Hường dẫn thiết kế đồ án môn học mạng lưới cấp nước

Chia sẻ: chipbia

Tham khảo sách 'hường dẫn thiết kế đồ án môn học mạng lưới cấp nước', khoa học tự nhiên, công nghệ môi trường phục vụ nhu cầu học tập, nghiên cứu và làm việc hiệu quả

Bạn đang xem 20 trang mẫu tài liệu này, vui lòng download file gốc để xem toàn bộ.

Nội dung Text: Hường dẫn thiết kế đồ án môn học mạng lưới cấp nước

tμi liÖu H−íng dÉn ®å ¸n m«n häc: thiÕt kÕ m¹ng l−íi cÊp n−íc
Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)

phÇn më ®Çu: Môc ®Ých vμ yªu cÇu
I. môc ®Ých
§Ó hoµn thµnh vµ n¾m v÷ng m«n häc “M¹ng l−íi cÊp n−íc”, song song
víi viÖc häc lý thuyÕt ë trªn líp, sinh viªn ph¶i thùc hiÖn ®å ¸n: “ThiÕt kÕ m¹ng
l−íi cÊp n−íc”.
Qua viÖc thiÕt kÕ ®å ¸n sinh viªn sÏ hiÓu ®−îc kü h¬n phÇn lý thuyÕt ®·
häc ®ång thêi biÕt vËn dông s¸ng t¹o gi÷a lý thuyÕt vµ thùc tÕ s¶n xuÊt. §å ¸n
m«n häc b−íc ®Çu gióp cho sinh viªn lµm quen vµ t«n träng c¸c tiªu chuÈn, quy
ph¹m hiÖn hµnh cña Nhµ n−íc trong thiÕt kÕ c«ng tr×nh.
II. Yªu cÇu
Tr−íc khi lµm ®å ¸n m«n häc, sinh viªn cÇn ph¶i nghiªn cøu kü phÇn lý
thuyÕt ®· häc, c¸c sè liÖu cã ®−îc tõ c¸c ®ît tham quan thùc tÕ, thùc tËp, ®ång
thêi thu thËp c¸c tiªu chuÈn, quy ph¹m hiÖn hµnh liªn quan.
Trªn c¬ së vËn dông nh÷ng kiÕn thøc ®· thu thËp ®−îc tõ lý thuyÕt m«n
häc, sinh viªn cã thÓ tù m×nh thiÕt kÕ ®−îc hoµn chØnh m¹ng l−íi cÊp n−íc cho
mét ®« thÞ, khu d©n c− hay mét khu c«ng nghiÖp.
phÇn 1: Nh÷ng sè liÖu cÇn thiÕt ®Ó thiÕt kÕ
1. Sè liÖu quy ho¹ch cña Khu vùc thiÕt kÕ gåm:
- B¶n ®å quy ho¹ch ph¸t triÓn kh«ng gian tû lÖ 1/5000÷1/20000 cã thÓ
hiÖn c¸c sè liÖu quy ho¹ch chiÒu cao.
- B¶n ®å quy ho¹ch sö dông ®Êt tû lÖ 1/5000÷1/20000
- C¸c sè liÖu quy ho¹ch vµ tÝnh chÊt x©y dùng c¸c khu d©n c−, c¸c chØ tiªu
quy ho¹ch ®¹t ®−îc trong ®å ¸n quy ho¹ch.
2. C¸c sè liÖu ®Ó x¸c ®Þnh nhu cÇu dïng n−íc vÒ sè l−îng, chÊt l−îng, ¸p
lùc vµ chÕ ®é dïng n−íc cña c¸c xÝ nghiÖp c«ng nghiÖp vµ c¸c ®èi t−îng dïng
n−íc lín kh¸c trong ®« thÞ.
3. C¸c sè liÖu vÒ ®Þa chÊt c«ng tr×nh, ®Þa chÊt thuû v¨n cña khu vùc thiÕt
kÕ vµ c¸c vïng phô cËn.
4. Sè liÖu vÒ ®iÒu kiÖn tù nhiªn, kinh tÕ – x· héi cña Khu vùc thiÕt kÕ.

Trang:- 1 – Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)
tμi liÖu H−íng dÉn ®å ¸n m«n häc: thiÕt kÕ m¹ng l−íi cÊp n−íc
Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)

5. Sè liÖu vÒ hiÖn tr¹ng h¹ tÇng kü thuËt nãi chung vµ hiÖn tr¹ng cÊp n−íc
nãi riªng cña khu vùc thiÕt kÕ.
6. C¸c sè liÖu vÒ gi¸ ®iÖn n¨ng, gi¸ èng vµ c¸c thiÕt bÞ phô tïng ®Ó x©y
dùng m¹ng l−íi cÊp n−íc.
phÇn ii: Néi dung thiÕt kÕ
I. ThuyÕt minh tÝnh to¸n
PhÇn thø nhÊt: C¬ së tÝnh to¸n thiÕt kÕ
1) M« t¶ nh÷ng ®iÒu kiÖn tù nhiªn, ®Þa h×nh trong ph¹m vi thiÕt kÕ. Tãm
t¾t nh÷ng nÐt chÝnh vÒ tÝnh chÊt x©y dùng vµ ph©n ®ît x©y dùng còng nh−
ph−¬ng h−íng ph¸t triÓn t−¬ng lai cña khu vùc thiÕt kÕ (Dùa vµo sè liÖu quy
ho¹ch).
2) M« t¶ hiÖn tr¹ng hiÖn tr¹ng h¹ tÇng kü thuËt nãi chung vµ hiÖn tr¹ng
cÊp n−íc nãi riªng (Dùa vµo sè liÖu hiÖn tr¹ng h¹ tÇng kü thuËt).
3) TÝnh to¸n x¸c ®Þnh quy m« dïng n−íc vµ c«ng suÊt tr¹m cÊp n−íc. LËp
b¶ng thèng kª l−u l−îng dïng n−íc cña khu vùc theo tõng giê trong mét ngµy
®ªm.
4) Ph©n tÝch lùa chän nguån n−íc.
5) X¸c ®Þnh chÕ ®é b¬m cÊp II, dung tÝch ®µi, dung tÝch bÓ.
6) Ph©n tÝch lùa chän gi¶i ph¸p cÊp n−íc.
PhÇn thø hai: TÝnh to¸n thiÕt kÕ m¹ng l−íi cÊp n−íc
1) V¹ch tuyÕn m¹ng l−íi
2) X¸c ®Þnh c¸c tr−êng hîp tÝnh to¸n
3) X¸c ®Þnh c¸c l−u l−îng tÝnh to¸n
4) LËp s¬ ®å tÝnh to¸n thuû lùc
5) Ph©n bè s¬ bé l−u l−îng cho m¹ng l−íi, kiÓm tra vµ ®iÒu chØnh sai sè ¸p
lùc cho tõng vßng vµ cho toµn bé m¹ng l−íi theo ®iÒu kiÖn kü thuËt cho phÐp ®Ó
t×m ra c¸c th«ng sè cho c¸c ®o¹n èng nh−: D, q, v, h.
6) TÝnh to¸n hÖ thèng vËn chuyÓn n−íc tõ tr¹m b¬m cÊp II ®Õn ®Çu m¹ng
l−íi, tõ m¹ng l−íi ®Õn ®µi n−íc.
7) X¸c ®Þnh ¸p lùc tù do cho c¸c nót trªn m¹ng l−íi.
Trang:- 2 – Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)
tμi liÖu H−íng dÉn ®å ¸n m«n häc: thiÕt kÕ m¹ng l−íi cÊp n−íc
Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)

8) X¸c ®Þnh chiÒu cao x©y dùng ®µi n−íc vµ cét ¸p c«ng t¸c cña m¸y b¬m
cÊp II.
9) TÝnh to¸n thiÕt kÕ mét vµi chi tiÕt cÊu t¹o m¹ng l−íi.
10) Kh¸i to¸n kinh tÕ hÖ thèng cÊp n−íc.
II. thÓ hiÖn b¶n vÏ thiÕt kÕ
1. Yªu cÇu ®èi víi viÖc thÓ hiÖn b¶n vÏ lµ tu©n theo c¸c quy ®Þnh vÒ tû lÖ,
quy c¸ch thÓ hiÖn ®· ®−îc ghi râ trong tiªu chuÈn thiÕt kÕ hiÖn hµnh.
2. C¸c néi dung cÇn thiÕt ph¶i thÓ hiÖn trªn b¶n vÏ:
- Quy ho¹ch ph¸t triÓn kh«ng gian trªn ®ã cã thÓ hiÖn thªm sè liÖu ®Þa
h×nh cña Khu vùc thiÕt kÕ, tû lÖ 1/5000÷1/20000.
- MÆt b»ng m¹ng l−íi cÊp n−íc, tû lÖ 1/5000÷1/20000.
- Chi tiÕt ho¸ m¹ng l−íi cÊp n−íc.
- ThiÕt kÕ kü thuËt mét ®o¹n èng cÊp n−íc.
- ThiÕt kÕ kü thuËt mét sè c«ng tr×nh ®iÓn h×nh hoÆc chi tiÕt l¾p ®Æt thiÕt bÞ
trªn m¹ng l−íi cÊp n−íc.
PhÇn iii. Ph©n bæ thêi gian
- Thu thËp, x¸c ®Þnh c¬ së thiÕt kÕ: 4 tiÕt
- ThuyÕt minh tÝnh to¸n: 18 tiÕt
- ThÓ hiÖn b¶n vÏ: 8 tiÕt
Tæng céng: 30 tiÕt




Trang:- 3 – Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)
tμi liÖu H−íng dÉn ®å ¸n m«n häc: thiÕt kÕ m¹ng l−íi cÊp n−íc
Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)




PhÇn IV. Mét sè chØ dÉn khi tiÕn hμnh tÝnh to¸n
thiÕt kÕ m¹ng l−íi cÊp n−íc
PhÇn thø nhÊt:
X¸c ®Þnh quy m« vμ gi¶i ph¸p tæng thÓ cho c¸c c«ng tr×nh
®¬n vÞ trong hÖ thèng cÊp n−íc
i. M« t¶ nh÷ng ®iÒu kiÖn tù nhiªn, kinh tÕ x∙ héi khu vùc thiÕt
kÕ .
* Sè liÖu ®iÒu kiÖn tù nhiªn cho biÕt:
- §« thÞ ë vÞ trÝ nµo, thuéc miÒn nói, trung du hay ®ång ®ång b»ng.
- §é dèc, ph©n bè c¸c khu vùc cao thÊp, vÞ trÝ vµ h×nh thï cña c¸c s«ng
ngßi, ao, hå, ®Çm vµ c¸c s« liÖu vÒ tr÷ l−îng, chÊt l−îng, chÕ ®é thuû v¨n kÌm
theo trong vµ xung quanh khu vùc thiÕt kÕ.
- CÊu t¹o c¸c tÇng ®Þa chÊt, c¸c tÇng n−íc ngÇm vµ c¸c sè liÖu vÒ tr÷
l−îng, chÊt l−îng, mùc n−íc kÌm theo.
- §Æc ®iÓm khÝ hËu, khÝ t−îng, nhiÖt ®é b×nh qu©n, l−îng m−a hµng n¨m...
* Sè liÖu kinh tÕ x· héi cho biÕt:
- D©n sè, c¬ cÊu lao ®éng, tr×nh ®é d©n trÝ, møc sèng.
- C¸c ngµnh kinh tÕ vµ xu thÕ ph¸t triÓn cña c¸c ngµnh kinh tÕ, tÇm ¶nh
h−ëng cña ®« thÞ ®èi víi khu vùc, quèc gia.
Tãm t¾t nh÷ng nÐt chÝnh vÒ tÝnh chÊt x©y dùng vµ ph©n ®ît x©y dùng còng
nh− ph−¬ng h−íng ph¸t triÓn t−¬ng lai cña khu vùc thiÕt kÕ (Dùa vµo sè liÖu quy
ho¹ch).
ii. M« t¶ hiÖn tr¹ng h¹ tÇng kü thuËt
HiÖn tr¹ng h¹ tÇng kü thuËt cho biÕt møc ®é ®¸p øng, møc ®é hoµn thiÖn
cña hÖ thèng cÊp ®iÖn, tho¸t n−íc, th«ng tin liªn l¹c...vµ ®Æc biÖt lµ hiÖn tr¹ng hÖ
thèng cÊp n−íc. §Ó tõ ®ã ®−a ra gi¶i ph¸p hîp lý nhÊt cho tõng c«ng tr×nh ®¬n vÞ
trong hÖ thèng cÊp n−íc.
C¸c sè liÖu vÒ hÖ thèng cÊp n−íc hiÖn tr¹ng cÇn thu thËp lµ:

Trang:- 4 – Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)
tμi liÖu H−íng dÉn ®å ¸n m«n häc: thiÕt kÕ m¹ng l−íi cÊp n−íc
Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)

- H×nh thï m¹ng l−íi vµ c¸c sè liÖu kÌm theo nh− lµ: chiÒu dµi, ®−êng
kÝnh; vÞ trÝ c¸c thiÕt bÞ ®iÒu khiÓn nh− van, van x¶ bïn, x¶ khÝ…
- H×nh thøc ph©n phèi vµ qu¶n lý n−íc ®ang sö dông.
- Tû lÖ thÊt tho¸t n−íc hiÖn t¹i.
- Quy m« vµ c«ng nghÖ cña c¸c c«ng tr×nh ®¬n vÞ trong hÖ thèng nh−: VÞ
trÝ vµ c«ng suÊt tr¹m xö lý; Dung tÝch bÓ chøa; VÞ trÝ vµ dung tÝch ®µi, chiÒu cao
x©y dùng ®µi; C«ng suÊt b¬m, sè l−îng b¬m, chñng lo¹i b¬m…
iii) x¸c ®Þnh quy m« dïng n−íc, c«ng suÊt tr¹m cÊp n−íc, vµ
chÕ ®é tiªu thô n−íc.
1. Quy m« dïng n−íc
a) L−u l−îng n−íc sinh ho¹t cña c¸c khu d©n c−:
∑ q .N .k [m3/ng®]
ng max
QSH =
i i
. fi
1000
Trong ®ã:
+ qi: Tiªu chuÈn dïng n−íc sinh ho¹t [lÝt/ng−êi ngµy].
+ Ni: D©n sè tÝnh to¸n øng víi tiªu chuÈn cÊp n−íc qi, [ng−êi].
+ fi: TØ lÖ d©n c− ®−îc cÊp n−íc.
+ kng.max: Lµ hÖ sè kh«ng ®iÒu hoµ ngµy lín nhÊt kng.max=1,25÷1,5; trÞ sè
nhá ¸p dông cho ®« thÞ lín vµ ng−îc l¹i.
(qi, fi lÊy theo tiªu chuÈn TCXDVN 33:06)
b) L−u l−îng n−íc t−íi c©y, t−íi ®−êng:
n.Ft .qt
[m3/ng®]
Qt =
1000
Trong ®ã:
+ Ft: DiÖn tÝch ®−îc t−íi, [m2]. LÊy b»ng 25÷30% tæng diÖn tÝch c©y xanh,
diÖn tÝch giao th«ng cña ®« thÞ.
+ qt: Tiªu chuÈn t−íi, [l/m2.lÇn t−íi] (lÊy theo tiªu chuÈn TCXDVN 33:06)
+ n: Sè lÇn t−íi trªn cïng mét diÖn tÝch trong ngµy, [lÇn].
c) L−u l−îng n−íc cÊp cho c«ng nghiÖp:


Trang:- 5 – Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)
tμi liÖu H−íng dÉn ®å ¸n m«n häc: thiÕt kÕ m¹ng l−íi cÊp n−íc
Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)

1. Khi cã sè liÖu cô thÓ vÒ lo¹i h×nh c«ng nghiÖp, quy m« s¶n xuÊt, d©y
chuyÒn c«ng nghÖ sö dông, sè l−îng c¸n bé c«ng nh©n viªn lµm viÖc trong tõng
ca, th× sö dông c«ng thøc tÝnh to¸n sau:
QCN=QSX+ QSHCN+QT [m3/ng®)]
Trong ®ã:
- QSX : Lµ l−u l−îng n−íc cÊp cho d©y chuyÒn c«ng nghÖ s¶n xuÊt:
Qsx = qsx.h.T [m3/ng®)]
Trong ®ã:
qsx.h: L−u l−îng n−íc cÇn thiÕt cÊp cho d©y chuyÒn s¶n xuÊt trong mét giê.
L−u l−îng nµy do yªu cÇu cña c«ng nghÖ ®−a ra.
T: lµ thêi gian lµm viÖc cña nhµ m¸y trong mét ngµy, h.
Ngoµi ra QSX còng cã thÓ tÝnh theo c«ng thøc:
q sx .M
[m3/ng®]
QSX =
1000
Trong ®ã:
qsx: L−u l−îng n−íc cÇn thiÕt cÊp cho d©y chuyÒn ®Ó s¶n xuÊt ra 1 s¶n
phÈm.
M: Sè l−îng s¶n phÈm mµ d©y chuyÒn s¶n xuÊt ra trong 1 ngµy ho¹t ®éng.
- Qshcn: Lµ l−u l−îng n−íc sinh ho¹t cña c«ng nh©n khi lµm viÖc t¹i nhµ
N 1 .q1 + N 2 .q 2
[m3/ca]
q shcn =
i
m¸y:
1000
n
Qshcn = ∑ q shcn [m3/ng®]
i

i =1


Trong ®ã:
+ qishcn: L−u l−îng n−íc sinh ho¹t c«ng nh©n cña ca lµm viÖc thø i trong
ngµy.
+ qsh1, qsh2: Tiªu chuÈn dïng n−íc sinh ho¹t cña c«ng nh©n ë ph©n x−ëng
to¶ nhiÖt vµ ph©n x−ëng kh¸c, l/ng.ca.
+ N1, N2: Sè c«ng nh©n lµm viÖc ë ph©n x−ëng to¶ nhiÖt vµ ph©n x−ëng
kh¸c t−¬ng øng víi ca thø i.
+ n: Sè ca lµm viÖc trong ngµy cña xÝ nghiÖp.
Trang:- 6 – Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)
tμi liÖu H−íng dÉn ®å ¸n m«n häc: thiÕt kÕ m¹ng l−íi cÊp n−íc
Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)

(qsh1, qsh2 lÊy theo tiªu chuÈn TCXDVN 33:06)
- Qta: Lµ l−u l−îng n−íc t¾m cña c«ng nh©n t¹i xÝ nghiÖp:
N 3 .qta1 + N 4 .qta 2
[m3/ca]
qta =
i

1000
n
Qta = ∑ qta [m3/ng®]
i

i =1


+ qita: L−u l−îng n−íc t¾m c«ng nh©n cña ca lµm viÖc thø i trong ngµy.
+ qta1, qta2: Tiªu chuÈn dïng n−íc t¾m cña c«ng nh©n ë ph©n x−ëng to¶
nhiÖt vµ ph©n x−ëng kh¸c, l/ng.ng®.
+ N3, N4: Sè c«ng nh©n ®−îc t¾m khi lµm viÖc ë ph©n x−ëng to¶ nhiÖt vµ
ph©n x−ëng kh¸c t−¬ng øng víi ca thø i.
+ n: Sè ca lµm viÖc trong ngµy cña xÝ nghiÖp.
* NÕu sè liÖu kh«ng cho sè c«ng nh©n ®−îc t¾m mµ chØ cho biÕt sè buång
t¾m, sè l−îng nhãm vßi hoa sen trong c¸c phßng t¾m cña xÝ nghiÖp th× x¸c ®Þnh
l−u l−îng n−íc t¾m nh− sau:
45.300.N
[m3/ng®]
Qta = n.
60.1000
Trong ®ã: + 300: Tiªu chuÈn tiªu thô n−íc tÝnh cho mét nhãm vßi hoa sen, l/h.
+ 45: Thêi gian tÝnh b»ng phót cho phÐp c«ng nh©n t¾m sau khi tan ca.
+ N: Sè l−îng nhãm vßi hoa sen trong nhµ m¸y
+ n: Sè ca lµm viÖc trong ngµy cña xÝ nghiÖp.
2. Khi ch−a cã sè liÖu cô thÓ vÒ nhµ m¸y c«ng nghiÖp, th× sö dông c«ng
thøc sau:
QCN =qcn.Fcn [m3/ng®)]
+ qcn: Tiªu chuÈn dïng n−íc c«ng nghiÖp tÝnh cho 1 ha ®Êt c«ng nghiÖp,
lÝt/ha.ng®.
+ Fcn: DiÖn tÝch ®Êt c«ng nghiÖp, ha.
d) L−u l−îng n−íc cho c¸c c«ng tr×nh c«ng céng:
L−u l−îng n−íc cho c¸c c«ng tr×nh c«ng céng, dÞch vô x¸c ®Þnh theo c«ng thøc:
qi .N i
qCTCC = (m3 / ngd )
i

1000

Trang:- 7 – Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)
tμi liÖu H−íng dÉn ®å ¸n m«n häc: thiÕt kÕ m¹ng l−íi cÊp n−íc
Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)

Trong ®ã:
+ qi: Tiªu chuÈn dïng n−íc cho mét ®¬n vÞ tÝnh, [l/®vt.ng®].
+ Ni: Sè l−îng ®¬n vÞ tiªu thô (g−êng bÖnh, häc sinh, kh¸ch, chç ngåi...).
n
QCTCC = ∑ qCTCC [m3/ng®]
i

i =1


e) L−u l−îng n−íc ch÷a ch¸y:
q cc .n.3.3600.k
Qcc = (m 3 / ngd )
1000
Trong ®ã: + qcc: Tiªu chuÈn n−íc ch÷a ch¸y, l/s
+ n: Sè ®¸m ch¸y x¶y ra ®ång thêi phô thuéc vµo d©n sè ®« thÞ,
bËc chÞu löa cña c¸c c«ng tr×nh.
+ k: HÖ sè phô thuéc vµo thêi gian cho phÐp phôc håi l−îng
n−íc ch÷a ch¸y.
(qcc, n, k lÊy theo tiªu chuÈn TCVN-2622:1995)
2. Quy m« tr¹m cÊp n−íc
a) C«ng suÊt tiªu thô:
Qtt = (a.QSH.+ QT−íi+ QCN + QCTCC) (m3/ng®)
a: Lµ hÖ sè kÓ ®Õn l−u l−îng n−íc dù phßng ph¸t triÓn, vµ c¸c lo¹i n−íc
sinh ho¹t ch−a thèng kª hÕt, a=1,05 ÷ 1,10.
b) C«ng suÊt tr¹m b¬m cÊp II ph¸t vµo m¹ng l−íi:
Qml=b. Qtt (m3/ng®)
b: HÖ sè kÓ ®Õn l−îng n−íc rß rØ trong m¹ng l−íi cÊp n−íc, b=1,10÷1,20
c) C«ng suÊt tr¹m xö lý n−íc cÊp cña ®« thÞ:
Q = c.Qml + Qcc (m3/ng®)
c:HÖ sè kÓ ®Õn l−îng n−íc dïng cho b¶n th©n tr¹m cÊp n−íc, c=1,05÷1,10
3. ChÕ ®é tiªu thô n−íc
LËp b¶ng thèng kª l−u l−îng n−íc tiªu thô cho toµn ®« thÞ theo tõng giê
trong ngµy, môc ®Ých lµ ®Ó x¸c ®Þnh l−u l−îng tÝnh to¸n cho m¹ng l−íi vµ quy
m« cña c¸c c«ng tr×nh liªn quan nh−: ®µi n−íc, tr¹m b¬m cÊp II, bÓ chøa.


Trang:- 8 – Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)
tμi liÖu H−íng dÉn ®å ¸n m«n häc: thiÕt kÕ m¹ng l−íi cÊp n−íc
Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)

CÇn ph¶i ®iÒu tra kh¶o s¸t hoÆc ph©n tÝch sè liÖu tham kh¶o ®Ó t×m ra chÕ
®é tiªu thô n−íc ®èi víi tõng lo¹i nhu cÇu dïng n−íc. Sau lËp b¶ng tæng hîp sÏ
cã ®−îc chÕ ®é tiªu thô n−íc cña toµn ®« thÞ.
* ChÕ ®é tiªu thô n−íc ¨n uèng sinh ho¹t
CÇn ph¶i ph©n tÝch c¸c ®iÒu kiÖn cô thÓ ®Ó ph©n chia c¸c ®èi t−îng tiªu
thô n−íc ¨n uèng sinh ho¹t thµnh c¸c nhãm, mµ mçi nhãm cã mét ®Æc ®iÓm
chung vÒ møc sèng, chÕ ®é nghØ ng¬i vµ lµm viÖc, phong tôc tËp qu¸n...Tõ ®ã kÕt
hîp víi ®iÒu kiÖn chung cña ®« thÞ ®Ó nghiªn cøu, ®iÒu tra, kh¶o s¸t hoÆc tham
kh¶o sè liÖu vµ ®−a ra chÕ ®é tiªu thô cho tõng nhãm ®èi t−îng. Sau ®ã tæng hîp
l¹i thµnh chÕ ®é tiªu thô n−íc sinh ho¹t cña toµn ®« thÞ.
Tuy nhiªn nÕu kh«ng cã ®iÒu kiÖn ®Ó thùc hiÖn theo c¸ch trªn ®©y th× dùa
vµo hÖ sè kh«ng ®iÒu hoµ giê lín nhÊt kh.max vµ c¸c ®Æc ®iÓm cña ®« thÞ, ®Ó ®−a
ra chÕ ®é tiªu thô n−íc sinh ho¹t (Sè liÖu tham kh¶o xem phô lôc I, gi¸o tr×nh
“CÊp n−íc ®« thÞ” – TS NguyÔn Ngäc Dung).
Qh. max
= α max .β max
K h. max =
Qh.tb

αmax: HÖ sè kÓ ®Õn møc ®é tiÖn nghi cña c«ng tr×nh, αmax=1,4-1,5
βmax: HÖ sè kÓ ®Õn sè l−îng d©n c− tÝnh to¸n
Sè d©n 1 2 3 4 10 20 50 100 300 >1000
(1000ng−êi)
βmax 2 1,8 1,6 1,4 1,3 1,2 1,15 1,1 1,05 1,0
* ChÕ ®é tiªu thô n−íc c«ng nghiÖp
N−íc cÊp cho c«ng nghiÖp bao gåm n−íc cÊp cho d©y chuyÒn c«ng nghÖ,
n−íc sinh ho¹t cho c«ng nh©n vµ n−íc t¾m cho c«ng nh©n.
- N−íc cÊp cho c«ng nghÖ th−êng cã chÕ ®é tiªu thô æn ®Þnh, phô thuéc
vµo tõng lo¹i c«ng nghÖ.
- N−íc cÊp cho sinh ho¹t c«ng nh©n cã chÕ ®é thay ®æi. §èi víi ph©n
x−ëng to¶ nhiÖt Kh.max=2,5 vµ Kh.max=3 ®èi víi c¸c ph©n x−ëng kh¸c.
Lo¹i ph©n L−u l−îng n−íc tiªu thô trong tõng giê, tÝnh b»ng %Qca


Trang:- 9 – Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)
tμi liÖu H−íng dÉn ®å ¸n m«n häc: thiÕt kÕ m¹ng l−íi cÊp n−íc
Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)

x−ëng Thø tù giê trong ca
1 2 3 4 5 6 7 8 Sau ca
PX to¶ nhiÖt 6 9 12 16 10 10 12 16 9
PX kh¸c 0 6 12 19 15 6 12 19 11
- N−íc t¾m cho c«ng nh©n chØ sö dông trong vßng 45phót sau khi tan ca.
* ChÕ ®é tiªu thô n−íc c¸c c«ng tr×nh c«ng céng
§èi víi nh÷ng c«ng tr×nh c«ng céng cã chiÒu cao lín, hoÆc do yªu cÇu vÒ
chÊt l−îng n−íc cao h¬n chÊt l−îng n−íc s¹ch cña hÖ thèng cung cÊp, kh«ng thÓ
lÊy n−íc trùc tiÕp tõ m¹ng l−íi cÊp n−íc, th× ph¶i sö dông hÖ thèng cÊp n−íc côc
bé ®Ó cÊp cho c«ng tr×nh. Khi ®ã m¹ng l−íi cÊp n−íc thµnh phè chØ cÊp n−íc vµo
bÓ chøa cña c«ng tr×nh. Do vËy chÕ ®é tiªu thô n−íc cña c«ng tr×nh chÝnh lµ chÕ
®é n−íc vµo bÓ, vµ nã tû lÖ thuËn víi chÕ ®é ¸p lùc cña m¹ng l−íi cÊp n−íc t¹i vÞ
trÝ lÊy n−íc vµo bÓ.
§èi víi c«ng tr×nh c«ng céng cã ®iÒu kiÖn sö dông n−íc trùc tiÕp tõ m¹ng
l−íi cÊp n−íc th× cÇn ph¶i kh¶o s¸t, ®o ®Õm chÕ ®é tiªu thô cña c¸c c«ng tr×nh
c«ng céng cã tÝnh chÊt t−¬ng tù, ®Ó cã ®−îc chÕ ®é tiªu thô n−íc cho tõng lo¹i
c«ng tr×nh.
* ChÕ ®é tiªu thô n−íc t−íi c©y, t−íi ®−êng
ChÕ ®é tiªu thô n−íc t−íi c©y, t−íi ®−êng phô thuéc vµo thêi gian biÓu
dµnh cho ho¹t ®éng t−íi c©y, t−íi ®−êng cña c¬ quan ®¶m tr¸ch. Th«ng th−êng
thêi gian t−íi ®−êng liªn tôc 7÷22h, Cßn t−íi c©y tõ 5÷7h vµ 16÷18h.
IV. Chän ChÕ ®é b¬m cÊp II, tÝnh dung tÝch bÓ chøa vµ ®µi n−íc
1. ChÕ ®é b¬m n−íc vµo m¹ng l−íi – chÕ ®é b¬m cÊp hai
Tõ b¶ng thèng kª l−u l−îng n−íc tiªu thô theo tõng giê trong ngµy cña ®«
thÞ, ta thiÕt lËp ®−îc biÓu ®å tiªu thô n−íc. Tõ ®ã x¸c ®Þnh ®−îc chÕ ®é b¬m cÊp
II dùa trªn c¬ së: §−êng lµm viÖc cña tr¹m b¬m cÊp II b¸m s¸t ®−êng tiªu thô vµ
ph¶i Ýt bËc lµm viÖc nhÊt. Th«ng th−êng tr¹m b¬m cÊp II lµm viÖc theo chÕ ®é
2÷3 bËc.
Khi chän bËc lµm viÖc cña tr¹m b¬m cÊp II cÇn l−u ý lµ chñng lo¹i b¬m
trong tr¹m b¬m nªn chän nh− nhau, chØ kh¸c nhau vÒ sè l−îng b¬m ho¹t ®éng
Trang:- 10 – Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)
tμi liÖu H−íng dÉn ®å ¸n m«n häc: thiÕt kÕ m¹ng l−íi cÊp n−íc
Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)

trong tõng bËc. ViÖc tæ hîp m¸y b¬m cho c¸c bËc lµm viÖc cÇn chó ý ®Õn hÖ sè
gi¶m l−u l−îng∝khi c¸c b¬m ho¹t ®éng ®ång thêi. S¬ bé tham kh¶o sè liÖu sau:
2 b¬m lµm viÖc song song ∝=0,90
3 b¬m lµm viÖc song song ∝=0,88
4 b¬m lµm viÖc song song ∝=0,85
2. TÝnh to¸n vµ thiÕt kÕ c¸c c«ng tr×nh ®iÒu hoµ n−íc
* BÓ chøa n−íc s¹ch
- C«ng thøc x¸c ®Þnh dung tÝch: Wb = W®h + Wcc + Wbt (m3)
Trong ®ã:
+ Wcc: Dung tÝch dù tr÷ n−íc ch÷a ch¸y cho ®« thÞ trong 3h, m3
q cc .n.3.3600
Wcc = (m 3 )
1000
Trong ®ã: + qcc: Tiªu chuÈn n−íc ch÷a ch¸y, l/s
+ n: Sè ®¸m ch¸y x¶y ra ®ång thêi phô thuéc vµo d©n sè ®« thÞ,
bËc chÞu löa cña c¸c c«ng tr×nh.
(qcc, n lÊy theo tiªu chuÈn TCVN-2622:1995)
+ Wbt: Dung tÝch chøa n−íc dµnh cho b¶n th©n tr¹m xö lý, m3.
Wbt=(5÷10)%.Qml
+ W®h: Dung tÝch ®iÒu hoµ, m3.
* §µi n−íc
- C«ng thøc x¸c ®Þnh dung tÝch ®µi
W® = W®h + Wcc10p (m3)
Trong ®ã:
+ W®h: Dung tÝch ®iÒu hoµ, m3, cã thÓ x¸c ®Þnh b»ng ph−¬ng ph¸p lËp
b¶ng hoÆc dïng biÓu ®å.
+ Wcc: Dung tÝch dù tr÷ n−íc trong 10 phót ®Çu x¶y ra ho¶ ho¹n, m3
* X¸c ®Þnh W®h bÓ chøa vµ ®µi n−íc theo ph−¬ng ph¸p biÓu ®å hoÆc
ph−¬ng ph¸p lËp b¶ng.
Ph−¬ng ph¸p biÓu ®å cã −u ®iÓm lµ trùc quan, dÔ chän ®−îc chÕ ®é b¬m
cÊp II hîp lý nhÊt. Tuy nhiªn ®é chÝnh x¸c kh«ng cao, nªn th−êng ¸p dông ®Ó

Trang:- 11 – Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)
tμi liÖu H−íng dÉn ®å ¸n m«n häc: thiÕt kÕ m¹ng l−íi cÊp n−íc
Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)

chän chÕ ®é b¬m cÊp II. Sau ®ã dïng ph−¬ng ph¸p lËp b¶ng ®Ó tÝnh chÝnh x¸c
dung tÝch bÓ chøa, ®µi n−íc.
B¶ng x¸c ®Þnh dung tÝch ®iÒu hoµ cña ®µi
Giê L−u l−îng L−u l−îng L−îng n−íc L−îng L−îng n−íc
trong n−íc tiªu thô b¬m cÊp II vµo ®µi n−íc ra ®µi cßn l¹i trong
ngµy (%Qng®) (%Qng®) (%Qng®) (%Qng®) ®µi (%Qng®)
1 2 3 4 5 6
0-1
1-2
2-3
3-4
4-5
5-6
6-7
7-8
8-9
9-10
10-11
11-12
12-13
13-14
14-15
15-16
16-17
17-18
18-19
19-20
20-21
21-22
22-23
23-24


Trang:- 12 – Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)
tμi liÖu H−íng dÉn ®å ¸n m«n häc: thiÕt kÕ m¹ng l−íi cÊp n−íc
Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)

Tæng
V. Lùa chän nguån n−íc
Ph©n tÝch lùa chän nguån n−íc. Dùa vµo tµi liÖu thuû v¨n, ®Þa chÊt thuû
v¨n, tµi liÖu kiÓm nghiÖm chÊt l−îng n−íc nguån, tµi liÖu ®Þa h×nh, ®Ó ®¸nh gi¸
tr÷ l−îng, chÊt l−îng, vÞ trÝ cña c¸c nguån n−íc hiÖn cã trong khu vùc thiÕt kÕ,
nguån bæ cËp vµ kh¶ n¨ng b¶o vÖ nguån. Tõ ®ã, cïng víi quy m« cña hÖ thèng
vµ c¸c nhu cÇu kh¸c vÒ sö dông nguån n−íc, quyÕt ®Þnh lùa chän nguån. Mét sè
®« thÞ sau khi ph©n tÝch gi¸ vÒ tr÷ l−îng, chÊt l−îng kh«ng thÓ chän ®−îc nguån
n−íc nµo, th× ph¶i nghiªn cøu, t×m nguån n−íc ë c¸c vïng phô cËn.




Trang:- 13 – Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)
tμi liÖu H−íng dÉn ®å ¸n m«n häc: thiÕt kÕ m¹ng l−íi cÊp n−íc
Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)




PhÇn thø hai: thiÕt kÕ m¹ng l−íi cÊp n−íc
A. ThiÕt kÕ m¹ng l−íi cÊp n−íc theo c¸ch tiÕp cËn lý thuyÕt c¬ b¶n
I. nghiªn cøu V¹ch tuyÕn m¹ng l−íi
1. Lùa chän vÞ trÝ tr¹m xö lÝ n−íc
VÞ trÝ tr¹m xö lý, ®µi n−íc cã ¶nh h−ëng rÊt lín ®Õn ph−¬ng ¸n v¹ch tuyÕn
vµ kÕt qña tÝnh to¸n thuû lùc m¹ng l−íi. VËy nªn cÇn ph¶i nghiªn cøu kü c¸c
®iÒu kiÖn cô thÓ cña khu vùc thiÕt kÕ ®Ó chän ®−îc vÞ trÝ hîp lÝ nhÊt cho c¸c c«ng
tr×nh ®ã, tr−íc khi triÓn khai v¹ch tuyÕn m¹ng l−íi.
a) VÞ trÝ tr¹m xö lÝ ®èi víi hÖ thèng cÊp n−íc x©y dùng míi:
Trong phÇn lý thuyÕt m«n häc ®· nªu c¸c c¬ së lý luËn ®Ó chän lùa vÞ trÝ
tr¹m xö lÝ. Tuy nhiªn cÇn l−u ý thªm mét sè vÊn ®Ò liªn quan nh− sau:
- Tr¹m xö lÝ, ®µi n−íc nªn chän ë nh÷ng khu vùc ®· ®−îc ®Çu t− h¹ tÇng,
hay nh÷ng khu vùc thuéc kÕ ho¹ch x©y dùng ®ît ®Çu cña ®« thÞ ®Ó tr¸nh ph¶i
®Çu t− nh÷ng h¹ng môc phô trî nh− ®−êng giao th«ng, ®iÖn...vµ ®Ó thuËn tiÖn
trong x©y dùng vµ qu¶n lÝ.
- Tr¹m xö lÝ nªn ®Æt trong hoÆc gÇn khu vùc tiªu thô n−íc lín ®Ó gi¶m sè
l−îng èng cã ®−êng kÝnh lín.




Trang:- 14 – Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)
tμi liÖu H−íng dÉn ®å ¸n m«n häc: thiÕt kÕ m¹ng l−íi cÊp n−íc
Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)




- VÞ trÝ tr¹m xö lÝ liªn quan nhiÒu ®Õn kinh phÝ x©y dùng, vËn hµnh hÖ
thèng. VÝ dô: vÒ mÆt kü thuËt th× cµng ®−a tr¹m xö lÝ s©u vµo trung t©m m¹ng
tiªu thô th× tæn thÊt ¸p lùc trong m¹ng nhá h¬n, chªnh lÖch ¸p lùc gi÷a c¸c vïng
tiªu thô trong m¹ng nhá, ¸p lùc b¬m cÊp 2 nhá h¬n, tuyÕn truyÒn dÉn n−íc s¹ch
tõ tr¹m b¬m 2 vµo m¹ng tiªu thô ng¾n. Tuy nhiªn khi ®ã tuyÕn dÉn n−íc th« sÏ
dµi h¬n, l−îng n−íc dïng cho b¶n th©n tr¹m xö lÝ ph¶i vËn chuyÓn trªn qu¶ng
®−êng dµi h¬n, ¸p lùc b¬m cÊp I lín h¬n. MÆt kh¸c cÇn l−u ý lµ l−u l−îng tÝnh
to¸n ®èi víi tuyÕn dÉn n−íc th« th−êng lµ l−u l−îng trung b×nh thêi gian trong
thêi gian ho¹t ®éng cña tr¹m b¬m cÊp I, cßn l−u l−îng tÝnh to¸n cho tuyÕn èng
dÉn n−íc tõ tr¹m b¬m cÊp II vµo m¹ng l−íi lín h¬n l−u l−îng trung b×nh (tÝnh
theo c«ng suÊt cña bËc lµm viÖc lín nhÊt cña tr¹m b¬m cÊp II).
b) VÞ trÝ tr¹m xö lÝ ®èi víi hÖ thèng cÊp n−íc c¶i t¹o më réng:
§èi víi hÖ thèng cÊp n−íc c¶i t¹o më réng, vÞ trÝ tr¹m xö lÝ phô thuéc vµo
gi¶i ph¸p tæng thÓ ®Ó c¶i t¹o më réng tr¹m. Cã thÓ tham kh¶o mét sè gi¶i ph¸p
tæng thÓ c¶i t¹o më réng tr¹m xö lÝ ®−a ra tr−íc khi lùa chän vÞ trÝ nh− sau:
+ Khi c«ng nghÖ cò ®ang ho¹t ®éng hiÖu qu¶, tr÷ l−îng nguån n−íc khai
th¸c ®¶m b¶o th× nªn dïng gi¶i ph¸p më réng c«ng suÊt nhµ m¸y theo c«ng nghÖ
cò.
+ Khi c«ng nghÖ cò kh«ng hiÖu qu¶, c«ng suÊt nhá hoÆc nguån n−íc ®ang
khai th¸c kh«ng ®ñ theo c«ng suÊt më réng, th× cÇn x©y dùng nhµ m¸y míi theo
c«ng nghÖ míi hiÖu qu¶ h¬n, hoÆc lµ ®Ó phï hîp víi nguån n−íc míi.
+ Ngoµi ra nÕu c«ng suÊt x©y dùng cña nhµ m¸y cò lín, tr÷ l−îng nguån
n−íc ®ang khai th¸c dåi dµo, nh−ng c«ng nghÖ xö lý kh«ng hiÖu qu¶ th× cã thÓ
kÕt hîp viÖc c¶i t¹o c«ng nghÖ víi viÖc më réng c«ng suÊt nhµ m¸y.
ViÖc më réng c«ng suÊt nhµ m¸y cã thÓ thùc hiÖn trong khu«n viªn nhµ
m¸y cò nÕu diÖn tÝch dù phßng cña nhµ m¸y cò cßn ®ñ ®Ó më réng, khi ®ã vÞ trÝ

Trang:- 15 – Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)
tμi liÖu H−íng dÉn ®å ¸n m«n häc: thiÕt kÕ m¹ng l−íi cÊp n−íc
Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)

tr¹m xö lý ®· x¸c ®Þnh. HoÆc x©y dùng thªm nhµ m¸y më réng ë vÞ trÝ kh¸c, khi
®ã vÞ trÝ tr¹m xö lÝ cÇn ®−îc nghiªn cøu lùa chän dùa vµo tõng ®iÒu kiÖn cô thÓ.
2. VÞ trÝ ®µi n−íc
Tõ vÞ trÝ tr¹m xö lý ®· x¸c ®Þnh, ®Þnh h−íng c¸c tuyÕn èng chÝnh vµ lùa
chän vÞ trÝ ®Æt ®µi n−íc. PhÇn lý thuyÕt m«n häc ®· ®−a ra c¸c c¬ së lý luËn lùa
chän vÞ trÝ ®Æt ®µi, tuy nhiªn cÇn l−u ý mét sè vÊn ®Ò sau:
- §µi n−íc nªn ®Æt ë khu vùc cã cèt ®Þa h×nh cao.
- §µi n−íc nªn ®Æt gÇn khu vùc tiªu thô n−íc lín.
- Khi tæng dung tÝch ®µi lín vµ c¸c khu vùc tiªu thô n−íc lín l¹i ph©n bè
r¶i r¸c, ®Þa h×nh phøc t¹p th× cã thÓ sö dông s¬ ®å m¹ng nhiÒu ®µi.




Mçi vÞ trÝ ®µi sÏ tÝnh to¸n x¸c ®Þnh ra mét sè liÖu thuû lùc m¹ng l−íi
t−¬ng øng. Tøc lµ sè l−îng mçi lo¹i ®−êng kÝnh èng, chiÒu cao x©y dùng ®µi, ¸p
lùc b¬m cÊp II t−¬ng øng cho mçi vÞ trÝ ®µi sÏ kh¸c nhau. Do vËy, ®Ó chän ®−îc
vÞ trÝ ®µi tèi −u nhÊt, cÇn ph¶i ph©n tÝch ®−a ra mét sè ph−¬ng ¸n vÞ trÝ ®µi, sau
®ã tÝnh to¸n, so s¸nh chän ra ph−¬ng ¸n vÞ trÝ ®µi n−íc cã tæng chi phÝ ®Çu t− x©y
dùng m¹ng l−íi, ®µi n−íc vµ vËn hµnh tr¹m b¬m cÊp II hîp lý nhÊt.
VÝ dô: Khi ®Æt ®µi trªn gß hoÆc ®åi cao nh−ng l¹i n»m c¸ch xa c¸c tuyÕn
èng chÝnh th× chiÒu cao x©y dùng ®µi thÊp, nh−ng sè l−îng èng dÉn vµo ®µi l¹i
t¨ng lªn.
3. V¹ch tuyÕn m¹ng l−íi


Trang:- 16 – Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)
tμi liÖu H−íng dÉn ®å ¸n m«n häc: thiÕt kÕ m¹ng l−íi cÊp n−íc
Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)

a) V¹ch tuyÕn èng ®èi víi m¹ng l−íi cÊp n−íc x©y dùng míi:
Sau khi lùa chän ®−îc vÞ trÝ tr¹m xö lÝ, ®µi n−íc, cÇn nghiªn cøu cô thÓ
hiÖn tr¹ng, quy ho¹ch, ®Þa h×nh, ®Þa vËt cña khu d©n c−...®Ó tiÕn hµnh v¹ch tuyÕn.
C¬ së ®Ó v¹ch tuyÕn m¹ng l−íi lµ c¸c nguyªn t¾c v¹ch tuyÕn ®· nªu ë phÇn lý
thuyÕt m«n häc. Mét sè ®iÓm cÇn nhÊn m¹nh khi nghiªn cøu v¹ch tuyÕn m¹ng
l−íi nh− sau:
- §èi víi nh÷ng khu vùc quan träng yªu cÇu møc ®é an toµn cÊp n−íc cao
hay nh÷ng khu vùc mµ m¹ng chñ yÕu lµm nhiÖm vô vËn chuyÓn n−íc ®Õn c¸c
khu vùc kh¸c (nh÷ng khu vùc ®Çu m¹ng), th× cÇn ph¶i sö dông m¹ng l−íi vßng.
- Tõ tr¹m xö lý h−íng vËn chuyÓn chÝnh cña m¹ng l−íi ph¶i h−íng tíi c¸c
khu vùc tiªu thô n−íc lín nh−: khu trung t©m, khu c«ng nghiÖp... vµ c¸c tuyÕn
èng chÝnh ph¶i ®Æt däc theo h−íng vËn chuyÓn chÝnh.
- Theo nguyªn t¾c v¹ch tuyÕn th× c¸c tuyÕn èng chÝnh c¸ch nhau tõ
300÷600m, c¸c tuyÕn èng nèi c¸ch nhau tõ 400÷800m. Tuy vËy cÇn dùa vµo
kho¶ng c¸ch gi÷a c¸c trôc ®−êng giao th«ng ®Ó chän kho¶ng c¸ch gi÷a c¸c tuyÕn
èng. Ngoµi ra víi nh÷ng khu vùc ®Çu m¹ng th× cÇn thiÕt kÕ vßng m¹ng nhá h¬n
nh÷ng khu vùc cuèi m¹ng.
b) V¹ch tuyÕn èng ®èi víi m¹ng l−íi cÊp n−íc c¶i t¹o më réng:
CÇn ph¶i ph©n tÝch ®¸nh gi¸ hiÖn tr¹ng hÖ thèng cÊp n−íc hiÖn cã vµ quy
m« cña c¸c c«ng tr×nh ®¬n vÞ më réng theo quy ho¹ch, ®Ó ®−a ra gi¶i ph¸p tèi −u
cho m¹ng l−íi. C¸c vÊn ®Ò cô chÓ cÇn ph©n tÝch ®¸nh gi¸ lµ:
- H×nh thï m¹ng l−íi, ®−êng kÝnh vµ t×nh tr¹ng c¸c tuyÕn èng hiÖn cã;
dung tÝch vµ chiÒu cao ®µi n−íc hiÖn cã, dung tÝch ®µi tÝnh theo c«ng suÊt më
réng.
- VÞ trÝ vïng d©n c− ph¸t triÓn theo quy ho¹ch.
Mét sè gi¶i ph¸p c¶i t¹o më réng m¹ng l−íi cÊp n−íc tham kh¶o nh− sau:
+ X©y dùng m¹ng l−íi míi cho khu vùc më réng.




Trang:- 17 – Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)
tμi liÖu H−íng dÉn ®å ¸n m«n häc: thiÕt kÕ m¹ng l−íi cÊp n−íc
Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)




Ghi chó: KV1- Khu vùc d©n c− hiÖn cã.
KV2- Khu vùc d©n c− theo quy ho¹ch míi.
+ X©y dùng míi m¹ng l−íi ®−êng èng truyÒn dÉn, ®−a n−íc ®Õn c¸c khu
quy ho¹ch míi vµ c¸c khu vùc tiªu thô hiÖn tr¹ng. Víi ph−¬ng ¸n nµy m¹ng l−íi
cò chØ lµm nhiÖm vô lÊy n−íc tõ m¹ng truyÒn dÉn ®Ó ph©n phèi cho khu vùc d©n
c− hiÖn tr¹ng víi l−u l−îng tÝnh to¸n xÊp xØ l−u l−îng thiÕt kÕ ban ®Çu. Do ®ã cã
thÓ gi÷ nguyªn hiÖn tr¹ng m¹ng l−íi cña nh÷ng khu vùc nµy, nÕu chÊt l−îng èng
vµ c¸c thiÕt bÞ vÉn ®¶m b¶o.




Trang:- 18 – Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)
tμi liÖu H−íng dÉn ®å ¸n m«n häc: thiÕt kÕ m¹ng l−íi cÊp n−íc
Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)

ii. x¸c ®Þnh c¸c tr−êng hîp tÝnh to¸n m¹ng l−íi
Khi lµm viÖc b×nh th−êng, cÇn ph¶i t×m ra thêi ®iÓm bÊt lîi nhÊt vÒ mÆt
thuû lùc cho m¹ng l−íi ®Ó thiÕt kÕ. M¹ng l−íi, b¬m cÊp 2 ®¸p øng ®−îc thêi
®iÓm bÊt lîi nhÊt ®¶m b¶o ®¸p øng ®−îc cho tÊt c¶ c¸c thêi ®iÓm kh¸c. Ngoµi ra
khi cã ch¸y x¶y ë bÊt kú thêi ®iÓm nµo, m¹ng l−íi vÉn ph¶i ®¶m b¶o lµm viÖc an
toµn. Do vËy:
1. §èi víi s¬ ®å m¹ng l−íi cã ®µi ®Æt ë ®Çu
CÇn tÝnh to¸n cho hai tr−êng hîp:
a) Tr−êng hîp thø nhÊt: TÝnh to¸n m¹ng l−íi theo giê dïng n−íc lín nhÊt.
b) Tr−êng hîp thø hai: TÝnh to¸n, kiÓm tra m¹ng l−íi trong giê dïng n−íc
lín nhÊt ®ång thêi x¶y ra ch¸y.
2. §èi víi s¬ ®å m¹ng l−íi cã ®µi ®Æt ®èi diÖn
CÇn tÝnh to¸n cho ba tr−êng hîp:
a) Tr−êng hîp thø nhÊt: TÝnh to¸n m¹ng l−íi theo giê dïng n−íc lín nhÊt.
b) Tr−êng hîp thø hai: TÝnh to¸n m¹ng l−íi theo giê vËn chuyÓn n−íc
nhiÒu nhÊt vµo ®µi. Trong thêi ®iÓm nµy tr¹m b¬m cÊp 2 võa cung cÊp n−íc cho
tiªu thô võa vËn chuyÓn n−íc lªn ®µi. L−îng n−íc lªn ®µi ®−îc vËn chuyÓn hÇu
nh− xuyªn suèt tõ ®Çu ®Õn cuèi m¹ng, nªn ch−a thÓ kh¼ng ®Þnh ®−îc lµ gi÷a hai
thêi ®iÓm trªn tr−êng hîp nµo lµ bÊt lîi nhÊt vÒ mÆt thuû lùc
c) Tr−êng hîp thø ba: TÝnh to¸n, kiÓm tra m¹ng l−íi trong giê dïng n−íc
lín nhÊt ®ång thêi x¶y ra ch¸y.
3. §èi víi s¬ ®å m¹ng l−íi cã ®µi ®Æt ë gi÷a
Tr−êng hîp nµy ph¶i xem xÐt cô thÓ, nÕu xuÊt hiÖn biªn giíi cÊp n−íc
trong giê dïng n−íc nhiÒu nhÊt th× tÝnh nh− tr−êng hîp ®µi ®Æt ®èi diÖn. NÕu
kh«ng xuÊt hiÖn biªn giíi cÊp n−íc th× tÝnh nh− tr−êng hîp ®µi ®Æt ®Çu m¹ng.
iii. x¸c ®Þnh chiÒu dµi tÝnh to¸n, l−u l−îng däc ®−êng vµ lËp s¬
®å tÝnh to¸n thuû lùc m¹ng l−íi
VÏ ph¸c th¶o h×nh thï m¹ng l−íi theo mét tû lÖ thÝch hîp. §¸nh sè thø tù
nót, ghi chiÒu dµi thùc cña c¸c ®o¹n èng (lt).
1) X¸c ®Þnh chiÒu dµi tÝnh to¸n cho c¸c ®o¹n èng
Trang:- 19 – Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)
tμi liÖu H−íng dÉn ®å ¸n m«n häc: thiÕt kÕ m¹ng l−íi cÊp n−íc
Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)

L−u l−îng n−íc ®−îc lÊy ra tõ m¹ng l−íi theo h×nh thøc ph©n phèi däc
®−êng tÝnh cho mét ®¬n vÞ chiÒu dµi thùc cña c¸c ®o¹n èng kh¸c nhau trong
m¹ng l−íi cã thÓ kh¸c nhau. §Ó kÓ ®Õn møc ®é phôc vô cña c¸c ®o¹n èng, ng−êi
ta ®−a ra kh¸i niÖm chiÒu dµi tÝnh to¸n (ltt ) vµ ®−îc x¸c ®Þnh theo c«ng thøc sau:
+ ltti : ChiÒu dµi tÝnh to¸n cña ®o¹n èng thø i trong m¹ng l−íi, m.
ltti = li x α
+ li: ChiÒu dµi cña ®o¹n èng thø i, m.
+ α: HÖ sè lµm viÖc cña ®o¹n èng thø i, kÓ ®Õn møc ®é phôc vô theo h×nh
thøc ph©n phèi däc ®−êng cña ®o¹n èng.
Ng−êi thiÕt kÕ ph¶i ph©n tÝch ®−îc møc ®é phôc vô cña c¸c ®o¹n èng mµ
®−a ra hÖ sè α thÝch hîp. Ngoµi ra mét sè ®o¹n èng l¹i phôc vô cho hai hay
nhiÒu khu vùc tiªu thô cã tiªu chuÈn dïng n−íc sinh ho¹t kh¸c nhau, khi ®ã
nh÷ng ®o¹n èng nµy sÏ cã c¸c chiÒu dµi tÝnh to¸n t−¬ng øng víi tõng khu vùc
tiªu thô.
§o¹n èng 1-2 cã chiÒu dµi ®o ®−îc lµ l12. §o¹n nµy phôc vô cho mét khu
vùc tiªu thô vµ hai phÝa cña ®o¹n èng ®Òu lÊy n−íc däc ®−êng, cã thÓ chän αI =1
§o¹n èng 2-3 phôc vô cho mét khu vùc tiªu thô, nh−ng mét phÝa cña ®o¹n
èng lµ c«ng viªn c©y xanh kh«ng lÊy n−íc däc ®−êng, nªn cã thÓ chän αI =0,5.




§o¹n èng 3-4 phôc vô cho hai khu vùc tiªu thô cã tiªu chuÈn dïng n−íc
kh¸c nhau, khi ®ã ®o¹n èng 3-4 sÏ cã hai chiÒu dµi tÝnh to¸n, cã thÓ chän αI =0,5
vµ αII =0,5 vµ: ltt(I)=0,5l34; ltt(II)=0,5l34


Trang:- 20 – Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)
tμi liÖu H−íng dÉn ®å ¸n m«n häc: thiÕt kÕ m¹ng l−íi cÊp n−íc
Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)

§èi víi mçi tr−êng hîp tÝnh to¸n ®Òu ph¶i lËp mét s¬ ®å tÝnh to¸n riªng
cho m¹ng l−íi.
Sau khi chän ®−îc hÖ sè phôc vô cho c¸c ®o¹n èng, tiÕn hµnh lËp b¶ng
thèng kª chiÒu dµi tÝnh to¸n cho toµn m¹ng l−íi theo tõng khu vùc.
Sè TT §o¹n èng ChiÒu dµi Khu vùc I Khu vùc II
αI αII
thùc (m) ltt (I) ltt (II)
1
2
........
Tæng
2) LËp s¬ ®å tÝnh to¸n thuû lùc m¹ng l−íi
2.1) Tr−êng hîp giê dïng n−íc nhiÒu nhÊt
a) M¹ng cã ®µi ®Æt ë ®Çu:
Dùa vµo b¶ng thèng kª l−u l−îng, t×m ra ngay giê dïng n−íc nhiÒu nhÊt
vµ biÕt ®−îc trong giê ®ã l−u l−îng tiªu thô cña tõng lo¹i nhu cÇu lµ bao nhiªu.
§ång thêi tõ chÕ ®é b¬m ®· lùa chän còng x¸c ®Þnh ®−îc vµo thêi ®iÓm dïng
n−íc nhiÒu nhÊt th× l−u l−îng mµ tr¹m b¬m cÊp II, ®µi n−íc cÊp vµo m¹ng lµ bao
nhiªu vµ tõ ®ã x¸c ®inh c¸c l−u l−îng tÝnh to¸n nh− sau:
- L−u l−îng däc ®−êng ®¬n vÞ cña c¸c khu vùc ®−îc x¸c ®Þnh nh− sau:
Qdd − I
qI®v = (l / s.m) ;
∑ lttI
Qdd − II
qII®v = (l / s.m)
∑ lttII
+∑lItt, ∑lIItt: Tæng chiÒu dµi tÝnh to¸n m¹ng l−íi cña khu vùc I vµ khu vùc II, [m].
+ Qd®-I, Qd®-II: Tæng l−u l−îng theo h×nh thøc ph©n phèi däc ®−êng cña khu vùc I,
khu vùc II, [l/s].
Qd®-I = Qv-I – Qt.tr-I
Qd®-II = Qv-II – Qt.tr-II
+ Qv-I, Qv-II: Tæng l−u l−îng n−íc tiªu thô cña khu vùc I, khu vùc II, [l/s].


Trang:- 21 – Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)
tμi liÖu H−íng dÉn ®å ¸n m«n häc: thiÕt kÕ m¹ng l−íi cÊp n−íc
Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)

+ Qt.tr-I, Qt.tr-II: Tæng l−u l−îng n−íc tiªu thô theo h×nh thøc lÊy n−íc tËp
trung cña khu vùc I, khu vùc II, [l/s].
- L−u l−îng däc ®−êng cña ®o¹n èng:
qd®(i) = qI®v.lItt(i)+ qI®v.lItt(i) (l/s)
Thèng kª l−u l−îng däc ®−êng cho tõng ®o¹n èng cña toµn m¹ng l−íi.
STT §o¹n ChiÒu Khu vùc I Khu vùc II L−u l−îng
qI®v qII®v
èng dµi thùc däc ®−êng
ChiÒu dµi ChiÒu dµi
tÝnh to¸n tÝnh to¸n
1 .......
Tæng
- X¸c ®Þnh l−u l−îng nót (qnót):
§Ó ®¬n gi¶n trong tÝnh to¸n, c¸c l−u l−îng däc ®−êng gi¶ thiÕt ®−îc lÊy ra
tõ hai nót ë hai ®Çu ®o¹n.
1n i
∑ qdd (l / s)
qnót =
2 i =1

+ n: Sè ®o¹n èng tËp trung t¹i nót tÝnh to¸n.
+ qd®(i): L−u l−îng däc ®−êng cña ®o¹n thø i trong sè n ®o¹n tËp trung t¹i
nót tÝnh to¸n, [l/s].
* Thèng kª l−u l−îng nót

TT Tªn nót C¸c ®o¹n tËp L−u l−îng däc L−u l−îng
trung t¹i nót ®−êng (l/s) nót (l/s)
1-2
1 1 1-3
1-4

§−a c¸c l−u l−îng nót vµ l−u l−îng tËp trung vÒ c¸c nót. §iÓm lÊy n−íc
tËp trung gÇn nót nµo th× ®−a vÒ nót ®ã trong s¬ ®å tÝnh.
Chän chiÒu dßng ch¶y cho c¸c ®o¹n èng dùa trªn c¬ së, n−íc tõ c¸c ®iÓm
cÊp vµo m¹ng trong giê tÝnh to¸n (Tr¹m b¬m cÊp II, ®µi n−íc) ®Õn bÊt k× nót tÝnh
to¸n nµo b»ng con ®−êng ng¾n nhÊt.
Trang:- 22 – Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)
5 6 7 8
tμi liÖu H−íng dÉn ®å ¸n m«n häc: thiÕt kÕ m¹ng l−íi cÊp n−íc
Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)




b) M¹ng cã ®µi ®Æt ®èi diÖn:
S¬ ®å tÝnh to¸n m¹ng l−íi cã ®µi ®èi diÖn trong tr−êng hîp dïng n−íc
nhiÒu nhÊt kh¸c so víi s¬ ®å tÝnh to¸n m¹ng cã ®µi ®Æt ë ®Çu lµ sÏ xuÊt hiÖn biªn
giíi cÊp n−íc, do trong giê dïng n−íc nhiÒu nhÊt, n−íc tõ tr¹m b¬m vµ ®µi cung
cÊp vµo m¹ng l−íi tõ hai phÝa ®èi diÖn nhau. L−u l−îng lÊy ra t¹i c¸c vÞ trÝ trªn
biªn giíi cÊp n−íc sÏ bao gåm c¶ l−u l−îng tõ ®µi vµ tõ tr¹m b¬m cÊp ®Õn tõ hai
h−íng ®èi diÖn nhau.
Biªn giíi cÊp n−íc ®−îc x¸c ®Þnh nh− sau:
Khi biÕt l−u l−îng n−íc do ®µi cung cÊp Q®, ta cã thÓ tÝnh tæng chiÒu dµi
tÝnh to¸n phÇn m¹ng l−íi do ®µi phôc vô.
Qd − ∑ Qttr .d
∑l =
tt .d
qdv

Trong ®ã: ∑Qttr.®: Tæng l−u l−îng n−íc cña nh÷ng ®iÓm lÊy n−íc tËp trung
trong ph¹m vi ®µi cÊp, khi ch−a cã ∑ltt.® cã thÓ dùa vµo trÞ sè Q® vµ c¸c trÞ sè l−u
l−îng tËp trung l©n cËn ®µi mµ dù ®o¸n xem nh÷ng vÞ trÝ lÊy n−íc tËp trung nµo
sÏ n»m trong vïng ®µi cung cÊp.
q®v: L−u l−îng ®¬n vÞ däc ®−êng cña khu vùc tiªu thô do ®µi cung cÊp.
Dùa vµo ∑ltt.® vµ nh÷ng ®iÓm l−u l−îng tËp trung l©n cËn ®µi n−íc sÏ x¸c
®Þnh ®−îc biªn giíi cÊp n−íc.




Trang:- 23 – Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)
tμi liÖu H−íng dÉn ®å ¸n m«n häc: thiÕt kÕ m¹ng l−íi cÊp n−íc
Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)

Sau khi x¸c ®Þnh ®−îc biªn giíi cÊp n−íc, trªn m¹ng cã thÓ sÏ cã thªm sè
nót vµ sè ®o¹n tÝnh to¸n. C¸c nót xuÊt hiÖn thªm lµ c¸c giao ®iÓm gi÷a biªn giíi
cÊp n−íc víi c¸c ®o¹n èng.

5 6 7 8

IV V VI

1 2 3 A 4
®µi n−íc
Tr¹m b¬m cÊp II I II III

9 10 11 12
Ghi chó: 2 - Nót - L−u l−îng nót - Ranh giíi cÊp n−íc
3
II - Vßng 3 - L−u l−îng tËp trung - ChiÒu ch¶y
ë s¬ ®å trªn, A lµ nót xuÊt hiÖn thªm sau khi x¸c ®Þnh ®−îc biªn giíi cÊp
n−íc. Nh− vËy ®o¹n 3-4 ®−îc ph©n thµnh hai ®o¹n 3-A vµ 4-A.
Sau khi x¸c ®Þnh ®−îc biªn giíi cÊp n−íc, tiÕn hµnh lËp s¬ ®å tÝnh to¸n
thuû lùc m¹ng l−íi theo tr×nh tù nh− ®· tr×nh bµy ë tr−êng hîp ®µi ®Çu m¹ng.
2.2) Tr−êng hîp giê vËn chuyÓn n−íc nhiÒu nhÊt vµo ®µi
Trong giê vËn chuyÓn n−íc nhiÒu nhÊt, tr¹m b¬m võa cÊp vµo m¹ng tiªu
thô võa cÊp lªn ®µi vµ l−u l−îng tiªu thô trªn toµn m¹ng kh¸c víi giê dïng n−íc
nhiÒu nhÊt. Do vËy l−u l−îng däc ®−êng vµ l−u l−îng nót còng thay ®æi. Sù thay
®æi nµy sÏ tû lÖ víi nhu cÇu dïng n−íc cña ®« thÞ. Nh− vËy, tÊt c¶ c¸c trÞ sè l−u
l−îng nót trong giê vËn chuyÓn nhiÒu nhÊt cã thÓ x¸c ®Þnh theo trÞ sè l−u l−îng
nót tÝnh víi giê dïng n−íc nhiÒu nhÊt nh©n víi hÖ sè tû lÖ f.
Qv2 − ∑ Qtr
1

f=
Qv − ∑ Qtr
1 2



Trong ®ã: Q1v; Q2v: Tæng l−u l−îng cÊp vµo m¹ng l−íi trong giê dïng
n−íc lín nhÊt vµ trong giê dïng n−íc mµ m¹ng vËn chuyÓn nhiÒu nhÊt lªn ®µi.
Q1tr; Q2tr: Tæng l−u l−îng tËp trung cña m¹ng l−íi trong giê dïng n−íc lín
nhÊt vµ trong giê dïng n−íc mµ m¹ng vËn chuyÓn nhiÒu nhÊt lªn ®µi.




Trang:- 24 – Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)
tμi liÖu H−íng dÉn ®å ¸n m«n häc: thiÕt kÕ m¹ng l−íi cÊp n−íc
Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)

Khi ®· cã l−u l−îng nót trong giê vËn chuyÓn nhiÒu nhÊt ta còng lËp s¬ ®å
tÝnh to¸n theo tr×nh tù trªn vµ xem l−u l−îng vËn chuyÓn n−íc lªn ®µi lµ l−u
l−îng tËp trung.
L−u ý: §èi víi tr−êng hîp ®µi ®èi diÖn, gi÷a hai tr−êng hîp tÝnh to¸n thuû
lùc m¹ng l−íi: tr−êng hîp dïng n−íc nhiÒu nhÊt (1) vµ tr−êng hîp giê vËn
chuyÓn n−íc nhiÒu nhÊt, kÕt qu¶ tÝnh to¸n thuû lùc cã thÓ kh¸c nhau. Cô thÓ:
theo kÕt qu¶ tÝnh to¸n ë tr−êng hîp (1) th× c¸c ®o¹n èng xung quanh biªn giíi
cÊp n−íc th−êng nhá h¬n so víi tr−êng hîp (2), cho nªn víi nh÷ng ®o¹n èng nµy
trong tr−êng hîp (1) nªn chän ®−êng kÝnh lín h¬n ®−êng kÝnh kinh tÕ. Môc tiªu
cña viÖc chän lùa nµy lµ ®Ó gi¶m møc ®é chªnh lÖch ¸p lùc b¬m trong hai tr−êng
hîp vµ ®¶m b¶o vËn tèc trong mäi tr−êng hîp kh«ng lín h¬n vËn tèc cho phÐp.
2.3) Tr−êng hîp giê dïng n−íc lín nhÊt cã ch¸y
Dùa vµo tÝnh chÊt cña ®« thÞ, bËc chÞu löa cña c¸c c«ng tr×nh, lùa chän
®−îc sè l−îng ®¸m ch¸y x¶y ra ®ång thêi vµ l−u l−îng tÝnh to¸n cho mét ®¸m
ch¸y. Trong s¬ ®å tÝnh to¸n cña tr−êng hîp nµy coi l−u l−îng lÊy n−íc ch÷a ch¸y
lµ nh÷ng l−u l−îng tËp trung.
Trªn c¬ së s¬ ®å tÝnh to¸n cña tr−êng hîp dïng n−íc nhiÒu nhÊt ta ®Æt
thªm c¸c thªm l−u l−îng tËp trung míi (l−u l−îng n−íc ch÷a ch¸y) vµo c¸c nót.
C¸c nót lÊy n−íc ch÷a ch¸y ®−îc chän sao cho ¸p lùc b¬m ch÷a ch¸y sau khi
tÝnh to¸n lµ lín nhÊt.
L−u l−îng cÇn cÊp vµo m¹ng trong tr−êng hîp dïng n−íc nhiÒu nhÊt cã
ch¸y b»ng:
∑Qv=Qvmax+∑Qcc
IV. TÝnh to¸n thuû lùc m¹ng l−íi
1. ChuÈn bÞ sè liÖu
a) Ph©n phèi s¬ bé l−u l−îng trong m¹ng l−íi.
Dùa vµo s¬ ®å tÝnh to¸n m¹ng l−íi võa lËp ®−îc, ph©n phèi l−u l−îng tÝnh
to¸n s¬ bé trªn c¸c ®o¹n èng trong m¹ng l−íi. §©y lµ c«ng viÖc rÊt quan träng,
nÕu ph©n phèi l−u l−îng hîp lý sÏ gióp cho qu¸ tr×nh ®iÒu chØnh sai sè nhanh


Trang:- 25 – Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)
tμi liÖu H−íng dÉn ®å ¸n m«n häc: thiÕt kÕ m¹ng l−íi cÊp n−íc
Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)

h¬n vµ ®¸p øng ®−îc môc tiªu ®Æt ra ban ®Çu. Ph©n phèi l−u l−îng s¬ bé dùa trªn
c¸c c¬ së sau:
+ Ph¶i tho¶ m·n ®Þnh luËt I Kirg«fa: ∑qi-k+Qi=0
+ C¸c tuyÕn èng chÝnh sÏ mang l−u l−îng lín h¬n c¸c èng nèi.
+ XuÊt ph¸t tõ tr¹m b¬m, n−íc ph©n phèi cho c¸c khu vùc tiªu thô chñ
yÕu ®−îc vËn chuyÓn trªn c¸c tuyÕn èng chÝnh theo h−íng vËn chuyÓn chÝnh ®·
x¸c ®Þnh.
Chó ý:
- Cã thÓ tiÕn hµnh ph©n phèi l−u l−îng b¾t ®Çu tõ nót ®Çu m¹ng l−íi ®Õn
c¸c nót kÕt thóc, hoÆc b¾t ®Çu tõ c¸c nót kÕt thóc ph©n phèi ng−îc dÇn vÒ nót
®Çu m¹ng l−íi. Th«ng th−êng lµm theo c¸ch thø nhÊt sÏ tèt h¬n ®èi víi m¹ng
l−íi vßng vµ m¹ng l−íi hæn hîp; cßn c¸ch thø hai sÏ nhanh h¬n ®èi víi m¹ng
l−íi côt.
- Víi m¹ng l−íi côt th× l−u l−îng ph©n phèi s¬ bé còng lµ l−u l−îng tÝnh
to¸n.
b) Chän ®−êng kÝnh cho c¸c ®o¹n èng trong m¹ng l−íi.
Tõ l−u l−îng ph©n phèi s¬ bé cho c¸c ®o¹n èng, c¨n cø vµo vËn tèc kinh tÕ
®Ó chän ®−êng kÝnh cho c¸c ®o¹n èng. VËn tèc kinh tÕ chän theo b¶ng sau:

§−êng kÝnh èng VËn tèc kinh tÕ §−êng kÝnh èng VËn tèc kinh tÕ
(mm) (m/s) (mm) (m/s)
0,15÷0,86 0,47÷1,58
100 350
0,28÷1,15 0,50÷1,78
150 400
0,38÷1,15 0,60÷1,94
200 450
0,28÷1,48 0,70÷2,10
250 500
0,47÷1,52 ≥600 0,95÷2,60
300
Tõ b¶ng trªn ta thÊy gi¸ trÞ vËn tèc kinh tÕ cña mçi lo¹i ®−êng kÝnh kh¸
réng, nªn khi lùa chän ®−êng kÝnh cÇn ph¶i cÇn nh¾c ®Ó chän ®−îc gi¸ trÞ tÝnh
to¸n hîp lý nhÊt. Mét sè vÊn ®Ò cÇn c©n nh¾c nh− sau:




Trang:- 26 – Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)
tμi liÖu H−íng dÉn ®å ¸n m«n häc: thiÕt kÕ m¹ng l−íi cÊp n−íc
Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)

+ §èi víi c¸c ®o¹n èng kh«ng cã nhiÖm vô vËn chuyÓn n−íc cho c¸c khu
vùc kh¸c vµ n»m ë khu vùc Ýt cã kh¶ n¨ng t¨ng c«ng suÊt trong t−¬ng lai th× nªn
chän gi¸ trÞ vËn tèc lín.
+ §èi víi c¸c ®o¹n èng n»m trong lâi vËn chuyÓn n−íc chÝnh th× nªn chän
gi¸ trÞ vËn tèc nhá ®Ó gi¶m ¸p lùc b¬m vµ ®Ó dù phßng cho t−¬ng lai më réng
m¹ng l−íi.
2. §iÒu chØnh thuû lùc m¹ng l−íi
§iÒu chØnh thuû lùc m¹ng l−íi lµ ®Ó t×m ra l−u l−îng tÝnh to¸n trªn c¸c
®o¹n èng t−¬ng øng víi ®−êng kÝnh kinh tÕ lùa chän. C¬ së thùc hiÖn lµ: M¹ng
l−íi vßng lu«n lu«n tho¶ m·n 2 ®Þnh luËt cña Kirg«fa:
+ §Þnh luËt I: T¹i mçi nót, tæng l−îng ®i vµo nót b»ng tæng l−u l−îng ®i ra
khái nót (∑qi-k+Qi=0).
+ §Þnh luËt II: Trong mçi vßng, tæng tæn thÊt thuû lùc trªn c¸c ®o¹n èng
cã chiÒu n−íc ch¶y cïng chiÒu kim ®ång hå b»ng tæng tæn thÊt thuû lùc trªn c¸c
®o¹n èng cã chiÒu n−íc ch¶y ng−îc l¹i (∑Si-k. q2i-k=0).
Khi ph©n phèi l−u l−îng s¬ bé cho c¸c ®o¹n èng trong m¹ng l−íi ®· ®¶m
b¶o tho¶ m·n ®Þnh I Kirg«fa, cßn ®Þnh luËt II th× hÇu nh− lµ ch−a thÓ tho¶ m·n.
V× vËy cÇn ph¶i ®iÒu chØnh dÇn (thªm bít l−u l−îng trªn c¸c ®o¹n èng) ®Ó t×m
®−îc l−u l−îng tÝnh to¸n cña c¸c ®o¹n èng.
L−u ý: Khi ®iÒu chØnh m¹ng l−íi, nÕu gi¸ trÞ l−u l−îng thªm bít cho c¸c
®o¹n èng lín th× cÇn chän l¹i ®−êng kÝnh èng hay ph©n phèi l¹i l−u l−îng s¬ bé.
Theo quy ph¹m hiÖn hµnh, sai sè ¸p lùc tÝnh to¸n trong mçi vßng ®¬n cho
phÐp lµ:
-0,5m≤(∑hi)v ≤0,5m
§èi víi vßng bao quanh m¹ng l−íi sai sè ¸p lùc lµ:
-1,5m≤(∑hi)vbao ≤1,5m
3. C¸c ph−¬ng ph¸p ®iÒu chØnh m¹ng l−íi vßng
Trong phÇn lý thuyÕt ®· giíi thiÖu hai ph−¬ng ph¸p ®iÒu chØnh m¹ng l−íi
lµ: Ph−¬ng ph¸p ®iÒu chØnh tõng vßng ®¬n cña L«batrev vµ ph−¬ng ph¸p ®iÒu


Trang:- 27 – Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)
tμi liÖu H−íng dÉn ®å ¸n m«n häc: thiÕt kÕ m¹ng l−íi cÊp n−íc
Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)

chØnh vßng lín (Gåm nhiÒu ®o¹n èng cña nhiÒu vßng ®¬n) cña An®riyasev. §Ó
hiÓu râ thªm vµ c¸ch thùc hiÖn xem vÝ dô ë phô lôc 1.
vi. TÝnh to¸n tuyÕn èng dÉn n−íc ®Æc biÖt
§Ó ®¶m b¶o cÊp n−íc ®Çy ®ñ vµ liªn tôc cho mäi ®èi t−îng dïng n−íc,
tuyÕn èng dÉn n−íc tõ tr¹m b¬m cÊp II ph¸t vµo m¹ng th−êng ®−îc thiÕt kÕ tèi
thiÓu lµ hai ®−êng èng song song. TuyÕn èng ph¶i ®−îc thiÕt kÕ ®¶m b¶o c¸c
®iÒu kiÖn, kinh tÕ, kü thuËt khi cã sù cè x¶y ra.
§iÒu kiÖn kü thuËt cÇn ®¶m b¶o ®ã lµ:
+ §¶m b¶o 70% n−íc sinh ho¹t vµ 100% n−íc cÊp cho c«ng nghiÖp (Theo
quy ph¹m quy ®Þnh).
+ C« lËp ®−îc ®o¹n èng háng ®Ó söa ch÷a.
+ Tæn thÊt ¸p lùc trªn tuyÕn kh«ng thay ®æi so víi khi tuyÕn kh«ng bÞ sù
cè. Q/m



Tr¹m b¬m cÊp II Nót ®Çu m¹ng
Q/m
L L L
- Khi tuyÕn lµm viÖc b×nh th−êng th× tæn thÊt ¸p lùc lµ:
Q2 ns
) = 2 .Q2 = S.Q2
h = n.s.(
m m
- Khi cã mét ®o¹n bÞ sù cè cÇn c« lËp ®Ó söa ch÷a th× tæn thÊt ¸p lùc sÏ lµ:
⎡ n −1 1⎤
Q
QH 2
) +s( H )2 = ⎢ 2 + .s.QH = S H .QH
2 2
hH = (n-1)s( 2⎥
m −1 (m − 1) ⎦
⎣m
m

Trong ®ã:
Q: Lµ l−u l−îng tÝnh to¸n khi tuyÕn lµm viÖc b×nh th−êng.
QH: Lµ l−u l−îng tÝnh to¸n khi tuyÕn cã sù cè.
s: Lµ søc kh¸ng cña mét ®o¹n èng dÉn cã chiÒu dµi l.
S: Lµ søc kh¸ng cña toµn tuyÕn dÉn khi lµm viÖc b×nh th−êng.
SH: Lµ søc kh¸ng cña toµn tuyÕn dÉn khi cã sù cè.
m: Sè ®−êng èng dÉn cña tuyÕn.
n: Sè ®o¹n ®−îc chia trªn tuyÕn .


Trang:- 28 – Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)
tμi liÖu H−íng dÉn ®å ¸n m«n häc: thiÕt kÕ m¹ng l−íi cÊp n−íc
Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)

Gäi α = SH/S lµ hÖ sè biÓu thÞ møc ®é t¨ng cña søc kh¸ng trong èng dÉn
khi cã sù cè, ta cã:
2m − 1
α =1 +
n(m − 1) 2

§Ó ®¶m b¶o tæn thÊt ¸p lùc kh«ng thay ®æi trong c¶ hai tr−êng hîp, ta cã:
S.Q2 = SH.Qh2 =h ⇔ SH/S =Q2/ QH2 =α
Khi biÕt QH, Q →α . Chän m, n sao cho kinh tÕ, th−êng chän m = 2.
Vi. X¸c ®Þnh chiÒu cao ®µi, ¸p lùc b¬m vµ ¸p lùc tù do t¹i c¸c
nót trong m¹ng l−íi.
1. TÝnh chiÒu cao ®µi n−íc
§Ó tÝnh ®−îc chiÒu cao ®µi n−íc, tr−íc hÕt ph¶i chän ®−îc ®iÓm bÊt lîi
nhÊt trong m¹ng l−íi, ®ã lµ ®iÓm sÏ tÝnh ra ®−îc chiÒu cao x©y dùng ®µi lín nhÊt.
ChiÒu cao x©y dùng ®µi ®−îc x¸c ®Þnh theo c«ng thøc sau:
H® = (Znh - Z ®) + HCT+ ∑h®-nh
Trong ®ã:
+ Znh ; Z ®: Cao ®é mÆt nÒn cña ng«i nhµ ë vÞ trÝ bÊt lîi nhÊt vµ t¹i vÞ trÝ ®Æt
®µi n−íc, m.
+ ∑h®-nh: Tæng tæn thÊt ¸p lùc trªn m¹ng l−íi tõ ®µi ®Õn ng«i nhµ ë vÞ trÝ
bÊt lîi nhÊt vµo giê dïng n−íc lín nhÊt. TrÞ sè nµy th−êng lÊy gi¸ trÞ trung b×nh
cña nhiÒu tuyÕn tÝnh to¸n tõ ®µi ®Õn ®iÓm bÊt lîi theo c¸c h−íng kh¸c nhau.
+ HCT: C ét n−íc ¸p lùc cÇn thiÕt cña ng«i nhµ bÊt lîi nhÊt, m.
2. TÝnh chiÒu cao ®µi n−íc vµ ¸p lùc b¬m cÊp 2
a) Tr−êng hîp ®µi ®Çu m¹ng:




Trang:- 29 – Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)
tμi liÖu H−íng dÉn ®å ¸n m«n häc: thiÕt kÕ m¹ng l−íi cÊp n−íc
Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)




- ¸p lùc b¬m toµn phÇn cña tr¹m b¬m cÊp II:
Hb = (Z® - Zb) + H® + Ho /2+ ∑hb-®
Trong ®ã:
+ Zn: Cao ®é mùc n−íc thÊp nhÊt trong bÓ chøa, m.
+ Ho: ChiÒu cao phÇn chøa n−íc cña ®µi, m.
+ ∑hb-®: Tæng tæn thÊt ¸p lùc trªn tuyÕn tõ tr¹m b¬m cÊp hai ®Õn ®µi n−íc
vµo giê dïng n−íc lín nhÊt, m.
+ ∑h®-nh: Tæng tæn thÊt ¸p lùc trªn tuyÕn tõ ®µi n−íc ®Õn ng«i nhµ bÊt lîi
nhÊt vµo giê dïng n−íc lín nhÊt, m.
b) Tr−êng hîp ®µi cuèi m¹ng:
- ¸p lùc b¬m: Khi m¹ng l−íi cÊp n−íc cã ®µi ®Æt ë cuèi, cÇn ph¶i tÝnh
to¸n ¸p lùc b¬m t−¬ng øng víi hai tr−êng hîp tÝnh to¸n. Sau ®ã so s¸nh lÊy gi¸
trÞ lín h¬n ®Ó tÝnh to¸n chän b¬m.
+ Giê dïng n−íc max: Hbmax = (Znh - Zb) + HCT + ∑hb-nh
+ Giê vËn chuyÓn n−íc lín nhÊt – giê ch¶y xuyªn:
Hbcx = (Z® - Zn) + H® + Ho/2+ ∑hb-®
Trong ®ã:
+ Zn: Cao ®é mùc n−íc thÊp nhÊt cña phÇn chøa n−íc sinh ho¹t trong bÓ
chøa, m.

Trang:- 30 – Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)
tμi liÖu H−íng dÉn ®å ¸n m«n häc: thiÕt kÕ m¹ng l−íi cÊp n−íc
Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)

+ Ho: ChiÒu cao phÇn chøa n−íc cña ®µi, m.
+ HCT: C ét n−íc ¸p lùc cÇn thiÕt cña ng«i nhµ bÊt lîi nhÊt n»m trªn biªn
giíi cÊp n−íc, m.
+ H®: ChiÒu cao x©y dùng ®µi n−íc, m.
+ ∑hb-®: Tæng tæn thÊt ¸p lùc trªn tuyÕn tõ tr¹m b¬m cÊp hai ®Õn ®µi vµo
giê dïng n−íc lín nhÊt, m.
+ ∑hb-nh: Tæng tæn thÊt ¸p lùc trªn tuyÕn tõ b¬m cÊp 2 ®Õn ng«i nhµ bÊt lîi
vµo giê dïng n−íc lín nhÊt, m.




- ¸p lùc b¬m toµn phÇn cña tr¹m b¬m cÊp II khi cã ch¸y:
+ Hccb = (Zccnh – Zccn) + H ccCT + ∑hccb-nh
Trong ®ã:
+ Zccn: Cao ®é mùc n−íc thÊp nhÊt trong bÓ chøa, m.
+ Zccnh : Cao ®é mÆt ®Êt t¹i ng«i nhµ bÊt lîi vÒ mÆt ¸p lùc trong tr−êng hîp
cã ch¸y, m.
+ ∑hccb-nh: Tæng tæn thÊt ¸p lùc trªn tuyÕn tõ b¬m ch÷a ch¸y ®Õn ng«i nhµ
bÊt lîi vµo giê dïng n−íc lín nhÊt cã ch¸y, m.
+ HCC: Cét n−íc ¸p lùc cÇn thiÕt ®Ó ch÷a ch¸y cho ng«i nhµ ë vÞ trÝ bÊt lîi
nhÊt trong tr−êng hîp cã ch¸y. Theo quy ph¹m thiÕt kÕ hiÖn hµnh trÞ sè nµy
kh«ng nhá h¬n 10m ®èi víi hÖ thèng cÊp n−íc ch÷a ch¸y ¸p lùcthÊp. Cßn ®èi víi
hÖ thèng cÊp n−íc ch÷a ch¸y ¸p lùc cao th× HCC ph¶i ®ñ ®Ó dËp t¾t ®¸m ch¸y mµ

Trang:- 31 – Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)
tμi liÖu H−íng dÉn ®å ¸n m«n häc: thiÕt kÕ m¹ng l−íi cÊp n−íc
Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)


kh«ng cÇn ph¶i b¬m t¨ng ¸p vµ cÇn ph¶i tÝnh to¸n cô thÓ (§−îc nãi râ ë m«n häc
“CÊp tho¸t n−íc c«ng tr×nh”).
3. TÝnh to¸n ¸p lùc d− t¹i c¸c nót trªn m¹ng l−íi
Môc ®Ých cña viÖc x¸c ®Þnh ¸p lùc d− trªn toµn m¹ng l−íi øng víi tõng
thêi ®iÓm kh¸c nhau lµ ®Ó lµm c¬ së cho qu¶n lý vµ vËn hµnh. VÝ dô:
- Theo quy ph¹m hiÖn hµnh quy ®Þnh: ¸p lùc d− t¹i mäi vÞ trÝ trªn toµn
m¹ng l−íi trong mäi thêi ®iÓm kh«ng ®−îc lín h¬n 60m .
- C¸c vïng cã ¸p lùc d− lín th× cÇn ph¶i gi¶m ¸p cho c¸c èng nh¸nh tiÓu
khu (èng lÊy n−íc tõ m¹ng chÝnh vµo ph©n phèi cho c¸c nhãm ®èi t−îng tiªu
thô).
- C¸c vïng cã ¸p lùc lín th× nguy c¬ x¶y ra sù cè nhiÒu h¬n, l−îng n−íc rß
rØ nhiÒu h¬n, nªn cÇn ®−îc ®Æc biÖt quan t©m.
KÕt qu¶ tÝnh to¸n thuû lùc m¹ng l−íi cho ta biÕt tæn thÊt ¸p lùc trong tõng
®o¹n èng. Dùa vµo ¸p lùc ®Èy cña tr¹m b¬m cÊp 2 t¹i tõng thêi ®iÓm tÝnh to¸n c¬
b¶n (Tr−êng hîp tÝnh to¸n c¬ b¶n), chóng ta tÝnh dÇn ®−îc ¸p lùc tù do ë tÊt c¶
c¸c nót trªn toµn m¹ng l−íi t−¬ng øng víi tõng thêi ®iÓm tÝnh to¸n c¬ b¶n ®ã.




Hi=(Zi-1-Zi)+Hi-1-h(i-1)÷i (m)
Trong ®ã:
+ Zi, Zi-1: Cao ®é mÆt ®Êt t¹i nót ®Çu (i) vµ nót sau (i-1) cña ®o¹n, m.
+ h(i-1)÷i: Tæn thÊt thuû lùc trªn ®o¹n èng tÝnh to¸n, m.
+ Hi, Hi-1: ¸p lùc tù do t¹i nót ®Çu (i) vµ nót sau (i-1) cña ®o¹n, m.

Trang:- 32 – Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)
tμi liÖu H−íng dÉn ®å ¸n m«n häc: thiÕt kÕ m¹ng l−íi cÊp n−íc
Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)


Nh− vËy thø tù x¸c ®Þnh ¸p lùc tù do trªn c¸c nót ph¶i ®−îc b¾t ®Çu tõ
®o¹n dÉn n−íc tõ tr¹m b¬m ®Õn nót tiÕp nhËn n−íc ®Çu tiªn trªn m¹ng l−íi. Sau
®ã tÝnh dÇn cho c¸c nót phÝa sau.
B¶ng x¸c ®Þnh ¸p lùc tù do t¹i c¸c nót øng víi giê tÝnh to¸n
Nót tÝnh §o¹n èng Cèt mÆt Tæn thÊt ¸p lùc tù Cèt ®o Ghi chó
to¸n ®Êt (m) ¸p lùc trªn do (m) ¸p (m)
®o¹n (m)
1 2 3 4 5 6 7
TB2 21,00 31,00 52,00
1 TB2-1 22,00 1,00 29,00 51,00
2 1-2 20,00 2,00 29,00 49,00
3 2-3 19,00 2,00 28,00 47,00
4 3-4 23,50 3,00 20,50 44,00
BL 4-BL 24,00 2,00 18,00 42,00 Nót bÊt lîi




Ghi chó:
51,00 - Cèt ®o ¸p, m.
22,00 - Cèt mÆt ®Êt, m.
29,00 - ¸p lùc tù do

vii. tÝnh to¸n thiÕt kÕ kü thuËt mét vµi chi tiÕt
Mét sè c«ng tr×nh, thiÕt bÞ trªn m¹ng l−íi cÇn ®−îc triÓn khai chi tiÕt nh−:
1. Chi tiÕt cÊu t¹o mét giÕng th¨m.
2. ThiÕt kÕ kü thuËt ®o¹n èng qua c¸c ch−íng ng¹i vËt nh− ®−êng « t«, ®−êng
s¾t, èng ®i qua s«ng d−íi d¹ng ®iu-ke...

Trang:- 33 – Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)
tμi liÖu H−íng dÉn ®å ¸n m«n häc: thiÕt kÕ m¹ng l−íi cÊp n−íc
Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)

3. Chi tiÕt ho¸ m¹ng l−íi m¹ng l−íi cÊp n−íc. §ã lµ c«ng viÖc bè trÝ c¸c thiÕt bÞ
vµ phô tïng nèi èng trªn toµn m¹ng l−íi mét c¸ch khoa häc ®Ó ®¹t ®−îc hiÖu qu¶
cao trong thi c«ng, vËn hµnh, qu¶n lý vµ kinh tÕ. Cô thÓ cña c«ng viÖc chi tiÕt
ho¸ m¹ng l−íi lµ:
- X¸c ®Þnh c¸c phô tïng nèi èng (ThËp, tª, c«n, cót) cÇn cã ®Ó nèi ®−îc
c¸c ®o¹n èng víi nhau t¹i c¸c nót còng nh− trªn suèt chiÒu dµi c¸c ®o¹n èng.
- X¸c ®Þnh c¸c thiÕt bÞ cÇn ph¶i cã ®Ó qu¶n lý vµ vËn hµnh m¹ng l−íi nh−:
van, Häng lÊy n−íc cøu ho¶, Van x¶ khÝ, van x¶ cÆn..
- X¸c ®Þnh c¸c phô tïng cÇn ph¶i thªm vµo ®Ó cã thÓ l¾p ®Æt dÔ dµng c¸c
phô tïng, thiÕt bÞ, èng víi nhau khi thi c«ng còng nh− th¸o gì ®−îc khi cÇn thay
thÕ hay söa ch÷a.
PhÇn thiÕt kÕ chi tiÕt do thÇy gi¸o h−íng dÉn chØ ®Þnh vµ yªu cÇu ®èi víi
tõng sinh viªn.
viii. tÝnh to¸n kinh tÕ phÇn m¹ng l−íi
Tõ s¬ ®å chi tiÕt ho¸ m¹ng l−íi chóng ta cã thÓ thèng kª ®−îc tæng chiÒu
dµi èng cho tõng lo¹i ®−êng kÝnh, sè l−îng cho tõng lo¹i phô tïng nèi èng vµ
thiÕt bÞ trªn toµn m¹ng l−íi. Dùa vµo ®¬n gi¸ x©y dùng hiÖn hµnh cña Nhµ n−íc
chóng ta cã thÓ kh¸i to¸n kinh tÕ phÇn m¹ng l−íi.
B¶ng kh¸i to¸n kinh tÕ phÇn m¹ng l−íi
Sè Tªn vËt liÖu §¬n vÞ Sè §¬n gÝa Thµnh tiÒn Ghi chó
TT tÝnh l−îng (1000®) (1000®)
1 2 3 4 5 6 7
I PhÇn èng
èng gang d600 m
.................................... m
èng gang d100 m
ii phÇn phô tïng nèi èng
Cót gang d600 c¸i
.................................... c¸i
C«n gang d600x500 c¸i
.................................... c¸i
Tª gang d600/500 c¸i
.................................... c¸i

Trang:- 34 – Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)
tμi liÖu H−íng dÉn ®å ¸n m«n häc: thiÕt kÕ m¹ng l−íi cÊp n−íc
Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)

ThËp gang d600-500 c¸i
.................................... c¸i
iii phÇn thiÕt bÞ
Van gang d600 c¸i
.................................... c¸i
Van x¶ cÆn d300 c¸i
....................................
Tæng céng

B. ThiÕt kÕ m¹ng l−íi cÊp n−íc theo c¸ch tiÕp cËn ph−¬ng ph¸p ph©n phèi
n−íc hiÖu qu¶.
i. kh¸i niÖm chung
M« h×nh ph©n phèi n−íc hiÖu qu¶ ®−îc lËp trªn c¬ së ®¸p øng ®−îc c¸c
môc tiªu c¬ b¶n cña m¹ng l−íi ®ã lµ:
- §¸p øng yªu cÇu cÊp n−íc cho kh¸ch hµng.
- HiÖu qu¶ kinh tÕ cao trong kinh doanh n−íc s¹ch.
- Linh ®éng trong viÖc ph¸t triÓn m¹ng cho tõng khu vùc tiªu thô.
§Ó m¹ng l−íi cÊp n−íc ®¸p øng ®−îc hai môc tiªu trªn th× qu¸ tr×nh thiÕt
kÕ vµ vËn hµnh m¹ng l−íi cÇn ph¶i ®¹t ®−îc mét sè yªu cÇu c¬ b¶n nh− sau:
- §iÒu hoµ ®−îc ¸p lùc gi÷a c¸c vïng tiªu thô trong khu vùc thiÕt kÕ theo
tõng thêi ®iÓm tiªu thô.
- Chi phÝ ®Çu t− x©y dùng qu¶n lý vµ vËn hµnh hîp lý nhÊt.
- Tû lÖ l−îng n−íc thÊt tho¸t thÊp.
C¸c yªu cÇu nµy cã thÓ ®¹t ®−îc khi ph©n khu vùc thiÕt kÕ thµnh nhiÒu
vïng tiªu thô n−íc kh¸c nhau. KÝch cì cña mét vïng tiªu thô n−íc ®−îc x©y
dùng dùa trªn c¸c c¬ së sau:
- Sè l−îng kh¸ch hµng nhá nh− hé gia ®×nh, c«ng tr×nh c«ng céng cã quy
m« tiªu thô nhá n»m r¶i r¸c trong khu d©n c− tÝnh cho mét vïng tiªu thô kho¶ng
500÷5000 kh¸ch hµng. Cô thÓ:
+ Vïng nhá ≤1000 kh¸ch hµng.
+ Vïng trung b×nh 1000÷3000 kh¸ch hµng.

Trang:- 35 – Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)
tμi liÖu H−íng dÉn ®å ¸n m«n häc: thiÕt kÕ m¹ng l−íi cÊp n−íc
Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)

+ Vïng lín 3000÷5000 kh¸ch hµng.
- Møc ®é thay ®æi ®Þa h×nh trong mét vïng nhá.
- Møc thÊt tho¸t n−íc theo yªu cÇu cña Nhµ ®Çu t− kinh doanh. KÝch cì
vïng cã ¶nh h−ëng ®Õn møc thÊt tho¸t n−íc. VÝ dô: ®èi víi vïng tiªu thô nhá th×:
+ NhËn biÕt khi cã rß rØ nhanh h¬n.
+ NhËn biÕt ®−îc nh÷ng rß rØ nhá h¬n.
+ T×m thÊy rß rØ nhanh h¬n.
+ Gi÷ thêi gian gi¸n ®o¹n n−íc ë møc thÊp h¬n.
Tuy nhiªn:
+ Sè l−îng thiÕt bÞ qu¶n lÝ vïng nhiÒu.
+ Sè l−îng c«ng nh©n viªn qu¶n lÝ t¨ng lªn.
- Chªnh lÖch ¸p lùc gi÷a c¸c l−u vùc trong vïng nhá. Nh− vËy ranh giíi
vïng kh«ng nªn chän theo d¹ng h×nh thï kÐo dµi.
- §Æc ®iÓm, ®iÒu kiÖn ®Þa ph−¬ng, phong tôc tËp qu¸n… cña c¸c kh¸ch
hµng trong mét khu vùc t−¬ng ®ång nhau. YÕu tè nµy dÉn ®Õn chÊt l−îng n−íc
yªu cÇu, møc ®é cÇn ®¸p øng cña c¸c kh¸ch hµng trong vïng t−¬ng ®−¬ng nhau.
- NÕu cã ®iÒu kiÖn mét vïng nªn n»m trong ®Þa giíi cña mét ®¬n vÞ qu¶n
lý hµnh chÝnh nh−: Ph−êng, QuËn...
1i. V¹ch tuyÕn m¹ng l−íi
Sau khi nghiªn cøu, ph©n tÝch ®Ó ph©n chia khu vùc thiÕt kÕ thµnh c¸c
vïng tiªu thô n−íc kh¸c nhau, ta tiÕn hµnh v¹ch tuyÕn m¹ng l−íi theo m« h×nh
m¹ng 3 cÊp nh− sau:
- M¹ng cÊp I lÊy n−íc tõ nguån cÊp (Tr¹m b¬m cÊp 2, ®µi n−íc) dÉn ®Õn
c¸c vïng tiªu thô vµ th−êng lµ m¹ng vßng, ®−êng kÝnh èng cña m¹ng cÊp I
d≥350mm. Yªu cÇu ®èi víi m¹ng cÊp I lµ bao trïm lªn c¸c vïng tiªu thô, tæng
chiÒu dµi ng¾n nhÊt, Ýt quanh co gÊp khóc vµ ch¶y thuËn tiÖn nhÊt.
- M¹ng cÊp II cã thÓ lµ m¹ng vßng, m¹ng côt, hay m¹ng kÕt hîp. M¹ng
cÊp II lÊy n−íc tõ m¹ng cÊp I t¹i mét vÞ trÝ duy nhÊt, cÊp ®Õn c¸c khu vùc tiªu
thô nhá n»m trong vïng tÝnh to¸n, hoÆc cÊp cho c¸c c«ng tr×nh c«ng céng, dÞch


Trang:- 36 – Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)
tμi liÖu H−íng dÉn ®å ¸n m«n häc: thiÕt kÕ m¹ng l−íi cÊp n−íc
Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)

vô cã quy m« lín, c¸c c¬ së s¶n xuÊt n»m trong vïng. N−íc tõ m¹ng cÊp I vµo
m¹ng cÊp II qua mét nót qu¶n lý. CÊu t¹o nót qu¶n lý gåm:
+ §ång hå ®o l−u l−îng tæng cña c¶ khu vùc tiªu thô.
+ Van gi¶m ¸p cho vïng. ViÖc gi¶m ¸p vïng cã thÓ theo hai c¸ch sau:
∗ C¸ch 1: §¶m b¶o ¸p lùc t¹i nót bÊt lîi nhÊt cña vïng lu«n lu«n b»ng ¸p
lùc cÇn thiÕt trong mäi thêi ®iÓm.
∗ C¸ch 2: §¶m b¶o ¸p lùc nót ®Çu vïng (nót tiÕp nhËn n−íc tõ m¹ng cÊp I
sang) lu«n gi÷ mét gi¸ trÞ nhÊt ®Þnh ®ñ ®Ó ®¶m b¶o ¸p lùc cÇn thiÕt cho nót bÊt
lîi nhÊt trong thêi ®iÓm dïng n−íc nhiÒu nhÊt cña vïng.
+ §ång hå ®o ¸p lùc.
+ Nh¸nh nèi sù cè phßng khi thay thÕ, söa ch÷a c¸c thiÕt bÞ trªn nót hay
khi cã ch¸y.
+ ThiÕt bÞ ghi vµ b¸o c¸o sè liÖu.
- M¹ng cÊp III - m¹ng ph©n phèi, th−êng lµ m¹ng côt. M¹ng cÊp III lÊy
n−íc tõ m¹ng cÊp II t¹i mét vÞ trÝ duy nhÊt, ®Ó cÊp ®Õn cho c¸c kh¸ch hµng tiªu
thô theo h×nh thøc ph©n phèi däc ®−êng.
Víi m« h×nh ph©n phèi n−íc nh− trªn th× trong s¬ ®å tÝnh chØ cã m¹ng cÊp
III míi ®−îc tÝnh theo kiÓu h×nh thøc ph©n phèi däc ®−êng.
4 5 6 13 14 15

Vïng I Vïng III
QL
C D F 10 11 12
1 2 3

Tr¹m b¬m
cÊp 2
7 8 9 16 17 18
A B E
QL 13 14 15 QL 13 14 15
Tr¹m xö lý

§µi n−íc

Ghi chó: 10 11 12 10 11 12
A - Nót m¹ng cÊp I
Vïng II Vïng IV
2 - Nót m¹ng cÊp II
QL - Nót qu¶n lý
16 17 18 16 17 18


Trang:- 37 – Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)
tμi liÖu H−íng dÉn ®å ¸n m«n häc: thiÕt kÕ m¹ng l−íi cÊp n−íc
Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)

2.Tr×nh tù tÝnh to¸n thuû lùc m¹ng l−íi b»ng phÇn mÒm epanet
1. Nguyªn t¾c tÝnh to¸n
CÇn ph¶i tÝnh to¸n m¹ng l−íi vµ c¸c c«ng tr×nh, thiÕt bÞ liªn quan nh− ®µi
n−íc, m¸y b¬m trong tr¹m b¬m 2, bÓ chøa ®ång thêi, tøc lµ tÝnh m¹ng theo m«
h×nh ®éng. Víi c¸ch tÝnh nµy th× dung tÝch ®iÒu hoµ cña ®µi, bÓ chøa, chñng lo¹i
b¬m vµ sè l−îng b¬m cÊp 2 chØ x¸c ®Þnh ®−îc chÝnh x¸c sau khi ®iÒu chØnh c¸c
c«ng tr×nh thiÕt bÞ ®ã ®ång thêi cïng víi m¹ng l−íi. C¬ së ®Ó ®iÒu chØnh lµ ®¶m
b¶o yªu cÇu kü thuËt cÊp n−íc; kinh phÝ x©y dùng, qu¶n lý vËn hµnh m¹ng l−íi,
®µi n−íc, tr¹m b¬m cÊp 2 rÎ nhÊt.
2. Tr×nh tù tÝnh to¸n chung
B1: Chän vËt liÖu èng vµ c¸c th«ng sè thuû lùc cÇn ®¹t ®−îc:
- §èi víi m¹ng cÊp I vµ m¹ng cÊp II th−êng chän èng gang, ®èi víi m¹ng
cÊp III th−êng chän èng nhùa uPVC, HDPE…
- ¸p lùc nhá nhÊt trong m¹ng Hmin, th−êng chän Hmin=18m (§ñ ¸p lùc cÊp
cho ng«i nhµ 3 tÇng).
- ¸p lùc lín nhÊt trong m¹ng Hmax, tuú thuéc vµo lo¹i vËt liÖu ®· lùa chän
cho tõng cÊp m¹ng. Tuy nhiªn theo tiªu chuÈn TCXDVN 33:06 th× Hmax=60m.
- §−êng kÝnh m¹ng cÊp I cÇn chän theo vËn tèc kinh tÕ, gi¸ trÞ
v=1,0÷1,4m/s. VËn tèc trong m¹ng cÊp II, m¹ng cÊp III ®èi víi nh÷ng vïng ®Çu
m¹ng cã thÓ chän lín h¬n ®Ó gi¶m ¸p vµ gi¶m chi phÝ x©y dùng cho vïng, cßn
®èi víi nh÷ng vïng cuèi m¹ng th× nªn chän vËn tèc nhá ®Ó gi¶m tæn thÊt thuû
lùc trong m¹ng vïng, dÉn ®Õn gi¶m ¸p trong m¹ng cÊp I, gi¶m ¸p lùc b¬m.
B2: §¸nh sè nót vµ x¸c ®Þnh chiÒu dµi c¸c ®o¹n èng.
B3: TÝnh to¸n c¸c l−u l−îng ®Æc tr−ng: qd®®v, qd®, qnót cho c¸c ®o¹n èng
thuéc m¹ng ph©n phèi.
B4: NhËp sè liÖu tÝnh to¸n:
- Sè liÖu nót: Cao ®é mÆt nÒn t¹i nót (Elevation); l−u l−îng gèc cña nót
(Base demand). L−u l−îng gèc ®−îc tÝnh tõ l−u l−îng trung b×nh giê trong ngµy
tiªu thô lín nhÊt; biÓu ®å tiªu thô cña nót (pattern) – ChÕ ®é tiªu thô n−íc t¹i

Trang:- 38 – Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)
tμi liÖu H−íng dÉn ®å ¸n m«n häc: thiÕt kÕ m¹ng l−íi cÊp n−íc
Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)

nót, vµ hÖ sè l−u l−îng gèc. Nh− vËy ®èi víi c¸c nót thuéc ®o¹n kh«ng ph©n phèi
n−íc däc ®−êng (nót thuéc m¹ng cÊp I vµ mét sè nót thuéc m¹ng cÊp II) th× l−u
l−îng nót nhËp gi¸ trÞ 0.
- Sè liÖu c¸c ®o¹n: ChiÒu dµi ®o¹n (Length) ; ®−êng kÝnh ®o¹n (Diameter)
vµ hÖ sè nh¸m Hazen-Willam (Roughness).
- Sè liÖu ®µi: §−êng kÝnh ®µi – Diameter (Xem ®µi h×nh trô); Cao ®é ®¸y
thïng ®µi - Elevation; §é s©u mùc n−íc ban ®Çu - Initial level; §é s©u mùc n−íc
thÊp nhÊt trong ®µi - Minimum level; §é s©u mùc n−íc cao nhÊt trong ®µi -
Maximum level.
+ §é s©u mùc n−íc cao nhÊt trong ®µi (hmax) chän theo h−íng lîi nhÊt vÒ
kÕt cÊu x©y dùng, th−êng lÊy 3÷6 m.
4.W
+ §−êng kÝnh ®µi: D = (m) . Trong ®ã: W-dung tÝch ®µi. Ban ®Çu
π .hmax

s¬ bé lÊy dung tÝch ®µi 3÷5%Qng.
4.Wccd
+ §é s©u mùc n−íc thÊp trong ®µi x¸c ®Þnh nh− sau: hmin = ( m) .
π .D 2
Trong ®ã: Wcc® -lµ dung tÝch n−íc ch÷a ch¸y cña ®µi, m3; D-®−êng kÝnh ®µi, m.
+ §é s©u mùc n−íc trong ®µi t¹i giê b¾t ®Çu m« pháng, ®−îc chän gi¸ trÞ
bÊt kú n»m trong kho¶ng tõ hmin÷hmax.
- Sè liÖu bÓ: NhËp t−îng tù sè liÖu ®µi. Cô thÓ:
+ §é s©u mùc n−íc cao nhÊt trong bÓ (hmax) chän theo h−íng lîi nhÊt vÒ
kÕt cÊu x©y dùng, th−êng lÊy 3÷6 m.
4.W
+ §−êng kÝnh bÓ: D = (m) . Trong ®ã: W-dung tÝch bÓ. Ban ®Çu s¬
π .hmax

bé lÊy dung tÝch bÓ 20÷25%Qng.
4.Wcc + bt
b
+ §é s©u mùc n−íc thÊp trong bÓ x¸c ®Þnh nh− sau: hmin = ( m) .
π .D 2
Trong ®ã: W®cc+bt -lµ dung tÝch n−íc dù tr÷ n−íc ch÷a ch¸y vµ n−íc dµnh cho b¶n
th©n tr¹m cña bÓ, m3; D-®−êng kÝnh bÓ, m.



Trang:- 39 – Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)
tμi liÖu H−íng dÉn ®å ¸n m«n häc: thiÕt kÕ m¹ng l−íi cÊp n−íc
Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)

+ §é s©u mùc n−íc trong bÓ t¹i giê b¾t ®Çu m« pháng, ®−îc chän gi¸ trÞ
bÊt kú n»m trong kho¶ng tõ hmin÷hmax.
- Sè liÖu b¬m: NhËp ®−êng ®Æc tÝnh cña b¬m (Curves).
B5: §iÒu chØnh m¹ng vµ c¸c c«ng tr×nh thiÕt bÞ liªn quan: C¬ së ®iÒu
chØnh lµ Hmax, Hmin khèng chÕ ®èi víi tõng cÊp m¹ng.
C¸c th«ng sè ®iÒu chØnh lµ: §−êng kÝnh èng; Cao ®é ®¸y thïng ®µi, bÓ;
§é s©u mùc n−íc lín nhÊt, nhá nhÊt trong ®µi, bÓ; Chñng lo¹i b¬m vµ sè l−îng
b¬m cÊp 2.
B6: LÊy sè liÖu thiÕt kÕ vµ qu¶n lý:
- Sè liÖu thiÕt kÕ gåm: KÝch th−íc èng; Dung tÝch ®µi, bÓ; Cao ®é ®¸y
thïng ®µi, bÓ; Lo¹i b¬m vµ sè l−îng b¬m cÊp 2.
- Sè liÖu qu¶n lý gåm: BiÓu ®å l−îng n−íc vµo ra ®µi, bÓ theo thêi gian;
BiÓu ®å tiªu thô n−íc cña toµn ®« thÞ; ¸p lùc t¹i c¸c nót ë tõng thêi ®iÓm.
3. Tr×nh tù tÝnh to¸n theo kinh nghiÖm
§Ó viÖc ®iÒu chØnh m¹ng l−íi vµ c¸c c«ng tr×nh liªn quan nhanh ®i ®Õn kÕt
qu¶ tr−íc hÕt cÇn ®iÒu chØnh s¬ bé ®Ó t×m ®−îc chiÒu cao x©y dùng ®µi, chñng
lo¹i b¬m vµ chÕ ®é ho¹t ®éng cña tõng b¬m trong suèt thêi gian m« pháng.
Tr×nh tù thÓ thùc hiÖn nh− sau:
- Trong s¬ ®å tÝnh ban ®Çu ch−a cho ®µi ®iÒu hoµ tham gia (®−êng èng nèi
tõ ®µi xuèng ®Ó ë t×nh tr¹ng ®ãng – close) vµ thay toµn bé côm m¸y b¬m bÓ chøa
b»ng mét nguån – Reservoirs.
- NhËp sè liÖu nót, ®o¹n (Gièng tr×nh tù tÝnh to¸n chung).
- §iÒu chØnh ®ång thêi cao ®é mùc n−íc cña nguån vµ ®iÒu chØnh ®−êng
kÝnh c¸c ®o¹n èng ®¶m b¶o c¸c yªu cÇu vÒ giíi h¹n ¸p lùc lín nhÊt, nhá nhÊt
trong m¹ng ®Æt ra ban ®Çu vµ kinh tÕ.
+ Tõ biÓu ®å ¸p lùc t¹i c¸c nót liªn hÖ trùc tiÕp víi b¬m cÊp 2 vµ ®µi n−íc,
ta x¸c ®Þnh s¬ bé ¸p lùc tr¹m b¬m cÊp 2 vµ chiÒu cao x©y dùng ®µi n−íc. Theo
®ã ¸p lùc b¬m s¬ bé lÊy b»ng ¸p lùc lín nhÊt t¹i nót tiÕp nhËn n−íc tõ tr¹m b¬m;
ChiÒu cao x©y dùng ®µi n−íc s¬ bé lÊy b»ng ¸p lùc n−íc lín nhÊt t¹i nót liªn hÖ
trùc tiÕp víi ®µi n−íc.

Trang:- 40 – Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)
tμi liÖu H−íng dÉn ®å ¸n m«n häc: thiÕt kÕ m¹ng l−íi cÊp n−íc
Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)

+ Tõ biÓu ®å tiªu thô n−íc cña toµn m¹ng cã ®−îc tõ s¬ ®å tÝnh trªn, chän
chÕ ®é b¬m. Khi chän chÕ ®é b¬m cÇn l−u ý chän sè l−îng b¬m cïng chñng lo¹i
cho mçi cÊp b¬m sao cho tr¹m b¬m chØ nªn sö dông mét chñng lo¹i b¬m.
+ Tõ sè l−îng b¬m cho mét cÊp b¬m nµo ®ã ta x¸c ®Þnh ®−îc s¬ bé l−u
Q
l−îng b¬m theo c«ng thøc: q = (Q - lµ l−u l−îng cña tr¹m b¬m theo mét cÊp
n
b¬m nµo ®ã; n – sè l−îng b¬m lùa chän cho cÊp b¬m ®ang xÐt).
+ Dùa vµo l−u l−îng vµ ¸p lùc s¬ bé cña mçi b¬m, chän chñng lo¹i b¬m.
- Sau khi chän x¸c ®Þnh ®−îc s¬ bé chiÒu cao x©y dùng ®µi, chñng lo¹i
b¬m cÊp 2, tiÕn hµnh lo¹i bá nguån, ®−a ®µi, b¬m vµ bÓ vµo s¬ ®å tÝnh thùc. Sau
®ã tiÕn hµnh ®iÒu chØnh ®ång thêi m¹ng l−íi, ®µi n−íc, bÓ chøa vµ b¬m cÊp 2
theo tr×nh tù nªu trªn.




Trang:- 41 – Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)
tμi liÖu H−íng dÉn ®å ¸n m«n häc: thiÕt kÕ m¹ng l−íi cÊp n−íc
Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)




PhÇn thø ba: thÓ hiÖn b¶n vÏ
i. néi dung vµ yªu cÇu thÓ hiÖn
Tr−íc khi thÓ hiÖn b¶n vÏ cña ®å ¸n, sinh viªn cÇn xem l¹i nh÷ng quy
c¸ch vÏ kü thuËt vÒ: Bè côc b¶n vÏ, chö viÕt, ®−êng nÐt, c¸ch ghi c¸c con sè trªn
b¶n vÏ, c¸c quy −íc vÒ ký hiÖu ghi chó...®ång thêi «n l¹i c¸ch sö dông mµu, t«
mµu ®èi víi c¸c khu chøc n¨ng kh¸c nhau trªn b¶n ®å theo quy ®Þnh chung ®èi
víi b¶n vÏ quy ho¹ch.
§å ¸n yªu cÇu thÓ hiÖn trªn c¸c khæ giÊy A1.
- B¶n vÏ s« 1: MÆt b»ng quy ho¹ch ph¸t triÓn kh«ng gian, trªn ®ã cã thÓ
hiÖn thªm sè liÖu ®Þa h×nh cña Khu vùc thiÕt kÕ, tû lÖ 1/5000÷1/20000. Khi thÓ
hiÖn cÇn l−u ý:
+ Lµm râ ranh giíi nghiªn cøu; ThÓ hiÖn ®−êng ®ång møc, cao ®é mÆt ®Êt
thiÕt kÕ t¹i c¸c nót giao th«ng.
+ Dïng mµu hoÆc ký hiÖu ®Ó ph©n biÖt c¸c khu chøc n¨ng.
- B¶n vÏ sè 2: MÆt b»ng m¹ng l−íi cÊp n−íc, tû lÖ 1/5000÷1/20000. Trong
®ã thÓ hiÖn vÞ trÝ c¸c c«ng tr×nh ®¬n vÞ trong hÖ thèng cÊp n−íc, c¸c tuyÕn èng vµ
sè liÖu thuû lùc kÌm theo. Khi thÓ hiÖn cÇn chó ý:
+ B¶n vÏ sè 2 ph¶i ®−îc thÓ hiÖn chång lªn b¶n vÏ cã néi dung nh− b¶n vÏ
sè 1, tuy nhiªn khi ®ã néi dung cña b¶n vÏ sè 1 cÇn thÓ hiÖn nh¹t h¬n vµ bá bít
mét sè chi tiÕt kh«ng ¶nh h−ëng nh−: Tªn ®−êng, nÐt thÓ hiÖn vØa hÌ...
+ ThÓ hiÖn næi bËt c¸c tuyÕn èng vµ c¸c c«ng tr×nh ®¬n vÞ trong hÖ thèng
cÊp n−íc, trong ®ã c¸c tuyÕn èng chÝnh cÇn thÓ hiÖn næi bËt nhÊt. Trªn c¸c ®o¹n
èng chi trÞ sè chiÒu dµi, ®−êng kÝnh (L-D). Ghi ký hiÖu nót trªn m¹ng l−íi; vÞ trÝ
tr¹m xö lÝ, ®µi n−íc b»ng c¸c ch÷ sè Lam·.



Trang:- 42 – Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)
tμi liÖu H−íng dÉn ®å ¸n m«n häc: thiÕt kÕ m¹ng l−íi cÊp n−íc
Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)

- B¶n vÏ sè 3: Néi dung thÓ hiÖn: Chi tiÕt ho¸ tõ 1÷2 vßng m¹ng l−íi cÊp
n−íc; Chi tiÕt cÊu t¹o mét c«ng tr×nh ®iÓn h×nh nh−: GiÕng th¨m; èng qua ®−êng
giao th«ng; èng qua s«ng...Khi thÓ hiÖn cÇn l−u ý:
+ PhÇn chi tiÕt ho¸ cã tû lÖ tuú chän sao cho thÓ hiÖn ®−îc hÕt c¸c phô
tïng, thiÕt bÞ vµ dÔ nh×n.
+ PhÇn giÕng th¨m; èng qua ®−êng giao th«ng; èng qua s«ng cã tû lÖ tõ
1/25÷1/100 tuú tõng chi tiÕt.
- B¶n vÏ sè 4: ThiÕt kÕ kü thuËt 1 ®o¹n èng cÊp n−íc. B¶n vÏ cÇn thÓ hiÖn:
+ MÆt b»ng ®o¹n èng trªn ®−êng giao th«ng, tû lÖ 1/500. Víi tû lÖ nµy,
trªn ®−êng giao th«ng ®· thÓ hiÖn râ c¸c c«ng tr×nh d©n dông hai bªn ®−êng, c¸c
®−êng ngâ, c©y xanh, cét ®iÖn...
+ ThÓ hiÖn vÞ trÝ c¸c thiÕt bÞ nh− van, häng cøu ho¶... hay c¸c nh¸nh trÝch
n−íc tõ ®−êng èng vµo m¹ng ph©n phèi nÕu cã.
+ Tr¾c däc ®o¹n èng, thÓ hiÖn trªn tr¾c däc tuyÕn ®−êng víi tû lÖ ngang
1/500 vµ tû lÖ ®øng 1/50.
+ Chi tiÕt ®iÓn h×nh mÆt c¾t ngang m−¬ng ®Æt èng, gèi ®ì èng; chi tiÕt l¾p
®Æt häng cøu ho¶; c¸ch nèi èng... tû lÖ tõ 1/5÷1/25 tuú tõng chi tiÕt.
ii. MÉu khung tªn vµ b×a thuyÕt minh
1. MÉu b×a thuyÕt minh


Tr−êng §¹i häc KiÕn tróc Hµ néi
Bé m«n cÊp n−íc




thuyÕt minh ®å ¸n m«n häc:
m¹ng l−íi cÊp n−íc


(tªn ®å ¸n)


Gi¸o viªn h−íng dÉn:
Trang:- 43 – Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)
Sinh viªn thùc hiÖn:
tμi liÖu H−íng dÉn ®å ¸n m«n häc: thiÕt kÕ m¹ng l−íi cÊp n−íc
Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)




2. MÉu khung tªn

Tr−êng §H KiÕn tróc (Tªn ®å ¸n) Sè hiÖu b¶n vÏ:
Hµ néi
TØ lÖ:
Bé m«n cÊp n−íc (Tªn b¶n vÏ)




4000
Gi¸o viªn h−íng dÉn (Hä vµ tªn GV) (Ch÷ ký cña GV) Líp: Ngµy hoµn thµnh:

Sinh viªn thùc hiÖn (Hä vµ tªn SV) (Ch÷ ký cña SV) N¨m thø:

4000 3500 3500 3500 3500

18000




Trang:- 44 – Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)
tμi liÖu H−íng dÉn ®å ¸n m«n häc: thiÕt kÕ m¹ng l−íi cÊp n−íc
Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)




phÇn iv. vÝ dô tÝnh to¸n
i. ®Ò tµi
TÝnh to¸n thuû lùc m¹ng l−íi vµ c¸c c«ng tr×nh liªn quan b»ng phÇn mÒm
Epanet cho mét ®« thÞ cã s¬ ®å m¹ng l−íi vµ sè liÖu tÝnh to¸n nh− sau:
1. S¬ ®å m¹ng l−íi cÊp n−íc.
600 m 600 m
4 5 6
400 m




400 m




400 m
Vïng I
600 m
C D
1 2 3
600 m 600 m
400 m

400 m




400 m

400 m




400 m

Tr¹m b¬m
cÊp 2 Vïng
600 m 600 m
7 8 9
20 m 100 m 600 m ph¸t triÓn
A B
m




13 14 15 t−¬ng lai
100




600 m 600 m
Tr¹m xö lý
400 m




400 m
400 m




§µi n−íc
600 m 600 m
10 11 12
Ghi chó:
400 m
400 m




400 m




Vïng II
A - Nót m¹ng cÊp I
2 - Nót m¹ng cÊp II 600 m 600 m
16 17 18
2. Sè liÖu quy ho¹ch.
Sè l−îng
TT ChØ tiªu quy ho¹ch
Vïng I Vïng II


Trang:- 45 – Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)
tμi liÖu H−íng dÉn ®å ¸n m«n häc: thiÕt kÕ m¹ng l−íi cÊp n−íc
Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)

1 - D©n sè 20000 (ng−êi) 16000 (ng−êi)
2 - BÖnh viÖn 400 (g−êng)
3 - Tr−êng häc 2000 (häc sinh)
4 - Khu c«ng nghiÖp A 100 (ha)
5 - Khu c«ng nghiÖp B 50 (ha)
6 - DiÖn tÝch giao th«ng 40 (ha) 40 (ha)
7 - DiÖn tÝch c©y xanh 20 (ha) 20 (ha)
ii. TÝnh to¸n thuû lùc m¹ng l−íi
1. X¸c ®Þnh c«ng suÊt tiªu thô
1.1. TÝnh to¸n x¸c ®Þnh quy m« dïng n−íc:
C«ng suÊt (m3/ngµy)
TT Lo¹i nhu cÇu C«ng thøc ¸p dông
Vïng I Vïng II
I C«ng suÊt tiªu thô cña
tõng lo¹i nhu cÇu.

∑ q .N .k
1 - N−íc sinh ho¹t 6000 4800
ng max
QSH =
i i
. fi
1000
2 - N−íc dïng cho c«ng
tr×nh c«ng céng:
qi .N i
qi =
+ BÖnh viÖn. 120
1000
+ Tr−êng häc. 40

QCTCC
Tæng: 120 40
3 - N−íc dïng cho c«ng
nghiÖp:
+ Khu c«ng nghiÖp A. QCN =qcn.Fcn 2000
+ Khu c«ng nghiÖp B. 2000
QCN
Tæng: 2000 2000
4 - N−íc t−íi:
n.Ft .qt
+ T−íi ®−êng. 150 150
Qt =
1000
+ T−íi c©y. 150 150


Trang:- 46 – Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)
tμi liÖu H−íng dÉn ®å ¸n m«n häc: thiÕt kÕ m¹ng l−íi cÊp n−íc
Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)

QT−íi
Tæng: 300 300
II C«ng suÊt tiªu thô: Qtt=a.QSH.+ QT−íi+ QCN + 9020 7620
+ QCTCC (a=1,1)
III C«ng suÊt cÇn ph¸t vµo Qml=b. Qtt 10373 8763
m¹ng l−íi cÊp II: (b=1,15)


1.2. L−u l−îng n−íc ch÷a ch¸y cña toµn ®« thÞ:
q cc .n.3.3600.k 20.2.3.3600.1
Qcc = = = 432 (m3/ngµy)
1000 1000
1.3. C«ng suÊt tr¹m xö lý:
QXL= c.(QVIml + QVIIml) + Qcc = 1,1.(10373 + 8763) + 432 = 21481,6 (m3/ngµy)
Lµm trßn: QXL = 21500 (m3/ngµy)
2. TÝnh thuû lùc m¹ng l−íi cÊp n−íc
2.1. Chän vËt liÖu èng vµ c¸c th«ng sè thuû lùc cÇn ®¹t ®−îc:
- M¹ng cÊp I, sö dông èng gang.
- M¹ng cÊp II, sö dông èng nhùa HDPE.
- ¸p lùc lín nhÊt trong m¹ng cÊp II, Hmax=30m.
- ¸p lùc lín nhÊt trong m¹ng cÊp II, Hmax=60m.
- ¸p lùc nhá nhÊt trong m¹ng cÊp II, Hmax=18m (§ñ cÊp n−íc cho ng«i
nhµ 3 tÇng).
2.2. §¸nh sè nót vµ x¸c ®Þnh chiÒu dµi tÝnh to¸n c¸c ®o¹n èng.
Sè TT §o¹n èng ChiÒu dµi ChiÒu dµi tÝnh to¸n (m)
α
thùc (m) l(I)
m¹ng cÊp II
I Khu vùc I
1 1-2 600 1 600
2 2-3 600 1 300
3 4-5 600 1 600
4 5-6 600 1 600


Trang:- 47 – Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)
tμi liÖu H−íng dÉn ®å ¸n m«n häc: thiÕt kÕ m¹ng l−íi cÊp n−íc
Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)

5 7-8 600 0,5 300
6 8-9 600 0,5 300
7 1-4 400 1 400
8 2-5 400 1 400
9 3-6 400 1 400
10 1-7 400 1 400
11 2-8 400 1 400
12 3-9 400 1 400
Tæng 6000 5400
II Khu vùc II
1 10-11 600 1 600
2 11-12 600 1 600
3 13-14 600 0,5 300
4 14-15 600 0,5 300
5 16-17 600 1 600
6 17-18 600 1 600
7 10-13 400 1 400
8 11-14 400 1 400
9 12-15 400 1 400
10 11-16 400 1 400
11 12-17 400 1 400
12 13-18 400 1 400
Tæng 6000 5400
m¹ng cÊp I
1 A-B 600 0 0
2 C-D 600 0 0
3 A-C 400 0 0
4 B-D 400 0 0
5 §µi-A 100 0 0


Trang:- 48 – Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)
tμi liÖu H−íng dÉn ®å ¸n m«n häc: thiÕt kÕ m¹ng l−íi cÊp n−íc
Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)

6 TB2-A 100 0 0
7 A-13 10 0 0
8 D-2 10 0 0
Tæng 2220 0


2.3. X¸c ®Þnh c¸c l−u l−îng ®Æc tr−ng.
- L−u l−îng däc ®−êng ®¬n vÞ:
Qdd
(l / s.m)
q®v =
∑ ltt
Qd®= Qml – Qt.tr (l/s)
+ Vïng I:
10373 − 2120
= 0,017689 (l / s.m)
qI®v =
(24.3,6).5400

+ Vïng II:
8763 − 2040
= 0,014410 (l / s.m)
qII®v =
(24.3,6).5400

- L−u l−îng däc ®−êng:
qd®(i) = q®v.ltt(i)(l/s)
B¶ng thèng kª l−u l−îng däc ®−êng
Sè §o¹n èng ChiÒu dµi ChiÒu dµi L−u l−îng L−u l−îng
TT thùc (m) tÝnh to¸n ®¬n vÞ däc däc ®−êng
(m) ®−êng (l/s) (l/s)
1 1-2 600 600 0,017689 10,6134
2 2-3 600 600 10,6134
3 4-5 600 600 10,6134
4 5-6 600 600 10,6134
5 7-8 600 300 5,3068
6 8-9 600 300 5,3068
7 1-4 400 400 7,0756
8 2-5 400 400 7,0756


Trang:- 49 – Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)
tμi liÖu H−íng dÉn ®å ¸n m«n häc: thiÕt kÕ m¹ng l−íi cÊp n−íc
Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)

9 3-6 400 400 7,0756
10 1-7 400 400 7,0756
11 2-8 400 400 7,0756
12 3-9 400 400 7,0756
Tæng 6000 5400 95,5208
1 10-11 600 600 0,014410 8,6458
2 11-12 600 600 8,6458
3 13-14 600 300 4,3229
4 14-15 600 300 4,3229
5 16-17 600 600 8,6458
6 17-18 600 600 8,6458
7 10-13 400 400 5,7639
8 11-14 400 400 5,7639
9 12-15 400 400 5,7639
10 11-16 400 400 5,7639
11 12-17 400 400 5,7639
12 12-18 400 400 5,7640
6000 5400 77,8125
1 A-B 600 0 0,000000 0,000
2 C-D 600 0 0,000
3 A-C 400 0 0,000
4 B-D 400 0 0,000
5 §µi-A 100 0 0,000
6 TB2-A 100 0 0,000
7 A-13 10 0 0,000
8 D-2 10 0 0,000
Tæng 2220 0 0,000
- X¸c ®Þnh l−u l−îng nót (qnót):
1n i
∑ qdd (l / s)
qnót =
2 i =1


Trang:- 50 – Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)
tμi liÖu H−íng dÉn ®å ¸n m«n häc: thiÕt kÕ m¹ng l−íi cÊp n−íc
Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)

B¶ng thèng kª l−u l−îng nót

TT Tªn nót C¸c ®o¹n tËp L−u l−îng däc L−u l−îng
trung t¹i nót ®−êng (l/s) nót (l/s)
Vïng I
10,6134
1-2
7,0756
1 1 12,3823
1-4
1-7 7,0756
1-2 10,6134
2-3 10,6134
2 2 17,6890
2-5 7,0756
2-8 7,0756
0,0000
D-2
10,6134
2-3
7,0756
3 3 12,3823
3-6
3-9 7,0756
1-4 7,0756
4 4 8,8445
4-5 10,6134
4-5 10,6134
5 5 14,1512
5-6 10,6134
2-5 7,0756
5-6 10,6134
6 6 8,8445
3-6 7,0756
7-1 7,0756
7 7 6,1912
5,3068
7-8
7-8 5,3068
8 8 8,8446
8-9 5,3068
2-8 7,0756
3-9 7,0756
9 9 6,1912
5,3068
8-9
Tæng 9 95,5208 95,5208
Trang:- 51 – Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)
tμi liÖu H−íng dÉn ®å ¸n m«n häc: thiÕt kÕ m¹ng l−íi cÊp n−íc
Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)


Vïng II
8,6458
10-11
5,7639
10 10 10,0868
10-13
5,7639
10-16
10-11 8,6458
11-12 8,6458
11 11 14,4097
5,7639
11-15
5,7639
11-18
8,6458
11-12
5,7639
12 12 10,0869
12-15
5,7640
12-18
10-13 5,7639
4,3229
13 13 13-14 5,0434
0,000
A-13
13-14 4,3229
14 14 7,2048
14-15 4,3229
11-14 5,7639
14-15 5,7639
15 15 5,0434
4,3229
12-15
10-16 5,7639
16 16 7,2049
16-17 8,6458
16-17 8,6458
17 17 11,5277
17-18 8,6458
11-17 5,7639
17-18 8,6458
18 18 7,2049
12-18 5,7640
Tæng 9 77,8125 77,8125
19 A 0,0000
20 B 0,0000


Trang:- 52 – Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)
tμi liÖu H−íng dÉn ®å ¸n m«n häc: thiÕt kÕ m¹ng l−íi cÊp n−íc
Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)


21 C 0,0000
22 D 0,0000

2.4. NhËp sè liÖu vµo ch−¬ng tr×nh Epanet:




Trang:- 53 – Vietnamwater-http://moitruongnuoc.com (st)
Đề thi vào lớp 10 môn Toán |  Đáp án đề thi tốt nghiệp |  Đề thi Đại học |  Đề thi thử đại học môn Hóa |  Mẫu đơn xin việc |  Bài tiểu luận mẫu |  Ôn thi cao học 2014 |  Nghiên cứu khoa học |  Lập kế hoạch kinh doanh |  Bảng cân đối kế toán |  Đề thi chứng chỉ Tin học |  Tư tưởng Hồ Chí Minh |  Đề thi chứng chỉ Tiếng anh
Theo dõi chúng tôi
Đồng bộ tài khoản