HOÀN THÀNH CÁCH MẠNG TƯ SẢN Ở CHÂU ÂU VÀ MỸ GIỮA THẾ KỶ XIX - Lịch sử lớp 10

Chia sẻ: Uyen Nguyen | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:16

0
136
lượt xem
14
download

HOÀN THÀNH CÁCH MẠNG TƯ SẢN Ở CHÂU ÂU VÀ MỸ GIỮA THẾ KỶ XIX - Lịch sử lớp 10

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Sau khi học xong bài học yêu cầu HS cần nắm được: 1. Kiến thức Nắm được nguyên nhân, diễn biến, kết quả của cuộc đấu tranh thống nhất Đức, Italia và nội chiến ở Mỹ. Giải thích được tại sao cuộc đấu tranh thống nhất Đức, Italia và nội chiến ở Mỹ là cuộc cách mạng tư sản. Vẽ lược đồ quá trình thống nhất Italia, Đức. 2. Tư tưởng, tình cảm, thái độ Nhận thức đúng về vai trò của quần chúng nhân dân trong cuộc đấu tranh chống các thế lực phong kiến, bảo thủ, lạc...

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: HOÀN THÀNH CÁCH MẠNG TƯ SẢN Ở CHÂU ÂU VÀ MỸ GIỮA THẾ KỶ XIX - Lịch sử lớp 10

  1. HOÀN THÀNH CÁCH MẠNG TƯ SẢN Ở CHÂU ÂU VÀ MỸ GIỮA THẾ KỶ XIX I. MỤC TIÊU BÀI HỌC Sau khi học xong bài học yêu cầu HS cần nắm được: 1. Kiến thức Nắm được nguyên nhân, diễn biến, kết quả của cuộc đấu tranh thống nhất Đức, Italia và nội chiến ở Mỹ. Giải thích được tại sao cuộc đấu tranh thống nhất Đức, Italia và nội chiến ở Mỹ là cuộc cách mạng tư sản. Vẽ lược đồ quá trình thống nhất Italia, Đức. 2. Tư tưởng, tình cảm, thái độ Nhận thức đúng về vai trò của quần chúng nhân dân trong cuộc đấu tranh chống các thế lực phong kiến, bảo thủ, lạc hậu đòi quyền tự do dân chủ. 3. Kỹ năng
  2. Rèn luyện cho HS kỹ năng phân tích, giải thích các sự kiện lịch sử qua đó khẳng định tính chất đó chính là những cuộc cách mạng tư sản diễn ra dưới các hình thức khác nhau. Kỹ năng khai thác lược đồ, tranh ảnh. II. THIẾT BỊ, TÀI LIỆU DẠY - HỌC - Lược đồ quá trình thống nhất Đức, Italia và nội chiến ở Mỹ. - Tranh ảnh đến những nhân vật lịch sử có liên quan đến thời kỳ này. III. TIếN TRÌ NH Tổ CHứC DạY - HọC 1. Kiểm tra bài cũ Câu hỏi 1: Nêu mốc thời gian và những thành tựu chủ yếu của Cách mạng công nghiệp Anh? Câu hỏi 2: Hệ quả của Cách mạng công nghiệp? 2. Dẫn dắt vào bài mới Trong các thập niên 50 – 60 của thế kỷ XIX nhiều cuộc cách mạng tư sản liên tục nổ ra dưới những hình thức khác nhau ờ Châu Âu và Bắc Mỹ đã khẳng định sự toàn thắng của phương thức sản xuất tư bản chú nghĩa, chấm dứt cuộc đấu tranh "Ai thắng ai" giữa thế lực phong kiến lạc hậu, bảo thủ với giai cấp tư sản đại diện cho lực lượng sản xuất tiến bộ. Để tìm hiểu nguyên
  3. nhân nào dẫn đến cuộc đấu tranh thống nhất Đức, Italia và nội chiến Mỹ? Diễn biến diễn ra như thế nào? Tính chất, ý nghĩa ra sao? Bài học hôm nay sẽ trả lời các câu hỏi nêu trên. 3. Tổ chức các hoạt động trên lớp Những kiến thức HS cần nắm Các hoạt động của thầy và trò vững Hoạt động 1:  Cuộc đấu tranh thống nhất đất - Trước hết GV giới thiệu cho HS thấy rõ: nước. Từ những năm 1848 – 1849 một cao trào Cách mạng tư sản lại diễn ra sôi nổi ở Châu Âu. Ở Pháp nhằm lật đổ bộ phận tư sản tài chính, thiết lập nền cộng hoà ,thứ 2, tạo điều kiện cho chủ nghĩa tư bản phát triển. Ở Đức và Italia ngoài nhiệm vụ thủ tiêu quan hệ sản xuất phong kiến còn thực hiện nhiệm vụ thống nhất đất nước, mở đường cho chủ nghĩa tư bản đi lên. - Tiếp đó GV nêu câu hỏi: Hãy cho biết
  4. Những kiến thức HS cần nắm Các hoạt động của thầy và trò vững tình hình nước Đức trước khi thống nhất? - HS dựa vào SGK tự trả lời câu hỏi. - GV nhận xét chốt ý: - Tình hình nước Đức + Đến giữa thế kỷ XIX, kinh tế tư bản chủ + Giữa thế kỷ XIX kinh tế tư bản chủ nghĩa ở Đức phát triển nhanh chóng, Đức từ nghĩa Đức phát triển nhanh chóng, một nước nông nghiệp trở thành nước công Đức trở thành nước công nghiệp. nghiệp. + Phương thức kinh doanh theo lối tư + Phương thức kinh doanh theo đường lối bản đã xâm nhập vào các ngành kinh tư bản chủ nghĩa đã xâm nhập vào sản xuất: tế. Sử dụng máy móc, thuê mướn công nhân, đẩy mạnh khai thác… tạo nên tầng lớp quý tộc tư sản gọi chung là Gioong-Ke. + Nước Đức bị chia xẽ thành nhiều + Nước Đức bị chia sẻ thành nhiều vương vương quốc nhỏ, cản trở sự phát triển quốc nhỏ, là trở ngại lớn nhất để phát triển kinh tế tư bản chủ nghĩa  đặt ra kinh tế tư bản chủ nghĩa (G kết hợp việc trình yêu cầu cần thống nhất đất nước. bày với chỉ lược đồ về nước Đức để thấy được tình trạng chia rẽ của quốc gia này). - GV nêu câu hỏi: Yêu cầu cấp bách của
  5. Những kiến thức HS cần nắm Các hoạt động của thầy và trò vững Đức là làm gì để phát triển kinh tế tư bản chủ nghĩa? - HS trả lời câu hỏi. GV kết luận: Yêu cầu cấp bách lúc này là thống nhất đất nước, chấm dứt tình trạng - Đức tiến hành thống nhất bằng vũ phân tán, chia rẽ. lực "Từ trên xuống" thông qua các - GV trình bày và phân tích: Ờ Đức do sự cuộc chiến tranh với các nước khác. thoả hiệp của giai cấp tư sản và quý tộc phong kiến, giai cấp vô sản chưa đủ trưởng thành để tiến hành thống nhất đất nước bằng con đường Cách mạng – con đường "Từ dưới lên", quá trình thống nhất đất nước được thực hiện bằng con đường chiến tranh vương triều – "từ trên xuống", thông qua vai trò của quý tộc Phổ – đại diện là Bi-xmác. Với những chính sách phản động đã đưa nước Đức trở thành một đồn luỹ phản động, nhất là nguồn gốc chủ yếu dẫn đến chủ nghĩa quân phiệt
  6. Những kiến thức HS cần nắm Các hoạt động của thầy và trò vững xâm lược và là trung tâm xảy ra các cuộc chiến tranh ở châu Âu. Hoạt động 2: Cả lớp và cá nhân - GV sử dụng lược đồ quá trình thống nhất Đức để trình bày diễn biến quá trình thống nhất nước Đức. - Gọi 1 – 2 HS lên bảng trình bày lại quá trình thống nhất Đức để củng cố kiến thức mục này. - Quá trình thống nhất Đức chủ yếu tập - Quá trình thống nhất Đức trung vào những nội dung sau: + Năm 1864 Bi-xmác tấn công Đan Mạch + Năm 1864 Bi-xmác tấn công Đan chiếm Hôn-xtai-nơ và Sơ-lê-xvích hai địa bàn Mạch chiếm Hôn-xtai-nơ và Sơ-lê- chiến lược quan trọng ở Ban Tích và Bắc Hải. xvích hai địa bàn chiến lược quan Đan Mạch phải ký hoà ước (10/1864). Đồng trọng ở Ban Tích và Bắc Hải. ý trao hai công quốc cho Ao và Phổ thành lập một liên bang mới. - Kết quả: Năm 1867 Liên Bang Bắc Đức + Năm 1866 Bi-xmác gây chiến
  7. Những kiến thức HS cần nắm Các hoạt động của thầy và trò vững ra đời gồm 18 quốc gia Bắc Đức và 3 thành tranh với Ao, Đức thành lập một liên phố tự do, Hiện pháp được thông qua. bang Bắc Đức. - Năm 1870, 1871 Bi-xmác tiến hành - Năm 1870, 1871 Bi-xmác gây chiếm Pháp, Pháp phải ký hiệp định đầu hàng chiến với Pháp thu phục được các thu phục được các bang miền Nam hoàn toàn bang miền Nam hoàn toàn thống nhất thống nhất đất nước. đất nước. - GV giải thích rõ: việc thống nhất nước Đức mang tính chất một cuộc Cách mạng tư sản tạo điều kiện cho kinh tế tư bản chủ nghĩa phát triển mạnh mẽ ở Đức. Hoạt động 3: Cá nhân  Cuộc đấu tranh thống nhất - GV nêu câu hỏi: Tình hình Italia trước Italia khi thống nhất đất nước? - HS đọc SGK tự trả lời câu hỏi. - GV nhận xét, bổ sung và chốt ý: + Giữa thế kỷ XIX Italia vẫn bị chia thành 7 vương quốc nhỏ, và chịu sự thống nhất của - Tình hình Italia trước khi thống đế quốc Ao. nhất:
  8. Những kiến thức HS cần nắm Các hoạt động của thầy và trò vững + Dưới đô hộ của đế quốc Ao và ách thống + Đất nước bị phân tán chia xẻ thành trị của các thế lực phong kiến kinh tế lạc hậu 7 vương quốc nhỏ, chịu sự thống chậm phát triển ngoài vương quốc Piêmôntê. nhất của đế quốc Ao. - GV nêu câu hỏi: trước tình hình đó đặt + Kinh tế lạc hậu, chậm phát triển, bị ra yêu cầu gì đưa Italia phát triển theo hướng kìm hãm phát triển. tư bản chủ nghĩa? - HS trả lời câu hỏi. - GV nhận xét và kết luận: yêu cầu cấp bách là giải phóng dân tộc khỏi sự lệ thuộc - Nhiệm vụ: vào đế quốc Áo, xoá bỏ sự cản trở của các thế + Đặt ra yêu cầu cấp bách là giải lực phong kiến, mở đường cho công nghiệp phóng dân tộc khỏi sự lệ thuộc vào tư bản phát triển. Ao, xoá bỏ sự cản trở của các thế lực - GV nhấn mạnh: Trong đó nổi bật lên vai phong kiến. trò của vương quốc vẫn giữ được độc lập, nền + Mở dường cho kinh tế phát triển quân chủ lập hiến của triều đại xa-voa đại theo hướng tư bản chủ nghĩa. diện cho quyền lợi của liên minh quý tộc tư sản hoá và đại tư sản, đã tạo điều kiện cho kinh tế tư bản chủ nghĩa phát triển.
  9. Những kiến thức HS cần nắm Các hoạt động của thầy và trò vững Hoạt động 4: cả lớp, cá nhân - trước hết GV sử dụng" Lược đồ thống nhất Italia" Kết hợp với nội dung SGK để trình bày diễn biến quá trình thống nhất Italia. - Tiếp theo gọi Hs lên bảng trình bày lại - Diễn biến: Nổi bật là vai trò của quá trình thống nhất Italia để khắc sâu và vương quốc Piêmôntê. củng cố kiến thức. - Diễn biến quá trình thống nhất Italia cần tập trung vào những nội dung chủ yếu sau: + Tháng 4 – 1859 chiến tranh giữa liên + Tháng 4 – 1859 chiến tranh với quân Piêmôntê Pháp với Ao bắt đầu dưới sự Ao. Tháng 3 – 1860 các vương quốc hỗ trợ của đoàn quân tình nguyện Ga-ri-ban- miền Bắc sáp nhập vào Piêmôntê. đi đẩy quân Ao vào tình thế khó khăn, tháng 3 – 1860 các vương quốc miền Bắc sáp nhập vào Piêmôntê. + Tháng 4 – 1860 khởi nghĩa nhân dân ở + Tháng 4 – 1860 khởi nghĩa nhân đảo Xixilia bùng nổ, đòi lật đổ chính quyền dân ở đảo Xixilia cùng với đội quân tay sai Ao thống nhất đất nước garibanđi "Ao đỏ" của Gia-ri-ban-đi thống nhất
  10. Những kiến thức HS cần nắm Các hoạt động của thầy và trò vững cùng quân đội "Ao đỏ" đổ bộ lên đảo giải được miền Nam. phóng miền Nam Italia, sau đó miền Nam Italia sáp nhập vào Piêmôntê (10 – 1860) thành lập vương quốc Italia. + Năm 1866 Italia liên minh với Phổ + Năm 1866 liên minh với Phổ chống Ao giải phóng được Vênêxia. chống Ao giải phóng được Vênêxia. + Năm 1870 Pháp thất bại trong cuộc + Năm 1870 sau thất bại của Pháp chiến tranh Pháp – Phổ, Rôma thuộc về Italia. trong cuộc chiến tranh với Phổ, thu - GV nêu câu hỏi: Nêu ý nghĩa cuộc đấu hồi Rôma. tranh thống nhất Italia? - HS dựa vào SGK và vốn hiểu biết qua bài học trả lời câu hỏi. - GV chốt ý: Mang tính chất một cuộc Ý nghĩa: Cách mạng tư sản, lật đổ sự thống trị của đế + Mang tính chất một cuộc Cách quốc Ao và các thế lực phong kiến bảo thủ mạng tư sản, lật đổ sự thống trị của Italia. Tạo điều kiện cho chủ nghĩa tư bản đế quốc Ao và các thế lực phong phát triển. kiến. - GV nhấn mạnh thêm: hạn chế của cuộc + Mở đường cho chủ nghĩa tư bản
  11. Những kiến thức HS cần nắm Các hoạt động của thầy và trò vững đấu tranh thống nhất Italia là sau khi thống phát triển. nhất Italia vẫn theo chế độ quân chủ lập hiến, nền dân chủ còn rất nhiều hạn chế, nông dân nghèo không có đất đai và không có quyền bầu cử. Hoạt động 5: cá nhân và cả lớp  Nội chiến ở Mỹ - GV cho HS quan sát trên lược đồ nước Mỹ giữa thế kỷ XIX trong SGK và giới thiệu cho HS thấy được sự mở rộng đất đai nước Mỹ giữa thế kỷ XIX. - GV nêu câu hỏi: Hãy cho biết tình hình - Tình hình Mỹ trước nội chiến: nước Mỹ trước khi nội chiến? - HS đọc SGK trả lời câu hỏi. - GV trình bày và phân tích. + Kinh tế Mỹ giữa thế kỷ XIX tồn tại theo + Giữa thế kỷ XIX kinh tế Mỹ tồn tại 2 con đường: Miền Bắc phát triển nền công hai con đường: Miền Bắc phát triển nghiệp tư bản chủ nghĩa, miền Nam phát triển nền công nghiệp tư bản chủ nghĩa; kinh tế đồn điền dựa trên bóc lột sức lao động miền Nam kinh tế đồn điền vào bóc
  12. Những kiến thức HS cần nắm Các hoạt động của thầy và trò vững nô lệ. lột nô lệ. + Về nông nghiệp ở Miền Bắc và Miền tây + Nhờ điều kiện thuận lợi kinh tế kinh tế trang trại chủ nhỏ và nông dân tự do phát triển nhanh chóng đặc biệt là chiếm ưu thế phục vụ thị trường công nghiệp. ngành công nghiệp và cả nông Trong khi đó ở miền Nam kinh tế đồn điền nghiệp. Song chế độ nô lệ cản trở phát triển dựa trên sức lao động nô lệ làm nền kinh tế tư bản chủ nghĩa phát giàu nhanh chóng cho giới chủ nô. Tuy nhiên, triển. chế độ nô lệ đã cản trở nền kinh tế tư bản chủ nghĩa phát triển. + Mâu thuẫn giữa tư sản và trại nhỏ ở miền Bắc với các chủ nô ở miền Nam ngày + Mâu thuẫn giữa tư sản, trại chủ ở càng gay gắt  Phong trào đấu tranh đòi thủ Miền Bắc với chủ nô ở Miền Nam tiêu chế độ nô lệ mở đường cho CNTB phát ngày càng gay gắt. triển. - GV nêu câu hỏi: Nguyên nhân trực tiếp dẫn đến nội chiến? - HS đọc SGK tự trả lời câu hỏi. - GV nhận xét chốt ý: - Nguyên nhân trực tiếp:
  13. Những kiến thức HS cần nắm Các hoạt động của thầy và trò vững + Lincôn ứng cử viên của Đảng Cộng hoà + Lincôn đại diện Đảng Cộng hoà đại diện cho giai cấp tư sản và trại chủ miền trúng cử Tổng thống đe doạ quyền Bắc trúng cử Tổng thống đe doạ quyền lợi lợi của chủ nô ở miền Nam. các chủ nô ở Miền Nam (vì Đảng Cộng hoà chủ trương bác bỏ chế độ nô lệ). - GV kết hợp giới thiệu hình 62 "Tổng thống Lin-côn (người ngồi bên trái) thẩm duyệt bản Tuyên ngôn Giải phóng nô lệ" với nội dung về Lincôn trong SGK. + 11 bang phản đối tách khỏi Liên bang + 11 Bang miền Nam tách khỏi liên thành lập Hiệp bang mới có chính phủ, Tổng bang. thống riêng và chuẩn bị lực lượng chống lại Chính phủ Trung Ương. Hoạt động 6: cả lớp và cá nhân GV trình bày: Ngày 12/4/1861 nội chiến bùng nổ, ban đầu quân đội liên bang kiên quyết và không sử dụng biện pháp triệt để nên bị thua liên tiếp.
  14. Những kiến thức HS cần nắm Các hoạt động của thầy và trò vững - GV nêu câu hỏi: Trước tình hình đó chính phủ Lincôn có biện pháp gì? - HS dựa vào SGK tự trả lời câu hỏi. - GV nhận xét, bổ sung, và chốt ý: - Diễn biến: + Chính phủ thay đổi kế hoạch tác chiến + Ngày 12/4/1861 nội chiến bùng nổ và có những biện pháp tích cực hơn. – ưu thế về Hiệp Bang. + Giữa năm 1862 ký sắc lệnh cấp đất ở miền Tây cho dân di cư. + Ngày 01/1/1863 ra sắc lệnh bãi bỏ chế + Ngày 01/1/1863 Lincôn còn ra sắc độ nô lệ  hàng vạn nô lệ và người dân gia lệnh bãi bỏ chế độ nô lệ  nông dân nhập quân đội Liên bang. tham gia quân đội. + Ngày 09/4/1865 quân đội miền Bắc + Ngày 09/04/1865 nội chiến kết giành thắng lợi quyết định trong trận đánh thủ thúc, thắng lợi thuộc về quân Liên phủ Hiệp bang miền nam (Xaratôga), nội bang. chiến chấm dứt. - GV nêu câu hỏi: Hãy cho biết ý nghĩa của cuộc nội chiến? - HS đọc SGK tự trả lời câu hỏi.
  15. Những kiến thức HS cần nắm Các hoạt động của thầy và trò vững - GV nhận xét, bổ sung, chốt ý: + Là cuộc cách mạng tư sản lần thứ II ở - Ý nghĩa: Mỹ. + Là cuộc cách mạng tư sản lần thứ + Xoá bỏ chế độ nô lệ ở miền Nam tạo II ở Mỹ. điều kiện cho chủ nghĩa tư bản phát triển. + Xoá bỏ chế độ nô lệ ở miền Nam + Nền kinh tế Mỹ phát triển nhanh chóng tạo điều kiện cho chủ nghĩa tư bản sau nội chiến. phát triển. + Nền kinh tế Mỹ phát triển nhanh chóng sau nội chiến. 4. Sơ kết bài học GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi đặt ra ngay từ đầu giờ học. Nguyên nhân và diễn biến cuộc đấu tranh thống nhất Đức, Italia và nội chiến Mỹ? Tại sao đó lại là những cuộc cách mạng tư sản? 5. Dặn dò, bài tập - Học bài cũ, đọc trước bài mới. - Lập bảng thống kê các hình thức cách mạng Tư sản theo nội dung sau:
Đồng bộ tài khoản