáng leä muõi
Thieát keá nghieân cöùu (OLM): vò trí maøo leä ngay phía tröôùc vò trí ño moûm
Moâ taû caét ngang. moùc, maûnh neàn xöông cuoán muõi giöõa (MNXCMG):
goùc giöõa phaàn ñuùng vaø phaàn ngang cuûa maûnh neàn
Côõ maãu choïn xöông cuoán muõi giöõa, loã voøi nhó (LVN): gôø tröôùc loã voøi
99maãu goàm 49 beân phaûi, 50 beân traùi treân 50 nhó, chieàu daøi saøn muõi (CDSM): töø ñieåm taän cuøng
beänh nhaân (21 nam; 29 nöõ) phía sau cuûa chaân vaùch ngaên ñeán bôø döôùi loã leâ.
Duïng cuï Ño trong luùc moå: moác traàn boùng saøng(TBS): sau
Ngoaøi maøn hình tivi, boä nguoàn saùng, oáng noäi khi môû moûm moùc, coù theå thaáy ñöôïc toaøn boä maët
soi cöùng Karl Stortz 0 ñoä – 4mm, chuùng toâi coøn söû tröôùc boùng saøng vaø ño vò trí cao nhaát cuûa boùng saøng.
duïng hai duïng cuï chính trong nghieân cöùu laø : Ño bôø tröôùc loã thoâng xoang haøm(LTXH) trong nhöõng
Thöôùc ño caùc moác giaûi phaãu trong muõi: thöôùc tröôøng hôïp thaáy ñöôïc loã thoâng xoang haøm ngay sau
vaïch, coù hình troøn laøm baèng vaät lieäu Inox, coù caùn khi môû moûm moùc. Neáu cuoäc moå coù can thieäp ñeán
caàm, daøi 15cm, ñöôøng kính khoaûng 3mm, ñöôïc xoang böôùm hoaëc phaãu thuaät vieân cho pheùp boäc loä loã
khaéc vaïch ñeán 0,5mm. Thöôùc ñöôïc ñaët laøm taïi thoâng xoang böôùm thì ño moác bôø döôùi loã thoâng xoang
coâng ty duïng cuï caét vaø ño löôøng cô khí, thuoäc toång böôùm(LTXB):
coâng ty maùy vaø thieát bò coâng nghieäp, chi nhaùnh Xaùc ñònh vò trí vaø soá löôïng cuûa loã thoâng
phía nam. Thöôùc ñaõ ñöôïc thöû nghieäm taïi “Trung xoang haøm phuï trong luùc phaãu thuaät.
taâm kyõ thuaät tieâu chuaån ño löôøng chaát löôïng Thu thaäp vaø xöû lyù soá lieäu:
3”(Quatest 3), thaønh phoá Hoà Chí Minh, coù sai soá
Chuùng toâi laäp phieáu thu thaäp soá lieäu tröôùc vaø ghi
tích luyõ treân 100mm töø 0 ñeán 10cm laø 0,17mm.
caùc soá lieäu ño vaøo phieáu.
Thöôùc ño chieàu daøi maët, chieàu roäng maët vaø daøi
Xöû lyù caùc soá lieäu baèng phaàn meàm Epi-Info 6 vaø
thaùp muõi laø thöôùc caëp ñaõ ñöôïc hieäu chuaån taïi
caùc pheùp kieåm T Student, T Student “baét caëp”,, pheùp
“Quatest 3”, ñaït yeâu caàu kyõ thuaät vaø ño löôøng theo
kieåm Z, caùc coâng thöùc tính côõ maãu voái ñoä tin caäy 95%
tieâu chuaån VN 2650:1978, caáp chính xaùc 2.
vaø sai soá öôùc löôïng khoâng quaù 0,05.



12 Chuyeân ñeà Tai Muõi Hoïng - Maét
Nghieân cöùu Y hoïc Y Hoïc TP. Hoà Chí Minh * Taäp 8 * Phuï baûn cuûa Soá 1 * 2004

Ñòa ñieåm nghieân cöùu Baûng 3: Soá ño trung bình khoaûng caùch töø bôø döôùi loã
Khoa tai muõi hoïng BV Nhaân daân Gia Ñònh, BV leâ ñeán caùc moác giaûi phaãu ôû giôùi nam,nöõ.
Ñaïi hoïc Y Döôïc cô sôû 2, BV Trieàu An. Gi ùi 21 Gi ùi õ 29
Moác giaûi Soá TB Soá TB Khaùc bieät
Thôøi gian töø thaùng 12/2002 ñeán thaùng 9/2003. phaãu ño maãu (cm) maãu (cm)
CMD 42 2,54 57 2,52 KhoângP>0,05
KEÁT QUAÛ VAØ BAØN LUAÄN
CMG 42 4,62 57 4,24 Coù. P0,1)
giöõa vaø giöõ laïi cuoán muõi giöõa trong phaãu thuaät noäi soi
LTXB 0,05 0,00.. Khoâng (R =0, P >0,1)
muõi xoang
LVN 0,12 0,02 Khoâng (R =0, P >0,1)
- MM vaø LTXH laø 2 moác ñaàu tieân caán phaûi xaùc CDSM 0,13 0,02 Khoâng (R =0, P >0,1)
ñònh khi baét ñaàu phaãu thuaät noäi soi muõi xoang. GMT 0,33 0,11 Coù (R≠0, P < 0,025)



14 Chuyeân ñeà Tai Muõi Hoïng - Maét
Nghieân cöùu Y hoïc Y Hoïc TP. Hoà Chí Minh * Taäp 8 * Phuï baûn cuûa Soá 1 * 2004

Baûng 7: Töông quan giöõa caùc soá ño khoaûng caùc ñeán Soá ño ñeán moác giaiû phaãu LTXB coù töông quan
caùc moác giaûi phaãu vôùi daøi muõi thuaän möùc ñoä chaët vôùi daøi muõi, heä soá töông quan R
Moác giaûi phaãu ño Heä soá R R^2 Töông quan = 0,71 vaø 50% söï bieán thieân cuûa soá ño treân laø do
CMD 0,17 0,03 Khoâng (R =0, P >0,1) chieàu daøi muõi quy ñònh. Ñaây laø moái töông quan töông
CMG 0,35 0,12 Coù.(R ≠0, P< 0,01)
ñoái coù giaù trò.
OLM 0,36 0,13 Coù.(R ≠0, P< 0,01)
MM 0,17 0,03 Khoâng (R =0, P >0,1) Caùc phöông trình hoái quy Y = a + bx nhö sau:
LTXH 0,05 0,00.. Khoâng (R =0, P >0,1) Khoaûng caùch töø bôø döôùi loã leâ ñeán CMG
TBS 0,29 0,09 Coù(R≠0; 0,25
Đề thi vào lớp 10 môn Toán |  Đáp án đề thi tốt nghiệp |  Đề thi Đại học |  Đề thi thử đại học môn Hóa |  Mẫu đơn xin việc |  Bài tiểu luận mẫu |  Ôn thi cao học 2014 |  Nghiên cứu khoa học |  Lập kế hoạch kinh doanh |  Bảng cân đối kế toán |  Đề thi chứng chỉ Tin học |  Tư tưởng Hồ Chí Minh |  Đề thi chứng chỉ Tiếng anh
Theo dõi chúng tôi
Đồng bộ tài khoản