Kỹ thuật nuôi tằm

Chia sẻ: Meo Meo | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:10

1
507
lượt xem
102
download

Kỹ thuật nuôi tằm

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Tham khảo tài liệu 'kỹ thuật nuôi tằm', nông - lâm - ngư, nông nghiệp phục vụ nhu cầu học tập, nghiên cứu và làm việc hiệu quả

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Kỹ thuật nuôi tằm

  1. Sæ tay ChuyÓn giao c«ng nghÖ phôc vô ph¸t triÓn n«ng th«n miÒn nói Kü thuËt nu«i t»m I. Gièng t»m: I.1. T»m l−ìng hÖ: ë n−íc ta tuy khÝ hËu nãng vµ Èm nh−ng t»m l−ìng hÖ cã thÓ nu«i ë tÊt c¶ c¸c mïa trong n¨m (tõ th¸ng 2 ®Õn th¸ng 11). Gièng t»m L−ìng Qu¶ng sè 2 lµ gièng t»m Trung Quèc cã chÊt l−îng tèt, kÐn mµu tr¾ng cã thÓ −¬m t¬ ®¹t tiªu chuÈn cÊp cao. Ký hiÖu 9 x 7 hoÆc 7 x 9 (th−êng gäi lµ ®Çu 9 hay ®Çu 7). Cã thÓ nu«i quanh n¨m. N¨ng suÊt 10 – 12 kg kÐn/ vßng. I.2. T»m vµng lai: Nh÷ng n¬i kh«ng cã ®iÒu kiÖn nu«i t»m L−ìng hÖ th× nu«i t»m vµng lai (con lai cña tæ hîp t»m vµng lai víi t»m Trung Quèc). Ký hiÖu KV x TQ, nu«i trong vô HÌ. N¨ng suÊt 7 – 10 kg kÐn/ vßng. I.3. T»m kÐn vµng: Mét sè Ýt vïng, chñ yÕu lµ ë vïng nói cßn nu«i t»m kÐn vµng trong vô HÌ nh−ng n¨ng suÊt thÊp chØ cã thÓ −¬m t¬ cÊp thÊp nªn gi¸ kÐn h¹. II. VËn chuyÓn vµ Êp trøng t»m: - Mïa HÌ n¾ng, nãng nªn vËn chuyÓn trøng t»m vµo s¸ng sím hoÆc chiÒu tèi. - Trøng ®−îc Êp trong nhµ ë ®iÒu kiÖn tù nhiªn. NhiÖt ®é thÝch hîp nhÊt 25 – 260C, ®é Èm 75 – 80%, nÕu khÝ hËu kh« ph¶i t¨ng Èm b»ng c¸ch phñ kh¨n Èm trªn dông cô ®Ëy trøng, ¸nh s¸ng tù nhiªn: ngµy s¸ng, ®ªm tèi. Kh«ng ®Ó trøng gÇn dông cô ph¸t nhiÖt nh−: Ti vi, bãng ®Ìn, biÕn ¸p ®iÖn... sÏ lµm ung vµ chÕt trøng. Sau khi ®−îc xö lý 10 – 11 ngµy, trøng t»m sÏ në ( Mïa HÌ kho¶ng 8 – 9 ngµy, mïa Xu©n kho¶ng 11 – 12 ngµy). Trøng chuyÓn mµu gäi lµ trøng ghim, dïng giÊy gãi l¹i ®Ó tèi vµ sau 1 ngµy trøng në ®Òu, tËp trung. Trøng t»m kh«ng ®−îc gãi sÏ në kÐo dµi trong 2 – 3 ngµy. Trung t©m Nghiªn cøu vµ Ph¸t triÓn Vïng 1
  2. Sæ tay ChuyÓn giao c«ng nghÖ phôc vô ph¸t triÓn n«ng th«n miÒn nói III. Thêi vô nu«i t»m: - T»m vô Xu©n: Tõ th¸ng 2 ®Õn th¸ng 5. - T»m vô HÌ: Tõ th¸ng 6 ®Õn th¸ng 8. - T»m vô Thu: Tõ th¸ng 9 ®Õn th¸ng 11. T»m vô Xu©n cÇn ph¶i t¨ng nhiÖt cho t»m con vµ chèng Èm khi cã m−a xu©n. T»m vô HÌ cÇn gi¶m nhiÖt, buång t»m ph¶i th«ng tho¸ng, nÕu cã ®iÒu kiÖn th× g¾n qu¹t th«ng giã, r¾c v«i lªn nong vµ ch©n ®òi ®Ó hót Èm. Vô Thu n¨ng suÊt l¸ d©u thÊp nu«i t»m ph¶i lo ®ñ l¸ d©u cã vÊt v¶ h¬n nh−ng chÊt l−îng kÐn t»m vô Thu rÊt tèt. IV. ChuÈn bÞ nhµ vµ dông cô nu«i t»m: IV. 1 Nhµ nu«i t»m (buång t»m): Nhµ nu«i t»m cÇn kÝn khi ®ãng cöa, tho¸ng khi më cöa, cã thÓ ®iÒu chØnh ®ãng më nhanh, tr¸nh ¶nh h−ëng do t¸c ®éng m¹nh cña m«i tr−êng nh−: giã T©y, giã §«ng B¾c, gi«ng b·o ®ét ngét, khãi than cñi, mïi « nhiÔm cña ph©n gia sóc. Tèt nhÊt nªn cã buång t»m riªng, tiÖn cho viÖc xö lý s¸t trïng. DiÖn tÝch buång nu«i theo quy m« cña s¶n xuÊt nh−ng tèi thiÓu còng ph¶i cã 10 – 15m2. IV.2 Dông cô nu«i t»m: CÇn cã tõ 1 – 2 ®òi, 10 – 12 chiÕc nÊc thang vµ 15 – 20 c¸i nong cã ®−êng kÝnh 1,2m. T»m con nu«i trong hép (45cm x 75 – 80cm x 10cm) cã ni l«ng ®Ó ®Ëy t»m con. Trong buång t»m cÇn ®Æt «n, Èm kÕ. C¸c dông cô kh¸c cÇn ph¶i cã nh−: dao, thít, sät h¸i d©u, thïng b¶o qu¶n l¸ d©u, l−íi thay ph©n, thuèc phßng bÖnh t»m... V. S¸t trïng buång vµ dông cô nu«i t»m: T¹o cho buång t»m v« trïng lµ ®iÒu kiÖn tiªn quyÕt ®èi víi ng−êi nu«i t»m. Sau mçi løa t»m, dông cô vµ buång nu«i ph¶i ®−îc s¸t trïng ®Ó t»m kh«ng bÞ nhiÔm bÖnh. Thuèc s¸t trïng phæ biÕn lµ Clorua v«i 2% ®Ó tÈy uÕ. Cã thÓ dïng thuèc “Thiªn t¬ sè 1” cña Trung Quèc pha gãi 100gram víi 20 lÝt n−íc, phun hoÆc t−íi lªn nÒn nhµ ®Ó c¸c dông cô nu«i t»m, gi÷ Èm sau 1 giê råi ph¬i kh« dïng ®−îc ngay. Trung t©m Nghiªn cøu vµ Ph¸t triÓn Vïng 2
  3. Sæ tay ChuyÓn giao c«ng nghÖ phôc vô ph¸t triÓn n«ng th«n miÒn nói Buång t»m riªng biÖt víi nhµ ë vµ t−¬ng ®èi kÝn th× dïng phoãc – m«n x«ng h¬i sÏ triÖt ®Ó h¬n. Buång t»m réng 10 – 15m2 dïng 0,5 – 0,7 lÝt pha víi 15 – 20 lÝt n−íc phun hoÆc t−íi lªn dông cô nu«i t»m, ®Æt 1 bÕp than nhá trong buång t»m ®Ó t¨ng nhiÖt, ®ãng kÝn cöa kho¶ng 5 – 10 giê, sau ®ã më cöa buång vµ cã thÓ ®−a t»m vµo nu«i. VI. B¨ng t»m: Trøng ®Õn ngµy në më giÊy gãi ®Ó trøng lé ra ngoµi tiÕp xóc víi ¸nh s¸ng tù nhiªn sÏ kÝch thÝch trøng në sím, ®Òu, tËp trung vµo 7 – 8 giê s¸ng vµ b¨ng vµo 9 – 10 giê. C¸ch b¨ng t»m cña 2 lo¹i h×nh trøng t»m nh− sau: - B¨ng t»m trøng dÝnh: R¾c l¸ d©u ®· th¸i thµnh sîi lªn tê giÊy trøng, t»m bß lªn l¸ d©u, quÐt t»m sang nong kh¸c vµ bá giÊy trøng ra. NÕu trøng në ch−a hÕt, gãi l¹i ®Ó ngµy sau b¨ng tiÕp. - B¨ng t»m trøng rêi ®ãng theo hép: §æ trøng ra giÊy, ®Æt lªn nong r¶i ®Òu, trøng ®−îc ¸nh s¸ng kÝch thÝch në. Dïng l−íi ®Æt lªn trøng ®· r¶i vµ r¾c l¸ d©u th¸i sîi nhá lªn l−íi. T»m con míi në sÏ bß lªn l−íi vµ l¸ d©u th× nhÊc l−íi ®Ó chuyÓn t»m sang nong kh¸c. Trøng në ch−a hÕt, gãi l¹i ®Ó h«m sau cho në ®ît 2. - Trøng th−êng në tËp trung trong 1 – 2 ngµy, nh−ng còng cã thÓ kÐo dµi tíi 3 ngµy: ngµy ®Çu në bãi vµi con, ngµy thø 2 në 60 – 65%, ngµy thø 3 në 30 – 35% sè trøng. Trong ®iÒu kiÖn ®é Èm kh«ng ®ñ, kh« vµ nãng hoÆc trøng ®Ó qu¸ dÇy th× dÔ bÞ në chËm. VII. Nu«i t»m con: Giai ®o¹n t»m con kÐo dµi tõ tuæi 1 ®Õn tuæi 3, t»m cÇn cã thøc ¨n, nhiÖt ®é, ®é Èm thÝch hîp ®Ó hoµn thiÖn c¬ thÓ b−íc sang giai ®o¹n t»m lín. Thøc ¨n lµ nh÷ng l¸ d©u non mÒm vµ giÇu hµm l−îng ®¹m. NhiÖt ®é vµ ®é Èm nh− sau: Yªu cÇu Tuæi 1 Tuæi 2 Tuæi 3 NhiÖt ®é 0C 27 27 26 Èm ®é % 80 - 90 85 80 Trung t©m Nghiªn cøu vµ Ph¸t triÓn Vïng 3
  4. Sæ tay ChuyÓn giao c«ng nghÖ phôc vô ph¸t triÓn n«ng th«n miÒn nói VII.1. L¸ d©u cho t»m con: Yªu cÇu l¸ d©u ph¶i mÒm, ®ñ n−íc, giµu ®¹m. - Dïng kh¨n Èm phñ lªn l¸ d©u trong thêi gian b¶o qu¶n ®Ó l¸ d©u ®−îc t−¬i. - L−îng l¸ d©u cho t»m ¨n trong giai ®o¹n nµy dùa theo ®Þnh møc: 1kg kÐn cÇn 20kg l¸ d©u th× t»m con cÇn 1,5 – 2kg l¸ d©u. VII. 2 Th¸i l¸ d©u vµ cho t»m ¨n: L¸ d©u th−êng ®−îc th¸i thµnh sîi nhá hoÆc th¸i vu«ng sÏ l©u hÐo h¬n. NÕu th¸i vu«ng kÝch th−íc cña l¸ d©u phï hîp víi tuæi cña t»m. KÝch th−íc l¸ d©u (cm) Tuæi t»m §Çu tuæi Gi÷a tuæi ChuÈn bÞ ngñ cuèi tuÇn 1 0,5 2,0 1,0 2 2,0 4,0 1,5 3 4,0 l¸ c¾t 4 2,0 Cho t»m ¨n 1 ngµy 5 b÷a (cã ®Ëy ni l«ng). NÕu kh«ng ®Ëy nil«ng 1 ngµy cho ¨n 7 – 8 b÷a. VII.3. Thay ph©n: - Tuæi 1: Thay ph©n 1 lÇn/ngµy - Tuæi 2: Thay 2 lÇn/ngµy sau khi t»m ngñ dËy cho ¨n vµ tr−íc khi t»m ngñ. - Tuæi 3: Thay 1 lÇn/ngµy. VII.4. T»m ngñ: T»m ngõng ¨n l¸ d©u, m×nh vµng vµ bãng lµ t»m −¬m ngñ. Lóc nµy ngõng cho t»m ¨n ®Ó m« t»m máng, t»m ngñ 24 giê, tr¸nh mäi t¸c ®éng c¬ giíi ®Ó t»m lét x¸c dÔ dµng. Khi t»m dËy ®Òu cho t»m ¨n trë l¹i. T»m míi dËy cho ¨n l¸ d©u ngon trong 1 – 2 b÷a ®Ó t»m ph¸t dôc tèt. Trung t©m Nghiªn cøu vµ Ph¸t triÓn Vïng 4
  5. Sæ tay ChuyÓn giao c«ng nghÖ phôc vô ph¸t triÓn n«ng th«n miÒn nói VIII. Nu«i t»m lín: - T»m lín tuæi 4 vµ tuæi 5 ¨n tíi 85% l−îng l¸ d©u cho 1 vßng ®êi cña t»m, ®Æc biÖt t»m ¨n rçi tuæi 5 yªu cÇu nhiÖt ®é, Èm ®é thÊp h¬n t»m con. ¤n, Èm ®é lµ 23 – 250C vµ 70 – 75% cô thÓ nh− sau: Yªu cÇu Tuæi 4 Tuæi 5 NhiÖt ®é (0C) 24 – 25 23 – 24 Èm ®é ( %) 75 70 - Buång t»m cÇn tho¸ng vµ th«ng giã. - Tr¸nh ¸nh s¸ng trùc x¹ ®Õn buång t»m hoÆc bÞ ¶nh h−ëng trùc tiÕp cña s©n g¹ch, nÒn xi m¨ng cã søc nãng gay g¾t. Trong tr−êng hîp ®ã ph¶i cã biÖn ph¸p che ch¾n. Buång t»m kh«ng nªn ®Ó qu¸ tèi. - Cho t»m ¨n b»ng l¸ d©u ®· thµnh thôc, kh«ng qu¸ giµ, kh«ng bÞ bÈn, kh«ng bÞ hÐo. VIII.1. Cho t»m ¨n: Kh«ng nªn cho t»m ¨n l¸ d©u qu¸ non hoÆc l¸ d©u −ít, cã thÓ cho t»m ¨n c¶ l¸ hoÆc c¶ l¸ d©u cßn ®Ýnh trªn cµnh nh−ng t»m míi ngñ dËy cßn yÕu th× nªn b¨m l¸ d©u cho t»m ¨n. - T»m lín ¨n nhiÒu b÷a h¬n t»m con. Nªn r¶i máng l¸ d©u cho t»m ¨n nhiÒu b÷a h¬n r¶i l¸ d©u dµy, t»m ¨n Ýt b÷a. Ban ngµy cho t»m ¨n 3 – 4 b÷a. Ban ®ªm cho t»m ¨n 3 b÷a vµo lóc 8 giê tèi, 11 giê ®ªm, 5 giê s¸ng. Nh÷ng ngµy n¾ng nãng cho t»m ¨n th−a h¬n so víi nh÷ng ngµy thêi tiÕt b×nh th−êng. - NÕu t»m bÞ bÖnh th× cã thÓ phun thuèc trõ bÖnh theo h−íng dÉn vµo l¸ d©u, sau khi l¸ ®· kh« thuèc th× cho t»m ¨n. VIII.2. Thay ph©n, sang t»m. - Mçi ngµy thay ph©n 1 lÇn vµo lóc sau b÷a ¨n 5 giê s¸ng, kÕt hîp san t»m, më réng diÖn tÝch nu«i t»m, kh«ng ®Ó mËt ®é t»m qu¸ dµy. - Dïng l−íi thay ph©n sÏ gi¶m ®−îc nhiÒu c«ng lao ®éng. Cã thÓ dïng ni l«ng máng cã ®ôc lç thay cho l−íi võa rÎ tiÒn. Phñ tÊm ni l«ng ®· ®ôc lç lªn mÆt nong råi r¾c l¸ d©u lªn trªn, khi t»m ®· lªn trªn mÆt l¸ d©u th× nhÊc tÊm ni l«ng ra ®Ó sang nong. Trung t©m Nghiªn cøu vµ Ph¸t triÓn Vïng 5
  6. Sæ tay ChuyÓn giao c«ng nghÖ phôc vô ph¸t triÓn n«ng th«n miÒn nói VIII.3. T»m ngñ 4, dËy 5: Thêi gian t»m lín ngñ dµi h¬n t»m con. NhiÖt ®é tèt nhÊt ë buång t»m lµ 250C, Èm ®é 70 – 75%. NÕu Èm ®é thÊp, t»m lét x¸c khã kh¨n th× ph¶i t¨ng ®é Èm cho buång t»m. T»m lai 7 x 9 (®Çu 7) khi gÆp ®iÒu kiÖn kh«, lét x¸c sÏ khã, nhiÒu khi t»m chØ lét ®−îc nöa x¸c råi bÞ chÕt. IX. T»m chÝn lªn nÐ: T»m tuæi 5 ¨n l¸ d©u 6 – 7 ngµy sÏ ®Éy søc vµ chÝn. T»m ngõng ¨n d©u, m×nh trong, ®Çu ngöng cao t×m chç lµm kÐn, cÇn b¾t vµ bá vµo nÐ kÞp thêi, b¾t t»m muén sÏ bÞ v−¬ng mÊt t¬. T»m th−êng chÝn vµo ban ngµy, lóc gÇn ch−a vµ chÝn 1 – 2 ngµy míi hÕt. Cã thÓ dïng thuèc cho t»m chÝn ®Òu nh−ng ph¶i ®óng thuèc, ®óng c¸ch, ®óng thêi ®iÓm. Ngµy t»m ®· chÝn bãi 5%, ngµy h«m sau chÝn ré cho t»m ¨n l¸ d©u d−îc phun thuèc chÝn ®Òu 2 b÷a/ngµy vµo lóc 10 giê ®ªm vµ 4 – 5 giê s¸ng t»m sÏ chÝn hÕt ngµy h«m sau, tiÖn cho viÖc b¸n kÐn vµ vÖ sinh buång t»m. LiÒu l−îng thuèc chÝn ®Òu sö dông nh− sau: 1 èng thuèc pha víi 1,5 ®Õn 2 lÝt n−íc ®Ó phun cho 12 ®Õn 15kg l¸ d©u. C¨n cø vµo l¸ d©u cÇn cho t»m ¨n ®Ó chuÈn bÞ sè thuèc cÇn thiÕt. Dïng thuèc ngoµi t¸c dông chÝn ®Òu cßn gióp t»m vµo kÐn nhanh vµ gi¶m ®−îc 60% l−îng t»m ®øng nÐ. Chó ý kh«ng dïng thuèc chÝn sím trõ tr−êng hîp qu¸ nhiÒu l¸ d©u kh«ng cßn nguån cung cÊp. Dïng thuèc chÝn sím, liÒu cao sÏ lµm gi¶m n¨ng suÊt vµ chÊt l−îng kÐn t»m. - ë n«ng th«n lµm nÐ r¬m rÊt phæ biÕn. KÝch th−íc nÐ 1,2 x 1,8m, bá 4kg t»m, 2kg kÐn lµ võa. X. Trë löa: - ë n−íc ta cã ®é Èm cao, nÕu ®Ó t»m nh¶ t¬ tù nhiªn, t¬ bÞ vãn côc, khi −¬m t¬ hay bÞ ®øt gäi lµ tû lÖ lªn t¬ thÊp, kÐn b¸n sÏ bÞ thÊp gi¸. V× vËy cÇn ph¶i trë löa hay lµ “ oi kÐn”. Vô Xu©n nhiÖt ®é thÊp, Èm ®é cao nªn oi kÐn thuËn lîi. Vô HÌ nhiÖt ®é cao nªn viÖc oi kÐn dÔ lµm t¨ng 1 – 20C. NhiÖt ®é t¨ng sÏ lµm Èm ®é gi¶m nh−ng t»m vÉn nh¶ t¬ tèt vµ tû lÖ t¬ cao. V× vËy c¶ Trung t©m Nghiªn cøu vµ Ph¸t triÓn Vïng 6
  7. Sæ tay ChuyÓn giao c«ng nghÖ phôc vô ph¸t triÓn n«ng th«n miÒn nói t»m ®a hÖ vµ t»m l−ìng hÖ gièng míi ®Òu ph¶i trë löa: T»m ®a hÖ trë löa 1 ®ªm, t»m l−ìng hÖ trë löa 2 ®ªm. Buång t»m 10 – 15m2 ®Æt 1 lß than tæ ong vµo ban ®ªm, buång t»m réng h¬n ®Æt 2 lß than. Chó ý kh«ng ®Ó lß than s¸t nÐ t»m bÞ nãng qu¸ sÏ kh«ng lµm kÐn ®−îc. XI. Gì kÐn: Sau 3 ngµy bá nÐ, t»m nh¶ hÕt t¬ vµ ho¸ nhéng, cã thÓ gì kÐn ®Ó b¸n, gì kÐn sím, t»m ch−a ho¸ nhéng sÏ mÊt t¬, t»m chÕt g©y khã kh¨n cho viÖc −¬m t¬. V× vËy chØ gì kÐn khi t»m ho¸ nhéng, ®¶m b¶o chÊt l−îng kÐn vµ n¨ng suÊt. Th−êng kÐn ®−îc b¸n sau 4 – 5 ngµy t»m chÝn. XII. Phßng trõ bÖnh t»m: XII.1. BÖnh t»m: XII.1.1. BÖnh t»m do virus: T»m bÞ bÖnh do virus ®æi mÇu vµng c¶ th©n hay phÇn ®u«i, t»m cßi cäc, ph¸t dôc kh«ng ®Òu ngay tõ tuæi 2 – 3. T»m ¨n yÕu, cuèi tuæi trong nh− chÝn, gê ®èt cao, ë giai ®o¹n lín kh«ng lµm kÐn ®−îc. NÕu xÐ t»m ®Ó quan s¸t sÏ thÊy ruét vµ tuyÕn t¬ bÞ vµng. BÞ bÖnh nÆng cã ®Õn 70% sè t»m ph¶i ®æ ®i. - Nguyªn nh©n do virus g©y ra, chóng cã s½n trong c¬ thÓ con t»m vµ ngoµi m«i tr−êng. §iÒu kiÖn ph¸t sinh: Khi thêi tiÕt thay ®æi ®ét ngét, c¬n d«ng, giã mïa, n¾ng giã t©y... t¹o ®iÒu kiÖn cho virus cã s½n trong c¬ thÓ ho¹t ho¸ cho ®Õn khi ®¹t tíi ®é ®éc nhÊt ®Þnh sÏ g©y h¹i cho t»m. M«i tr−êng kh«ng s¹ch sÏ, l¸ d©u bÞ «i bÖnh qua l¸ d©u t»m ¨n ph¶i sÏ m¾c bÖnh. - C¸ch phßng trÞ: Lµm vÖ sinh, s¸t trïng buång t»m, ®ãng më cöa buång t»m kÞp thêi khi thêi tiÕt thay ®æi ®ét ngét. Cho t»m ¨n thuèc phßng bÖnh ®Ó øc chÕ virus ph¸t sinh. Dïng thuèc Lôc mª tè, thuèc kh¸ng khuÈn, thuèc kh¸ng khuÈn ®a n¨ng. XII.1.2. BÖnh do vi khuÈn: BÖnh h¹i t»m do vi khuÈn hay cßn gäi lµ bÖnh bñng g©y t¸c h¹i kh«ng kÐm bÖnh do virus g©y ra. BÖnh ph¸t sinh m¹nh trong mïa hÌ khi nhiÖt ®é, Èm ®é ®Òu cao, ®iÒu kiÖn vÖ sinh buång t»m vµ dông cô kÐm. BÖnh cã thÓ g©y chÕt hµng lo¹t, thêi gian g©y bÖnh nhanh. Trung t©m Nghiªn cøu vµ Ph¸t triÓn Vïng 7
  8. Sæ tay ChuyÓn giao c«ng nghÖ phôc vô ph¸t triÓn n«ng th«n miÒn nói - C¸ch nhËn biÕt: BÖnh do vi khuÈn cã 3 lo¹i: Bñng ®−êng ruét; bñng m¸u; chÕt ®en. + Bñng ®−êng ruét lµm t»m yÕu, t»m vµng s¸ng trong nh− chÝn. + Bñng m¸u, chÕt ®en ®Çu, ngùc vµ toµn th©n, cuèi còng h¬i tÝm ®á. + Lo¹i t»m chÕt n©u ®en cøng h¬n lo¹i bñng m¸u. - C¸ch phßng trÞ: S¸t trïng, lµm vÖ sinh dông cô vµ buång t»m. Ng¨n chÆn nguån bÖnh bªn ngoµi vµo buång t»m th«ng qua con trïng vµ muçi. Sö dông thuèc chèng bÖnh bñng ®−êng ruét Lôc mª tè. BÖnh bñng m¸u vµ chÕt ®en dïng thuèc Hång mª tè. Ch¨m sãc t»m cÈn thËn, cho t»m ¨n l¸ d©u ngon, kh«ng cho ¨n l¸ d©u «i. Hµng ngµy ph¶i ®iÒu chØnh cöa buång t»m ®Ó thay ®æi kh«ng khÝ. XII.1.3. BÖnh do nÊm (bÖnh t»m v«i): BÖnh do nÊm g©y nªn th−êng gäi lµ bÖnh t»m v«i, g©y h¹i trong ph¹m vi nhÊt ®Þnh. ë miÒn B¾c bÖnh t»m v«i th−êng ph¸t sinh tõ th¸ng 5 ®Õn th¸ng 8 trong mïa HÌ thêi tiÕt thay ®æi thÊt th−êng. - C¸ch nhËn biÕt: T»m v«i do nÊm ký sinh trªn da t»m, lóc ®Çu tr«ng gièng nh− giät dÇu, sau ph¸t triÓn réng. NÕu gÆp «n, Èm ®é thÝch hîp, sau 8 – 10 giê nÊm lan kh¾p c¬ thÓ. NÕu nhËn biÕt sím gäi lµ t»m bãng. T»m bãng sÏ bÞ chÕt hµng lo¹t ë tuæi 2 vµ 3. NÕu nhiÔm bÖnh ë giai ®o¹n t»m lín tuæi 4 – 5 t»m chÕt ngay trªn nong, cøng ®Çu vµ nÊm tr¾ng mäc lªn nªn gäi lµ t»m v«i. Ngoµi t»m v«i tr¾ng cßn cã t»m v«i xanh, t»m v«i vµng. - C¸ch phßng trÞ: S¸t trïng dông cô vµ buång t»m. Tiªu diÖt c«n trïng mang nguån bÖnh trªn l¸ d©u. R¾c thuèc bét pha s½n 1 – 3% clorua v«i s¸t trïng m×nh t»m. Dïng Kh¾c lôc tè, Kh¾c c−¬ng tè do Trung Quèc ®Ó phßng trÞ cho t»m. XII.1.4. NhÆng h¹i t»m: NhÆng g©y h¹i chiÕm 30% tæng sè t»m bÞ h¹i. NhÆng ®Î trøng lªn m×nh t»m. Khi dßi dÇy søc chui ra ho¸ nhéng lµm chÕt t»m, nÕu bÞ h¹i giai ®o¹n kÐn lµm cho kÐn thñng ®Çu kh«ng −¬m t¬ ®−îc. - C¸ch phßng trÞ: Che mµnh ng¨n kh«ng cho nhÆng vµo buång t»m. Dïng thuèc chuyªn trõ nhÆng cña Trung Quèc: 1 èng 2ml pha 0,6 lÝt n−íc Trung t©m Nghiªn cøu vµ Ph¸t triÓn Vïng 8
  9. Sæ tay ChuyÓn giao c«ng nghÖ phôc vô ph¸t triÓn n«ng th«n miÒn nói phun trùc tiÕp lªn mµnh vµo c¸c ngµy thø 2, 4, 6 ë t»m tuæi 5 phun vµo c¸c buæi chiÒu sÏ lµm trøng rông kh«ng në thµnh dßi ®−îc. XII.2. Giíi thiÖu 1 sè thuèc trÞ bÖnh cho t»m: XII.2.1. Lôc mª tè: Lôc mª tè lµ lo¹i thuèc chèng bÖnh bñng ®−êng ruét. Thuèc ®ãng hép 10 èng, mçi èng 2ml n−íc mÇu tr¾ng pha víi 0,5 lÝt n−íc phun cho 5 – 7 l¸ d©u cho t»m ¨n tõ tuæi 2 ®Õn hÕt tuæi 5. Mçi tuæi cho ¨n 1 – 2 lÇn. Trong tr−êng hîp t»m bÞ bÖnh cã thÓ t¨ng nång ®é thuèc lªn gÊp ®«i: 2 èng thuèc + 0,5 lÝt n−íc phun cho 5kg l¸ d©u. Chó ý: ®Ó cho l¸ d©u kh« sau khi phun thuèc míi cho t»m ¨n. XII.2.2. Hång mª tè: Hång mª tè lµ thuèc ®Æc trÞ bÖnh bñng ®−êng m¸u vµ chÕt ®en ®èi víi t»m. Thuèc còng cã t¸c dông øc chÕ virus. Thuèc ®ãng thµnh èng 2ml, mÇu tr¾ng. Dïng 1 èng thuèc pha víi 0,5 lÝt n−íc phun lªn 5kg l¸ d©u, cho t»m ¨n tõ tuæi dËy 2. XII.1.3. Kh¸ng khuÈn ®a n¨ng vµ t¨ng s¶n l−îng kÐn. §©y lµ lo¹i thuèc kh¸ng ®−îc nhiÒu lo¹i vi khuÈn vµ virus. Thuèc cßn cã t¸c dông gi¶i ®éc, kÝch thÝch sinh tr−ëng, hiÖu qu¶ thuèc cao. §Æc biÖt thuèc øc chÕ ®−îc virus, lµm t¨ng s¶n l−îng kÐn vµ chÊt l−îng t¬ mét c¸ch râ rÖt. Thuèc dïng ®Ó trÞ bÖnh v«i vµ nhÆng h¹i t»m. Thuèc ®ãng trong èng 2ml, cã mÇu n−íc chÌ sÉm. Dïng 1 èng thuèc pha víi 0,2 – 0,4 lÝt n−íc phun lªn 5 – 7 kg l¸ d©u cho t»m ¨n. NÕu ph¸t hiÖn cã bÖnh, t¨ng nång ®é thuèc lªn 2 èng vµ cho ¨n 2 lÇn/ngµy cho ®Õn khi khái bÖnh. Mçi vßng trøng b×nh qu©n dïng hÕt 1 hép thuèc cho c¶ løa, 1 hép trøng (cã 3 vßng) dïng 3 – 4 hép thuèc/løa. XII.1.4. Thuèc kh¸ng khuÈn: Thuèc kh¸ng khuÈn dïng ®Ó trõ bÖnh vi khuÈn, ®ång thêi cã t¸c dông s¸t trïng l¸ d©u. Thuèc kh¾c phôc ®−îc sù v« hiÖu ho¸ (hay lµ sù nhên thuèc) Lôc mª tè cña vi khuÈn. Thuèc ®ãng èng 2ml. mÇu tr¾ng. Dïng 1 èng thuèc pha víi 0,5 lÝt n−íc phun cho 5kg l¸ d©u cho t»m ¨n. Tr−êng hîp t¨ng lªn th× dïng 2 èng cho t»m ¨n liÒn 3 lÇn. Trung t©m Nghiªn cøu vµ Ph¸t triÓn Vïng 9
  10. Sæ tay ChuyÓn giao c«ng nghÖ phôc vô ph¸t triÓn n«ng th«n miÒn nói XII.2.5. Kh¾c lôc tè: Thuèc Kh¾c lôc tè hoÆc Kh¾c c−¬ng sè 1 ®Ó trÞ bÖnh t»m v«i, tõ tuæi 2 – tuæi 3. T»m lín bÞ bÖnh v«i sÏ chÕt nhéng vµ ngµi. Lo¹i bÖnh nµy do nÊm g©y h¹i trªn da t»m. V× vËy thuèc ®−îc phun trùc tiÕp lªn m×nh t»m vµ trªn l¸ d©u cho t»m ¨n. Thuèc cã mµu vµng ®Õn vµng sÉm ®−îc ®ãng trong èng 5ml, mçi hép thuèc cã 5 èng. Dïng 1 èng thuèc pha víi 0,25 lÝt n−íc (250ml) n−íc phun lªn m×nh t»m tõ lóc t»m tuæi 2, mçi buæi phun 1 – 2 lÇn. NÕu phun lªn l¸ d©u th× dïng 1 èng thuèc pha víi 0,5 lÝt n−íc phun cho 5kg l¸ d©u cho t»m ¨n. XII.2.6. Thuèc trõ nhÆng t»m 25%: Thuèc cã mïi thuèc s©u, mÇu tr¾ng, ®Æc hiÖu víi nhÆng h¹i t»m. Thuèc võa cã t¸c dông néi hÊp, tiÕp xóc ®èi víi t»m võa cã tÝnh xua ®uæi nhÆng. Thuèc ®−îc phun vµo ngµy thø 3 lóc t»m tuæi 4 vµ ngµy thøc 2, 4, 6 lóc t»m tuæi 5. Giai ®o¹n Êu trïng cña t»m thuèc cã t¸c dông khi phun lªn l¸ d©u cho t»m ¨n (dïng 1 èng thuèc pha víi 1,2 lÝt n−íc, phun cho 5kg l¸ d©u). XII.2.7. Thuèc s¸t trïng dông cô, buång t»m. Thuèc s¸t trïng dông cô, buång t»m chia lµm 2 lo¹i: tiÕp xóc vµ x«ng h¬i. - Thuèc tiÕp xóc cã Thiªn t¬ sè 1 vµ thuèc tÈy uÕ vÒ clorua v«i. Thuèc Thiªn t¬ sè 1 ®ãng gãi 100 gram, cã 1 gãi trong 1 tói, gãi to lµ thuèc s¸t trïng, gãi nhá lµ thuèc xóc t¸c lµm t¨ng kh¶ n¨ng diÖt khuÈn. Khi dïng pha gãi to víi 20 lÝt n−íc, khuÊy ®Òu råi ®æ gãi nhá vµo, thuèc sÏ bÞ bèc h¬i, dïng ®Ó phun hay quÐt lªn dông cô, buång t»m. Sau 1 giê xö lý cã thÓ ®−a t»m vµo nu«i. - Thuèc x«ng h¬i: Dïng 1 lÝt thuèc phoãc-m«n 36% cã b¸n trªn thÞ tr−êng pha vãi 17 lÝt n−íc vµ thªm vµo 1% v«i t−¬i dïng ®Ó phun tiªu ®éc cho buång t»m. CÇn ®ãng kÝn cöa trong 5 giê sau ®ã më cöa ®Ó vµi ngµy sau míi ®−a t»m vµo buång nu«i. NÕu cã clorua v«i 25% th× dïng 1kg thuèc pha víi 24 kg n−íc phun lªn dông cô, nÒn nhµ buång t»m, l−îng dïng 225ml thuèc ®· pha cho 1m2, gi÷ Èm trong 1 – 2 giê sau ®ã míi ®−a t»m vµo buång nu«i. Trung t©m Nghiªn cøu vµ Ph¸t triÓn Vïng 10

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

Đồng bộ tài khoản