Hướng tới một khung hành động chiến lược về thay đổi Khí hậu

Chia sẻ: Hoang Ly | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:54

0
377
lượt xem
204
download

Hướng tới một khung hành động chiến lược về thay đổi Khí hậu

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Nhằm giải quyết vấn đề thay đổi khí hậu toàn cầu là trung tâm của chương trình nghị sự về giảm đói nghèo và phát triển, diễn tiến của CEIF dẫn đến nhiệm vụ xây dựng Khung hành động Chiến lược về biến đổi khí hậu với sự tham gia của WBG, nêu lên được vai trò của WBG trong việc đẩy mạnh và phát triển ứng dụng công nghệ

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Hướng tới một khung hành động chiến lược về thay đổi Khí hậu

  1. HƯỚNG TỚI MỘT KHUNG HÀNH ĐỘNG CHIẾN LƯỢC VỀ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU VÀ PHÁT TRIỂN CHO CÁC TỔ CHỨC THUỘC NGÂN HÀNG THẾ GIỚI BẢN DỰ THẢO LẤY Ý KIẾN Ngày 27 tháng 3 năm 2008
  2. DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT AAA Hỗ trợ Tư vấn và Phân tích AfDB Ngân hàng Phát triển Châu Phi AFR Các nước Châu Phi BNPP Chương trình Hợp tác Ngân hàng Hà Lan C02 Cácboníc CCRIF Quỹ Bảo hiểm rủi ro khu vực Caribê CDM Cơ chế phát triển sạch CEA Phân tích môi trường vùng CEB Tóm lược Ban điều phối hợp tác của Liên hợp quốc CEIF Năng lượng sạch cho Khung hành động về Đầu tư Phát triển CF Tài chính cácbon CFL Đèn compắc huỳnh quang CFU Đơn vị tài chính cácbon CIF Quỹ Đầu tư Khí hậu CODE Cam kết về Phát triển Hiệu quả COP Hội nghị các bên liên quan CPF Quỹ Cộng tác về Cácbon CSD Uỷ ban Phát triển Bền vững của Liên hợp quốc DEC Cục Phát triển Kinh tế EAP Khu vực Đông Á Thái Bình Dương ECA Khu vực Trung Á và Châu Âu EE Hiệu quả năng lượng ESMAP Chương trình Hỗ trợ Quản lý Ngành Năng lượng FCPF Quỹ Hợp tác Cácbon liên quan đến rừng FLEG Quản lý và thực thi Luật Lâm nghiệp GDP Tổng sản phẩm quốc dân GEF Quỹ Môi trường Toàn cầu GFDRR Quỹ Toàn cầu về Giảm thiểu và Phục hồi sau Thảm hoạ GHG Khí nhà kính GPG Hàng hoá công cộng toàn cầu IBRD Ngân hàng Quốc tế về Tái thiết và Phát triển IDA Hiệp hội Phát triển Quốc tế IEA Tổ chức Năng lượng Quốc tế IEG Nhóm đánh giá độc lập IFC Hợp tác Tài chính Quốc tế IFI Viện Tài chính Quốc tế IGCC Chu trình lồng ghép khí hoá IPCC Ủy ban Quốc tế về Biến đổi Khí hậu ISDR Chiến lược Quốc tế về Giảm thiểu Thảm hoạ KAP Chương trình Thích nghi Kiribati LAC Các nước Châu Mỹ La tinh và Vùng Caribê LDCF Quỹ Các quốc gia kém phát triển MDB Ngân hàng Phát triển Đa phương MDG Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ 2
  3. MENA Vùng Bắc Phi và Trung Đông MER Tỉ lệ Trao đổi thị trường MFI Viện Tài chính Đa quốc gia MIGA Đảm bảo đầu tư Đa phương NAPA Chương trình Hành động Quốc gia về Giảm thiểu NGO Tổ chức Phi chính phủ ODA Hỗ trợ Phát triển quốc tế OECD Tổ chức về Hợp tác Kinh tế và Phát triển OVP Phó Chủ Tịch điều hành PHRD Phát triển Nguồn nhân lực và Chính sách PPP Bình đẳng trong mua bán năng lượng PREM Mạng lưới Quản lý Kinh tế và Giảm Đói nghèo PROFOR Chương trình về Rừng PSIA Phân tích Tác động Xã hội và Nghèo đói RDB Ngân hàng Phát triển vùng RE Tái lượng có khả năng tái sinh RE/EE Hiệu quả Năng lượng và Năng lượng tái tạo REDD Phát thải từ Thoái hoá và Phá rừng SAR Vùng Nam Á SCCF Quỹ Biến đổi Khí hậu SDN Mạng lưới Phát triển Bền vững SEA Đánh giá Môi trường Chiến lược SFCC Khung Chiến lược về Biến đổi Khí hậu SPA Ưu tiến chiến lược đối với Quá trình Thực hiện và Thích nghi SSA Vùng Saharan, Châu Phi TA Hỗ trợ Kỹ thuật TFESSD Quỹ Uỷ thác về Phát triển Bền vững Xã hội và Môi trường UNDP Chương trình Phát triển Liên hợp quốc UNEP Chương trình Môi trường Liên hợp quốc UNFCCC Công ước Khung của Liên hợp quốc về Biến đổi khí hậu UNISDR Chiến lược Quốc tế về Giảm thiểu thảm hoạ của Liên hợp Quốc WB Ngân hàng Thế giới WBG Các Tổ chức trực thuộc Ngân hàng Thế giới WDR Báo cáo Phát triển Thế giới WEF Diễn đàn Kinh tế Thế giới WRI Viện Tài nguyên Thế giới WTO Tổ chức Thương mại Thế giới 3
  4. MỤC LỤC Tóm tắt nội dung: ............................................................................................................... 5 A. Thông tin chung và lý do ............................................................................................. 11 B. Mục tiêu và các nguyên tắc hướng dẫn: ....................................................................... 15 C. Khuôn khổ hành động: Các nguyên tắc chính ............................................................ 18 D. Triển khai Khung Hành động: Các Vấn đề Cơ bản và Phương pháp tiếp cận. ........ 22 Nguyên tắc 1: Mở rộng Hoạt động Tiếp cận nhằm lồng ghép Quá trình Thích nghi và Giảm thiểu với các Chiến lược Phát triển..................................................................... 22 Nguyên tắc 2: Củng cố các nỗ lực huy động và phân bổ tài chính ............................... 30 Nguyên tắc 3: Mở rộng vai trò của WBG trong phát triển các thị trường mới............ 36 Nguyên tắc 4: Khai thác nguồn lực của khối tư nhân cho phát triến thân thiện với môi trường ............................................................................................................................ 37 Yếu tố 5: Làm rõ vai trò của WBG trong việc đẩy mạnh phát triển và ứng dụng công nghệ ............................................................................................................................... 38 Nguyên tắc 6: Đẩy mạnh Nghiên cứu Chính sách, quản lý tri thức và xây dựng năng lực .................................................................................................................................. 40 E. Khung kết quả: ............................................................................................................. 42 G. Kết luận và phản hồi .................................................................................................... 44 H. Nguy cơ ........................................................................................................................ 45 I. Khung thời gian và các mốc quan trọng ...................................................................... 46 PHỤ LỤC 1: BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU VÀ CÁC KHU VỰC ẢNH HƯỞNG: CÁC RỦI RO, TÁC ĐỘNG VÀ MỨC PHÁT THẢI ................................................................................. 47 PHỤ LỤC 2: KHUNG HÀNH ĐỘNG CHIẾN LƯỢC VỀ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU VÀ PHÁT TRIỂN: CÁC NỘI DUNG CHÍNH CỦA BẢN DỰ THẢO ............................................... 54 4
  5. HƯỚNG TỚI MỘT KHUNG HÀNH ĐỘNG CHIẾN LƯỢC VỀ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU VÀ PHÁT TRIỂN CHO CÁC TỔ CHỨC THUỘC NGÂN HÀNG THẾ GIỚI Tóm tắt nội dung: 1. Giải quyết vấn đề thay đổi khí hậu toàn cầu là trung tâm của chương trình nghị sự về giảm đói nghèo và phát triển. Trong báo cáo đánh giá lần thứ tư, Hội đồng liên Chính phủ về Biến đổi Khí hậu (IPCC) chỉ rõ rằng khí hậu toàn cầu đang nóng lên và sự chậm trễ trong việc giảm phát thải khí nhà kính (GHG) sẽ hạn chế các cơ hội đạt được sự ổn định cao hơn và làm tăng nguy cơ diễn ra những ảnh hưởng nghiêm trọng do biến đổi khí hậu. Cùng với sự gia tăng về mức độ biến đổi khí hậu và các rủi ro do ảnh hưởng của biến đổi khí hậu, các quốc gia và cộng đồng nghèo nhất sẽ là những đối tượng phải chịu các tác động tiêu cực sớm nhất và nặng nề nhất. Biến đổi khí hậu có thể làm đảo ngược những thành tựu phát triển và gây khó khăn trong quá trình thực hiện các Mục Tiêu Phát triển Thiên Niên Kỷ như xoá đói giảm nghèo, chống lại các bệnh truyền nhiễm và đảm bảo bền vững về môi trường. Để đối phó một cách hiệu quả với biến đổi khí hậu, cần kết hợp giữa việc giảm thiểu - để tránh tình trạng không thể quản lý được – và thích nghi - để quản lý những rủi ro không thể tránh khỏi. 2. Năm vừa qua là năm chứng kiến sự nhất trí rất cao về tầm quan trọng của việc giải quyết các vấn đề về biến đổi khí hậu như đã được trình bày rất cô đọng trong thoả thuận về Công ước Khung của Liên Hợp Quốc vế biến đổi khí hậu (UNFCCC) tại Hội nghị các bên tham gia (COP) 13 tại Bali, là Hội nghị được tổ chức nhằm khởi động các cuộc đàm phán nhằm đạt được sự hợp tác lâu dài từ tất cả các quốc gia. Khuôn khổ của các cuộc đàm phán xoay quanh việc giảm nhẹ mức độ biến đổi khí hậu (kể cả việc lần đầu tiên có xem xét đến việc giảm phát thải khí nhà kính do quá trình phá hủy rừng và suy thoái đất), các biện pháp thích nghi, chuyển giao và phát triển công nghệ cũng như cung cấp các nguồn tài chính để hỗ trợ cho các hoạt động ở các nước đang phát triến. Nếu so với các nước phát triển, các nước đang phát triển có tổng lượng phát thải khí nhà kính từ trước đến nay và mức tiêu thụ năng lượng trên đầu người thấp hơn song lại có nguy cơ hứng chịu những tác động do biến đổi khí hậu cao hơn. Do vậy, các quốc gia đang phát triển hi vọng đạt được các thỏa thuận hợp tác hỗ trợ về tài chính theo nguyên tắc chung nhưng vẫn trên cơ sở đảm bảo trách nhiệm riêng đối với từng quốc gia để giúp họ trong quá trình chuyển dịch nhằm đạt được sự tăng trưởng phát thải ít cácbon mà đồng thời vẫn không làm ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận nhiên liệu, mục tiêu phát triển và các nỗ lực thích nghi. Điểm quan trọng là những nguồn tài chính này phải là các nguồn hỗ trợ bổ sung vào nguồn Viện trợ Phát triển chính thức (ODA) hiện tại để không cạnh tranh với các hoạt động hướng tới đạt được các Mục tiêu Phát triến Thiên Niên Kỷ (MDGs). 3. Các tổ chức thuộc Ngân hàng Thế giới (WBG) đã tích luỹ được nhiều kinh nghiệm trong việc giải quyết biến đổi khí hậu trong bối cảnh phát triển và giảm đói nghèo, gần đây nhất là thông qua Khung hành động về Năng lượng Sạch cho Đầu tư 5
  6. Phát triển (CEIF) (xem Phụ lục 1). CEIF đã đạt được những kết quả đáng khen ngợi: cho vay để tiến hành tiếp cận các nguồn năng lượng và các dự án sử dụng nguồn năng lượng phát thải ít cácbon, và kinh doanh tín chỉ phát thải cácbon đã tăng đáng kể. Nhận thức ngày càng tăng về những ảnh hưởng của biến đổi khí hậu được phản ánh trong Chiến lược Hỗ trợ Quốc gia (CASs) và một chương trình ngày càng gia tăng về các báo cáo phân tích và dự án thí điểm. Hiện đang bắt đầu triển khai các công việc về những cơ chế đổi mới đối với nguồn ngân sách chi cho khí hậu ở cả hai khía cạnh là giảm thiểu và thích nghi. WBG là cơ quan thực thi của GEF, vốn là nhà cho vay chính cho các hoạt động về năng lượng có khả năng tái tạo và hiệu quả sử dụng năng lượng (RE/EE), một đơn vị tiên phong trong thị trường kinh doanh tín chỉ cácbon và là người hỗ trợ, tạo điều kiện cho việc cải cách ngành năng lượng, đưa ra các sáng kiến tiết kiệm và sử dụng năng lượng có hiệu quả và các hoạt động bảo vệ môi trường tốt hơn. 4. Diễn tiến của CEIF đã dẫn đến nhiệm vụ xây dựng Khung Hành động Chiến lược về biến đổi khí hậu với sự tham gia của WBG. CEIF là một bước quan trọng trong việc đẩy nhanh tốc độ đầu tư cho ngành năng lượng phát thải ít carbon trong khi thúc đẩy nhận thức của WBG về hành động bảo vệ khí hậu bao gồm cả việc giảm thiểu và thích nghi với sự biến đổi. Tại cuộc họp thường niên năm 2007, Uỷ ban Phát triển đã hoan nghênh những tiến bộ đạt được trong việc áp dụng CEIF, ghi nhận tầm quan trọng sống còn của việc tiếp cận năng lượng tới sự phát triển, kêu gọi quản lý để xây dựng một khung hành động chiến lược có sự tham gia của WBG, bao gồm trợ giúp nỗ lực của các nước đang phát triển trong việc thích nghi với biến đổi khí hậu và đạt được mục tiêu phát triển năng lượng phát thải ít carbon trong khi vẫn có thể giảm đói nghèo. Uỷ ban cũng kêu gọi đề cao hợp tác và sự đồng thuận giữa các đối tác phát triển khác trong khi thúc đẩy những nguồn lực bổ sung rất quan trọng cả từ nguồn công và tư nhân. 5. Khung hành động Chiến lược về Biến đổi Khí hậu và Phát triển (SFCCD) cho WBG sẽ được đề xuất để Ban giám đốc phê duyệt vào tháng 9 năm 2008 và theo đó sẽ được đem ra thảo luận vào Hội nghị thường niên năm 2008. Bản thảo đầu tiên, nêu lên mục tiêu, nguyên tắc, cách tiếp cận và các vấn đề cơ bản, sẽ được phát ở cuộc họp mùa xuân năm 2008 cùng với Báo cáo thực hiện Kế hoạch Hành động về Năng lượng sạch cho Đầu tư Phát triển kèm theo Báo cáo thực hiện Kế hoạch hành động của WBG. Đây chính là nền tảng để khởi động Khung hành động chiến lược về biến đổi khí hậu mang tính toàn diện và đa lĩnh vực. 6. Việc đề xuất SFCCD là cách để làm rõ tầm nhìn của WBG trong quá trình lồng ghép các vấn đề biến đổi khí hậu với những thách thức phát triển, mà vẫn đảm bảo không làm giảm hiệu quả của các nỗ lực phát triển và giảm đói nghèo thông qua các hoạt động cả ở các quốc gia (bao gồm đối thoại chính sách, cho vay và các nghiên cứu phân tích về các quốc gia khách hàng) cũng như ở cấp địa phương và toàn cầu. SFCCD sẽ tạo nên khuôn khổ hành động chung, trong đó có chỉ rõ các ưu tiên, phương pháp tổ chức thực hiện và lộ trình cụ thể cho các hành động (kể cả việc giải quyết các trở ngại nội bộ) nhằm đạt được kết quả như đã định. 7. Việc mở rộng hoạt động của WGB về biến đổi khí hậu được đề xuất trên cơ 6
  7. sở nắm rõ các nguyên tắc sau: (a) phát triển kinh tế, giảm đói nghèo và đạt được các Mục tiêu Phát triển Thiên Niên Kỷ tại các quốc gia đang phát triển vẫn là những ưu tiên chính, (b) tiếp cận với các dịch vụ năng lượng và gia tăng sử dụng năng lượng ở các quốc gia đang phát triển có ý nghĩa cơ bản đối với việc đạt được những mục tiêu trên, và (c) việc thích nghi tốt với những biến đổi khí hậu đang diễn ra có ý nghĩa đặc biệt quan trọng để có thể duy trì và đẩy mạnh thành tựu phát triển đã đạt được ở đa số các quốc gia đang phát triển. Giải quyết các vấn đề về biến đổi khí hậu không được làm ảnh hưởng tới việc sử dụng các nguồn tài nguyên cơ bản phục vụ nhu cầu phát triển. WBG coi đây là những vấn đề trọng yếu nhất và đã chứng tỏ các cam kết của mình bằng việc cung cấp các nguồn tài chính từ các quỹ của mình nhằm tăng nguồn lực cho Hiệp hội Phát triển Quốc tế (IDA). 8. WBG sẽ tiếp tục mở rộng các hoạt động đã cam kết của mình về tăng cường khả năng tiếp cận năng lượng thông qua Kế hoạch Hành động về Cơ sở Hạ tầng Bền vững (sắp tới) và Kế hoạch Hành động cho Châu Phi. SFCCD sẽ giúp khai thác những cơ hội liên kết giữa các chương trình tiếp cận năng lượng với các chương trình về tài chính carbon và cung cấp các giải pháp chi phí - hiệu quả và đáng tin cậy thông qua các biện pháp sử dụng năng lượng có hiệu quả và năng lượng có khả năng tái tạo được. 9. Do tính chất đa chiều và đa khu vực của những thách thức, các hoạt động được đề xuất trong SFCCD sẽ bao trùm lên nhiều lĩnh vực, gồm năng lượng, giao thông vận tải, phát triển đô thị, tài nguyên nước, nông nghiệp, lâm nghiệp, công nghiệp, chính sách kinh tế và phát triển xã hội và con người. SFCCD sẽ xác nhận và giải quyết nhiều khía cạnh tác động tới phát triển do biến đổi khí hậu như kinh tế, tài chính, xã hội, giới và môi trường (kể cả những tác động có khả năng gây ảnh hưởng tới các điều kiện môi trường ở cấp toàn cầu khác, ví dụ như đa dạng sinh học). 10. Việc xây dựng SFCCD cũng được định hướng theo các nguyên tắc sau đây: (a) hỗ trợ quá trình UNFCCC; (b) giữ vai trò trung lập trong các cuộc đàm phán giữa các bên; (c) trợ giúp các quốc gia đang phát triển quản lý những thách thức mà biến đổi khí hậu mang lại và xác định được các cơ hội để cải thiện điều kiện khí hậu; (d) coi biến đổi khí hậu như là một vấn đề phát triển và kinh tế tổng thể thay vì chỉ xem xét nó như một vấn đề môi trường đơn thuần, điều này đòi hỏi sự tham gia và lãnh đạo của các bộ chịu trách nhiệm trực tiếp về phát triển và tài chính; (e) hiểu rõ tầm quan trọng của việc phối hợp hoạt động do trên chính trường quốc tế sẽ có rất nhiều bên liên quan với các trách nhiệm khác nhau cùng tham gia để giải quyết một vấn đề; và (f) xây dựng SFDCCF như một phần không thể thiếu trong chiến lược của Ngân hàng Thế giới để thực hiện toàn cầu hoá một cách toàn diện và vững chắc. 11. Biến đổi khí hậu là thách thức toàn cầu diễn ra trên một quy mô không thể lường trước nên đòi hỏi phải có sự hợp tác của rất nhiều đối tác phát triển, như hệ thống Liên Hợp Quốc, GEF, các ngân hàng phát triển khu vực, các nhà tài trợ song phương, khu vực tư nhân, các viện nghiên cứu và các nhóm xã hội dân sự. 7
  8. SFCCG sẽ quy định chi tiết vai trò và trách nhiệm của những nhân vật cốt cán trên chính trường quốc tế, định ra vị trí thích hợp mà WBG sẽ đảm nhận cũng như đề xuất những bước cụ thể để đạt được sự hợp tác bền vững giữa các bên chủ chốt trên cơ sở cùng nỗ lực và chia sẻ trách nhiệm. Tăng cường hợp tác với GEF trong lĩnh vực hỗ trợ tài chính cho các vấn đề biến đổi khí hậu sẽ được xem như trọng tâm hành động. 12. Để khai thác thế mạnh tương đối, WBG sẽ thông qua một khung hành động dựa trên sáu nội dung trụ cột sau đây: (a) tăng cường các biện pháp thực thi để lồng ghép những hoạt động hướng tới thích nghi với sự biến đổi và các hoạt động hướng tới giảm nhẹ mức độ biến đổi khí hậu trong các chiến lược phát triển; (b) tăng cường huy động và phân bổ tài chính; (c) mở rộng vai trò của WBG trong phát triển thị trường mới; (d) khai thác các nguốn lực từ khu vực tư nhân trong phát triển thân thiện với khí hậu; (e) làm rõ vai trò của WBG trong việc đẩy nhanh tốc độ phát triển và ứng dụng công nghệ; (f) tăng cường nghiên cứu chính sách, quản lý tri thức và xây dựng năng lực. 13. SFCCD xác định rõ tính cần thiết và nhu cầu khác biệt của các nhóm quốc gia khác nhau dựa trên các tiêu chuẩn: thu nhập (các cách tiếp cận khác nhau với các quốc gia thuộc Hiệp hội Phát triển Quốc tế (IDA) và Ngân hàng Tái thiết và Phát triển Quốc tế (IBRD)), năng lực thực hiện và áp lực xã hội (ví dụ như cần phải có chiến lược riêng cho các quốc gia không ổn định và đang có xung đột), nguy cơ bị tốn thương do các rủi ro từ biến đổi khí hậu (đặc biệt liên quan đến các quốc gia châu Phi, các quốc đảo nhỏ, các nước có bờ biển dài, sức ép về tài nguyên nước và tan chảy các sông băng), hồ sơ phát thải các khí nhà kính (ví dụ như mức độ phổ biến của việc sử dụng các nguồn năng lượng từ tài nguyên lâm nghiệp, nguồn phát thải chính khí nhà kính) và cơ cấu kinh tế cũng như sự phụ thuộc vào ngành năng lượng. Điểm mấu chốt cơ bản của SFCCD chính là việc đảm bảo được quyền sở hữu quốc gia trên nền tảng chiến lược về phục hồi các điều kiện khí hậu được thiết kế để đáp ứng nhu cầu cho từng quốc gia cụ thể trong đó có tận dụng cơ hội phát triển đã thấy rõ ở từng nước nhằm đạt được cùng lúc nhiều lợi ích khác nhau do việc phát thải ít carbon. Một yếu tố quan trọng nữa, đó là, phải tạo cơ hội phát triển cho tất cả các quốc gia đang phát triển, kể cả những nước phải phụ thuộc vào xuất khẩu nhiên liệu (ví dụ như các quốc gia dựa chủ yếu vào sản xuất dầu lửa). 14. SFCCD sẽ chỉ rõ cách thức khai thác sự phối hợp các nỗ lực chung trong nội bộ WBG nhằm giải quyết các vấn đề về biến đổi khí hậu. Đã bắt đầu triển khai các hoạt động nhằm xác định rõ các chiến lược cụ thể của từng cơ quan/tổ chức trong một khung hành động chung. Trong quá trình xây dựng SFCCD, sẽ tiếp tục phát triển các hoạt đồng này. Cần phải nhấn mạnh rằng, trong SFCCD sẽ xác định rất rõ các định hướng, nguyên tắc hành động và đề xuất một cách cụ thể các công cụ, sáng kiến để triển khai, những sản phẩm đầu ra sẽ đạt được ở cấp toàn cầu, cũng như nêu rõ biện pháp theo dõi quá trình thực hiện trên cơ sở đạt được sự đồng thuận và nhất trí chung về những thông điệp chính sẽ được truyền đạt tới các khách hàng và các bên liên quan khác không thuộc nội bộ. SFCCD không phải là khung chiến lược thay thế cho Tập đoàn Tài chính Quốc tế (IFC) hay Cơ quan Đảm bảo Đầu tư Đa phương (MIGA) cũng như các chiến lược kinh doanh cấp vùng và cấp ngành mà nó chỉ xác định một cách cụ 8
  9. thể và chi tiết hơn những hoạt động nhằm lồng ghép các vấn đề về khí hậu vào các hoạt động và dịch vụ của những tổ chức/cơ chế tài chính được đề cập ở trên. 15. Sự cần thiết phải huy động và cải tiến các cơ chế tài chính phục vụ cho biến đổi khí hậu nảy sinh từ bài học thực tiễn quan trọng đúc rút từ quá trình thực thi CEIF. Trong SFCCD, với việc chú trọng tới mở rộng quy mô của các hoạt động liên quan đến khí hậu thì một lẫn nữa sự cần thiết này lại được khẳng định mạnh mẽ hơn nữa. Trong quá trình lấy ý kiến các bên liên quan, WGB và các Ngân hàng Phát triển cấp vùng (RDBs) đang cùng nhau nỗ lực thành lập một danh mục các Quỹ Đầu tư Khí hậu (CIF). Các quỹ này sẽ bổ xung, xây dựng và tăng cường các hoạt động của các tổ chức/cơ chế tài chính hiện có như GEF, IDA, IBRD và IFC. Để xây dựng các đề xuất chi tiết hơn cho các quỹ Đầu tư Khí hậu, WBG sẽ cam kết triển khai các hoạt đông tham vấn rộng nhằm thu thập ý kiến bình luận của các bên liên quan để mở rộng danh sách các nhà tài trợ, tìm kiếm quan điểm của các nước nhận viện trợ tiềm năng cũng như các bên liên quan khác, và cải thiện hơn nữa việc thiết lập các quỹ và công cụ tài chính. Các sáng kiến khác để gia tăng hỗ trợ tài chính cho hoạt động liên quan đến khí hậu cũng đang được thảo luận. Là người tiên phong và tạo ra những tiến bộ đáng kể trong việc cung cấp tài chính cho hoạt động của thị trường tín chỉ carbon, WBG đang tiếp tục tạo điều kiện để phát triến và cải tiến thị trường carbon. 16. Hướng tới tương lai, SFCCD sẽ xem xét phương án huy động vốn từ cổ phiếu và vạch rõ các hoạt động bổ sung vào hệ thống các công cụ tài chính có sẵn và ngày càng gia tăng cũng như phác thảo một kế hoạch hành động nhằm: (a) thúc đẩy việc sử dụng sáng tạo và hiệu quả những công cụ tài chính đã có hoặc mới thiết lập trong các hoạt động của WGB như IBRD, IDA, IFC, MIGA, GEF, các quỹ CF, các sáng kiến về bảo hiểm khí hậu, v.v.; (b) tạo điều kiện thuận lợi để áp dụng các công cụ tài chính mới trong phạm vi đã xác định; (c) xác định những hạn chế và nhu cầu trong việc phát triển các sản phẩm mới, đặc biệt chú ý tới sự hợp tác giữa chính phủ và tư nhân trong điều chỉnh nguồn tài chính; và (d) tăng cường năng lực của các quốc gia đang phát triển nhằm sử dụng rộng rãi những công cụ này. 17. Do kiến thức và hiểu biết về biến đổi khí hậu vẫn đang trong giai đoạn tiếp tục khám phá và còn thiếu chắc chắn, đặc biệt trên khía cạnh kinh tế và xã hội, nên SFCCD sẽ được thiết kế một cách linh hoạt nhằm kịp thời bổ sung những hiểu biết mới và hỗ trợ cho các hoạt động mà lợi ích thực tế của nó vẫn sẽ còn tiếp tục được củng cố và khẳng định trong tương lai do tác động do biến đổi khí hậu cũng như kết quả của các đàm phán về biến đổi khí hậu. SFCCD sẽ có hiệu quả cao hơn nếu được phối hợp chặt chẽ với đề xuất “Báo cáo Phát triển Thế giới 2010 về Biến đổi Khí hậu” và các báo cáo phân tích khác (ví dụ như chương trình nghiên cứu toàn cầu về kinh tế để thích ứng với biến đổi khí hậu, hay nghiên cứu về chính sách kinh tế và biến đổi khí hậu trong khuôn khổ PREM cũng như các chương trình nghiên cứu đang được tiến hành và mở rộng trong khuôn khổ DEC). Những phát hiện có được từ các chương trình này cũng như các nghiên cứu khác sẽ cung cấp thông tin cho quá trình xây dựng và thực thi SFCCD. 18. Thông qua thực hiện một quy trình tham vấn rộng, SFCCD sẽ được xây dựng trên cơ sở các ý kiến góp ý của rất nhiều bên liên quan chính như các 9
  10. khách hàng là các nước đang phát triển, các đối tác phát triển (các cơ quan của Liên Hợp Quốc, các Ngân hàng Phát triển khu vực, các nhà tài trợ song phương), khối tư nhân và các tổ chức xã hội dân sự. Trong quá trình xây dựng SFCCD, sẽ đặc biệt quan tâm tới việc tìm hiểu và nắm rõ các nhu cầu cũng như mối quan tâm của những cố đông của WBG từ các quốc gia đang phát triển và chứng thực được việc lồng ghép và phản ánh những quan điểm của các quốc gia này trong khi xây dựng SFCCD . 10
  11. HƯỚNG TỚI MỘT KHUNG HÀNH ĐỘNG CHIẾN LƯỢC VỀ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU VÀ PHÁT TRIỂN CHO CÁC TỔ CHỨC THUỘC NGÂN HÀNG THẾ GIỚI Biến đổi khí hậu là “một thách thức đối với phát triển, kinh tế và đầu tư”. Nó mở ra một cơ hội chuyển dịch cơ cấu kinh tế và xã hội mà có thể sẽ là cơ sở để đạt được toàn cầu hoá một cách vững chắc và toàn diện. Chính vì thế mà giải quyết các vấn đề biến đổi khí hậu trở thành nội dung cốt lõi của chương trình nghị sự về phát triển.” Robert Zoellick Hội nghị về Biến đổi Khí hậu của LHQ tại Bali, Inđônêxia, Tháng 12 năm 2007 A. Thông tin chung và lý do 1. Biến đối khí hậu thể hiện thách thức cấp thiết đối với sự thịnh vượng của mọi quốc gia… Trong báo cáo đánh giá lần thứ tư, Hội đồng liên Chính phủ về Biến đổi Khí hậu (IPCC) chỉ rõ rằng khí hậu toàn cầu đang nóng lên và sự chậm trễ trong việc giảm phát thải khí nhà kính (GHG) sẽ hạn chế các cơ hội đạt được sự ổn định cao hơn và làm tăng nguy cơ diễn ra những ảnh hưởng nghiêm trọng do biến đổi khí hậu. Gia tăng tần xuất và mức độ ác liệt của của hạn hán, lụt và bão, căng thẳng về nguồn nước, suy giảm năng xuất nông nghiệp và an ninh lương thực, gia tăng mức độ lan truyền và phổ biến các bệnh liên quan đến nước đặc biệt là tại các vùng nhiệt đới, di dân và những xung đột diễn ra do tranh chấp các nguồn tài nguyên khan hiếm là những tác động chính trong số rất nhiều tác động khác nữa do biến đổi khí hậu gây nên. Thế giới đang phải gánh chịu những ảnh hưởng của biến đối khí hậu như những thay đổi về thời tiết và các hệ sinh thái. Việc tiếp tục phát thải khí nhà kính với tốc độ như hoặc cao hơn mức hiện tại chắc chắn sẽ làm cho thế giới ấm hơn nữa. 2…và đặc biệt là các quốc gia nghèo nhất cũng như những người nghèo nhất sống tại các vùng có nguy cơ bị ảnh hưởng cao. Trong thập niên 1990, ở các quốc gia đang phát triển, trung bình mỗi năm có khoảng 200 triệu người phải hứng chịu ảnh hưởng của các thảm họa liên quan đến khí hậu so với khoảng 1 triệu người bị ảnh hưởng tại các quốc gia phát triển. Với sự gia tăng biến đổi khí hậu và các nguy cơ của nó, những quốc gia nghèo và cộng đồng nghèo nhất, đặc biệt ở tiểu vùng Sahara Phi châu và Đông Nam Á, có thể sẽ phải chịu ảnh hưởng sớm nhất và nặng nề nhất do điều kiện địa lý, thu nhập thấp và năng lực thể chế hạn chế cũng như sự phụ thuộc cao hơn vào các lĩnh vực nhạy cảm với khí hậu như nông nghiệp (xem phụ lục 2). Những ảnh hưởng này - và hậu quả về chính trị và xã hội - có thể tàn phá nghiêm trọng các quốc gia khan hiếm tài nguyên nước và các nền văn minh chỉ phát triển được trên cơ sở đảm bảo duy trì được các nguồn tài nguyên nước như khu vực Trung Đông, và các khu vực được dự đoán là sẽ xảy ra những thay đổi mạnh mẽ về tính sẵn có của nguồn nước do sự tan chảy các sông băng, ví dụ như dãy Hymalaya ở châu Á và dãy Andes ở châu Mỹ Latin. 3. Đối phó với biến đổi khí hậu là vấn đề trung tâm của chương trình nghị sự về phát triển và giảm đói nghèo. Biến đổi khí hậu có khả năng đảo ngược lại những thành tựu phát triển và quá trình đạt được những Mục Tiêu Phát triển Thiên Niên Kỷ như xoá đói nghèo, chống lại các bệnh truyền nhiễm và đảm bảo bền vững môi trường 11
  12. mà các quốc gia đang phát triển phải rất nỗ lực mới đạt được trong vòng vài thâp kỷ trở lại đây. Việc giảm thiểu phát thải các khí nhà kính một cách kịp thời sẽ giúp giảm chi phí cho việc thích nghi trong tương lai, đặc biệt là gánh nặng đối với các nước nghèo. Thậm chí ngay cả khi các nỗ lực về ổn định mức phát thải nhà kính có diễn ra thành công, sự ấm lên toàn cầu và những ảnh hưởng của nó cũng sẽ vẫn diễn ra ở một mức độ nhất định nào đó trong vài thập kỷ tới. Đối phó hiệu quả với biến đổi khí hậu nghĩa là phải kết hợp cùng lúc các hoạt động nhằm giảm mức độ biến đối để tránh những vấn đề không quản lý được và và các hoạt động nhằm thích nghi với sự biến đổi đang diễn ra để quản lý những vấn đề không tránh được. 4. Giải quyết các vấn đề biến đổi khí hậu là hoạt động có tính khả thi… Một chuỗi các nghiên cứu chính như Báo cáo đánh giá lần thứ tư IPCC (2007), Báo cáo về các dòng đầu tư UNFCCC (2007), Viễn cảnh Năng lượng Thế giới của Tổ chức Năng lượng Quốc tế (IEA) (2007), và báo cáo sắp tới về Viễn cảnh môi trường của Tổ chức về Hợp tác kinh tế và Phát triển (OECD) đã và đang nâng cao hiểu biết của chúng ta về tính khả thi và chi phí đối với việc hạn chế phát thải khí nhà kính. Việc ổn định lượng phát thải khí nhà kính trong mức độ nhất định để có thể kiểm soát được những tác động của biến đổi khí hậu đòi hỏi hạn mức khí thải nhà kính toàn cầu thông qua các hoạt động đa phương liên quan đến các chính sách khuyến khích và triển khai ở phạm vi toàn cầu các công nghệ phát thải ít carbon hiện có và trong tương lai trong các lĩnh vực như năng lượng, vận tải, xây dựng, công nghiệp, nông nghiệp, lâm nghiệp và quản lý chất thải. Điều này có nghĩa là các quốc gia phát triển cắt giảm một cách đáng kể lượng khí thải với mục tiêu cuối cùng là ổn định hoá lượng khí thải về lâu dài. Ước tính chí phí kinh tế từ các nghiên cứu gần đây dao động từ 3%/năm GDP toàn cầu (IPCC, 2007) và đến 2050 chi phí hàng năm sẽ chỉ chiếm 0,1%/năm GDP toàn cầu (OECD, 2008). 5…Nhưng vấn đề chính ở đây là ai sẽ phải chi trả và phải chi bao nhiêu. Nghiên cứu của OECD cũng chỉ ra rằng các quốc gia đang phát triển có thể sẽ đối mặt với thiệt hại về GDP lớn hơn nhiều so với các quốc gia công nghiệp hoá. Do đóng góp vào tổng lượng phát thải khí nhà kính ít hơn, tiêu thụ năng lượng trên đầu người thấp hơn nhiều và có nguy cơ bị tổn thương cao do ảnh hưởng của biến đổi khí hậu, các nước đang phát triển kỳ vọng vào các hoạt động hợp tác hỗ trợ tài chính cho họ để chuyển hướng phát triển kinh tế theo hướng phát thải ít cácbon mà vẫn đảm bảo không gây ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận nguồn nhiên liệu, mục tiêu phát triển và nỗ lực thích nghi trong một khuôn khổ chung song phải phù hợp với các trách nhiệm và năng lực riêng của từng quốc gia. Ban thư ký của UNFCCC ước tính rằng đến năm 2030 các nguồn hỗ trợ tài chính cho các quốc gia đang phát triển cần phải đạt khoảng 100 tỷ đôla hàng năm đế hỗ trợ quá trình giảm thiểu các tác động và khoảng từ 28 tỷ đến 67 tỷ đôla cho quá trình thích nghi. Điều quan trọng nhất, đó là những nguồn tài chính này phải là nguồn bổ sung (thêm vào) cho các khoản Hỗ trợ Phát triển Nước ngoài (ODA) ở mức hiện tại để không xung đột với nỗ lực hướng tới Mục tiêu Phát triến Thiên Niên Ký (MDGs). 6. Năm vừa qua là năm chứng kiến sự nhất trí rất cao về tầm quan trọng của việc giải quyết các vấn đề về biến đổi khí hậu như đã được trình bày rất cô đọng trong thoả thuận về Công ước Khung của Liên Hợp Quốc vế biến đổi khí hậu (UNFCCC) tại Hội nghị các bên tham gia (COP) 13 tại Bali, là Hội nghị được tổ chức nhằm khởi động các cuộc đàm phán nhằm đạt được sự hợp tác lâu dài từ tất cả các quốc gia. Khuôn khổ 12
  13. của các cuộc đàm phán xoay quanh việc giảm nhẹ mức độ biến đổi khí hậu (kể cả việc lần đầu tiên có xem xét đến việc giảm phát thải khí nhà kính do quá trình phá hủy rừng và suy thoái đất), các biện pháp thích nghi, chuyển giao và phát triển công nghệ cũng như cung cấp các nguồn tài chính để hỗ trợ cho các hoạt động ở các nước đang phát triến. (xem Hộp 1). 7. WBG đã tích luỹ được nhiều kinh nghiệm trong việc giải quyết các vấn đề biến đổi khí hậu trong bối cảnh phát triển và giảm đói nghèo, gần đây nhất là thông qua CEIF (xem Phụ lục 1). WBG là cơ quan thực thi của GEF, là nhà cho vay chính đối với các chương trình sử dụng năng lượng tái tạo và sử dụng năng lượng hiệu quả (RE/EE) cũng như là người tiên phong trong thị trường kinh doanh tín chỉ cácbon và là người tạo điều kiện cho các cải cách trong lĩnh vực năng lượng, tạo ra động lực tiết kiệm, sử dụng năng lượng hiệu quả và những thói quen tốt hơn để bảo vệ môi trường. Nhận thấy nhu cầu cần phải mở rộng các hoạt động liên quan đến đổi khí hậu, cùng lúc phải tăng khả năng tiếp cận năng lượng cho các quốc gia nghèo, WBG đã xây dựng CEIF cùng với Kế hoạch Hành động trong năm 2006/2007. CEIF tập trung vào ba lĩnh vực chính mà WBG liên quan: (a) Năng lượng cho phát triển, đặc biệt chú trọng vào khả năng tiếp cận với năng lượng của các quốc gia tiểu vùng Sahara châu Phi; (b) chuyển hướng sang một nền kinh tế phát thải ít carbon hơn; và (c) thích nghi với những ảnh hưởng của biến đổi khí hậu toàn cầu. Hộp 1: Các điểm nổi bật trong kế hoạch hành động tại Bali Kế hoạch Hành động Bali đã được các nước thành viên của UNFCCC tại COP 13 xây dựng nhằm tăng cường việc thực hiện công ước và đàm phán về các hành động tiếp theo cho giai đoạn đến 2012. Trong khi xác nhận lại rằng phát triển kinh tế xã hội và giảm đói nghèo là các ưu tiên toàn cầu, Kế hoạch Hành động Bali kêu gọi: • Tăng cường các hoạt động nhằm giảm thiểu các tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu: o Các cam kết hoặc các hoạt động giảm thiểu phù hợp, có khả năng thực hiện và báo cáo, như các mục tiêu giảm thiểu và hạn chế lượng khí phát thải của các nước đang phát triển, được thực hiện linh hoạt để phù hợp với đặc điểm của từng quốc gia. o Các kế hoạch giảm thiểu phù hợp ở cấp quốc gia của các nước đang phát triển hướng tới phát triển bền vững được hỗ trợ bởi công nghệ, và có khả năng thực hiện thông qua xây dựng năng lực và tài chính theo một cách rõ ràng, hợp lý o Các biện pháp khuyến khích và chính sách liên quan đến giảm thiểu lượng khí phát thải từ sự phá rừng và thoái hoá đất ở các nước đang phát triển o Các hoạt động hợp tác giữa các ngành và các hoạt động riêng của từng ngành cũng như các phương pháp dựa vào thị trường • Các hoạt động tăng cường nhằm thích nghi với biến đổi khí hậu: o Các hoạt động quốc tế hỗ trợ thực hiện các kế hoạch hành động về giảm thiểu o Các chiến lược quản lý và giảm thiểu rủi ro, gồm cơ chế chuyển giao và chia sẻ các thông tin liên quan đến rủi ro như bảo hiểm o Các chiến lược giảm nhẹ thiên tai o Đa dạng hoá nền kinh tế để tăng khả năng phục hồi • Các hoạt động tăng cường phát triển và chuyển giao công nghệ hỗ trợ cho hoạt động 13
  14. giảm thiểu và thích ứng: o Các cơ chế hiệu quả nhằm thúc đẩy phát triển và chuyển giao các công nghệ thân thiện với môi trường cho các nước đang phát triển và đẩy mạnh các hoạt động triển khai và phố biến o Hợp tác về nghiên cứu và phát triển các công nghệ hiện có, mới và đổi mới o Các cơ chế và công cụ trong hợp tác phát triển công nghệ trong từng ngành cụ thể • Các hoạt động tăng cường cung cấp nguồn tài chính và đầu tư nhằm hỗ trợ các hoạt động giảm thiểu và thích ứng: o Tăng cường tiếp cận các hỗ trợ tài chính bền vững, có thể dự đoán được và đầy đủ và cung cấp các nguồn tài chính bổ sung như ngân sách từ nhượng quyền cho các nước đang phát triển o Khuyến khích các nước đang phát triển chủ động tăng cường các hoạt động về giảm thiểu và thích nghi o Các công cụ mới hỗ trợ các nước đang phát triển, đặc biệt là những nước dễ bị tổn thương do tác động của biến đổi khí hậu, bao gồm hỗ trợ về tài chính và kỹ thuật cho hoạt động xây dựng năng lực o Khuyến khích thực hiện các hoạt động thích nghi dựa trên các chính sách phát triển bền vững o Huy động khối tư nhân và công cộng tài trợ và đầu tư, như tạo điều kiện thuận lợi cho các lựa chọn thân thiện với cácbon 8. WBG nhận ra rằng giải quyết vấn đề biến đổi khí hậu không được gây ảnh hưởng đến việc đảm bảo các nguồn tài nguyên phục vụ nhu cầu phát triển cơ bản. WBG sẽ tiếp tục tham gia chương trình về tiếp cận năng lượng, và khai thác các cơ hội để phối hợp nó với một nền tài chính liên quan đến cácbon và cung cấp các giải pháp đáng tin cậy, mang lại chi phí - hiệu quả cao thông qua các thiết bị sử dụng năng lượng và tái tạo năng lượng hiệu quả. WBG có vai trò quan trọng - đã chứng minh cam kết của mình bằng việc cung cấp nguồn tài chính – trong việc tăng các nguồn IDA. Trong năm 2007, Ngân hàng Thế giới đã xem xét ảnh hưởng của biến đổi khí hậu tới các quốc gia IDA, làm nổi bật mối liên hệ giữa đói nghèo và nguy cơ bị ảnh hưởng từ thay đổi khí hậu. Họ cũng nêu ra nhu cầu gia tăng các nguồn trợ cấp phụ vào các nguồn trợ cấp phát triển cơ bản để đạt được. Mục tiêu Phát triển Thiên Niên Kỷ để trợ giúp các quốc gia mà (a) chí phí lớn hơn cho quản ly nguy cơ khí hậu và phục hồi tài sản; (b) để thích ứng trong khung chiến lược phát triển cơ bản. Bài học từ kinh nghiệm của WBG cũng chứng tỏ rằng quá trình giảm thiểu và thích nghi với thay đổi khí hậu có thể tạo ra sự kết hợp rõ rệt giữa các ưu tiên phát triển địa phương và đem đến các cơ hội kinh doanh mới. 9. Diễn tiến của CEIF đã làm nảy sinh nhiệm vụ phải xây dựng Khung Hành động Chiến lược toàn diện cho WBG. Báo cáo thực hiện Kế hoạch Hành động của CEIF phát hành vào tháng 9 năm 2007 nhấn mạnh những thành tựu quan trọng trong lĩnh vực cho vay trong ngành năng lượng và lưu ý rằng sự tham gia của WBG để hỗ trợ các cơ hội phát triển năng lượng ít chứa carbon đã được mở rộng ra ngoài lĩnh vực năng lượng tới các lĩnh vực khác như đô thị, vận tải, công nghiệp (chủ yếu bởi IFC), nông nghiệp 14
  15. và lâm nghiệp. Bản báo cáo cũng chỉ ra sự gia tăng nhu cầu mở rộng các hoạt động của WBG về thích nghi với biến đổi khí hậu. Tại cuộc họp thường niên năm 2007, Uỷ ban Phát triển đã hoan nghênh những tiến bộ đạt được trong việc áp dụng CEIF, ghi nhận tầm quan trọng sống còn của việc tiếp cận năng lượng đối với sự phát triển, kêu gọi phát triển một khung chiến lược toàn diện cho WBG bao gồm trợ giúp nỗ lực của các quốc gia đang phát triển trong việc thích nghi với thay đổi khí hậu và đạt được mục tiêu phát triển năng lượng chứa ít carbon trong khi vẫn có thể giảm đói nghèo. Uỷ ban cũng kêu gọi đề cao hợp tác và sự đồng thuận với các đối tác phát triển khác trong khi thúc đẩy những nguồn trợ cấp quan trọng bổ sung từ các nguồn tư nhân và công cộng. B. Mục tiêu và các nguyên tắc hướng dẫn: 10. Bản đề xuất về SFCCD sẽ là một công cụ để làm rõ tầm nhìn của WBG về việc làm sao để có thể kết hợp các hoạt động về biến đổi khí hậu với các thách thức phát triển mà không làm tổn hại đến nỗ lực phát triển và giảm nghèo thông qua các hoạt động của các quốc gia như đối thoại về chính sách, cho vay tiền và phân tích về cách quốc gia đang phát triển cũng như thông qua các hành động ở cấp địa phương và toàn cầu. Việc mở rộng hoạt động của WGB về biến đổi khí hậu được đề xuất trên cơ sở hiểu rõ rằng (a) phát triển kinh tế, giảm đói nghèo và đạt được Mục tiêu Phát triển Thiên Niên Kỷ tại các quốc gia đang phát triển vẫn tiếp tục được ưu tiên, (b) tiếp cận với các dịch vụ năng lượng và gia tăng sử dụng năng lượng từ các quốc gia đang phát triển có ý nghĩa cơ bản cho những mục tiêu trên, và (c) việc thích nghi với sự biến đổi khí hậu là vấn đề then chốt để duy trì và đẩy mạnh phát triển ở đa số các quốc gia đang phát triển. 11. Do tính chất đa chiều và đa khu vực của thách thức, các hoạt động được đề xuất trong SFCCD sẽ bao trùm nhiều lĩnh vực như năng lượng, giao thông, phát triển đô thị, nước, nông nghiệp, lâm nghiệp, công nghiệp, chính sách kinh tế và phát triển xã hội và con người. SFCCD sẽ xác định và tập trung giải quyết nhiều khía cạnh liên quan đến kinh tế, tài chính, xã hội, giới, và môi trường bao gồm những tác động lên các điều kiện môi trường toàn cầu khác như đa dạng sinh học thông qua đó sẽ thay đổi được các ảnh hưởng xấu của khí hậu đến phát triển. 12. Do các hiểu biết về biến đổi khí hậu vẫn đang trong giai đoạn tiếp tục được khám phá và còn chưa chắc chắn, đặc biệt ở khía cạnh kinh tế và xã hội, SFCCD sẽ được xây dựng và thực hiện một cách linh hoạt nhằm liên tục cập nhật với những hiểu biết mới cũng như những lợi ích có được trong tương lai do các hoạt động hỗ trợ và các cuộc đàm phán liên quan đến biến đổi khí hậu và tác động của các hoạt động, đàm phán này.Việc xây dựng SFCCD cũng được định hướng theo các nguyên tắc sau đây: (a) hỗ trợ quá trình UNFCCC; (b) giữ vai trò trung lập trong các cuộc đàm phán giữa các bên; (c) trợ giúp các quốc gia đang phát triển quản lý những thách thức mà biến đổi khí hậu mang lại và xác định được các cơ hội để cải thiện điều kiện khí hậu; (d) coi biến đổi khí hậu như là một vấn đề phát triển và kinh tế tổng thể thay vì chỉ xem xét nó như một vấn đề môi trường đơn thuần, điều này đòi hỏi sự tham gia và lãnh đạo 15
  16. của các bộ chịu trách nhiệm trực tiếp về phát triển và tài chính 1 ; (e) hiểu rõ tầm quan trọng của việc phối hợp hoạt động do trên chính trường quốc tế sẽ có rất nhiều bên liên quan với các trách nhiệm khác nhau cùng tham gia để giải quyết một vấn đề; và (f) xây dựng SFDCCF như một phần không thể thiếu trong chiến lược của Ngân hàng Thế giới để thực hiện toàn cầu hoá một cách toàn diện và vững chắc. 13. SFCCD đang được xây dựng dựa trên các đánh giá rộng rãi hơn do WGB thực hiện về các ưu điểm trong việc đóng vai trò lớn hơn trong hỗ trợ tài chính cho Hàng hoá Công cộng Toàn cầu (GPGs). Để làm nên điều khác biệt cho GPGs nói chung và biến đổi khí hậu nói riêng đòi hỏi những nỗ lực chung từ các đối tác phát triển. Trong hoàn cảnh đó, WBG có một số ưu thế riêng và có thể đóng góp một cách đáng kể để đạt được mục tiêu và nắm vai trò lãnh đạo trong hàng loạt lĩnh vực trong quá trình hợp tác với các đối tác khác trong khi xây dựng nhiệm vụ cho các cơ quan khác nhau thuộc WBG: • Viễn cảnh đa lĩnh vực. Biến đổi khí hậu ảnh hưởng đến đa số các lĩnh vực. Tương tự như vậy, sự hỗ trợ của WBG trong nỗ lực đối phó với biến đổi khí hậu hiện diện trong nhiều lĩnh vực phát triển, vì thế tạo thuận lợi cho xu thế hành động một cách hoà thuận, hợp tác và nhiệt tình. • Nguồn tài chính và khả năng thực hiện. Các khoản cho vay, tín dụng, cũng như các trợ cấp tài chính khác cho thấy sức mạnh của WBG đối với các cơ quan tài trợ tiềm năng khác về khả năng sở hữu và năng lực thực hiện các hoạt động liên quan đến khí hậu trong các dự án phát triển. • Làm việc với khu vực tư nhân. IFC và MIGA đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao nhận thức và sự tham gia của khối tư nhân trong các vấn đề liên quan đến biến đổi khí hậu thông qua các khoản đầu tư vào việc hỗ trợ quá trình giảm thiểu và thích nghi như cải tiến công nghệ, vì hệ thống lâm nghiệp phát triển vững chắc, gia tăng và phát triển việc sử dụng các phương thức bảo hiểm rủi ro môi trường. • Xây dựng mối quan hệ hợp tác với các cơ quan và nhà tài trợ. WBG có khả năng xây dựng mối hợp tác đa dạng, từ việc cùng nhau đầu tư các dự án khoa học đến hợp tác tài chính, theo đó xúc tiến liên kết giữa các đối tác. • Nền tảng hiểu biết và cố vấn chính sách. Các hoạt động phân tích và cố vấn tại WBG bao gồm một chương trình nghiên cứu đang được thực hiện về biến đổi khí hậu tạo ra một đóng góp quan trọng vào chiến lược phát triển tại các nước và các lĩnh vực, và điều này hỗ trợ cho các hoạt động trao đổi và đối phó 1 Cuộc họp đâu tiên của các Bộ trưởng Tài chính và Phát triển về biến đổi khí hậu diễn ra tại Bali tháng 12 năm 2007 cùng với các cuộc đàm phán của UNFCCC. Tại cuộc họp này, đã thừa nhận sự thay đổi khí hậu và các vấn đề phát triển khác và chỉ ra tầm quan trọng của việc tiếp tục các cuộc đàm thoại giữa các nhà cung cấp vốn. Một cuộc gặp không chính thức của các Bộ trưởng Thương mại để thảo luận về mối liên hệ và các vấn đề cơ bản trong trao đổi mậu dịch liên quan đến thay đổi khí hậu cũng đã được tổ chức 16
  17. với biến đổi khí hậu tại một quốc gia. • Sức mạnh tổng lực, tiếp cận toàn cầu, có sự tham gia của địa phương. WBG hợp tác chặt chẽ với các cơ quan phát triển khác và một loạt các bên liên quan ở cấp quốc gia. Trong khi các nước đang phát triển là những nước nhạy cảm với các biến đổi khí hậu thì họ lại coi đó là một vấn đề của các quốc gia giàu có, vai trò WBG như một bên trung gian và không thiên vị là một thế mạnh quan trọng của WBG. Thêm vào đó, WBG có những kinh nghiệm đa quốc gia và các bài học thực tế có thể áp dụng ở các quốc gia thu nhập trung bình đến các quốc gia thu nhập thấp. Đội ngũ nhân viên của WBG tại các văn phòng tại các nước có thể chia sẻ kinh nghiệm và hiểu biết của họ với các khách hàng mỗi ngày. • Sự uỷ thác mạnh mẽ, các chính sách môi trường và xã hội. WBG đảm bảo chắc chắn rằng mọi hoạt động cho vay (kể cả những hoạt động giảm thiểu và thích nghi) hợp tác song phương với các cơ quan liên quan về bảo vệ môi trường và xã hội. Ngân hàng Thế giới đã và đang hoạt động trong vấn đề đối phó với biến đổi khí hậu trong các bản đánh giá về nguồn nước, nông nghiệp và các lĩnh vực chủ đạo khác cũng như trong các báo cáo Phân tích Môi trường tại các Quốc gia (CEAs). 14. Khung Hành động Chiến lược về Biến đổi Khí hậu và Phát triển (SFCCD) cho WBG sẽ được đề xuất để xin uỷ ban phê chuẩn vào tháng 8 năm 2008 và theo đó sẽ được đem ra thảo luận tại hội nghị thường niên năm 2008. SFCCD sẽ bao gồm một khung kết quả, các ưu tiên, cách tiếp cận, phương pháp thực hiện và lộ trình hoạt động gồm giải quyết những khó khăn, hạn chế nội bộ nhằm đạt được các kết quả (theo các lĩnh vực và nhóm các quốc gia có nhu cầu), và các sản phẩm chính hưóng tới Hội nghị COP 15 ở Copenhagen. Bản Ghi nhớ chung sẽ được phân phát vào cuộc họp mùa xuân năm 2008 cùng với Khung hoạt động về Đầu tư và Phát triển - Báo cáo thực hiện về Kế hoạch hành động của các tổ chức thuộc Ngân hàng Thế giới, đóng vai trò nền tảng trong việc khởi động SFCCD. 15. Hướng tới tương lai, việc mới rộng quy mô tiếp cận các dịch vụ năng lượng mới sẽ được giải quyết trong Kế hoạch Hành động về Cơ sở Hạ tầng Bền vững và Kế hoạch Hành động Châu Phi. Mặc dù vấn đề tiếp cận sẽ song hành với vấn đề biến đổi khí hậu, các mối liên hệ và hợp tác sẽ được cân nhắc kỹ lưỡng. Ví dụ, sự lựa chọn năng lượng có khả năng tái tạo sẽ là một thành tố quan trọng trong các chọn lựa về nguồn cung cấp điện kể cả trong và ngoài hệ thống đường dây, thu hút nguồn viện trợ để hỗ trợ cho các chi phí huy động vốn một khi việc này mang lại hiệu quả kinh tế. Phương án chọn lựa hiệu xuất năng lượng như những dự án liên quan đến Đèn Huỳnh quang Cô đặc (CFL) và chương trình Thắp sáng Châu Phi của WBG gần đây sẽ tiếp tục là một công cụ phát triển quan trọng và là một cách để thu hẹp khoảng cách giữa nhu cầu và khả năng cung cấp năng lượng và phát triến cường độ carbon. SFCCD sẽ đẩy mạnh việc khám phá các cơ hội liên kết các chương trình tiếp cận năng lượng và hỗ trợ tài chính carbon trong khi cung cấp các giải pháp tiết kiệm chi phí và đáng tin cậy thông qua các thiết bị tái chế và tiết kiệm năng lượng. 17
  18. 16. SFCCD dự tính tăng cường hợp tác giữa IDA/IBRD, IFC và MIGA trong khi ghi nhận sự cấp thiết của các phương pháp giải quyết vấn đề khác nhau cho từng nhóm các khách hàng khác nhau của các cơ quan/tổ chức này. Việc vạch rõ chiến lược cụ thể cho từng cơ quan và xác định các lĩnh vực hợp tác chủ đạo đã được bắt đầu và sẽ được mở rộng trong suốt quá trình chuẩn bị. Điều quan trọng là phải nhấn mạnh rằng SFCCD được xem như một khung hành động để định ra phương hướng và nguyên tắc và đề xuất các công cụ, động lực, sản phẩm toàn cầu, các phương pháp giám sát thực hiện để đạt được sự đồng thuận về các thông điệp quan trọng gửi tới các khách hàng và các đối tác liên quan bên ngoài. Nó không thay thế cho các chiến lược kinh doanh tại địa phương và trong từng lĩnh vực cụ thể. Các chiến lược kinh doanh này đang được xây dựng hoặc lên kế hoạch cụ thể và chi tiết hơn rất nhiều để gắn kết các hoạt động khí hậu với hoạt động và dịch vụ. Vì thế, SFCCD sẽ được chuẩn bị để cung cấp một giá trị mới khác biệt tránh lập lại hoặc chồng chéo với các chiến lược trong từng lĩnh vực khác. Cụ thế SFCCD sẽ tập trung vào các hành động liên quan đến phát triến và phổ biến công cụ, chia sẻ hiểu biết, tạo ra động lực từ bên trong và năng lực xây dựng đế giải quyết các ưu tiên liên quan đến vấn đề GDP, phát triến các sản phẩm tài chính và hơn thế, củng cố hợp tác với các đối tác bên ngoài để đạt được kết quả, xây dựng một hệ thống giám sát báo cáo thực hiện và ảnh hưởng. 17. SFCCD sẽ được chuẩn bị song song và đem lại hiệu quả cao do phối hợp chặt chẽ với Báo cáo Phát triển Thế giới 2010 về Biến đổi Khí hậu đã được đề xuất cùng với hàng loạt các báo cáo phân tích quan trọng khác, ví dụ như một chương trình nghiên cứu toàn cầu về sự thích nghi của các nền kinh tế với biến đổi khí hậu do mạng lưới SD chủ trì thực hiện, và công trình nghiên cứu về chính sách kinh tế và biến đổi khí hậu tại PREM, cùng với các chương trình nghiên cứu đang được tiến hành và mở rộng tại DEC. Việc khai thác các chương trình này cũng như các nghiên cứu khác sẽ cung cấp thông tin để xây dựng và thực hiện SFCCD. C. Khuôn khổ hành động: Các nguyên tắc chính 18. Dựa vào các lợi thế của mình, WBG sẽ đạt được các mục tiêu của SFCCD bằng cách thông qua một kế hoạch hành động dựa trên sáu nguyên tắc chính: • Mở rộng các phương pháp tiếp cận nhằm kết hợp các hành động thích nghi và giảm thiểu trong chiến lược phát triển; • Củng cố nỗ lực trong việc huy động và phân phối nguồn tài chính; • Mở rộng vai trò của WBG trong việc phát triển thị trường mới; • Đề cập đến các nguồn tái đầu tư từ khu vực tư nhân dành cho việc phát triển các chương trình thân thiện với khí hậu; • Làm rõ vai trò của WBG trong việc đẩy nhanh tốc độ phát triển và ứng dụng công nghệ; • Đẩy nhanh nghiên cứu chính sách, quản lý kiến thức và năng lực xây dựng; 19. IDA đã nổi lên như một nền tảng thích hợp cho việc gắn kết quá trình thích ứng với các chương trình phát triển ở tại các quốc gia nghèo (với sự hỗ trợ từ các nguồn trợ cấp bổ sung và các phương tiện tài chính ưu tiên). Trong việc giải quyết nhu cầu về năng lực và đầu tư của các nước IDA liên quan đến các tác động của biến đổi khí hậu, SFCCD sẽ xây dựng dựa trên luận điểm gần đây về IDA và biến đổi khí hậu 18
  19. (xem Hộp 2). Khi các quốc gia thuộc IDA bị ảnh hưởng xấu từ thay đổi khí hậu, một ưu tiên của WBG là ủng hộ quá trình phát triển bền vững và ổn định tại các quốc gia này nhằm giải quyết biến đổi khí hậu. Việc này đòi hỏi chính thức hoá việc quản lý các rủi ro gây ra do biến đổi khí hậu trong các hoạt động và chương trình của IDA, được hỗ trợ về tài chính và củng cố năng lực xây dựng, bổ sung vào các hỗ trợ phát triển hiện tại. Các quốc gia thuộc IDA có mức độ tiếp cận với năng lượng thấp và có lượng khí thải nhà kính cũng ở mức độ thấp, vì vậy mục tiêu tiếp cận với năng lượng phải là ưu tiên hàng đầu. WBG sẽ ủng hộ các cơ hội giảm thiểu rủi ro tại các quốc gia này bằng các giải pháp phát triển hai bên cùng có lợi như các thước đo hiệu quả năng lượng, các cách sử dụng tiết kiệm và đáng tin cậy năng lượng có khả năng tái tạo, tạo thuận lợi cho việc tiếp cận thị trường carbon. Xa hơn nữa, tình trạng chặt phá rừng và thoái hoá đất là nguyên nhân chính gây ra khí thải nhà kính tại các quốc gia thuộc IDA cũng như gây ra các vấn đề ở quy mô địa phương. Các khoản đầu tư cho việc giải quyết các vấn đề trên có thể mang lại lợi ích phát triển cũng như môi trường. Hộp 2: Các điểm nổi bật của IDA và bản Báo cáo về Biến đổi Khí hậu Các quốc gia thuộc IDA là những nước có mức độ tổn thương cao. Các nước IDA cùng với IBRD-IDA là các nước bị tổn thương nặng nề nhất từ các rủi ro của biến đổi khí hậu với (a) các hiện tượng thời tiết cực đoan như lũ lụt, hạn hán và bão; (b) tăng mực nước biển và các vấn đề liên quan tới vùng ven biển; và (c) biến đổi năng suất nông nghiệp. Hơn nữa, gánh nặng bệnh tật hiện tại ở các nước nghèo như bệnh sốt rét, các bệnh liên quan đến nguồn nước sẽ càng trở nên nghiêm trọng hơn dưới tác động của biến đổi khí hậu. Thích ứng là vấn đề then chốt. Tuy nhiên, không nên theo đuổi đến cùng việc thích nghi với biến đổi khí hậu, mà coi nó như một công cụ để đáp ứng được các nhu cầu phát triển của quốc gia IDA Do các tác động của biến đổi khí hậu, cần có các nguồn tài chính bổ sung để trợ cấp phát triển hiệu quả. Các quốc gia IDA sẽ cần nguồn tài chính bổ sung chỉ để duy trì các lợi ích cho sự phát triển của các dự án ở cấp độ ‘không chịu ảnh hưởng của biến đổi khí hậu’. Sự gia tăng về nợ của IDA được ước tính là từ 600 triệu đô la Mỹ đến 1,9 triệu đô la Mỹ một năm (ví dụ tăng từ 6-21% từ tổng số nợ năm 2006 của IDA), cho mỗi kịch bản suy thoái khí hậu theo dự đoán của bản Đánh giá Nghiêm túc về Kinh tế của Biến đổi khí hậu. Tiến hành các biện pháp giảm thiểu thông qua các lợi ích của địa phương. Các quốc gia IDA đóng góp lượng phát thải khí nhà kính thấp nhất do đó, giảm thiểu phát thải không phải là vấn đề cấp bách về ngắn và trung hạn. Nhưng, các hoạt động giảm thiểu – như tăng khả năng tiếp cận với năng lượng sạch (như thông qua các dự án vùng) hoặc các chương trình cải thiện tài chính trong quản lý rừng và đất đai – có thể mang lại các cơ hội tốt cho các nước IDA, ở cả khía cạnh hỗ trợ phát triển địa phương lẫn giảm thiểu phát thải khí nhà kính. Nguồn: IDA và Biến đổi Khí hậu, Ngân hàng Thế giới, 2007 20. Cần chỉ rõ hơn chương trình nghị sự về biến đổi khí hậu, bao gồm cả hai hoạt động giảm thiểu và thích nghi ở các quốc gia có thu nhập trung bình (MIC). SFCCD ghi nhận hàng loạt các trường hợp trong khối các quốc gia này liên quan đến việc cân bằng các ưu tiên giữa viêc thích nghi và các cơ hội hạn chế sử dụng carbon. 19
  20. SFCCD cũng ủng hộ việc hỗ trợ quản lý các rủi ro về khí hậu và quá trình thích nghi tại các quốc gia trong khối mà có khả năng bị ảnh hưởng cao (ví dụ như các nền kinh tế phải chịu sự khan hiếm nước tại Trung Đông và Bắc Phi hay các quốc gia châu Mỹ La Tinh phải đối mặt với sư tan chảy của băng tại dãy Andes và các hiểm họa khí hậu khác). Cùng lúc đó, SFCCD sẽ đặc biệt quan tâm tới việc phát triển các sản phẩm có tính cạnh tranh cao để hỗ trợ tài chính cho các dự án đầu tư nhằm giảm thiểu lượng carbon tại các quốc gia có thu nhập trung bình. Để làm được điều đó, SFCCD thiết lập CEIF, Kế hoạch Hành động Xây dựng Cơ sở Hạ tầng Bền vững (sắp tới), chiến lược phát triển đô thị (đang trong thời gian chuẩn bị) và WDR về phát triển không gian. SFCCD tập trung vào việc tìm ra các sản phẩm cải tiến chung trong IBRD, IFC, MIGA, CF và các quỹ khí hậu khác mà có thể tăng cường khả năng cạnh tranh của các dịch vụ tài chính do WBG ở các quốc gia có thu nhập trung bình. 21. Mô hình sử dụng năng lượng ở các nước có thu nhập trung bình rất khác nhau giữa các nước nghèo hơn và các nước đang tăng trưởng, cũng như tầng lớp trung lưu giàu có ngày càng tăng. Điều này đặt ra những thử thách mới trong việc lên kế hoạch cho các chương trình hạn chế sử carbon mà giải quyết được các nhu cầu phát triển khác nhau. Bên cạnh nhu cầu bảo vệ các nhóm dân số có nguy cơ bị ảnh hưởng bởi biến đổi khí hậu, một điều cũng quan trọng là phải thấu hiểu kỳ vọng vào khả năng các hành động giảm thiểu có thể cải thiện tình trạng bất bình đẳng trong 1 quốc gia và vạch rõ một con đường tiếp cận cho WBG tới vấn đề này trong chiến lược tại các quốc gia trên. 22. SFCCD cũng sẽ cân nhắc phân tích chi tiết hơn nữa các quốc gia khách hàng của WBG theo nhu cầu và khả năng của họ trong việc giảm thiểu và thích nghi với biến đổi khí hậu. Mặc dù các cách tiếp cận khác nhau cho các quốc gia thuộc IDA và IBRD là cần thiết, nhưng chúng không phản ánh hết được sự khác biệt trong năng lực và những hạn chế tồn tại trong chính hai nhóm quốc gia này. Hơn thê nữa, các nước với điều kiên địa lý khác nhau có nguy cơ bị ảnh hưởng bởi khí hậu khác nhau không phụ thuộc vào mức độ thu nhập. Việc này ảnh hưởng tới quan điểm của họ trong việc chi trả cho các nỗ lực phòng chống và giảm thiểu và trong các hoạt động ưu tiên. Trong hoàn cảnh đó, các mối quan tâm, nguy cơ và các hạn chế ở các quốc gia nhỏ và các lãnh thổ đảo cần được ghi nhận 23. Các quốc gia không ổn định, bị ảnh hưởng bởi các xung đột phải chịu các nguy cơ liên quan đến khí hậu. Những quốc gia này đối mặt với với các thử thách đặc biệt đáng được ghi nhận trong quá trình giảm thiểu và thích nghi với biến đổi khí hậu. Để tạo ra các sản phẩm kinh doanh có tác dụng tại các quốc gia này, chúng ta cần cân nhắc tới các hạn chế trong nội bộ quốc gia, khả năng huy động vốn bị giới hạn và nănng lực yếu để có thể công thức hóa và áp dụng các hành động hướng tới phát triển. Các mối hiểm họa đặt ra bởi ảnh hưởng của biến đổi khí hậu sẽ bị hạn chế hơn nữa do năng lực vốn đã yếu kém của họ. 24. SFCCD sẽ nỗ lực giải quyết các nhu cầu cụ thể của từng quốc gia cũng như xây dựng một nhóm quốc gia có chung một nhu cầu về xây dựng các chiến lược riêng của mình để đối phó với biến đổi khí hậu. Lấy ví dụ, một số quốc gia sẽ tập trung vào nhu cầu của họ trong việc phổ biến và hỗ trợ tài chính cho công nghệ sạch. Một số khác mà phải đối mặt với gánh nặng chính là lụt lội, sa mạc hóa và các ành 20

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

Đồng bộ tài khoản