Kế toán Thương mại – dịch vụ

Chia sẻ: Hoang Thuy | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:98

0
276
lượt xem
124
download

Kế toán Thương mại – dịch vụ

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Kế toán Thương mại – dịch vụ là một trong những môn học chuyên ngành của học sinh – sinh viên chuyên ngành Kế toán. Để giúp sinh viên có kiến thức chuyên sâu về hạch toán đặc thù của hoạt động kinh doanh thương mại – dịch vụ tại các doanh nghiệp, khoa Tài Chính Kế Toán – Trường Đại học Công Nghiệp TP. HCM xin giới thiệu giáo trình này.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Kế toán Thương mại – dịch vụ

  1. Tài liệu Tổng quan về doanh nghiệp thương mại dịch vụ
  2. http://www.ebook.edu.v n 1 I H C CÔNG NGHI P TP.HCMKHOA TÀI CHÍNH K TOÁN Biên so n Th.s Vũ Th Thuỳ Linh – Ch biên Th.s Nguy n Th Thu Hi n – Hi u ính TS. Nguy n Trung Tr c – Th.S oàn Văn ính GIÁO TRÌNH K TOÁN THƯƠNG M I D CH V Lưu hnh n i b - năm 2007 http://www.ebook.edu.v n 2 L IM U K toán Thương m i – d ch v là m t trong nh ng môn h c chuyên ngành c a h c sinh – sinh viên chuyên ngành K toán. giúp sinh viên có ki n th c chuyên sâu v h ch toán c thù c a ho t ng kinh doanh thương m i – d ch v t i các doanh nghi p, khoa Tài Chính K Toán – Trư ng i h c Công Nghi p TP. HCM xin gi i thi u giáo trình này. N i dung c a giáo trình ã căn c vào lu t K toán, h th ng chu n m c k toán và các chính sách k toán c a Vi t Nam ã ban hành trong th i gian qua t ng h p và biên so n nên giáo trình “K toán thương m i – d ch v ” v i các chương như sau : Chương 1 : T ng quan v doanh nghi p thương m i - d ch v Chương 2 : K toán chênh l ch t giá h i oái Chương 3 : K toán mua bán hàng hoá trong nư c Chương 4 : K toán xu t nh p kh u Chương 5 : K toán kinh doanh d ch v Chương 6 : K toán xây d ng Gíao trình do Th.s Tr n Phư c – Phó khoa Tài chính k toán,Th.s Nguy n Th Thu Hi n – Trư ng b môn k toán http://www.ebook.edu.v n 3 – Khoa TCKT, Th.s Vũ Th Thùy Linh, TS. Nguy n Trung Tr c gi ng viên c a khoa biên so n . M c dù Tác gi ã có nhi u c g ng, song không th tránh kh i nh ng khi m khuy t, r t mong nh n ư c nh ng ý ki n óng góp c a b n c và ng nghi p tài li u ư c hoàn ch nh hơn Trân tr ng cám ơn Các Tác gi http://www.ebook.edu.v n 4
  3. M CL C Trang CHƯƠNG I: T NG QUAN V DOANH NGHI P THƯƠNG M I D CH V 1.1. Khái ni m và i tư ng kinh doanh 6 thương m i - d ch v 1.2. c i m doanh nghi p thương m i 7 d ch vu 1.3. T ch c công tác k toán trong 9 doanh nghi p thương m i - d ch v . CHƯƠNG 2: K TOÁN CHÊNH L CH T GIÁ H I OÁI 2.1. Các khái ni m 15 2.2. Nguyên t c ghi nh n và x lý chênh 18 l ch t giá 2.3. Nguyên t c h ch toán chênh l ch t 20 giá h i oái 2.4. K toán chênh l ch t giá 21 CHƯƠNG 3: K TOÁN MUA BÁN HÀNG HOÁ TRONG NƯ C 3.1. T ng quát 30 http://www.ebook.edu.v n 5 3.2.. K toán mua hàng hoá 32 3.3. K toán bán hàng hoá 42 CHƯƠNG 4: K TOÁN XU T NH P KH U HÀNG HÓA 4.1. T ng quát 66 4.2. K toán nh p kh u hàng hoá tr c ti p 75 4.3. K toán nh p kh u u thác 95 4.4. K toán xu t kh u tr c ti p 102 4.5. K toán xu t kh u y thác 110 CHƯƠNG 5: K TOÁN HO T NG KINH DOANH D CH V 5.1. K toán ho t ng kinh doanh nhà hàng 123 5.2. K toán kinh doanh khách s n 135 5.3. K toán kinh doanh du l ch 147 5.4. K toán ho t ng kinh doanh v n t i 155 CHƯƠNG 6: K TOÁN DOANH NGHI P XÂY D NG 6.1. c i m ngành xây d ng 169 6.2. K toán ho t ng xây d ng 172 http://www.ebook.edu.v n 6 CHƯƠNG 1
  4. T NG QUAN V DOANH NGHI P THƯƠNG M I D CH V 1.1 KHÁI NI M VÀ I TƯ NG KINH DOANH THƯƠNG M I - D CH V 1.1.1 Khái ni m Ho t ng kinh doanh thương m i là ho t ng lưu thông phân ph i hàng hoá trên th trư ng buôn bán c a t ng qu c gia riêng bi t ho c gi a các qu c gia v i nhau Kinh doanh d ch v là ngành kinh doanh s n ph m vô hình, ch t lư ng khó ánh giá vì ch u nhi u y u t tác ng t ngư i bán, ngư i mua và th i i m chuy n giao d ch v ó, r t nhi u lo i hình d ch v ph thu c vào th i v Trong n n kinh t , quá trình lưu chuy n hàng hoá và d ch v ph c v ư c giao cho nhi u ngành m nh n như : n i thương, ngo i thương, lương th c, v t tư, dư c ph m, du l ch, bưu i n, v n t i… http://www.ebook.edu.v n 7 1.1.2 i tư ng kinh doanh thương m i – d ch v i tư ng kinh doanh thương m i là các lo i hàng hoá phân theo t ng ngành như nông, lâm, th y, h i s n; hàng công ngh ph m tiêu dùng; v t tư thi t b ; th c ph m ch bi n; lương th c Ho t ng d ch v r t a d ng và phong phú, t n t i dư i nhi u hình th c khác nhau : d ch v thương m i, d ch v trong ho t ng kinh doanh xu t nh p kh u, du l ch, tư v n, u tư, b o hi m, v n t i…Trong giáo trình, tác gi xin gi i thi u 3 lĩnh v c thông d ng nh t : nhà hành khách s n, kinh doanh du l ch, v n t i 1.2 C I M DOANH NGHI P THƯƠNG M I - D CH V 1.2.1 c i m v lưu chuy n hàng hóa Lưu chuy n hàng hóa là quá trình v n ng c a hàng hóa, khép kín m t vòng luân chuy n c a hàng hóa trong các doanh nghi p thương m i d ch v . Lưu chuy n hàng hóa bao g m ba khâu: Mua vào, d tr và bán ra. Trong i u ki n kinh doanh hi n nay, các doanh nghi p thương m i c n tính toán d tr hàng hóa h p lý, tránh hàng t n kho quá l n, kéo dài m t vòng luân chuy n hàng hoá, http://www.ebook.edu.v n 8 nh m s d ng v n h p lý, ti t ki m chi phí, tăng hi u qu kinh t . Quá trình s n xu t và tiêu th các s n ph m d ch v
  5. thư ng di n ra ng th i ngay cùng m t a i m nên cung – c u d ch v không th tách r i nhau mà ph i ư c ti n hành ng th i 1.2.2 c i m v vi c tính giá Trong quá trình mua hàng, các doanh nghi p thương m i c n tính toán xác nh úng n giá thanh toán trong khâu mua xác nh úng giá v n c a hàng hoá tiêu th làm cơ s xác nh k t qu kinh doanh. V nguyên t c, hàng hoá trong doanh nghi p thương m i ư c xác nh theo giá mua th c t t ng khâu kinh doanh : - Trong khâu mua: Giá mua th c t là s ti n th c t mà doanh nghi p ph i chi ra có ư c quy n s h u v s hàng hoá ó. Giá mua th c t bao g m giá thanh toán v i ngư i bán (+) Chi phí thu mua (+) Các kho n thu không ư c hoàn l i (-) Các kho n gi m giá, hàng mua tr l i, chi t kh u thương m i ư c hư ng (n u có). - Trong khâu d tr (th i i m nh p kho): Tr giá v n hàng hóa nh p kho bao g m giá thanh toán v i ngư i http://www.ebook.edu.v n 9 bán (+) Chi phí thu mua (+) Cac kho n thu không ư c hoàn l i (-) Các kho n gi m giá, hàng mua tr l i, chi t kh u thương m i ư c hư ng (n u có). - Trong khâu bán: Tr giá v n c a hàng hoá tiêu th ư c xác nh úng b ng giá v n hàng hóa nh p kho m b o nguyên t c nh p giá nào xu t giá ó. Tuy nhiên, do s bi n ng giá trên th trư ng, doanh nghi p thương m i ph i mua hàng t nhi u nhà cung c p khác nhau, vì v y giá xu t bán c a hàng hóa có th áp d ng m t trong các phương pháp sau: + ơn giá bình quân gia quy n: + Gía th c t ích danh; + Giá nh p trư c – xu t trư c + Giá nh p sau xu t trư c S n ph m d ch v có s khác bi t nhau v cơ c u chi phí so v i các s n ph mv t ch t khác : t tr ng chi phí nguyên v t li u th p, chi phí nhân côngtr c ti p và chi phí s n xu t chung tương i cao. Tr giá v n c a d ch v cung c p cũng chính là giá thành c a s n ph m d ch v 1.3 T CH C CÔNG TÁC K TOÁN TRONG DOANH NGHI P THƯƠNG M I - D CH V . 1.3.1 Nguyên t c t ch c http://www.ebook.edu.v n 1 0
  6. T ch c công tác k toán doanh nghi p là vi c t ch c s d ng các phương pháp k toán th c hi n vi c ghi chép, phân lo i, t ng h p các nghi p v kinh t tài chính phát sinh phù h p v i chính sách và ch k toán tài chính hi n hành , phù h p v i c i m tình hình ho t ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p m b o th c hi n t t ch c năng nhi m v c a k toán. Do ó, vi c t ch c công tác k toán c n th c hi n theo các nguyên t c sau: 1.1 T ch c công tác k toán ph i úng v i nh ng quy nh trong i u l t chúc k toán nhà nư c, trong ch k toán ban hành phù h p v i các chính sách, ch qu n lý kinh t tài chính c a nhà nư c trong t ng th i kỳ. 1.2 T ch c công tác k toán ph i phù h p v i c i m t chúc s n xu t kinh doanh, t ch c qu n lý c a doanh nghi p 1.3 T ch c công tác k toán trong doanh nghi p ph i m b o nguyên t c ti t ki n và hi u qu . 1.4 T ch c công tác k toán ph i m b o k t h p t t gi a k toán tài chính và k toán qu n tr . 1.3.2 N i dung t ch c T ch c công tác k toán là vi c t ch c th c hi n h ch toán ban u, phân lo i t ng h p các nghi p v kinh t – tài chính b ng các phương pháp k toán úng v i http://www.ebook.edu.v n 1 1 nguyên t c, ch , th l k toán do nhà nư c ban hành và phù h p v i c i m, i u ki n c a doanh nghi p, n i dung c th c a t ch c công tác k toán trong doanh nghi p bao g m. 1.3.2.1 T chúc h ch toán ban u: H ch toán ban u là khâu u tiên, quan tr ng c a công tác k toán. M i nghi p v kinh t - tài chính phát sinh u ph i l p ch ng t k toán làm cơ s cho vi c ghi s k toán. Theo ch ch ng t k toán hi n hành (ban hành kèm theo quy t nh s 1141-TC/C KT ngày 01/11/1995 c a B Tài chính) bao g m 05 lo i ch ng t : - Ch ng t k toán ti n lương: 9 m u -Ch ng t k toán v hàng t n kho: 8 m u - Ch ng t k toán v bán hàng : 10 m u. - Ch ng t k toán v ti n t : 7 m u. - Ch ng t k toán v tài s n c nh: 5 m u. Ch ng t k toán có hai h th ng : - H th ng ch ng t k toán b t bu c: Là nh ng
  7. ch ng t k toán ph n ánh các m i quan h kinh t gi a các pháp nhân. i v i h th ng ch ng t này, nhà nư c http://www.ebook.edu.v n 1 2 quy nh th ng nh t v quy cách, m u bi u, ch tiêu ph n ánh và phương pháp l p; - H th ng ch ng t k toán hư ng d n: Ch y u là nh ng ch ng t s d ng trong n i b doanh nghi p. i v i h th ng ch ng t này, nhà nư c ch hư ng d n các ch tiêu cơ b n, căn c vào c i m, i u ki n c th mà các doanh nghi p v n d ng có th thêm ho c b t hay thay i thi t k m u bi u. Theo n i dung t ch c công tác k toán này, tùy thu c vào c i m s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p, căn c vào h th ng ch ng t k toán nhà nư c ã ban hành, các doanh nghi p c n xác nh các lo i ch ng t c n s d ng, th c hi n t t vi c t ch c luân chuy n ch ng t k toán như ki m tra ch ng t , ghi s , b o qu n, lưu tr ch ng t. 1.3.2.2T ch c v n d ng h th ng tài kho n k toán H th ng tài kho n nhà nư c ban hành s d ng cho t t c các lo i hình doanh nghi p, thu c m i thành ph n kinh t nh m ph c v cho vi c t ng h p và ki m tra ki m soát các i tư ng k toán H th ng tài kho n do B Tài Chính phát hành theo quy t nh s 15/2006/Q -BTC bao g m : http://www.ebook.edu.v n 1 3 - T lo i 1 n lo i 4 : nh ng tài kho n tài s n – ngu n v n, ghi kép, có s dư cu i kỳ dùng l p b ng cân i k toán - T lo i 5 n lo i 9 : nh ng tài kho n trung gian, ghi kép, không có s dư cu i kỳ, ư c ph n ánh trên b ng báo cáo k t qu ho t ng kinh doanh - Lo i 0 có s dư cu i ky, ghi ơn, ngoài b ng cân i k toán 1.3.2.3 T ch c v n d ng ch s k toán - T ch c h th ng s k toán t ng h p và chi ti t x lý thông tin t các ch ng t k toán nh m ph c v cho vi c xác l p các báo cáo tài chính và qu n tr , nh m ki m tra, ki m soát các lo i tài s n, ngu n v n, t ng quá trình ho t ng - Theo lu t K toán h th ng s bao g m : s cái, s nh t ký(theo m u b t bu c v n i dung và phương pháp ghi chép), s , th k toán chi ti t(qui nh mang tính hư ng
  8. d n) - Hê th ng s k toán ph i phù h p v i hình th c k toán, theo hư ng d n c a B tài chính t i quy t nh s 15/2006 ngày 20/3/2006 có các hình th c k toán như sau : + Nh t ký chung http://www.ebook.edu.v n 1 4 + Nh t ký – s cái + Ch ng t ghi s + Nh t ký – ch ng t + K toán trên máy vi tính 1.3.2.4 T ch c cung c p thông tin qua h th ng báo cáo k toán - H th ng báo cáo tài chính dùng cung c p thông tin v tình hình tài chính, tình hình kinh doanh và các lu ng ti n c a doanh nghi p, áp ng yêu c u qu n lý c a doanh nghi p, cơ quan nhà nư c và nhu c u h u ích c a ngư i s d ng ưa ra các quy t nh kinh t , theo qui nh hi n nay g m + B ng cân i k toán + Báo cáo k t qu ho t ng kinh doanh + Báo cáo lưu chuy n ti n t + B ng thuy t minh báo cáo tài chính - Báo cáo k toán qu n tr bao g m các báo cáo l p ra ph c v cho yêu c u qu n tr c a doanh nghi p nhi u c p khác nhau và không b t bu c ph i công khai http://www.ebook.edu.v n 1 5 CHƯƠNG 2 K TOÁN CHÊNH L CH T GIÁ H I OÁI 2.1 CÁC KHÁI NI M 2.1.1 T giá h i oái - H i oái (Exchange) : là s chuy n i t m t ng ti n này sang ng ti n khác xu t phát t các yêu c u thanh toán gi a các cá nhân, các công ty, các t ch c thu c 2 qu c gia khác nhau d a trên m t t l nh t nh gi a 2 ng ti n. T l ó g i là t giá h i oái (t giá) - T giá h i oái gi a(Exchange rate) 2 ng ti n chính là giá c c a ng ti n này tính b ng m t s ơn v ng ti n kia. Ví d t giá gi a USD và VN , vi t là USD/VN , chính là s lư ng VN c n thi t mua 1 USD - T giá h i oái theo Lu t ngân hàng Nhà nư c Vi t Nam là t l gi a giá tr c a ng ti n Vi t Nam v i giá
  9. http://www.ebook.edu.v n 1 6 tr c a ng ti n nư cngoài và ư c hình thành trên cơ s cung c u ngo i t trên th trư ng có s i u ti t c a Nhà nư c, do ngân hàng Nhà nư c Vi t Nam xác nh vàcông b - Trong quan h giao d ch v i khách hàng các ngân hàng niêm y t 2 t giá : t giá bán ngân hàng áp d ng khi bán ngo i t ; t giá mua ngân hàng áp d ng khi mua ngo i t ; gi a 2 t giá có chênh l ch nh m m b o ngân hàng thu l i nhu n 2.1.2 Chênh l ch t giá h i oái Trong quá trình kinh doanh phát sinh các ơn v ti n t khác v i ơn v ti n t s d ng trong k toán và l p báo cáo tài chính, thì qui i và s làm phát sinh chênh l ch t giá h i oái. Các khái ni m v chênh l ch t giá h i oái - ơn v ti n t k toán: Là ơn v ti n t ư c s d ng chính th c trong vi c ghi s k toán và l p báo cáo tài chính. - Ngo i t : Là ơn v ti n t khác v i ơn v ti n t k toán c a m t doanh nghi p. - T giá h i oái: Là t giá trao i gi a hai ơn v ti n t. http://www.ebook.edu.v n 1 7 - Chênh l ch t giá h i oái: Là chênh l ch phát sinh t vi c trao i th c t ho c quy i c a cùng m t s lư ng ngo i t sang ơn v ti n t k toán theo các t giá h i oái khác nhau. - T giá h i oái cu i kỳ: Là t giá h i oái s d ng t i ngày l p B ng Cân i k toán. - Các kho n m c ti n t : Là ti n và các kho n tương ương ti n hi n có, các kho n ph i thu, ho c n ph i tr b ng m t lư ng ti n c nh ho c có th xác nh ư c. 2.1.3 Các trư ng h p phát sinh chênh l ch t giá - Chênh l ch t giá ã th c hi n : chênh l ch do th c t phát sinh trong kỳ t các giao d ch mua bán hàng hoá, d ch v , vay – n , thanh toán… b ng ngo i t ư c qui i theo t giá h i oái ngày giao d ch ( t giá th c t hay t giá giao d ch bình quân trên th trư ng ngo i t liên ngân hàng do ngân hàng Nhà nư c công b t i th i i m phát sinh nghi p v ), có 2 trư ng h p : + i v i DN ang ho t ng s n xu t kinh doanh k c
  10. có u tư xây d ng cơ b n + i v i DN chưa ho t ng s n xu t kinh doanh ang u tư xây d ng cơ b n hình thành TSC http://www.ebook.edu.v n 1 8 - Chênh l ch t giá chưa th c hi n : chênh l ch do ánh giá l i các kho n m c ti n t có g c ngoai t t i ngày l p b ng cân i k toán th i i m cu i năm tài chính, ư c ghi theo t giá h i oái cu i kỳ cho c 2 trư ng h p nêu trên - Chênh l ch t chuy n i báo cáo tài chính c a ho t ng nư c ngoài 2.2.NGUYÊN T C GHI NH N VÀ X LÝ CHÊNH L CH T GIÁ 2.2.1 Nguyên t c ghi nh n chênh l ch t giá h i oái - Vi c qui i ngo i t ra ơn v ti n t k toán căn c vào t giá giao d ch th c t t i th i i m phát sinh nghi p v ghi s và theo dõi nguyên t trên tài kho n 007 - i v i “các kho n m c ti n t ” có phát sinh ngo i t làm gi m, ghi s theo t giá ghi trên s k toán ( t giá xu t ngo i t , t giá nh n N ). Ngư c l i, có phát sinh ngo i t làm tăng, ghi s theo t giá th c t - i v i “các kho n m c phi ti n t ” có phát sinh ngo i t , ghi s theo t giá th c t - Cu i năm tài chính, ph i ánh giá l i các kho n m c ti n t có g c ngo i t theo t gía h i oái cu i kỳ là t giá giao d ch bình quân trên th trư ng ngo i t liên ngân hàng do http://www.ebook.edu.v n 1 9 ngân hàng Nhà nư c công b t i th i i m l p b ng cân i k toán 2.2.2 Nguyên t c x lý chênh l ch t giá h i oái - i v i DN ang ho t ng s n xu t kinh doanh k c u tư xây d ng cơ b n + Toàn b chênh l ch ã th c hi n ghi nh n vào doanh thu ho c chi phí ho t ng tài chính trên báo cáo k t qu kinh doanh c a năm tài chính + Toàn b chênh l ch chưa th c hi n ghi nh n vào kho n “chênh l ch t giá h i oái”, sau khi bù tr gi a phát sinh N và phát sinh Có s chuy n vào doanh thu ho c chi phí ho t ng tài chính trên báo cáo k t qu kinh doanh c a năm tài chính + DN không ư c chia l i nhu n ho c tr c t c trên lãi chênh l ch t giá h i oái chưa th c hi n - i v i DN chưa ho t ng s n xu t kinh doanh ang u
  11. tư xây d ng cơ b n + Toàn b chênh l ch ã th c hi n và chưa th c hi n ph n ánh lũy k trên b ng cân i k toán ch tiêu “chênh l ch t giá h i oái” + Khi k t thúc quá trình u tư , th i i m quy t toán, bàn giao ưa tài s n c nh vào ho t ng, k t chuy n http://www.ebook.edu.v n 2 0 toàn b vào doanh thu ho c chi phí ho t ng tài chính trên báo cáo k t qu kinh doanh c a năm tài chính có ưa TSC vào s d ng ho c phân b t i a năm năm k t khi công trình ưa vào ho t ng - Phát sinh t chuy n i báo cáo tài chính c a ho t ng nư c ngoài + Cơ s ó ph thu c DN trong nư c, tính ngay vào doanh thu ho c chi phí ho t ng tài chính trong kỳ + Cơ s ó ho t ng c l p v i DN trong nư c, ph n ánh lũy k trên tài kho n “chênh l ch t giá h i oái” và ch ư c tính vào doanh thu ho c chi phí ho t ng tài chính khi DN thanh lý kho n u tư thu n ó cơ s nư c ngoài 2.3 NGUYÊN T C H CH TOÁN CHÊNH L CH T GIÁ H I OÁI 2.3.1 Phương pháp ch s d ng t giá th c t (1) Tài kho n thu c v t tư, hàng hoá, TSC , doanh thu, chi phí, bên N các TK v n b ng ti n, bên N các kho n ph i thu, bên Có các TK ph i tr , các kho n thu ph i n p khi phát sinh nghi p v liên quan n ngo i t … thì ph i ghi s theo TGTT lúc phát sinh nghi p v . (2) Bên Có các TK v n b ng ti n thì ph i ghi s theo TGTT lúc xu t ngo i t . TGTT xu t ngo i t có th l a http://www.ebook.edu.v n 2 1 ch n 1 trong 4 phương pháp : Bình quân gia quy n, FIFO, LIFO, th c t ích danh. (3) Bên Có TK ph i thu, bên N TK ph i tr thì ph i ghi s TGTT lúc ghi nh n n . 2.3.2 Phương pháp có s d ng t giá h ch toán (1) TK thu c VT, HH, TSC , DT,CP, thu ph i n p … ph i ghi s theo TGTT lúc phát sinh nghi p v . (2) Bên N ho c bên Có V n B ng Ti n, các kho n ph i thu, ph i tr ghi s theo TGHT. 2.3.3 Tài kho n s d ng - Tài kho n 413 “chênh l ch t giá”, có 3 tài kho n c p 2 : 4131 “chênh l ch t giá ánh giá l i cu i năm tài chính”; 4132 “chênh l ch t giá trong giai o n u tư XDCB”;
  12. 4133 “chênh l ch t giá t chuy n i báo cáo tài chính” - Tài kho n 242, 3387, 515, 635… 2.4 K TOÁN CHÊNH L CH T GIÁ 2.4.1 K TOÁN CHÊNH L CH T GIÁ Ã TH C HI N 2.4.4.1 Phương pháp ch s d ng t giá th c t (TGTT) http://www.ebook.edu.v n 2 2 + N u doanh nghi p ang trong quá trình ho t ng s n xu t kinh doanh (K c có xây d ng cơ b n chưa hoàn thành): (1) Mua s m v t tư, hàng hoá, TSC , các kho n chi phí b ng ngo i t : N TK 151, 152,153,156,211,213,641,642,133,… : TGTT lúc phát sinh nghi p v N TK 635: N u l CLTG (TGTT lúc PSNV< TGTT xu t ngo i t ) Có 1112,1122: TGTT xu t ngo i t Ho c Có TK 515: N u lãi CLTG (TGTT lúc PSNV> TGTT xu t ngo i t ) (2) Khi mua ch u v t tư, hàng hoá, TSC , các kho n chi phí b ng ngo i t : N TK 151, 152,153,156,211,213,641,642,133,… : TGTT lúc phát sinh nghi p v Có TK 331: TGTT lúc phát sinh nghi p v - Khi chi ngo i t tr n cho ngư i ngư i bán: N TK 331: TGTT lúc ghi s http://www.ebook.edu.v n 2 3 N TK 635: N u l CLTG (TGTT lúc ghi s < TGTT xu t ngo i t ) Có TK 1112, 1122: TGTT xu t ngo i t Ho c Có 515 N u lãi CLTG (TGTT lúc ghi s > TGTT xu t ngo i t ) (3) Doanh thu bán ch u TP,HH,DV ph i thu b ng ngo i t: N TK 131: TGTT lúc phát sinh nghi p v Có TK 511, 3331: TGTT lúc phát sinh nghi p v - Khách hàng tr n cho doanh nghi p b ng ngo i t : N TK 1112, 1121: TGTT lúc phát sinh nghi p v N TK 635: N u l CLTG (TGTT lúc PSNV< TGTT lúc ghi s ) Có TK 131: TGTT lúc ghi s Ho c Có TK 515: N u lãi CLTG (TGTT lúc PSNV> TGTT lúc ghi s )
  13. V í d 1: T i Công ty Thành Công, áp d ng t giá th c t (TGTT) h ch toán ngo i t . S dư u tháng 12/2003: TK1122: http://www.ebook.edu.v n 2 4 1.500.000 (100USD), TK 331 dư có: 7.500.000 (500USD), gi s các tài kho n liên quan khác không có s dư. T giá xu t ngo i t tính theo phương pháp FIFO. Trong tháng 12/2003, phòng k toán có các tài li u sau: (1). Ngày 1/12, chi ti n m t VN mua ngo i t qua ngân hàng 500USD, TGTT 15.100 /USD. (2). Ngày 5/12, thanh toán cho nhà cung c p b ng ngo i t qua ngân hàng 400USD, TGTT 15.200 /USD. (3). Ngày 15/12, xu t bán m t lô hàng thu b ng ngo i t qua ngân hàng giá chưa thu GTGT 2.000USD, thu GTGT 10%: 200USD, TGTT 15.300 /USD. Yêu c u: nh kho n các nghi p v kinh t phát sinh trên. Gi i: (1) N 1122 7.550.000 (500USD x 15.100) Có 1111 7.550.000 (2) N 331 6.000.000 (400USD x 15.000) N 635 30.000 (6.030.000 – 6.000.000) Có 1122 6.030.000 (100USDx15.000)+(300USDx15.100) (3) N 1122 33.660.000 (2.200USD x 15.300) Có 511 30.600.000 (2.000 USD x 15.300) http://www.ebook.edu.v n 2 5 Có 3331 3.060.000 (200 USD x 15.300) + N u DN ang trong quá trình xây d ng cơ b n chưa hoàn thành (chưa phát sinh DT, CP: Phương pháp tương t … nhưng n u lãi CLTG liên quan n ngo i t thì h ch toán vào bên Có TK 4132, ngư c l i n u l … bên N TK 4132. 2.4.4.2 Phương pháp có s d ng t giá h ch toán (TGHT) (1) Mua s m v t tư, hàng hoá, TSC , các kho n chi phí b ng ngo i t : N TK 151,152,153,156,211,213,641,642,133,… : TGTT lúc phát sinh nghi p v N TK635: N u l CLTG (TGTT lúc PSNV< TGHT ) Có 1112, 1122: TGHT Ho c Có TK515: N u lãi CLTG (TGTT lúc PSNV> TGHT) (2) Khi mua ch u v t tư, hàng hoá, TSC , các kho n chi
  14. phí b ng ngo i t : N TK 151, 152,153,156,211,213,641,642,133,… : TGTT lúc phát sinh nghi p v http://www.ebook.edu.v n 2 6 N TK 635: N u l CLTG (TGTT lúc PSNV< TGHT ) Có 1112, 1122: TGHT - Khi chi ngo i t tr n cho ngư i ngư i bán: N TK 331: TGHT Có TK 1112, 1122: TGHT (3) Doanh thu bán ch u TP,HH,DV ph i thu b ng ngo i t: N TK 131: TGHT N TK 635: N u l CLTG (TGHT< TGTT lúc PSNV Có TK 511, 3331: TGTT lúc phát sinh nghi p vu Ho c Có TK 515: N u lãi CLTG (TGHT>TGTT lúc PSNV) - Khách hàng tr n cho doanh nghi p b ng ngo i t : N TK 1112, 1122: TGHT Có TK 131: TGHT + N u DN ang trong quá trình xây d ng cơ b n chưa hoàn thành (chưa phát sinh DT, CP): http://www.ebook.edu.v n 2 7 Phương pháp tương t … nhưng n u lãi CLTG liên quan n ngo i t thì HT vào bên Có TK 4132, ngư c l i n u l … bên N TK 4132. 2.4.2 K TOÁN CHÊNH L CH T GIÁ CHƯA TH C HI N i u ch nh t giá vào cu i kỳ: Theo Chu n m c k toán s 10 “Nh ng nh hư ng c a vi c thay i t giá h i oái” và Thông tư 105/2003/TTBTC ngày 4.11.2003 doanh nghi p ư c phép i u ch nh các tài kho n có liên quan n ngo i t g m: v n b ng ti n, n ph i thu, n ph i tr theo t giá th c t bình quân liên ngân hàng t i ngày l p báo cáo tài chính năm. (1) Khi ánh giá l i các kho n m c ti n t có g c ngo i t: - N u phát sinh lãi CLTG: N TK 1112, 1122, 131, 136, 138, 311, 315, 331 341, 342,… Có 413 - N u phát sinh l CLTG http://www.ebook.edu.v n 2 8
  15. N TK 413 Có TK 1112, 1122, 131, 136, 138, 311, 315, 331 341, 342,… (2) X lý chênh l ch t giá do ánh giá l i cu i năm Bù tr gi a t ng phát sinh n TK 413 và phát sinh có TK 413 k t chuy n vào chi phí tài chính (n u l ), doanh thu ho t ng tài chính (n u lãi). (2a) K t chuy n lãi CLTG… N TK 413 Có TK 515 (2b) K/c l CLTG N TK 635 Có TK 413 Ví d 2 : L y l i ví d 1 và thêm nghi p v : (4). Ngày 31/12, l p báo cáo tài chính, k toán i u ch nh s dư các tài kho n có g c ngo i t ; TGTT ngày 31/12 : 15.400 /USD. Yêu c u: i u ch nh s dư các tài kho n có g c ngo i t và nh kho n nghi p v phát sinh trên. Gi i: http://www.ebook.edu.v n 2 9 (4) i u ch nh s dư ngo i t cu i kỳ: Tài kho n: 1122: - S dư cu i kỳ VN : 1.500.000 + (7.550.000+33.660.000- 6.030.000)=36.680.000 - S dư cu i kỳ USD: 100 + (500 + 2.200 - 400) = 2.400 - Chênh l ch t giá do i u ch nh s dư : (2.400x15.400) – 36.680.000 = 280.000 - H ch toán: N 1122 280.000 Có 4131 280.000 § Tài kho n: 331 - S dư cu i kỳ VN : 7.500.000 + (0 - 6.000.000)= 1.500.000 - S dư cu i kỳ USD: 500 + (0 - 400) = 100 - Chênh l ch t giá do i u ch nh s dư : (100x15.400) – 1.500.000 = 40.000 - H ch toán: N 4131 40.000 Có 331 40.000 § X lý chênh l ch t giá cu i kỳ N 4131 240.000 (280.000 – 40.000) Có 515 240.000 http://www.ebook.edu.v n 3 0 CHƯƠNG 3 K TOÁN MUA BÁN HÀNG HÓA TRONG NƯ C
  16. 3.1. T NG QUÁT 3.1.1 c i m ho t ng thương m i - Mua bán hàng hoá trong nư c hay còn g i là n i thương là lĩnh v c ho t ng thương m i trong t ng nư c, th c hi n quá trình lưu chuy n hàng hóa t nơi s n xu t, hàng nh p kh u t i nơi tiêu dùng - Ho t ng thương m i là vi c th c hi n m t hay nhi u hành vi thương m i c a thương nhân, bao g m vi c mua, bán hàng hoá, cung ng d ch v thương m i và các ho t ng xúc ti n thương m i nh m m c ích l i nhu n ho c nh m th c hi n các chính sách kinh t - xã h i Trong ó: http://www.ebook.edu.v n 3 1 + Hành vi thương m i là hành vi c a thương nhân trong ho t ng thương m i làm phát sinh quy n và nghĩa v gi a các thương nhân v i nhau ho c gi a thương nhân v i các bên có liên quan; + Hàng hoá g m máy móc, thi t b , nguyên li u, nhiên li u, v t li u, hàng tiêu dùng, các ng s n khác ư c lưu thông trên th trư ng, nhà dùng kinh doanh dư i hình th c cho thuê, mua, bán; + D ch v thương m i g m nh ng d ch v g n v i vi c mua bán hàng hoá + Xúc ti n thương m i là ho t ng nh m tìm ki m, thúc y cơ h i mua bán hàng hoá và cung ng d ch v thương m i; + Thương nhân g m cá nhân, pháp nhân, t h p tác, h gia ình có ăng ký kinh doanh ho t ng thương m i m t cách c l p, thư ng xuyên 3.1.2 Nhi m v c a k toán mua bán hàng hoá: - Ghi chép ph n ánh k p th i tình hình lưu chuy n hàng hoá c a doanh nghi p v tr giá và s lư ng. - Theo dõi tình hình t n kho và tính giá hàng t n kho, tính giá hàng xu t kho http://www.ebook.edu.v n 3 2 - Theo dõi hàng bán b tr l i, gi m giá hàng t n kho, n h m c d tr - Phân b h p lý chi phí mua hàng ngoài giá mua cho s hàng ã bán và hàng t n cu i kỳ xác nh giá v n hàng ã bán và hàng t n cu i kỳ - Lư ch n phương pháp và xác nh úng giá v n hàng xu t bán m b o k t qu tiêu th hàng hoá chính xác
  17. - Theo dõi và thanh toán k p th i công n v i nhà cung c p và khách hàng có liên quan c a t ng thương v giao d ch 3.2. K TOÁN MUA HÀNG HOÁ 3.2.1 Khái ni m - Hàng hoá mua vào bán ra ch y u là t nơi s n xu t, t ơn v nh p kh u ( i v i bán buôn ), t các ơn v bán buôn ( i v i ơn v bán l hàng hoá) - Hàng hoá mua ư c th c hi n theo nhi u phương th c giao nh n : mua tr c ti p, mua theo phương th c chuy n hàng, theo h p ng cung c p, mua theo phương th c t hàng…M i phương th c mua hàng u có nh ng th a thu n v cách th c, nơi giao nh n, thanh toán, phí t n có liên quan n t ng thương v http://www.ebook.edu.v n 3 3 - Thanh toán ti n mua hàng trên cơ s hoá ơn và h p ng ký k t theo nhi u hình th c : tr trư c, tr ngay, tr ch m 3.2.2. Ch ng t - Phương th c chuy n hàng: bên bán giao hàng theo như h p ng và g i HOÁ ƠN GÍA TR GIA TĂNG hay HOÁ ƠN BÁN HÀNG, phi u xu t kho kiêm hoá ơn là căn c bên mua thanh toán ti n hàng cho bên bán và ghi s - Phương th c nh n hàng : bên mua c ngư i n nh n hàng c a bên bán, mang theo gi y y nhi m n nh n hàng, sau khi nh n hàng xong ngư i nh n hàng ký nh n trên ch ng t bán hàng c a bên bán và nh n l i m t b n (liên 2) v n p cho k toán - Trư ng h p mua hàng nông, lâm,th y s n c a ngư i tr c ti p nuôi tr ng ho c ngư i không kinh doanh bán, không có hoá ơn theo ch qui nh ph i l p b ng kê hàng hoá mua vào theo úng qui nh làm cơ s nh p hàng - Ch ng t g m : biên b n ki m nghi m, phi u nh p kho (3liên) 3.2.3 Nguyên t c h ch toán hàng hoá http://www.ebook.edu.v n 3 4 - Ch ư c xem là hàng hoá khi các i tư ng ư c DN mua vào v i m c ích là bán - Nguyên t c h ch toán và ánh giá cũng gi ng như i v i nguyên v t li u, công c , c n lưu ý: Hàng hoá mua có hoá ơn c thù ghi giá thanh toán là
  18. giá ã có thu GTGT xác nh giá mua chưa thu = giá thanh toán / (1+T%) T%làthu su t Thu GTGT= giá thanh toán – giá mua chưa thu - Gía th c t hàng mua vào ph i ư c chi ti t theo 2 ch tiêu: giá mua và chi phí thu mua hàng hoá Gía nh p kho HH = giá mua chưa thu - chi t kh u,gi m giá ( pp kh u tr thu GTGT ) Gía nh p kho HH =giá thanh toán có thu tiêu th c bi t(n u có) - chi t kh u,gi m giá (thu GTGT theo phương pháp tính thu tr c ti p ) Chi phí thu mua: v n chuy n b c d , bao bì,thuê kho,hao h t… - DN h ch toán hàng t n kho theo pp kê khai thư ng xuyên hàng ngày xu t kho theo giá mua HH, cu i kỳ phân b chi phí thu mua cho hàng bán ra và hàng t n http://www.ebook.edu.v n 3 5 kho tính giá v n, tiêu th c phân b tùy thu c vào tình hình c th c a DN 3.2.4. TK s d ng - DN h ch toán hàng t n kho theo pp kê khai thư ng xuyên s d ng TK 156 “Hàng hoá” Có 2 Tài kho n c p 2 TK 1561”Giá mua hàng hoá”, g m: - Tr giá hàng hoá mua vào nh p kho theo giá hoá ơn - Thu nh p kh u (n u có) - Chi phí gia công (n u có ) TK 1562 ”Chi phí thu mua hàng hoá”, g m: - Chi phí b o hi m hàng hoá - Ti n thuê kho, thuê b n bãi - Chi phí v n chuy n, b c x p - Chi phí b o qu n hàng hoá t nơi mua v n kho - Các kho n hao h t t nhiên trong nh m c - Th t c nh n hàng - DN h ch toán hàng t n kho theo phương pháp ki m kê nh kỳ s d ng c 2 TK 156 “HÀNG HOÁ” , 611(6112) “MUA HÀNG HOÁ” http://www.ebook.edu.v n 3 6 - TK 156 : Bên N : k t chuy n giá th c t hàng t n kho lúc cu i kỳ Bên Có: k t chuy n giá tr th c t hàng t n kho u ky
  19. Dư N : giá th c t hàng t n kho - TK 611(6112) : Bên N : - k t chuy n hàng hoá chưa bán ư c u kỳ - tr giá mua vào c a hàng hoá có (chưa) thu GTGT - chi phí thu mua hàng hoa - thu NK hay thu tiêu th c bi t ph i n p - giá v n c a hàng ã bán b tr l i Bên Có: - kh an chi t kh u hay g am giá ư c hư ng - giá mua c a hàng ã mua tr l i cho ngư i bán - k t chuy n hàng hoá chưa b1n ư c lúc cu i kỳ - gía tr hàng hóa ã xu t trong kỳ Không có s dư 3.2.5 K toán mua hàng 3.2.5.1 Mua HH nh p kho bình thư ng (1) Căn c Hoá ơn, Biên B n Ki m Nh n, Phi u Nh p Kho nh p kho Hàng Hoá ho c căn c vào b ng kê hàng hoá mua vào http://www.ebook.edu.v n 3 7 N TK 156(1561) ho c TK 611(6112) N TK 1331 Ho c N TK 156(1561) ho c 611(6112) Có TK 331, 111,112,311,141 Có TK331,111,112,311,141 (2) Chi phí thu mua Hàng Hoá th c t phát sinh N TK 156(1562) ho c TK 6112 N TK 133(1331) Ho c N TK 156(1562)ho c 6112 Có TK111,112,141,331 Có TK 111,112,141,331 (3) Chi t kh u hay gi m giá ư c hư ng: N TK331,111,112… Có TK1561 ho c TK 6112 ho c N TK 331 Có TK 133(1331) Có TK 1561 ho c TK6112 (4) Tr l i hàng ã mua cho ngư i bán căn c Phi u Xu t Kho N TK 331,111,112 Có TK1561-ho c TK 611(6112) Có TK 133(1331) Ho c N TK 331,111,112 Có TK 156(1561) - ho c TK 611(6112) http://www.ebook.edu.v n 3 8 (5) Xu t kho HH i gia công, ch bi n: N TK 154 Có TK 156(1561) - ho c TK 611(6112) (6) Chi phí gia công ch bi n
  20. N TK 154 ho c TK 631 N TK 133 (1331) Ho c N TK 154 ho c TK 631 Có TK111,112,331 Có TK 111,112,331 (7) Khi gia công xong Hàng Hoá ư c nh p l i kho: N TK 156(1561) ho c TK 6112 Có TK 154 ho c TK 631 3.2.5.2 Mua HH nh p kho có phát sinh thi u, th a (1) Mua Hàng Hoá nh p kho phát hi n thi u (Treo thi u chưa rõ nguyên nhân theo giá chưa thu GTGT) N TK 156(1561) , TK611(6112) (tr giá th c nh p) N TK 133(1331) Ho c N TK 156(1561), TK611(6112) N TK 138(1381) N TK 138(1381) (tr giá thi u) Có TK 331,111,112 Có TK 331,111,112 (2) Bên bán g i hàng ti p cho và bên mua ng ý nh n hàng http://www.ebook.edu.v n 3 9 N TK 156(1651) – TK 611(6112) Có TK 138(1381) (3) Bên bán không giao ti p s thi u: N TK 331,111,112 Có TK 138 (1381) Có TK 1331 ( Có th ghi nh n hàng hoá thi u chưa rõ nguyên nhân theo giá thanh toán ) (4) Mua hàng nh p kho phát hi n th a so v i hoá ơn c a bên bán, nh p kho theo giá tr hoá ơn c a bên bán N TK 156(1561), TK 611(6112) N TK 133 (1331) Ho c N TK 156(1561),TK 611(6112) Có TK 331,111,112 Có TK 331,111,112 (5) Nh p kho s hàng th a (ghi nh n hàng th a chưa rõ nguyên nhân theo giá thanh toán ) N TK 156(1561) – TK 611(6112) N TK 1331 Ho c N TK 1561, TK 6112 Có TK 338(3381) Có TK 331 (6) Bên mua ng ý mua s hàng th a ã nh p kho: N TK 338(3381) Có TK331,111,112 (7) Bên mua xu t tr hàng th a cho bên bán: http://www.ebook.edu.v n 4 0 N TK 338(3381) Có TK 156(1561) – TK611(6112) Có TK 1331

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

Đồng bộ tài khoản