Kế toán Thương mại – dịch vụ

Chia sẻ: thuy201

Kế toán Thương mại – dịch vụ là một trong những môn học chuyên ngành của học sinh – sinh viên chuyên ngành Kế toán. Để giúp sinh viên có kiến thức chuyên sâu về hạch toán đặc thù của hoạt động kinh doanh thương mại – dịch vụ tại các doanh nghiệp, khoa Tài Chính Kế Toán – Trường Đại học Công Nghiệp TP. HCM xin giới thiệu giáo trình này.

Bạn đang xem 20 trang mẫu tài liệu này, vui lòng download file gốc để xem toàn bộ.

Nội dung Text: Kế toán Thương mại – dịch vụ

Tài liệu

Tổng quan về doanh nghiệp thương
mại dịch vụ
http://www.ebook.edu.v n 1
I H C CÔNG NGHI P TP.HCMKHOA TÀI CHÍNH
K TOÁN
Biên so n
Th.s Vũ Th Thuỳ Linh – Ch biên
Th.s Nguy n Th Thu Hi n – Hi u ính
TS. Nguy n Trung Tr c – Th.S oàn Văn ính
GIÁO TRÌNH
K TOÁN THƯƠNG M I D CH V
Lưu hnh n i b - năm 2007
http://www.ebook.edu.v n 2
L IM U
K toán Thương m i – d ch v là m t trong nh ng môn
h c chuyên ngành c a h c sinh – sinh viên chuyên ngành
K toán. giúp sinh viên có ki n th c chuyên sâu v
h ch toán c thù c a ho t ng kinh doanh thương m i –
d ch v t i các doanh nghi p, khoa Tài Chính K Toán –
Trư ng i h c Công Nghi p TP. HCM xin gi i thi u giáo
trình này.
N i dung c a giáo trình ã căn c vào lu t K toán, h
th ng chu n m c k toán và các chính sách k toán c a
Vi t Nam ã ban hành trong th i gian qua t ng h p và
biên so n nên giáo trình “K toán thương m i – d ch v ”
v i các chương như sau :
Chương 1 : T ng quan v doanh nghi p thương m i -
d ch v
Chương 2 : K toán chênh l ch t giá h i oái
Chương 3 : K toán mua bán hàng hoá trong nư c
Chương 4 : K toán xu t nh p kh u
Chương 5 : K toán kinh doanh d ch v
Chương 6 : K toán xây d ng
Gíao trình do Th.s Tr n Phư c – Phó khoa Tài chính k
toán,Th.s Nguy n Th Thu Hi n – Trư ng b môn k toán
http://www.ebook.edu.v n 3
– Khoa TCKT, Th.s Vũ Th Thùy Linh, TS. Nguy n Trung
Tr c gi ng viên c a khoa biên so n .
M c dù Tác gi ã có nhi u c g ng, song không th
tránh kh i nh ng khi m khuy t, r t mong nh n ư c nh ng
ý ki n óng góp c a b n c và ng nghi p tài li u
ư c hoàn ch nh hơn
Trân tr ng cám ơn
Các Tác gi
http://www.ebook.edu.v n 4
M CL C
Trang
CHƯƠNG I: T NG QUAN V DOANH
NGHI P THƯƠNG M I D CH V
1.1. Khái ni m và i tư ng kinh doanh 6
thương m i - d ch v
1.2. c i m doanh nghi p thương m i 7
d ch vu
1.3. T ch c công tác k toán trong 9
doanh nghi p thương m i - d ch v .
CHƯƠNG 2: K TOÁN CHÊNH L CH
T GIÁ H I OÁI
2.1. Các khái ni m 15
2.2. Nguyên t c ghi nh n và x lý chênh 18
l ch t giá
2.3. Nguyên t c h ch toán chênh l ch t 20
giá h i oái
2.4. K toán chênh l ch t giá 21
CHƯƠNG 3: K TOÁN MUA BÁN
HÀNG HOÁ TRONG NƯ C
3.1. T ng quát 30
http://www.ebook.edu.v n 5
3.2.. K toán mua hàng hoá 32
3.3. K toán bán hàng hoá 42
CHƯƠNG 4: K TOÁN XU T NH P
KH U HÀNG HÓA
4.1. T ng quát 66
4.2. K toán nh p kh u hàng hoá tr c ti p 75
4.3. K toán nh p kh u u thác 95
4.4. K toán xu t kh u tr c ti p 102
4.5. K toán xu t kh u y thác 110
CHƯƠNG 5: K TOÁN HO T NG KINH
DOANH D CH V
5.1. K toán ho t ng kinh doanh nhà hàng 123
5.2. K toán kinh doanh khách s n 135
5.3. K toán kinh doanh du l ch 147
5.4. K toán ho t ng kinh doanh v n t i 155
CHƯƠNG 6: K TOÁN DOANH NGHI P
XÂY D NG
6.1. c i m ngành xây d ng 169
6.2. K toán ho t ng xây d ng 172
http://www.ebook.edu.v n 6
CHƯƠNG 1
T NG QUAN V DOANH NGHI P
THƯƠNG M I D CH V
1.1 KHÁI NI M VÀ I TƯ NG KINH DOANH
THƯƠNG M I - D CH V
1.1.1 Khái ni m
Ho t ng kinh doanh thương m i là ho t ng lưu
thông phân ph i hàng hoá trên th trư ng buôn bán c a t ng
qu c gia riêng bi t ho c gi a các qu c gia v i nhau
Kinh doanh d ch v là ngành kinh doanh s n ph m
vô hình, ch t lư ng khó ánh giá vì ch u nhi u y u t tác
ng t ngư i bán, ngư i mua và th i i m chuy n giao
d ch v ó, r t nhi u lo i hình d ch v ph thu c vào th i
v
Trong n n kinh t , quá trình lưu chuy n hàng hoá và
d ch v ph c v ư c giao cho nhi u ngành m nh n như :
n i thương, ngo i thương, lương th c, v t tư, dư c ph m, du
l ch, bưu i n, v n t i…
http://www.ebook.edu.v n 7
1.1.2 i tư ng kinh doanh thương m i – d ch v
i tư ng kinh doanh thương m i là các lo i hàng
hoá phân theo t ng ngành như nông, lâm, th y, h i s n;
hàng công ngh ph m tiêu dùng; v t tư thi t b ; th c ph m
ch bi n; lương th c
Ho t ng d ch v r t a d ng và phong phú, t n t i
dư i nhi u hình th c khác nhau : d ch v thương m i, d ch
v trong ho t ng kinh doanh xu t nh p kh u, du l ch, tư
v n, u tư, b o hi m, v n t i…Trong giáo trình, tác gi xin
gi i thi u 3 lĩnh v c thông d ng nh t : nhà hành khách s n,
kinh doanh du l ch, v n t i
1.2 C I M DOANH NGHI P THƯƠNG M I -
D CH V
1.2.1 c i m v lưu chuy n hàng hóa
Lưu chuy n hàng hóa là quá trình v n ng c a hàng
hóa, khép kín m t vòng luân chuy n c a hàng hóa trong
các doanh nghi p thương m i d ch v . Lưu chuy n hàng
hóa bao g m ba khâu: Mua vào, d tr và bán ra. Trong
i u ki n kinh doanh hi n nay, các doanh nghi p thương
m i c n tính toán d tr hàng hóa h p lý, tránh hàng t n
kho quá l n, kéo dài m t vòng luân chuy n hàng hoá,
http://www.ebook.edu.v n 8
nh m s d ng v n h p lý, ti t ki m chi phí, tăng hi u qu
kinh t .
Quá trình s n xu t và tiêu th các s n ph m d ch v
thư ng di n ra ng th i ngay cùng m t a i m nên cung
– c u d ch v không th tách r i nhau mà ph i ư c ti n
hành ng th i
1.2.2 c i m v vi c tính giá
Trong quá trình mua hàng, các doanh nghi p thương
m i c n tính toán xác nh úng n giá thanh toán trong
khâu mua xác nh úng giá v n c a hàng hoá tiêu th
làm cơ s xác nh k t qu kinh doanh.
V nguyên t c, hàng hoá trong doanh nghi p thương
m i ư c xác nh theo giá mua th c t t ng khâu kinh
doanh :
- Trong khâu mua: Giá mua th c t là s ti n th c t
mà doanh nghi p ph i chi ra có ư c quy n s h u v s
hàng hoá ó. Giá mua th c t bao g m giá thanh toán v i
ngư i bán (+) Chi phí thu mua (+) Các kho n thu không
ư c hoàn l i (-) Các kho n gi m giá, hàng mua tr l i,
chi t kh u thương m i ư c hư ng (n u có).
- Trong khâu d tr (th i i m nh p kho): Tr giá
v n hàng hóa nh p kho bao g m giá thanh toán v i ngư i
http://www.ebook.edu.v n 9
bán (+) Chi phí thu mua (+) Cac kho n thu không ư c
hoàn l i (-) Các kho n gi m giá, hàng mua tr l i, chi t
kh u thương m i ư c hư ng (n u có).
- Trong khâu bán: Tr giá v n c a hàng hoá tiêu th
ư c xác nh úng b ng giá v n hàng hóa nh p kho
m b o nguyên t c nh p giá nào xu t giá ó. Tuy nhiên,
do s bi n ng giá trên th trư ng, doanh nghi p thương
m i ph i mua hàng t nhi u nhà cung c p khác nhau, vì
v y giá xu t bán c a hàng hóa có th áp d ng m t trong
các phương pháp sau:
+ ơn giá bình quân gia quy n:
+ Gía th c t ích danh;
+ Giá nh p trư c – xu t trư c
+ Giá nh p sau xu t trư c
S n ph m d ch v có s khác bi t nhau v cơ c u chi
phí so v i các s n ph mv t ch t khác : t tr ng chi phí
nguyên v t li u th p, chi phí nhân côngtr c ti p và chi phí
s n xu t chung tương i cao. Tr giá v n c a d ch v cung
c p cũng chính là giá thành c a s n ph m d ch v
1.3 T CH C CÔNG TÁC K TOÁN TRONG DOANH
NGHI P THƯƠNG M I - D CH V .
1.3.1 Nguyên t c t ch c
http://www.ebook.edu.v n 1 0
T ch c công tác k toán doanh nghi p là vi c t ch c
s d ng các phương pháp k toán th c hi n vi c ghi
chép, phân lo i, t ng h p các nghi p v kinh t tài chính
phát sinh phù h p v i chính sách và ch k toán tài
chính hi n hành , phù h p v i c i m tình hình ho t ng
s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p m b o th c hi n
t t ch c năng nhi m v c a k toán. Do ó, vi c t ch c
công tác k toán c n th c hi n theo các nguyên t c sau:
1.1 T ch c công tác k toán ph i úng v i nh ng quy nh
trong i u l t chúc k toán nhà nư c, trong ch k
toán ban hành phù h p v i các chính sách, ch qu n
lý kinh t tài chính c a nhà nư c trong t ng th i kỳ.
1.2 T ch c công tác k toán ph i phù h p v i c i m t
chúc s n xu t kinh doanh, t ch c qu n lý c a doanh
nghi p
1.3 T ch c công tác k toán trong doanh nghi p ph i m
b o nguyên t c ti t ki n và hi u qu .
1.4 T ch c công tác k toán ph i m b o k t h p t t gi a
k toán tài chính và k toán qu n tr .
1.3.2 N i dung t ch c
T ch c công tác k toán là vi c t ch c th c hi n
h ch toán ban u, phân lo i t ng h p các nghi p v kinh
t – tài chính b ng các phương pháp k toán úng v i
http://www.ebook.edu.v n 1 1
nguyên t c, ch , th l k toán do nhà nư c ban hành và
phù h p v i c i m, i u ki n c a doanh nghi p, n i
dung c th c a t ch c công tác k toán trong doanh
nghi p bao g m.
1.3.2.1 T chúc h ch toán ban u:
H ch toán ban u là khâu u tiên, quan tr ng c a
công tác k toán. M i nghi p v kinh t - tài chính phát sinh
u ph i l p ch ng t k toán làm cơ s cho vi c ghi s k
toán.
Theo ch ch ng t k toán hi n hành (ban hành
kèm theo quy t nh s 1141-TC/C KT ngày 01/11/1995
c a B Tài chính) bao g m 05 lo i ch ng t :
- Ch ng t k toán ti n lương: 9 m u
-Ch ng t k toán v hàng t n kho: 8 m u
- Ch ng t k toán v bán hàng : 10 m u.
- Ch ng t k toán v ti n t : 7 m u.
- Ch ng t k toán v tài s n c nh: 5 m u.
Ch ng t k toán có hai h th ng :
- H th ng ch ng t k toán b t bu c: Là nh ng
ch ng t k toán ph n ánh các m i quan h kinh t gi a
các pháp nhân. i v i h th ng ch ng t này, nhà nư c
http://www.ebook.edu.v n 1 2
quy nh th ng nh t v quy cách, m u bi u, ch tiêu ph n
ánh và phương pháp l p;
- H th ng ch ng t k toán hư ng d n: Ch y u là
nh ng ch ng t s d ng trong n i b doanh nghi p. i v i
h th ng ch ng t này, nhà nư c ch hư ng d n các ch tiêu
cơ b n, căn c vào c i m, i u ki n c th mà các
doanh nghi p v n d ng có th thêm ho c b t hay thay i
thi t k m u bi u.
Theo n i dung t ch c công tác k toán này, tùy
thu c vào c i m s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p,
căn c vào h th ng ch ng t k toán nhà nư c ã ban
hành, các doanh nghi p c n xác nh các lo i ch ng t c n
s d ng, th c hi n t t vi c t ch c luân chuy n ch ng t k
toán như ki m tra ch ng t , ghi s , b o qu n, lưu tr ch ng
t.
1.3.2.2T ch c v n d ng h th ng tài kho n k toán
H th ng tài kho n nhà nư c ban hành s d ng cho
t t c các lo i hình doanh nghi p, thu c m i thành ph n
kinh t nh m ph c v cho vi c t ng h p và ki m tra ki m
soát các i tư ng k toán
H th ng tài kho n do B Tài Chính phát hành theo
quy t nh s 15/2006/Q -BTC bao g m :
http://www.ebook.edu.v n 1 3
- T lo i 1 n lo i 4 : nh ng tài kho n tài s n –
ngu n v n, ghi kép, có s dư cu i kỳ dùng l p b ng cân
i k toán
- T lo i 5 n lo i 9 : nh ng tài kho n trung gian,
ghi kép, không có s dư cu i kỳ, ư c ph n ánh trên b ng
báo cáo k t qu ho t ng kinh doanh
- Lo i 0 có s dư cu i ky, ghi ơn, ngoài b ng cân
i k toán
1.3.2.3 T ch c v n d ng ch s k toán
- T ch c h th ng s k toán t ng h p và chi ti t
x lý thông tin t các ch ng t k toán nh m ph c v cho
vi c xác l p các báo cáo tài chính và qu n tr , nh m ki m
tra, ki m soát các lo i tài s n, ngu n v n, t ng quá trình
ho t ng
- Theo lu t K toán h th ng s bao g m : s cái, s
nh t ký(theo m u b t bu c v n i dung và phương pháp ghi
chép), s , th k toán chi ti t(qui nh mang tính hư ng
d n)
- Hê th ng s k toán ph i phù h p v i hình th c
k toán, theo hư ng d n c a B tài chính t i quy t nh s
15/2006 ngày 20/3/2006 có các hình th c k toán như sau :
+ Nh t ký chung
http://www.ebook.edu.v n 1 4
+ Nh t ký – s cái
+ Ch ng t ghi s
+ Nh t ký – ch ng t
+ K toán trên máy vi tính
1.3.2.4 T ch c cung c p thông tin qua h th ng báo cáo
k toán
- H th ng báo cáo tài chính dùng cung c p
thông tin v tình hình tài chính, tình hình kinh doanh
và các lu ng ti n c a doanh nghi p, áp ng yêu
c u qu n lý c a doanh nghi p, cơ quan nhà nư c và
nhu c u h u ích c a ngư i s d ng ưa ra các
quy t nh kinh t , theo qui nh hi n nay g m
+ B ng cân i k toán
+ Báo cáo k t qu ho t ng kinh doanh
+ Báo cáo lưu chuy n ti n t
+ B ng thuy t minh báo cáo tài chính
- Báo cáo k toán qu n tr bao g m các báo cáo
l p ra ph c v cho yêu c u qu n tr c a doanh
nghi p nhi u c p khác nhau và không b t bu c
ph i công khai
http://www.ebook.edu.v n 1 5
CHƯƠNG 2
K TOÁN CHÊNH L CH T GIÁ H I OÁI
2.1 CÁC KHÁI NI M
2.1.1 T giá h i oái
- H i oái (Exchange) : là s chuy n i t m t ng ti n
này sang ng ti n khác xu t phát t các yêu c u thanh
toán gi a các cá nhân, các công ty, các t ch c thu c 2
qu c gia khác nhau d a trên m t t l nh t nh gi a 2
ng ti n. T l ó g i là t giá h i oái (t giá)
- T giá h i oái gi a(Exchange rate) 2 ng ti n chính
là giá c c a ng ti n này tính b ng m t s ơn v
ng ti n kia. Ví d t giá gi a USD và VN , vi t là
USD/VN , chính là s lư ng VN c n thi t mua 1
USD
- T giá h i oái theo Lu t ngân hàng Nhà nư c Vi t
Nam là t l gi a giá tr c a ng ti n Vi t Nam v i giá
http://www.ebook.edu.v n 1 6
tr c a ng ti n nư cngoài và ư c hình thành trên cơ
s cung c u ngo i t trên th trư ng có s i u ti t c a
Nhà nư c, do ngân hàng Nhà nư c Vi t Nam xác nh
vàcông b
- Trong quan h giao d ch v i khách hàng các ngân hàng
niêm y t 2 t giá : t giá bán ngân hàng áp d ng khi
bán ngo i t ; t giá mua ngân hàng áp d ng khi mua
ngo i t ; gi a 2 t giá có chênh l ch nh m m b o
ngân hàng thu l i nhu n
2.1.2 Chênh l ch t giá h i oái
Trong quá trình kinh doanh phát sinh các ơn v ti n t
khác v i ơn v ti n t s d ng trong k toán và l p báo
cáo tài chính, thì qui i và s làm phát sinh chênh l ch t
giá h i oái.
Các khái ni m v chênh l ch t giá h i oái
- ơn v ti n t k toán: Là ơn v ti n t ư c s d ng
chính th c trong vi c ghi s k toán và l p báo cáo tài
chính.
- Ngo i t : Là ơn v ti n t khác v i ơn v ti n t k
toán c a m t doanh nghi p.
- T giá h i oái: Là t giá trao i gi a hai ơn v ti n
t.
http://www.ebook.edu.v n 1 7
- Chênh l ch t giá h i oái: Là chênh l ch phát sinh t
vi c trao i th c t ho c quy i c a cùng m t s
lư ng ngo i t sang ơn v ti n t k toán theo các t
giá h i oái khác nhau.
- T giá h i oái cu i kỳ: Là t giá h i oái s d ng t i
ngày l p B ng Cân i k toán.
- Các kho n m c ti n t : Là ti n và các kho n tương
ương ti n hi n có, các kho n ph i thu, ho c n ph i
tr b ng m t lư ng ti n c nh ho c có th xác nh
ư c.
2.1.3 Các trư ng h p phát sinh chênh l ch t giá
- Chênh l ch t giá ã th c hi n : chênh l ch do th c t
phát sinh trong kỳ t các giao d ch mua bán hàng hoá, d ch
v , vay – n , thanh toán… b ng ngo i t ư c qui i theo
t giá h i oái ngày giao d ch ( t giá th c t hay t giá
giao d ch bình quân trên th trư ng ngo i t liên ngân hàng
do ngân hàng Nhà nư c công b t i th i i m phát sinh
nghi p v ), có 2 trư ng h p :
+ i v i DN ang ho t ng s n xu t kinh doanh k c
có u tư xây d ng cơ b n
+ i v i DN chưa ho t ng s n xu t kinh doanh ang
u tư xây d ng cơ b n hình thành TSC
http://www.ebook.edu.v n 1 8
- Chênh l ch t giá chưa th c hi n : chênh l ch do ánh
giá l i các kho n m c ti n t có g c ngoai t t i ngày l p
b ng cân i k toán th i i m cu i năm tài chính, ư c
ghi theo t giá h i oái cu i kỳ cho c 2 trư ng h p nêu
trên
- Chênh l ch t chuy n i báo cáo tài chính c a ho t
ng nư c ngoài
2.2.NGUYÊN T C GHI NH N VÀ X LÝ CHÊNH
L CH T GIÁ
2.2.1 Nguyên t c ghi nh n chênh l ch t giá h i oái
- Vi c qui i ngo i t ra ơn v ti n t k toán căn c vào
t giá giao d ch th c t t i th i i m phát sinh nghi p v
ghi s và theo dõi nguyên t trên tài kho n 007
- i v i “các kho n m c ti n t ” có phát sinh ngo i t
làm gi m, ghi s theo t giá ghi trên s k toán ( t giá
xu t ngo i t , t giá nh n N ). Ngư c l i, có phát sinh
ngo i t làm tăng, ghi s theo t giá th c t
- i v i “các kho n m c phi ti n t ” có phát sinh ngo i
t , ghi s theo t giá th c t
- Cu i năm tài chính, ph i ánh giá l i các kho n m c ti n
t có g c ngo i t theo t gía h i oái cu i kỳ là t giá giao
d ch bình quân trên th trư ng ngo i t liên ngân hàng do
http://www.ebook.edu.v n 1 9
ngân hàng Nhà nư c công b t i th i i m l p b ng cân i
k toán
2.2.2 Nguyên t c x lý chênh l ch t giá h i oái
- i v i DN ang ho t ng s n xu t kinh doanh k c
u tư xây d ng cơ b n
+ Toàn b chênh l ch ã th c hi n ghi nh n vào doanh
thu ho c chi phí ho t ng tài chính trên báo cáo k t qu
kinh doanh c a năm tài chính
+ Toàn b chênh l ch chưa th c hi n ghi nh n vào kho n
“chênh l ch t giá h i oái”, sau khi bù tr gi a phát sinh
N và phát sinh Có s chuy n vào doanh thu ho c chi phí
ho t ng tài chính trên báo cáo k t qu kinh doanh c a
năm tài chính
+ DN không ư c chia l i nhu n ho c tr c t c trên lãi
chênh l ch t giá h i oái chưa th c hi n
- i v i DN chưa ho t ng s n xu t kinh doanh ang u
tư xây d ng cơ b n
+ Toàn b chênh l ch ã th c hi n và chưa th c hi n
ph n ánh lũy k trên b ng cân i k toán ch tiêu “chênh
l ch t giá h i oái”
+ Khi k t thúc quá trình u tư , th i i m quy t toán,
bàn giao ưa tài s n c nh vào ho t ng, k t chuy n
http://www.ebook.edu.v n 2 0
toàn b vào doanh thu ho c chi phí ho t ng tài chính trên
báo cáo k t qu kinh doanh c a năm tài chính có ưa TSC
vào s d ng ho c phân b t i a năm năm k t khi công
trình ưa vào ho t ng
- Phát sinh t chuy n i báo cáo tài chính c a ho t ng
nư c ngoài
+ Cơ s ó ph thu c DN trong nư c, tính ngay vào
doanh thu ho c chi phí ho t ng tài chính trong kỳ
+ Cơ s ó ho t ng c l p v i DN trong nư c, ph n
ánh lũy k trên tài kho n “chênh l ch t giá h i oái” và
ch ư c tính vào doanh thu ho c chi phí ho t ng tài chính
khi DN thanh lý kho n u tư thu n ó cơ s nư c ngoài
2.3 NGUYÊN T C H CH TOÁN CHÊNH L CH T
GIÁ H I OÁI
2.3.1 Phương pháp ch s d ng t giá th c t
(1) Tài kho n thu c v t tư, hàng hoá, TSC , doanh thu,
chi phí, bên N các TK v n b ng ti n, bên N các
kho n ph i thu, bên Có các TK ph i tr , các kho n thu
ph i n p khi phát sinh nghi p v liên quan n ngo i t
… thì ph i ghi s theo TGTT lúc phát sinh nghi p v .
(2) Bên Có các TK v n b ng ti n thì ph i ghi s theo
TGTT lúc xu t ngo i t . TGTT xu t ngo i t có th l a
http://www.ebook.edu.v n 2 1
ch n 1 trong 4 phương pháp : Bình quân gia quy n,
FIFO, LIFO, th c t ích danh.
(3) Bên Có TK ph i thu, bên N TK ph i tr thì ph i ghi
s TGTT lúc ghi nh n n .
2.3.2 Phương pháp có s d ng t giá h ch toán
(1) TK thu c VT, HH, TSC , DT,CP, thu ph i n p …
ph i ghi s theo TGTT lúc phát sinh nghi p v .
(2) Bên N ho c bên Có V n B ng Ti n, các kho n
ph i thu, ph i tr ghi s theo TGHT.
2.3.3 Tài kho n s d ng
- Tài kho n 413 “chênh l ch t giá”, có 3 tài kho n c p 2 :
4131 “chênh l ch t giá ánh giá l i cu i năm tài chính”;
4132 “chênh l ch t giá trong giai o n u tư XDCB”;
4133 “chênh l ch t giá t chuy n i báo cáo tài chính”
- Tài kho n 242, 3387, 515, 635…
2.4 K TOÁN CHÊNH L CH T GIÁ
2.4.1 K TOÁN CHÊNH L CH T GIÁ Ã TH C
HI N
2.4.4.1 Phương pháp ch s d ng t giá th c t (TGTT)
http://www.ebook.edu.v n 2 2
+ N u doanh nghi p ang trong quá trình ho t ng s n
xu t kinh doanh (K c có xây d ng cơ b n chưa hoàn
thành):
(1) Mua s m v t tư, hàng hoá, TSC , các kho n chi phí
b ng ngo i t :
N TK 151, 152,153,156,211,213,641,642,133,… : TGTT
lúc phát sinh nghi p v
N TK 635: N u l CLTG (TGTT lúc PSNV< TGTT
xu t ngo i t )
Có 1112,1122: TGTT xu t ngo i t
Ho c Có TK 515: N u lãi CLTG (TGTT lúc PSNV>
TGTT xu t ngo i t )
(2) Khi mua ch u v t tư, hàng hoá, TSC , các kho n chi
phí b ng ngo i t :
N TK 151, 152,153,156,211,213,641,642,133,… : TGTT
lúc phát sinh nghi p v
Có TK 331: TGTT lúc phát sinh nghi p v
- Khi chi ngo i t tr n cho ngư i ngư i bán:
N TK 331: TGTT lúc ghi s
http://www.ebook.edu.v n 2 3
N TK 635: N u l CLTG (TGTT lúc ghi s < TGTT
xu t ngo i t )
Có TK 1112, 1122: TGTT xu t ngo i t
Ho c Có 515 N u lãi CLTG (TGTT lúc ghi s > TGTT
xu t ngo i t )
(3) Doanh thu bán ch u TP,HH,DV ph i thu b ng ngo i
t:
N TK 131: TGTT lúc phát sinh nghi p v
Có TK 511, 3331: TGTT lúc phát sinh nghi p v
- Khách hàng tr n cho doanh nghi p b ng ngo i t :
N TK 1112, 1121: TGTT lúc phát sinh nghi p v
N TK 635: N u l CLTG (TGTT lúc PSNV< TGTT lúc
ghi s )
Có TK 131: TGTT lúc ghi s
Ho c Có TK 515: N u lãi CLTG (TGTT lúc PSNV>
TGTT lúc ghi s )
V í d 1:
T i Công ty Thành Công, áp d ng t giá th c t (TGTT)
h ch toán ngo i t . S dư u tháng 12/2003: TK1122:
http://www.ebook.edu.v n 2 4
1.500.000 (100USD), TK 331 dư có: 7.500.000
(500USD), gi s các tài kho n liên quan khác không có s
dư. T giá xu t ngo i t tính theo phương pháp FIFO. Trong
tháng 12/2003, phòng k toán có các tài li u sau:
(1). Ngày 1/12, chi ti n m t VN mua ngo i t qua ngân
hàng 500USD, TGTT 15.100 /USD.
(2). Ngày 5/12, thanh toán cho nhà cung c p b ng ngo i t
qua ngân hàng 400USD, TGTT 15.200 /USD.
(3). Ngày 15/12, xu t bán m t lô hàng thu b ng ngo i t
qua ngân hàng giá chưa thu GTGT 2.000USD, thu GTGT
10%: 200USD, TGTT 15.300 /USD.
Yêu c u: nh kho n các nghi p v kinh t phát sinh trên.
Gi i:
(1) N 1122 7.550.000 (500USD x 15.100)
Có 1111 7.550.000
(2) N 331 6.000.000 (400USD x 15.000)
N 635 30.000 (6.030.000 – 6.000.000)
Có 1122 6.030.000
(100USDx15.000)+(300USDx15.100)
(3) N 1122 33.660.000 (2.200USD x 15.300)
Có 511 30.600.000 (2.000 USD x 15.300)
http://www.ebook.edu.v n 2 5
Có 3331 3.060.000 (200 USD x 15.300)
+ N u DN ang trong quá trình xây d ng cơ b n chưa
hoàn thành (chưa phát sinh DT, CP:
Phương pháp tương t … nhưng n u lãi CLTG liên quan
n ngo i t thì h ch toán vào bên Có TK 4132, ngư c
l i n u l … bên N TK 4132.
2.4.4.2 Phương pháp có s d ng t giá h ch toán
(TGHT)
(1) Mua s m v t tư, hàng hoá, TSC , các kho n chi phí
b ng ngo i t :
N TK 151,152,153,156,211,213,641,642,133,… : TGTT
lúc phát sinh nghi p v
N TK635: N u l CLTG (TGTT lúc PSNV< TGHT )
Có 1112, 1122: TGHT
Ho c Có TK515: N u lãi CLTG (TGTT lúc PSNV>
TGHT)
(2) Khi mua ch u v t tư, hàng hoá, TSC , các kho n chi
phí b ng ngo i t :
N TK 151, 152,153,156,211,213,641,642,133,… : TGTT
lúc phát sinh nghi p v
http://www.ebook.edu.v n 2 6
N TK 635: N u l CLTG (TGTT lúc PSNV< TGHT )
Có 1112, 1122: TGHT
- Khi chi ngo i t tr n cho ngư i ngư i bán:
N TK 331: TGHT
Có TK 1112, 1122: TGHT
(3) Doanh thu bán ch u TP,HH,DV ph i thu b ng ngo i
t:
N TK 131: TGHT
N TK 635: N u l CLTG (TGHT< TGTT lúc PSNV
Có TK 511, 3331: TGTT lúc phát sinh nghi p vu
Ho c Có TK 515: N u lãi CLTG (TGHT>TGTT lúc
PSNV)
- Khách hàng tr n cho doanh nghi p b ng ngo i t :
N TK 1112, 1122: TGHT
Có TK 131: TGHT
+ N u DN ang trong quá trình xây d ng cơ b n chưa
hoàn thành (chưa phát sinh DT, CP):
http://www.ebook.edu.v n 2 7
Phương pháp tương t … nhưng n u lãi CLTG liên quan
n ngo i t thì HT vào bên Có TK 4132, ngư c l i n u
l … bên N TK 4132.
2.4.2 K TOÁN CHÊNH L CH T GIÁ CHƯA
TH C HI N
i u ch nh t giá vào cu i kỳ:
Theo Chu n m c k toán s 10 “Nh ng nh hư ng c a
vi c thay i t giá h i oái” và Thông tư 105/2003/TTBTC
ngày 4.11.2003 doanh nghi p ư c phép i u
ch nh các tài kho n có liên quan n ngo i t g m: v n
b ng ti n, n ph i thu, n ph i tr theo t giá th c t
bình quân liên ngân hàng t i ngày l p báo cáo tài chính
năm.
(1) Khi ánh giá l i các kho n m c ti n t có g c ngo i
t:
- N u phát sinh lãi CLTG:
N TK 1112, 1122, 131, 136, 138, 311, 315, 331 341,
342,…
Có 413
- N u phát sinh l CLTG
http://www.ebook.edu.v n 2 8
N TK 413
Có TK 1112, 1122, 131, 136, 138, 311, 315, 331 341,
342,…
(2) X lý chênh l ch t giá do ánh giá l i cu i năm
Bù tr gi a t ng phát sinh n TK 413 và phát sinh có
TK 413 k t chuy n vào chi phí tài chính (n u l ), doanh
thu ho t ng tài chính (n u lãi).
(2a) K t chuy n lãi CLTG…
N TK 413
Có TK 515
(2b) K/c l CLTG
N TK 635
Có TK 413
Ví d 2 : L y l i ví d 1 và thêm nghi p v :
(4). Ngày 31/12, l p báo cáo tài chính, k toán i u
ch nh s dư các tài kho n có g c ngo i t ; TGTT ngày
31/12 : 15.400 /USD.
Yêu c u: i u ch nh s dư các tài kho n có g c ngo i t
và nh kho n nghi p v phát sinh trên.
Gi i:
http://www.ebook.edu.v n 2 9
(4) i u ch nh s dư ngo i t cu i kỳ:
Tài kho n: 1122:
- S dư cu i kỳ VN : 1.500.000 + (7.550.000+33.660.000-
6.030.000)=36.680.000
- S dư cu i kỳ USD: 100 + (500 + 2.200 - 400) = 2.400
- Chênh l ch t giá do i u ch nh s dư : (2.400x15.400) –
36.680.000 = 280.000
- H ch toán: N 1122 280.000
Có 4131 280.000
§ Tài kho n: 331
- S dư cu i kỳ VN : 7.500.000 + (0 - 6.000.000)= 1.500.000
- S dư cu i kỳ USD: 500 + (0 - 400) = 100
- Chênh l ch t giá do i u ch nh s dư : (100x15.400) –
1.500.000 = 40.000
- H ch toán:
N 4131 40.000
Có 331 40.000
§ X lý chênh l ch t giá cu i kỳ
N 4131 240.000 (280.000 – 40.000)
Có 515 240.000
http://www.ebook.edu.v n 3 0
CHƯƠNG 3
K TOÁN MUA BÁN HÀNG HÓA TRONG NƯ C
3.1. T NG QUÁT
3.1.1 c i m ho t ng thương m i
- Mua bán hàng hoá trong nư c hay còn g i là n i
thương là lĩnh v c ho t ng thương m i trong t ng nư c,
th c hi n quá trình lưu chuy n hàng hóa t nơi s n xu t,
hàng nh p kh u t i nơi tiêu dùng
- Ho t ng thương m i là vi c th c hi n m t hay
nhi u hành vi thương m i c a thương nhân, bao g m vi c
mua, bán hàng hoá, cung ng d ch v thương m i và các
ho t ng xúc ti n thương m i nh m m c ích l i nhu n
ho c nh m th c hi n các chính sách kinh t - xã h i
Trong ó:
http://www.ebook.edu.v n 3 1
+ Hành vi thương m i là hành vi c a thương nhân trong
ho t ng thương m i làm phát sinh quy n và nghĩa v gi a
các thương nhân v i nhau ho c gi a thương nhân v i các
bên có liên quan;
+ Hàng hoá g m máy móc, thi t b , nguyên li u, nhiên
li u, v t li u, hàng tiêu dùng, các ng s n khác ư c lưu
thông trên th trư ng, nhà dùng kinh
doanh dư i hình th c cho thuê, mua, bán;
+ D ch v thương m i g m nh ng d ch v g n v i vi c
mua bán hàng hoá
+ Xúc ti n thương m i là ho t ng nh m tìm ki m,
thúc y cơ h i mua bán hàng hoá và cung ng d ch v
thương m i;
+ Thương nhân g m cá nhân, pháp nhân, t h p tác, h
gia ình có ăng ký kinh doanh ho t ng thương m i m t
cách c l p, thư ng xuyên
3.1.2 Nhi m v c a k toán mua bán hàng hoá:
- Ghi chép ph n ánh k p th i tình hình lưu chuy n
hàng hoá c a doanh nghi p v tr giá và s lư ng.
- Theo dõi tình hình t n kho và tính giá hàng t n kho,
tính giá hàng xu t kho
http://www.ebook.edu.v n 3 2
- Theo dõi hàng bán b tr l i, gi m giá hàng t n kho,
n h m c d tr
- Phân b h p lý chi phí mua hàng ngoài giá mua cho
s hàng ã bán và hàng t n cu i kỳ xác nh giá
v n hàng ã bán và hàng t n cu i kỳ
- Lư ch n phương pháp và xác nh úng giá v n
hàng xu t bán m b o k t qu tiêu th hàng hoá
chính xác
- Theo dõi và thanh toán k p th i công n v i nhà cung
c p và khách hàng có liên quan c a t ng thương v
giao d ch
3.2. K TOÁN MUA HÀNG HOÁ
3.2.1 Khái ni m
- Hàng hoá mua vào bán ra ch y u là t nơi s n
xu t, t ơn v nh p kh u ( i v i bán buôn ), t các
ơn v bán buôn ( i v i ơn v bán l hàng hoá)
- Hàng hoá mua ư c th c hi n theo nhi u phương
th c giao nh n : mua tr c ti p, mua theo phương th c
chuy n hàng, theo h p ng cung c p, mua theo
phương th c t hàng…M i phương th c mua hàng
u có nh ng th a thu n v cách th c, nơi giao nh n,
thanh toán, phí t n có liên quan n t ng thương v
http://www.ebook.edu.v n 3 3
- Thanh toán ti n mua hàng trên cơ s hoá ơn và h p
ng ký k t theo nhi u hình th c : tr trư c, tr ngay,
tr ch m
3.2.2. Ch ng t
- Phương th c chuy n hàng: bên bán giao hàng theo
như h p ng và g i HOÁ ƠN GÍA TR GIA TĂNG hay
HOÁ ƠN BÁN HÀNG, phi u xu t kho kiêm hoá ơn là
căn c bên mua thanh toán ti n hàng cho bên bán và ghi
s
- Phương th c nh n hàng : bên mua c ngư i n
nh n hàng c a bên bán, mang theo gi y y nhi m n nh n
hàng, sau khi nh n hàng xong ngư i nh n hàng ký nh n
trên ch ng t bán hàng c a bên bán và nh n l i m t b n
(liên 2) v n p cho k toán
- Trư ng h p mua hàng nông, lâm,th y s n c a
ngư i tr c ti p nuôi tr ng ho c ngư i không kinh doanh
bán, không có hoá ơn theo ch qui nh ph i l p b ng
kê hàng hoá mua vào theo úng qui nh làm cơ s nh p
hàng
- Ch ng t g m : biên b n ki m nghi m, phi u nh p
kho (3liên)
3.2.3 Nguyên t c h ch toán hàng hoá
http://www.ebook.edu.v n 3 4
- Ch ư c xem là hàng hoá khi các i tư ng ư c
DN mua vào v i m c ích là bán
- Nguyên t c h ch toán và ánh giá cũng gi ng như
i v i nguyên v t li u, công c , c n lưu ý:
Hàng hoá mua có hoá ơn c thù ghi giá thanh toán là
giá ã có thu GTGT
xác nh giá mua chưa thu = giá thanh toán / (1+T%)
T%làthu su t
Thu GTGT= giá thanh toán – giá mua chưa thu
- Gía th c t hàng mua vào ph i ư c chi ti t theo 2
ch tiêu: giá mua và chi phí thu mua hàng hoá
Gía nh p kho HH = giá mua chưa thu - chi t kh u,gi m
giá ( pp kh u tr thu GTGT )
Gía nh p kho HH =giá thanh toán có thu tiêu th c
bi t(n u có) - chi t kh u,gi m giá (thu GTGT theo
phương pháp tính thu tr c ti p )
Chi phí thu mua: v n chuy n b c d , bao bì,thuê
kho,hao h t…
- DN h ch toán hàng t n kho theo pp kê khai thư ng
xuyên hàng ngày xu t kho theo giá mua HH, cu i kỳ
phân b chi phí thu mua cho hàng bán ra và hàng t n
http://www.ebook.edu.v n 3 5
kho tính giá v n, tiêu th c phân b tùy thu c vào tình
hình c th c a DN
3.2.4. TK s d ng
- DN h ch toán hàng t n kho theo pp kê khai thư ng
xuyên s d ng
TK 156 “Hàng hoá”
Có 2 Tài kho n c p 2
TK 1561”Giá mua hàng hoá”, g m:
- Tr giá hàng hoá mua vào nh p kho theo giá hoá ơn
- Thu nh p kh u (n u có)
- Chi phí gia công (n u có )
TK 1562 ”Chi phí thu mua hàng hoá”, g m:
- Chi phí b o hi m hàng hoá
- Ti n thuê kho, thuê b n bãi
- Chi phí v n chuy n, b c x p
- Chi phí b o qu n hàng hoá t nơi mua v n kho
- Các kho n hao h t t nhiên trong nh m c
- Th t c nh n hàng
- DN h ch toán hàng t n kho theo phương pháp ki m kê
nh kỳ s d ng c 2 TK 156 “HÀNG HOÁ” , 611(6112)
“MUA HÀNG HOÁ”
http://www.ebook.edu.v n 3 6
- TK 156 : Bên N : k t chuy n giá th c t hàng t n kho
lúc cu i kỳ
Bên Có: k t chuy n giá tr th c t hàng t n
kho u ky
Dư N : giá th c t hàng t n kho
- TK 611(6112) : Bên N : - k t chuy n hàng hoá chưa bán
ư c u kỳ
- tr giá mua vào c a hàng hoá có (chưa) thu
GTGT
- chi phí thu mua hàng hoa
- thu NK hay thu tiêu th c bi t ph i n p
- giá v n c a hàng ã bán b tr l i
Bên Có: - kh an chi t kh u hay g am giá ư c hư ng
- giá mua c a hàng ã mua tr l i cho ngư i bán
- k t chuy n hàng hoá chưa b1n ư c lúc cu i kỳ
- gía tr hàng hóa ã xu t trong kỳ
Không có s dư
3.2.5 K toán mua hàng
3.2.5.1 Mua HH nh p kho bình thư ng
(1) Căn c Hoá ơn, Biên B n Ki m Nh n, Phi u Nh p
Kho nh p kho Hàng Hoá ho c căn c vào b ng kê hàng
hoá mua vào
http://www.ebook.edu.v n 3 7
N TK 156(1561) ho c TK 611(6112)
N TK 1331 Ho c N TK 156(1561) ho c 611(6112)
Có TK 331, 111,112,311,141 Có TK331,111,112,311,141
(2) Chi phí thu mua Hàng Hoá th c t phát sinh
N TK 156(1562) ho c TK 6112
N TK 133(1331) Ho c N TK 156(1562)ho c 6112
Có TK111,112,141,331 Có TK 111,112,141,331
(3) Chi t kh u hay gi m giá ư c hư ng:
N TK331,111,112…
Có TK1561 ho c TK 6112 ho c N TK 331
Có TK 133(1331) Có TK 1561
ho c TK6112
(4) Tr l i hàng ã mua cho ngư i bán căn c Phi u Xu t
Kho
N TK 331,111,112
Có TK1561-ho c TK 611(6112)
Có TK 133(1331)
Ho c N TK 331,111,112
Có TK 156(1561) - ho c TK 611(6112)
http://www.ebook.edu.v n 3 8
(5) Xu t kho HH i gia công, ch bi n:
N TK 154
Có TK 156(1561) - ho c TK 611(6112)
(6) Chi phí gia công ch bi n
N TK 154 ho c TK 631
N TK 133 (1331) Ho c N TK 154 ho c TK 631
Có TK111,112,331 Có TK 111,112,331
(7) Khi gia công xong Hàng Hoá ư c nh p l i kho:
N TK 156(1561) ho c TK 6112
Có TK 154 ho c TK 631
3.2.5.2 Mua HH nh p kho có phát sinh thi u, th a
(1) Mua Hàng Hoá nh p kho phát hi n thi u (Treo thi u
chưa rõ nguyên nhân theo giá chưa thu GTGT)
N TK 156(1561) , TK611(6112) (tr giá th c nh p)
N TK 133(1331) Ho c N TK 156(1561), TK611(6112)
N TK 138(1381) N TK 138(1381)
(tr giá thi u) Có TK 331,111,112
Có TK 331,111,112
(2) Bên bán g i hàng ti p cho và bên mua ng ý nh n
hàng
http://www.ebook.edu.v n 3 9
N TK 156(1651) – TK 611(6112)
Có TK 138(1381)
(3) Bên bán không giao ti p s thi u:
N TK 331,111,112
Có TK 138 (1381)
Có TK 1331
( Có th ghi nh n hàng hoá thi u chưa rõ nguyên nhân theo
giá thanh toán )
(4) Mua hàng nh p kho phát hi n th a so v i hoá ơn c a
bên bán, nh p kho theo giá tr hoá ơn c a bên bán
N TK 156(1561), TK 611(6112)
N TK 133 (1331) Ho c N TK 156(1561),TK 611(6112)
Có TK 331,111,112 Có TK 331,111,112
(5) Nh p kho s hàng th a (ghi nh n hàng th a chưa rõ
nguyên nhân theo giá thanh toán )
N TK 156(1561) – TK 611(6112)
N TK 1331 Ho c N TK 1561, TK 6112
Có TK 338(3381) Có TK 331
(6) Bên mua ng ý mua s hàng th a ã nh p kho:
N TK 338(3381)
Có TK331,111,112
(7) Bên mua xu t tr hàng th a cho bên bán:
http://www.ebook.edu.v n 4 0
N TK 338(3381)
Có TK 156(1561) – TK611(6112)
Có TK 1331
(8) S hàng th a ư c b o qu n riêng : N TK002
(9) Sau ó xu t kho tr ngư i bán : Có TK 002
Ví d : Công ty thương m i và d ch v ABC, n p thu
GTGT theo phương pháp kh u tr , h ch toán hàng t n kho
theo phương pháp kê khai thư ng xuyên, trong tháng 1/n có
tình hình mua bán hàng hoá như sau:
(1). Mua 100 case máy vi tính, ã nh p kho, ơn giá mua
chưa thu GTGT 15USD/cái, thu GTGT 5%, t giá lúc
mua 15.700 /USD, chưa thanh toán cho ngư i bán.
(2). Chi phí v n chuy n mua 100 case 550.000 g m thu
GTGT 10%, ã thanh toán b ng ti n t m ng.
(3). Mua 200 thanh Ram 128MB, ơn giá mua chưa thu
GTGT 10USD/cái, thu GTGT 5%, t giá lúc mua
15.700 /USD, chưa thanh toán cho ngư i bán. Khi nh p kho
phát hi n thi u 2 thanh Ram chưa rõ nguyên nhân, ki m tra
ch t lư ng có 8 thanh Ram không t yêu c u, bên bán
ng ý i l i 8 thanh Ram này
http://www.ebook.edu.v n 4 1
(4). Công ty phát hi n 10 case mua nghi p v 1 giao
không úng quy cách, ngh bên bán nh n l i và bên bán
ã nh n l i hàng và gi m tr n .
(5). Thanh toán ti n hàng t i nghi p v 1 (sau khi tr hàng
tr l i), TGTT xu t ngo i t 15.600 .
(6) ã nh p kho hàng i và thi u nghi p v 3 t bên bán
và do mua hàng t doanh s tháng, Cty ư c bên bán t i
nghi p v 3 gi m giá 1USD/thanh RAM (giá chưa thu
GTGT) và s ti n gi m giá trên ư c c n tr vào l n mua
này, l n mua này mua: 100 thanh RAM ơn giá mua chưa
thu GTGT 10USD thu GTGT 10%, chưa thanh toán
ti n.TGTT 15.600
(7). Sau khi c n tr s ti n ư c giám giá Cty ã thanh
toánb ng Ti n G iNgân Hàng t t c s n mua RAM,
TGTT xu t ngo i t : 15.600 .
Yêu c u: nh kho n các nghi p v trên.
Gi i :
(1) N TK 1561 23.550.000 = 100x$15x15.700
N TK 1331 1.177.500
Có TK 331 24.727.500 =100x$15x105%x15.700
(2) N TK 1562 500.000
N TK 1331 50.000
http://www.ebook.edu.v n 4 2
Có TK 141 550.000
(3) N TK 1561 29.830.000 = 190x$10x15.700
N TK 1381 314.000 = 2x10$x15.700
N TK 1388 1.265.000 =8x10$x15.700
N TK 1331 1.570.000
Có TK 331 32.970.000 = 200x$10x105%x15.700
(4) N TK 331 2.472.750 = 10x$15x105% x15.700
Có TK 1561 2.355.000=10x$15x15700
Có TK 1331 117.750
(5) N TK 331 22.254.750 = (100-10)x$15x105%x15.700
Có TK 1122 22.113.000 = (100-10)x$15x105%x15.600
Có TK 515 141.750 = (100-
10)x$15x105%x(15.700 – 15.600)
(6) a. N TK 1561 1.570.000
Có TK 1381 314.000
Có TK 1388 1.256.000
b. N TK 1561 15.600.000= 100x$10x15.600
N TK 1331 1.560.000
Có TK 331 17.160.000 = 100x$10x110%x15.600
c. N TK 331 329.700 = 200x$10x1%x105%x15.700
Có TK 1561 312.000 = 200x$10x100%x1%x15.600
Có TK 1331 15.600=200x$10x5%x1%x15.600
http://www.ebook.edu.v n 4 3
Có TK 515 2100 = 200x$10x105%x1%x(15.700
–15.600)
(7) N TK 331 49.800.300 =($2.100 -
$21)x15.700+$1.100x15.600
Có TK 1122 49.592.400 = $3179x15.600
Có TK 515 207.900 = $2079x(15.700 – 15.600)
3.3 K TOÁN BÁN HÀNG HOÁ
3.3.1 Khái ni m
- Doanh thu là t ng tr giá các l i ích kinh t doanh
nghi p thu ư c trong kỳ k toán, phát sinh t các
ho t ng s n xu t kinh doanh thông thư ng c a
doanh nghi p góp ph n làm tăng v n ch s h u
- i u ki n ghi nh n doanh thu
+ Doanh nghi p ã chuy n giao ph n l n r i ro và
l i ích g n li n v i quy n s h u s n ph m ho c
hàng hoá cho ngư i mua
+ Doanh nghi p không còn n m gi a quy n qu n lý
hàng hoá như ngư i s h u hàng hoá ho c quy n
ki m soát hàng hoá
+ Doanh thu ư c xác nh tương i ch c ch n
+ Doanh nghi p ã thu ư c ho c s thu ư c l i ích
kinh t t giao d ch bán
http://www.ebook.edu.v n 4 4
hàng
+ Xác nh ư c chi phí liên quan n giao d ch bán
hàng
- Th i i m ghi nh n doanh thu : là th i i m
chuy n giao ph n l n r i ro và l i ích g n li n v i
quy n s h u hàng hoá cho ngư i mua trong t ng
trư ng h p c th . H u h t, th i i m chuy n giao
ph n l n r i ro trùng v i th i i m chuy n giao l i
ích g n li n v i quy n s h u h p pháp ho c quy n
ki m soát hàng hoá cho ngư i mua
- Doanh thu n i b : là s ti n thu ư c do bán hàng
hoá gi a các ơn v tr c thu c trong cùng công ty,
t ng công ty do s phân c p qu n lý làm phát sinh
doanh thu
- Các kho n gi m tr doanh thu bao g m :
+ Chi t kh u thương m i: kho n mà doanh nghi p
gi m giá niêm y t cho ngư i mua hàng v i kh i
lư ng l n phát sinh trên kh i lư ng t ng lô hàng hay
trên t ng kh i lư ng hàng mua lũy k trong m t th i
gian nh t nh
http://www.ebook.edu.v n 4 5
+ G am giá hàng bán : là kho n gi m tr cho ngư i
mua do toàn b hay m t ph n hàng hoá kém ph m
ch t, sai qui cách ho c l c h u th hi u
+ Gía tr hàng bán b tr l i là giá tr kh i lư ng
hàng bán ã xác nh là tiêu th nhưng b khách
hàng tr l i và t ch i thanh toán do vi ph m h p
ng, hàng b m t, kém ph m ch t, không úng qui
cách ch ng lo i
+ Thu tiêu th c bi t, thu xu t kh u, thu
GTGT tính theo phương pháp tr c ti p là các kho n
thu tính tr c ti p trên doanh thu bán hàng
3.3.2 Các phương th c bán hàng
3.3.2.1 Bán buôn là bán hàng cho các ơn v s n xu t
kinh doanh ti p t c quá trình lưu chuy n cu
hàng hóa, có 2 phương th c:
+ Phương th c bán hàng qua kho : hàng hóa mua
v nh p kho r i t kho xu t bán, có 2 hình th c giao
nh n:
Hình th c nh n hàng : bên mua n t i kho bên
bán ho c n m t a i m do bên mua qui nh
nh n hàng
http://www.ebook.edu.v n 4 6
Hình th c chuy n hàng : bên bán chuy n hàng
n bên kho c a bên mua ho c n m t a i m
do bên mua qui nh giao hàng
+ Phương th c bán hàng v n chuy n th ng : hàng hoá
ư c chuy n th ng t ơn v cung c p n ơn v mua
không qua kho c a ơn v trung gian, có 2 hình th c :
V n chuy n th ng có tham gia thanh toán :
hàng hóa v n chuy n th ng, ơn v trung gian làm
nhi m v thanh toán v i ơn v cung c p và thu
ti n c a ơn v mua
V n chuy n th ng không tham gia thanh toán :
hàng hoá v n chuy n th ng, ơn v trung gian
không làm nhi m v thanh toán v i ơn v cung
c p và thu ti n c a ơn v mua; ơn v trung gian
ư c hư ng m t t l th t c phí nh t nh bên
mua ho c bên cung c p
3.3.2.2 Bán l là bán hàng cho ngư i tiêu dùng ch m d t
quá trình lưu chuy n hàng hoá, có 3 phương th c
bán hàng
+ Phương th c bán hàng thu ti n t p trung : nhân
viên bán hàng ch ph
http://www.ebook.edu.v n 4 7
trách giao hàng, còn vi c thu ti n có b ph n
chuyên trách khác làm
+ Phương th c bán hàng không thu ti n t p trung
: nhân viên bán hàng v a
làm nhi m v giao hàng v a làm nhi m v thu
ti n
+ Bán hàng t ng : ngư i mua hàng t ch n hàng
hoá c n mua trong qu y
hàng, c a hàng, mang n b ph n thu ngân ki m hàng
tính ti n, l p hoá ơn
và thu ti n
3.3.3. K toán doanh thu bán hàng hóa
3.3.3.1 K toán bán buôn
a.Ch ng t
-Bán hàng qua kho: L p hoá ơn GTGT, hoá ơn
bán hàng 3 liên, liên 1 lưu,liên 2 giao cho khách, liên 3 th
kho gi ghi th kho và chuy n cho k toán
- Bán hàng v n chuy n th ng có tham gia thanh
toán : Căn c H p ng báo cho ngư i cung c p bi t
chuy n hàng cho ngư i mua ho c báo cho bên mua n
nh n hàng tr c ti p t i nơi cung c p. Sau ó ơn v bán
buôn ch u trách nhi m thanh toán ti n hàng v i ngư i cung
http://www.ebook.edu.v n 4 8
c p và v i ngư i mua hàng. Hoá ơn GTGT, hoá ơn bán
hàng l p 3 liên, liên 1 lưu, liên 2 g i theo hàng cùng v n
ơn, liên 3 thanh toán
- Bán hàng v n chuy n th ng không tham gia
thanh toán : ơn v cung c p g i cho ơn v bán buôn trung
gian b n sao H p ng thông báo cho ơn v bán buôn
bi t v vi c th c hi n H p ng mua bán hàng hoá, ơn v
bán buôn s ư c hư ng m t kho n th t c phí nh t nh
bên mua ho c bên cung c p
-Bán hàng theo phương th c ký g i: xu t hàng ưa
i ký g i, l p phi u xu t kho kiêm v n chuy n n i b ghi rõ
xu t ưa i bán ký g i kèm theo H p ng ký g i. Cơ s
nh n bán hàng ký g i, khi bán hàng ph i l p hoá ơn bán
hàng theo úng giá qui nh c a bên ch hàng. Hoa h ng
chi cho i lý bán hàng ký g i ư c tính vào chi phí c a
bên ch hàng. Bên nh n bán hàng ký g i ph i n p thu
GTGT i v i kho n hoa h ng ư c hư ng. Ch hàng ph i
kê khai và n p thu GTGT c a s hàng bán ra trên cơ s
b ng thanh toán hàng i lý ký g i
b.Tài kho n s d ng: 111; 112; 131; 511; 531; 532;
531….
c.M t s nghi p v kinh t ch y u
http://www.ebook.edu.v n 4 9
c1) Bán buôn theo phương th c tr c ti p:
(1) Chuy n giao HH cho ngư i mua
+ Ph n ánh t ng giá thanh toán c a hàng tiêu th
N TK 111,112,131
Có TK 511,512 Ho c N TK 111,112,131
Có TK 333 (3331) Có TK 511,512(có thu GTGT)
+ Ph n ánh giá v n c a hàng tiêu th
.. Bán buôn tr c ti p qua kho
N TK 632/ Có TK 153(1532): tr giá bao bì kèm
theo,156 (1561) theo giá mua c a hàng ã tiêu th
.. Bán buôn tr c ti p theo cách th c v n chuy n th ng
N TK 632 tr giá mua th c t c a hàng tiêu th
N TK 133 (1331) (n u có)
Có TK 151,331,111,112
+ Bao bì tính riêng và kho n chi h ngư i mua (n u
có )
(2) Các kho n chi t kh u thương m i phát sinh
N TK 521 t p h p chi t kh u thương m i (chưa có
thu GTGT)
N 3331(33311)
Có TK 131,111,112, 3388 (CKTM ã tr hay ch p
nh n tr cho khách)
http://www.ebook.edu.v n 5 0
(3) Các kho n gi m giá hàng bán phát sinh
N TK 532 gi m giá hàng bán (không thu GTGT)
N TK 3331(33311)
CóTK131,111,112 gi m giá hàng ã tr hay ch p
n h n tr
(4) Hàng bán b tr l i
+ S doanh thu hàng bán b tr l i
N TK 531 (không thu GTGT)
N TK 3331(33311)
Có TK 131,111,112
+ G am tr giá v n hàng bán b tr l i
N TK 1561,157,6112 giá mua hàng b tr l i nh p
kho, g i t i kho ngư i
mua
Có TK 632 gi m giá v n hàng bán
(5) S chi t kh u thanh toán phát sinh trong kỳ
N TK 635 / Có TK 131,111,112
c 2) Bán buôn theo phương th c chuy n hàng ch
c h p nh n
(1) Xu t kho hàng hoá bán theo hình th c chuy n hàng
http://www.ebook.edu.v n 5 1
+ Bán buôn tr c ti p qua kho
N TK 157
Có TK 156 (1561) giá mua c a hàng xu t g i i bán,
TK 153(1532) tr
giá bao bì tính riêng kèm theo
+ Bán buôn tr c ti p v n chuy n th ng, không qua
kho
N TK 157 giá mua c a hàng tiêu th
N TK 133 (1331)
Có TK 151,331,111,112
(2) T ng giá thanh toán c a hàng ã tiêu th khi ngư i mua
ch p nh n, ã tr
+ N TK 111,112,131,1368
Có TK 511, 512 Ho c N TK
111,112,131,1368
Có TK 333 (3331) Có TK 511,512
+ N TK 632
Có TK 157 giá mua
c 3) Bán buôn v n chuy n th ng không tham gia thanh
toán và có tham gia thanh
toán
- Bán buôn v n chuy n th ng không tham gia thanh toán
http://www.ebook.edu.v n 5 2
(1) Th c ch t DN thương m i làm trung gian môi gi i gi a
bên bán và bên mua hư ng hoa h ng (do bên bán ho c
bên mua tr ). Bên mua nh n hàng và thanh toán cho bên
bán. S hoa h ng môi gi i ghi
N TK 111,112,131
Có TK 3331 (33311)
Có TK 511, 512 hoa h ng môi gi i ư c hư ng
(2) Chi phí liên quan n bán hàng
N TK 641
N TK 133 (1331)
Có TK 334, 338, 111, 112
- Bán buôn chuy n th ng có tham gia thanh toán
(1) DN giao hoá ơn cho ngư i mua n nh n hàng tr c ti p
c a ngư i cung c p
- N TK 131
Có TK 511 Ho c N TK 131
Có TK 333(3331) Có TK 511
- N TK 632 Ho c N TK 632
N TK 133(1331) Có TK 331
Có TK 331
http://www.ebook.edu.v n 5 3
(2) DN c cán b c a mình n nh n hàng c a ngư i cung
c p, sau ó t ch c v n chuy n hàng n giao cho ngư i
mua
- N TK 157
N TK 133 (1331) Ho c N TK 157
Có TK 331 Có TK 331
- N TK 131
Có TK 511 Ho c N TK 131
Có TK 333(3331) Có TK 511
- N TK 632
Có TK 157
c4) Bán hàng phát sinh th a – thi u
(1) Trong hình th c bán hàng v n chuy n th ng, nhân viên
áp t i cùng v i bên mua ki m nh n, l p biên b n HH thi u
ho c th a. Khi nh n gi y báo nh n hàng c a bên mua kèm
theo biên b n
+ N TK 131
Có TK 511
Có TK 333(33311)
+ N TK 632 giá v n c a HH ã bán
Có TK157
http://www.ebook.edu.v n 5 4
+ N TK 138(1381) giá v n HH thi u
Có TK 157
+ N TK 157
Có TK 338(3381) giá v n HH th a
(2) Bên bán giao ti p s HH thi u cho s trên hoá ơn
và bên mua ã nh n
+ N TK 156 (1561)
Có TK 1381
+ N TK 157
Có TK 156
+ N TK 131
Có TK 511
Có TK 333 (33311)
+ N TK 632
Có TK 157
(3) DN b t nhân viên áp t i ho c cơ quan v n t i b i
thư ng
N TK 138 (1388)
Có TK 138(1381)
c 5) Bán hàng theo phương th c ký g i i lý
(1) Xu t kho giao HH cho i lý bán:
N TK 157
http://www.ebook.edu.v n 5 5
Có TK 156,6112
(2) Nh n ư c ti n bán hàng do i lý n p ho c ã xác nh
HH ã bán
+ N TK 111,131 theo giá bán qui nh
Có TK 511
Có TK 3331(33311)
+ N TK 632
Có TK 157 giá v n HH ã bán
+ N TK 641
Có TK 131,111 hoa h ng i lý
c 6) Bán HH i v t tư,HH khác cho SXKD
+ N TK 131
Có TK 511 ,
Có TK 3331 (33311)
+ N TK 632
Có TK 156, 157,6112
+ N TK 152, 153, 156,6112
N TK133 (1331)
Có TK 131
Ho c theo pp tr c ti p không thu c u vào l n u ra
3.3.3.2 K tóan bán l hàng hoá
a. Ch ng t th t c k toán
http://www.ebook.edu.v n 5 6
(3) Bán l HH ư c th c hi n qu y hàng, c a hàng, khi
xu t kho giao cho c a hàng bán l ph i l p phi u xu t
kho kiêm v n chuy n n i b , chưa ghi gi m hàng t n
kho ch ghi gi m Hàng Hoá kho và tăng Hàng Hoá
c a hàng th k toán chi ti t như th qu y theo dõi nh p
xu t bánHàng Hoá
(4) Khi bán l nhân viên l p Hoá ơn GTGT ho c H bán
hàng 2 liên, liên 1 lưu, liên 2 giao cho khách. Cu i ngày
ho c cu i ca l p báo cáo bán hàng cùng ti n bán hàng
n p v phòng k toán
(5) i v i Hàng Hoá có giá tr th p dư i m c qui nh ph i
l p hoá ơn ph i l p b ng kê bán l theo t ng l n bán,
theo t ng lo i
b. M t s nghi p v ch y u
(1) K toán ki m tra báo cáo bán hàng, b ng kê bán
hàng, gi y n p ti n
+ N TK 111
Có TK 511
Có TK 3331(33311)
+ N TK 632
Có TK 156,6112 giá v n hàng ã bán
(2) Thi u ti n bán hàng l p biên b n ch x lý:
http://www.ebook.edu.v n 5 7
N TK138(1381)
Có TK511
(3) Th a ti n bán hàng
+ N TK 111,112,113 s ti n ã n p
Có TK 511
Có TK 3331 (33311)
Có TK 338 (3381)s n p th a
+ N TK 632
Có TK 156
(4) Bán hàng i lý úng giá qui nh c a ch hàng, ơn
v nh n hàng ghi
+ N TK 111,112
Có TK 331 giá thanh toán
+ N TK 331
Có TK 511 hoa h ng ư c hư ng v bán hàng i lý
Có TK 33311
+ N TK 331
Có TK 111,112 tr ti n hàng cho i lý
+ Ph n ánh tình hình nh n và thanh toán ti n hàng
g i bán trên TK 003 “ Hàng hoá nh n bán h ”
(5) Bán hàng tr góp, lãi bán hàng tr ch m coi là thu
nh p ho t ng tài
http://www.ebook.edu.v n 5 8
chính :
+ N TK 131
Có TK 511
Có TK 3331(33311),
Có TK 515
+ N TK 111
Có TK 131
+ N TK 632
Có TK 156,6112
(6) Bán hàng có khuy n mãi không tính thu GTGT u
ra c a hàng khuy n mãi, do ó không xu t hoá ơn
cho s hàng khuy n mãi. Khi bán hàng kèm khuy n
mãi, s lư ng hàng khuy n mãi ghi trên cùng hoá
ơn ph i ghi rõ “hàng khuy n mãi không thanh
toán”. S thu GTGT u vào không ư c kh u tr
c a hàng khuy n mãi ghi:
N TK 641
Có TK 133(1331)
(7) Bi u t ng Hàng Hoá do qu khen thư ng, phúc l i
ài th
+ N TK 431
Có TK 511
http://www.ebook.edu.v n 5 9
Có TK 3331 (33311)
+ N TK 632
Có TK156,6112
(8)Dùng Hàng Hoá tr lương cho nhân viên
+ N TK 334
Có TK 512
Có TK 3331(33311)
+ N TK 632
Có TK 156,6112
3.3.4 K TOÁN CHI PHÍ THU MUA VÀ K T QU
TIÊU TH HÀNG HOÁ
3.3.4.1. K TOÁN CHI PHÍ THU MUA HÀNG HOÁ
- Chi phí thu mua hàng hoá g m chi phí v n chuy n, b c
d , thuê b n thuê bãi, hoa h ng thu mua, hao h t trong nh
m c…..
- Chi phí thu mua c n phân b cho hàng tiêu th và hàng
t n kho, t n qu y, hàng ang g i bán, ký g i, hàng mua
ang i trên ư ng theo tiêu th c phùh p
+ Tiêu th c phân b : có th l a ch n: Tr gía mua c a
hàng hoá; s lư ng; lô hàng, …
+ Công th c: ch n tiêu th c “Tr gía mua c a hàng hoá”
http://www.ebook.edu.v n 6 0
Chi phí thu
mua phân b
cho hàng
hoá ã tiêu
th trong kỳ
=
Chi phí thu mua
liên quan n
hàng t n kho
u kỳ (SD K
TK1562)
Tr giá mua hàng
hóa t n kho u
kỳ
(SD K
TK 1561)
+
+
Chi phí thu
mua phát
sinh trong kỳ
(PS N TK
1562)
Tr giá mua
hàng hoá
phát sinh
trong kỳ
(phát sinh n
TK 1561)
x
Tr giá mua
hàng hoá
xu t bán ã
xác nh là
tiêu th
trong kỳ
(N TK 632
i ng Có
1561)
- Chi phí thu mua HH bán ra trong kỳ b ng chi phí thu mua
HH t n kho u kỳ c ng chi phí thu mua HH phát sinh trong
kỳ tr chi phí thu mua HH t n cu i kỳ
- nh kho n
+ T p h p chi phí thu mua
N TK 156 (1562)
N TK 133 (1331)
co TK 311,111,112,334…
+ Phân b chi phí thu mua cho hàng bán ra
N TK 632
Có TK 156 (1562)
3.3.4.2. K TOÁN K T QU TIÊU TH HÀNG HOÁ
K t qu tiêu th HH bi u hi n qua ch tiêu “l i
nhu n” hay “l ”
http://www.ebook.edu.v n 6 1
KQTT HH= DT thu n – Gía v n hàng bán – CP bán hàng –
CPQLDN
- K t chuy n các kho n gi m tr doanh thu bán hàng
N TK 511
Có TK 521,531,532, 3332,3331(n p thu GTGT theo
phương pháp tr c ti p)
- K t chuy n doanh thu thu n :
N TK 511,512
Có TK 911
- Phân b chi phí thu mua cho hàng tiêu th :
N TK 632
Có TK 1562, 6112
- K t chuy n giá v n hàng bán:
N TK 911
Có TK 632
- Thu thu nh p doanh nghi p ph i n p trong kỳ = l i
nhu n ch u thu x thu su t thu thu nh p doanh nghi p
L i nhu n ch u thu = doanh thu thu n bán hàng hoá - tr
giá v n hàng bán ra – chi phí bán hàng và chi phí qu n lý
doanh nghi p
N TK 8211 / Có TK 3334
http://www.ebook.edu.v n 6 2
- K t chuy n chi phí bán hàng, chi phí qu n lý doanh
nghi p, chi phí thu thu nh p hi n hành
N TK 911
Có TK 641, 642 k t chuy n s trong kỳ
Có TK 142 (1422) chi phí ch k t chuy n
Có TK 8211 ( chi phí thu thu nh p hi n hành ): thu
thu nh p ph i n p trong kỳ
- K t chuy n k t qu ( n u lãi ):
N TK 911
Có TK 421
- N u l ghi ngư c l i
Ví d : Công ty thương m i và d ch v ABC, n p thu
GTGT theo phương pháp kh u tr , h ch toán hàng t n kho
theo phương pháp kê khai thư ng xuyên, trong tháng 1/n có
tình hình mua bán hàng hoá như sau:
- S dư u k ỳ :
+ TK 1561: 5.440.000 , trong ó 20 Ram 128, ơn giá
155.000 /cái; 10 case ơn giá 234.000 /cái.
+ TK 1562: 150.000 .
- Trong tháng phát sinh như sau:
http://www.ebook.edu.v n 6 3
(1). Mua 100 case máy vi tính, ã nh p kho, ơn giá mua
chưa thu GTGT 15USD/cái, thu GTGT 5%, t giá lúc
mua 15.700 /USD, chưa thanh toán cho ngư i bán.
(2). Chi phí v n chuy n mua 100 case 550.000 g m thu
GTGT 10%, ã thanh toán b ng ti n t m ng.
(3). Mua 200 thanh Ram 128MB, ơn giá mua chưa thu
GTGT 10USD/cái, thu GTGT 5%, t giá lúc mua
15.700 /USD, chưa thanh toán cho ngư i bán. Khi nh p kho
phát hi n thi u 2 thanh Ram chưa rõ nguyên nhân, ki m tra
ch t lư ng có 8 thanh Ram không t yêu c u, bên bán
ng ý i l i 8 thanh Ram này (bi t n cu i tháng bên
bán v n chưa i hàng).
(4) T ng h p tình hình xu t bán cho công ty K trong tháng
như sau : 20 case, ơn giá chưa thu GTGT 250.000 /cái;
50 thanh Ram 128, ơn giá 170.000 /cái; thu GTGT 5%,
chưa thu ti n.
(5) Do công ty K mua s lư ng l n công ty chi t kh u cho
khách 1% trên t ng giá bán chưa thu và tr vào n ph i
thu
(6) K t chuy n chi phí bán hàng 100.000 và chi phí qu n lý
doanh nghi p 200.000. Thu su t thu thu nh p doanh
nghi p 28% trên l i nhu n ch u thu
http://www.ebook.edu.v n 6 4
Yêu c u: nh kho n các nghi p v trên (g m c vi c tính
giá v n hàng hoá ã tiêu th , k t chuy n doanh thu thu n,
chi phí và xác nh k t qu kinh doanh).Bi t r ng chi phí
thu mua phân b theo s lư ng hàng hoá
G ai :
(1) N TK 1561 23.550.000
N TK 1331 1.177.500
Có TK 331 24.727.500
(2) N TK 1562 500.000
N TK 1331 50.000
Có TK 141 550.000
(3) N TK 1561 29.830.000
N TK 1381 314.000
N TK 1388 1.256.000
N TK 1331 1.570.000
Có TK 331 32.970.000
(4) N TK 632 10x234.000+ 10x15x15.700+20x155.000+
30x10x15.700=12.505.000
Có TK 1561
(5) Phân b chi phí thu mua cho hàng t n cu i kỳ :
(150.000+500.000):(100+10)x90 = 531.818
(6) Phân b chi phí thu mua cho hàng bán ra trong kỳ :
http://www.ebook.edu.v n 6 5
150.000 + 500.000 –531.818 = 118.182
(7) N TK 632 / Có TK 1562 118.182
(8) N TK 131 14.175.000
Có TK 511 13.500.000
Có TK 33311 675.000
(9) N TK 521 / Có TK 131 135.000
(10) N 511 / Có TK 521 135.000
(11) N TK 511 / Có TK 911 13.365.000
(12) Thu thu nh p ph i n p trong kỳ:
(13.365.000-[12.623.182+100.000+200.000])x28%=123.709
N TK 8211 / Có TK 3334 123.709
(13) N TK 911 13.046.891
Có TK 632 12.623.182
Có TK 641 100.000
Có TK 642 200.000
Có TK 8211 123.709
(14) N TK 911 / Có TK 421 318.109
http://www.ebook.edu.v n 6 6
CHƯƠNG 4
K TOÁN XU T NH P KH U HÀNG HÓA
4.1. T NG QUÁT
Ho t ng kinh doanh xu t nh p kh u là m t b
ph n c a lĩnh v c lưu thông hàng hóa, là c u n i gi a s n
xu t và tiêu dùng trên ph m vi qu c t v i ch c năng t
ch c lưu chuy n hàng hóa gi a trong nư c v i nư c ngoài.
Ho t ng xu t, nh p kh u chi m m t v trí quan tr ng
trong n n kinh t qu c dân, nó t o i u ki n m r ng th
trư ng cho n n s n xu t trong nư c, ng th i cũng ph c v
cho nhu c u trong nư c v nh ng m t hàng trong nư c chưa
http://www.ebook.edu.v n 6 7
s n xu t ư c ho c ã s n xu t ư c nhưng chưa áp ng
nhu c u v m t s lư ng và ch t lư ng.
i tư ng c a ho t ng xu t kh u là nh ng m t
hàng thu c th m nh c a n n s n xu t trong nư c thu c các
ngành công nghi p, nông nghi p …
i tư ng c a ho t ng nh p kh u không ch ơn
thu n là nh ng m t hàng ph c v cho nhu c u tiêu dùng
c a các t ng l p dân cư mà ch y u là các trang thi t b ,
máy móc, v t tư, k thu t hi n i ph c v cho s phát
tri n c a n n kinh t qu c dân trong t t c các ngành, các
a phương và trên m i lĩnh v c.
4.1.1 Nh ng i u ki n thương m i qu c t
(International commercial terms - Incoterms )
Ho t ng kinh doanh xu t nh p kh u có nh ng c
i m ch y u sau :
– Quá trình lưu chuy n hàng hóa xu t, nh p kh u
theo m t vòng khép kín ph i qua 2 giai o n bán hàng:
Mua và bán hàng xu t kh u, mua và bán hàng nh p kh u,
vì v y th i gian lưu chuy n hàng hóa thư ng dài hơn lưu
chuy n hàng hóa trong nư c.
http://www.ebook.edu.v n 6 8
– Hàng hóa xu t nh p kh u có th ti n hành theo
phương th c tr c ti p ho c y thác. Xu t, nh p kh u tr c
ti p là phương th c mà doanh nghi p xu t, nh p kh u tr c
ti p àm phán, ký k t h p ng xu t, nh p kh u v i thương
nhân nư c ngoài. Xu t, nh p kh u y thác là phương th c
mà ơn v có gi y phép xu t, nh p kh u hàng hóa ti n hành
y thác cho ơn v khác có ch c năng th c hi n xu t, nh p
kh u hàng hóa c a mình, do ó ph i tr cho ơn v này m t
kho n thù lao g i là phí y thác.
– Giá c hàng hóa xu t, nh p kh u luôn g n li n v i
các i u ki n và cơ s giao hàng khác nhau. Trong giai
o n hi n nay, các doanh nghi p xu t nh p kh u c a Vi t
Nam thư ng mua hàng nh p kh u theo i u ki n CIF và
bán hàng xu t kh u theo i u ki n FOB. N i dung ch y u
c a nh ng i u ki n này như sau :
Theo i u ki n FOB (Free on board) t c là “giao lên
tàu”.
Theo i u ki n này, ngư i bán ph i giao hàng lên
tàu do ngư i mua ch nh t i c ng b c x p hàng quy nh;
xin gi y phép xu t kh u; làm các th t c h i quan c n
thi t ch u trách nhi m v m i chi phí, r i ro, t n th t cho
n khi hàng ã qua lan can tàu t i c ng b c hàng.
http://www.ebook.edu.v n 6 9
Ngư i mua ph i k p th i ch nh tàu ch hàng, ký
k t h p ng v n chuy n, tr cư c phí v n chuy n, nh n
hàng t i c ng b c x p hàng theo quy nh và trong th i h n
quy nh; ch u các phí t n có liên quan và các r i ro v
hàng hóa k t khi hàng ã qua lan can tàu t i c ng b c
x p hàng.
Theo i u ki n CIF (cost, insurance and Freight) t c
là “ti n hàng, phí b o hi m và cư c phí”.
Theo i u ki n này ngư i bán ph i ký h p ng v n
chuy n, tr cư c phí v n chuy n ch hàng n c ng
ích, xin gi y phép xu t kh u, làm các th t c h i quan
c n thi t cho vi c xu t kh u hàng hóa, ch u r i ro và phí
t n v vi c ó; ch u phí t n mua b o hi m hàng h i
tránh cho ngư i mua r i ro m t mát ho c hư h i hàng hóa
trong quá trình v n chuy n, giao hàng lên tàu t i c ng b c
hàng trong th i h n quy nh; ch u m i phí t n có liên quan
n hàng hóa cho n khi hàng ã ư c giao lên tàu t i
c ng b c x p hàng, cũng như cư c phí ch hàng n
c ng ích, k c các phí ký h p ng v n t i; ch u m i r i
ro và t n th t hàng hóa cho n khi hàng ã qua h n lan
can tàu t i c ng b c x p hàng.
http://www.ebook.edu.v n 7 0
Ngư i mua nh n hàng và tr ti n khi có hóa ơn, v n
ơn ã ư c giao cho mình; nh n hàng ư c giao t i c ng
b c d hàng và ti p nh n hàng hóa ó t ngư i chuyên ch
t i c ng n qui nh; ch u m i phí t n có liên quan n
hàng k t khi hàng ư c giao cho mình t i c ng b c d
hàng, tr chi phí v n chuy n và các chi phí khác mà Công
ty hàng h i ã thu khi ký h p ng v n t i; ch u m i r i ro
và t n th t v hàng hóa k t khi hàng ã qua h n lan can
tàu t i c ng b c d hàng.
Ngư i mua c n lưu ý r ng theo i u ki n CIF, ngư i
bán ch ph i mua b o hi m v i ph m vi t i thi u, n u ngư i
mua mu n ư c b o hi m v i ph m vi r ng hơn thì ph i có
s th a thu n rõ ràng v i ngư i bán ho c t mình mua
b o hi m.
– Vi c thanh toán ti n hàng xu t nh p kh u r r a
d ng và ph c t p theo các phương th c thanh toán ư c áp
d ng trong t ng h p ng ngo i thương. Các phương th c
thanh toán qu c t thư ng dùng là : nh thu, chuy n ti n,
tín d ng, ch ng t …
4.1.2 Các phương th c thanh toán qu c t
a. Phương th c chuy n ti n (remittance):
http://www.ebook.edu.v n 7 1
- Chuy n ti n tr sau :ngư i nh p kh u l p l nh
chuy n ti n cho ngân hàng ph c v mình tr
ti n cho ngư i xu t kh u thông qua ngân hàng
i lý sau khi ã nh n ư c hàng hoá và ch ng
t
- Chuy n ti n tr trư c : ngư i nh p kh u l p
l nh chuy n ti n cho ngân hàng ph c v mình
tr ti n cho ngư i xu t kh u thông qua ngân
hàng i lý trư c khi nh n ư c hàng hoá và
ch ng t
b. Phương th c nh thu ( collection of payment )
- Phương th c nh thu h i phi u trơn ( clean
collection ) : ngư i xu t kh u y thác cho ngân
hàng thu h ti n ngư i nh p kh u căn c vào
h i phi u do mình l p ra còn ch ng t hàng hoá
g i th ng cho ngư i nh p kh u
- Phương th c nh thu h i phi u kèm ch ng t
( documentary collection) : ngư i xu t kh u
sau khi ã hoàn thành nghĩa v giao hàng, ti n
hành y thác cho ngân hàng ph c v mình thu
h ti n ngư i nh p kh u căn c vào h i phi u
và b ch ng t hàng hoá v i i u ki n ngư i
http://www.ebook.edu.v n 7 2
nh p kh u thanh toán ho c ch p nh n tr ti n
thì ngân hàng m i trao b ch ng t cho ngư i
nh p kh u nh n hàng hoá
c. Phương th c tín d ng ch ng t (documentary
credit) : ngân hàng
ph c v ngư i nh p kh u theo yêu c u cam k t
b ng m t văn b n pháp lý là thư tín d ng s tr m t
s ti n nh t nh cho ngư i xu t kh u, n u ngư i xu t
kh u xu t trình ư c b ch ng t thanh toán phù h p
v i qui nh nêu rõ trong thư tín d ng
4.1.3 Nguyên t c ánh giá và ki m nh n hàng hóa
4.1.3.1. Nguyên t c ánh giá hàng hóa xu t nh p kh u:
a) i v i hàng hóa xu t kh u
– Giá nh p kho c a hàng xu t kh u là giá th c t
mua vào ho c giá thành s n xu t, ch bi n th c t c a hàng
hóa nh p kho.
– Giá xu t kho c a hàng hóa xu t kh u là giá th c t
nh p kho c a t ng lô hàng ho c có th tính theo các phương
pháp khác như phương pháp bình quân gia truy n …
– Giá bán hàng xu t kh u là giá th c t ghi trên hóa
ơn bán hàng. Bán theo giá nào ghi úng theo giá ó (ví
http://www.ebook.edu.v n 7 3
d : Bán theo i u ki n FOB ghi FOB, bán theo i u ki n
CIF ghi CIF …) và ư c tính i ra ti n Vi t Nam theo t
giá bình quân liên ngân hàng t i th i i m xác nh có
doanh thu.
b) i v i hàng hóa nh p kh u.
– Giá nh p kho c a hàng nh p kh u là giá mua th c
t ghi trên hóa ơn c a ngư i bán, mua giá nào ghi giá ó
(giá FOB, giá CIF…) và ư c quy i ra ti n Vi t Nam theo
t giá th c t t i th i i m nh n hàng c ng v i thu nh p
kh u ho c thu khác c ng chi phí thu mua hàng hóa.
Thu GTGT ph i n p c a hàng nh p kh u ư c tính
trên cơ s giá nh p t i c a kh u c ng v i thu nh p kh u
và nhân v i thu su t thu GTGT.
Thu GTGT ph i n p c a hàng nh p kh u s ư c
coi là thu GTGT u vào ư c kh u t n u hàng nh p
kh u thu c i tư ng ch u thu GTGT theo phương pháp
kh u tr thu .
Trư ng h p hàng nh p kh u thu c di n ch u thu
GTGT theo phương pháp tr c ti p thì thu GTGT ph i n p
c a hàng nh p kh u ư c tính vào giá th c t c a hàng
mua v nh p kho.
http://www.ebook.edu.v n 7 4
N u hàng nh p kh u ph i n p thu tiêu th c bi t
thì không ph i n p thu GTGT khâu nh p kh u nhưng khi
bán hàng doanh nghi p ph i tính vào n p thu GTGT. Thu
tiêu th c bi t ph i n p c a hàng nh p kh u cũng ư c
tính trên cơ s giá nh p t i c a kh u c ng v i thu nh p
kh u vànhân v i thu su t thu tiêu th c bi t. Thu tiêu
th c bi t ph i n p c a hàng nh p kh u ư c tính vào giá
th c t hàng mua v nh p kho.
– Giá xu t kho c a hàng nh p kh u là giá nh p kho
th c t c a t ng lô hàng.
– Các biên b n giao nh n v i tàu, c ng, các biên b n
giám nh hàng hóa nh p kh u là nh ng cơ s h ch toán
các kho n thi t h i, t n th t khi u n i; òi b i thư ng.
Các kho n th a, thi u t n th t chưa xác nh ư c nguyên
nhân, trách nhi m thì h ch toán vào tài kh an 138 (1381)
ho c 388 (3381) “ ch x lý”.
4.1.3.2. Nguyên t c ki m nh n hàng hóa nh p kho
Ki m nh n hàng hóa nh p kho ph i ch p hành
nh ng nguyên t c sau:
http://www.ebook.edu.v n 7 5
– Vi c ki m nh n hàng hóa ph i do ngư i ch u trách
nhi m v t ch t v b o qu n hàng hóa tr c ti p ti n hành.
– Khi ki m nh n hàng hóa ph i căn c vào ch ng t
c a bên bán, v n ơn c a ch phương ti n v n t i và các
ch ng t mua hàng khác ki m tra v s lư ng và ch t
lư ng hàng hóa. M i sai l ch gi a s nh n th c t và s ghi
trên ch ng t u ph i l p biên b n làm căn c x lý.
– N u ki m nh n nguyên toa (xe l a), nguyên công–
ten–nơ ho c xe kín (xe thùng) thì trư c h t ph i ki m tra
d u k p chì c a toa tàu ho c c a xe. N u ki m nh n theo
nguyên ai, nguyên ki n thì ph i ki m nh n theo d u c a
ai ki n, ki m nh n s lư ng ki n, tr ng lư ng t ng
ki n, vi c ki m nh n c th s lư ng, ch t lư ng hàng hóa
trong toa xe, trong công–ten–nơ, trong bao, ki n ư c ti n
hành trong th i h n và thành ph n theo quy nh h p
ng kinh t . Hàng hóa ki m nh n sân ga, b n c ng thì
ngư i ki m nh n ph i có gi y y quy n nh n hàng và ch u
trách nhi m ưa hàng v ơn v ho c giao bán th ng. Sau
khi ki m nh n hàng hóa ph i l p biên b n ki m nghi m,
l p phi u nh p kho theo úng v i s hàng hóa ( i v i
nh ng th c n thi t) và lư ng hàng hóa th c t ã nh n.
http://www.ebook.edu.v n 7 6
gi m b t kh i lư ng ch ng t , bên mua có th s
d ng d u k i m nh n óng vào m t sau c a ch ng t do
bên bán g i, v i n i dung sau:
S ki m n h n.
S và ngày c a ch ng t kèm theo.
T ng giá tr hàng hóa, bao bì ã ki m nh n th c
t.
S biên b n ki m nh n n u có.
Ch ký và ngư i ph trách v t ch t.
4.2. K TOÁN NH P KH U HÀNG HOÁ TR C
TI P
4.2.1 Khái ni m
_ Nh p kh u tr c ti p là ho t ng c a m t doanh
nghi p có tư cách pháp nhân Vi t Nam ( nhà nh p
kh u ) v i các cá nhân t ch c nư c ngoài ( nhà
xu t kh u )
_ Nh p kh u tr c ti p có th ti n hành theo ngh nh
thư ký k t gi a 2 nhà nư c ho c ngoài ngh nh thư theo
h p ng ký k t gi a 2 hay nhi u t ch c buôn bán c th
thu c nư c nh p hàng và nư c xu t hàng
http://www.ebook.edu.v n 7 7
_ Nh p kh u tr c ti p g m 2 giai o n : nh p kh u
hàng hoá và tiêu th hàng nh p kh u, doanh nghi p ư c
ghi doanh s nh p kh u và doanh s bán hàng nh p kh u;
các chi phí, thu nh p kh u ư c tính vào giá tr v n hàng
nh p kh u
4.2.2 Ch ng t – S sách
th c hi n m t h p ng nh p kh u hàng hóa,
doanh nghi p thư ng ph i ti n hành các công vi c sau :
– Làm th t c nh p kh u theo quy nh c a Nhà
nư c.
– Th c hi n nh ng công vi c ban u c a khâu
thanh toán như: làm ơn xin m L/C, th c thi ký qu và m
L/C … N u h p ng mua bán quy nh thanh toán b ng
L/C.
– Thuê phương ti n v n t i, n u h p ng mua bán
quy nh hàng ư c giao nư c xu t kh u.
– Mua b o hi m
– Làm th t c h i quan
– Nh n hàng
– Ki m tra hàng hóa nh p kh u
http://www.ebook.edu.v n 7 8
– Khi u n i v hàng hóa b t n th t, thi u h t,
không phù h p v i h p ng …
– Thanh toán ti n hàng và thanh lý h p ng.
4.2.3 Phương pháp h ch toán
4.2.3.1 Tài kho n s d ng
TK 144 “Tài s n c m c , ký cư c ký qu ng n
h n”.
TK 156 “Hàng hóa”.
4.2.3.2 nh kho n các nghi p v kinh t phát sinh.
– Khi ký qu m L/C, ghi:
N TK 144 – theo t giá th c t t i th i i m.
Có TK 111, 112 – theo t giá th c t xu t qu .
Có TK 515 – kho n chênh l ch t giá h i
oái.
Trư ng h p t giá th c t t i th i i m ký qu nh
hơn t giá th c t xu t qu thì kho n chênh l ch t giá h i
oái ư c ghi vào bên N TK 635.
ng th i ghi Có TK 007.
– N u doanh nghi p mua ngo i t ký qu m L/C
http://www.ebook.edu.v n 7 9
N TK 1122 – T giá bán th c t t i th i i m
mua c a ngân hàng
Có TK 1111, 1121
Ký qu m L/C cùng ngày mua ngo i t
N TK 144 / Có TK 1122
Ký qu m L/C sau ngày mua ngo i t
N TK 144
N TK 635 ( ho c Có 515)
Có TK 1112, 1122
– N u doanh nghi p vay ngo i t c a ngân hàng
m L/C thì khi chuy n ti n vào tài kho n ký qu , ghi:
N TK 144
Có TK 311
– Khi hàng v n c ng, ga … theo thông báo c a h i
quan, doanh nghi p ti n hành nh n hàng và ki m hàng.
Căn c gi y báo nh n hàng và các ch ng t khác có liên
quan n hàng nh p kh u ã hoàn thành th t c h i quan,
ghi:
N TK 151,1561,157
Có TK 331
Theo t giá th c t t i th i i m
http://www.ebook.edu.v n 8 0
– Căn c thông báo n p thu nh p kh u c a h i
quan, k toán ghi :
N TK 151, 1561, 157
Có Tk 333 (3333) – Chi ti t thu nh p kh u.
– Thu GTGT ph i n p c a hàng nh p kh u, ghi:
N TK 133
Có TK 333 (33312)
Ho c ghi:
N TK 151, 1561, 157
Có TK 333 (33312)
– Các chi phí giám nh h i quan, thuê kho, thuê bãi,
phí ngân hàng … ghi:
N TK 151, 1562, 157
N TK 133
Có TK 111, 112
– Khi nh n ư c gi y báo c a ngân hàng v kho n
ti n tr cho thương nhân nư c ngoài b ng ti n ký qu , ghi:
N TK 331 – Theo t giá ã ghi s
Có TK 144 – theo t giá ã ghi s .
http://www.ebook.edu.v n 8 1
N u có chênh l ch v t giá h i oái thì ghi vào TK
515 ho c TK 635.
Trư ng h p s ti n ã ký qu không thanh
toán cho ngư i bán nư c ngoài thì ph i xu t qu ngo i t
thanh toán cho s . Căn c vào gi y báo N c a ngân
hàng, ghi:
N TK 331 – Theo t giá ã ghi s .
Có TK 112 (1122) – Theo t giá th c t xu t qu
Có TK 515 – Chênh l ch t giá h i oái
Ho c ghi:
N TK 331
N TK 635
Có TK 112 (1122)
ng th i ghi Có TK 007
4.2.3.3 Ví d minh h a
T i công ty kinh doanh thương m i X h ch toán thu
GTGT theo PP kh u tr có m t vài s li u sau liên quan
n vi c nh p kh u tr c ti p hàng hóa kinh doanh
thương m i :
1. N p ti n vào TK TGNH là 400.000.000 ng
http://www.ebook.edu.v n 8 2
2. Xu t TGNH mua 100.000USD ký quĩ L/C. T giá
bán ngo i t c a ngân hàng 15.900 /USD
3. Nh p kh u m t dây chuy n máy móc thi t b theo giá
CIF Sài Gòn là 50.000USD, t giá là 15.900 /USD.
Thu nh p kh u 10%, thu GTGT i v i hàng nh p
kh u 10%. Chi phí v n chuy n t c ng v kho
2.100.000 , g m 5% thu GTGT thanh toán b ng ti n
m t. Chi phí l p t ch y th ư c k toán t p h p như
sau:
a. Chi phí NVL xu t dùng 25.500.000
b. Chi phí l p t thuê ngoài thanh toán b ng ti n m t
theo Hoá ơn g m 10% thu GTGT 30.800.000
c. Chi phí thuê chuyên gia thanh toán b ng TGNH
30.000.000
4. Nh p kh u m t lô hàng có tr giá ghi nh n trên hoá ơn
thương m i do bên bán c p là 150.000USD. Thu su t
thu nh p kh u 20%, thu su t thu tiêu th c bi t
50%, thu su t thu GTGT 10%. Gía tính thu c a hàng
nh p kh u là giá trên h p ng thương m i. T giá giao
d ch 15.920 /USD
http://www.ebook.edu.v n 8 3
5. Chi phí nâng h b c d ki m m ã ư c chi b ng ti n
m t 25.000.000 , thu GTGT 10%, l phí H i quan chi
5.000.000 b ng ti n m t
6. DN ti n hành ki m tra hàng và phát hi n có m t s ki n
hàng không úng v i qui cách theo h p ng DN ã
thông báo v i bên bán Và bên bán ng ý gi m 1% t ng
tr giá lô hàng cho DN
7. Nh n ư c ch ng t do NH báo ã thanh toán cho bên
bán 100.000USD ti n hàng
8. N p các kho n thu phát sinh liên quan n lô hàng
nh p kh u qua NH
9. Thanh toán h t s ti n còn thi u cho bên bán qua NH
trong th i h n u c hư ng chi t kh u thanh toán 2%
trên t ng s ti n ph i thanh toán . T giá xu t ngo i t
15.930 /USD
10.Khách hàng thanh toán b ng chuy n kho n 10.000USD
t giá th c t lúc phát sinh nghi p v 15.920 /USD .
Bi t r ng t giá lúc phát sinh n 15.900 /USD, t giá
xu t ngo i t 15.910 /USD
Gi i :
(1) N TK 1121 / Có TK 1111 400.000.000
http://www.ebook.edu.v n 8 4
(2) N TK 144 / Có TK 1121 1.590.000.000 =100.000 x
15.900
(3) a. N TK 241 / Có TK 331 795.000.000 =50,000 x
15.900
b. N TK 241 / Có TK 3333 79.500.000 =795.000.000 x
10%
c. N TK 1331 / Có TK 33312 87.450.000 =
(795.000.000+79.500.000)x10%
d. N TK 241 2.000.000
N TK 1331 100.000
Có TK 1111 2.100.000
e. N TK 241 / Có TK 152 25.500.000
f. N TK 241 28.000.000
N TK 1331 2.800.000
Có TK 1111 30.800.000
g. N TK 241/ Có TK 112 30.000.000
h. N TK 211 / Có TK 241 960.000.000
(4) a.N TK 1561 /Có TK 331 2.388.000.000 =150.000 x
15.920
b.N TK 1561 1.910.400.000
Có TK 3333 477.600.000 =2.388.000.000 x 20%
http://www.ebook.edu.v n 8 5
Có TK 3332 1.432.800.000 =(2.388.000.000 +
477.600.000) x 50%
(5) N TK 1562 30.000.000 =25.000.000+5.000.000
N TK 1331 2.500.000
Có TK 1111 32.500.000
(6) N TK 331 / Có TK 1561 23.880.000 =150.000 x
15.920x1%
(7) N TK 331 1.592.000.000 = 100.000 x 15.920
Có TK 144 1.590.000.000 = 100.000 x 15.900
Có TK 515 2.000.000
(8) a. N TK 1331 / Có TK 33312 429.840.000
b. N TK 3332 1.432.800.000
N TK 3333 477.600.000
N TK 33312 429.840.000
Có TK 1121 2.339.440.000
(9) N TK 331 772.120.000 =(150.000 x99% -
100.000) x15.920
Có TK 1122 725.292.900 = {(150.000 x99%) x98%
- 100.000} x 15.930
Có TK 515 46.827.100
(10) N TK 1122 159.200.000
Có TK 131 159.000.000
http://www.ebook.edu.v n 8 6
Có TK 515 200.000
4.3 K TOÁN NH P KH U U THÁC
4.3.1 Khái ni m
- Nh p kh u y thác là m t trong nh ng phương
th c kinh doanh, trong ó doanh nghi p kinh
doanh không ng ra tr c ti p àm phán, ký k t
h p ng ngo i thương mà thông qua m t ơn
v nh p kh u có kinh nghi m trong lĩnh v c này
ký k t và th c hi n h p ng ngo i thương thay
cho mình
- c i m c a ho t ng y thác nh p kh u : có
3 bên tham gia
+ Bên i tác nư c ngoài : ngư i xu t kh u tr c
ti p ký k t h p ng ngo i thương v i bên nh n
y thác nh p kh u
+ Bên nh n y thác nh p kh u : ơn v ng ra
thay m t cho bên y thác nh p kh u tr c ti p
ký k t h p ng ngo i thương v i bên i tác
nư c ngoài
+ Bên y thác nh p kh u : ơn v có nhu c u nh p kh u
hàng hoá nhưng không tr c ti p ký h p ng ngo i thương
http://www.ebook.edu.v n 8 7
4.3.2. K toán t i ơn v y thác nh p kh u
4.3.2.1 Ch ng t – S sách
ơn v nh p kh u y thác ký h p ng v i
ơn v y thác nh p kh u nh p kh u hàng hóa,
nguyên v t li u, máy móc thi t b ,….theo yêu c u
c a ơn v y thác, ng th i th a thu n m c phí
y thác. Trư ng h p hàng nh p kh u nhà nư c
qu n lý b ng h n ng ch (quota), ơn v y thác
ph i cung c p h n ng ch cho ơn v nh p kh u y
thác.
4.3.2.2 Phương pháp h ch toán
(1). Khi tr trư c m t kho n ti n y thác mua hàng theo
h p ng y thác nh p kh u cho ơn v nh n y thác nh p
kh u m LC, …., căn c các ch ng t liên quan, ghi:
N TK 331- Ph i tr cho ngư i bán (Chi ti t cho t ng
ơn v nh n y thác nh p kh u)
Có TK 111, 112
(2). Khi nh n hàng y thác nh p kh u do ơn v nh n y
thác giao tr , căn c các ch ng t liên quan, ghi:
http://www.ebook.edu.v n 8 8
(2.1). Ph n ánh giá tr hàng nh p kh u y thác, thu nh p
kh u, thu GTGT hàng nh p kh u ho c thu tiêu th c
bi t n u có, căn c vào hóa ơn xu t tr hàng c a bên nh n
y thác nh p kh u và các ch ng t liên quan, ghi:
(2.1.1). Trư ng h p hàng hóa nh p kh u dùng vào s n xu t,
kinh doanh hàng hóa, d ch v ch u thu GTGT theo phương
pháp kh u tr thu thì thu GTGT c a hàng nh p kh u s
ư c kh u tr , ghi:
a/ N u ơn v nh n y thác nh p kh u n p h các
kho n thu vào NSNN, ghi:
N TK 151, 152, 1561, 211 (Giá tr hàng nh p kh u
không bao g m thu
GTGT hàng nh p kh u)
N TK 133- Thu GTGT ư c kh u tr
Có TK 331- Ph i tr cho ngư i bán (Chi ti t
cho t ng ơn v nh n y thác nh p kh u).
b/ N u ơn v nh n y thác nh p kh u làm th t c kê
khai thu nhưng ơn v y thác t n p thu vào NSNN thì
giá tr hàng nh p kh u ư c ph n ánh như bút toán t i i m
a. khi n p các kho n thu vào NSNN, ghi:
http://www.ebook.edu.v n 8 9
N TK 331- Ph i tr cho ngư i bán (Chi ti t cho t ng ơn v
nh n y
thác nh p kh u)
Có TK 111, 112
(2.1.2). Trư ng h p hàng hóa nh p kh u dùng vào ho t
ng kinh doanh hàng hóa, d ch v không ch u thu GTGT
ho c ch u thu GTGT theo phương pháp tr c ti p ho c dùng
vào ho t ng ư c trang tr i b ng ngu n kinh phí khác thì
thu GTGT hàng nh p kh u không ư c kh u tr , ghi:
a/ N u ơn v nh n y thác nh p kh u n p h các
kho n thu vào NSNN, ghi:
N TK 152, 1561, 211 (Giá tr hàng nh p kh u bao
g m c các kho n thu ph i n p)
Có TK 331- Ph i tr cho ngư i bán (Chi ti t
cho t ng ơn v nh n y thác nh p kh u)
b/ N u ơn v nh n y thác làm th t c kê khai thu ,
nhưng ơn v y thác t n p các kho n thu vào NSNN, thì
giá tr hàng nh p kh u ư c k toán như bút toán t i i m
a. Khi n p thu vào NSNN, ghi:
N TK 331- Ph i tr cho ngư i bán (Chi ti t cho t ng
ơn v nh n y thác nh p kh u)
http://www.ebook.edu.v n 9 0
Có TK 111, 112
(2.2). Phí y thác nh p kh u ph i tr ơn v nh n y thác,
căn c các ch ng t liên quan, ghi:
N TK 151, 152, 1561, 211
N TK 133- Thu GTGT ư c kh u tr
Có TK 331- Ph i tr cho ngư i bán (Chi ti t
cho t ng ơn v nh n y thác nh p kh u)
(2.3). S ti n ph i tr ơn v nh n y thác nh p kh u các
kho n chi h cho ho t ng nh n y thác nh p kh u, căn c
các ch ng t liên quan, ghi:
N TK 151, 152, 1562, 211
N TK 133- Thu GTGT ư c kh u tr (n u có)
Có TK 331- Ph i tr cho ngư i bán (Chi ti t cho t ng ơn v
nh n y thác nh p kh u)
(3). Khi tr ti n cho ơn v nh n y thác nh p kh u v s
ti n hàng còn l i, ti n thu nh p kh u, ti n thu GTGT,
thu tiêu th c bi t (n u nh ơn v nh n y thác n p h
vào NSNN), phí y thác nh p kh u và các kho n chi h ,
căn c các ch ng t liên quan, ghi:
N TK 331 - Ph i tr cho ngư i bán (Chi ti t cho
t ng ơn v nh n y thác nh p kh u)
http://www.ebook.edu.v n 9 1
Có TK 111, 112
(4). Trư ng h p ơn v nh n y thác nh p kh u chuy n tr
hàng y thác nh p kh u chưa n p thu GTGT, ghi:
(4.1). Khi nh n hàng, căn c phi u xu t kho kiêm
v n chuy n n i b c a ơn v nh n y thác nh p kh u, k
toán ph n ánh giá tr hàng nh p kh u y thác theo giá ã
có thu GTGT hàng nh p kh u, ghi:
N TK 152, 1561, 211 (Giá tr hàng nh p kh u bao
g m các kho n thu ph i n p)
Có TK 331 - Ph i tr cho ngư i bán (Chi ti t cho
t ng ơn v nh n y thác nh p kh u)
(4.2). Khi nh n hóa ơn GTGT hàng y thác nh p kh u c a
ơn v nh n y thác nh p kh u, k toán ph n ánh thu
GTGT u vào ư c kh u tr , ghi:
(4.2.1). Trư ng h p hàng y thác nh p kh u còn t n kho,
ghi:
N TK 133 - Thu GTGT ư c kh u tr
Có TK 152, 1561, 211.
(4.2.2). Trư ng h p hàng hóa y thác nh p kh u ã xu t
bán, ghi:
N TK 133 - Thu GTGT ư c kh u tr
Có TK 632 - Giá v n hàng bán
http://www.ebook.edu.v n 9 2
4.3.3. K toán t i ơn v nh n y thác nh p kh u
4.3.3.1 Ch ng t – S sách
Bên nh n y thác nh p ph i th c hi n toàn b
công vi c c a ơn v tr c ti p nh p kh u, làm th
t c nh p kh u, ti p nh n hàng hóa và thông báo
cho ơn v y thác nh p n nh n hàng khi hàng
v . Các chi phí v ki m nh n, giám nh, b c d …
do bên y thác nh p ch u, n u bên nh n y thác
nh p tr thay thì sau ó s thu l i c a bên y thác
nh p. Bên nh n y thác nh p ư c hư ng phí y
thác tính theo t l % trên tr giá hàng nh p kh u
4.3.3.2 Phương pháp h ch toán
(1). Khi nh n c a ơn v y thác nh p kh u m t kho n ti n
mua hàng tr trư c m LC, …., căn c các ch ng t liên
quan, ghi:
N TK 111, 112
Có TK 131 - Ph i thu c a khách hàng (Chi ti t cho t ng
ơn v giao y thác nh p kh u)(2). Khi chuy n ti n ho c vay
ngân hàng ký qu m LC (n u thanh toán b ng thư tín d ng),
căn c các ch ng t liên quan, ghi:
N TK 144 - C m c , ký qu , ký cư c ng n h n
Có TK 111, 112, 311.
http://www.ebook.edu.v n 9 3
(3). Khi nh p kh u v t tư, thi t b , hàng hóa, ghi:
(3.1). S ti n hàng y thác nh p kh u ph i thanh toán h
v i ngư i bán cho bên giao y thác, căn c các ch ng t
liên quan, ghi:
N TK 151 - Hàng mua ang i trên ư ng (N u
hàng ang i ư ng)
N TK 1561 - Hàng hóa (N u hàng v nh p kho)
Có TK 331 - Ph i tr cho ngư i bán (Chi ti t cho
t ng ngư i bán)
Trư ng h p nh n hàng c a nư c ngoài không nh p
kho chuy n giao th ng cho ơn v y thác nh p kh u, ghi:
N TK 131 - Ph i thu c a khách hàng (Chi ti t ơn
v y thác nh p kh u)
Có TK 331 - Ph i tr cho ngư i bán (Chi ti t ngư i
bán nư c ngoài)
(3.2). Thu nh p kh u ph i n p h cho ơn v y thác nh p
kh u, căn c các ch ng t liên quan, ghi:
N TK 151 - Hàng mua ang i trên ư ng
N TK 1561 - Hàng hóa
Có TK 3333 - Thu xu t, nh p kh u (Chi ti t
thu nh p kh u)
http://www.ebook.edu.v n 9 4
Trư ng h p nh n hàng c a nư c ngoài không nh p
kho chuy n giao th ng cho ơn v y thác nh p kh u, ghi:
N TK 131 - Ph i thu c a khách hàng (Chi ti t ơn
v y thác nh p kh u)
Có TK 3333 - Thu xu t, nh p kh u (Chi ti t thu
nh p kh u)
(3.3). Thu giá tr gia tăng hàng nh p kh u ph i n p h cho
ơn v y thác nh p kh u, căn c các ch ng t liên quan,
ghi:
N TK 151 - Hàng mua ang i trên ư ng
N TK 1561 - Hàng hóa
Có TK 3331 - Thu GTGT ph i n p (33312)
Trư ng h p nh n hàng c a nư c ngoài không qua
nh p kho chuy n giao th ng cho ơn v y thác nh p kh u,
ghi:
N TK 131 - Ph i thu c a khách hàng (Chi ti t ơn
v y thác nh p kh u)
Có TK 3331 - Thu GTGT ph i n p (33312).
(3.4). Thu tiêu th c bi t ph i n p h cho ơn v y thác
nh p kh u, căn c các ch ng t liên quan, ghi:
http://www.ebook.edu.v n 9 5
N TK 151 - Hàng mua ang i trên ư ng
N TK 1561 - Hàng hóa
Có TK 3332 - Thu tiêu th c bi t
Trư ng h p nh n hàng c a nư c ngoài không qua
nh p kho chuy n giao th ng cho ơn v y thác nh p kh u,
ghi:
N TK 131 - Ph i thu c a khách hàng (Chi ti t ơn v
y thác nh p kh u)
Có TK 3332 - Thu tiêu th c b i t.
(3.5). Khi tr hàng cho ơn v y thác nh p kh u, căn c
vào hóa ơn GTGT xu t tr hàng và các ch ng t liên
quan, ghi:
N TK 131 - Ph i thu c a khách hàng (Chi ti t cho
t ng ơn v y thác nh p kh u)
Có TK 1561 - Hàng hóa (Giá tr hàng nh p kh u ã
bao g m các kho n thu ph i n p)
Có TK 151 - Hàng mua ang i trên ư ng.
(3.6). Trư ng h p tr hàng cho ơn v y thác nh p kh u
chưa n p thu GTGT, căn c phi u xu t kho kiêm v n
chuy n n i b , ghi như bút toán 3.5. Sau khi ã n p thu
GTGT khâu nh p kh u cho hàng hóa nh p kh u y thác,
ph i l p hóa ơn GTGT g i cho ơn v giao y thác.
http://www.ebook.edu.v n 9 6
(4). i v i phí y thác nh p kh u và thu GTGT tính trên
thì phí y thác nh p kh u, căn c vào hóa ơn GTGT và
các ch ng t liên quan, k toán ph n ánh doanh thu phí y
thác nh p kh u, ghi:
N TK 131, 111, 112 (T ng giá thanh toán)
Có TK 511 - Doanh thu bán hàng (5113)
Có TK 3331 - Thu GTGT ph i n p
(5). i v i các kho n chi h cho ơn v y thác nh p kh u
liên quan n ho t ng nh n y thác nh p kh u (Phí ngân
hàng, phí giám nh h i quan, chi thuê kho, thuê bãi, chi
b c x p v n chuy n hàng ….), căn c các ch ng t liên
quan, ghi:
N TK 131 - Ph i thu c a khách hàng (Chi ti t cho
t ng ơn v y thác nh p kh u)
Có TK 111, 112
(6). Khi ơn v y thác nh p kh u chuy n tr h t s ti n
hàng nh p kh u, ti n thu nh p kh u, thu GTGT hàng
nh p kh u, thu tiêu th c bi t (n u ơn v y thác nh
n p h vào NSNN các kho n thu này), và các kho n chi
h cho ho t ng nh p kh u y thác, phí y thác nh p
kh u, căn c vào các ch ng t liên quan, ghi:
N TK 111, 112
http://www.ebook.edu.v n 9 7
Có TK 131 - Ph i thu c a khách hàng (Chi ti t cho
t ng ơn v y thác nh p kh u)
(7). Khi thanh toán h ti n hàng nh p kh u v i ngư i bán
cho ơn v y thác nh p kh u, căn c các ch ng t liên
quan, ghi:
N TK 331 - Ph i tr cho ngư i bán (Chi ti t cho
t ng ngư i bán)
Có TK 112, 144
(8). Khi n p h thu nh p kh u, thu GTGT hàng nh p
kh u, thu tiêu th c bi t vào NSNN, căn c các ch ng t
liên quan, ghi:
N TK 3331, 3332, 3333
Có TK 111, 112
(9). Trư ng h p ơn v nh n y thác nh p kh u làm th t c
n p thu nh p kh u, ơn v y thác nh p kh u t n p các
kho n thu này vào NSNN, căn c các ch ng t liên quan,
k toán ph n ánh s ti n ơn v y thác nh p kh u ã n p
vào NSNN, ghi:
N TK 3331, 3332, 3333
Có TK 131 - Ph i thu c a khách hàng (Chi ti t
cho t ng ơn v y thác nh p kh u)
Th c hnh: Nh p kh u u thác
http://www.ebook.edu.v n 9 8
Các doanh nghi p sau n p thu GTGT theo phương pháp
kh u tr , h ch toán hàng t n kho theo phương pháp kê khai
thư ng xuyên, h ch toán ngo i t TGTT:
- Cty A: ơn v u thác nh p kh u; Cty B: ơn v nh n u
thác nh p kh u. Trong tháng 1/n có tình hình nh p kh u như
sau:
(1). Ngày 4/1/n, Cty A chuy n kho n cho Công ty B ký
qu m L/C: 6.000USD, TGTT lúc giao d ch: 15.600, TGTT
xu t ngo i t 15.500.
(2). Ngày 10/1/n Cty A nh n ư c lô hàng máy tính xách
tay, TGTT 15.650.
a/ 100 b máy, ơn giá CIF 1.000USD/máy
b/ Thu nh p kh u ph i n p (10%
c/ Thu GTGT hàng nh p kh u ph i n p 10%
d/ L phí h i quan 200.000
e/ Chi phí v n chuy n t c ng v kho Cty A: Giá
chưa thu GTGT 1.000.000, thu GTGT 10%
f/ Phí u thác nh p kh u (chưa g m thu GTGT
10%): theo h p ng u thác 1% trên t ng giá CIF.
Bi t:
- Công ty B n p h các kho n thu , l phí,… cho
Công ty A
http://www.ebook.edu.v n 9 9
- Hàng giao t i c ng không nh p kho Cty B; t t c
chi phí, thu liên quan n hàng hoá Cty A, Cty B
u thanh toán b ng TGNH.
(3). Ngày 12/1/n hai bên thanh lý h p ng và thanh toán
s ti n n còn l i b ng chuy n kho n. Ngay sau ó Cty B
cũng ã chuy n tr ti n hàng cho phía nư c ngoài, bi t
TGTT lúc giao d ch 15.700, TGTT xu t ngo i t 15.500
(cho c Cty A và Cty B).
Yêu c u: nh kho n các nghi p v kinh t trên t lúc phát
sinh nghi p v cho n lúc k t thúc h p ng:
(I). T i Cty A.
(II). T i Cty B.
Gi i:
(I). H ch toán t i Công ty A: ơn v u thác
(1). Chuy n kho n kí qu :
N TK 331(B) : 93.600.000 (15.600 x 6.000$)
Có TK 112.2 : 93.000.000 (15.500x6.000$)
Có TK 515 : 600.000
(2). Công ty nh n lô hàng
(2a). Giá mua
N TK 1561 : 1.565.000.000 (100 x 1.000$ x15.650)
Có TK 331(B) : 1.565.000.000
http://www.ebook.edu.v n 1 0 0
(2b). Thu nh p kh u :
N TK 1561 : 156.500.000 (1.565.000.000x10%)
Có TK 331(B) :156.500.000
(2c). Thu GTGT hàng nh p kh u :
N TK 1331 : 172.150.000 =[10% (100x1.100
x15650)]
Có TK 331(B) : 172.150.000
(2d). L phí h i quan :
N TK 1562 : 200.000
Có TK 331(B) : 200.000
(2e). Chi phí v n chuy n :
N TK 1562 : 1.000.000
N TK 1331 : 100.000 (1.000.000x10%)
Có TK 331(B) : 1.100.000
(2f). Phí u thác nh p kh u :
NơTK 1562 : 15.650.000 (1%x100x1.000x15.650)
N TK 1331 : 1.565.000 (15.650.000x10%)
Có TK 331(B) : 17.215.000
(3). Thanh lý h p ng và thanh toán ti n :
N TK 331(B) : 1.818.565.000
Có TK 112.1 : 347.165.000= 200.000+1.100.000
+$22.100x15650
http://www.ebook.edu.v n 1 0 1
Có TK 112.2 : 1.457.000.000= ($100.000-$6.000) x
15.500
Có TK 515 : 14.400.000=6000x50+94.000x150
(II). H ch toán t i Công ty B: ơn v nh n u thác
(1). Nh n ti n ng trư c m L/C :
(1a). N TK 112.2: 93.600.000 (6.000$ x15.600)
Có TK 131 (A) : 93.600.000
(1b). N TK 144: 93.600.000 (6.000$x15.600)
Có TK112.2 : 93.000.000 (6.000$x15.500)
Có TK 515 : 600.000
(2). Nh p kh u hàng
(2a). Giá mua hàng:
N TK 131 (A) : 1.565.000.000
Có TK 331 (XK): 1.565.000.000
(2b). Thu nh p kh u :
N TK 131(A) : 156.500.000 (1.565.000.000x10%)
Có TK 3333 : 156.500.000
(2c). Thu GTGT hàng nh p kh u :
N TK 131(A) : 172.150.000
(1.565.000.000+156.500.000)x10%
Có TK 33312 : 172.150.000
(2d) N TK 3333 156.500.000
http://www.ebook.edu.v n 1 0 2
N TK 33312 172.150.000
Có TK 1121 328.650.000
(2e). L phí h i quan :
N TK 131(A) : 200.000
Có TK 112.1: 200.000
(2f). Chi phí v n chuy n :
N TK 131(A) : 1.100.000
Có TK 112.1 : 1.100.000
(2g). Phí u thác :
N TK 131(A) : 17.215.000
Có TK 511 : 15.650.000 (1%x100x1.000x15.650)
Có TK 333.1 : 1.565.000
[10%(1%x100x1.000x15.650)]
(3a). Thanh toán ti n :
N TK 112.2 : 1.475.800.000 (100.000$-
6.000$)x15.700
N TK 112.1 : 347.165.000 (*)
N TK 635 6.000x50=300.000
Có TK 131 : 1.818.565.000 (**)
Có TK 515 : 4.700.000
(*) ,(**) : Tính gi ng cty A
(3b). Thanh toán N TK ph i tr nư c ngoài:
http://www.ebook.edu.v n 1 0 3
N TK 331 1.565.000.000 (100.000x15.650)
Có TK 144: 93.600.000 (6.000$x15.600)
Có TK 1122 1.457.000.000 (94.000$x15.500)
Có TK 515 14.400.000(1.565.000.000-
93.600.000-1.457.000.000).
4.4 K TOÁN XU T KH U TR C TI P
4.4.1 Khái ni m :
- là ho t ng trao i hàng hoá d ch v gi a các
t ch c, cá nhân Vi t Nam ( nhà xu t kh u ) v i
các t ch c, cá nhân nư c ngoài ( nhà nh p kh u )
thông qua mua bán t trên n n t ng lý thuy t
v l i th so sánh
- Nh ng m t hàng xu t kh u là nh ng m t hàng có
th m nh trong nư c, có l i th so sánh so v i hàng
hoá cùng lo i c a các nư c khác. i v i Vi t Nam
là các m t hàng thu c nhóm th công m ngh (
mây,tre, an…) , ngành khai thác và s n xu t s n
ph m thô ( d u khí, khí t…),ngành ch bi n
nguyên li u nông s n, lâm s n (g o,tiêu, cà phê,
th y h i s n…)
4.4.2 Ch ng t – S sách
http://www.ebook.edu.v n 1 0 4
th c hi n m t h p ng xu t kh u hàng hóa,
doanh nghi p thư ng ph i ti n hành các công vi c sau :
– Làm th t c xu t kh u theo quy nh c a Nhà nư c
(xin gi y phép xu t kh u n u c n).
– Ký h p ng xu t kh u, nh ng n i dung ch y u
c a h p ng là :
+ Tên hàng
+ Ch t lư ng
+ S lư ng
+ Giao hàng
+ Giá c
+ Thanh toán
+ Bao bì và ký mã hi u
+ B o hành
+ Ph t và b i thư ng thi t h i
+ B o hi m
+ B t kh kháng
+ Khi u n i
+ Tr ng tài
http://www.ebook.edu.v n 1 0 5
– Th c hi n nh ng công vi c giai o n u c a
khâu thanh toán như: nh c nh ngư i mua m L/C theo
úng yêu c u, ki m tra L/C …
– Chu n b hàng hóa xu t kh u
– Ki m tra hàng xu t kh u
– Làm th t c h i quan
– Thuê phương ti n v n t i
– Giao hàng cho ngư i v n t i
– Mua b o hi m cho hàng hóa xu t kh u
– L p b ch ng t thanh toán, g m phương ti n
thanh toán và các ch ng t g i hàng, c th thư ng bao
g m:
H i phi u thương m i
V n ơn ư ng bi n
ơn ho c gi y ch ng nh n b o hi m
Hóa ơn thương m i
Gi y ch ng nh n ph m ch t hàng hóa
Gi y ch ng nh n tr ng/kh i lư ng
Gi y ch ng nh n xu t x hàng hóa
Phi u óng gói hàng hóa
http://www.ebook.edu.v n 1 0 6
Gi y ki m d ch th c v t
– Gi i quy t khi u n i (n u có) và thanh lý h p ng
4.4.3 Phương pháp h ch toán
4.4.3.1. Tài kho n s d ng
Tài kho n 511 – Chi ti t doanh thu hàng xu t kh u
Tài kho n 632 – Giá v n hàng bán.
4.4.3.2. nh kho n nghi p v kinh t phát sinh.
- Khi xu t kho hàng hóa chuy n ra b n c ng, b n
tàu, chu n b giao hàng cho ngư i v n t i thì căn c vào
“Phi u xu t kho kiêm v n chuy n n i b ” kèm theo “L nh
i u ng n i b ”, ghi :
N TK 157
Có TK 1561
– Trư ng h p hàng xu t kh u ư c mua theo phương
th c v n chuy n th ng thì ghi :
N TK 157
N TK 133
Có TK 331
– Khi hoàn thành trách nhi m giao hàng, hàng xu t
kh u ư c xác nh là ã bán thì k toán l p Hóa ơn bán
http://www.ebook.edu.v n 1 0 7
hàng, ph n nh doanh thu c a s hàng xu t kh u theo giá
bán ã ư c quy i ra ti n Vi t Nam theo t giá th c t
th i i m ghi nh n doanh thu ghi :
+ N TK 131
Có TK 511
+ N TK 632
Có TK 157
– Các phí t n giao nh n hàng xu t kh u, ghi :
N TK 641
N TK 1331
Có TK 111, 112
– Thu xu t kh u ph i n p, ghi :
N TK 511
Có TK 333 (3333)
– Trư ng h p hàng r i c a kh u nhưng chưa ư c
tính là tiêu th thì s thu xu t kh u ph i n p ư c ph n
nh trên TK 157 như làm m t b ph n c a giá v n hàng g i
bán.
– Khi nh n ư c gi y báo có c a ngân hàng v
kho n ti n hàng ã bán,ghi
http://www.ebook.edu.v n 1 0 8
N TK 112 (1122) – Theo t giá th c t
Có TK 131 – Theo t giá ã ghi s
Có TK 515 – Chênh l ch t giá h i oái.
Ho c ghi:
N TK 112 (1122) – Theo t giá th c t
N TK 635 – Chênh l ch t giá h i oái.
Có TK 131 – Theo t giá ã ghi s .
ng th i ghi N TK 007
– Khi ư c hoàn l i thu XK do kê khai nh m, ghi:
N TK 111, 112 - 3333
Có TK 511(hoàn trong niên )
Ho c Có TK 711(Hoàn vào niên sau)
4.4.4 Ví d minh h a: t i DN XK có các nghi p v
1. N p 10.000USD ti n m t vào TK TGNH, t giá th c t
15.870 /USD, t giá xu t ngo i t 15.900
2. Xu t kh u SP có tr giá xu t kho 1.500.000.000 , giá
bán theo Hoá ơn thương m i 120.000USD. Thu su t
http://www.ebook.edu.v n 1 0 9
thu XK 5%. Gía tính thu c a hàng XK là giá trên H .
T giá giao d ch15.700
3. Chi 16.500.000 ti n m t g m 10% thu GTGT,
thanh toán m t s chi phí b c d …
4. Trong lô hàng có 4% s n ph m không t ch t lư ng,
bên mua tr l i và DN ph i nh p kh u tr l i s SP này
5. Chuy n kho n thanh toán ti n thu XK cho NS Nhà
Nư c
6. Khách hang thanh toán ti n qua NH trong th i h n ư c
hư ng chi t kh u thanh toán 1% theo H . L phí NH
30USD. T giá giao d ch 15.800
7. B ph n KD báo h ng m t công c d ng c k ỳ th 3 ,
bi t r ng CCDC thu c lo i phân b 4 kỳ, giá tr ban u
12.000.000 , ph li u bán thu h i ti n m t 1.000.000
8. Rút 1.000USD t NH v nh p qu ti n m t, t giá th c
t 15.830 . T giá ghi s 15.850
Yêu c u : nh kho n các NV phát sinh
Gi i:
(1) N TK 1122 158.700.000
N TK 635 300.000
Có TK 1112 159.000.000
http://www.ebook.edu.v n 1 1 0
(2) a. N TK 632 / Có TK 1561 1.500.000.000
b. N TK 131 / Có TK 511 1.884.000.000=$120.000
x15.700
c. N TK 511/ Có TK 3333 94.200.000=$120.000
x15.700x5%
(3) N TK 641 15.000.000
N TK 1331 1.500.000
Có TK 1111 16.500.000
(4) a. N TK 1561 / Có TK 632 60.000.000=
1.500.000.000x4%
b. N TK 531 / Có TK 131 75.360.000=
1.884.000.000x4%
d. N TK 3333 / Có TK 511
3.768.000=94.200.000x4%
(5) N TK 3333 / Có TK 511 90.432.000= 94.200.000
– 3.768.000
(6) N TK 1122 1.801.484.400=( $120.000x96%x99% -
$30) x 15.800
N TK 641 474.000= $30 x 15.800
http://www.ebook.edu.v n 1 1 1
N TK 635 6.681.600= 1.808.640.000 –
1.801.484.400 – 474.000
Có TK 131 1.808.640.000= $120.000 x 96%
x15.700
(7) N TK 641 5.000.000
N TK 111 1.000.000
Có TK 142 6.000.000
(8) N TK 1112 15.830.000
N TK 635 20.000
Có TK 1122 15.850.000
N TK 007 $1.000
4.5 K TOÁN XU T KH U Y THÁC
4.5.1 Khái ni m
- Xu t kh u y thác là m t trong nh ng phương
th c kinh doanh, trong ó doanh nghi p kinh
doanh không ng ra tr c ti p àm phán, ký k t
h p ng ngo i thương mà thông qua m t ơn
v xu t kh u có kinh nghi m trong lĩnh v c này
ký k t và th c hi n h p ng ngo i thương thay
cho mình
- c i m c a ho t ng y thác nh p kh u : có
3 bên tham gia
http://www.ebook.edu.v n 1 1 2
+ Bên i tác nư c ngoài : ngư i nh p kh u
tr c ti p ký k t h p ng ngo i thương v i bên
nh n y thác xu t kh u
+ Bên nh n y thác xu t kh u : ơn v ng ra
thay m t cho bên y thác xu t kh u tr c ti p ký
k t h p ng ngo i thương v i bên i tác nư c
ngoài
+ Bên y thác xu t kh u : ơn v có nhu c u
xu t kh u hàng hoá nhưng
không tr c ti p ký h p ng ngo i thương
4.5.2 K toán t i ơn v giao y thác xu t kh u
4.5.2.1 Ch ng t – S sách
i v i nghi p v xu t (nh p) kh u y thác thì nghĩa
v và trách nhi m c a bên y thác xu t (nh p) kh u và bên
nh n y thác xu t (nh p) kh u ư c quy nh c th trong
h p ng y thác xu t (nh p) kh u do các bên tham gia ý
ki n th a thu n.
Trong h p ng y thác c n quy nh rõ :
– Bên y thác ph i: cung c p hàng, cung c p tư li u
c n thi t chào hàng ra nư c ngoài, ch u m i chi phí óng
http://www.ebook.edu.v n 1 1 3
gói, bao bì, k mã, ký hi u, v n chuy n hàng hóa n c a
kh u, tr phí y thác.
– Bên nh n y thác ph i: ký h p ng xu t kh u v i
nư c ngoài, theo giá c và i u ki n có l i nh t cho bên y
thác, thông báo tình hình th trư ng và giá c …
Bên nh n y thác xu t làm toàn b công vi c c a
m t ơn v tr c ti p xu t, ti p nh n hàng hóa xu t c a bên
y thác và ti n hành th t c xu t hàng cho thương nhân
nư c ngoài.
Các chi phí v ki m nh n, giám nh, v n chuy n,
b o hi m … do bên y thác xu t ch u, bên nh n y thác xu t
n u tr thay s thu l i c a bên y thác xu t.
Bên nh n y thác ư c hư ng phí y thác theo t l
% trên t ng doanh thu ngo i t .
4.5.2.2 Phương pháp h ch toán
(1). Khi giao hàng cho ơn v nh n y thác xu t kh u, căn
c các ch ng t liên quan, ghi:
N TK 157 - Hàng g i i bán
Có TK 1561 - Hàng hóa
Có TK 155 - Thành ph m
http://www.ebook.edu.v n 1 1 4
(2). Khi ơn v nh n y thác xu t kh u ã xu t kh u hàng
cho ngư i mua, căn c ch ng t liên quan, ghi:
(2.1). Giá v n hàng xu t kh u, ghi:
N TK 632 - Giá v n hàng bán
Có TK 157 - Hàng g i i bán
(2.2). Doanh thu hàng xu t kh u y thác, ghi:
N TK 131 - Ph i thu c a khách hàng (Chi ti t cho
t ng ơn v nh n y thác xu t kh u)
Có TK 511 - Doanh thu bán hàng
(2.3). Thu xu t kh u, thu tiêu th c bi t ph i n p, bên
nh n y thác xu t kh u n p h vào NSNN, ghi:
- S thu xu t kh u, thu tiêu th c bi t c a hàng
xu t kh u y thác ph i n p, ghi:
N TK 511 - Doanh thu bán hàng
Có TK 3332, 3333.
- Khi ơn v nh n y thác xu t kh u ã n p h thu
xu t kh u, thu tiêu th c bi t vào NSNN, căn c các
ch ng t liên quan, ghi:
N TK 3332, 3333
Có TK 338 - Ph i tr , ph i n p khác (Chi ti t
cho t ng ơn v nh n y thác xu t kh u)
http://www.ebook.edu.v n 1 1 5
- Tr ti n n p h các lo i thu cho ơn v nh n y
thác xu t kh u, ghi:
N TK 338 - Ph i tr , ph i n p khác (Chi ti t cho
t ng ơn v nh n y thác xu t kh u)
Có TK 111, 112.
(2.4). S ti n ph i tr cho ơn v nh n y thác xu t kh u v
các kho n ã chi h liên quan n hàng y thác xu t kh u,
ghi:
N TK 641 - Chi phí bán hàng
N TK 133 - Thu GTGT ư c kh u tr
Có TK 338 - Ph i tr , ph i n p khác (3388)
(Chi ti t cho t ng ơn v nh n y thác xu t kh u).
(3). Phí y thác xu t kh u ph i tr cho ơn v nh n y thác
xu t kh u, căn c các ch ng t liên quan, ghi:
N TK 641 - Chi phí bán hàng
N TK 133 - Thu GTGT ư c kh u tr
Có TK 338 - Ph i tr , ph i n p khác (3388) (Chi ti t
cho t ng ơn v nh n y thác xu t kh u)
(4). Bù tr kho n ti n ph i thu v hàng xu t kh u v i
kho n ph i tr ơn v nh n y thác xu t kh u, căn c các
ch ng t liên quan, ghi:
http://www.ebook.edu.v n 1 1 6
N TK 338 - Ph i tr , ph i n p khác (3388) (Chi ti t
cho t ng ơn v nh n y thác xu t kh u)
Có TK 131 - Ph i thu c a khách hàng (Chi ti t
cho t ng ơn v nh n y thác xu t kh u)
(5). Khi nh n s ti n bán hàng y thác xu t kh u còn l i
sau khi ã tr i phí y thác xu t kh u và các kho n do ơn
v nh n y thác chi h , căn c ch ng t liên quan, ghi:
N TK 111, 112
Có TK 131 - Ph i thu c a khách hàng (Chi ti t
cho t ng ơn v nh n y thác xu t kh u)
4.5.3. K toán t i ơn v nh n y thác xu t kh u
4.5.3.1 Ch ng t – S sách (Như 4.5.2.1)
4.5.3.2 Phương pháp h ch toán
(1). Khi nh n hàng c a ơn v y thác xu t kh u, căn c các
ch ng t liên quan, ghi:
N TK 003 - Hàng hóa nh n bán h , nh n ký g i
(2). Khi ã xu t kh u hàng, căn c các ch ng t liên quan,
ghi:
(2.1). S ti n hàng y thác xu t kh u ph i thu h cho bên
giao y thác xu t kh u, ghi:
http://www.ebook.edu.v n 1 1 7
N TK 131 - Ph i thu c a khách hàng (Chi ti t cho
t ng ngư i mua nư c ngoài)
Có TK 331 - Ph i tr ngư i bán (Chi ti t cho
t ng ơn v giao y thác xu t kh u)
- ng th i ghi tr giá hàng ã xu t kh u:
Có TK 003 - Hàng hóa nh n bán h , nh n ký
gi
(2.2). Thu xu t kh u ph i n p h cho bên giao y thác
xu t kh u, ghi:
N TK 331 - Ph i tr cho ngư i bán (K toán
chi ti t cho t ng ơn v giao y thác)
Có TK 338 - Ph i tr , ph i n p khác (3388 chi
ti t ph i n p vào NSNN)
(2.3). Thu tiêu th c bi t ph i n p h cho bên giao y
thác xu t kh u, ghi:
N TK 331 - Ph i tr cho ngư i bán (K toán chi ti t cho
t ng ơn v giao y thác xu t kh u)
Có TK 338 - Ph i tr , ph i n p khác (3388 chi ti t n p vào
NSNN)
(3). i v i phí y thác xu t kh u, và thu GTGT tính trên
phí y thác xu t kh u, căn c các ch ng t liên quan, k
toán ph n ánh doanh thu phí y thác xu t kh u, ghi:
http://www.ebook.edu.v n 1 1 8
N TK 131 - Ph i thu c a khách hàng (Chi ti t cho
t ng ơn v giao y thác xu t kh u)
Có TK 511 - Doanh thu bán hàng (5113)
Có TK 3331 - Thu GTGT ph i n p
(4). i v i các kho n chi h cho bên y thác xu t kh u
(Phí ngân hàng, phí giám nh h i quan, chi v n chuy n b c
x p hàng, ….), căn c các ch ng t liên quan, ghi:
N TK 138 - Ph i thu khác (1388 chi ti t t ng ơn v
y thác xu t kh u)
Có TK 111, 112
(5). Khi thu h ti n hàng cho bên y thác xu t kh u, căn c
các ch ng t liên quan, ghi:
N TK 112 - Ti n g i ngân hàng
Có TK 131 - Ph i thu c a khách hàng (Chi ti t cho
t ng ngư i mua nư c ngoài)
(6). Khi n p h thu xu t kh u, thu tiêu th c bi t cho
ơn v y thác xu t kh u, căn c các ch ng t liên quan,
ghi:
N TK 338 - Ph i tr , ph i n p khác (3388 chi ti t
ph i n p vào NSNN)
Có TK 111, 112
http://www.ebook.edu.v n 1 1 9
(7). Khi ơn v y thác xu t kh u thanh toán, bù tr phí y
thác xu t kh u, và các kho n chi h , căn c các ch ng t
liên quan, ghi:
N TK 331 - Ph i tr cho ngư i bán (Chi ti t cho
t ng ơn v giao y thác xu t kh u)
Có TK 131 - Ph i thu c a khách hàng (Chi ti t
cho t ng ơn v giao y thác xu t kh u)
Có TK 138 - Ph i thu khác (Chi ti t cho t ng
ơn v giao y thác xu t kh u)
(8). Khi chuy n tr cho ơn v y thác xu t kh u s ti n
hàng còn l i sau khi ã tr i phí y thác xu t kh u và các
kho n chi h , căn c ch ng t liên quan, ghi:
N TK 331 - Ph i tr cho ngư i bán (Chi ti t cho
t ng ơn v giao y thác xu t kh u)
Có TK 111, 112.
4.5.4 Ví d : Xu t kh u u thác:
Cty X: ơn v giao u thác xu t kh u; Cty Y: ơn v nh n u
thác xu t kh u. Các doanh nghi p này u n p thu GTGT
theo phương pháp kh u tr , h ch toán hàng t n kho theo
phương pháp kê khai thư ng xuyên, h ch toán ngo i t theo
TGTT. Trong tháng 5/n có tình hình xu t kh u như sau:
http://www.ebook.edu.v n 1 2 0
(1). Ngày 10/5/n, Cty X giao hàng tr giá xu t kho
100.000.000 , giá bán 10.000 USD cho Công ty Y xu t
kh u. Bi t hàng này có thu GTGT 0%, thu xu t kh u
10%.
(2). Ngày 12/5/n Công ty Y ã làm xong th t c xu t kh u
và chuy n hàng cho ngư i mua nư c ngoài, chưa thanh
toán ti n. TGTT lúc giao d ch 15.800 /USD.
(3). Các kho n Công ty Y n p h cho Công ty X (t t c
b ng ti n m t):
a./ Thu xu t kh u.
b./ L phí h i quan 2.000.000 .
c./ Chi phí b c x p giá chưa thu 5.000.000, thu GTGT
10%.
(4). Công ty X ã chuy n ti n b ng TGNH cho Công ty Y
n p thu xu t kh u và Công ty Y ã chuy n kho n n p
thu xu t kh u này vào NSNN.
(5). Phí u thác xu t kh u (chưa g m thu GTGT 10%):
theo h p ng u thác 2% trên t ng giá tr h p ng.
(6). Ngày 20/7/n, Công ty Y ã nh n ư c ti n c a ngư i
mua nư c ngoài, TGTT lúc giao d ch 15.900. ng th i
Công ty X và Công ty Y ti n hành thanh lý h p ng,
thanh toán s ti n n còn l i b ng chuy n kho n, bi t
http://www.ebook.edu.v n 1 2 1
TGTT xu t ngo i t c a Cty Y chuy n ti n cho Công ty X
là 15.900.
Yêu c u: nh kho n các nghi p v kinh t trên t lúc phát
sinh nghi p v cho n lúc k t thúc h p ng:
(I). T i Cty X.
(II). T i Cty Y.
Gi i :
T i Cty X : ơn v y thác xu t kh u
(1) N TK 157 / Có TK 1561 100.000.000
(2) a. N TK 632 / Có TK 157 100.000.000
b. N TK 131(Y) / Có TK 511 158.000.000 = $10.000 x
15.800
(3) a. N TK 511 / Có TK 3333 15.800.000 =
158.000.000 x10%
b. N TK 3333 / Có TK 3388 (Y) 15.800.000
c. N TK 641 / Có TK 3388 (Y) 200.000
d. N TK 641 5.000.000
N TK 133 500.000
Có TK 3388(Y) 5.500.000
http://www.ebook.edu.v n 1 2 2
(5) N TK 641 3.160.000 = 158.000.000 x 2%
N TK 133 316.000
Có TK 3388(Y) 3.476.000
(6) a. N TK 1122 159.000.000 = $10.000 x 15.900
Có TK 131(Y) 158.000.000
Có TK 515 1.000.000
b. N TK 3388(Y) / Có TK 1121
24.976.000=200.000+5.500.000+3.476.000+15.800.000
T i Cty Y : ơn v nh n y thác
(1) N TK 003 $10.000
(2) a. Có TK 003 $ 10.000
b. N TK 131(NK) / Có TK 331(X) 158.000.000
(3) a. N TK 331(X) / Có TK 1121 15.800.000 =
158.000.000 x 10%
b. N TK 1388(X) / Có TK 1121 200.000
c. N TK 1388(x) / Có TK 1121 5.500.000
(4) N TK 1121 / Có TK 331(X) 15.800.000
(5) N TK 131(X) 3.476.000
N TK 5113 3.160.000
Có TK 33311 316.000
http://www.ebook.edu.v n 1 2 3
(6) a. N TK 1122 159.000.000 = $10.000 x 15.900
Có TK 131(NK) 158.000.000
Có TK 515 1.000.000
b. N TK 331(X) 158.000.000
N TK 635 1.000.000
Có TK 1122 159.000.000
c. N TK 1121 24.976.000
Có TK 331(X) 15.800.000
Có TK 1388(X) 5.700.000
Có TK 131(X) 3.476.000
http://www.ebook.edu.v n 1 2 4
CHƯƠNG 5
K TOÁN HO T NG KINH DOANH D CH V
5.1.K TOÁN HO T NG KINH DOANH NHÀ
HÀNG
5.1.1. c i m k toán ho t ng kinh doanh nhà hàng
- S n ph m s n xu t và ch bi n ra tiêu th ngay v a
có y u t ph c v , vì v y lư ng hàng t n kho không
l n.
- Chu kỳ s n xu t ng n, không có s n ph m d dang.
- H ch toán hàng t n kho thông thư ng theo phương
pháp ki m kê nh kỳ.
- Tính giá thành theo phương pháp nh m c.
5.1.2. K toán ho t ng kinh doanh nhà hàng
5.1.2.1.K toán chi phí s n xu t hàng t ch bi n
a/. Chi phí s n xu t: g m 3 kho n m c chính:
http://www.ebook.edu.v n 1 2 5
- Chi phí nguyên v t li u tr c ti p: các lo i nguyên
li u ch bi n món ăn, th c u ng, ….
- Chi phí nhân công tr c ti p: ti n lương và các kho n
trích theo lương c a nhân viên tr c ti p ch bi n
món ăn, th c u ng.
- Chi phí s n xu t chung:
+ Ti n lương và các kho n trích theo lương c a
nhân viên qu n lý b p, nhân viên cung ng
+ Chi phí ph li u dùng chung.
+ Công c , d ng c dùng cho vi c ch bi n món
ăn, th c u ng.
+ Kh u hao TSCD dùng cho vi c ch bi n món
ăn, th c u ng.
+ Chi phí d ch v mua ngoài: ti n i n, nư c, ga,
..
+ Chi phí b ng ti n khác.
b/. Ch ng t : phi u nh p – xu t, phi u thu – chi, phi u s n
xu t ch bi n, các b ng phân b , hoá ơn GTGT, gi y báo
n , gi y báo có, biên b n ki m kê …
c/ S sách: s kho ch bi n, s cái các tài kho n, s chi
ti t…
d/ Tài kho n s d ng
http://www.ebook.edu.v n 1 2 6
- Theo phương pháp KK K TK 611;
621;622;627;631;152;154;156….
- Theo phương pháp kê khai thư ng xuyên TK 152;
154;621;622;627….
e/ Phương pháp h ch toán
K TOÁN NGUYÊN V T LI U TR C TI P
- Chi phí nguyên v t li u tr c ti p s n
xu t là giá tr c a nguyên v t li u tr c ti p có
m t trong s n ph m ch t o ra. Ví d trong món
gà h p c i b xanh thì nguyên v t li u tr c ti p là
gà, c i xanh, n m và các ph li u khác. K toán
l p s kho ch bi n theo dõi nguyên v t li u
ã giao cho b ph n ch bi n
K TOÁN CHI PHÍ NHÂN CÔNG TR C TI P
- Ti n lương và các kho n trích theo lương:
BHXH, BHYT, KPC c a ngư i tr c ti p ch bi n món ăn
u ng
- Lương và các kho n trích theo lương:
BHXH, BHYT, KPC c a nhân viên ph c v cho SXCB
tính vào CPSXC( nhân viên ti p li u, nhân viên b o qu n
kho…),
http://www.ebook.edu.v n 1 2 7
- Tài Kho n s d ng: TK622”CPNCTT”,
không có s dư
K TOÁNCHIPHÍS NXU T CHUNG
- CPSXC là chi phí mang tính ch t tác ng
gián ti p SX
+ Nguyên li u gián ti p
+ Ti n công cùa l c lư ng gián ti p qu n
lý SXCB
+ CP công c , d ng c xu t dùng
+ Chi Phí Kh u HaoTSC
+ D ch v mua ngoài: nhiên li u, i n
nư c…
+ Chi phí b ng ti n khác
- TK s d ng: 627”CPSXC”, không có s dư
TÍNH GIÁ THÀNH S N PH M
- Cu i tháng t p h p các y u t chi phí SX
tính giá thành S n Ph mCh Bi n
+ PP Kê KhaiThư ng Xuyên,
TK154”CPSXKDDD”, Tài Kho n có s dư n
+ PPKK K, TK631 “giá thành s n xu t”, Tài kho n
qu n lý không có s dư
-Giá thành s n ph m:
http://www.ebook.edu.v n 1 2 8
Giá thành s n ph m = SPDD K + CPSXtrong kỳ -
SPDDCK – Ph li u, kho n ư c b i thư ng
- Nhàhàngthư ngkhôngcós nph md dangcu ikỳ
VÍ D K TOÁN
Doanh nghi p kinh doanh nhà hàng, h ch toán
hàng t n kho theo phương pháp ki m kê nh kỳ, tính thu
GTGT theo phương pháp kh u tr . u tháng, nguyên li u
ch bi n còn t n kho 6.0000.000 , Trong tháng phát sinh:
1. Mua nguyên li u t ch v nh p kho giá chưa
thu 20.000.000 , tr ti n m t
2.Xu t kho nguyên li u ch bi n
3.Ti n công ph i tr cho b ph n ch bi n
10.000.000
4.Trích BHXH, BHYT, KPC theo ch hi n
hành
5.T ph pCPSXCtrong tháng:
- Gas mua dùng chưa tr ti n 700.000
- Công c xu t dùng phân b m t l n 200.000
- Phân b chi phí công c treo các kỳ trư c cho
tháng này 1.000.000
- KHTSC 1.500.000
- Các chi phí khác tr b ng ti n m t 500.000
http://www.ebook.edu.v n 1 2 9
6. Cu i tháng ki m kê nguyên li u t n kho b
ph n ch bi n 400.000 . Hãy tính giá thành hàng t ch
bi n trong tháng, bi t r ng ã ch bi n trong tháng:
- V t ti m thu c b c: 200 th , gía thành nh m c
100.000 /th
- Cá lóc h p: 100kg, gía thành nh m c 80.000 /kg
- L u th p c m: 160 l u, giá thành nh m c
70.000 /l u
Hãy cho nh n xét v qu n lý CPSX thông qua giá
thành th c t t ng món ăn so v i giá thành d nh m c theo
công th c ch bi n
nh kho n
K t chuy n nguyên li u còn t n u kỳ
N 611: 6.000.000 Có 152: 6.000.000
(1) N 611: 20.000.000
N 1331: 2.000.000
Có 111(1111): 22.000.000
(2) không h ch toán trong kỳ ch theo dõi s lư ng
xu t
(3) N 622: 10.000.000
Có 334: 10.000.000
http://www.ebook.edu.v n 1 3 0
(4) N 622 : 19%*10.000.000=1.900.000
N 334: 6%*10.000.000= 600.000
Có 338(3382,3383,3384): 2.500.000
(5) N 627(6272,6273,6274,6278): 4.000.000
Có 331: 700.000
Có 153: 200.000
Có 242: 1.100.000
Có 214(2141): 1.500.000
Có 111(1111): 500.000
Ghi ơn 009 1.500.000
(6) a. N 152:400.000
Có 611:400.000
(6) b. N 631: 41.500.000
Có 621 : 25.600.000
Có 622: 11.900.000
Có 627: 4.000.000
TÍNH GÍA THÀNH TH C T T NG MÓN ĂN:
- Giá thành nh m c
(200x100.000)+(100x80.000)+(160x70.000)=39.200.000
- T l gía thành th c t theo gía thành nh m c:
41.500.000/39.200.000=1.059
http://www.ebook.edu.v n 1 3 1
Giá thành th c t : - V t ti m : 100.000x1.059=105.900
- Cá lóc : 80.000x1.059=84.720
- L u : 70.000x1.059=74.130
Nh n xét:
+ Giá thành th c t cao hơn giá thành nh m c
2.300.000 , làm lãi g p gi m so v i nh m c, c n xem l i
tiêu hao nguyên li u trong quá trình ch bi n, hao phí SXC
ch n ch n h k p t h i
+ Trong các món ăn bán ra v t ti m có giá thành
th c t cao nh t so v i các món khác, lãi g p c a món này
th p nhưng s lư ng bán ra l i cao hơn các món khác, ây
là nguyên nhân chính làm giá thành th c t chung tăng cao.
C n lưu ý kéo gía thành v t ti m ho c n u không th kéo vì
ch t lư ng món ăn thì c n h n ch s lư ng bán ra c a món
này
5.1.2.2.K toán tiêu th và tính k t qu kinh doanh nhà
hàng
a/. Phương th c bán hàng và ch ng t
- Giao hàng và thu ti n tr c ti p: nhân viên bán
hàng giao hàng cho khách ph i có nhi m v thu ti n. Cu i
ngày ki m kê hàng còn l i tính hàng bán ra trong ngày
l p báo cáo bán hàng hàng ngày cùng v i s ti n bán hàng
http://www.ebook.edu.v n 1 3 2
n p v phòng k toán h ch toán. Phương pháp này phù
h p c a hàng có qui mô kinh doanh nh và có bán kèm
th c ph m mua s n
- Phương th c bán vé: nhân viên ghi vé cho s hàng ã
bán ra nh m ki m soát v i s ti n ã thu vào, căn c vào
vé bán hàng trong ngày l p báo cáo bán hàng hàng ngày
cùng v i s ti n bán hàng n p v cho phòng k toán h ch
toán
- Phương th c theo ơn t hàng: khách hàng s t
trư c s lư ng, ch ng lo i món ăn u ng vào ngày gi nh t
nh, nhà hàng v i khách l p m t b n h p ng kinh t và
khách ph i t c c h p ng b o m ư c th c hi n.
K toán l p phi u thu ti n c c, n khi th c hi n H xong
thì m i g i là hàng bán và l p hóa ơn bán hàng, thu s
ti n còn l i sau khi tr ti n c c
- Phương th c ghi ngay hóa ơn bán l : nhân viên
giao cho khách hóa ơn bán l khi thu ti n, căn c vào hóa
ơn l p báo cáo báb hàng hàng ngày và n p cùng s ti n
bán hàng v phòng k tóan h ch toán
b/. Ch ng t : hoá ơn GTGT, hoá ơn thông thư ng, báo
cáo bán hàng, gi y n p ti n, b ng phân b …
c/. S sách: s cái tài kho n, s chi ti t doanh thu bán hàng
http://www.ebook.edu.v n 1 3 3
d/. Tài kho n s d ng
- TK 5111 doanh thu bán hàng mua s n, TK 5112
doanh thu bán hàng t ch bi n, TK 521, 512, 532,
531,911, 421
- TK 632, 641(chi phí liên quan n vi c thúc y bán
hàng : quà lưu ni m, chi phí ph c v …), 642
e/. Phương pháp h ch toán
- Theo phương pháp KK K
- Theo phương pháp kê khai thư ng xuyên
- T p h p chi phí Bán Hàng(CPBH)&Q an Lý Doanh
Nghi p(CPQLDN) c n th c hi n cho chính xác. Nh ng
chi phí có liên quan n vi c thúc y bán hàng h ch
toán vào chi phí bán hàng. Ví d : quà lưu ni m t ng
khách khi t ch c ám ti c, chi phí ph c v …N u nhà
hàng có thu phí ph c v theo doanh thu và tính chi phí
riêng thì k tóan ph i chi ti t phí tương ng v i doanh
thu ph c v
- C n theo dõi riêng chi ti t K t Q a Kinh Doanh cho
t ng lo i hàng mua s n và hàng t ch bi n, theo dõi chi
phí riêng cho t ng lo i doanh thu ho c t p h p chung r i
phân b CPBH&CPQLDN cho doanh thu t ng lo i. Tiêu
th c phân b tùy thu c vào c i m nhà hàng kinh
http://www.ebook.edu.v n 1 3 4
doanh, sao cho nguyên t c chi phí tương ng v i doanh
thu hơp lý nh t, k toán th ơng ch n doanh thu th c t
ho c chi phí phát sinh th c t t i m i b ph n làm
tiêu th c phân b .
Ví d : phân b CPBH
CPBH phân b cho hàng t ch =(CPBH/T ng doanh
thu th c te)xDT hàng t ch th c t
f/. VÍ D K TÓAN
1. Gi s t ngày 1 n ngày 25, hàng ngày k toán
nh n ti n m t và báo cáo bán hàng c a nhân viên bán
hàng. T ng doanh thu chưa thu 25 ngày 250.000.000 ,
trong ó doanh thu hàng mua s n 50.000.000 , doanh
thu hàng t ch 200.000.000 , thu VAT 10%. ã thu
b ng ti n m t 50.000.000 , TGNH 160.000.000 , s còn
l i khách n
2. Ngày 26 khách t c c 5.000.000 b ng ti n m t
t ch c ti c tr giá chưa thu 20.000.000 , thu VAT
10%
3. Ngày 28 ã th c hi n xong ti c cư i nói trên,
khách hàng dùng ngân phi u tr h t s ti n còn l i theo
h p ng sau khi tr ti n c c. Doanh thu chưa thu hàng
mua s n 4.000.000 . hàng t ch bi n 16.000.000
http://www.ebook.edu.v n 1 3 5
4. Cu i tháng xác nh ơc giá thành t ch ã tiêu
th trong tháng 150.000.000 , giá v n hàng mua s n ã
tiêu th là 32.000.000
5. Trong tháng t p h p chi phí bán hàng
20.000.000 , chi phí qu n lý doanh nghi p 15.000.000 ,
cu i tháng phân b h t tính k t qu kinh doanh
6. Hãy xác nh k t qu kinh doanh nhà hàng và
t ng lo i hàng, phân b CPBH&CPQLDN theo doanh
thu t ng lo i hàng
NH KHO N:
1. N 111(1111) 50.000.000
N 112(1121) 160.000.000
Có 511 250.000.000
Có 333(33311) 25.000.000
Chi ti t 5111: 50.000.000; 5112: 200.000.000
2. N 111(1111) 5.000.000
Có 131 5.000.000
3. N 131 5.000.000
N 111(1111) 17.000.000
Có 511 20.000.000
Có 333(33311) 2.000.000
Chi ti t 5111: 4.000.000; 5112: 16.000.000
http://www.ebook.edu.v n 1 3 6
4. N 632 182.000.000
Có 156 32.000.000
Có 154 150.000.000
Chi ti t 632 hàng ch bi n: 150.000.000; 632 hàng mua s n
32.000.000
5. N 911 35.000.000
Có 641 20.000.000
Có 642 15.000.000
6a. Nơ 911 270.000.000
Có 511 270.000.000
Chi ti t 5111: 54.000.000; 5112: 216.000.000
6b. N 911 : 182.000.000
Có 632 182.000.000
6c. N 911: 53.000.000
Có 421(4212): 53.000.000
+ Tính chi ti t lãi t ng lo i hàng:
CPBH&CPQLDN phân b cho hàng mua s n :
(35.000.000/270.000.000)*54.000.000=7.000.000
CPBH&CPQLDN phân b cho hàng t ch :
35.000.000-7.000.000 = 28.000.000
Lãi KD hàng t ch = 216.000.000 -
(150.000.000+28.000.000)=38.000.000
http://www.ebook.edu.v n 1 3 7
Lãi KD hàng mua s n= 54.000.000 -
(32.000.000+7.000.000) = 15.000.000
5.2.K TOÁN KINH DOANH KHÁCH S N
5.2.1. c i m kinh doanh khách s n
5.2.1.1.T ch c ho t ng kinh doanh khách s n
Ho t ng chính
- D ch v cho thuê phòng ng
- D ch v i kèm: gi t i, m th c, bãi xe, xoa bóp,
bán hàng lưu ni m, vũ tr ơng…
Phân lo i ho t ng h ch toán
- Ho t ng kinhdoanh: nhà hàng ,qu y bar, shop
bán hàng lưu ni m
- Ho t ng ph c v : thuê phòng, d ch v i kèm
Các b ph n chính: ti p tân, qu n gia,t ng ài,t
bu ng,b ph n b o trì s a ch a…
5.2.1.2. c i m ho t ng kinh doanh khách s n
- Chí phí thuê ngoài và kh u hao TSC l n
- Chi phí phòng cho thuê có th có chi phí d dang
cu i kỳ vì khách hàng qua tháng sau chưa thanh toán ti n
phòng trong tháng nên chưa có doanh thu tương ng, m t s
d ch v i kèm cũng có th có ho c không chi phí d dang
cu i kỳ
http://www.ebook.edu.v n 1 3 8
- K toán t p h p doanh thu,chi phí chi ti t cho
t ng ho t ng, k c chi phí cho t ng lo i phòng cho thuê
ph c v công tác qu n lý
- Các ho t ng cho thuê phòng và các d ch v kèm
theo có thuê su t thu GTGT khác nhau ho c phương pháp
tính thu khác nhau thì ph i t p h p doanh thu theo t ng
ho t ng.
- M s chi ti t chi phí ,doanh thu theo h ơng d n tài
kho n k toán chi ti t c a ngành c thù do c p trên yêu
c u.
5.2.2. K toán ho t ng kinh doanh khách s n
5.2.2.1.K toán t p h p chi phí s n xu t và tính giá
thành d ch v
- Chi phí s n xu t bao g m ba y u t chi phí:
chi phí nguyên v t li u tr c ti p SX, chi phí nhân
công tr c ti p SX, và chi phí SX chung.
- Cho thuê phòng, chi phí tr c ti p như
nguyên v t li u, ti n công có giá tr nh , chi phí thuê
ngoài,chi phí Sxchung phát sinh r t l n
- qu n lý chi phí có hi u qu , k toán xác
nh chi phí nh m c cho t ng lo i phòng tính theo
t ng ngày êm cho thuê, cũng như chi phí nh m c
http://www.ebook.edu.v n 1 3 9
các ho t ng d ch v khác kèm theo.
- Chi phí d ch v d dang cu i kì c a ho t
ng cho thuê phòng th ơng do khách hàng thuê t
tháng này sang tháng khác ho c nh ng ngày cu i
tháng này sang nh ng ngày u tháng sau nhưng
chưa thanh toán ti n.
Chi phí d ch v d dang = s ngày th c t khách ã
* chi phí nh m c ngày êm phòng khách ang ơ d
dang
- Các d ch v khác i kèm th ơng không có
CPDDCK. Tuy nhiên tùy thu c cách qu n lí có khi
khách có s d ng các d ch v ó ang thuê phòng d
dang.
Phương pháp k toán chi phí SX và tính giá thành
d ch v c a khách s n
- K toán chi phí nguyên v t li u tr c ti p
SX, ph c v :
Nguyên v t li u chính dùng cho quy trình
ph c v phòng bao g m các v t tư, nguyên v t li u
trang b cho phòng khách lưu trú s d ng như : xà
bông,d u g i, thu c t y…. Tài kho n s d ng:
152(nguyên li u v t li u),611(mua hàng), 621(chi
http://www.ebook.edu.v n 1 4 0
phí nguyên v t li u tr c ti p - không có s dư )
- K toán chi phí nhân công tr c ti p bao
g m: lương, ph c p, b o hi m XH, b o hi m y t ,
kinh phí công oàn c a nhân viên tr c ti p ph c v :
nhân viên ph c v bu ng. Tài kho n s d ng: 622
(chi phí nhân công tr c ti p) – không có s dư
Theo ch hi n hành các kho n trích BHXH,
BHYT, KPC ư c tính toán như sau:
+ Doanh nghi p ư c tính vào chi phí SXKD:
19% bao g m : 2% KPC (1% n p công oàn c p
trên, 1% l i công oàn t i doanh nghi p) , 2%
BHYT(n p cơ quan y t ) , 15% BHXH(n p cho cơ
quan BHXH,và ư c c p l i cho doanh nghi p tr
c p m au, thai s n cho nhân viên) ,
+ Tr vào thu nh p c a ngư i lao ng : 1%
BHYT( n p cho cơ quan y t ) , 5% BHXH (n p cho
cơ quan BHXH)
- K toán chi phí SX chung: nguyên v t li u
gián ti p tham gia qui trình t o ra s n ph m phòng,
lương c a ngư i qu n lý tr c ti p, lương c a nhân
viên ph c v như ti p tân, porter,qu n gia, chi phí
công c , kh u hao TSCD, nhiên li u , chi phí b ng
http://www.ebook.edu.v n 1 4 1
ti n khác. Tài kho n s d ng: 627(chi phí Sx chung)
-- không có s dư.
- Cu i tháng t p h p các chi phí k trên vào
tài kho n 154 – CPSXKDDD(p/p kê khai thư ng
xuyên) hay tài kho n 631 – GTSX(P/P ki m kê nh
kỳ).
5.2.2.2.K toán doanh thu ,chi phí qu n lý DN và k t qu
kinh doanh
- Doanh thu tính thu c a khách s n là doanh thu
th c thu t khách thanh toán
- Tùy lo i hình ph c v trong khách s n tính thu
GTGT hay thu tiêu th
c bi t
- T p h p chi phí bán hàng tương ng v i doanh thu
tính k t qu kinh doanh cho t ng lo i hình ph c v .
Ch n tiêu th c phân b CPQLDN cho phù h p v i th c t
ho t ng c a KS.
Phân b cho t ng lo i hình ho t ng theo: doanh thu, lương
c ơ b n…
- Ho t ng mua bán hàng mua s n và t i KS là
ho t ng kinh doanh nhà hàng, shop bán hàng lưu ni m,
bán hàng nư c u ng t i phòng
http://www.ebook.edu.v n 1 4 2
Phương pháp k toán chi phí qu n lý doanh nghi p và tính
k t qu kinh doanh
- Cu i tháng t p h p chi phí qu n lý doanh nghi p
là nh ng chi phí s d ng duy trì ho t ng cho toàn
doanh nghi p nh m vào công tác qu n lý: lương c a nhà
qu n lý gián ti p, chi phí văn phòng ph m, KHTSCD …
- Phân b cho doanh thu c a t ng lo i hình ph c v
sao cho chiphí i v i doanh thu m t cách h p lý nh t.
5.2.2.3.Ví d k toán
M t khách s n có các ho t ng: cho thuê phòng,
karaoke, gi t i, i lý kinh doanh i n tho i-fax.
Trong tháng phát sinh:
1. Xu t kho m t s xà phòng t m, bàn ch i , kem
ánh răng, trà,…trang b cho phòng khách s n tr
giá700.000 , chi ti n m t mua báo h ng ngày cho
phòng KS 100.000
2. Ph i tr ti n công cho nhân viên t phòng
10.000.000 , cho nhân viên tr cti p dàn máy
karaoke 1.000.000 , cho nhân viên gi t i
1.500.000 , nhân viên ph c v khách s n
6.000.000 , lương qu n lý doanh nghi p 15.000.000
3. Trích BHXH, BHYT, KPCD theo ch hi n
http://www.ebook.edu.v n 1 4 3
hành
4. Xu t kho m t s xà phòng, thu c t y cho b ph n
gi t i 500.000
5. Xu t kho m t công c dùng cho phòng khách s n
4.000.000 , cho ho t ng karaoke 400.000 , cho b
ph n gi t i1.000.000 , cho qu n lý doanh nghi p
800.000
6. Kh u hao TSCD h u hình phân b cho phòng
khách s n 60.000.000 , cho ho t ng karaoke
5.000.000 , gi t i 3.000.000 , i n tho i-fax
500.000 , qu n lý doanh nghi p 7.000.000
7. Chi phí i n n ơc ph i tr chưa thu
4.000.000 - thu 10%:400.000 , phân b cho phòng
khách s n 2.000.000 , gi t i 1.500.000 , QLDN
500.000
8. Chi ti n m t tr ti n i n tho i ph c v QLDN
6.000.000
9. Doanh thu và thu GTGT u ra trong tháng ã
thu b ng ti n m t 39.200.000 , b ng ti n g i ngân
hàng 136.500.000 , g m: phòng khách s n
120.000.000 – thu su t 10%. Ho t ng karaoke
30.000.000 – thu su t 20%. B ph n gi t i
http://www.ebook.edu.v n 1 4 4
7.000.000 – thu su t 10%. i lý kinh doanh i n
tho i-fax s th c thu b ng ti n m t 8.000.000 không
ch u thu VAT
10. Hãy k t chuy n chi phí tương ng v i doanh thu
tính KQKD trong tháng cho t ng ho t ng c a
doanh nghi p, k toán phân b chi phí QLDN theo
ti n lương cơ b n tr cho t ng ho t ng d ch
v (không k tr c p theo lương). Bi t r ng còn 15
ngày êm phòng khách s n khách ã lưu l i tháng
sau, chi phí nh m c phòng khách s n
100.000 /ngày êm. Các d ch v khác không có chi
phí d dang cu i kỳ.
nh kho n: (m s chi ti t chi phí và doanh thu)
1. N 621 – CPNVLTT 800.000
Có 152 – NLVL 700.000
Có 111 – TM(1111) 100.000
Chi ti t 621 KS : 800.000
2. N 622 – CPNCTT 12.500.000
N 627 – CPSXC(6271) 6.000.000
N 642 – CPQLDN(6421) 15.000.000
Có 334 – PTCNV 33.500.000
6271 KS: 6.000.000; 622 KS: 10.000.000;
http://www.ebook.edu.v n 1 4 5
622 KA: 1.000.000; 622 GU: 1.500.000
3. N 622 – CPNCTT 12.500.000x19% =
2.375.000
N 627 – CPSXC(6271)6.000.000x19% =
1.140.000
N 642 – CPQLDN(6421)
15.000.000x19% = 2.850.000
N 334 33.500.000x6%=2.010.000
Có 338 – PT, PNK 33.500.000x25%
=8.375.000
6271KS: 1.140.000; 622KS: 1.900.000; 622KA:
190.000;622GU:285.000
4. N 621 – CPNVLTT 500.000
Có 152 – NLVL 500.000
621GU:500.000
5. N 627 – CPSXC(6273) 5.400.000
N 642 – CPQLDN6423) 800.000
Có 153 – CC, DC 6.200.000
6273KS: 4.000.000; 6273KA: 400.000;
6273 GU: 1.000.000
6. N 627 – CPSXC(6274) 68.500.000
http://www.ebook.edu.v n 1 4 6
N 642 – CPQLDN(6424) 7.000.000
Có214–HMTSCDHH(2141):
75.500.000
Ghi ơn : N 009 : 75.500.000
6274 KS: 60.000.000; 6274 KA: 5.000.000; 6274 GU:
3.000.000; 6274 T: 500.000
7. N 627 – CPSXC(6277) 3.500.000
N 642 – CPQLDN(6427) 500.000
N 133 – TGTGT KT(1331)400.000
Có 331- PTCNB 4.400.000
6277KS: 2000000; 6277GU: 1.500.000
8. N 642 – CPQLDN(6427) 6.000.000
Có 111- TM(1111) 6.000.000
9a. N 111- TM(1111) 39.200.000
N 112- TGNH(1121)136.500.000
Có 511- DTBH(5113) 157.000.000
Có 333- TVCKPNNN(33311),(3332)
18.700.000
5113KS: 120.000.000; 5113KA: 30.000.000;
5113GU: 7.000.000
9b. N 111- TM(1111) 8.000.000
Có 338- PTPNK 7.200.000
http://www.ebook.edu.v n 1 4 7
Có 511- DTBH(5113) 800.000
5113 T: 800.000
10a. N 154- CPSXKDDD 100.715.000
Có 621- CPNVLTT 1.300.000
Có 622- CPNCTT 14.875.000
Có 627- CPSXC 84.540.000
154KS: 8.5840.000; 154KA: 6.590.000;
154GU: 7.785.000; 154 T: 500.000
10b.Chi phí d ch v DD cu i
kỳ:15ngàyx100.000 /ngày=1.500.000
T ng gía thành d ch v : 100.715.000-
1.500.000=99.215.000
N 632- GVHB 99.215.000
Có 154- CPSXKDDD 99.215.000
632KS: 84.340.000; 632KA: 6.590.000;
632GU: 7.785.000; 632 T: 500.000
10c. N 911- X KQKD 131.365.000
Có 632- GVHB 99.215.000
Có 642- CPQLDN 32.150.000
10d. N 511- DTBH(5113) 157.800.000
Có 911- X KQKD 157.800.000
10e. N 911- X KQKD 26.435.000
http://www.ebook.edu.v n 1 4 8
Có 421- LNCPP(4212)
26.435.000
Tính lãi cho t ng ho t ng:
T l phân b chi phí QLDN=32150000/
(16.000.000+1.000.000+1.500.000)=1.73
Chi phí QLDN phân b cho KS:
16.000.000x1.73=27680000
Chi phí QLDN phânb cho KA:
1.000.000x1.73=1.730.000
Chi phí QLDN phân b cho GU: 32.150.000-
(27.680.000+1.730.000)=2.740.000
Ho t ng cho thuê phòng:
120.000.000-(84.340.000+27.680.000)=7.980.000
Ho t ng Karaoke :
30.000.000-(6.590.000+1.730.000)=21.680.000
Ho t ng Gi t i :
7.000.000-(7.785.000+2.740.000)=-3.525.000
Ho t ng i n tho i
800.000- 500.000=300.000
5.3. K TOÁN KINH DOANH DU L CH
5.3.1. c i m kinh doanh du l ch
http://www.ebook.edu.v n 1 4 9
+ Các d ch v du l ch khác ch y u dùng lao
ng c a nhân viên ph c v k t h p v i vi c s d ng trang
thi t b và m t s nguyên li u khác t o ra s n ph m du
l ch a d ng và phong phú
+ Tính ch t theo dõi doanh thu , chi phí cũng
gi ng như khách s n. Chi phí nguyên li u phát sinh r t nh
so v i chi phí ti n công và kh u hao trang thi t b
+ Cách tính thu GTGT theo t ng d ch v du l ch
cũng khác nhau, ví d du l ch trong nư c thì ph i tính thu
GTGT trên t ng doanh thu tr n gói tuor du l ch, nhưng du
l ch nư c ngoài thì không tính ph n doanh thu d ch v th c
hi n n ơc ngoài….vì v y òi h i k toán chi t tính chi phí
và có ch ng t h p pháp theo t ng ho t ng kinh doanh.
Doanh thu ch u thu c a kinh doanh v n chuy n du l ch tính
trên t ng doanh thu th c t sau khi tr các kh an chi t kh u
bán hàng, gi m gía bán hàng, hóa ơn s d ng là hóa ơn
bán d ch v
+ K toán tuân th theo h th ng tài kho n k
toán chi ti t theo ngành c thù, k toán ph i v n d ng
úng theo tính ch t c a lo i hình ó. Ví d kinh doanh
hư ng d n du l ch thì ph i theo dõi tính gía thành d ch v ;
kinh doanh hàng hóa thì ph i theo dõi mua bán theo ho t
http://www.ebook.edu.v n 1 5 0
ng thương m i; K inh doanh xây d ng cơ b n thì ph i
theo qui nh k toán ngành xây d ng cơ b n
5.3.2. K toán ho t ng kinh doanh du l ch
5.3.2.1.K toán t p h p chi phí s n xu t và tính giá thành
d ch v
A. N i dung chi phí tr c ti p tính vào gía thành t ng
d ch v
Các chi phí tính tr c ti p vào gía thành c a t ng lo i
d ch v , không tính vào CPQLDN. N u ó là chi phí
nguyên li u tr c ti p thì h ch tóan vào TK 621, ti n công
tr c ti p h ch tóan vào TK 622, các chi phí còn l i trong
quá trình t o ra d ch v h ch toán vào TK 627.
B. Kinh doanh hư ng d n du l ch
+ Ti n tr cho các kh an ăn, u ng,
ng , ti n thuê phương ti n i lai, vé o, phà, ti n vé
vào c các di tích, danh lam th ng c nh…tính vào
chi phí v t li u tr c ti p
+ Ti n lương và các kho n trích theo
lương như BHXH, BHYT, KPC c a nhân viên
hư ng d n du l ch tính vào chi phí nhân công tr c
ti p
+ Chi phí tr c ti p khác như công tác
http://www.ebook.edu.v n 1 5 1
phí c a hư ng d n viên, chi phí giao d ch ký k t h p
ng du l ch, hoa h ng môi gi i…tính vào CPSXC
+ Tính giá thành tuor theo phương pháp
ơn t hàng
C.Kinh doanh v n chuy n du l ch
+ Chi phí v t li u tr c ti p như nhiên
li u, d u m và các ph tùng thay th khác
+ Chi phí ti n công tr c ti p như ti n
lương và các kho n trích theo lương như BHXH,
BHYT, KPC c a nhân viên lái xe và ph lái xe,
các kho n ph c p tính vào lương
+ Các chi phí tính vào CPSXC như:
- Kh u hao phươngti n v n t i
- Trích trư c chi phí v ru t xe
- Chi phí s a ch a phương ti n v n chuy n
- L phí giao thông
- Ti n mua b o hi m xe
- M t s chi phí khác như thi t h i do ng xe
và các kho n b i thư ng thi t h i…
D. N i dung chi phí qu n lý doanh nghi p
Chi phí qu n lý doanh nghi p các ơn
v kinh doanh du l ch là chi phí qu n ly hành chính và
http://www.ebook.edu.v n 1 5 2
nh ng chi phí có tính ch t chung trong toàn ơn v ,
bao g m:
- Chi phí duy trì b máy qu n lý c a DN như
ti n lương và các kho n trích theo lương như BHXH,
BHYT, KPC c a nhân viên qu n lý DN( nhân viên
các phòng ban, ban giám c, b o v DN,…), các
kho n ph c p tính vào lương
- Chi phí công c d ng c dùng chung cho DN
- KHTSC dùng chung cho doanh nghi p
- Chi phí s a ch a TSC dùng chung cho DN
- Chi phí v tuyên truy n qu ng cáo, gi i
thi u s n ph m
- Chi phí n p c p trên
- Chi phí d ch v mua ngoài như i n, nư c,
i n tho i, fax,…
- Chi phí chung khác như giao t ,…
5.3.2.2. K toán doanh thu, chi phí bán hàng, chi phí qu n
lý DN và k t qu kinh doanh (Tương t như các h at ng
d ch v khác).
5.3.2.3. Ví d k toán
T i m t Công ty Du L ch A&B, trong tháng 5/n, th c
hi n 2 h p ng du l ch ( ơn t hàng du l ch) A, B:
http://www.ebook.edu.v n 1 5 3
- Chi phí s n xu t (d ch v ) d dang u tháng (Tour
chưa hoàn thành): ơn t hàng A: 50.000.000; ơn
t hàng B: 2.500.000.
- Chi phí s n xu t (d ch v ) phát sinh t p h p trong
tháng:
o Chi phí nguyên v t li u tr c ti p (vé, nón,
balô): ơn hàng A: 25.000.000; ơn hàng B
(vé, nón, balô): 10.000.000.
o Chi phí nhân công tr c ti p (lương và các
kho n trích theo lương c a hư ng d n viên):
ơn hàng A: 8.000.000; ơn hàng B:
6.000.000.
o Chi phí s n xu t chung (lương gián ti p, chi
phí KH TSC , …): 12.000.000.
- Ngày 5/5/n ơn hàng A ã hoàn thành tour du l ch,
doanh thu chưa có thu là 98.000.000, thu GTGT
10%. Khách hàng thanh toán toàn b b ng ti n g i
ngân hàng.
- Cu i tháng 5/n, ơn hàng B v n còn ang trong quá
trình th c hi n.
http://www.ebook.edu.v n 1 5 4
- Chi phí s n xu t chung phân b cho t ng ơn hàng
theo t l v i chi phí NVL tr c ti p.
- Công ty h ch toán hàng t n kho theo phương pháp kê
khai thư ng xuyên, n p thu GTGT theo phương
pháp kh u tr .
- M t s thông tin b sung khác: chi phí qu n lý doanh
nghi p: 8.000.000; chi phí tài chính: 3.000.000;
doanh thu ho t ng tài chính: 1.000.000. Thu nh p
khác: 1.200.000; Chi phí khác 300.000.
Yêu c u:
1/. nh kho n và tính giá thành các tour du l ch trên.
2/. Xác nh k t qu kinh doanh tháng 5/n.
Gi i
Phân b chi phí s n xu t chung:
ơn
hàng A
=
12.000.000
x 25.000.000 = 8.571.428
25.000.000
+
10.000.000
ơn = 12.000.000 x 10.000.000 = 3.428.572
http://www.ebook.edu.v n 1 5 5
hàng B 25.000.000 +
10.000.000
(1) ơn t hàng A
(1a). T ng h p Chi phí s n xu t c a ơn hàng A
N TK 154 ( H A) 41.571.428
Có TK 621 ( H A) 25.000.000
Có TK 622 ( H A) 8.000.000
Có TK 627 8.571.428
(1b). T ng Z c a ơn hàng A: 50.000.000 + 41.571.428 =
91.571.428
N TK 632 91.571.428
Có TK 154 ( H A) 91.571.428
(1c) Doanh thu ơn hàng A
N TK 112 107.000.000
Có TK 511 98.000.000
Có TK 3331 9.800.000
(2) ơn hàng B
(2a). T ng h p chi phí c a ơn hàng B
N TK 154 ( H B) 19.428.572
Có TK 621 ( H B) 10.000.000
http://www.ebook.edu.v n 1 5 6
Có TK 622 ( H B) 6.000.000
Có TK 627 3.428.572
(2b). Do ơn hàng B chưa th c hi n xong nên chi phí s n
xu t d dang cu i tháng là:
2.500.000 + 19.428.572 = 21.928.572 (S dư c a TK
154 H B)
(3). Xác nh k t qu kinh doanh tháng 5/n
(3a) K t chuy n doanh thu, thu nh p
N TK 511 98.000.000
N TK 515 1.000.000
N TK 711 1.200.000
Có TK 911: 100.200.000
(3b) K t chuy n chi phí
N TK 911 102.871.428
Có TK 632 91.571.428
Có TK 635 3.000.000
Có TK 642 8.000.000
Có TK 811 300.000
(3c) K t chuy n lãi
N TK 421 / Có TK 911 2.671.428
http://www.ebook.edu.v n 1 5 7
5.4 K TOÁN HO T NG KINH DOANH V N T I
5.4.1 c i m ho t ng kinh doanh v n t i
V n t i là ngành s n xu t v t ch t c bi t, có
nhi m v ch y u là v n chuy n hàng hóa và v n chuy n
hành khách t nơi này t i nơi khác.
Doanh nghi p v n t i qu n lý quá trình ho t ng
kinh doanh theo nhi u khâu khác nhau như giao d ch, h p
ng v n chuy n hàng hoá ho c hành khách, thanh toán
h p ng, l p k ho ch i u v n và ki m tra tình hình th c
hi n k ho c h i u v n .
K ho ch tác nghi p v n t i ư c th c hi n c th ,
chi ti t cho t ng ngày, gi . Ngư i i u hành phương ti n và
phương ti n ch y u làm vi c bên ngoài doanh nghi p.
S n ph m v n t i không có hình thái hi n v t, ơn v
tính s n ph m là t n.km v n t i hàng hóa ho c ngư i.km
v n chuy n hành khách.
Ngành v n t i g m nhi u lo i hình như v n t i ô tô,
v n t i ư ng b , ư ng th y, ư ng hàng không. M i lo i
hình v n t i có c i m c thù chi ph i t i t ch c công
tác k toán. Vì v y các nhà qu n lý ph i chú ý n c
http://www.ebook.edu.v n 1 5 8
i m riêng c a t ng lo i hình v n t i v n d ng và công
tác qu n lý có hi u qu .
5.4.2 K toán ho t ng kinh doanh v n t i
5.4.2.1 K toán t p h p chi phí và tính giá thành s n
ph m v n t i
A.N i dung chi phí
M i lo i hình kinh doanh v n t i có n i dung kho n
m c chi phí khác nhau. Dư i ây là n i dung chi phí c a
v n t i ôtô, v n t i ư ng th y và các ơn v b c x p thu c
ngành v n t i.
* Chi phí v n t i ôtô g m :
1. Ti n lương lái xe và ph xe
2. BHXH, BHYT, kinh phí công oàn c a lái xe và
ph xe
3. Nhiên li u
4 . V t li u
5. Chi phí săm l p
6. Chi phí s a ch a TSC
http://www.ebook.edu.v n 1 5 9
7. Chi phí công c , d ng c
8. Kh u hao phương ti n
9. Chi phí d ch v mua ngoài
10.Chi phí khác
* Chi phí v n t i ư ng th y g m:
1. Ti n lương lái tàu, ph lái và nhân viên t máy
2. BHXH, BHYT và kinh phí công oàn c a công
nhân lái tàu và nhân viên t lái
3. Nhi m v và ng l c
4 . V t li u
5. Chi phí s a ch a tàu
6. Chi phí thuê tàu
7. Kh u hao tàu
8. Chi phí d ch v mua ngoài
9. Chi phí công c , d ng c
10.Chi phí khác
* Chi phí ơn v b c x p, g m:
1. Ti n lương
http://www.ebook.edu.v n 1 6 0
2. BHXH, BHYT và kinh phí công oàn
3. Nhiên li u
4. ng l c
5 . V t li u
6. Chi phí s a ch a TSC
7. Kh u hao TSC
8. Chi phí d ch v mua ngoài
9. Chi phí khác
Riêng v n t i ư ng s t, do quy trình công ngh
ph c t p, hoàn thành s n ph m c n có nhi u b ph n
liên quan như d u máy, toa xe, c u ơng, thông tin tín
hi u. Do ó, chi phí ngành ư ng s t g m nhi u lo i khác
nhau. M i b ph n c thù có các kho n m c chi phí riêng.
Toàn b chi phí trong các lo i hình v n t i u ư c
h ch toán 3 kho n 1 chi phí :
- Chi phí NVL tr c ti p
- Chi phí nhân công tr c ti p
- Chi phí SX chung
B. i tư ng t p h p chi phí v n t i
http://www.ebook.edu.v n 1 6 1
M i lo i hình v n t i có nh ng c i m riêng, do ó
i tư ng t p h p chi phí v n t i các lo i hình v n t i
khác nhau cũng có s khác nhau. Song nhìn chung, i
tư ng t p h p chi phí v n t i là các oàn tàu, oàn xe, i
tàu, i xe. Riêng i v i v n t i ư ng s t, do quy trình
công ngh ph c t p, kh i lư ng v n t i hoàn thành liên
quan n nhi u b ph n nghi p v , k thu t như b ph n
v n chuy n, b ph n u máy, toa xe, b ph n c u ư ng,
b ph n thông tin, tín hi u. Vì v y, chi phí v n t i ư ng s t
ư c t p h p riêng theo t ng b ph n và theo kho n m c
chi phí theo ngành quy nh
C. Phương pháp t p h p chi phí v n t i
N i dung cơ b n c a phương pháp t p h p chi phí
v n t i là căn c vào i tư ng t p h p chi phí ã xác nh
m các s ho c th chi ti t, ph n ánh các kho n chi phí
phát sinh ã ư c phân lo i, t ng h p theo t ng i tư ng
c th . Căn c vào n i dung chi phí v n t i, k toán xác
nh phương pháp t p h p chi phí v n t i g m :
* Phương pháp t p h p chi phí tr c ti p
Chi phí tr c ti p là nh ng kho n chi phí có liên quan
tr c ti p n i tư ng t p h p chi phí và có th h ch toán
http://www.ebook.edu.v n 1 6 2
tr c ti p cho t ng i tư ng. Hàng ngày, khi các kho n chi
phí tr c ti p phát sinh liên quan tr c ti p n i tư ng nào,
k toán ph i căn c vào th t h ch toán tr c ti p cho
i tư ng ó trên các s k toán t ng h p và k toán chi
ti t.
* Phương pháp t p h p và phân b chi phí chung
Chi phí chung là nh ng kho n chi phí liên quan n
nhi u i tư ng, c n ph i t ng h p cu i tháng phân b
do các i tư ng theo tiêu chu n thích h p.
Trình t t p h p và phân b chi phí chung như sau :
Bư c 1 : T p h p chi phí chung, liên quan n nhi u
i tư ng
- Căn c vào ch ng t phát sinh liên quan n chi
phí chung, k toán ghi vào s “Chi phí chung”.
- Cu i tháng, t ng h p s li u v chi phí chung
phân b theo t ng n i dung chi phí chung.
Bư c 2 : L a ch n tiêu chu n phân b và phân b
theo t ng n i dung chi phí cho t ng i tư ng ch u chi phí
Trên cơ s c i m c th v t ch c s n xu t kinh
doanh, t ch c qu n lý và tính ch t c a s n ph m l a
http://www.ebook.edu.v n 1 6 3
ch n tiêu chu n phân b . i v i doanh nghi p v n t i
thư ng l a ch n tiêu chu n phân b là t ng chi phí tr c ti p
(g m chi phí NVL tr c ti p, chi phí nhân công tr c ti p)
ho c phân b cho t ng doanh thu v n t i
Công th c phân b :
Chi phí chung phân b
t p h p chi phí v n t i, k toán s d ng các tài
kho n sau :
- TK 621 – Chi phí NVL tr c ti p : dùng t p h p
và k t chuy n các chi phí NVL tr c ti p (nhiên li u,
v t li u tr c ti p c u thành giá thành s n ph m).
- TK 622 – Chi phí nhân công tr c ti p : dùng t p
h p và k t chuy n chi phí nhân công tr c ti p (g m
ti n lương, BHXH, BHYT, kinh phí công oàn)
Chi phí phân b
Cho i tư ng
Ch u chi phí
T ng chi phí
c n phân b
T ng tiêu chu n
Phân b
Tiêu chu n phân
b cho t ng i
tư ng ch u chi phí
=
x
http://www.ebook.edu.v n 1 6 4
- TK 627 – Chi phí s n xu t chung : dùng t p h p
và phân b các kho n chi phí chung
N i dung, k t c u c a TK này gi ng các doanh
nghi p s n xu t
Trình t k toán t p h p chi phí v n t i th hi n trên sơ
t ng quát sau :
TK 152,
111
TK
621 154
Chi phí NVL tr c
ti p
K t chuy n chi phí
NVL tr c ti p
TK
334,338
TK
622
Chi phí NCTT
K t chuy n chi phí
NC tr c ti p
http://www.ebook.edu.v n 1 6 5
i v i chi phí SX chung c n phân bi t hai trư ng
hp
- Chi phí s n xu t chung c n phân b
- Chi phí s n xu t chung không c n phân b
Chi phí s n xu t chung c n phân b là nh ng chi phí
liên quan n nhi u i tư ng ch u chi phí như kh u hao
nhà xư ng, nhà làm vi c, các TSC c a các tr m xe, b n
http://www.ebook.edu.v n 1 6 6
xe … các chi phí này v a liên quan n v n t i hàng hoá,
v a liên quan n v n t i hành khách
Chi phí s n xu t chung không c n phân b như kh u
hao phương ti n v n t i. Th c ch t các chi phí này là chi
phí tr c ti p nhưng do quy nh c a ch k toán hi n
hành, chi phí kh u hao ư c h ch toán TK 627 – chi phí
s n xu t chung
i v i chi phí nhiên li u trong ngành v n t i ư c
nh m c cho t ng lo i phương ti n, t ng lo i ư ng, cung
ư ng, m c m i, cũ c a phương ti n và t ng lo i nhãn
hi u phương ti n .
2.4- H ch toán chi phí săm l p trong doanh nghi p
v nt i
Chi phí săm l p là kho n chi phí c thù c a ngành
v n t i ô tô, kho n chi phí này là kho n chi phí v mua s m
săm l p, hao mòn săm l p, p l i l p … trong quá trình s
d ng phương ti n ô tô, săm l p b hao mòn d n, m c hao
mòn ph thu c vào s KM xe ch y. Khi h t th i h n s
d ng săm l p c n ư c thay th m b o cho phương
ti n ho t ng bình thư ng giá thành d ch v v n t i
hàng tháng không b bi n ng t ng t do nh hư ng c a
http://www.ebook.edu.v n 1 6 7
vi c h ch toán chi phí săm l p, các doanh nghi p v n t i
thư ng trích trư c chi phí săm l p và chi phí v n t i hàng
tháng. Theo quy nh hi n nay c a ngành v n t i chi phí
săm l p ư c trích trư c theo m t trong hai phương pháp
sau ây :
* Phương pháp 1 : căn c vào t ng s ti n ư c tính
c a các b săm l p và th i gian s d ng c a chúng tính
chi phí cho m t tháng ho c m t kỳ tính giá thành theo công
th c :
S trích trư c chi phí săm l p =
* Phương pháp 2 : căn c vào nh m c chi phí săm
l p cho 1KM (100km, 1000km) xe ch y trên tuy n ư ng
tiêu chu n lo i 1 và s km xe ch y th c t trong tháng v i
h s quy i t ư ng lo i 1 áp d ng cho các phương
ti n ch y trên các lo i ư ng khác nhau:
phương ti n ch y trên các lo i ư ng khác nhau:
h ch toán chi phí săm l p k toán ghi:
T ng s ti n ư c tính
S tháng s d ng
S ti n trích
trư c chi phí
săm l p 1
tháng
nh m c
chi phí
Săm l p cho
100 km
ư ng lo i 1
S km
th c
t xe
ch y
trong
tháng
H s quy
it
ư ng
lo i 1
=
=
**
x
x
x
http://www.ebook.edu.v n 1 6 8
- Căn c s li u trích trư c chi phí săm l p vào chi
phí d ch v v n t i:
N TK 627 – Chi phí s n xu t chung (chi ti t v n t i
hàng hóa và v n t i hành khách)
Có TK 335 – Chi phí ph i tr
- Khi th c t phát sinh v chi phí săm l p
N TK 335 – Chi phí ph i tr
Có TK 152, 111, 112 …
- Cu i kỳ n u kho n trích trư c l n hơn chi phí th c
t phát sinh:
N TK 335 – Chi phí ph i tr
Có TK 627 – Chi phí s n xu t chung
Ngư c l i n u kho n trích trư c nh hơn chi phí th c
t phát sinh:
N TK 627 – Chi phí s n xu t chung
Có TK 335 Kho n chênh l ch
3. i tư ng và phương pháp tính giá thành v n
ti
Kho n chênh l ch
x
x
http://www.ebook.edu.v n 1 6 9
i tư ng tính giá thành s n ph m v n t i là các lo i
s n ph m c a doanh nghi p. i v i v n t i hàng hóa
thư ng là T n.km hàng hoá v n chuy n, i v i v n t i
hành khách là ngư i.km hành khách v n chuy n.
Phương pháp tính giá thành s n ph m v n t i áp
d ng hi n nay, g m:
* Phương pháp tính giá thành gi n ơn
Theo phương pháp này t ng giá thành s n ph m v n t i
ư c tính b ng công th c:
N i dung cơ b n c a phương pháp này cũng gi ng
Giá thành ơn v s n =
ph m v n t i
T ng giá
thành s n
ph m
Chi phí nhiên
li u
Còn phương
ti n
u kỳ
Chi phí
v nt i
phát sinh
trong kỳ
Chi phí
nhiên li u
còn
phương ti n
cu i kỳ
=
+_
T ng giá thành s n ph m
Kh i lư ng v n t i hoàn thành
http://www.ebook.edu.v n 1 7 0
trong các doanh nghi p SX Phương pháp tính giá
thành theo ơn t hàng
Phương pháp này thư ng áp d ng v i nh ng doanh
nghi p v n t i hành khách và v n t i hàng hoá trong trư ng
h p nh n v n chuy n hành khách i tham quan, du l ch
ho c v n chuy n hàng ch n theo lô hàng trên cơ s các h p
n g ã k ý k t.
Do c i m c a s n ph m v n t i không có hình
thái hi n v t nên giá thành s n ph m v n t i hoàn thành
ư c k t chuy n sang TK 632- Giá v n hàng bán .
N TK 632 – Giá v n hàng bán
Có TK 154 – Chi phí s n xu t kinh doanh d dang
CHƯƠNG 6
K TOÁN DOANH NGHI P XÂY D NG
6.1 C I M NGÀNH XÂY D NG
6.1.1 c i m ho t ng kinh doanh xây d ng
- Xây d ng cơ b n là ngành s n xu t v t ch t quan tr ng
mang tính ch t công nghi p nh m t o ra cơ s v t ch t cho
n n kinh t qu c dân
- S n ph m xây l p là các công trình, v t ki n trúc… có qui
http://www.ebook.edu.v n 1 7 1
mô l n, k t c u ph c t p, mang tính ơn chi c th i gian s n
xu t dài…Do v y, vi c t ch c qu n lý và h ch toán ph i có
các d toán thi t k , thi công
- S n ph m xây l p ư c tiêu th theo giá d toán ho c giá
tho thu n v i ch u tư t trư c. S n ph m xây l p c
nh t i nơi s n xu t, còn các i u ki n s n xu t ph i di
chuy n theo a i m t s n ph m
- T ch c s n xu t trong các doanh nghi p xây l p nư c
ta hi n nay ph bi n theo phương th c “khoán g n” các
công trình, h ng m c công trình, kh i lư ng ho c công vi c
cho các ơn v trong n i b doanh nghi p ( i, xí nghi p
…). Trong giá khoán g n, không ch có ti n lương còn có
các chi phí v t li u, công c d ng c thi công, chi phí chung
c a b ph n nh n khoán
6.1.2 c i m h ch toán chi phí s n xu t và tính giá
thành s n ph m xây l p
- Chi phí ư c phân tích theo t ng kho n m c, t ng h ng
m c công trình, t ng công trình c th . Qua ó thư ng
xuyên so sánh, ki m tra vi c th c hi n d toán chi phí xem
xét nguyên nhân vư t, h t d toán và ánh giá hi u qu
kinh doanh. H ch toán hàng t n kho theo phương pháp kê
khai thư ng xuyên
http://www.ebook.edu.v n 1 7 2
- i tư ng h ch toán chi phí là các công trình, h ng m c
công trình, các ơn t hàng, các giai o n h ng m c hay
nhóm h ng m c…Vì v y ph i l p d toán chi phí và tính giá
thành cho t ng h ng m c hay giai an c a h ng m c
- Giá thành công trình l p t thi t b không bao g m giá
tr b n thân thi t b do ch u tư ưa vào l p t. Khi
nh n thi t b c a ch u tư bàn giao l p t, giá thi t b
ư c ghi vào bên N TK 002”V t tư, hàng hoá nh n gi h
nh n gia công”
- Gía thành công tác xây d ng và l p t k t c u bao g m
giá tr v t k t c u và giá tr thi t b kèm theo như các thi t
b v sinh, thông gió, sư i m, i u hòa nhi t , thi t b
truy n d n…
- Khái ni m gía thành s n ph m xây l p : bi u hi n b ng
ti n toàn b hao phí v lao ng s ng và lao ng v t hoá
phát sinh trong quá trình s n xu t có liên quan n kh i
lư ng xây l p ã hoàn thành, ư c phân lo i như sau :
+ Gía thành d toán xây l p : là ch tiêu ư c xác nh
theo nh m c và khung giá hoàn thành kh i lư ng xây
lp
http://www.ebook.edu.v n 1 7 3
+ Gía thành k ho ch : là ch tiêu ơc xác nh trên cơ
s giá thành d toán g n v i i u ki n c th c a doanh
nghi p
+ Gía thành th c t : là ch tiêu ư c xác nh theo s
li u hao phí th c t liên quan n kh i lư ng xây l p hoàn
thành bao g m chi phí nh m c, vư t nh m c và các chi
phí khác
- Phương pháp t p h p chi phí : t p h p theo t ng s n ph m
hay ơn t hàng ho c nhóm s n ph m hay các giai o n,
kh i lư ng công tác xây l p có giá tr d toán riêng
- Phương pháp tính giá thành : phương pháp tr c ti p, h s
ho c t l , phương pháp t ng c ng chi phí và phương pháp
k th p
- ánh giá s n ph m xây l p d dang cu i kỳ ph thu c
vào phương th c thanh toán
+ i v i h ng m c công trình ư c qui nh thanh toán
sau khi hoàn thành toàn b , giá tr s n ph m d dang là
t ng s chi phí phát sinh t lúc kh i công n th i i m ó
+ Trư ng h p thanh toán theo giai o n công vi c ho c
kh i lư ng công tác xây l p riêng bi t có giá tr d toán
riêng, giá tr s n ph m d dang là giá tr công vi c ho c
http://www.ebook.edu.v n 1 7 4
kh i lư ng xây l p chưa hoàn thành ho c ã hoàn thành
nhưng chưa bàn giao lúc cu i kỳ trên cơ s biên b n ki m
kê xác nh theo chi phí s n xu t th c t hay nh m c
6.2 K TOÁN HO T NG XÂY D NG
6.2.1 Tài kho n s d ng :
- TK141 (1411 “T m ng lương và các kho n ph c p theo
lương”, 1412 “T m ng mua v t tư, hàng hoá”, 1413 “T m
ng giao khoán chi phí xây l p n i b ”, 1418 “T m ng
khác”)
- TK 152 ( 1521 “Nguyên li u, v t li u chính”, 1522
“Nguyên li u, v t li u ph ”, 1523 “Nhiên li u”, 1524 “Ph
tùng thay th ”, 1526 “Thi t b XDCB”, 1528 “V t li u
khác”,
- TK 621, 622, 623(6321,6232, 6233, 6234, 6237, 6238),
627, 642, 154 (1541 “xây l p”,1542 “S n ph m khác”,1543
“D ch v ”,1544 “Chi phí b o hành xây l p”). Riêng tài
kho n 623 “chi phí s d ng máy thi công” dùng theo dõi chi
phí s d ng xe máy thi công ph c v tr c ti p cho ho t
ng xây l p theo phương th c thi công h n h p v a th
công v a k t h p máy, các kho n BHXH, BHYT, KPC và
http://www.ebook.edu.v n 1 7 5
ti n ăn c a nhân công s d ng máy không h ch toán vào
tài kho n này mà ưa vào TK 627
- TK 641, 642, 51121 “Doanh thu bán s n ph m xây l p ”,
51122 “Doanh thu bán s n ph m khác”, 5121 “Doanh thu
n i b bán s n ph m xây l p”, 5122 “Doanh thu n i b bán
s n ph m khác”
6.2.2 K TOÁN CÔNG TRÌNH, H NG M C CÔNG
TRÌNH XÂY L P
6.2.2.1 K toán chi phí s n xu t và tính giá thành công
trình xây l p
a. Chi phí nguyên, v t li u tr c ti p ( tr v t li u dùng
cho máy thi công )
- Xu t kho v t li u s d ng tr c ti p cho ho t ng xây l p
N TK 621(chi ti t i tư ng) / Có TK 152(chi ti t v t
li u )
- Thu mua nguyên v t li u chuy n n t n công trình
không qua kho, s d ng tr c ti p cho ho t ng xây l p
N TK 621(chi ti t i tư ng)
N TK 133(1331)
http://www.ebook.edu.v n 1 7 6
Có TK 111,112,141(1412)”t m ng v t tư, hàng hoá”,331
- T m ng chi phí th c hi n giá tr khoán xây l p n i b
( b ph n nh n khoán không có k toán riêng), khi quy t
toánt m ng v kh i lư ng xây l p n i b hoàn thành ã
bàn giao ư c duy t
N TK 621(chi ti t i tư ng)
Có TK 141(1413) “t m ng chi phí giao khoán xây l p
n ib ”
- V t li u dùng không h t nh p kho hay bán thu h i
N TK 111,112,152 / Có TK 621(chi ti t i tư ng)
- Cu i kỳ, k t chuy n ho c phân b giá tr nguyên v t li u
tr c ti p theo t ng công trình, h ng m c công trình
N TK 154(1541. Chi ti t i tư ng) / Có TK 621(chi ti t
i tư ng)
b. Chi phí nhân công tr c ti p
- Ti n lương ph i tr cho công nhân tr c ti p s n xu t
trong danh sách doanh nghi p qu n lý và lao ng thuê
ngoài, chi ti t theo t ng i tư ng
http://www.ebook.edu.v n 1 7 7
N TK 622(chi ti t i tư ng)
Có TK 334(3341) Ph i tr cho công nhân trong danh sách
doanh nghi p qu n lý
Có TK 334(3342, 111…) Tr cho lao ng thuê ngoài
- T m ng chi phí th c hi n giá tr khoán xây l p n i b
( b ph n nh n khoán không có k toán riêng), khi quy t
toánt m ng v kh i lư ng xây l p n i b hoàn thành ã
bàn giao ư c duy t
N TK 622(chi ti t i tư ng) / Có TK 141(1413)
- K t chuy n chi phí nhân công tr c ti p cu i kỳ
N TK 154(1541. Chi ti t i tư ng) / Có TK 622(chi ti t
i tư ng)
c. Chi phí s d ng máy thi công
- Máy thi công thuê ngoài
+ N TK 623(6237)
N TK 133(1331)
Có TK 331,111,112…
+ N TK 154(1541. Chi ti t i tư ng) /Có TK 623(6237)
http://www.ebook.edu.v n 1 7 8
- T ng i xây l p có máy thi công riêng
+ T p h p chi phí v t li u
N TK 623(6232) / Có TK 152,111,112…
+ T p h p chi ti n lương c a công nhân i u khi n và
ph c v máy thi công
N TK 623(6231) / Có TK 3341,3342,111…
+ Các chi phí khácliên quan n b ph n máy thi công
trong t ng i (kh u hao, s a ch a máy thuê ngoài, i n,
nư c, chi phí b ng ti n khác…)
N TK 623(chi ti t ti u kho n)
N TK 133(1331) (N u có)
Có TK 214, 152, 111, 112…
+ T m ng chi phí th c hi n giá tr khoán xây l p n i
b ( b ph n nh n khoán không có k toán riêng), khi
quy t toánt m ng v kh i lư ng xây l p n i b hoàn thành
ã bàn giao ư c duy t
N TK 623 / Có TK 141(1413)
+ K t chuy n chi phí máy thi công cho t ng i tư ng
cu i kỳ
http://www.ebook.edu.v n 1 7 9
N TK 154(1541. Chi ti t i tư ng) /Có TK 623
- Công ty t ch c i máy thi công riêng
Toàn b chi phí liên quan tr c ti p n i máy thi công
ư c t p h p riêng trên các tài kho n 621, 622, 627. Cu i
kỳ, t ng h p chi phí vào TK 154(1543. Chi ti t i máy thi
công) tính giá thành ca máy ho c gi máy, t ó xác
nh giá tr mà i máy thi công ph c v cho t ng công
trình, h ng m c theo giá thành ca máy ho c gi máyvà kh i
lư ng ca máy ho c gi máy ph c v cho t ng i tư ng
+ N u các b ph n trong doanh nghi p không tính toán
k t qu riêng mà cung c p lao v máy l n nhau :
N TK 623 (Gía tr i máy thi công ph c v cho các
i tư ng )
Có TK 154 (1543. Chi ti t i máy thi công ):giá thành
d ch v c a i máy thi
công ph c v cho các i tư ng
+ N u các b ph n trong doanh nghi p xác nh k t qu
riêng thông qua vi c bán lao v máy l n nhau
* N TK 632 (Gía tr ph c v l n nhau trong n i b )
http://www.ebook.edu.v n 1 8 0
Có TK 154 (1543. Chi ti t i máy thi công ):giá thành
d ch v c a i máy thi
công ph c v cho các i tư ng trong nôi b
* N TK 623 (Gía bán n i b )
N TK 133(1331) (N u có)
Có TK 512
Có TK 3331(33311) (N u có)
+ N u i máy thi công có ph c v bên ngoài
* N TK 632 (Gía v n ph c v bên ngoài)
Có TK 154 (1543. Chi ti t i máy thi công ):giá
thành d ch v c a i máy thi
công ph c v cho các i tư ng bên ngoài
* N TK 131, 111, 112
Có TK 511
Có TK 3331(33311)
d. Chi phí s n xu t chung
- Ph i tr ti n lương cho nhân viên qu n lý i; ti n ăn ca
ca i
http://www.ebook.edu.v n 1 8 1
N TK 627(6271) / Có TK 334
- Trích kinh phí công oàn, B o hi m xã h i, B o hi m y
t
N TK 627(6271) / Có TK 338
- T ng h p chi phí v t li u, công c xu t dùng cho t ng i
N TK 627(6272, 6273) / Có TK 152, 153
- Trích kh u hao máy móc, thi t b s d ng cho t ng i
N TK 627(6274) / Có TK 214
- Các chi phí theo d toán
N TK 627 (Chi ti t t ng kho n) / Có TK 242, 335
- Các chi phí khác ( i n, nư c, s a ch a, d ch v mua
ngoài khác…)
N TK 627 (Chi ti t ti u kho n)
N TK 133(1331)
Có TK 331, 111, 112…
- Các kho n thu h i ghi gi m chi phí
N TK 152, 111, 112… / Có TK 627
- T m ng chi phí th c hi n giá tr khoán xây l p n i b
N TK 627 / Có TK 141(1413)
- Phân b chi phí cho t ng i tư ng
N TK 154(Chi ti t i tư ng) / Có TK 627(Chi ti t b
ph n)
e. T ng h p chi phí s n xu t, tính giá thành
- T ng h p chi phí s n xu t
N TK 154(1541. Chi ti t i tư ng)
Có TK 621(Chi ti t i tư ng)
Có TK 622(Chi ti t i tư ng)
Có TK 623(Chi ti t i tư ng)
Có TK 627(Chi ti t b ph n)
- Doanh nghi p là nhà th u chính, khi nh n bàn giao kh i
lư ng xây l p hoàn thành t nhà th u ph :
N TK 154(1541. Chi ti t i tư ng) Gía tr bàn giao chưa
xác nh tiêu th
N TK 632 Gía tr bàn giao ã xác nh tiêu thu, ư c
bên i tác nghi m thu
N TK 133(1331)
Có TK 331(3312) S ti n ph i tr cho nhà th u ph
- T ng giá thành s n xu t công trình xây l p hoàn thành
N TK 632 Gía tr công trình hoàn thành bàn giao cho
ch u tư
N TK 155 Gía tr s n ph m xây l p ch tiêu th
N TK 241(2412) Gía thành công trình lán tr i, nhà
t m, công trình ph tr có ngu n v n u tư riêng trong
doanh nghi p
Có TK 154(1541. Chi ti t i tư ng)
6.2.2.2 H ch toán thi t h i trong s n xu t
- Thi t h i do phá i làm l i, có 2 trư ng h p
+ Thi t h i do ơn v xây l p gây ra
N TK 111, 152 giá tr ph li u thu h i
N TK 1388, 334 giá tr do cá nhân ph i b i thư ng
N TK 632 thi t h i tính vào giá v n hàng bán
N TK 811 thi t h i tính vào chi phí khác
Có TK 138(1381 – Thi t h i phá i làm l i) Gía tr
thi t h i
+ Do ch u tư yêu c u và ch u b i thư ng
N TK 111, 152 giá tr ph li u thu h i
N TK 131 giá tr ch u tư ng ý b i thư ng
Có TK 138(1381)
- Thi t h i phát sinh trong th i gian b o hành s n ph m
+ B o hành do doanh nghi p t làm các chi phí phát sinh
t p h p trên các tài kho n 621, 622, 623, 627 và khi hoàn
thành chi phí này t ng h p trên TK 154(1544), sau ó k t
chuy n như sau
N TK 641(6415) chi phí b o hành phát sinh nh không
trích trư c
N TK 242 không trích trư c, chi phí phát sinh l n, liên
quan n 2 năm tài chính
N TK 335 trích trư c chi phí b o hành
Có TK 154(1544)
+ Thuê ngoài b o hành, các kho n ph i tr cho ngư i b o
hành
N TK 335, 1421, 6415
N TK 133(1331)
Có TK 331, 111, 112
6.2.2.3 Chi phí bán hàng và qu n lý doanh nghi p
H ch toán gi ng các doanh nghi p khác, tuy nhiên cu i
kỳ s ư c phân b cho t ng i tư ng : công trình, h ng
m c công trình xây l p tính giá thành toàn b s n ph m
xây l p theo tiêu th c chi phí nhân công tr c ti p c a s n
ph m xây l p
6.2.2.4 H ch toán bàn giao công trình xây l p
- Doanh thu công trình, h ng m c công trình
N TK 131
Có TK 511
Có TK 3331(33311)
- Gía thành s n ph m xây l p bàn giao
N TK 632 / Có TK 154(1541)
- Nhà th u chính bàn giao kh i lư ng xây l p c a Nhà th u
ph ư c c h u tư nghi m thu, giá tr công trình c a Nhà
th u ph ư c ghi
N TK 632
N TK 133(1331)
Có TK 331(3312) Ph i tr Nhà th u ph
- Nhà u tư gi l i ti n b o hành công trình chưa thanh
toán thì s ti n b o hành n m trên s dư N TK 131 ho c
chuy n ti n vào ký qu b o hành
N TK 144, 244
Có TK 131, 111,112
6.2.3 K TOÁN THEO PHƯƠNG TH C KHOÁN G N
TRONG XÂY L P
6.2.3.1K toán t i ơn v giao khoán
a. Trư ng h p ơn v nh n khoán n i b không có b
máy k toán riêng
- T m ng v t tư, ti n v n cho ơn v nh n khoán
N TK 141(1413. Chi ti t ơn v nh n khoán )/ Có TK
152, 111, 112
- Khi thanh lý h p ng, căn c vào quy t toán t m ng v
giá tr kh i lư ng xây l p ã hoàn thành
N TK 621, 622, 623, 627
N TK 133(1331)
Có TK 141(1413) Gía tr xây l p giao khoán n i b
http://www.ebook.edu.v n 1 8 7
- Trư ng h p giá tr xây l p giao khoán n i b ph i tr l n
hơn s ã t m ng, thanh toán b sung hay ghi nh n
N TK 141(1413. Chi ti t ơn v ) / Có TK 111, 112, 3388
- Trư ng h p giá tr xây l p giao khoán n i b ph i tr nh
hơn s ã t m ng, s th a ph i thu h i
N TK 111, 112, 334, 1388… / Có TK 141(1413. Chi ti t
ơn v )
b. Trư ng h p ơn v nh n khoán n i b có b máy k
toán riêng và phân c p qu n lý tài chính
- T m ng cho ơn v nh n khoán n i b
N TK 136(1362. Chi ti t ơn v nh n khoán)
Có TK 111, 112, 152, 153, 311, 214…
- Khi nh n kh i lư ng xây l p giao khoán n i b t ơn v
nh n khoán
N TK 154(1541. Chi ti t công trình)
N TK 133(1331)
Có TK 136(1362. Chi ti t ơn v nh n khoán)
- Thanh toán b sung s thi u cho ơn v nh n khoán
N TK 136(1362. Chi ti t ơn v nh n khoán) / Có TK
111, 112, 336…
- Thu h i khi s t m ng l n hơn s ph i tr
N TK 111, 112, 334, 1388… / Có TK 136(1362. Chi ti t
ơn v nh n khoán)
6.2.3.2 K toán t i ơn v nh n khoán
a. ơn v nh n khoán không có b máy k toán : ph i
m s theo dõi kh i lư ng xây l p, giá tr nh n khoán và
chi phí th c t theo t ng kho n m c chi phi'
b. ơn v nh n khoán có b máy k toán và ư c phân
c p qu n lý tài chính
- Khi nh n t m ng v ti n, v t tư, kh u hao TSC và các
kho n ơn v giao khoán chi h
N TK 152, 153, 627, 111, 112… Chi ti t t ng ơn v giao
khoán
Có TK 336(3362)
- ơn v nh n khoán t p h p chi phí tính giá thành s n
ph m xây l p và bàn giao
+ ơn v nh n khoán không h ch toán k t qu riêng

N TK 336(3362) / Có TK 154(1541)
+ ơn v nh n khoán h ch toán k t qu riêng
* N TK 632 / Có TK 154(1541)
* N TK 336(3362)
Có TK 512
Có TK 3331(33311)
* Kho n chênh l ch gi a s ã t m ng v i giá tr công
trình s ư c thanh toán b sung ho c n p l i
6.2.4 Ví d minh ho
T i m t công ty xây d ng N thi công 3 h ng m c công trình
X, Y, Z cho công ty H, có tình hình như sau: (1.000 )
I. S dư u kỳ c a TK 154(1541) : 629.000
Trong ó: - 1541. Công trình X : 112.000
- 1541. Công trình Y : 108.000
- 1541. Công trình Z : 409.000
II. Các nghi p v phát sinh trong kỳ:
1. Chi phí thi t b xây d ng cơ b n:

- Xu t kho thi t b s d ng xây l p 266.000, trong ó
cho công trình X: 56.000, công trình Y: 210.000
- Mua c a công ty M chuy n n t n công trình dùng cho
công trình X: theo giá thanh toán 220.000, thu GTGT
20.000
2. Ti n lương ph i tr công nhân công trình X: 44.000,
công trình Y:66.000, nhân viên qu n lý i xây l p 8.000
3. Ti n ăn ca ph i tr công nhân công trình X: 2.000, công
trình Y: 4.000, nhân viên qu n lý i 1.200
4. Trích kinh phí công oàn, B o hi m xã h i, B o hi m y
t theo t l qui nh
5. Chi phí s d ng máy thi công mua ngoài ( c thu 10%)
dùng cho công trình X: 5.500, công trình Y: 13.200. S ti n
này công ty ã thanh toán b ng ti n g i ngân hàng
6. Chi phí v i n mua ngoài ã tr b ng chuy n kho n (c
thu 10%) 26.400 dùng ph c v cho thi công
7. Trích kh u hao c a i xây l p 5.000
8. Bàn giao công trình Z cho ch u tư theo giá c thu
GTGT 5% 567.000
http://www.ebook.edu.v n 1 9 1
9. Thanh toán toàn b ti n mua thi t b cho công ty M b ng
ti n vay dài h n. Chi t kh u thanh toán 1% tr n gi thanh t
ĩan ư c hư ng ã nh n ti n m t
10. Công trình X hoàn thành, bàn giao cho ch u tư theo
giá nh n th u(c thu GTGT 5%) 598.500
11. Ch u tư ( công ty H) thanh toán toàn b s ti n còn
l i c a công trình X và Z cho công ty N b ng chuy n kho n
sau khi gi l i 5% s ti n b o hành theo giá tr công trình X
và Z trong 1 năm
Yêu c u : nh kho n các nghi p v phát sinh và tính giá
thành s n xu t c a công trình X. Bi t chi phí s n xu t
chung ư c phân b cho các công trình theo ti n lương th c
t phát sinh trong kỳ c a t ng công trình
G ai :
(1) a. N TK 621 266.000 621 (X) : 56.000, 621
(Y) : 210.000
Có TK 152(1526) 266.000
b. N TK 621(X) 200.000
N TK133(1331) 20.000
Có TK 331(M) 220.000
(2) N TK 622 110.000 622 (X) : 44.000, 622
(Y) : 66.000
N TK 627(6271) 8.000
Có TK 334 118.000
(3) N TK 627(6271) / Có TK 334 7.200
(4) N TK 627(6271) 22.420
N TK 334 7.080
Có TK 338 29.500
(5) N TK 623 17.000 623 (X) : 5.000, 623 (Y) :
12.000
N TK 133(1331) 1.700
Có TK 112 18.700
(6) N TK 627(6278) 24.000
N TK 133(1331) 2.400
Có TK 112 26.400
(7) N TK 627(6274) / Có TK 214 5.000
(8) a. N TK 131(H) 567.000
Có TK 511 540.000
Có TK 3331(33311) 27.000
b. N TK 632 409.000
Có TK 154(1541. Z) 409.000
(9) a. N TK 331(M) 220.000
Có TK 341 220.000
b. N TK 111 / Có TK 515 2.200
(10) a. N TK 154(1541) 466.000 1541 (X) : 256.000,
1541 (Y) : 210.000
Có TK 621 466.000 621 (X) : 256.000,
621 (Y) : 210.000
b. N TK 154(1541) 110.000 1541 (X) : 44.000,
1541 (Y) : 66.000
Có TK 622 110.000 622 (X) :44.000,
622 (Y) :66.000
c. N TK 154(1541) 17.000 1541 (X) :5000, 1541
(Y) :12000
Có TK 623 17.000 623 (X) : 5000, 623
(Y) :12000
d. N TK 154(1541) 66.620 1541 (X) :26.648,
1541 (Y) :39.972
Có TK 627 66.620 627 (X) :26.648, 627
(Y) :39.972
e. N TK 632 / Có TK 154(1541.X) 443.648
g. N TK 131( H) 598.500
Có TK 511 570.000
Có TK 3331(33311) 28.500
(11) N TK 112 / Có TK 131(H) 1.107.225
- Phân b chi phí s n xu t chung cho công trình X :
( 44.000/110.000) x 66.620=26.648
- T ng giá thành s n xu t c a công trình X :
112.000+256.000+44.000+5.000+26.648= 443.648
195
TÀI LI U THAM KH O
1. K toán tài chính – TS Hà Xuân Th ch – NXB
Th ng kê 2005
2. K toán thương m i d ch v và kinh doanh xu t nh p
kh u – TS Phan c Dũng – NXB Th ng Kê 2006
3. K toán thương m i và d ch v – Th.s Nguy n Phú
Giang – NXB Tài Chính 2006
4. Lý thuy t và th c hành k toán tài chính – PGS. TS
Nguy n Văn Công – NXB Tài Chính 2006
Đề thi vào lớp 10 môn Toán |  Đáp án đề thi tốt nghiệp |  Đề thi Đại học |  Đề thi thử đại học môn Hóa |  Mẫu đơn xin việc |  Bài tiểu luận mẫu |  Ôn thi cao học 2014 |  Nghiên cứu khoa học |  Lập kế hoạch kinh doanh |  Bảng cân đối kế toán |  Đề thi chứng chỉ Tin học |  Tư tưởng Hồ Chí Minh |  Đề thi chứng chỉ Tiếng anh
Theo dõi chúng tôi
Đồng bộ tài khoản