Kỹ thuật nuôi các nước ngọt (tài liệu dùng cho người nuôi cá)

Chia sẻ: Bắc Kiều Phong Phong | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:22

0
285
lượt xem
175
download

Kỹ thuật nuôi các nước ngọt (tài liệu dùng cho người nuôi cá)

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Kỹ thuật nuôi các nước ngọt (tài liệu dùng cho người nuôi cá). Nhờ ánh sáng mặt trời, cá mới có thể nhìn thấy thức ăn mà kiếm mồi dễ dàng. Cũng nhờ ánh sáng mặt trời mà tảo (phù du thực vật) mới có thể quang hợp được ánh sáng, và ''ăn'' muối dinh dưỡng hòa tan trong nước từ bùn đáy mà sinh sôi phát triển để làm thức ăn cho cá mè trắng và thức ăn cho động vật ăn tảo

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Kỹ thuật nuôi các nước ngọt (tài liệu dùng cho người nuôi cá)

  1. Dù ¸n ph¸t triÓn céng ®ång lång ghÐp Do oxfam-quebec tµi trî Kü thuËt nu«i c¸ n−íc ngät (Tµi liÖu dïng cho ng−êi nu«i c¸) Ng−êi biªn so¹n: Ph¹m C«ng Phin C¸n bé dù ¸n OXFAM-Quebec Th¸ng 3 n¨m 2000
  2. Môc lôc Mèi quan hÖ gi÷a c¸c sinh vËt trong vùc n−íc ......................................................................3 PhÇn I: §Æc ®iÓm sinh vËt cña c¸c loµi c¸ nu«i .....................................................................5 C¸ ChÐp...................................................................................................................................5 C¸ R« phi ................................................................................................................................5 C¸ Tr¾m Cá.............................................................................................................................6 C¸ MÌ Tr¾ng ...........................................................................................................................6 C¸ MÌ Hoa..............................................................................................................................6 C¸ Tr¾m ®en ...........................................................................................................................7 C¸ Tr«i ....................................................................................................................................7 C¸ Tr«i Ên §é .........................................................................................................................7 C¸ Trª .....................................................................................................................................8 C¸ Migran ...............................................................................................................................8 PhÇn II: Kü thuËt nu«i c¸ thÞt trong ao .................................................................................9 I. C¸c ®iÒu kiÖn cÇn thiÕt khi nu«i c¸ ....................................................................................9 II. C¸c ®iÒu kiÖn cña mét ao nu«i c¸ tiªu chuÈn....................................................................9 III. ChuÈn bÞ ao nu«i c¸ .......................................................................................................10 IV. ChuÈn bÞ gièng c¸..........................................................................................................13 V. C¸ch cho c¸ ¨n ................................................................................................................15 VI. Bèn c«ng thøc nu«i c¸ ...................................................................................................17 VII. Th¨m ao hµng ngµy ......................................................................................................18 VIII. Thu ho¹ch c¸...............................................................................................................19 IX. Phßng vµ ch÷a bÖnh cho c¸............................................................................................19 2
  3. Mèi quan hÖ gi÷a c¸c sinh vËt trong vùc n−íc Nhê ¸nh s¸ng mÆt trêi, c¸ míi cã thÓ nh×n thÊy thøc ¨n mµ kiÕm måi dÔ dµng. Còng nhê ¸nh s¸ng mÆt trêi mµ t¶o (phï du thùc vËt) míi cã thÓ quang hîp ®−îc ¸nh s¸ng, vµ ''¨n'' muèi dinh d−ìng hßa tan trong n−íc tõ bïn ®¸y mµ sinh s«i ph¸t triÓn ®Ó lµm thøc ¨n cho c¸ mÌ tr¾ng vµ thøc ¨n cho ®éng vËt ¨n t¶o (®éng vËt phï du). T¶o còng th¶i ra « xy kÕt hîp mÆt nuíc th«ng tho¸ng t¹o ®iÒu kiÖn cho « xy khuÕch t¸n trong nuíc cho c¸ thë. T¶o chÕt ®i thµnh c¸c chÊt vÈn. §éng vËt ¨n t¶o lµ nguån thøc ¨n trùc tiÕp cña ®éng vËt ®¸y nh− èc, sß, hÕn, giun, cua v.v... vµ ®éng vËt ®¸y nµy lµ nguån cung cÊp thøc ¨n cho c¸ chÐp, c¸ tr¾m ®en. ChÊt vÈn lµ nguån cung cÊp thøc ¨n cho c¸c lo¹i c¸ tr«i, c¸ chÐp, tr¾m ®en. Mét phÇn chÊt vÈn l¾ng xuèng ®¸y thµnh bïn ®Ó trë thµnh muèi kho¸ng hßa tan trong n−íc. Cá, rau, bÌo trong ao ®Çm lµ nguån cung cÊp thøc ¨n cho c¸ tr¾m cá, Tãm l¹i chóng ta cÇn chó ý: ¸nh s¸ng v« cïng quan träng trong vùc n−íc vµ líp bïn ®¸y cã vai trß v« cïng quan träng trong viÖc s¶n sinh ra nguån thøc ¨n cho c¸c loµi trong vùc n−íc ®Ó cuèi cïng c¸ tån t¹i vµ ph¸t triÓn. (xin xem h×nh vÏ phÇn trang sau) 3
  4. 4
  5. PhÇn I: §Æc ®iÓm sinh vËt cña c¸c loµi c¸ nu«i C¸ chÐp - Sèng ë tÇng ®¸y - Thøc ¨n: Sinh vËt ®¸y nh− èc, giun, c«n trïng, mïn b· h÷u c¬, thùc vËt non, phô phÕ phÈm n«ng nghiÖp, c¸ ¨n t¹p vµ thiªn vÒ ®éng vËt. C¸ R« phi: Cã 2 lo¹i c¸ r« phi: 1. C¸ R« phi th−êng (kÐm lín h¬n c¸ r« phi v»n) 2. C¸ r« phi v»n C¸ r« phi v»n: - Sèng ë tÇng ®¸y - Thøc ¨n: Mïn b· h÷u c¬, t¶o l¾ng ë ®¸y ao, c«n trïng sèng trong n−íc, thùc vËt mÒm, rau, bÌo, sinh vËt phï du vµ phÕ phô phÈm n«ng nghiÖp. 5
  6. C¸ tr¾m cá - Sèng ë tÇng mÆt, tÇng gi÷a vµ ven bê cã thùc vËt thñy sinh. - Thøc ¨n: Thùc vËt thñy sinh, rong rªu, cá mÒm, bÌo, rau xanh, bét, c¸m, thøc ¨n ®éng vËt. (ë nh÷ng ao cã nhiÒu cá n−íc, ng−êi ta th¶ tr¾m cá ®Ó vÖ sinh ao) C¸ MÌ Tr¾ng - Sèng ë tÇng n−íc gi÷a vµ trªn, b¬i léi nhanh nhÑn, sèng thµnh tõng ®µn. - Thøc ¨n: thùc vËt phï du lµ chÝnh. Ngoµi ra ¨n c¸m, b· ®Ëu, b· r−îu v.v C¸ MÌ Hoa - Sèng thµnh tõng ®µn ë tÇng n−íc gi÷a - Thøc ¨n: Kh¸c víi mÌ tr¾ng, mÌ hoa ¨n ®éng vËt phï du lµ chñ yÕu, nªn thÝch hîp nu«i ghÐp víi c¸c loµi c¸ kh¸c. cßn ¨n c¸c thøc ¨n phô kh¸c nh− c¸m, bét mú, b· ®Ëu v.v... 6
  7. C¸ Tr¾m ®en - Sèng ë tÇng ®¸y - Thøc ¨n : èc, hÕn, cua, chÊt bét nh− b· ®Ëu, kh« dÇu trén víi bét c¸ kh¸c trong ao. C¸ Tr«i: - Sèng ë tÇng ®¸y, tÇng gi÷a - Thøc ¨n: mïn b· h÷u c¬ lµ chÝnh. Ngoµi ra ¨n ph©n h÷u c¬, c¸m, b· ®Ëu vµ thøc ¨n chÊt bét d− thõa ch×m xuèng ®¸y ao. C¸ Tr«i Ên §é - Sèng ë tÇng ®¸y - Thøc ¨n: t¹p ¨n nh− c¸ tr«i ViÖt Nam. 7
  8. C¸ Trª (Gåm c¸c loµi c¸ trª tr¾ng, trª vµng miÒn Nam, c¸ trª vµng miÒn B¾c, c¸ trª Phi) - Sèng ë tÇng ®¸y - Thøc ¨n: Cua, t«m, èc, hÕn, ®éng vËt thèi r÷a. Phô phÈm n«ng nghiÖp vµ c¸c s¶n phÈm d− thõa trong sinh ho¹t gia ®×nh. C¸ Migran - Sèng ë tÇng ®¸y - Thøc ¨n: chÊt h÷u c¬ vôn n¸t, c¸t bïn, rong t¶o, thùc vËt v.v.. 8
  9. PhÇn II: Kü thuËt nu«i c¸ thÞt trong ao I. C¸c ®iÒu kiÖn cÇn thiÕt khi nu«i c¸ 1) Ao 2) C¸ gièng 3) Con ng−êi: CÇn cï lao ®éng, cã kü thuËt 4) Thøc ¨n cho c¸ II. C¸c ®iÒu kiÖn cña mét ao nu«i c¸ tiªu chuÈn 1) Ao nu«i nguån n−íc dÔ dµng trong viÖc cÊp vµ tho¸t n−íc 2) §Êt thÞt hoÆc thÞt pha c¸t ®Ó dÔ gi¶i ®éc n−íc 3) Ao ph¶i quang ®·ng ®Ó tiÖn ®i l¹i ch¨m sãc. 4) Ao h×nh ch÷ nhËt réng 300 ®Õn 500 m2, n−íc s©u 1 - 1.5 m. 5) Cã cèng cÊp vµ tho¸t n−íc d−íi ®Æt so le nhau, ®¸y ao nghiªng vÒ cèng tho¸t n−íc. 9
  10. III. ChuÈn bÞ ao nu«i c¸ 1) Tu bæ vµ tÈy dän ao nu«i c¸ Tu bæ vµ tÈy dän tr−íc khi th¶ c¸ lµ ®iÒu kiÖn b¾t buéc ph¶i lµm a) §èi víi ao míi ®µo ch−a nu«i - DÉn n−íc vµo ao vµi ba lÇn ®Ó röa ao - Bãn 10 - 20 kg v«i cho 100m2 ®Ó diÖt trïng, khö chua - Bãn lãt 50 kg ph©n chuång cho 100 m2 ao. b) §èi víi ao ®· nu«i - Th¸o c¹n n−íc cò ®Ó thu ho¹ch c¸. - VÐt bïn: §Ó lµm s¹ch ®¸y ao, gi¶i phãng khÝ ®éc T¨ng dung tÝch ao (th× nu«i ®−îc nhiÒu c¸ h¬n) ®Ó l¹i ®¸y mét líp kho¶ng 10 - 15 cm lµ ®ñ. NÕu ao Ýt bïn th× chØ cÇn t¸t c¹n n−íc 10
  11. Tr−êng hîp ®¸y ao lµ ®Êt c¸t: - LÊy ®Êt thÞt phñ lªn mÆt ®¸y ao líp dµy 20 cm. Bãn ph©n h÷u c¬ ®Òu kh¾p mÆt ao råi cho n−íc x¨m x¾p vµo ng©m. Bê ao còng cÇn ®¾p thªm ®Êt thÞt ®Ó khái bÞ s¹t lë - San b»ng ®¸y ao Ph¬i n¾ng 7 - 10 ngµy cho ®Õn khi ®¸y ao nøt r¹n ch©n chim. (§èi víi ®Êt chua phÌn: chØ võa se kh« lµ ®−îc ®Ó chèng ''x× phÌn") - Bãn v«i bét cho ®¸y ao. (10 - 15 kg cho 100 m2) nh»m môc ®Ých: - Khö chua - Phßng trõ ®Þch h¹i c¸ nh−: r¾n, Õch, cãc, c¸ d÷, c¸ t¹p.... - Trõ vi khuÈn vµ ký sinh trïng g©y bÖnh cho c¸ - Lµm cho líp bïn ®¸y xèp, tho¸ng khÝ, ®Èy m¹nh qu¸ tr×nh chuyÓn hãa chÊt h÷u c¬ thµnh muèi dinh d−ìng. 11
  12. - Bãn lãt ®¸y ao: B»ng ph©n chuång ®Ó t¨ng nguån thñy sinh ®¸y ao (50 kg cho 100 m2 ®¸y ao.) - Th¸o n−íc vµo ao (Sau khi tÈy ao xong): N−íc lÊy vµo läc qua ®Ëp ch¾n ®Ó ng¨n r¸c vµ c¸c lo¹i c¸ t¹p, c¸ d÷ vµo, møc n−íc läc vµo chØ cÇn 0,5 - 0,7 m s©u Ng©m n−íc ao tõ 5 - 7 ngµy ®Ó n−íc ao ng¶ mµu xanh lôc (nghÜa lµ c¸c loµi thøc ¨n tù nhiªn ®· ph¸t triÓn phong phó) råi míi ®−îc th¶ c¸. Ph¸t quang nh÷ng bôi rËm chung quanh ao: - §Ó ao kh«ng bÞ cím n¾ng - §Ó ®i l¹i dÔ dµng h¬n trong viÖc ch¨m sãc qu¶n lý ao 12
  13. §çi víi ao ®µo míi: Kh«ng nhÊt thiÕt ph¶i tu bæ hµng n¨m. - Söa ch÷a bê ao, lÊp kÝn c¸c hang hèc nÕu cã - Söa ch÷a cèng cÊp vµ tho¸t n−íc IV. ChuÈn bÞ gièng c¸ 1/ ChÊt l−îng con gièng: CÇn cã gièng c¸ tèt b¶o ®¶m c¸c ®iÒu kiÖn sau: - C¸ gièng ph¶i ®Òu con, quy cì tiªu chuÈn dµi 8 - 12 cm. - B¬i léi ho¹t b¸t, kh«ng dÞ h×nh. - V©y vÈy phñ kÝn, kh«ng mÊt nhít, kh«ng x©y x¸t kh«ng bÖnh tËt, - Cã mµu s¾c t−¬i t¾n tù nhiªn. (Ph¶i chó ý kh«ng bÞ lõa do c¸c hiÖn t−îng tiªu cùc ë kh©u giao nhËn.) VËn chuyÓn c¸ vÒ ao nu«i: NÕu kho¶ng c¸ch gÇn cho vµo thïng x« , chËu, hoÆc sät lãt ni l«ng VËn chuyÓn tõ xa ph¶i dïng tói nil«ng vµ b¬m « xy. 13
  14. 2/ LuyÖn c¸: - Môc ®Ých luyÖn c¸: §Ó cho c¸ quen víi m«i tr−êng chËt chéi tr−íc khi vËn chuyÓn ®i xa. - C¸ch luyÖn: S¸ng sím hoÆc chiÒu dïng l−íi kÐo dån l¹i trong vßng tõ 15 ®Õn 20. Råi bu«ng ra, mçi ngµy 2 lÇn, lµm liÒn trong 3 ®Õn 4 ngµy 3/ Ðp c¸ tr−íc khi vËn chuyÓn: Môc ®Ých: §Ó cho c¸ ®−îc luyÖn quen víi ®iÒu kiÖn chËt chéi, chÞu ®−îc ng−ìng « xy thÊp (th−êng c¸ gièng ®−îc luyÖn tr−íc khi chuyÓn ®i xa). Dï vËn chuyÓn b»ng c¸ch nµo, c¸ còng ph¶i ®−îc Ðp kü tr−íc khi vËn chuyÓn. C¸ch Ðp c¸: Nhèt c¸ gièng vµo mét c¸i lång b»ng l−íi ni l«ng (gäi lµ giai) víi mËt ®é 1,200 con/m3 n−íc ®Æt trong n−íc s¹ch cã dßng n−íc s¹ch ch¶y nhÑ liªn tôc. 4/ Th¶ c¸ gièng: Tr−íc khi th¶ c¸ gièng cÇn t¾m n−íc tiÖt trïng phßng bÖnh cho c¸ Thao t¸c th¶ c¸ cÇn nhÑ nhµng ®Ó c¸ quen dÇn víi n−íc ao Kh«ng ®øng trªn bê vøt c¸ xuèng ao ®Ó c¸ khái bÞ cho¸ng. 14
  15. V. C¸ch cho c¸ ¨n 1) Cho ¨n theo 4 tiªu chuÈn quy ®Þnh: §Þnh l−îng: Môc ®Ých kh«ng ®Ó thiÕu thøc ¨n lµm c¸ chËm lín vµ còng kh«ng ®Ó thõa thøc ¨n g©y l·ng phÝ, « nhiÔm m«i tr−êng n−íc ao. §Þnh chÊt: Phèi hîp c¸c thµnh phÇn thøc ¨n §¹m - L©n - Ka li (NPK), thøc ¨n th« vµ thøc ¨n tinh bét. §Þnh thêi gian: §Ó c¸ dÔ t×m måi, t×m nhanh h¬n. ¨n ®−îc hÕt thøc ¨n h¬n Cho c¸ thøc ¨n xanh vµo buæi chiÒu. Cho c¸ ¨n thøc ¨n tinh vµo buæi s¸ng §Þnh ®Þa ®iÓm: §Ó c¸ dÔ t×m måi, t×m nhanh h¬n. ¨n ®−îc hÕt thøc ¨n h¬n 15
  16. 2) Cho ¨n b»ng khung tre næi: ®Ó thøc ¨n xanh: (Cø 100 m2 ao th× lµm 1m2 khung tre). - Th¶ cá rau, bÌo vµo khung tre næi cè ®Þnh ®Ó c¸ ¨n tËp trung, dÔ lµm vÖ sinh vµ vít b· cò thõa. - Khung tre cho c¸ ¨n cÇn ®Æt c¸ch bê ao 1 - 2 m. - Tr−íc khi cho ¨n thøc ¨n míi ph¶i vít thøc ¨n cò thõa lªn bê råi cho thøc ¨n míi vµo khung. 3) Cho ¨n b»ng giµn m¸ng: (®èi víi thøc ¨n tinh) Giµn chØ c¸ch ®¸y ao kho¶ng 50 cm c¸ch bê 1 mÐt. Cø 100 m2 ao cÇn 1 m2 giµn. Khi cho c¸ ¨n, thøc ¨n tinh ph¶i nhµo n−íc cho dÎo, viªn thµnh viªn cho vµo giµn ch×m vµo trong giµn ®Ó tiÖn theo dâi xem møc thøc ¨n cho c¸ ngµy h«m tr−íc thõa hay thiÕu vµ lµm vÖ sinh giµn cho tiÖn. M¸ng th−êng xuyªn ®−îc vÖ sinh s¹ch sÏ vµ ®Ó cè ®Þnh. 16
  17. VI. Bèn c«ng thøc nu«i c¸: Tû lÖ nu«i ghÐp theo c«ng thøc Mét ao kh«ng thuËn tiÖn cho viÖc nu«i mÌ, tr«i, tr¾m, chÐp: Nªn c¶i t¹o l¹i nu«i trª phi lai hoÆc nu«i Õch, l−¬n. 17
  18. VII. Th¨m ao hµng ngµy Môc ®Ých cña th¨m hµng ngµy: - §Ó kiÓm tra bê ao, ®¨ng cèng ®Ó kÞp thêi tu bæ khi háng, nhÊt lµ vµo mïa m−a lò, møc n−íc ao §Æc biÖt vµo nh÷ng th¸ng chuyÓn mïa vµ chuyÓn trêi: - Theo dâi mµu n−íc ao, ®Ó kÞp thêi ®iÒu chØnh l−îng thøc ¨n. - CÇn th−êng xuyªn quan s¸t t×nh tr¹ng c¸: C¸ gÇy yÕu lµ c¸ ®ãi. CÇn t¨ng l−îng thøc ¨n vµ ph©n bãn trong ngµy. - C¸ b¬i yÕu, t¶n m¹n, dùa s¸t vµo bê lµ c¸ yÕu, bÞ bÖnh. CÇn kiÓm tra kü t×m nguyªn nh©n g©y bÖnh. NÕu c¸ m¾c bÖnh cÇn thay n−íc ao vµ ch÷a bÖnh cho c¸ b»ng thuèc. - C¸ næi ®Çu l©u, lê ®ê, t¶n m¹n lµ c¸ thiÕu « xy trÇm träng. CÇn cÊp n−íc cho ao ®Õn khi c¸ trë l¹i ho¹t ®éng b×nh th−êng hoÆc chuyÓn nhanh c¸ sang ao cã n−íc míi s¹ch. Thêi gian th¨m ao: nªn th¨m vµo buæi s¸ng 18
  19. VIII. Thu ho¹ch c¸ Nªn 6 th¸ng ®¸nh tØa thµ bï vµ thu ho¹ch vµo nh÷ng ngµy cuèi n¨m. Môc ®Ých ®¸nh tØa th¶ bï lµ thu ho¹ch nh÷ng con ®· ®ñ lín. IX. Phßng vµ ch÷a bÖnh cho c¸ T×m hiÓu nguyªn nh©n c¸ cã bÖnh. - Do m«i tr−êng: NhiÖt ®é , ®é pH, hµm l−îng « xy kh«ng thÝch hîp. - ChÕ ®é ch¨m sãc kh«ng ®¶m b¶o: MËt ®é, chÕ ®é ¨n, ®¸nh b¾t kh«ng phï hîp. - Do c¸c sinh vËt trong n−íc g©y bÖnh hoÆc do bÞ thiÕu vitamin vµ l©y lan bÖnh tõ c¸ kh¸c sang... 1/ Phßng bÖnh cho c¸: §èi víi c¸, viÖc ch÷a bÖnh rÊt khã kh¨n nªn cÇn phßng bÖnh lµ chÝnh. Ao nu«i c¸: §óng tiªu chuÈn kü thuËt. Tr−íc khi nu«i c¸, cÇn tÈy dän ao b»ng v«i bét, n−íc ao cÇn b¶o ®¶m tÝnh chÊt lý, hãa, sinh vËt häc. Nguån n−íc ao ph¶i s¹ch, kh«ng « nhiÔm vµ kh«ng cã mÇm bÖnh. Ao b¶o ®¶m ®é s©u, cã hÖ thèng cÊp tho¸t n−íc tiÖn lîi. T¾m cho c¸ tr−íc khi th¶ c¸ gièng vµo ao nu«i. T¾m bµng dung dÞch muèi ¨n (NaCl) hoÆc b»ng thuèc tÝm ®Ó phßng bÖnh cho c¸. Nång ®é muèi cÇn dïng tõ 2% - 3% ( 2 - 3 kg muèi hßa tan víi 100 lÝt n−íc). T¾m trong vßng 5 - 10 phót. NÕu dïng thuèc tÝm nång ®é lµ 1/50.000 ®Õn 1/100.000 (tøc lµ l gram thuèc tÝm pha víi 50 ®Õn 100 lÝt n−íc). * C¸ch t¾m: ng©m c¶ v¹t c¸ cho vµo dông cô ®· pha s½n dung dÞch trong thêi gian quy ®Þnh. Lo¹i bá c¸ yÕu, sau khi ®· t¾m cho c¸ xong råi míi th¶ Nu«i c¸ theo ®óng quy tr×nh kü thuËt: - Ao c¸ ®−îc chuÈn bÞ nu«i tèt. MËt ®é c¸ th¶ võa ph¶i. - Cho c¸ ¨n ®Çy ®ñ theo 4 ®Þnh. - Qu¶n lý ch¨m sãc c¸ trong ao th−êng xuyªn. 19
  20. - Trõ ®éc thøc ¨n vµ n¬i c¸ ®Õn ¨n. 2/ C¸ch ph¸t hiÖn bÖnh c¸: - Khi ph¸t hiÖn c¸ cã thÓ bÞ bÖnh (c¸ bÞ bÖnh th−êng b¬i léi chËm, lê ®ê trªn mÆt ao hay róc vµo bê ao) - B¾t mét sè con lªn ®Ó kiÓm tra, quan s¸t mÆt ngoµi th©n c¸ dïng kÝnh lóp (quan s¸t kü tõ ®Çu, måm, m¾t, th©n, v©y, vÈy c¸ xem cã hiÖn t−îng bÖnh lý g× kh«ng) - Quan s¸t mang c¸ - Quan s¸t néi t¹ng (mæ c¸ ra ®Ó quan s¸t) 20

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

Đồng bộ tài khoản