HÌNH ẢNH NỘI SOI DẠ DÀY TÁ TRÀNG Ở BỆNH NHÂN NHIỄM SIÊU VI DENGUE CÓ BIỂU HIỆN XUẤT HUYẾT TIÊU HÓA TRÊN

Chia sẻ: sonkim111

Trong bệnh cảnh nhiễm siêu vi Dengue, xuất huyết tiêu hóa trên là loại xuất huyết nặng và thường gặp. Mục tiêu: Mô tả hình ảnh nội soi dạ dày tá tràng của bệnh nhân nhiễm Dengue có biểu hiện xuất huyết tiêu hóa trên; tìm mối tương quan giữa bệnh lý viêm loét dạ dày tá tràng và bệnh cảnh nhiễm Dengue và sơ bộ nhận xét các biện pháp điều trị hỗ trợ xuất huyết tiêu hóa trên ở bệnh nhân nhiễm siêu vi Dengue. ...

Bạn đang xem 7 trang mẫu tài liệu này, vui lòng download file gốc để xem toàn bộ.

Nội dung Text: HÌNH ẢNH NỘI SOI DẠ DÀY TÁ TRÀNG Ở BỆNH NHÂN NHIỄM SIÊU VI DENGUE CÓ BIỂU HIỆN XUẤT HUYẾT TIÊU HÓA TRÊN

HÌNH ẢNH NỘI SOI DẠ DÀY TÁ TRÀNG Ở BỆNH NHÂN

NHIỄM SIÊU VI DENGUE CÓ BIỂU HIỆN XUẤT HUYẾT TIÊU

HÓA TRÊN




TÓM TẮT

Trong bệnh cảnh nhiễm siêu vi Dengue, xuất huyết tiêu hóa trên là loại

xuất huyết nặng và thường gặp.

Mục tiêu: Mô tả hình ảnh nội soi dạ dày tá tràng của bệnh nhân

nhiễm Dengue có biểu hiện xuất huyết tiêu hóa trên; tìm mối tương quan

giữa bệnh lý viêm loét dạ dày tá tràng và bệnh cảnh nhiễm Dengue và sơ bộ

nhận xét các biện pháp điều trị hỗ trợ xuất huyết tiêu hóa trên ở bệnh nhân

nhiễm siêu vi Dengue.

Phương pháp: thiết kế mô tả hàng loạt trường hợp thực hiện tại Khoa

Hồi sức cấp cứu người lớn- Bệnh viện Bệnh Nhiệt Đới từ tháng 10/2005 đến

10/2006.

Kết quả: Có 16 (7,2%) bệnh nhân có biến chứng xuất huyết tiêu hóa

trên, được thực hiện nội soi dạ dày tá tràng. Hình ảnh ghi nhận được gồm

viêm dạ dày xuất huyết (7/16 ca, 43,7%), viêm dạ dày không xuất huyết

(10/16 ca, 62,5%), viêm hành tá tràng (3/16 ca, 18,7%), loét dạ dày (2/16 ca,
12,4%), loét hành tá tràng (3/16 ca, 18,7%); Có 1/12 ca có xé t nghiệm

Clotest (+) (8,33%).

Kết luận: Đa số bệnh nhân nhiễm siêu vi Dengue bị xuất huyết tiêu

hóa trên có bệnh lý viêm loét dạ dày tá tràng. Hình ảnh nội soi dạ dày tá

tràng thường gặp nhất là viêm dạ dày và viêm dạ dày xuất huyết. Tình trạng

xuất huyết kéo dài trung bình khoảng 2 ngày. Mặc dù số lượng tiểu cầu

thấp, hầu như không cần truyền tiểu cầu. Tiến trình nội soi không ảnh hưởng

đến bệnh cảnh xuất huyết tiêu hóa trên. Có thể cho thêm các thuốc ức chế

bơm proton, antacid cho các bệnh nhân nhiễm Dengue có biểu hiện xuất

huyết tiêu hóa trên.

ABSTRACT

Gastrointestinal (GI) bleeding is one of the commonest and the most

severe in acute Dengue infection. However, there was not any study on

endoscopic findings in patients with Dengue Hemorrhagic Fever in Vietnam.

Objective: To describe the endoscopic manifestations of upper

gastrointestinal tract in patients with acute Dengue infection with upper GI

bleeding, to find the relationship of peptic ulcer and Dengue infection and

to evaluate the supportive therapies for upper gastrointestinal bleeding in

Dengue infection.
Method: Prospective cases series study in the Hospital for Tropical

Diseases from October 2005 to October 2006.

Results: 16 cases (7.20%) among Dengue patients with GI bleeding in

the ICU for adult were investigated. The endoscopic findings were:

hemorrhagic gastritis (7/16, 43,7%); non-bleeding gastritis (10/16, 62,5%);

bulb-duodenal inflamation (3/16, 18,7%); gastric ulcer (2/16, 12,4%); bulb-

duodenal ulcer (3/16, 18,7% and 1/12 cases (8.33%) had positive Clo test.

Supportive therapy with fluids, whole blood transfusion, proton inhibitors and

antacid were the main managements in Dengue patients with upper GI

bleeding.

Conclusion: Most patients had endoscopic findings of peptic ulcer.

The most common endoscopic findings were gastritis and hemorrhagic

gastritis. Platelet transfusion was rarely needed. Endoscopic procedure did

not worsen the bleeding in Dengue infection. We suggest to use drugs such

as proton inhibitors or antacid in case of Dengue infection with upper GI

bleeding.

PHẦN MỞ ĐẦU

Sốt Dengue và sốt xuất huyết Dengue là một bệnh nhiễm trùng cấp do

siêu vi Dengue gây ra. Biểu hiện lâm sàng của nhiễm Dengue thay đổi từ
sốt, nhức đầu, đau khớp, đau cơ, và phát ban ngoài da, có thể xuất huyết

nặng, sốc và chết (10). Người ta ước tính có khoảng 100 triệu ca nhiễm

Dengue, 500.000 ca sốt xuất huyết Dengue, và 25.000 ca chết hàng năm do

Dengue trên thế giới (3). Sốt xuất huyết Dengue là nguyên nhân hàng đầu

nhập viện và gây chết cho trẻ em ở nhiều quốc gia Đông Nam Á(3).

Xuất huyết tiêu hóa là loại xuất huyết nặng thường gặp trong sốt

Dengue và sốt xuất huyết Dengue(5). Có vài báo cáo quan tâm đến biểu hiện

nội soi đường tiêu hóa trên. Mục đích của nghiên cứu này nhằm khảo sát

những biểu hiện nội soi dạ dày tá tràng , và theo dõi đánh giá tiên lượng của

xuất huyết tiêu hóa trên ở bệnh nhân nhiễm siêu vi Dengue.

ĐỐI TƯỢNG - PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Từ tháng 10/2005 đến 10/2006 chúng tôi đã điều trị 307 bệnh nhân

được chẩn đóan sốt xuất huyết Dengue nhập vào Khoa Hồi sức cấp cứu

người lớn - bệnh viện Bệnh nhiệt đới. Có 222/ 307 (72%) bệnh nhân d ương

tính với xét nghiệm huyết thanh chẩn đoán siêu vi Dengue bằng phương

pháp MAC - ELISA. Có 16/ 222 (7,2%) b ệnh nhân có biểu hiện xuất huyết

tiêu hóa trên. Diễn biến của các bệnh nhân này bị nặng thêm bởi bệnh cảnh

xuất huyết tiêu hóa trên với biểu hiện ói máu hay tiêu phân đen. Sau khi tình

trạng xuất huyết ổn định, bệnh nhân được làm nội soi dạ dày tá tràng bằng
ống soi mềm Olympus XQ10 để đánh giá sang thương niêm mạc dạ dày tá

tràng, thực quản. Bilan rối loạn đông máu được làm đồng thời.

Chúng tôi thu thập dữ liệu của tất cả bệnh nhân được làm nội soi dạ

dày tá tràng. Biểu hiện lâm sàng, hình ảnh nội soi, công thức máu, số lượng

tiểu cầu, diễn biến của điều trị, số lượng máu cần truyền.

KẾT QỦA

Trong 16 bệnh nhân, 7 nam và 9 nữ. Tuổi trung bình là 24 ± 8,3. Có 6

ca được chẩn đoán sốt Dengue, 10 ca sốt xuất huyết Dengue (7 ca độ II, 2 ca

độ III, 1 ca độ IV). Giai đoạn trung bình từ lúc khởi phát sốt cho tới khi có

xuất huyết tiêu hóa là 4,3 ± 0,9 ngày. Ngày hết xuất huyết tiêu hóa 6,4 ± 1,3

ngày. Ngày làm nội soi 8,8 ± 1,7. Vì giảm tiểu cầu là một biểu hiện của sốt

Dengue và sốt xuất huyết Dengue, số lượng tiểu cầu được đánh giá. Số

lượng tiểu cầu thấp nhất 20.7 ± 17.6 K/µL. Dung tích hồng cầu tối đa 44,6 ±

6,6%, dung tích hồng cầu tối thiểu 30,1 ± 6,5%. Biểu hiện xuất huyết tiêu

hóa thường gặp là ói máu 12 bệnh nhân (75%) và tiêu phân đen 16 bệnh

nhân (100%). Mức độ xuất huyết tiêu hóa nhẹ 8 ca (50%) và nặng 8 ca

(50%). 8 ca xuất huyết tiêu hóa nặng cần truyền máu, trong số này có 1 ca

cần truyền tiểu cầu. Tất cả bệnh nhân đều đ ược dùng omeprazole 40

mg/ngày và antacid (Varogel) x 6 gói/ngày trong suốt quá trình nằm viện.
Bảng 1. Biểu hiện xuất huyết ở 16 bệnh nhân


Biểu Số %
hiện

xuất huyết ca


Tiêu phân 16 100

đen


Ói máu 12 75


Xuất huyết 16 100

dưới da


Xuất huyết 5 31,5

nơi khác


Tiền căn bị viêm loét dạ dày tá tràng xảy ra ở 5 bệnh nhân (31,3%).

11 bệnh nhân khác không có tiền sử viêm loét dạ dày (68,7%). Đánh giá

bằng nội soi dạ dày tá tràng cho thấy:

Có 12 ca được làm Clotest, chỉ có 1 ca (+) (8,33%).

Bảng 2. Hình ảnh nội soi dạ dày tá tràng 16 bệnh nhân nhiễm Dengue


Hình ảnh nội Số %
soi ca


Bình thường 1 6,2


Lóet hành tá 3 18.6

tràng


Viêm dạ dày 8 50.0


Viêm dạ dày 1 6,2

& Lóet hành tá

tràng


Viêm dạ dày 3 18.6

& lóet dạ dày


Vị trí loét tá tràng thường gặp nhất là mặt trước của hành tá tràng,

trong khi viêm loét dạ dày thường ở vùng phình vị, hang vị.

BÀN LUẬN

Có một vài báo cáo trên y văn ôn lại ý nghĩa của xuất huyết tiêu hóa và

hình ảnh nội soi dạ dày tá tràng ở bệnh nhân nhiễm Dengue(6,10). Qua nghiên

cứu này, chúng tôi nhận thấy đa số bệnh nhân bị nhiễm siêu vi Dengue có biểu

hiện xuất huyết tiêu hóa trên (93,7%) xảy ra ở những người có bệnh lý viêm
loét dạ dày tá tràng. Trong vài báo cáo về biểu hiện nội soi ở bệnh nhân nhiễm

siêu vi Dengue có biểu hiện xuất huyết tiêu hóa trên, viêm dạ dày xuất huyết là

biểu hiện thường gặp nhất (40,9-58,5%)(6,10). Trong nghiên cứu của chúng tôi

viêm dạ dày là hình ảnh nội soi thường gặp nhất ở các đối tượng này, đặc biệt

viêm dạ dày xuất huyết chiếm tỉ lệ 43,7%. Điều này cũng phù hợp với báo cáo

của các tác giả khác.

Xuất huyết là một trong những vấn đề chính thường gặp trong bệnh

nhân nhiễm siêu vi Dengue, và góp phần làm tăng tỉ lệ tử vong ở giai đọan

xuất huyết hoặc sốc, thường xảy ra vào ngày thứ 3 – thứ 5 của bệnh(6). Nhiễm

siêu vi Dengue là một yếu tố thuận lợi gây xuất huyết dạ dày tá tràng do cơ

chế rối loạn đông máu. Bệnh sinh của rối lọan đông máu bao gồm tổn thương

thành mạch, giảm số lượng và rối lọan chức năng của tiểu cầu và những bất

thường về đông máu(3). Biểu hiện xuất huyết thường gặp là chảy máu mũi,

xuất huyết dưới da và xuất huyết tiêu hóa(1). Tỉ lệ xuất huyết tiêu hóa được

báo cáo ở bệnh nhân nhiễm siêu vi Dengue từ 5-30%(2,5,7,8). Đa số biểu hiện

xuất huyết tiêu hóa trên xảy ra vào ngày thứ 4 của bệnh(6). Giảm tiểu cầu nặng

nhất xuất hiện vào ngày thứ 4- 5 của bệnh(9). Trong nghiên cứu này, tỉ lệ xuất

huyết tiêu hóa trên 7,2%; biểu hiện xuất huyết tiêu hóa xảy ra vào ngày 4,3 ±

0,9. Ngày hết xuất huyết tiêu hóa 6,4 ± 1,3. tình trạng xuất huyết tiêu hóa kéo

dài trung bình khoảng 2 ngày, tình trạng xuất huyết tiêu hóa có liên quan tới
giảm tiểu cầu nặng, tương ứng với số lượng tiểu cầu thấp nhất (20,7 ± 17,6

K/µL) được đo vào lúc mới nhập viện. Trong nghiên cứu này, chỉ có một

bệnh nhân (6,2%) được truyền tiểu cầu do số lượng tiểu cầu quá thấp (9,9

K/µL) và tình trạng xuất huyết nghiêm trọng gây sốc mất máu nặng, đe dọa

tính mạng. Qua nghiên cứu này, chúng tôi nhận thấy rằng, dù số lượng tiểu

cầu giảm nghiêm trọng khi tình trạng xuất huyết tiêu hóa đang tiến triển, hầu

như không cần truyền tiểu cầu cho bệnh nhân, tình trạng xuất huyết vẫn ổn

định khi bệnh cảnh sốt xuất huyết Dengue diễn biến tới giai đoạn hồi phục,

lúc này số lượng tiểu cầu có xu hướng tăng dần. Tất cả bệnh nhân đều hồi

phục với điều trị hỗ trợ và truyền máu.

Bên cạnh liệu pháp điều trị hổ trợ bằng truyền máu và chống sốc, chúng

tôi xử dụng các thuốc ức chế bơm proton và antacid cho toàn bộ bệnh nhân

trong lô nghiên cứu này. Điều này cũng phù hợp với tỉ lệ cao 93,7% bệnh nhân

nhiễm Dengue có biểu hiện xuất huyết tiêu hóa trên có bệnh lý viêm loét dạ

dày đi kèm. Chúng tôi nhận thấy không có bệnh nhân nào bị nặng thêm do tác

dụng phụ của thuốc.

Có một bệnh nhân có hình ảnh nội soi dạ dày tá tràng hoàn tòan bình

thường. Có lẻ do bệnh nhân nuốt ngược máu chảy ra từ vùng họng mũi vào

trong dạ dày, hoặc do bệnh nhân bị nôn ói nhiều gây nên hội chứng Mallory

– Weis.
Tỉ lệ Clotest (+) thấp 8,3% chứng tỏ số lượng bệnh nhân đồng nhiễm

với Helicobacter pylori thấp, cũng có thể do bệnh nhân sử dụng các thuốc

ức chế sự phát triển của vi trùng như omeprazole, kháng sinh... vào các

ngày trước khi được làm nội soi.

Cho tới hiện nay, biểu hiện nội soi dạ dày tá tràng và ý nghĩa của nó

trong bệnh cảnh nhiễm Dengue nặng vẫn chưa được xác định rõ. Trong

nghiên cứu này có 68,7% bệnh nhân không có tiền sử viêm loét dạ dày tá

tràng hay nghi ngờ viêm loét dạ dày trước đó. Chúng tôi vẫn chưa rõ mối

tương quan giữa bệnh lý viêm loét dạ dày tá tràng và bệnh cảnh nhiễm

Dengue. Bên cạnh đó, chúng tôi nhận thấy rằng tiến trình nội soi không ảnh

hưởng gì đến bệnh cảnh xuất huyết tiêu hóa trên ở các bệnh nhân nhiễm

Dengue, không có bệnh nhân nào bị xuất huyết tái phát hoặc bệnh cảnh

Dengue nặng thêm sau khi làm nội soi cho tới ngày ra viện.

KẾT LUẬN

Nhiễm siêu vi Dengue là một yếu tố thuận lợi gây xuất huyết do cơ

chế rối loạn đông máu. Qua nghiên cứu này, chúng tôi nhận thấy rằng đa số

bệnh nhân bị nhiễm siêu vi Dengue có biểu hiện xuất huyết tiêu hóa trên xảy

ra ở những người có bệnh lý viêm loét dạ dày tá tràng Hình ảnh nội soi dạ

dày tá tràng thường gặpnhất là viêm dạ dày xuất huyết. tình trạng xuất huyết

tiêu hóa trên kéo dài trung bình khoảng 2 ngày, đa số hồi phục hoàn toàn,
hầu như không cần truyền tiểu cầu cho bệnh nhân, tình trạng xuất huyết vẫn

ổn định khi bệnh cảnh sốt xuất huyết Dengue diễn biến tới giai đoạn hồi

phục. Chúng tôi vẫn chưa rõ mối tương quan giữa bệnh lý viêm loét dạ dày

tá tràng và bệnh cảnh nhiễm Dengue. Tiến trình nội soi không ảnh hưởng gì

đến bệnh cảnh xuất huyết tiêu hóa trên ở các bệnh nhân nhiễm Dengue. Bên

cạnh điều trị hổ trợ như truyền máu, truyền dịch chống sốc, có thể cho thêm

các thuốc điều trị viêm loét dạ dày tá tràng như ức chế bơm proton, antacid

cho các bệnh nhân nhiễm Dengue có biểu hiện xuất huyết tiêu hóa trên.
Đề thi vào lớp 10 môn Toán |  Đáp án đề thi tốt nghiệp |  Đề thi Đại học |  Đề thi thử đại học môn Hóa |  Mẫu đơn xin việc |  Bài tiểu luận mẫu |  Ôn thi cao học 2014 |  Nghiên cứu khoa học |  Lập kế hoạch kinh doanh |  Bảng cân đối kế toán |  Đề thi chứng chỉ Tin học |  Tư tưởng Hồ Chí Minh |  Đề thi chứng chỉ Tiếng anh
Theo dõi chúng tôi
Đồng bộ tài khoản