Hình ảnh CT Xơ gan và Các bệnh lý mạch máu gan

Chia sẻ: womanhood911_10

Xơ gan là một bệnh gạn mạn tính được đặc trưng bởi sự thay thế mô gan bằng mô xơ, sẹo và sự thành lập các nốt tân sinh[1][2][3] dẫn đến mất chức năng gan. Các nguyên nhân thường gây ra xơ gan bao gồm nghiện rượu, viêm gan siêu vi B và C, và bệnh gan nhiễm mỡ.Thời kỳ đầu, xơ gan thường không có triệu chứng, về sau tùy thuộc từng mức độ có các biểu hiện của hội chứng suy tế bào gan, hội chứng tăng áp lực tĩnh mạch cửa, bệnh nhân mệt mỏi, kém ăn,...

Bạn đang xem 20 trang mẫu tài liệu này, vui lòng download file gốc để xem toàn bộ.

Nội dung Text: Hình ảnh CT Xơ gan và Các bệnh lý mạch máu gan

Hình aûnh CT
XÔ GAN &
CAÙC BEÄNH LYÙ MAÏCH MAÙU GAN
Bs. Phaïm Ngoïc Hoa
Bs. Leâ Vaên Phöôùc
Khoa Chaån ñoaùn hình aûnh
Beänh vieän Chôï raãy
KHAÛO SAÙT HÌNH AÛNH HOÏC GAN
-X quang qui öôùc
-Sieâu aâm
-CT (computed tomography)
-MRI
-Chuïp maïch maùu
-Noäi soi
-Y hoïc haït nhaân
XÔ GAN
(Cirrhosis)
XÔ GAN

Ñònh nghóa
- Tình traïng beänh lyù giai ñoaïn cuoái cuûa
nhieàu toån thöông gan maïn tính khaùc nhau
- Huyû caáu truùc nhu moâ gan lan toaû, hình
thaønh noát taân sinh vaø moâ seïo
Hình aûnh ñaïi theå xô gan
XÔ GAN
Phaân loaïi hình thaùi (GPB)
-Xô gan noát nhoû (micronodular/ Laennec’s)
-Xô gan noát lôùn (macronodular)
-Hoãn hôïp (mixed)

Löu yù:
+Xô gan noát nhoû thöôøng gaëp xô gan do röôïu
+Xô gan noát lôùn vaø hoãn hôïp thöôøng gaëp xô gan do
beänh lyù vieâm nhieãm
XÔ GAN
Nguyeân nhaân
-Röôïu, thuoác, ñoäc chaát
-Nhieãm truøng: vieâm gan B,C,D
-Taét ngheõn ñöôøng maät, tónh maïch
-Dinh döôûng
-Baåm sinh (beänh Wilson, laéng ñoïng saét,
thieáu Alpha-1 antitrypsin
-Khaùc
-Voâ caên
XÔ GAN

Haäu quaû
-Taêng aùp cöõa
-Suy chöùc naêng gan
XÔ GAN
Chaån ñoaùn
Keát hôïp
-tieàn söû
-daáu hieäu laâm saøng
-xeùt nghieäm caän laâm saøng,
hình aûnh hoïc
-hình aûnh moâ hoïc (+++)
Daõn tónh mach roán (caput
medusae) trong taêng aùp cöõa/
xô gan röôïu
VAI TROØ CT TRONG XÔ GAN

Ñaùnh giaù
-Kích thöôùc gan
-Heä maïch maùu gan
-Caùc thay ñoåi cuûa xô gan
-Phaùt hieän HCC (++)[10% xô gan tieán trieån9]
-Theo doõi, ñaùnh giaù ñaùp öùng ñieàu trò
XÔ GAN- HÌNH AÛNH CT
TAÏI GAN
-Gan lôùn giai ñoïan sôùm, teo ôû giai ñoïan sau, hoaëc
khoâng thay ñoåi
-Lôùn thuøy ñuoâi, thuøy beân gan traùi, teo gan phaûi7,8
-Nhu moâ gan khoâng ñoàng nhaát7,9
-Beà maët gan khoâng ñeàu, daïng noát trong xô gan noát
lôùn
-Noát taân sinh (regenerating nodules)[thöôøng cuøng
ñaäm ñoä nhu moâ gan tröôùc vaø sau tieâm caûn quang7,8]
-Thaâm nhieãm môõ
XÔ GAN- HÌNH AÛNH CT


NGOØAI GAN
-Taêng aùp tónh maïch cöõa
-Laùch lôùn
-Baùng buïng (ascites)
XÔ GAN- HÌNH AÛNH CT




Xô gan vôùi beà maët gan daïng noát treân Laparoscopy vaø treân CT
XÔ GAN- HÌNH AÛNH CT
Tæ soá thuøy ñuoâi so vôùi gan phaûi
Caùch tính:
-Ñöôøng ñöùng doïc qua bôø ngoøai thaân tónh maïch cöõa
-Ñöôøng ñöùng doïc qua bôø trong thuøy ñuoâi
-Ñöôøng ñöùng doïc qua bôø ngoøai gan phaûi
-Ñöôøng naèm ngang ñi qua ñieåm giöõa TM cöõa vaø TM chuû
XÔ GAN- HÌNH AÛNH CT
Tæ soá thuøy ñuoâi so vôùi gan phaûi
Ñaùnh giaù:
-Bình thöôøng 0.37+/-0.16 Xô gan:0.88+/-0.20 7
(>0.65 xô gan 96%, >0.73 xô gan 99% 8,9 )
Löu yù
-Ñoä nhaïy 43-84%
-Ñoä nhaïy thaáp trong xô gan do röôïu, ñoä nhaïy cao
trong xô gan do vieâm gan B
-Khoù phaân bieät caùc beänh lyù khaùc: h/c BuddChiari,
vieâm gan maõn, sarcoidosis
XÔ GAN- HÌNH AÛNH CT




a
b




Tæ soá thuøy ñuoâi so vôùi gan phaûi
XÔ GAN- HÌNH AÛNH CT




Tæ soá thuøy ñuoâi so vôùi gan phaûi: chaån ñoùan
phaân bieät trong BuddChiari
XÔ GAN- HÌNH AÛNH CT
Tæ soá theå tích thuøy ñuoâi so vôùi gan phaûi
Caùch tính: Tích 3 chieàu thuyø ñuoâi chia cho ñöôøng kính
ngang cuûa gan (P).
Ñaùnh giaù:
-Xô gan: > 5.4 cm2
Löu yù
-Ñoä nhaïy vaø chuyeân bieät 95%
XÔ GAN- HÌNH AÛNH CT

Daáu hieäu taïi gan
-Thay ñoåi kích thöôùc gan: lôùn (giai ñoïan sôùm), bình
thöôøng, teo (giai ñoïan sau)
-Thay ñoåi hình daùng: lôùn thuøy ñuoâi, phaân thuøy beân
gan (T), teo gan (P).
-Caùc raõnh gan roäng.
-Beà maët gan khoâng ñeàu.
XÔ GAN- HÌNH AÛNH CT
-Ñaäm ñoä:
-Khoâng ñoàng nhaát/ hoaëc Bình thöôøng
-Giaûm taêng quang sau tieâm caûn quang. Taêng quang
chaäm, thaûi tröø chaäm8
-Noát taân sinh (regenerating nodules) : ñoàng ñaäm ñoä
nhu moâ gan8,9
-Thaâm nhieãm môõ
Daáu hieäu ngoøai gan
-Taêng aùp cöõa, laùch lôùn, ascites
Xô gan daïng noát nhoû vôùi lôùn gan (T), teo
gan (P), beà maët daïnh noát, laùch lôùn
Xô gan daïng noát lôùn vôùi lôùn gan (T), teo
gan (P), beà maët daïng noát, laùch lôùn, tuùi maät
vò trí baát thöôøng.
Löu yù:
Di caên gan töø vuù+ hoùa lieäu phaùp cho hình aûnh töông töï xô gan
Xô gan vôùi taêng quang khoâng ñoàng nhaát
(CTAP), daõn tónh maïch roán, laùch
Traøn dòch oå buïng trong xô gan
Löu yù: Caùc noát taân sinh ñaäm ñoä cao
treân PL, ñoàng ñaäm ñoä ôû thì ñoäng
maïch, ñaäm ñoä thaáp ôû thì muoän
(cöõa)/ Gan nhieãm môõ
Moâ xô khu truù trong xô gan
XÔ GAN- HÌNH AÛNH CT

Phaân bieät moâ xô khu truù hay u gan

-Thöôøng ôû caùc phaân thuyø tröôùc-giöõa
-Hình cheâm, toaû ra töø roán gan
-Coù co keùo
Chuïp maïch ôû ñoäng maïch thaân taïng (1) thì ñoäng maïch:
ñoäng maïch trong gan ñaåy, eùp; laùch lôùn (2) thì tónh maïch:
taét tónh maïch cöõa, daõn tónh maïch caïnh thöïc quaûn
XÔ GAN
Ñieàu trò
-Noäi khoa
-Ngoaïi khoa: Taïo shunt heä chuû-cöõa, gheùp gan
-Khaùc: Thaét daõn tónh maïch thöïc quaûn qua noäi
soi, cheøn daõn tónh maïch thöïc quaûn baèng boùng
(Balloon tamponade/ SBT), gaây xô-cöùng
(Sclerotherapy)
-X quang can thieäp: TIPS , thuyeân taéc daõn tónh
maïch thöïc quaûn baèng Catheter.
Ñaët shunt cöõa-chuû trong gan qua ñöôøng tónh maïch caûnh
(Transjugular intrahepatic portal-systemic shunts
(TIPS))

-Giaûm aùp löïc tónh maïch cöûa ñöôïc thöïc hieän baèng caùch
taïo ra keânh noái tónh maïch cöõa vaø tónh maïch gan trong
gan qua ñöôøng tónh maïch caûnh.
-Vôùi kyõ thuaät naøy, aùp löïc tónh maïch cöõa giaûm 34 mmHg
xuoáng coøn 22 mmHg, haïn cheá caùc chaûy maùu do daõn tónh
maïch.
-Shunt toát 90% trong 6 thaùng, sau ñoù coù theå nong hoaëc
ñaët laïi shunt khi coù bieán chöùng.
TAÊNG AÙP TÓNH MAÏCH CÖÕA
(Portal vein hypertension)
Taêng aùp TM cöõa (Portal vein hypertension)

Nguyeân nhaân
-Tröôùc gan: thrombosis, hoaëc cheøn eùp tónh maïch cöõa
-Trong gan: tröôùc xoang (xô gan baåm sinh, Wilson),
taïi xoang (vieâm gan), sau xoang (xô gan)
-Sau gan: h/c BuddChiari, vieâm maøng ngoøai tim co
thaét
Aùp löïc tónh maïch cöõa bình thöôøng: 10 mmHg
Taêng aùp TM cöõa (Portal vein hypertension)
-Tuaàn hoøan noái cöõa-chuû (vaønh, DD-TQ, laùch-
thaän, tró, sau phuùc maïc)
-Taùi laäp tuaàn hoøan roán (>3mm)
-Ñöôøng kính tónh maïch cöõa >13 mm (Ñoä nhaïy
80%, ñoä chuyeân bieät 100%)8
-Ñöôøng kính tónh maïch laùch vaø maïc treo traøng
treân >10 mm
-Laùch lôùn
-Baùng buïng
Daõn tónh maïch cöõa vaø tuaàn hoaøn noái trong chuïp tónh
maïch laùch-cöõa (splenoportography)
Taêng aùp TM cöõa (Portal vein hypertension)




Daõn tónh maïch roán
Taêng aùp TM cöõa (Portal vein hypertension)




Tuaàn hoaøn noái cöõa-chuû sau phuùc maïc
Taêng aùp TM cöõa (Portal vein hypertension)




Daõn tónh maïch thöïc quaûn
Daõn tónh maïch thöïc quaûn
trong taêng aùp cöõa
THUYEÂN TAÉC TÓNH MAÏCH CÖÕA
(Portal vein thrombosis)
Thuyeân taéc TM cöõa (Portal vein thrombosis)

Nguyeân nhaân
-Khoâng roõ
-Do u: HCC, u tuïy, daï daøy
-Do roái loïan ñoäng maùu, duøng hormon noäi tieát
(oestrogen), maát nöôùc naëng
-Vieâm trong oå buïng+ vieâm tónh maïch
-Xô gan taêng aùp cöõa
Thuyeân taéc TM cöõa (Portal vein thrombosis)

-Treân PL, ít khi xaùc ñònh
-Thaáy roõ treân chuïp coù caûn quang:
Hình giaûm ñaäm ñoä trung taâm, taêng quang
ngoïai bieân ôû trong loøng tónh maïch cöõa khi
taét khoâng hoaøn toaøn
Khoâng thaáy taêng quang tónh maïch
cöõa Taét hoaøn toaøn
-Khi thuyeân taéc maõn tính Tuaàn hoaøn noái
Thuyeân taéc TM cöõa (Portal vein thrombosis)

Phaân bieät thuyeân taéc do u hay do cuïc maùu ñoâng

Thuyeân taéc do u Thuyeân taéc do cuïc maùu
ñoâng
-Coù taêng quang cuïc
thuyeân taéc -Khoâng thaáy taêng quang
cuïc thuyeân taéc
-Taêng khaåu kính
tónh maïch cöõa -Giaûm hoaëc khoâng thay
ñoåi khaåu kính tónh maïch
cöõa
HCC lan toûa, thaâm nhieãm, xaâm Thuyeân taéc tónh maïch cöõa
laán tónh maïch cöõa ñôn thuaàn
(coù taêng quang vuøng thuyeân taéc) [bland thrombus]
[ tumor thrombus ]
Thuyeân taéc tónh maïch cöõa ngoaøi gan do ung thö ñaàu tuî
HOÄI CHÖÙNG BUDD-CHIARI
H/c Budd-Chiari
Lòch söû
-1845 : Budd
-1899 : Chiari
Ñònh nghóa

Laø haäu quûa do ngheûn ñöôøng daãn löu cuûa
tónh maïch gan do thuyeân taéc tónh maïch gan,
tónh maïch chuû döôùi hoaëc caû hai 8
H/c Budd-Chiari
Phaân loïai
1: Tónh maïch chuû döôùi +/- thöù phaùt tónh maïch gan
2: Tónh maïch lôùn gan +/- tónh maïch chuû döôùi
3. Tónh maïch nhoû trung taâm thuøy (Veno-occlusive
disease/VOD/ Bras-1954)
Laâm saøng
1. Lôùn gan, vaøng da, baùng buïng, suy chöùc naêng gan
2. Taét toaøn boä (thöôøng cheát) töøng phaàn (taêng aùp cöõa)
H/c Budd-Chiari
Beänh nguyeân
-Khoâng roõ (66%)
-Thuyeân taéc do maùu ñoâng (thrombosis): Tình
traïng deã ñoâng maùu (ña hoàng caàu, coù thai, duøng
thuoác traùnh thai..)
-Do u: Ung thö gan, thaän, thöôïng thaän
-Baát thöôøng nhó (P)/Tónh maïch chuû döôùi: Webs, u
Thrombus trong tónh maïch ôû h/c Budd Chiari
H/c Budd-Chiari - Hình aûnh CT

PL
-Thaáy cuïc thuyeân taéc trong tónh maïch (taêng ñaäm ñoä)
-Lôùn thuyø ñuoâi, taêng ñaäm ñoä thuyø ñuoâi vaø roán gan cuûa
thuyø (T)9
-Gan giaûm ñaäm ñoä lan toaû so vôùi laùch (giai ñoaïn caáp)
-Gan, laùch lôùn, ascites
H/c Budd-Chiari - Hình aûnh CT

CE
-Thaáy cuïc maùu ñoâng (ñaäm ñoä thaáp) trong loøng
tónh maïch
-Taêng quang daïng khaûm ‘mosaic pattern’
-ÔÛ thì sôùm, taêng quang khoâng ñoàng nhaát, taêng
ñaäm ñoä thuyø ñuoâi+ roán gan thuyø (T), sau ñoù ñaûo
ngöôïc laïi, thì muoän taêng quang ñoàng nhaát hôn9,10.
H/c Budd-Chiari - Hình aûnh CT
CE (tt):
-Giai ñoaïn maõn: taêng quang khoâng ñoàng nhaát
cuûa nhu moâ gan bình thöôøng hoaëc vuøng nhu moâ
phì ñaïi ôû thì tónh maïch cöõa; taêng quang chaäm
hôn ôû vuøng nhu moâ gan teo
-Giaûm ñaäm ñoä thuyø gan lieân quan trong h/c
Budd Chiari töøng phaàn
-Khoù xaùc ñònh caùc tónh maïch gan
H/c Budd-Chiari




Taêng ñaäm ñoä nhu moâ gan daïng ñaùm raõi raùc. Thuøy ñuoâi lôùn.
H/c Budd-Chiari




Taêng ñaäm ñoä nhu moâ gan daïng ñaùm raõi raùc. Thuøy ñuoâi lôùn.
H/c Budd-Chiari




Taêng ñaäm ñoä nhu moâ gan daïng ñaùm raõi raùc, tónh maïch chuû döôùi
khoâng roõ trong BuddChiari. Thuøy ñuoâi lôùn. Nhoài maùu gan (T)
H/c Budd-Chiari




Thì sôùm nhu moâ gan khoâng ñoàng nhaát, tónh mach gan khoâng
roõ. Thì muoän saui 7 phuùt, coù hình giaûm ñaäm ñoä trong loøng
caùc tónh maïch gan do thuyeân taéc trong BuddChiari.
H/c Budd Chiari taét tónh maïch chuû döôùi vaø tónh maïch gan
KEÁT LUAÄN
CT coù giaù trò trong ñaùnh giaù xô gan
(ñaùnh giaù tình traïng taïi gan vaø ngoaøi
gan, phaùt hieän HCC), cuõng nhö caùc
beänh lyù maïch maùu gan
Caàn keát hôïp laâm saøng-hình aûnh-caùc
phöông tieän chaån ñoaùn khaùc
Taøi lieäu tham khaûo
1. Wolfgang Dahnert, Radiology review manual, Williams & Wilkins 1996
•2. Joseph Lee, Stuart s Sagel, Computed body tomography with MRI
correlation, Williams & Wilkins 1996
•3. Seymour I Schwartz, Harold Ellis, Maingot’s Abdominal operation,
Prentice-Hall International Inc.
4. Imaging and interventional radiology of the Hepatobiliary system /
ASDIR, 1997
5. Gregory L East Mood, Canan Avunduck, Manual of gastoenterology,
Lippincott Raven
6. JJ Misiewicz, Alatair Forbes Clinical gastroenterology,1996, Mosby
7. Otto H Wegener, Whole body computed tomography, Blackwell
Scientific Publicationss
8. Arnold C Freidman, Abraham H Dachman, Radiology of the liver,
billiary tract and pancreas, Mosby, 1994
Taøi lieäu tham khaûo
9. Tadataka Yamada, Text book of gastroenterology, J.B. LippinCott.
Company, 1995
10. L.H. Blunmgart, Surgery of the liver and biliary tract, Churchill
Livingstone, 1994
Đề thi vào lớp 10 môn Toán |  Đáp án đề thi tốt nghiệp |  Đề thi Đại học |  Đề thi thử đại học môn Hóa |  Mẫu đơn xin việc |  Bài tiểu luận mẫu |  Ôn thi cao học 2014 |  Nghiên cứu khoa học |  Lập kế hoạch kinh doanh |  Bảng cân đối kế toán |  Đề thi chứng chỉ Tin học |  Tư tưởng Hồ Chí Minh |  Đề thi chứng chỉ Tiếng anh
Theo dõi chúng tôi
Đồng bộ tài khoản