Kinh doanh quốc tế - Chương 4

Chia sẻ: Tran Minh Nhut | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:45

0
259
lượt xem
158
download

Kinh doanh quốc tế - Chương 4

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Tham khảo tài liệu 'kinh doanh quốc tế - chương 4', kinh tế - quản lý, kinh tế học phục vụ nhu cầu học tập, nghiên cứu và làm việc hiệu quả

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Kinh doanh quốc tế - Chương 4

  1. PHAÀN 2: MOÂI TRÖÔØNG THÖÔNG MAÏI VAØ ÑAÀU TÖ QUOÁC TEÁ CHÖÔNG 4 CAÙC HOÏC THUYEÁT VAØ MOÂI TRÖÔØNG THÖÔNG MAÏI - ÑAÀU TÖ QUOÁC TEÁ Noäi dung chöông 4 I. CAÙC HOÏC THUYEÁT THÖÔNG MAÏI QUOÁC TEÁ II. CAÙC HOÏC THUYEÁT ÑAÀU TÖ QUOÁC TEÁ III. MOÂI TRÖÔØNG THÖÔNG MAÏI QUOÁC TEÁ IV. MOÂI TRÖÔØNG ÑAÀU TÖ QUOÁC TEÁ V. LIEÂN KEÁT KINH TEÁ QUOÁC TEÁ 3 1
  2. I. CAÙC HOÏC THUYEÁT THÖÔNG MAÏI 4 QUOÁC TEÁ 1.1. Thuyeát Troïng thöông 1.2. Hoïc thuyeát Lôïi theá tuyeät ñoái 1.3. Hoïc thuyeát Lôïi theá so saùnh 1.4. Hoïc thuyeát Tæ leä caùc yeáu toá 1.5. Nghòch lyù Leontief 1.6. Lyù thuyeát veà söï töông ñoàng giöõa caùc quoác gia 1.7. Lyù thuyeát Chu kyø saûn phaåm quoác teá 1.8. Lyù thuyeát thöông maïi môùi 1.9. Hoïc thuyeát Lôïi theá caïnh tranh caùc quoác gia (The Competitive Advantage of Nations) 4 1.1. Thuyeát Troïng thöông 4 Giöõa theá kyû 15, 16, 17 vaø keát thuùc vaøo theá kyû 18 Tö töôûng chính – Phaùt trieån kinh teá laø gia taêng khoái löôïng tieàn teä – Phaûi phaùt trieån ngoaïi thöông, ñaëc bieät laø xuaát sieâu, trao ñoåi khoâng ngang giaù – Nhaø nöôùc ñieàu tieát hoaït ñoäng ngoaïi thöông “Zero-sum game” YÙ nghóa – Taàm quan troïng cuûa thöông maïi quoác teá – Vai troø Nhaø nöôùc trong vieäc ñieàu tieát ngoaïi thöông Haïn cheá – Ñôn giaûn, chöa giaûi thích ñöôïc caùc hieän töôïng kinh teá 5 2
  3. 1.2. Hoïc thuyeát Lôïi theá tuyeät ñoái 4 Taùc giaû - Adam Smith (1723 - 1790) Tö töôûng chính – Thöông maïi quoác teá thuùc ñaåy kinh teá phaùt trieån Moät quoác gia – Caùc nöôùc neân chuyeân moân hoùa neân chuyeân moân hoùa vaø nhöõng ngaønh coù lôïi theá tuyeät ñoái xuaát khaåu maët – Xuaát khaåu saûn phaåm coù lôïi theá tuyeät haøng maø quoác gia ñoù coù lôïi ñoái vaø nhaäp khaåu saûn phaåm khoâng theá tuyeät ñoái. coù lôïi theá tuyeät ñoái 6 1.2. Hoïc thuyeát Lôïi theá tuyeät ñoái 4 (tt) Öu ñieåm – Coâng cuï phaùt trieån lyù thuyeát kinh teá – Lôïi theá tuyeät ñoái, phaân coâng lao ñoäng Nhöôïc ñieåm – Khoâng giaûi thích hieän töôïng: thöông maïi quoác teá coù xaûy ra giöõa moät nöôùc coù lôïi theá tuyeät ñoái moïi saûn phaåm vaø moät nöôùc khoâng coù lôïi theá tuyeät ñoái naøo caû. 7 3
  4. 1.3. Hoïc thuyeát Lôïi theá so saùnh 4 Taùc giaû - David Ricardo (1772 - 1823), nhaø kinh teá hoïa ngöôøi Anh (goác Do Thaùi), taùc phaåm “Nhöõng nguyeân lyù kinh teá chính David Ricardo trò vaø thueá” (1817) 1772-1823 Political Economist Tö töôûng chính Son of a Dutch Jew. Made a fortune on the – Moïi nöôùc luoân coù theå vaø raát coù lôïi khi tham London Stock Exchange early in gia phaân coâng lao ñoäng vaø thöông maïi quoác life. Became interested in the teá khi coù lôïi theá so saùnh scientific treatment of economic – Lôïi theá so saùnh moät saûn phaåm laø khaû naêng questions. Become an authority upon caïnh tranh cuûa moät quoác gia treân theá giôùi the subject by 1817 8 1.3. Hoïc thuyeát Lôïi theá so saùnh 4 (tt) Öu ñieåm – Chuyeân moân hoùa – Lôïi theá so saùnh, “Trade is a positive-sum game” Nhöôïc ñieåm – Khoâng tính cô caáu nhu caàu tieâu duøng moãi nöôùc – Khoâng ñeà caäp chi phí vaän taûi, baûo hieåm haøng hoùa vaø haøng raøo baûo hoä maäu dòch – Khoâng giaûi thích nguoàn goác lôïi theá so saùnh 9 4
  5. 1.4. Hoïc thuyeát Tæ leä caùc yeáu toá 4 Taùc giaû - Eli Heckscher & Bertil Ohlin, nhaø kinh teá hoïc Thuïy Ñieån, taùc phaåm “Thöông maïi lieân khu vöïc vaø quoác teá” (1933) Tö töôûng chính – Caùc yeáu toá saûn xuaát khaùc nhau giöõa caùc Heckscher's student, quoác gia Bertil Ohlin developed and elaborated the factor – Chuyeân moân hoùa nhöõng ngaønh söû duïng endowment theory. yeáu toá saûn xuaát chi phí reû hôn, chaát löôïng He was not only a professor of economics at cao hôn Stockholm, but also a – Cô sôû thöông maïi quoác teá laø lôïi theá töông major political figure in Sweden. ñoái In 1979 Ohlin was awarded a Nobel Prize jointly with James Meade for work in trade theory. 10 1.4. Hoïc thuyeát Tæ leä caùc yeáu toá 4 (tt) Öu ñieåm – Khuyeán khích thöông maïi quoác teá phaùt trieån – Giaûi thích nguoàn goác hình thaønh lôïi theá so saùnh Nhöôïc ñieåm – Khoâng cho pheùp giaûi thích moïi hieän töôïng thöông maïi quoác teá, ñaëc bieät khi: ·Ñaûo ngöôïc nhu caàu ·Caïnh tranh khoâng hoaøn haûo ·Chi phí vaän taûi vaø baûo hieåm quaù lôùn 11 5
  6. 1.5. Nghòch lyù Leontief 4 Taùc giaû - Wassily Leontief, thöû nghieäm moâ 1973 Nobel prize hình H - O (1951) ñeå giaûi thích haøng hoùa in Economics His analyses of xuaát nhaäp khaåu vaøo Myõ (döõ kieän 1947) America's production Giaû thieát - Myõ coù lôïi theá töông ñoái veà saûn machinery, showed how xuaát haøng hoùa coù tyû troïng tö baûn cao, neân changes in one sector of the seõ xuaát khaåu haøng hoùa thaâm duïng tö baûn economy can exact changes all (capital intensive goods) vaø nhaäp khaåu along the line, affecting everything from haøng hoùa thaâm duïng lao ñoäng (labour the price of oil to the price of intensive goods) peanut butter 12 1.5. Nghòch lyù Leontief 4 (tt) Keát quaû baát ngôø - Saûn phaåm xuaát khaåu 1973 Nobel prize töø caùc coâng ty Myõ coù tyû troïng lao ñoäng in Economics His analyses of cao hôn saûn phaåm nhaäp khaåu America's production Nghòch lyù - Myõ laø moät nöôùc coù nguoàn lao machinery, showed how ñoäng doài daøo? changes in one sector of the economy can Nghieân cöùu, tranh luaän ⇒ Phaân bieät lao exact changes all along the line, ñoäng vaø tö baûn khaùc nhau. Ví duï: lao affecting everything from ñoäng coù kyõ naêng vaø khoâng kyõ naêng the price of oil to the price of peanut butter 13 6
  7. 1.6. Hoïc thuyeát veà söï töông 4 ñoàng giöõa caùc quoác gia Taùc giaû - Staffan Burenstam Linder, giaûi thích thöông maïi theá giôùi thaäp nieân 60 vaø 70 Tieàn ñeà – Khi thu nhaäp taêng ⇒ nhu caàu möùc phöùc taïp saûn phaåm taêng – Caàn thieát am hieåu thò tröôøng trong nöôùc vaø nöôùc ngoaøi ⇒ nhu caàu caùc thò tröôøng töông ñoàng Tö töôûng chính – Thöông maïi phaùt trieån giöõa hai quoác gia coù möùc thu nhaäp hay möùc ñoä coâng nghieäp hoùa xaáp xæ – Toàn taïi söï trao ñoåi saûn phaåm töông töï hoaëc coù chuùt ít khaùc bieät 14 1.7. Thuyeát Chu kyø saûn phaåm quoác teá 4 Taùc giaû - Giaùo sö Raymond Vernon (1966) Tieáp caän - saûn phaåm, thoâng tin, kieán thöùc, chi phí vaø quyeàn löïc Raymond Vernon 1914-1999 Tö töôûng chính – Voøng ñôøi saûn phaåm Helped shape the postwar system of quoác teá goàm 3 giai ñoaïn chính. Ñòa ñieåm international trade as a government saûn xuaát vaø qui moâ saûn xuaát saûn phaåm official and influenced thinking thay ñoåi theo söï phaùt trieån cuûa saûn phaåm about the global economy as a scholar. trong chu kyø soáng He was the father of globalization long before people used that term.15 7
  8. 1.7. Thuyeát Chu kyø saûn phaåm quoác teá 4 (tt) Giai ñoaïn 1 - Saûn phaåm môùi – Tính ñoåi môùi taïo ra caùc saûn phaåm môùi. – Nôi saûn xuaát vaø thò tröôøng tieâu thuï chuû yeáu thuoäc cuøng moät quoác gia. – Söû duïng lao ñoäng baäc cao vaø lao ñoäng coù kyõ naêng. – Coù lôïi theá ñoäc quyeàn nhôø sôû höõu trí tueä vaø coâng ngheä. – Ngöôøi tieâu duøng quan taâm nhieàu ñeán ñaëc ñieåm, coâng duïng cuûa saûn phaåm hôn laø giaù caû. 16 1.7. Thuyeát Chu kyø saûn phaåm quoác teá 4 (tt) Giai ñoaïn 2 - Phaùt trieån saûn phaåm – Söï gia taêng trong xuaát khaåu cuûa nöôùc taïo ra saûn phaåm môùi – Voán taêng leân nhieàu – Caïnh tranh gia taêng – Quaù trình saûn xuaát dieãn ra ôû nöôùc khaùc 17 8
  9. 1.7. Thuyeát Chu kyø saûn phaåm quoác teá 4 (tt) Giai ñoaïn 3 – Saûn phaåm ñöôïc tieâu chuaån hoùa – Taäp trung saûn xuaát ôû nhöõng nöôùc keùm phaùt trieån – Lao ñoäng reû, khoâng caàn kyõ naêng cao – Nöôùc taïo ra saûn phaåm môùi ban ñaàu trôû neân thuaàn nhaäp khaåu. 18 1.7. Thuyeát Chu kyø saûn phaåm quoác teá 4 (tt) Öu ñieåm – Giaûi thích baûn chaát ñaàu tö nöôùc ngoaøi – Chuyeån nghieân cöùu töø quoác gia ñeán saûn phaåm – Nhìn nhaän söï di chuyeån tö baûn, coâng ngheä, thoâng tin,… Nhöôïc ñieåm – Chæ phuø hôïp saûn phaåm coâng ngheä cao 19 9
  10. Globalization Globalization Moâ hình Product Life-Cycle integration 4 160 and integration and of the economy of the economy makes this makes this 140 120 United States theory less theory less production 100 Imports 80 valid valid 60 40 consumption 20 0 160 140 120 100 Other Advanced Countries Exports 80 60 40 20 0 Imports 160 140 120 Developing Countries 100 80 60 Exports 40 20 0 Imports New Product Maturing Product Standardized Product Stages of Production Development 20 1.8. Lyù thuyeát thöông maïi môùi 4 Xuaát hieän thaäp nieân 70 Noäi dung: Khi ñaït ñöôïc lôïi theá kinh teá nhôø qui moâ, thöông maïi quoác teá seõ taïo ñieàu kieän cho ña daïng hoùa saûn phaåm vaø giaûm chi phí saûn xuaát trung bình ÔÛ caùc ngaønh coâng nghieäp maø saûn löôïng caàn thieát ñeå ñaït lôïi theá kinh teá nhôø qui moâ chieám moät tæ troïng ñaùng keå trong toång nhu caàu theá giôùi, thöông maïi cho caùc saûn phaåm naøy chòu chi phoái chuû yeáu bôûi caùc quoác gia coù caùc coâng ty chieám lôïi theá “keû ñi tröôùc” 21 10
  11. 1.8. Lyù thuyeát thöông maïi môùi 4 (tt) Lôïi theá nhôø qui moâ (economy of scale): vieäc giaûm chi phí ñôn vò nhôø saûn xuaát vôùi qui moâ lôùn – Lôïi theá kinh teá nhôø quy moâ beân ngoaøi (external economies of scale) dieãn ra khi chi phí treân moãi ñôn vò saûn phaåm phuï thuoäc vaøo ñoä lôùn cuûa ngaønh coâng nghieäp maø khoâng nhaát thieát phuï thuoäc vaøo ñoä lôùn cuûa moät haõng. 22 1.8. Lyù thuyeát thöông maïi môùi 4 (tt) Lôïi theá nhôø qui moâ (economy of scale): vieäc giaûm chi phí ñôn vò nhôø saûn xuaát vôùi qui moâ lôùn – Lôïi theá kinh teá nhôø quy moâ beân trong (internal economies of scale) dieãn ra khi chi phí treân moãi ñôn vò saûn phaåm phuï thuoäc vaøo ñoä lôùn cuûa haõng, maø khoâng nhaát thieát phuï thuoäc vaøo ñoä lôùn cuûa ngaønh coâng nghieäp. 23 11
  12. 1.8. Lyù thuyeát thöông maïi môùi 4 (tt) Lôïi theá “keû ñi tröôùc” (first-mover advantages): lôïi theá kinh teá vaø lôïi theá chieán löôïc ñöôïc tích luõy bôûi vieäc gia nhaäp sôùm vaøo moät ngaønh coâng nghieäp. 24 1.9. Hoïc thuyeát Lôïi theá caïnh tranh 4 caùc quoác gia cuûa Michael Porter Tö töôûng chính – Lôïi theá caïnh tranh baét nguoàn töø söï töông taùc cuûa caùc yeáu toá trong moâi tröôøng kinh doanh – Söï thaønh coâng treân thò tröôøng quoác teá caàn moâi tröôøng kinh doanh thuaän lôïi Porter is the world's most vaø naêng löïc caïnh tranh baûn thaân influential business thinker, according to an Accenture study conducted in 2002. doanh nghieäp His books has been required reading in many Business Strategy courses ever since they were published starting in the 1980s. 25 12
  13. Porter’s “Diamond” 4 Determinants of National Competitive Advantage Firm Strategy, Structure and Rivalry Factor Endowments Demand Conditions Related and Supporting Industries 26 1.9. Hoïc thuyeát Lôïi theá caïnh tranh 4 caùc quoác gia cuûa Michael Porter (tt) Nhöõng ñieàu kieän veà taøi nguyeân (Factor conditions), 2 loaïi – Caùc yeáu toá cô baûn (Basic factors) – taøi nguyeân, khí haäu, vò trí vaø ñòa lyù – Caùc yeáu toá naâng cao (Advanced factors) – cô sôû haï taàng thoâng tin, kyõ naêng lao ñoäng, bí quyeát coâng ngheä, … 27 13
  14. 1.9. Hoïc thuyeát Lôïi theá caïnh tranh 4 caùc quoác gia cuûa Michael Porter (tt) Yeáu toá sx cô baûn – Taïo ra lôïi theá caïnh tranh ban ñaàu – Caàn ñöôïc cuûng coá bôûi caùc yeáu toá tieân tieán ñeå duy trì vaø phaùt huy naêng löïc caïnh tranh Yeáu toá sx tieân tieán – Laø keát quaû xaây döïng cuûa con ngöôøi, caùc doanh nghieäp, vaø chính phuû. – Quan troïng trong ñaåy maïnh khaû naêng caïnh tranh 28 1.9. Hoïc thuyeát Lôïi theá caïnh tranh 4 caùc quoác gia cuûa Michael Porter (tt) Nhöõng ñieàu kieän veà nhu caàu (Demand conditions) – Baûn chaát töï nhieân vaø tinh teá nhu caàu thò tröôøng trong nöôùc – Kích côõ vaø möùc phaùt trieån nhu caàu taïi moät nöôùc – Quoác teá hoùa nhu caàu noäi ñòa Thò tröôøng khoù tính vaø tinh teá laø ñoäng löïc phaùt huy khaû naêng ñaûm baûo chaát löôïng vaø tính saùng taïo 29 14
  15. 1.9. Hoïc thuyeát Lôïi theá caïnh tranh 4 caùc quoác gia cuûa Michael Porter (tt) Nhöõng ngaønh coâng nghieäp phuï trôï vaø lieân quan (Related and supporting industries) – Ngaønh coâng nghieäp caïnh tranh quoác teá – Ngaønh coâng nghieäp lieân quan 30 1.9. Hoïc thuyeát Lôïi theá caïnh tranh 4 caùc quoác gia cuûa Michael Porter (tt) Chieán löôïc, caáu truùc cuûa caùc xí nghieäp vaø söï caïnh tranh (Firm strategy, structure, and rivalry) – Vieäc hình thaønh, toå chöùc, vaø quaûn lyù caùc doanh nghieäp – Tìm kieám vaø ñaït ñöôïc muïc tieâu – Ñoái thuû caïnh tranh noäi ñòa 31 15
  16. 1.9. Hoïc thuyeát Lôïi theá caïnh tranh 4 caùc quoác gia cuûa Michael Porter (tt) 2 yeáu toá taùc ñoäng beân ngoaøi Vai troø veà cô hoäi vaän may ruûi – Phaùt minh môùi – Quyeát ñònh chính trò cuûa Chính phuû caùc nöôùc – Chieán tranh – Thay ñoåi cuûa thò tröôøng taøi chính theá giôùi – Thay ñoåi chi phí ñaàu vaøo – Nhu caàu theá giôùi taêng – Phaùt trieån coâng ngheä, khoa hoïc 32 1.9. Hoïc thuyeát Lôïi theá caïnh tranh 4 caùc quoác gia cuûa Michael Porter (tt) Vai troø Chính phuû – Trôï caáp – Chính saùch giaùo duïc – Thay ñoåi caùc quy ñònh trong thò tröôøng voán – Thaønh laäp tieâu chuaån saûn phaåm ñòa phöông – Luaät thueá, luaät choáng ñoäc quyeàn 33 16
  17. II. CAÙC HOÏC THUYEÁT ÑAÀU TÖ 4 QUOÁC TEÁ 2.1. Thuyeát Chu kyø saûn phaåm quoác teá (International Product Life Cycle Theory) 2.2. Thuyeát Noäi boä hoùa (Internalization Theory) 2.3. Thuyeát Chieát trung cuûa Dunning (Dunning’s Electic Theory) 2.4. Ñoäng thaùi chieán löôïc (Strategic Behavior) 34 2.1. Thuyeát Chu kyø saûn phaåm quoác teá 4 Giôùi thieäu saûn phaåm môùi, caàn lao ñoäng kyõ naêng Saûn phaåm tröôûng thaønh vaø ñöôïc moïi ngöôøi chaáp nhaän vaø ñöôïc tieâu chuaån hoùa Sau ñoù ñöôïc saûn xuaát haøng loaït, söû duïng lao ñoäng ít kyõ naêng ⇒ Lôïi theá töông ñoái trong saûn phaåm ñöôïc chuyeån töø nöôùc phaùt trieån sang nöôùc ñang phaùt trieån ⇒ Ñaàu tö xuaát hieän khi caùc doanh nghieäp chuyeån cô sôû saûn xuaát sang nöôùc keùm phaùt trieån hôn ñeå taän duïng lao ñoäng vaø taøi nguyeân reû 35 17
  18. 2.2. Thuyeát Noäi boä hoùa 4 Chi phí giao dòch – chi phí vaän chuyeån, chi phí thöông löôïng, giaùm saùt, vaø ñoác thuùc caùc beân ñoái taùc thöïc hieän hôïp ñoàng quaù lôùn, lôùn hôn chi phí thaønh laäp vaø ñieàu haønh chi nhaùnh coâng ty Löïa choïn phöông aùn kinh doanh hieäu quaû vaø kinh teá ⇒ Ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi (FDI) laø phöông aùn ñöôïc löïa choïn nhaèm giaûm thieåu chi phí kinh doanh vaø naâng cao naêng löïc caïnh tranh 36 2.3. Thuyeát Chieát trung cuûa Dunning 4 FDI ñöôïc thöïc hieän hieäu quaû khi ñaït 3 ñieàu kieän sau: Lôïi theá quyeàn sôû höõu (Ownership Advantages) – coâng ngheä ñoäc quyeàn, tính kinh teá nhôø quy moâ, kyõ naêng quaûn lyù, uy tín,… Lôïi theá ñòa ñieåm (Location Advantages) – ñòa ñieåm coù öu theá taøi nguyeân, chi phí lao ñoäng, thueá, vaän taûi,… Lôïi theá noäi boä hoùa (Internalization Advantages) – chi phí giao dòch thoâng qua FDI thaáp hôn caùc hoaït ñoäng xuaát khaåu, hôïp ñoàng ñaëc quyeàn,...… 37 18
  19. 2.4. ÑOÄNG THAÙI CHIEÁN LÖÔÏC 4 Knickerbocker cho raèng ñeå duy trì vò theá chieán löôïc, caùc ñoái thuû caïnh tranh thöôøng coù haønh ñoäng ñaàu tö theo chaân nhau, daãn ñeán ñaàu tö môû roäng theo chieàu ngang 38 III. MOÂI TRÖÔØNG THÖÔNG MAÏI QUOÁC TEÁ 4 3.1. Caùc coâng cuï thöïc hieän chính saùch thöông maïi 3.2. Söï phaùt trieån cuûa heä thoáng thöông maïi toaøn caàu 39 19
  20. 3.1. Caùc coâng cuï thöïc hieän chính 4 saùch thöông maïi 3.1.1. Thueá quan 3.1.2. Trôï caáp 3.1.3. Haïn ngaïch vaø Haïn cheá xuaát khaåu töï nguyeän 3.1.4. Yeâu caàu tæ leä noäi ñòa hoùa 3.1.5. Coâng cuï haønh chính 3.1.6. Choáng baùn phaù giaù 3.1.7. Nhöõng tranh luaän veà söï can thieäp thöông maïi 40 3.1.1. Thueá quan 4 Laø coâng cuï thöông maïi laâu ñôøi nhaát Caùch ñaùnh thueá: – Thueá giaù trò (specific tariffs) – phoå bieán nhaát – Thueá ñaëc tröng (valorem tariffs) Taïo nguoàn thu cho ngaân saùch Baûo veä nhaø saûn xuaát noäi ñòa – Giaûm tính caïnh tranh cuûa haøng nhaäp khaåu Choáng laïi ngöôøi tieâu duøng – Laøm taêng giaù baùn haøng hoùa trong nöôùc 41 20
Đồng bộ tài khoản