Kỹ thuật nuôi các nước ngọt (tài liệu dùng cho hướng dẫn viên)

Chia sẻ: Bắc Kiều Phong Phong | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:25

0
162
lượt xem
93
download

Kỹ thuật nuôi các nước ngọt (tài liệu dùng cho hướng dẫn viên)

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Kỹ thuật nuôi các nước ngọt (tài liệu dùng cho hướng dẫn viên). Thức ăn: Sinh vật đáy như ốc, giun, côn trùng, mùn bã hữu cơ, thực vật non, phụ phế phẩm nông nghiệp, cá ăn tạp và thiên về động vật.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Kỹ thuật nuôi các nước ngọt (tài liệu dùng cho hướng dẫn viên)

  1. Dù ¸n ph¸t triÓn céng ®ång lång ghÐp Do oxfam-quebec tµi trî Kü thuËt nu«i c¸ n−íc ngät (Tµi liÖu dïng cho H−íng dÉn viªn) Ng−êi biªn so¹n: Ph¹m C«ng Phin C¸n bé dù ¸n OXFAM-Quebec Th¸ng 3 n¨m 2000
  2. Môc lôc PhÇn I: Mèi quan hÖ gi÷a c¸c sinh vËt thøc ¨n trong vùc n−íc..........................................3 PhÇn II: §Æc ®iÓm sinh vËt cña c¸c loµi c¸ nu«i ...................................................................4 C¸ chÐp ..................................................................................................................................4 C¸ R« phi:..............................................................................................................................4 C¸ tr¾m cá .............................................................................................................................5 C¸ MÌ Tr¾ng..........................................................................................................................5 C¸ MÌ Hoa.............................................................................................................................6 C¸ Tr¾m ®en ..........................................................................................................................6 C¸ Tr«i:..................................................................................................................................7 C¸ Tr«i Ên §é .......................................................................................................................7 C¸ Trª ....................................................................................................................................8 C¸ Migran..............................................................................................................................8 PhÇn III: Kü thuËt nu«i c¸ thÞt trong ao................................................................................9 I. C¸c ®iÒu kiÖn cÇn thiÕt khi nu«i c¸ ....................................................................................9 II. C¸c ®iÒu kiÖn cña mét cao nu«i c¸ tiªu chuÈn..................................................................9 III. ChuÈn bÞ ao nu«i c¸ .......................................................................................................10 IV. ChuÈn bÞ gièng c¸..........................................................................................................13 V. C¸ch cho c¸ ¨n................................................................................................................15 VI. Bèn c«ng thøc nu«i c¸: Tû lÖ nu«i ghÐp theo c«ng thøc ...............................................18 VII. Th¨m ao hµng ngµy......................................................................................................20 VIII. Thu ho¹ch c¸...............................................................................................................21 IX. Phßng vµ ch÷a bÖnh cho c¸ ...........................................................................................21
  3. 3
  4. PhÇn II: §Æc ®iÓm sinh vËt cña c¸c loµi c¸ nu«i Néi dung Ph−¬ng ph¸p Tªn c¸ TÇng sèng Thøc ¨n C©u hái: Trong ao, c¸ chÐp sèng ë tÇng C©u hái: C¸ chÐp ¨n nh÷ng thøc C¸ ChÐp n−íc nµo? ¨n g×? - Sèng ë tÇng ®¸y Sau ®ã dïng tranh minh ho¹ d−íi ®©y: Sau ®ã dïng tranh minh ho¹ d−íi ®©y: - Thøc ¨n: Sinh vËt ®¸y nh− èc, giun, c«n trïng, mïn b· h÷u c¬, thùc vËt non, phô phÕ phÈm n«ng nghiÖp, c¸ ¨n t¹p vµ thiªn vÒ ®éng vËt. C©u hái: Trong ao, c¸ r« phi sèng ë tÇng C©u hái: C¸ r« phi ¨n nh÷ng thøc C¸ R« phi: n−íc nµo? ¨n g×? Cã 2 lo¹i c¸ r« phi: Sau ®ã dïng tranh minh ho¹ d−íi ®©y: Sau ®ã dïng tranh minh ho¹ d−íi ®©y: 1. C¸ R« phi th−êng (kÐm lín h¬n c¸ r« phi R»n) 2. C¸ r« phi R»n C¸ r« phi v»n: - Sèng ë tÇng ®¸y - Thøc ¨n: Mïn b· h÷u c¬, t¶o l¾ng ë ®¸y ao, c«n trïng sèng trong n−íc, thùc vËt mÒm: rau, bÌo, sinh vËt phï du vµ phÕ phô phÈm n«ng nghiÖp. 4
  5. Néi dung Ph−¬ng ph¸p Tªn c¸ TÇng sèng Thøc ¨n C©u hái: Trong ao, c¸ tr¾m cá sèng ë tÇng C©u hái: C¸ tr¾m cá ¨n nh÷ng C¸ Tr¾m Cá n−íc nµo? thøc ¨n g×? - Sèng ë tÇng mÆt, tÇng gi÷a vµ ven bê cã thùc vËt Sau ®ã dïng tranh minh ho¹ d−íi ®©y: Sau ®ã dïng tranh minh ho¹ d−íi ®©y: thñy sinh. - Thøc ¨n: Thùc vËt thñy sinh, rong rªu, cá mÒm, bÌo, rau xanh, bét, c¸m, thøc ¨n ®éng vËt. (ë nh÷ng ao cã nhiÒu cá n−íc, ng−êi ta th¶ tr¾m cá ®Ó vÖ sinh ao) C©u hái: Trong ao, c¸ mÌ tr¾ng sèng ë C©u hái: C¸ mÌ tr¾ng ¨n nh÷ng thøc ¨n C¸ MÌ Tr¾ng tÇng n−íc nµo? g×? - Sèng ë tÇng n−íc gi÷a vµ trªn, b¬i léi nhanh Sau ®ã dïng tranh minh ho¹ d−íi ®©y: Sau ®ã dïng tranh minh ho¹ d−íi ®©y: nhÑn, sèng thµnh tõng ®µn. - Thøc ¨n: thùc vËt phï du lµ chÝnh. Ngoµi ra ¨n c¸m, b· ®Ëu, b· r−îu v.v 5
  6. Néi dung Ph−¬ng ph¸p Tªn c¸ TÇng sèng Thøc ¨n C©u hái: Trong ao, c¸ mÌ hoa sèng ë tÇng C©u hái: C¸ mÌ hoa ¨n nh÷ng C¸ MÌ Hoa n−íc nµo? thøc ¨n g×? - Sèng thµnh tõng ®µn ë tÇng n−íc gi÷a Sau ®ã dïng tranh minh ho¹ d−íi ®©y: Sau ®ã dïng tranh minh ho¹ d−íi ®©y: - Thøc ¨n: Kh¸c víi mÌ tr¾ng, mÌ hoa ¨n ®éng vËt phï du lµ chñ yÕu, nªn thÝch hîp nu«i ghÐp víi c¸c loµi c¸ kh¸c. cßn ¨n c¸c thøc ¨n phô kh¸c nh− c¸m, bét mú, b· ®Ëu v.v... C©u hái: Trong ao, c¸ tr¾m ®en sèng ë C©u hái: C¸ tr¾m ®en ¨n nh÷ng thøc ¨n C¸ Tr¾m ®en tÇng n−íc nµo? g×? - Sèng ë tÇng ®¸y Sau ®ã dïng tranh minh ho¹ d−íi ®©y: Sau ®ã dïng tranh minh ho¹ d−íi ®©y: - Thøc ¨n: èc, hÕn, cua, chÊt bét nh− b· ®Ëu, kh« dÇu trén víi bét c¸ kh¸c trong ao. 6
  7. Néi dung Ph−¬ng ph¸p Tªn c¸ TÇng sèng Thøc ¨n C©u hái: Trong ao, c¸ tr«i sèng ë tÇng C©u hái: C¸ tr«i ¨n nh÷ng C¸ Tr«i: n−íc nµo? thøc ¨n g×? - Sèng ë tÇng ®¸y, tÇng gi÷a Sau ®ã dïng tranh minh ho¹ d−íi ®©y: Sau ®ã dïng tranh minh ho¹ d−íi ®©y: - Thøc ¨n: mïn b· h÷u c¬ lµ chÝnh. Ngoµi ra ¨n ph©n h÷u c¬, c¸m, b· ®Ëu vµ thøc ¨n chÊt bét d− thõa ch×m xuèng ®¸y ao. C¸ Tr«i Ên §é - Sèng ë tÇng ®¸y - Thøc ¨n: t¹p ¨n nh− c¸ tr«i ViÖt Nam. 7
  8. Néi dung Ph−¬ng ph¸p Tªn c¸ TÇng sèng Thøc ¨n C©u hái: Trong ao, c¸ trª sèng ë tÇng C©u hái: C¸ trª ¨n nh÷ng thøc ¨n g×? C¸ Trª n−íc nµo? Sau ®ã dïng tranh minh ho¹ d−íi ®©y: ®Ó (Gåm c¸c loµi c¸ trª tr¾ng, trª vµng miÒn Nam, c¸ trª Sau ®ã dïng tranh minh ho¹ d−íi ®©y: gîi ý vµng miÒn B¾c, c¸ trª Phi) - Sèng ë tÇng ®¸y - Thøc ¨n: Cua, t«m, èc, hÕn, ®éng vËt thèi r÷a. Phô phÈm n«ng nghiÖp vµ c¸c s¶n phÈm d− thõa trong sinh ho¹t gia ®×nh. C©u hái: Trong ao, c¸ Migran sèng ë tÇng C©u hái: C¸ Migran ¨n nh÷ng C¸ Migran n−íc nµo? thøc ¨n g×? - Sèng ë tÇng ®¸y Sau ®ã dïng tranh minh ho¹ d−íi ®©y: Sau ®ã dïng tranh minh ho¹ d−íi ®©y: - Thøc ¨n: chÊt h÷u c¬ vôn n¸t, c¸t bïn, rong t¶o, thùc vËt v.v.. 8
  9. PhÇn III: Kü thuËt nu«i c¸ thÞt trong ao Néi dung Ph−¬ng ph¸p Dïng tranh vÏ vµ ®Æt c¸c c©u hái: B¸c hiÓu bøc tranh nµy thÕ nµo? I. C¸c ®iÒu kiÖn cÇn thiÕt khi nu«i c¸ 1) Ao: 2) C¸ gièng: 3) Con ng−êi: CÇn cï lao ®éng, cã kü thuËt: 4) Thøc ¨n cho c¸: II. C¸c ®iÒu kiÖn cña mét cao nu«i c¸ tiªu chuÈn 1) Ao nu«i nguån n−íc dÔ dµng trong viÖc cÊp vµ tho¸t n−íc 2) §Êt thÞt hoÆc thÞt pha c¸t ®Ó dÔ gi¶i ®éc n−íc 3) Ao ph¶i quang ®·ng ®Ó tiÖn ®i l¹i ch¨m sãc. 4) Ao h×nh ch÷ nhËt réng 300 ®Õn 500 m2, n−íc s©u 1 - 1.5 m. 5) Cã cèng cÊp vµ tho¸t n−íc d−íi ®Æt so le nhau, ®¸y ao nghiªng vÒ cèng tho¸t n−íc. 9
  10. Néi dung Ph−¬ng ph¸p III. ChuÈn bÞ ao nu«i c¸ 1) Tu bæ vµ tÈy dän ao nu«i c¸ Tu bæ vµ tÈy dän tr−íc khi th¶ c¸ lµ ®iÒu kiÖn b¾t buéc ph¶i lµm a) §èi víi ao míi ®µo ch−a nu«i - DÉn n−íc vµo ao vµi ba lÇn ®Ó röa ao - Bãn 10 - 20 kg v«i cho 100m2 ®Ó diÖt trïng, khö chua - Bãn lãt 50 kg ph©n chuång cho 100 m2 ao. b) §èi víi ao ®· nu«i - Th¸o c¹n n−íc cò ®Ó thu ho¹ch c¸. * VÐt bïn: §Ó lµm s¹ch ®¸y ao, gi¶i phãng khÝ ®éc T¨ng dung tÝch ao (th× nu«i ®−îc nhiÒu c¸ h¬n) ®Ó l¹i ®¸y mét líp kho¶ng 10 - 15 cm lµ ®ñ. NÕu ao Ýt bïn th× chØ cÇn t¸t c¹n n−íc. 10
  11. Néi dung Ph−¬ng ph¸p Tr−êng hîp ®¸y ao lµ ®Êt c¸t: - LÊy ®Êt thÞt phñ lªn mÆt ®¸y ao líp dµy 20 cm. Bãn ph©n h÷u c¬ ®Òu kh¾p mÆt ao råi cho n−íc x¨m x¾p vµo ng©m. Bê ao còng cÇn ®¾p thªm ®Êt thÞt ®Ó khái bÞ s¹t lë. - San b»ng ®¸y ao Ph¬i n¾ng 7 - 10 ngµy cho ®Õn khi ®¸y ao nøt r¹n ch©n chim. (§èi víi ®Êt chua phÌn: chØ võa se kh« lµ ®−îc ®Ó chèng ''x× phÌn") - Bãn v«i bét cho ®¸y ao. (10 - 15 kg cho 100 m2) nh»m môc ®Ých: Dïng tranh hái: C¸c b¸c hiÓu bøc tranh nµy thÕ nµo? - Khö chua - Phßng trõ ®Þch h¹i c¸ nh−: r¾n, Õch, cãc, c¸ d÷, c¸ t¹p.... - Trõ vi khuÈn vµ ký sinh trïng g©y bÖnh cho c¸ - Lµm cho líp bïn ®¸y xèp, tho¸ng khÝ, ®Èy m¹nh qu¸ tr×nh chuyÓn hãa chÊt h÷u c¬ thµnh muèi dinh d−ìng. 11
  12. Néi dung Ph−¬ng ph¸p - Bãn lãt ®¸y ao: B»ng ph©n chuång ®Ó t¨ng nguån thñy sinh ®¸y ao (50 kg cho 100 m2 ®¸y ao.) - Th¸o n−íc vµo ao (Sau khi tÈy ao xong): - N−íc lÊy vµo läc qua ®Ëp ch¾n ®Ó ng¨n r¸c vµ vµ c¸c lo¹i c¸ t¹p, c¸ d÷ vµo, møc n−íc läc vµo chØ cÇn 0,5 - 0,7 m s©u - Ng©m n−íc ao tõ 5 - 7 ngµy ®Ó n−íc ao ng¶ mµu xanh lôc (nghÜa lµ c¸c loµi thøc ¨n tù nhiªn ®· ph¸t triÓn phong phó) råi míi ®−îc th¶ c¸. - Ph¸t quang nh÷ng bôi rËm chung quanh ao: - §Ó ao kh«ng bÞ cím n¾ng - §Ó ®i l¹i dÔ dµng h¬n trong viÖc ch¨m sãc qu¶n lý ao §çi víi ao ®µo míi: Kh«ng nhÊt thiÕt ph¶i tu bæ hµng n¨m. 12
  13. Néi dung Ph−¬ng ph¸p - Söa ch÷a bê ao, lÊp kÝn c¸c hang hèc nÕu cã - Söa ch÷a cèng cÊp vµ tho¸t n−íc IV. ChuÈn bÞ gièng c¸ 1/ ChÊt l−îng con gièng: CÇn cã gièng c¸ tèt b¶o ®¶m c¸c ®iÒu kiÖn sau: - C¸ gièng ph¶i ®Òu con, quy cì tiªu chuÈn dµi 8 - 12 cm. - B¬i léi ho¹t b¸t, kh«ng dÞ h×nh. - V©y vÈy phñ kÝn, kh«ng mÊt nhít, kh«ng x©y x¸t kh«ng bÖnh tËt. - Cã mµu s¾c t−¬i t¾n tù nhiªn. (Ph¶i chó ý kh«ng bÞ lõa do c¸c hiÖn t−îng tiªu cùc ë kh©u giao nhËn.) 2/ VËn chuyÓn c¸ vÒ ao nu«i: NÕu kho¶ng c¸ch gÇn cho vµo thïng x« , chËu, hoÆc sät lãt ni l«ng VËn chuyÓn tõ xa ph¶i dïng tói nil«ng vµ b¬m « xy. 13
  14. Néi dung Ph−¬ng ph¸p Ðp c¸ tr−íc khi vËn chuyÓn: Môc ®Ých: §Ó cho c¸ ®−îc luyÖn quen víi ®iÒu kiÖn chËt chéi, chÞu ®−îc ng−ìng « xy thÊp (th−êng c¸ gièng ®−îc luyÖn tr−íc khi chuyÓn ®i xa). Dï vËn chuyÓn b»ng c¸ch nµo, c¸ còng ph¶i ®−îc Ðp kü tr−íc khi vËn chuyÓn. C¸ch Ðp c¸: Nhèt c¸ gièng vµo mét c¸i lång b»ng l−íi ni l«ng (gäi lµ giai) víi mËt ®é 1,200 con/m3 n−íc, ®Æt trong n−íc s¹ch cã dßng n−íc s¹ch ch¶y nhÑ liªn tôc. LuyÖn c¸: - Môc ®Ých luyÖn c¸: §Ó cho c¸ quen víi m«i tr−êng chËt chéi tr−íc khi vËn chuyÓn ®i xa. - C¸ch luyÖn: S¸ng sím hoÆc chiÒu dïng l−íi kÐo dån l¹i trong vßng tõ 15 ®Õn 20. Råi bu«ng ra, mçi ngµy 2 lÇn, lµm liÒn trong 3 ®Õn 4 ngµy 3/ Th¶ c¸ gièng: Tr−íc khi th¶ c¸ gièng cÇn t¾m n−íc tiÖt trïng phßng bÖnh cho c¸ Thao t¸c th¶ c¸ cÇn nhÑ nhµng ®Ó c¸ quen dÇn víi n−íc ao Kh«ng ®øng trªn bê vøt c¸ xuèng ao ®Ó c¸ khái bÞ cho¸ng. 14
  15. Néi dung Ph−¬ng ph¸p V. C¸ch cho c¸ ¨n 1) Cho ¨n theo 4 tiªu chuÈn quy ®Þnh: §Þnh l−îng: Môc ®Ých kh«ng ®Ó thiÕu thøc ¨n lµm c¸ chËm lín vµ còng kh«ng ®Ó thõa thøc ¨n g©y l·ng phÝ, « nhiÔm m«i tr−êng n−íc ao. §Þnh chÊt: Phèi hîp c¸c thµnh phÇn thøc ¨n §¹m - L©n - Ka li (NPK), thøc ¨n th« vµ thøc ¨n tinh bét. §Þnh thêi gian: §Ó c¸ dÔ t×m måi, t×m nhanh h¬n. ¨n ®−îc hÕt thøc ¨n h¬n Cho c¸ thøc ¨n xanh vµo buæi chiÒu. Cho c¸ ¨n thøc ¨n tinh vµo buæi s¸ng §Þnh ®Þa ®iÓm: §Ó c¸ dÔ t×m måi, t×m nhanh h¬n. ¨n ®−îc hÕt thøc ¨n h¬n 15
  16. Néi dung Ph−¬ng ph¸p 2) Cho ¨n b»ng khung tre næi: ®Ó thøc ¨n xanh: (Cø 100 m2 ao th× lµm 1m2 khung tre). - Th¶ cá rau, bÌo vµo khung tre næi cè ®Þnh ®Ó c¸ ¨n tËp trung, dÔ lµm vÖ sinh vµ vít b· cò thõa. - Khung tre cho c¸ ¨n cÇn ®Æt c¸ch bê ao 1 - 2 m. - Tr−íc khi cho ¨n thøc ¨n míi ph¶i vít thøc ¨n cò thõa lªn bê råi cho thøc ¨n míi vµo khung. 3) Cho ¨n b»ng giµn m¸ng: (®èi víi thøc ¨n tinh) Giµn chØ c¸ch ®¸y ao kho¶ng 50 cm c¸ch bê 1 mÐt. Cø 100 m2 ao cÇn 1 m2 giµn. 16
  17. Khi cho c¸ ¨n, thøc ¨n tinh ph¶i nhµo n−íc cho dÎo, viªn thµnh viªn cho vµo giµn ch×m vµo trong giµn ®Ó tiÖn theo dâi xem møc thøc ¨n cho c¸ ngµy h«m tr−íc thõa hay thiÕu vµ lµm vÖ sinh giµn cho tiÖn. M¸ng th−êng xuyªn ®−îc vÖ sinh s¹ch sÏ vµ ®Ó cè ®Þnh. 17
  18. Néi dung Ph−¬ng ph¸p VI. Bèn c«ng thøc nu«i c¸: Tû lÖ nu«i ghÐp theo c«ng thøc a) Nu«i tr«i vµ Migran lµ chÝnh: mËt ®é th¶ 1 con/1m2 Gåm: R« phi 60% Migran 20% MÌ tr¾ng 10% Tr¾m cá 5% ChÐp 4% MÌ hoa 1% (1 sµo 360 con) b) Nu«i tr¾m cá lµ chÝnh: 0,7 - 0,8 con/m2. Gåm: Tr¾m cá 50% MÌ tr¾ng 20% Tr«i 18% R« phi 6% ChÐp 4% MÌ hoa 2% 18
  19. Néi dung Ph−¬ng ph¸p c) Nu«i r« phi lµ chÝnh: MËt ®é th¶ 0,4 con/1m2. Gåm: R« phi 45% MÌ tr¾ng 20% Tr«i 20% ChÐp 6% MÌ hoa 5% Tr¾m cá 4% d) Nu«i c¸ mÌ tr¾ng lµ chÝnh: MËt ®é th¶ 1,4 - 1,5 con/m2. Gåm: MÌ tr¾ng 60% Tr«i 25% ChÐp 7% MÌ hoa 5% Tr¾m cá 3% Mét ao kh«ng thuËn tiÖn cho viÖc nu«i mÌ, tr«i, tr¾m, chÐp: Nªn c¶i t¹o l¹i nu«i c¸ phi lai hoÆc nu«i Õch, l−¬n. 19
  20. Néi dung Ph−¬ng ph¸p VII. Th¨m ao hµng ngµy Môc ®Ých cña th¨m hµng ngµy: - §Ó kiÓm tra bê ao, ®¨ng cèng ®Ó kÞp thêi tu bæ khi háng, nhÊt lµ vµo mïa m−a lò, møc n−íc ao §Æc biÖt vµo nh÷ng th¸ng chuyÓn mïa vµ chuyÓn trêi: - Theo dâi mµu n−íc ao, ®Ó kÞp thêi ®iÒu chØnh l−îng thøc ¨n. - CÇn th−êng xuyªn quan s¸t t×nh tr¹ng c¸: C¸ gÇy yÕu lµ c¸ ®ãi. CÇn t¨ng l−îng thøc ¨n vµ ph©n bãn trong ngµy. - C¸ b¬i yÕu, t¶n m¹n, dùa s¸t vµo bê lµ c¸ yÕu, bÞ bÖnh. CÇn kiÓm tra kü t×m nguyªn nh©n g©y bÖnh. NÕu c¸ m¾c bÖnh cÇn thay n−íc ao vµ ch÷a bÖnh cho c¸ b»ng thuèc. - C¸ næi ®Çu l©u, lê ®ê, t¶n m¹n lµ c¸ thiÕu « xy trÇm träng. CÇn cÊp n−íc cho ao ®Õn khi c¸ trë l¹i ho¹t ®éng b×nh th−êng hoÆc chuyÓn nhanh c¸ sang ao cã n−íc míi s¹ch. Thêi gian th¨m ao: nªn th¨m vµo buæi s¸ng 20
Đồng bộ tài khoản