Hỏi đáp về thuốc và sức khỏe (Kỳ 5)

Chia sẻ: De Khi | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:10

0
83
lượt xem
20
download

Hỏi đáp về thuốc và sức khỏe (Kỳ 5)

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Tôi bị viêm da kẽ chân, bác sĩ kê cho tôi đơn thuốc, trong đó có dùng xanh methylen... Xin hỏi, xanh methylen cũng là thuốc tím có phải không? Dùng nhiều xanh methylen có nguy hiểm không? Có tác dụng phụ không? Trước hết phải khẳng định với bạn là thuốc tím không phải là xanh methylen. Đây là hai loại thuốc hoàn toàn khác nhau. Thuốc tím có thành phần là kali permanganate. Thuốc tím có tác dụng diệt vi khuẩn do tính ôxy hóa cao, được chỉ định dùng ngoài chống vi khuẩn, nấm; bơm thụt bàng...

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Hỏi đáp về thuốc và sức khỏe (Kỳ 5)

  1. Hỏi đáp về thuốc và sức khỏe (Kỳ 5): Thuốc tím và xanh methylen Tôi bị viêm da kẽ chân, bác sĩ kê cho tôi đơn thuốc, trong đó có dùng xanh methylen... Xin hỏi, xanh methylen cũng là thuốc tím có phải không? Dùng nhiều xanh methylen có nguy hiểm không? Có tác dụng phụ không? Trước hết phải khẳng định với bạn là thuốc tím không phải là xanh methylen. Đây là hai loại thuốc hoàn toàn khác nhau. Thuốc tím có thành phần là kali permanganate. Thuốc tím có tác dụng diệt vi khuẩn do tính ôxy hóa cao, được chỉ định dùng ngoài chống vi khuẩn, nấm; bơm thụt bàng quang điều trị bệnh niệu dai dẳng; nấm biểu bì; mụn nước chứng viêm da chân. Thuốc tím có thể ôxy hóa vài thứ thuốc và nọc độc, có thể dùng để rửa dạ dày, hủy chất độc, trị liệu ngộ độc chloral hydrrat, barbituric, alcaloid. Thuốc tím có thể điều trị ngứa lá han, chữa viêm âm đạo, thụt rửa bàng quang, dạ dày, viêm da eczema, bệnh nấm biểu bì và
  2. cả rửa rau sống. Tuy nhiên cần pha dung dịch theo quy định hoặc theo chỉ định của bác sĩ. Trong khi đó, xanh methylen có thành phần là methylem blue (tên gọi khác methylthioninium chloride). Xanh methylen được dùng trong điều trị methemoglobin huyết do thuốc hoặc không rõ nguyên nhân. Thuốc được chỉ định trong điều trị triệu chứng methemoglobin huyết (khi nồng độ methemoglobin trên 20%). Ngoài ra, xanh methylen còn có tác dụng sát khuẩn nhẹ và nhuộm màu các mô. Thuốc chỉ định trong giải độc cyanid, nitroprusiat và các chất gây methemoglobin huyết, sát khuẩn đường niệu sinh dục, dùng tại chỗ để điều trị nhiễm virut ngoài da như Herpes simplex, điều trị chốc lở, viêm da mủ, làm thuốc nhuộm các mô trong một số thao tác chẩn đoán (nhuộm vi khuẩn, xác định lỗ rò...). Cần lưu ý, xanh methylen có thể gây một số tác dụng phụ không mong muốn như: thiếu máu, một số triệu chứng ở đường tiêu hoá khi uống hoặc tiêm tĩnh mạch liều cao. Đôi khi có thể gây buồn nôn, nôn, đau bụng,chóng mặt, đau đầu, sốt, hạ huyết áp, đau vùng trước tim, kích ứng bàng quang, da có màu xanh... Nếu dùng liều cao xanh methylen có thể ôxy hoá hemoglobin thành methemoglobin huyết, hoặc có thể gây đau vùng trước tim, khó thở, bồn chồn, run và kích ứng đường tiết niệu, có thể tan máu nhẹ kèm tăng biliburin huyết và thiếu máu nhẹ.
  3. Xử trí cấp cứu khi bị sốc thuốc Sốc phản vệ còn được gọi là sốc quá mẫn (anaphylactic shock), đây là một thể đặc biệt của tình trạng dị ứng thuốc. Sốc phản vệ thường xảy ra phần lớn do sau khi dùng thuốc tiêm. Nó xảy ra tức thì, thường trong hoặc ngay sau khi tiêm thuốc và là một loại tai biến nghiêm trọng nhất, có nguy cơ đe dọa đến tính mạng của bệnh nhân. Các chất hoạt mạch, đặc biệt là loại histamin được giải phóng nhiều, chủ yếu từ bạch cầu đa nhân ái kiềm, làm giãn các tiểu động mạch, mao mạch, làm tăng tính thấm thành mạch dẫn đến giảm đột ngột thể tích máu tuần hoàn, làm co thắt khí phế quản gây khó thở, tăng tiết các tuyến... Nhiều loại thuốc có thể gây nên sốc phản vệ như kháng sinh, vaccin và huyết thanh, một số vitamin tiêm tĩnh mạch, thuốc tê, thuốc chống viêm không steroide... Phản ứng thường xảy ra sau khi tiêm tĩnh mạch nhưng cũng có thể xảy ra khi dùng thuốc theo các đường khác như: tiêm bắp thịt, uống, nhỏ mắt, bôi ngoài da... Khi bệnh nhân bị sốc phản vệ do dùng thuốc, nhất là thuốc tiêm, phải cấp cứu thật nhanh lúc tai biến xảy ra vì người bệnh có thể tử vong sau 2- 3 phút. Cho bệnh nhân nằm đầu thấp, nghiêng về một bên, hai chân hơi cao, đặt garô phía trên nơi tiêm thuốc. Việc xử trí cấp cứu khi bị sốc phản vệ phải do bác sĩ trực tiếp thực hiện các biện pháp can thiệp khẩn cấp bằng thuốc adrenaline. Nếu không có
  4. adrenaline có thể dùng dopamine liều cao để nâng và duy trì huyết áp. Ngoài ra, cần tiến hành các biện pháp hồi sinh tổng hợp; nếu có ngừng tim, ngừng thở phải xoa bóp tim ngoài lồng ngực, thổi ngạt hoặc bóp bóng hơi hỗ trợ hô hấp. Có thể sử dụng thuốc nhóm corticoid hỗ trợ thêm cho tác dụng của adrenaline. Nếu có khó thở thì cho thở ôxy, bóp bóng hơi hỗ trợ hô hấp, dùng aminophyline tiêm tĩnh mạch... Nếu cần thì đặt nội khí quản và làm hô hấp hỗ trợ, dùng thuốc trợ tim mạch, cân bằng nước và điện giải... Nên nhớ rằng, xử trí sốc phản vệ là một biện pháp cần tiến hành khẩn cấp, nhanh, nhạy, kịp thời... tại các cơ sở y tế mới có hy vọng đưa bệnh nhân ra khỏi tình trạng nguy kịch để tránh tử vong. Có nên bổ sung calci? Con trai tôi năm nay 12 tuổi, cháu cao 1m40 nặng 36kg. Hàng ngày cháu ăn uống bình thường, có uống thêm sữa. so với các bạn cùng lớp cháu thấp hơn. Tôi nghe nói cho cháu uống thêm viên calci sẽ giúp chiều cao của cháu tốt hơn có đúng không? Nếu uống calci dài ngày thì có bị tác dụng phụ gì không? Tôi xin cảm ơn!
  5. Nguyễn Thúy Hạnh(Phú Thọ) Chiều cao của con người phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố như di truyền, nội tiết, chế độ dinh dưỡng và sinh hoạt. Dinh dưỡng hợp lý và chế độ sinh hoạt phù hợp giúp cho trẻ có được chiều cao tối đa trong giới hạn di truyền và thể lực của trẻ. Trong đó đáng chú ý có hai giai đoạn liên quan mật thiết đến sự phát triển chiều cao của trẻ đó là giai đoạn dưới 5 tuổi và giai đoạn dậy thì. Theo như bạn nói thì con trai của bạn thuộc mức phát triển bình thường của trẻ em nước ta, các bạn của cháu có thể do dậy thì sớm nên có chiều cao và cân nặng hơn con bạn. Trong giai đoạn này bạn nên duy trì chế độ ăn và chế độ sinh hoạt luyện tập hợp lý cho cháu. Ngoài ăn uống với khẩu phần ăn đa dạng, hợp lý đủ protid, lipid, glucid, rau xanh, hoa quả tươi... thì bạn cũng nên cho cháu uống sữa và sử dụng các chế phẩm từ sữa như phomát, sữa chua. Ngoài cung cấp calci thì sữa và các chế phẩm từ sữa còn cung cấp protein, chất béo, vitamin D và rất nhiều vi chất khác cần cho sự phát triển của cơ thể. Nếu với một chế độ ăn hợp lý, cùng với khoảng 500ml sữa mỗi ngày là cung cấp đủ calci cho sự phát triển của trẻ mà không cần bổ sung thêm bằng viên calci, vừa tốn kém, vừa không bổ sung đầy đủ được các vi chất khác cho sự phát triển, hơn nữa nếu sử dụng không đúng cách còn có thể gặp các tác dụng không mong muốn nhất là khả năng lắng đọng gây sỏi thận. Bên cạnh đó bạn cũng nên tạo điều kiện cho cháu có thời gian tiếp xúc với ánh sáng mặt trời, nhất là vào buổi sáng sẽ bổ sung nhiều vitamin D, tham gia các
  6. hoạt động thể dục thể thao phù hợp như bơi lội, đánh cầu, xà đơn, bóng đá... sẽ giúp cho trẻ có thể lực khỏe mạnh. Dùng men vi sinh thế nào? Con trai tôi 14 tháng tuổi, vì công việc, tôi không thể tự chăm sóc cháu mà thường ngày phải gửi cháu ở người giữ trẻ tư. Do vậy, không hiểu vì sao cháu rất hay bị tiêu chảy, hay phải dùng thuốc kháng sinh. Tôi đã lưu ý cho cháu ăn uống bồi dưỡng nhưng cháu rất kém ăn và tăng cân chậm so với các cháu trai cùng lứa tuổi. Có người bảo tôi nên cho cháu uống men vi sinh biô... gì đó. Vậy đề nghị quý báo cho biết đó là thuốc gì, tôi có nên cho cháu uống? Mong được quý tòa soạn tư vấn. Trần Thị Phấn (Quảng Ninh)
  7. Men vi sinh mà bạn hỏi, riêng "dòng" bio... trên thị trường dược có các tên sau: biolac, biolactyl, biofidin... Ngoài ra, cũng men vi sinh còn có "dòng" lac... như: lactylase, lactomed TAB... Trong các thuốc là "bạn" của chúng ta. Thông thường trong ruột người có sự cân bằng sinh lý giữa hai hệ vi khuẩn: đó là vi khuẩn lên men thối phân giải chất đạm (protein) và vi khuẩn lên men chua phân giải đường - bột (glucid). Hệ phân giải chất đường dễ bị tấn công bởi các yếu tố như: khi nhiễm nhiều vi khuẩn gây bệnh, rượu, stress, lạm dụng kháng sinh hay hóa trị liệu làm cho sự cân bằng vi khuẩn chí nói trên bị phá vỡ. Nhân cơ hội này các vi khuẩn gây bệnh phát triển mạnh gây tiêu chảy hoặc một số bệnh khác ở đường ruột. Nhằm mục đích tạo ra những thuốc lập lại cân bằng hệ vi sinh vật đường ruột, nhiều hãng dược phẩm đã bào chế thuốc chứa các vi khuẩn sống gây lên men chua đông khô dưới dạng bột, dạng cốm, viên nang hoặc bằng công nghệ mới bao phim vi thể không bị phá hủy bởi acid của dịch vị dạ dày. Có nhiều vi sinh vật lên men chua, nhưng đáng lưu ý là các chủng vi khuẩn thuộc họ lactobacteriacae chuyển đường thành acid lactic. Thuốc này được chỉ định dùng trong các trường hợp cần cân bằng lại hệ sinh vật đường ruột do lạm dụng thuốc kháng sinh dài
  8. ngày, hoặc hóa trị liệu... người bệnh có biểu hiện tiêu chảy, táo bón, chướng bụng, sống phân, ăn không ngon miệng, hoặc lên men đường ruột bất thường. Trở lại trường hợp bạn hỏi. Cháu bé có thể đã lạm dụng kháng sinh, bạn nên cho dùng thuốc này. Nên chọn mua loại viên nang (còn gọi là viên con nhộng) được bào chế ở dạng nhỏ (thường bằng khoảng 1/3 so với viên con nhộng thông thường) nhưng vẫn chứa lượng vi khuẩn lên men chua khá cao, cho trẻ nhỏ dễ uống. Thuốc có dạng bột màu trắng, không mùi, vị ngọt dịu và khối lượng thuốc rất nhỏ nên dễ uống, cháu sẽ không sợ uống thuốc. Thuốc có thể uống tùy ý: uống trước, trong hay sau khi uống sữa hay ăn; nhưng nên uống trước vì sẽ giúp phòng chống tiêu chảy. Về liều lượng thì theo đơn chỉ dẫn có kèm theo trong hộp thuốc của nơi sản xuất. Thuốc chữa bệnh trĩ Bố tôi năm nay 57 tuổi. Mới đây, ông bị trĩ. Xin hỏi thuốc điều trị bệnh thế nào? Có thể không dùng thuốc được không? Ngô Văn Thức (Thạch Thất - Hà Nội)
  9. Bệnh trĩ là sự phình tĩnh mạch ở mô xung quanh hậu môn. Có hai loại trĩ: trĩ nội và trĩ ngoại. Trĩ nội chịu lực nén bên trong, nên có chiều hướng sung huyết, chảy máu và đôi khi bị sa. Trĩ ngoại có thể có huyết khối phát triển rất đau. Liệu pháp đầu tiên chữa trĩ nội là dùng chế độ dinh dưỡng có nhiều chất xơ. Khi đại tiện tránh không được rặn, vì vậy nên dùng các thuốc làm mềm phân. Nếu chảy máu ít thì tiêm chỗ trĩ bằng thuốc gây xơ cứng như phenol trong dung dịch dầu, hay thắt với dây cao su, hay đông vón bằng hồng ngoại. Trĩ nặng và đã bị sa thường phải giải quyết bằng phẫu thuật. Trĩ ngoại có huyết khối phải dùng phẫu thuật. Có rất nhiều loại thuốc bôi ngoài để giảm những triệu chứng, tuy nhiên có nhiều thuốc tác dụng không rõ ràng. Các thuốc ngoài thường dùng là các chất bôi trơn, các chất làm mềm và làm dịu da. Có thể kết hợp trong đó một thuốc tê để giảm đau. Khi không có nhiễm khuẩn, có thể kết hợp với corticosteroid. Các chất kết hợp này chỉ có tác dụng ngắn hạn. Việc kết hợp thuốc kháng sinh có ít hiệu quả và tạo điều kiện cho các chủng vi khuẩn kháng thuốc xuất hiện. Nhiều loại thuốc có kết hợp thêm các heparinoid. Một số chất khác hay được kết hợp do có tính chất làm dịu như: một số muối bismuth, kẽm oxid, resorcinol, bôm Peru, cao cây kim mai. Các bioflavonoid cũng được kết hợp trong các thuốc bôi ngoài. Ở một số nước, các chất này còn được dùng theo đường uống và cùng với một vài chất khác
  10. như calci dobesilat, tribenosid được dùng do tính chất bảo vệ thành tĩnh mạch. Một số thuốc khác còn được dùng như cao men bia kết hợp với dầu gan cá mập. Trong thư không thấy bạn nói rõ bác bị trĩ nội hay trĩ ngoại. Vì thế, bạn nên đưa bác đến cơ sở chuyên khoa để được thăm khám và chỉ định điều trị.
Đồng bộ tài khoản