Học làm lãnh đạo (trích đoạn)

Chia sẻ: Angle Angel | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:21

0
84
lượt xem
29
download

Học làm lãnh đạo (trích đoạn)

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Việc trở thành một nhà lãnh đạo là không hề dễ dàng chút nào, cũng như khi bạn muốn trở thành một bác sĩ hay một nhà thơ vậy, và bất cứ ai nói điều gì khác đi cũng là đang tự lừa dối mình. Nhưng việc học làm lãnh đạo lại dễ dàng hơn nhiều so với những gì mà hầu hết chúng ta luôn nghĩ, bởi vì mỗi người chúng ta đều sở hữu một khả năng lãnh đạo bẩm sinh

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Học làm lãnh đạo (trích đoạn)

  1. Tính cách và cơn kh ng ho ng lãnh o Trong công vi c lãnh o, tính cách óng m t vai trò vô cùng quan tr ng. Chúng ta ph i luôn ghi nh trong u r ng lãnh o chính là tính cách. Nó không ch là m t câu h i b t ngu n t bên ngoài v phong cách c a ta; nó còn ph i th hi n ư c con ngư i th t c a ta và nh ng ngu n s c m nh ã hình thành nên ta. Ni m tin c a chúng tôi v công vi c lãnh o d a trên cơ s tính cách b t ngu n t nh ng năm tháng mà chúng tôi h c h i, quan sát, và i tho i v i các nhà lãnh o và nh ng ngư i xung quanh h - nh ng ngư i cùng a v , c p dư i, và nh ng y viên trong H i ng qu n tr c a h . Chúng tôi cũng tin r ng tính cách v n ti p t c phát tri n. Hơn n a, khi chúng ta tương tác v i ngư i khác và t ư c s tín nhi m cũng như l i cam k t c a h , ng th i xây d ng s c ng tác v i h cùng nh n th c ư c m t t m nhìn chung. Trong quá trình kh o sát nh ng thay i y bi n ng c a các t ch c, chúng tôi ã theo dõi nh ng ngư i th hi n vai trò lãnh o c a mình d a trên cơ s tính cách thu c m i c p trong t ch c ó. Chúng tôi nhìn nh n thành công và th t b i c a h không ch d a trên cơ s ki n th c hay hoàn c nh kinh doanh, mà còn d a trên hi u bi t v b n thân và kh năng thu ph c nhân tâm c a h . Khi nhìn nh n các phương pháp c i thi n b n thân b ng c p m t c a nh ng nhà lãnh o d a trên tính cách, chúng tôi th y r ng quá trình b n tr thành m t nhà lãnh o r t gi ng v i quá trình b n tr thành m t cá th th ng nh t. Vì lý do ó, quá trình tr thành m t nhà lãnh o hi u qu mà chúng tôi ra trong quy n sách này mang d u n cá nhân r t nhi u. D u hi u c a cơn kh ng ho ng lãnh o hi n nay r t áng báo ng và y s c thuy t ph c. B ng ch ng cho th y i u này là nh ng thay i trong cơ c u lãnh o và hư ng i c a r t nhi u t p oàn kh ng l trên th gi i. Trong lĩnh v c chính tr cũng v y. Tâm tr ng c a qu n chúng ã thay i theo chi u hư ng ngày càng tiêu c c hơn và tr nên gi n d , hoài nghi, ôi khi x u xa, và th m chí trong m t vài trư ng h p áng s khác là mang tính ch t b o l c m máu. Nh ng ngư i có v như ang lãnh o chúng ta ch th a nh n r ng tình hình chung ang tr nên t i t hơn, mà không ưa ra cho chúng ta các chương trình kh thi và có tính thuy t ph c cao c i thi n tình hình. Chúng ta không th khôi ph c l i ni m tin ã b ánh m t m t cách r ng rãi như th nơi các cơ quan chuyên ngành c a mình n a. M t trong nh ng thách th c rõ ràng nh t mà ngày nay các nhà lãnh o ang ph i i m t ó là s thay i nhanh n m c không th tin ư c b i ti n b công ngh trong các t p oàn toàn c u hóa, truy n thông, và các t ch c phi chính ph . M t t c thay i chóng m t như v y òi h i k năng lãnh o t t hơn, cũng như vi c không ng ng nâng cao các k năng khác nơi nh ng ngư i khoác lên mình tr ng trách lãnh o.
  2. M t ngư i b n, m t ng nghi p c a chúng tôi - Charles Handy - ã ch ra m t d ng th c lãnh o m i có th áp ng ư c yêu c u này: T c thay i và c i ti n như hi n nay ang bu c các t ch c ph i t b nh ng quy trình xuyên su t t trên xu ng dư i như trư c ây, và hình thành nên nh ng kênh thông tin m i cho phép các quy t nh ư c ưa ra m t cách tr c ti p và nhanh chóng hơn. Tình tr ng th t nghi p ang tăng cao trung tâm các thành ph l n c a chúng ta và hình thành nên m t nhu c u r t l n i v i mô hình lãnh o c i ti n và dám nghĩ dám làm, nh m tìm ra ư c nh ng phương pháp cung c p vi c làm và ph c h i l i các c ng ng c a chúng ta. Tình tr ng th t nghi p ang m c áng báo ng nh t trong nhi u năm tr l i ây, và nh ng ngư i th t nghi p ang b c t gi m m t m t s quy n l i nh t nh. Kho ng cách giàu nghèo ang tăng lên hàng ngày. M t giáo sư c a trư ng i h c Harvard tên William Julius Wilson ã hùng h n miêu t trong nghiên c u gây ch n ng c a mình - Khi công vi c bi n m t - nh ng thách th c mà chúng ta ang ph i i m t trong vi c t o ra môi trư ng thành th v ng ch c cho t nư c mình: H u h t các công nhân i làm trong khu ph c u ã s n sàng, ng ý, có kh năng và kh c kho i mu n có ư c m t công vi c n nh… Chúng ta c n nh ng bi n pháp dài h n có th gi m i nguy cơ xu t hi n m t th h công nhân th t nghi p m i ư c hình thành t nh ng ngư i tr tu i ang i h c và chưa i h c. Chúng ta ph i phá v vòng xoay c a s th t nghi p, ng th i c i thi n, nâng cao ý th c s n sàng c a gi i tr iv i th trư ng lao ng m i trong n n kinh t toàn c u. Trên toàn th gi i, nhân lo i ang ph i i m t v i ba m i hi m h a vô cùng áng s : nguy cơ di t ch ng do tai n n h t nhân hay chi n tranh, m i e d a t căn b nh th k AIDS, và m i e d a v m t tai h a môi trư ng. Nh ng m i e d a này l i làm d y lên m t m i e d a th tư: th t b i trong mô hình lãnh o nh m gi i quy t nh ng cơn kh ng ho ng này. Dù nguy cơ h y di t h t nhân, b nh AIDS và ô nhi m môi trư ng là nh ng v n vô cùng nghiêm tr ng và áng báo ng, thì th t b i trong công vi c lãnh o l i là m t v n c p thi t và nguy hi m hơn nhi u. Không v n nào mà chúng ta ang ph i i m t l i có th ư c gi i quy t mà không nh m t mô hình lãnh o úng n, các v n ó cũng s không ư c gi i quy t n u vai trò c a ngư i lãnh o ư c nh n th c m t cách không tr n v n. C u T ng th ng M Jimmy Carter, khi bư c lên nh n gi i Nobel Hòa bình vào ngày 11 tháng 12 năm 2002, ã ph n ánh l i tình hình kh ng ho ng c a th gi i hi n nay. Ông nh c nh chúng ta r ng m i ngư i chúng ta u có th tr thành nhà lãnh o, và là nh ng ngư i không ng ng h c h i - khi chúng ta bi t i m t v i nh ng v n nh c nh i c a th i i mình:
  3. S liên k t trong c ng ng chung c a chúng ta còn m nh m hơn c s chia r do nh ng n i s và nh ki n c a chính chúng ta t o ra… Chúng ta có th gi m b t i nh ng khó khăn mà ta ang ph i ch u ng. Chúng ta có th cùng h p tác v i nhau t ư c hòa bình. Chúng ta có th t o ra nh ng thay i này - và chúng ta bu c ph i làm như th . V i tâm trí luôn b ám nh b i nh ng kh ng ho ng này, chúng tôi mang n cơ c u b n phát tri n kh năng lãnh o, giúp b n th c hi n nh ng hành ng c n thi t nh m xác nh ư c nhu c u c a con ngư i trong th i i này, cũng như r t nhi u v n và kh ng ho ng còn t n t i trong cu c s ng hàng ngày c a chúng ta. Trên quan i m c a chúng tôi, m i ngư i u có kh năng tr thành m t nhà lãnh o hi u qu . Thách th c mà b n ph i i m t ây là vư t qua nh ng rào c n thành nhà lãnh o gi i hơn. Quá trình h c h i ư c kích thích b i vi c vư t qua nh ng rào c n này s có n i au n c a vi c ki m i m l i b n thân và ni m vui thích vô biên khi dám ch p nh n m o hi m nh m t ư c m c ích c a mình. c g ng không ng ng và r i trư ng thành như m t nhà lãnh o, chúng tôi òi h i b n ánh giá l i tính cách c a mình và cam k t k th a m t chu i nh ng năng l c c t lõi. Trong quá trình ó, chúng tôi ngh b n nên xem xét n t t c m i khía c nh trong cu c s ng c a mình. Nh ng k năng mà b n hình thành ư c s không ch giúp b n tr thành m t nhà lãnh o úng như b n ã mư ng tư ng s n trong u, mà còn giúp b n s ng m t cách tr n v n hơn. Chúng tôi mong b n t quan sát b n thân m t cách th t sát sao, kích thích kh năng h c h i và nhìn nh n l i nh ng tr i nghi m ó, ng th i thay i nh ng khuôn m u cu c s ng không phù h p. Chúng tôi yêu c u b n ph i có m t cái nhìn c i m i v i cu c s ng c a mình và ánh giá b n thân cũng như nh ng tr i nghi m cá nhân m t cách trung th c nh t. Chúng tôi òi h i b n ph i d p b rào c n c a mình, ch p nh n m o hi m, và tv n i v i nh ng l a ch n quan tr ng nh t trong cu c i. Chúng ta òi h i nh ng gì t các nhà lãnh o? Quy n sách này nói v công vi c lãnh o, nhưng không ph i là lãnh o v i ch “L” vi t hoa. Nh ng v n mà chúng ta ang ph i i m t là quá ph c t p, a t ng l p, a d ng th c, và lan t a r ng kh p - nên m t nhóm nh nh ng “nhà lãnh o” c p cao khó có th t o ra ư c m t s khác bi t. Cách nhìn c a chúng tôi v công vi c lãnh o là m t tính cách t n t i bên trong m i ngư i c quy n sách này, nh ng ngư i bi t ng d ng các ý tư ng và khám phá các ho t ng trong sách nâng cao kh năng c a chính b n thân ng th i tr thành m t nhà lãnh o hi u qu hơn trong cu c s ng. Nh ng v n trong nh ng ô th c a chúng ta òi h i ph i có các nhà lãnh o trong t ng dãy nhà, trong t ng nhà th và giáo ư ng, trong m i c ng ng. Nh ng kh ng
  4. ho ng mà chúng ta ph i i m t trong ngành giáo d c òi h i m i b c ph huynh, giáo viên, ngư i ph trách l p h c, h c viên, và các nhà qu n lý ph i t o ra nh ng cách nhìn m i, truy n c m h ng cho s cam k t, thúc y tính sáng t o, và kích thích mong mu n t ư c thành qu . Th t b i trong nh ng t p oàn c a chúng ta òi h i m i công nhân viên ch c, thư ký, ngư i bán hàng, thư ký trái kho n, và CEO u ph i có ph m ch t lãnh o nh m t o xúc tác cho s nhi t thành, lòng can m dám ch p nh n m o hi m, ng th i t o ra nh ng bư c ngo t trong quá trình c i ti n. Tương lai ch có th t t p hơn khi t ng ngư i chúng ta c g ng làm cho nó tr nên như th . H u h t nh ng t ch c mà ta ang làm vi c u ang tr i qua m t thay i th c t và không ng ng. Cơn s t h p nh t t p oàn, cơ c u l i t ch c m t cách chính áng, và tình tr ng trì tr ph i gi m quy mô kinh doanh ã bám ch t l y và thay i t t c nh ng ai b dính líu vào s kìm k p c a chúng. Nh ng quan sát c a chúng tôi ã cho th y r ng không m t nhà lãnh o riêng l nào có th c i thi n ư c tình hình này c . Mô hình lãnh o mà chúng ta ang tìm ki m là m t mô hình lãnh o th c quy n, mang tính khuy n khích, có t m nhìn xa trông r ng, gi i quy t ư c v n , sáng t o, và có tính c ng tác cao. Chúng ta tìm ki m nh ng nhà lãnh o th hi n m t l i cam k t rõ ràng i v i nh ng giá tr , ph m ch t o c, và tính chính tr c. H truy n c m h ng t o ra s c ng tác, kích thích nh ng m i liên k t tương h l n nhau, h tr s tương tác trung th c, t o d ng nh ng m i quan h áng tin c y, và khuy n khích s t qu n lý b n thân cũng như s th ng nh t mang tính chi n lư c qua ư ng l i t ch c. H k t n i con ngư i v i nhau thông qua quá trình i tho i và c ng tác nh ng ngư i ó có th l a ch n - m t cách thông minh - hư ng i úng cho b n thân và ch u trách nhi m cho nh ng k t qu mà h t o ra. Chúng ta mu n gì nơi nh ng nhà lãnh o c a mình, h có th giúp chúng ta i m t v i nh ng th thách c a tương lai? 1. Có m c ích, ư ng l i, và ý nghĩa rõ ràng Có quy t tâm cao nh m t ư c nh ng m c tiêu rõ ràng là m t y u t vô cùng quan tr ng. M c ích c a nhà lãnh o là ph i kích ng, ti p thêm sinh l c và thu hút ngư i khác - ng th i mang n cho công vi c c a nh ng ngư i ó m t ý nghĩa và s c ng hư ng. M c ích này ph i ư c truy n t rõ ràng và thu c s h u c a t ng ngư i m t trong t ch c ó. Nhà lãnh o không ch c n ph i có ư ng l i rõ ràng mà còn ph i truy n t nó theo m t phương pháp mà quy n s h u ư ng l i này ư c t o ra trong m i c p và len l i vào t ng ngóc ngách c a t ch c ó.
  5. 2. Ni m tin Nh ng nhà lãnh o ph i t o ra và duy trì ư c ni m tin. Ni m tin là ch t keo xã h i g n k t l i cam k t và y m nh hành ng t o ra thành qu . Không có nó, b n không th chi n th ng ư c. tin tư ng vào nh ng nhà lãnh o, có s t tin vào h , chúng ta ph i bi t ư c năng l c th c s c a h . Ni m tin ư c d ng xây t s c i m . Vi c khuy n khích s c i m và b t ng giá tr là m t i u r t quan tr ng. Nh ng nhà lãnh o t o nên ni m tin b ng cách tham kh o nhi u ngu n ý ki n khác nhau c a c p dư i trư c khi ưa ra nh ng quy t nh cho tương lai. 3. S l c quan Các nhà lãnh o c n ph i là nh ng ngư i mang hy v ng n cho ngư i khác. S l c quan cu n hút m i ngư i n v i h vì nó có kh năng lan r ng và y s c m nh. H u h t nh ng nhà lãnh o mà chúng tôi quan sát tìm hi u u không m c k t trong nh ng sai l m, v n , quy t nh sai, hay tai n n r i ro c a h . H nhìn nh n nh ng l i l m c a mình như các cơ h i h c h i và thay i. S l c quan c a h xu t phát t t m nhìn rõ ràng v tương lai và cam k t n ư c ó - b ng cách mang m i ngư i trong nhóm cùng n ó. 4. Hành ng và k t qu Ph m ch t cu i cùng c a các nhà lãnh o mà chúng tôi mu n nói n ây là m t s cam k t i v i hành ng. ó là: nh ng nhà lãnh o là nh ng ngư i có kh năng bi n m c tiêu và t m nhìn thành hành ng. Ch có m t t m nhìn xa trông r ng tuy t v i thì v n là chưa – nó ph i ư c th hi n ra bên ngoài m t cách rõ ràng và th c t theo m t s cách th c nào ó và mang l i thành qu . H u h t nh ng nhà lãnh o u là nh ng ngư i mơ m ng d a trên th c t và nh ng ngư i hay lý tư ng hóa th c ti n. H bư c lên và th c hi n nh ng cú ánh c a mình m i ngày, v i m t nh n th c rõ ràng trong u r ng, như v n ng viên hockey Wayne Gretzky ã t ng nói: “B n ánh h t 100% nh ng cú ánh mà b n không bao gi th c hi n.” R t nhi u ngư i trong s các b n ang c quy n sách này có th ã khám phá ra năng l c lãnh o ti m tàng c a mình, nhưng l i không ph c v theo v th c a m t nhà lãnh o. Có th b n là m t sinh viên, m t tình nguy n viên xã h i, hay ang b t u s nghi p c a mình n c thang u tiên. Chúng tôi hy v ng r ng b n s nhìn nh n cu n sách này như m t ngư i b n ng hành ư c chào ón trên ư ng i c a b n. Chúng tôi cũng hy v ng r ng b n s tham gia vào quá trình này cùng v i nh ng ngư i khác. H u h t nh ng cơn kh ng ho ng u òi h i m t mô hình lãnh o ư c chia s và g m nhi u thành ph n. Hình tư ng c a chúng ta v m t nhà lãnh o ơn c ng v trí cao nh t c a m t t ch c ã tr nên l i th i và không còn hi u qu trong vi c gi i quy t nh ng v n ph c t p, a chi u mà chúng ta ang ph i i m t n a.
  6. Nh ng n l c cùng c ng tác, mà trong ó k t h p nh ng cá nhân tài năng nh t v i m t l i cam k t ph i khám phá hay phát minh ra nh ng gi i pháp t t nh t, là cách th c lãnh o thành công nh t. Chúng tôi khuy n khích b n m r ng nh ng k năng b ng cách chia s vai trò lãnh o c a mình cùng nh ng ngư i khác và cung c p phương ti n ti p c n v i các vai trò lãnh o cho nh ng ngư i chung nhóm v i b n. Chúng tôi ã suy nghĩ r t nhi u v nhu c u i v i nh ng nhà lãnh o có kh năng t o ra gi i pháp cho vô s các v n mà chúng ta ang ph i i m t. Trong khi b n r t d dàng bàn lu n v ph m ch t c a các nhà lãnh o, miêu t cá nhân s h u các tài năng này, và nh n th c ư c vai trò lãnh o qua hành ng, thì b n s th y khó hơn nhi u khi không ng ng nh n th c ư c m c ích th c s c a chúng ta trong cu c s ng này và l y nó làm ng n èn soi ư ng cho b n thân trong công vi c hàng ngày c a mình. Ch có r t ít ngư i trong chúng ta bi t tri n khai năng lư ng t i a m b o r ng chúng ta s ng theo nh ng nguyên t c mà chúng ta ã t ra cho mình. Chúng tôi mu n nêu lên s thi u sót này ây. M c ích c a chúng tôi khi vi t cu n sách này là t o ra m t phương ti n mà nh nó t ng ngư i chúng ta có th bi n nh ng ý tư ng và mong mu n c a mình thành th c t , chúng ta có th d a trên ó mà hành ng theo nh ng cách th c úng o lý, d a trên các giá tr mà t o ra ư c m t s khác bi t. Ba yêu c u dành cho t ch c Th h nhà lãnh o m i này ph i i m t v i nh ng thách th c trong vi c t o ra các t ch c, cơ quan, c u trúc và h th ng úng v i o lý - mà trong ó m i ngư i có th v n d ng toàn b năng l c c a h nh m tìm ra nh ng gi i pháp dành cho các v n xã h i. Nh ng c tính c a các t ch c ki u m i như v y là gì? Chúng tôi tin r ng ba y u t c n ph i có cho m t t ch c lý tư ng trong tương lai là: s liên k t v i m t t m nhìn chung, trao quy n hành ng cho t t c nh ng ngư i cùng tham gia; và cam k t v i m t n n văn hóa h c h i d a trên nh ng câu h i, tính chính tr c và suy ng m. 1. S liên k t Khi s liên k t v i m t t m nhìn chung t n t i trong m t t ch c, m i ngư i trong t ch c y u s có m t ý th c rõ ràng v nh ng giá tr , m c ích ư c chia s mà qua ó h cùng c ng hi n s c mình. S liên k t này liên quan r t nhi u n tinh th n và b u không khí ng i. Không th t o d ng nên nh ng t p oàn như AT&T, Ford, hay Apple mà không có m t t m nhìn chung. Theodore Vail ã có t m nhìn v m t d ch v i n tho i toàn c u mà ph i m t năm mươi năm m i có th bi n t m nhìn ó thành s th t. Henry Ford ã nhìn
  7. th y trư c trong u r ng nh ng ngư i bình thư ng, ch không ch nh ng ngư i giàu có, s h u ư c m t chi c xe hơi. Steven Jobs, Steve Wozniak, và nh ng nhà ng sáng l p khác c a t p oàn Apple ã nhìn nh n chi c máy tính như m t phương ti n cung c p s c m nh cho t t c m i ngư i. M t t m nhìn chung nâng tinh th n c a ngư i khác và làm hài hòa nh ng khát v ng c a h . Làm vi c trong m t môi trư ng liên k t có nghĩa là cùng chia s m t m c ích l n hơn ư c th hi n qua s n ph m hay d ch v c a t ch c mình. 2. Trao quy n hành ng Trao quy n hành ng có nghĩa là m i ngư i u tin r ng h ang trung tâm c a t ch c, ch không ph i vùng rìa c a t ch c ó, và c m th y r ng h có óng góp vào thành công chung mà t ch c t ư c. Nh ng cá nhân ư c trao quy n hành ng bi t r ng nh ng gì h làm u có m t ý nghĩa và hi u qu nh t nh nào ó. H th hi n s suy xét chín ch n, nh n trách nhi m và làm vi c v i m t thái tôn tr ng, qua ó h t ư c m c ích mà không c n ph i ki m tra qua năm c p b c t ch c ư c phép th c hi n t ng hành ng c a mình. Nh ng t ch c bi t trao quy n hành ng có kh năng t o ra và duy trì ni m tin, dàn tr i ư c c u trúc c a chúng ra, và khuy n khích giao ti p c i m trên toàn h th ng. 3. Văn hóa h c h i M t thái h c h i, d a trên nh ng câu h i, suy nghĩ là m t thái khuy n khích s chính tr c, nơi nh ng ý tư ng và thông tin lưu chuy n t do n v i t ng ngư i. Trong nh ng văn hóa này, ngư i ta thư ng tìm ki m v n , ch không ch lo gi i quy t v n mà thôi. Nh ng t ch c bi t thích ng, d a trên nh ng giá tr và bi t h c h i, luôn tìm ki m, xác nh và gi i quy t các v n trư c khi chúng tr thành nh ng cơn kh ng ho ng. H hi u ư c s ơn gi n n m n bên dư i s ph c t p là s ơn gi n úng nghĩa, và h tránh xa s ơn gi n n trư c s ph c t p. H khuy n khích vi c t do, c i m khám phá nh ng ý tư ng và thông tin c n thi t gi i quy t nh ng v n c a mình. H không ng i vi c ph i ki m tra nh ng ý tư ng c a mình. M t t ch c không ng ng h c h i, t ra các câu h i mang n nh ng cơ h i suy ng m, ánh giá m t cách trung th c nh ng hành ng và quy t nh trong quá kh c a h . Ba y u t này - s liên k t, trao quy n hành ng, và m t văn hóa h c h i/ t câu h i - hình thành nên c trưng c a nh ng t ch c thành công nh t. th c hi n y nh ng y u t này, mô hình lãnh o không gi ng như m t hình m u t ng ư c áp d ng r t r ng rãi trong quá kh .
  8. M t t ch c m i sau th i quan liêu òi h i mô hình lãnh o coi tr ng vi c tương tác có ý nghĩa, nh ng xung t lành m nh, và s b t ng quan i m. Nó không ch ng l i vi c ch p nh n m o hi m; khuy n khích vi c h c h i t nh ng sai l m, thay vì l i nh ng sai l m ó cho ngư i khác, và ng h mô hình lãnh o không tr ng nghi th c trong các i nhóm ch c năng ch th p. Nh ng nhà lãnh o như th này ư c t m t v trí t t hơn l ng nghe ý tư ng c a các ng nghi p, bi t g t cái tôi c a h sang m t bên h tr tài năng c a ngư i khác. H t o ra nh ng t ch c phân quy n thành nh ng ơn v t tr mà trong ó quy n ưa ra quy t nh ư c y xu ng c p dư i và qu n lý c p trung óng m t vai trò ít quan tr ng hơn. Nh ó vai trò c a ngư i lãnh o là t o ra s ng lòng trong t m nhìn c a toàn b t ch c - và trao quy n hành ng cho ngư i khác t ư c nó. Nh ng t ch c m i như th này òi h i vi c ph i bi t t ki m soát b n thân và nh n m nh n trách nhi m c a cá nhân, nh ng m i quan h , chu n m c o c, cũng như s c i m trong giao ti p. Công vi c lãnh o có th ư ch ch i Vi c tr thành m t nhà lãnh o là không h d dàng chút nào, cũng như khi b n mu n tr thành m t bác sĩ hay m t nhà thơ v y, và b t c ai nói i u gì khác i cũng là ang t l a d i mình. Nhưng vi c h c làm lãnh o l i d dàng hơn nhi u so v i nh ng gì mà h u h t chúng ta luôn nghĩ, b i vì m i ngư i chúng ta u s h u m t kh năng lãnh o b m sinh. S th c là, t ng ngư i chúng ta u có th ch ra vài tr i nghi m lãnh o mà mình ã có trong i, dù nó có th không ph i là i u hành m t công ty hay qu n lý m t bang, nhưng như Harlan Cleveland ã vi t trong cu n sách The Knowledge Executive: Nh ng thành qu tiêu bi u nh t là r t nhi u và t a kh p… H có th là nh ng nhà lãnh o trong lĩnh v c chính tr , kinh doanh, nông nghi p, lao ng, lu t pháp, giáo d c, báo chí, tôn giáo, nhà c ng ng, hay b t c v n chính sách nào t n o phá thai cho n s thú thành ph … Nhi m v c a h có th r t a d ng: t nh ng v n c ng ng, các quy t nh mang tính qu c gia hay v n c a toàn c u, n m t ngành công nghi p a qu c gia hay m t ngành ngh , ho c cũng có th là m t lát c t h p nhưng l i sâu s c hơn c a cu c s ng và công vi c: m t công ty ơn l , m t chi nhánh a phương, hay m t khu dân cư. Cleveland ã có th thêm vào m t l p h c, m t liên hi p, m t sân chơi, hay m t bu i h p c ng ng vào danh sách trên. Dù tr i nghi m lãnh o c a b n có là gì i chăng n a, thì
  9. ó cũng là m t i m xu t phát t t. Th c ra, quá trình tr thành m t nhà lãnh o cũng gi ng như quá trình tr thành m t cá th th ng nh t. V i nhà lãnh o, cũng như v i b t kỳ cá th th ng nh t nào, thì cu c s ng này chính là con ư ng i. Công vi c lãnh o là phép n d i v i tâm i m, s phù h p, và cân b ng trong cu c i c a m t con ngư i. Th o lu n v s phát tri n và h c h i c a chúng ta qua c m t “s lãnh o” ch là m t cách làm nó c th hơn mà thôi. Ti n c a quy n sách này là: công vi c lãnh o có th ư c h c h i b i m i ngư i chúng ta b t c giai o n nào trong cu c s ng. M t cách c th hơn, quy n sách này nói v vi c tr nên trư ng thành. Không may thay, chúng ta hay có xu hư ng liên k t cách cư x sáng t o và h c h i v i nh ng ngư i tr tu i. ây r t có th là v n c as xã h i hóa - khi chúng ta không hay nhìn nh n nh ng ngư i l n tu i như là các i tư ng h c h i. Thông tin t t nh t mà chúng ta có ư c v vi c c n có nh ng gì h c cách trư ng thành m t cách sáng t o, ó là: chúng ta h c h i t t nh t khi chúng ta cam k t ch u trách nhi m v i vi c h c t p c a mình. Ch u trách nhi m v i vi c h c t p c a chính b n cũng có nghĩa là ch u trách nhi m v i cu c i c a b n, là i u ki n thi t y u tr thành m t cá th th ng nh t. Hành ng t cam k t tr thành m t ngư i h c t p su t i có th x y ra b t kỳ th i i m nào trong cu c i c a m t con ngư i. B ng cách tham gia vào nh ng ho t ng trong cu n sách này, m i ngư i chúng ta u có cơ h i th c hi n l i cam k t ó vào quá trình h c t p. Dù b n bao nhiêu tu i, hoàn c nh, i u ki n cu c s ng c a b n có th nào i n a, kh năng tr thành m t nhà lãnh o luôn s n có trong con ngư i b n m i kho nh kh c. Cu n sách này là m t l i m i hãy b t u t bây gi , th c hi n bư c i u tiên, và tr thành m t ngư i lãnh o trong cu c s ng c a b n. Tài năng lãnh o cũng có th ư c nuôi dư ng và phát tri n t thu thi u th i. John Gardner, c u B trư ng Y t , Giáo d c và H nh phúc gia ình (M ) và là ngư i sáng l p ra t ch c Common Cause(3), ã t ra câu h i này khi bàn v n giáo d c gi i tr c a chúng ta: S lãnh o có th ư c h c h i không?... Khái ni m t t c nh ng ph m ch t c a m t nhà lãnh o do b m sinh mà có là m t khái ni m hoàn toàn sai l m. Dĩ nhiên có nh ng c i m nh t nh ư c xác nh theo m t di truy n - m c năng lư ng ch ng h n. Nhưng món quà di truy n c a m t cá nhân, dù có áng chú ý n m c nào i chăng n a, cũng không th quy t nh ư c kh năng lãnh o c a ngư i ó trong tương lai, mà còn tùy thu c vào nh ng s ki n và nh hư ng n v i anh ta sau này n a. Nh ng ngư i tr tu i v i món quà b m sinh áng k cho vai trò lãnh o thư ng th t b i trong vi c t ư c nh ng gì t n t i trong chính b n thân h . Th nên m t ph n nhi m v c a chúng ta là phát tri n cái v n t nhiên ã t n t i nhưng v n c n ư c m mang y.
  10. Tài năng là m t chuy n, vi c th hi n tài năng ó ra m t cách hi u qu l i là chuy n hoàn toàn khác. M t vài tài năng th hi n b n thân h m t cách t do và không c n ph i ư c khuy n khích nhi u. Leopold Mozart không g p nhi u khó khăn l m m ra món quà ư c chôn gi u trong a con trai Wolfgang bé b ng c a ông. Nhưng, nói chung, chín c a b t c tài năng ph c t p nào u òi h i m t s k t h p t t p gi a ng cơ thúc y, tính cách, và cơ h i. H u h t nh ng tài năng c a con ngư i u b b hoang. Quan sát c a Gardner v s hoang phí c a chúng ta i v i nh ng tài năng lãnh o ti m tàng là b n cáo tr ng c a c m t h th ng giáo d c và nh ng tr i nghi m trư ng thành c a chúng ta trong gia ình và c ng ng. Vì r t nhi u ngư i trong s chúng ta ã b l cơ h i th i tu i tr phát tri n kh năng lãnh o và tài năng c a mình, chúng ta có m t nhi m v c i thi n b n thân ang ch trư c m t. ã n lúc khám phá ra kh năng lãnh o c a chúng ta và khám phá ra kh năng lãnh o nơi nh ng ngư i khác. Chúng tôi xu t v i b n m t s c ng tác gi a ôi bên. V ph n mình, chúng tôi ng ý mang n cho b n m t chương trình, qua ây s giúp b n tìm th y nh ng kh năng lãnh o mà trư c ó b n chưa nh n th y ư c b n thân mình, giúp b n mài s c nh ng k năng ã b cùn i vì ít khi dùng n, và mang n lòng dũng c m s truy n c m h ng cho b n b n b c l b n thân mình như là nhà lãnh o úng v i con ngư i mà b n có kh năng tr thành. V ph n b n - trong m i quan h c ng tác này - chúng tôi hy v ng b n ng ý n m l y cơ h i mà chúng tôi ưa ra cùng v i m t l i cam k t, chân thành, và s n lòng ki m tra nh ng gi nh cơ b n nh t v b n thân và cu c i b n. Chúng tôi s vô cùng sung sư ng khi b n ng ý xây d ng nên m i liên h c ng tác này v i chúng tôi. Chúng tôi hy v ng b n s trân tr ng nó cũng tương ương như khi chúng tôi ã r t vui thích ư c t o ra nó cho b n. Chúng tôi hy v ng có th giúp b n ý th c ư c s ph c t p m nh t và nh p nh ng ang nh n chìm chúng ta. Thành công c a b n s ph thu c vào vi c b n chu n b cho mình m t t m nhìn t t nh t có th , v vi c t o ra ni m tin gi a nh ng ngư i khác, trong vi c c ng c nh ng chu n m c o c, giá tr , và tính xác th c, và trong vi c hi u ư c b n thân mình ti p t c h c h i và phát tri n tài năng. Xin chào ón b n n v i chuy n hành trình c a công vi c lãnh o. Lãnh o cho m t tương lai thành công Trong th gi i ngày càng ph c t p và òi h i cao mà chúng ta ang s ng hi n nay, nh ng tiêu chu n i v i vai trò lãnh o ã nâng lên và tr nên vô cùng kh t khe. Trò chơi ã thay i - m t cách t ng t. Nh ng lu t l m i l ã xu t hi n. C bài ã b xáo tr n và thêm vào các quân bài khác.
  11. S thay i thư ng xuyên, thách th c òi h i ph i t ch c l i b máy quan ch c chính ph , h th ng c p b c trong nhà th , và cách th c kinh doanh, yêu c u ch n ch nh l i sau nh ng v tham ô y tai ti ng, áp l c sinh t n sau các thương v sáp nh p và mua l i t p oàn, và nguy cơ th t b i vì phá s n, cũng như lư ng ngư i th t nghi p ngày càng tăng lên - t t c ã d n n tình tr ng bó tay ng lo t trong phòng h i ng c a các t p oàn, h i ngh nhà th , liên oàn lao ng, cơ quan công c ng, trư ng l p, và văn phòng chính ph . Trong các cơ quan truy n th ng c a M , chúng ta trông i vào nh ng ngư i có kh năng xoay s c u vãn tình hình. Nhưng h u h t các nhà lãnh o c a chúng ta u lên n m quy n trong m t th i i ơn gi n, khi t t c nh ng gì h ph i làm thành công là t o nên nh ng cái b y chu t t t nh t - c th gi i ph i n gõ c a tìm h . Tính chính tr c c a vai trò lãnh o b t u, chúng tôi s nêu ra m t l i c nh báo cho b n xem xét v nh ng i u không l y gì làm d ch u mà vai trò lãnh o có th mang n. Khi b n tìm hi u v công vi c lãnh o, theo u i hay khuy n khích nó, u có th d n d t b n i vào con ư ng tranh giành quy n l c vô cùng nguy hi m. N u m c ích c a công vi c lãnh o, như chúng tôi ã th a nh n trong cu n sách này, là t o ra m t ch ng cho i u mà b n tin tư ng và bi n nó thành s th t, thì các nhà lãnh o ph i ki m tra l i tham v ng c a h . nh ng nhà lãnh o mà chúng ta khâm ph c, tham v ng luôn làm i tr ng cho kh năng và s chính tr c. B ba làm i m t a cho công vi c lãnh o ích th c này - tham v ng, kh năng và s chính tr c - ph i ư c gi cho cân b ng n u nhà lãnh o ó là m t ngu n s c m nh mang tính xây d ng. N u b ba này b m t cân b ng và có s k t h p ch t ch c a tham v ng và kh năng, chúng ta ch còn l i m t nhà lãnh o tư l i, m t ngư i t quy n l c cá nhân lên trên t m nhìn chung, l i ích cá nhân lên trư c l i ích c a t p th . S k t h p gi a tính chính tr c và tham v ng mà không có kh năng s t o ra m t nhà lãnh o v i các ý nh t t nhưng l i không th th c hi n ư c i u gì c , và t m i ngư i trong nhóm vào m t ngõ c t c a l ph i. Tính chính tr c i cùng v i kh năng mà không có tham v ng s d n n k t qu là nh ng s n ph m, công vi c t t, nhưng nó không thay i nguyên tr ng hay có kh năng khai phá nh ng vùng t m i. M t s cân b ng ba chi u gi a các ph m ch t này cho phép nhà lãnh o s ng th c v i m t quan i m o c nh t nh và bi n quan i m ó thành th c t cho nh ng ngư i khác th y. Th hai, nh ng nhà lãnh o cũng gi ng như m t th chân lý thiêng liêng i v i các t ch c c a h và nh ng ngư i làm vi c trong các t ch c ó. Nh ng ngư i i theo h không ph i là nh ng con c u ch bi t vâng l i, mà là nh ng i tác trong c g ng chung c a h ; h nhìn vào nh ng nhà lãnh o hi u ư c th c t m t cách sâu s c hơn, gi i thích hi n t i, và v nên m t b c tranh h p d n v tương lai.
  12. Vi c tìm ra ư ng l i úng n cho ngư i khác và hư ng h i theo con ư ng ó là m t trách nhi m vô cùng n ng n - nó òi h i nh ng nhà lãnh o ph i va ch m th c t và không m chìm trong o tư ng v b n thân. H có th ch ng l i c nh ng i u hoang ư ng v m t s c m nh v n năng và thói nghi n quy n l c mà vai trò lãnh o có th t o ra. M t nhà lãnh o th c th ưa ra các quy t nh c a mình d a trên th c t và nhu c u c a ngư i khác. M t ngư i b n t t c a chúng tôi tên là Sidney Rittenberg, chuyên gia v Trung Qu c, c v n kinh doanh, ng th i là m t tác gia - ã miêu t t m quan tr ng c a thông tin i v i vai trò c a m t nhà lãnh o như sau: M t nhà qu n lý l n m t nhà lãnh o u có th r t rành r m t công vi c kinh doanh nào ó. Nhưng nhà lãnh o ph i hi u nó rõ hơn, và hi u nó theo m t cách khác. Ngư i ó ph i n m b t ư c các s ki n c t lõi nh t và nh ng s c m nh n bên dư i mà xác nh nên các xu hư ng trong quá kh và hi n t i c a ngành kinh doanh ó, có th t o ra m t quan i m và m t chi n lư c cho tương lai. M t d u hi u nh n bi t nhà lãnh o tài năng là thái trung th c i v i s ki n, v i hi n th c khách quan. M t nhà lãnh o ch quan luôn che y s th t vì tư l i cá nhân ích k , vì l i ích c a phe mình hay vì m t nh ki n nào ó. Và th ba, nh ng nhà lãnh o hi u qu không ng ng t ra các câu h i; anh/cô ta thăm dò t t c m i c p trong t ch c mình có ư c thông tin, ki m tra nh n th c c a chính b n thân xem ã úng n chưa, r i ki m tra l i thông tin m t l n n a. H nói chuy n v i nh ng ngư i y thác tr ng trách cho mình. H mu n bi t i u gì ang i úng hư ng và i u gì không. H gi m t tâm trí c i m cho s tình c ti p c n ư c v i nh ng ki n th c m i m mà h c n. Chúng ta luôn c n có nh ng nhà lãnh o… nh ng ngư i bi t t t mình vào m t bài tư ng thu t l ch s l n hơn v t nư c và th gi i này, nh ng ngư i có th n m l y các ng l c ph c h p c a con ngư i và tư ng tư ng ra m t tương lai n m trong nh ng trang s t t p nh t, mà v n hòa h p v i các chư ng ng i áng s ang làm r i trí chúng ta. Lý tư ng c a chúng ta v t do, dân ch và công b ng ph i ư c th hi n ra nh m ti p thêm s c m nh cho t t c m i ngư i, c bi t là nh ng ngư i không có ru ng t, không có tài s n và không có c may m n. Ch có m t mô hình lãnh o mang t m nhìn xa trông r ng m i có th thúc y “nh ng thiên th n t t p hơn trong b n ch t c a chúng ta,” như Lincoln ã nói, và kích ho t các kh năng t n m t nư c M - th ng nh t, t do, hi u qu và v ng ch c hơn mà trong ó vai trò lãnh o x ng áng ư c vun p và h tr . Cornel West, “Learning to talk of Race”
  13. (T p chí New York Times, ngày 2 tháng Tám, 1992 Chương I: Lãnh o cho m t tương lai thành công Ni m tin là m t y u t then ch t Nh ng nhà lãnh o bi t cân b ng ba y u t : tham v ng, kh năng và s chính tr c u hi u ư c r ng: xây d ng ni m tin là m c tiêu chính y u c a h . t o d ng ư c ni m tin, i u u tiên mà m t nhà lãnh o ph i làm ó là t o ra nh ng giá tr , m c tiêu, t m nhìn chung cho nh ng ngư i mà anh/cô ta mu n lãnh o. Y u t ni m tin là vô cùng c n thi t. Khi xây d ng ni m tin, các nhà lãnh o m u m c cũng ánh giá r t cao nh ng ý ki n b t ng v i mình. H khuy n khích i u này. H hi u r ng, dù c m giác hi n th i c a h có th là khó ch u vì b cho là mình ã sai, thì s khó ch u ó v n áng h hy sinh nh m xây d ng nên ni m tin c a ngư i khác nơi h ; và nh ng thông tin trái chi u s giúp h ưa ra các quy t nh thông minh, h p lý hơn. V y làm th nào các t ch c th ch hóa ư c s trung th c, trong khi có quá nhi u các t ch c khác ã th ch hóa vi c kìm hãm s trung th c ó? ây th t là m t câu h i không h d tr l i chút nào. Tính th t thà và ngay th ng là nh ng phương án kh thi nh t gi i quy t v n này. Khi các thành viên c p cao nói lên nh ng suy nghĩ c a h , h luôn khuy n khích nh ng ngư i ng ch c v và c p dư i cũng làm i u tương t như th . R t nhi u t ch c ã hình thành ư c phương pháp nh m t o ra m t s giao ti p trung th c - th m chí là khuy n khích nhân viên ưa ra nh ng l i ngh n c danh, n u th y c n thi t. Vi c t o nên m t văn hóa trung th c trong t ch c - mà ó ni m tin ư c ánh giá cao - là m t n l c ph i ư c duy trì liên t c. Nó òi h i các nhà lãnh o ph i duy trì s lưu ý và không ng ng phòng c nh giác. t o d ng ni m tin, chúng ta c n có nh ng môi trư ng mà trong ó ngư i ta c m th y t do tho i mái khi nêu lên ý ki n b t ng; nơi ngư i ta ư c tư ng thư ng vì ã dám không ng ý v i s ông; nơi c i ti n và th t b i ư c tha th . Ni m tin không ch n t m t k năng riêng l , mà nó n t b n c tính c a công vi c lãnh o. Trư c tiên, nhà lãnh o ph i có năng l c. N n t ng c a công vi c lãnh o ư c xây d ng d a trên ni m tin r ng: nhà lãnh o ó có kh năng th c hi n ư c công vi c. K năng hoàn thành nh ng nhi m v và kh năng d n d t ngư i khác là tiêu chu n u tiên mà qua ó các nhà lãnh o ư c ánh giá.
  14. Th hai, ph i có s tương ng - ngư i lãnh o ph i là m t ngư i chính tr c v i nh ng giá tr i cùng hành ng. V i nh ng nhà lãnh o hi u qu , i u mà h nói cũng gi ng như i u mà h làm, v i c m xúc mà h ang có, và v i t m nhìn c a h . Th ba, ngư i ta mu n có m t c m giác r ng nhân v t lãnh o ph i có tính kiên nh và ng v phía h . H mu n bi t r ng gi a lúc d u sôi l a b ng, nhà lãnh o này s h tr , b o v cho h , và thông qua cho h nh ng cái mà h c n chi n th ng. Cu i cùng, nhà lãnh o ph i là m t ngư i bi t quan tâm và tin tư ng, anh/cô ta ph i th c s quan tâm n cu c s ng c a nh ng ngư i xung quanh. Nh ng nhà lãnh o luôn bi t thông c m, và quan tâm n ý nghĩa c a t t c nh ng hành ng và k t qu c a m i quy t nh. Năng l c, tương ng, kiên trì và bi t quan tâm - ây là nh ng ph m ch t mà m t nhà lãnh o ph i th m nhu n ni m tin ư c t ó mà t o d ng. Kho báu ư c chôn gi u M t trong nh ng c tính thú v c a các nhà lãnh o thành công ó là cách mà h x lý th t b i. Nh ng nhà lãnh o bi t n m b t l y nh ng sai l m. H không s th t b i. H có th nói v th t b i v i nh ng c m t như “sai sót”, m t “s v n hành không u”, “m t cú ánh trư t”, “m t kh i u sai”, hay “m t s ch ch hư ng”. H không nh c n t “th t b i” vì i v i h u h t nh ng nhà lãnh o, t này mang s c thái bi quan và không có s c vươn lên. H u h t nh ng nhà lãnh o mà chúng tôi bi t u có xu hư ng nhìn nh n l c quan i v i các sai sót vì h tin r ng: nh ng ngư i chưa bao gi m c ph i sai l m là nh ng ngư i chưa bao gi th c s c g ng. Khi th t b i ư c nhìn nh n như m t cái gì ó b n i m t v i nó, ch ích danh nó ra, và d n d p nó - thay vì m t nguy cơ c n tránh, thì b n có th phòng ch ng ư c nh ng th m h a kh ng khi p, ho c ít nh t là gi m thi u h u qu c a nó. V bê b i v v n làm hư h ng các thông l k toán ư c ban hành, ư c công b b i t p oàn tr c p th t b i Enron - ã g i chúng tôi nh n cái giá mà ai cũng ph i tr khi tính chính tr c trong vai trò lãnh o b s p . Khi Sharron Watkins, k toán viên, c g ng c nh báo Kenneth Lay, ngư i khi ó ang n m gi ch c v CEO c a Enron, ph i phòng nh ng hành vi sai trái c a ông ta, thì s p c a cô y, Andrew Fastow, CFO, ã d a s sa th i cô. Có bao nhiêu ti n tr c p và ti n dành d m c i c a nh ng ngư i dân lao ng có th ư c c u vãn n u các nhà qu n lý c a công ty này bi t i m t v i nh ng th t b i c a s chính tr c trong t ch c c a h , xem chúng như nh ng sai sót c n ph i kh c ph c, và yêu c u nâng cao m c thành th t trong toàn b t ch c c a mình? M t l c lư ng lao ng ư c trao quy n hành ng Nh ng nhà lãnh o tài ba làm cho ngư i khác có c m giác r ng h ang ngay tâm i m c a v n . Và khi h ư c ng v trí này, có nghĩa là h ang óng góp vào
  15. thành công c a t ch c. Khi ó, h c m th y vai trò c a mình quan tr ng và nh ng công vi c c a mình có ý nghĩa. Công vi c lãnh o mang n cho l c lư ng lao ng m t ý th c úng nghĩa v b n thân, s quan tr ng, năng l c, c ng ng và cam k t. Jan Carlson, v lãnh o huy n tho i c a hãng hàng không SAS Airlines, ã miêu t nh ng k t qu b t ngu n t vi c ng d ng th c t mô hình lãnh o bi t trao quy n hành ng như th này: Gi i phóng ai ó kh i s ki m soát nghiêm ng t c a các l i hư ng d n, chính sách, và m nh l nh, và mang n cho ngư i ó s t do nh n l y trách nhi m cho nh ng ý tư ng, quy t nh, và hành ng c a mình… là gi i phóng nh ng ngu n tài nguyên gi u kín mà r t có th s không ư c ti p c n n b i c cá nhân và t ch c ó. Nh ng nhà lãnh o t o ra các thành qu mà Carlson nói n ây ã cam k t v i s c ng tác. H òi h i m i ngư i ph i cùng tham gia vào vai trò lãnh o - và cũng cùng tuân theo n a. Nh ng nhà lãnh o này mang nh ng tài năng, quan i m, cũng như nh ng ngư i ng h r t a d ng, phong phú l i v i nhau hình thành nên m t t p th th ng nh t và năng ng. H không ng trên nh ng ngư i theo sau mình, mà ng ngang hàng v i h . H là nh ng nhà lãnh o bi t l ng nghe, trao quy n hành ng cho ngư i khác, t o d ng nên ni m tin cũng như các m i quan h , bi t àm phán c ng tác, và gi i quy t nh ng xung t. H là nh ng nhà lãnh o có kh năng i theo và cho ngư i khác d n d t. Nh ng nhà lãnh o như th này có th ư c tìm th y b t c âu. H t nhiên xu t hi n kh p nơi. B i vì, không gi ng như nh ng nhà qu n lý xem tr ng th b c, b n có th tìm th y h không ch nh ng nơi cao nh t mà còn xu t hi n xuyên su t trong m t t ch c, m i ngóc ngách. Th c ra, m i nhân viên trong các t ch c ư c d n d t b i các nhà lãnh o như th này u có th phát tri n kh năng không ch là nh ng thành viên c a m t nhóm có tinh th n trách nhi m, bi t t qu n lý b n thân mà còn tr thành nh ng nhà lãnh o có th góp ph n vào công vi c i u hành chung. S khác bi t gi a nhà qu n lý và nhà lãnh o Xét n b n ch t và s b t bi n c a thay i và nh ng thách th c mà thay i ó mang l i, thì chìa khóa ưa ra ư c nh ng quy t nh úng n b t ngu n t vi c th u hi u và th hi n nh ng ph m ch t mà các nhà lãnh o òi h i trong m t môi trư ng ngày càng bi n i trên quy mô toàn c u. t n t i ư c trong th k 21, m t th h các nhà lãnh o m i - ch không ph i là m t th h các nhà qu n lý m i - là vô cùng c n thi t. S khác bi t này r t quan tr ng.
  16. Các nhà lãnh o ch ng ư c tình hu ng - nh ng tác ng bên ngoài y h n lo n, nh p nh ng mà ôi khi c như có m t âm mưu ch ng l i chúng ta - và ch c ch n s bóp ch t chúng ta n u ta chúng làm như v y - trong khi các nhà qu n lý l i u hàng trư c các tình hu ng như th . Nh ng nhà lãnh o khám phá th c t , ch n l y nh ng y u t thích áng và phân tích chúng m t cách c n th n. Trên cơ s này, h t o ra nh ng t m nhìn, mô hình, k ho ch và chương trình m i. Các nhà qu n lý thì l y d ki n th c t t ngư i khác và áp d ng nó mà không c n thăm dò nh ng thông tin s d n d t h n v i các th c t sâu s c hơn. Có m t s khác bi t vô cùng áng k - m t v c sâu ngăn cách - gi a các nhà lãnh o và các nhà qu n lý. Nói m t cách ng n g n: M t nhà qu n lý gi i làm úng công vi c. M t nhà lãnh o thì làm i u úng. Làm i u úng ây có nghĩa là m t m c tiêu, m t hư ng i, m t t m nhìn, m t con ư ng, m t ư c mơ, m t ph m vi c n t n. Qu n lý có nghĩa là hi u su t. Còn lãnh o có nghĩa là hi u qu . Qu n lý là như th nào. Lãnh o là cái gì và t i sao. Công vi c qu n lý bao g m nh ng h th ng, ki m soát, quá trình, chính sách và c u trúc. Công vi c lãnh o bao g m vi c tin tư ng ngư i khác. Lãnh o có nghĩa là c i ti n và kh i xư ng. Qu n lý có nghĩa là sao chép, ki m soát hi n tr ng. Lãnh o là sáng t o, thích ng và nhanh chóng. Lãnh o có nghĩa là nhìn vào ư ng chân tr i, ch không ph i ch nhìn vào ư ng áy. Nh ng nhà lãnh o t n n móng cho nh ng t m nhìn, yêu c u c a h i v i ngư i khác, và s chính tr c th c t c a h - trên nh ng s ki n, m t ánh giá c n th n v s c m nh hi n t i, và trên nh ng xu hư ng cũng như mâu thu n. H phát tri n nh ng ý nghĩa nh m thay i th cân b ng v n có c a các ngu n s c m nh, t m nhìn c a h ư c ngư i khác nh n th y. M t nhà lãnh o là ngư i có kh năng t o ra m t t m nhìn thuy t ph c ưa ngư i ta n v i nh ng chân tr i m i, nơi t m nhìn ó ư c bi n i thành hành ng. Nh ng nhà lãnh o kéo ngư i khác l i g n mình b ng cách cu n ngư i ta vào t m nhìn c a h . i u mà m t nhà lãnh o làm là truy n c m h ng, trao quy n hành ng cho ngư i khác. H kéo - thay vì y. Mô hình lãnh o “kéo” này có s c h p d n r t m nh m và bi t cách truy n năng lư ng cho ngư i khác cùng tham gia vào m t t m nhìn hư ng n tương lai. Nó thúc y ngư i khác b ng cách giúp h nh n bi t ư c nhi m v và m c tiêu thay vì thư ng ho c ph t h . Trong m t bài gi ng cách ây không lâu, khi Warren th o lu n v kh năng nuôi dư ng, chăm sóc và h p d n ngư i khác c a các nhà lãnh o, m t ngư i ph n trong s các thính gi ã nói th này, “Tôi có m t a con gái b i c, th nên tôi ã h c ngôn ng c
  17. ch (ASL). Trong ngôn ng ASL, ây là cách b n di n t công vi c qu n lý.” Cô y ưa tay ra như th ang n m m t cái cương ng a, hay ang ki m ch m t cái gì ó. Cô nói ti p, “Còn ây là cách th hi n công vi c lãnh o trong ngôn ng ASL.” Cô y khoanh tay l i và ung ưa chúng như cách các b c cha m ang chăm sóc, âu y m a con sơ sinh c a mình. Chúng tôi không th di n t s khác bi t gi a qu n lý và lãnh o theo m t cách nào khác hay hơn cách này ư c. Hãy luôn ghi nh trong u hình nh này khi b n b t tay vào làm công vi c c a m t nhà lãnh o. t ư c thành công, các t ch c v n c n c hai: nh ng nhà qu n lý và nh ng nhà lãnh o. Dù v y, c u trúc cũ cao s ki m soát, có tôn ti tr t t và nh ng gì d oán trư c ư c ang ngày càng như ng ch cho m t tr t t không phân theo th b c, mà trong ó t t c nh ng óng góp c a nhân viên u ư c tôn tr ng và ghi nh n, và tính sáng t o có giá tr hơn nhi u so v i lòng trung thành m t cách mù quáng. Trong m t t ch c c a thiên niên k m i, ngư i ta òi h i m t lo i hình lãnh o khác: m t nhà lãnh o ph i là ngư i t o i u ki n cho ngư i khác, ch không ph i là m t ngư i chuyên quy n; m t ngư i bi t trân tr ng nh ng ý tư ng, ch không ph i là ngư i bào ch a chúng. T m nhìn, giao ti p, c i ti n, tính chính tr c, tính linh ho t, và luôn bi t d a vào quan i m c a b n thân là nh ng c tính s ngày càng ư c cao nơi các nhà lãnh o c a tương lai. Như chúng ta có th th y, có m t khác bi t vô cùng áng k gi a công vi c qu n lý và công vi c lãnh o. “Qu n lý” có nghĩa là “gây ra, t ư c, có trách nhi m i v i cái gì, ch o”. “Lãnh o” có nghĩa là “có nh hư ng, hư ng d n trong ư ng l i và hành ng.” Dù m i t ch c u c n có các nhà qu n lý t ư c nh ng m c tiêu c th , nhưng cũng c n có các nhà lãnh o xác nh ư c các m c tiêu c th ó và t o ra s h tr t ư c chúng. Không m t t ch c nào có th v n hành trơn tru mà thi u m t trong hai vai trò này c . Dù v y, i u nguy hi m là chúng ta l i hay nh m l n chúng v i nhau, không cung c p ư c tài nguyên cho c hai vai trò và làm gi m b t nh ng óng góp ti m năng c a m i bên. S khác bi t có th ư c t ng k t b ng cách nhìn nh n nh ng ho t ng c a các nhà lãnh o như là nh ng hành ng mang tính t m nhìn và ưa ra quy t nh - hay nói cách khác, hi u qu - i l i v i nh ng hành ng c a các nhà qu n lý là t p trung vào vi c làm ch ư c công vi c - hay nói cách khác, hi u su t. S khác nhau gi a nhà qu n lý và lãnh o: Nhà qu n lý qu n tr , nhà lãnh o c i ti n.
  18. Nhà qu n lý là m t b n sao, nhà lãnh o là m t b n g c. Nhà qu n lý duy trì, nhà lãnh o phát tri n. Nhà qu n lý ch p nh n th c t , nhà lãnh o khám phá nó. Nhà qu n lý t p trung vào h th ng và c u trúc, nhà lãnh o t p trung vào con ngư i. Nhà qu n lý d a vào vi c ki m soát, nhà lãnh o thì truy n c m h ng t o ra ni m tin. Nhà qu n lý có m t cái nhìn ng n h n, nhà lãnh o có m t t m nhìn dài h n. Nhà qu n lý h i th nào và khi nào; nhà lãnh o h i cái gì và t i sao. Nhà qu n lý luôn nhìn vào ư ng áy, nhà lãnh o thì nhìn vào ư ng chân tr i. Nhà qu n lý b t chư c; nhà lãnh o kh i xư ng. Nhà qu n lý ch p nh n hi n tr ng; nhà lãnh o thách th c nó. Nhà qu n lý là m t ngư i lính gương m u; nhà lãnh o là chính b n thân anh/cô ta. Nhà qu n lý làm úng công vi c; nhà lãnh o làm i u úng n. Chương II: Tìm hi u l i b n thân tr thành nhà lãnh o Chúng tôi tin r ng m i ngư i chúng ta, v i tư cách cá nhân và trong quan h c ng tác v i ngư i khác, u có th bi n mình thành nh ng nhà lãnh o. Vì nh ng nhà lãnh o luôn là b n g c, không bao gi sao chép, nên các phương pháp h c h i c a h là vô cùng a d ng. M i ngư i ph i t tìm ra cách th hi n các ph m ch t lãnh o c a anh/cô ta. Do ó, không m t khóa h c ơn l nào có th áp ng ư c nhu c u c a t t c các nhà lãnh o. Quy n sách bài t p này mang n cho b n nhi u con ư ng cùng d n n cái ích cu i cùng là: nh n th c ư c b n thân m t cách rõ ràng. Nh ng i m kh i u khác nhau u ư c tôn tr ng và có giá tr như nhau. Nh ng cách h c khác nhau u ư c khuy n khích. Nh ng câu h i khác nhau u ư c xem xét c n th n.
  19. Ngư i cai tr tuy t v i nh t - i v i th n dân c a ông ta - là m t hình hài không rõ ràng. Ti p n là ngư i cai tr ư c th n dân yêu m n và tung hô; Sau ó là ngư i cai tr ư c th n dân kính s ; Cu i cùng là ngư i b th n dân coi thư ng; Vì luôn cân nh c k , nên ngư i cai tr gi i nh t không phát ngôn m t cách khinh su t. Khi nhi m v c a ông ta ư c hoàn t t, và nh ng vi c làm c a ông ta u ã xong. Thì h t th y th n dân c a ông ta s nói r ng, “ i u này x y n v i chúng ta m t cách t nhiên.” Lão T , Tao Te Ching Trong quá trình nghiên c u l y tư li u cho m t cu n sách m i v v n lãnh o có tên g i là Nh ng ngư i l p d và nh ng ngư i già: K nguyên, Nh ng giá tr và nh ng kho nh kh c quy t nh ã hình thành nên các nhà lãnh o như th nào, Warren và ng tác gi Robert Thomas, ã t ng ph ng v n ngài John Gardner quá c . Là nhân v t thu c ng C ng hòa duy nh t trong n i các c a Lyndon Johnson (ông là nhân v t ng u c a t ch c ư c g i là B S c kh e, Giáo d c và H nh phúc gia ình), Gardner là m t ngư i ít nói, th m chí còn r t rè n a là khác. Nhưng ông là ngư i ã góp ph n hình thành nên nh ng t ch c c i ti n và lâu b n cho l i ích c ng ng như Common Cause. Gardner b c b ch: dù r t ng c nhiên, nhưng ông ã phát hi n ra trong giai o n Th chi n II ông là m t nhà lãnh o có tài năng thiên phú. Ông chưa bao gi có suy nghĩ như th v b n thân mình, nhưng khi tình c ư c các quan ch c chính ph c p cao y thác vai trò này, ông ã lao vào nó. Gardner gi i thích - m t cách rõ ràng n b t thư ng - cái cách mà tài năng và vai trò ôi khi cùng h i t v m t nơi t o ra nh ng i u vĩ i. Tài năng lãnh o c a ông ư c ki m ch ng g n như ngay l p t c, vì như ông lý lu n, “m t vài ph m ch t ã có s n ó ch cu c s ng khai phá chúng ra kh i con ngư i tôi.” Có r t, r t nhi u ngư i s h u các ph m ch t c n thi t lãnh o, nhưng l i ch ng bao gi tr thành nh ng nhà lãnh o ư c, vì cu c s ng không t lên vai h nh ng vai trò có th giúp h khám phá ra ư c s vĩ i trong con ngư i mình. M c ích c a chúng tôi là t o cơ h i cho b n khám phá ra nh ng ph m ch t lãnh o b m sinh c a mình, nh m t o i u ki n thu n l i hơn cu c s ng giúp b n th hi n ra ư c nh ng i u vĩ i c a b n thân. Không may thay, h u h t các chương trình phát tri n t ch t lãnh o u ch t p trung vào nh ng k năng ơn gi n - và dù cho nh ng k năng này r t h u ích, thì chúng v n là không . Trong khi s ph bi n hi n th i c a các khóa h c ào t o lãnh o c p t c là m t d u hi u cho th y nhu c u b c thi t c a xã h i i v i các nhà lãnh o hi u qu , thì
  20. nh ng khóa h c này ch mang n m t s thúc y mang tính “gi i pháp tình th ” y l n x n v cái c u thành nên vai trò lãnh o. Có vài ngư i tuyên b r ng s lãnh o t nhiên b t ngu n t quy n l c. V i nh ng ngư i khác thì nó ch b t ngu n t cơ ch c a nh n th c th u áo v b n ch t c a các t ch c. Vài ngư i khác thì cho r ng nh ng nhà lãnh o ư c sinh ra, cũng có nh ng ngư i l i quan ni m các nhà lãnh o có th ư c t o ra và, theo tri t lý v v giám c m t phút và lò vi sóng, h có th ư c t o ra n i b t lên ngay l p t c. Ông hay Bà Trung Bình t t qua, và m t ngài McLeader khác l i xu t hi n ch trong vòng sáu mươi giây. Vi c phát tri n m t cá nhân thành m t nhà lãnh o là m t quá trình di n ra t ngày này qua ngày khác, kéo dài n su t i - ư c xây d ng trên cơ s không ng ng ki m tra b n thân, xem xét n i tâm, và tìm ki m tâm h n m t cách chân thành. Khi chúng ta theo u i m c tiêu tr thành m t nhà lãnh o, chúng ta h c h i t nh ng th t b i, nh n bi t ư c nh ng l a ch n sai l m, và thay i khi c n thi t. Nó là m t quá trình không rõ ràng, ư c b t u và k t thúc v i m t cá nhân nào ó. Vi c tr thành m t nhà lãnh o là m t quá trình khám phá b n thân, d a trên vi c tư ng tư ng và th hi n con ngư i ích th c c a b n. Ý nghĩa c a t “S ng th c v i lòng mình” (authentic) có nghĩa là làm “tác gi ” (author) c a chính mình (hai t này u xu t phát t ti ng Hy L p), khám phá nh ng ngu n năng lư ng và mong mu n b m sinh, và tìm ra cách riêng c a mình d a trên ó mà hành ng. Khi b n ã làm ư c i u này, b n không ch ơn gi n là t n t i theo m t hình nh ư c n nh b i n n văn hóa, truy n th ng gia ình, hay m t quy n l c nào ó bên ngoài. Là tác gi c a cu c i mình cũng có nghĩa là b n ã duy trì th a thu n v i l i h a c a chính b n. Con ngư i th t c a b n Chúng ta hãy b t u v i m t gi thuy t r ng các nhà lãnh o là nh ng ngư i có kh năng b c l b n thân h m t cách tr n v n nh t. B ng cách này, chúng tôi có ý nói r ng h hi u ư c b n thân h là ai, i m m nh c a h là gì (và s d ng chúng như th nào), và i m y u c a h là gì (cũng như bù p chúng ra sao). Tính ch t c trưng ch y u c a h là dám s ng th c v i chính mình. T t c chúng ta u b thu hút v phía nh ng nhà lãnh o áng tin c y như v y. Chúng ta khâm ph c h , d a vào h , và t h i r ng ph m ch t bí n nào ã h p d n chúng ta n v i h . V y mà bí quy t c a h l i ơn gi n vô cùng: h nh n th c r t rõ ràng v chính b n thân h . tr thành nh ng nhà lãnh o trong i s ng công vi c, m i ngư i chúng ta c n ph i phát tri n kh năng s ng th c v i chính mình. Ch khi chúng ta nh n th c ư c b n thân
Đồng bộ tài khoản