kỹ thuật truyền thanh, chương 7

Chia sẻ: Nguyen Van Dau | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:8

0
51
lượt xem
14
download

kỹ thuật truyền thanh, chương 7

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Mạch đổi tần số là mạch đổi sóng nhận được có tần số fa ra sóng có tần số khác là ftt = fo – fa hoặc ftt = fa – fo tuỳ theo trường hợp fo fa hay fa fo. fo là một sóng có từ một mạch dao động hay mạch tổng hợp tần số. Sóng có tần số fa nhận được có thể là sóng được điều biên hay điều tần. Sóng từ mạch dao động hay mạch tổng hợp tần số là sóng không được điều biến. Sóng tuy có tần số ftt khác...

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: kỹ thuật truyền thanh, chương 7

  1. Kyõ thuaät truyeàn thanh Trang 93 CHÖÔNG VII MAÏCH ÑOÅI TAÀN I. Ñònh nghóa vaø muïc ñích: Maïch ñoåi taàn soá laø maïch ñoåi soùng nhaän ñöôïc coù taàn soá fa ra soùng coù taàn soá khaùc laø ftt = fo – fa hoaëc ftt = fa – fo tuøy theo tröôøng hôïp fo > fa hay fa > fo. fo laø moät soùng coù töø moät maïch dao ñoäng hay maïch toång hôïp taàn soá. Soùng coù taàn soá fa nhaän ñöôïc coù theå laø soùng ñöôïc ñieàu bieân hay ñieàu taàn. Soùng töø maïch dao ñoäng hay maïch toång hôïp taàn soá laø soùng khoâng ñöôïc ñieàu bieán. Soùng tuy coù taàn soá ftt khaùc nhöng vaãn laø soùng ñaõ ñieàu bieán mang cuøng noäi dung tín hieäu goác. Maïch ñoåi taàn soá noùi treân laø maïch ñoåi taàn soá cao ra taàn soá thaáp hôn goïi laø taàn soá trung gian hay trung taàn ñöôïc duøng trong caùc maùy thu bôûi caùc lyù do sau ñaây: - Soùng taàn soá thaáp hôn ñöôïc khueách ñaïi thuaän lôïi hôn vôùi linh kieän caáp thaáp hôn. - Soùng coù taàn soá trung gian coù theå ñöôïc khueách ñaïi vôùi ñoä lôïi cao hôn maø khoâng coù hieän töôïng hoài tieáp döông gaây maát oån ñònh cho maïch khueách ñaïi. - Soùng trung taàn coù taàn soá coá ñònh do vaäy ñoä lôïi vaø daûi thoâng maïch khueách ñaïi oån ñònh. Do vaäy ñoä nhaïy vaø ñoä tuyeån loïc soùng cuûa maùy thu oån ñònh, maïch deã ñieàu chænh ôû tình traïng toái öu. - Maïch ñoåi taàn soá cuõng coù theå ñoåi taàn soá soùng nhaän ñöôïc fa ra soùng coù taàn soá ftt = fa + fo cao hôn. fo cuõng laø soùng töø moät maïch dao ñoäng khoâng ñieàu bieán. Soùng môùi coù taàn soá cao hôn laø ftt vaãn laø soùng ñöôïc ñieàu bieán mang cuøng noäi dung tín hieäu goác. Maïch ñoåi taàn naøy coøn ñöôïc goïi laø maïch xeâ dòch phoå taàn ñöôïc duøng ôû maùy phaùt nhieàu keânh töông töï ñeå dòch daûi taàn soùng ñieàu bieán ñeán vò trí quy ñònh trong daõi soùng roäng truyeàn nhieàu keânh. Maïch dòch phoå taàn veà phía cao hôn cuõng coù lyù do laø maïch ñieàu bieán ñoái xöùng voøng hay
  2. Trang 94 Nguyeãn Xuaân Khai ñoái xöùng khoâng laøm vieäc ñöôïc ôû taàn soá cao neân phoå taàn soùng ñieàu bieán quaù thaáp. Nguyeân lyù maïch ñoåi taàn soá ra taàn soá thaáp hôn hoaëc cao hôn ñöôïc noùi qua ôû chöông VI, muïc III. II. Nguyeân lyù vaø sô ñoà khoái maïch ñoåi taàn (H.VII-1): Maïch ñoåi taàn soá goàm caùc khoái sau: - Khoái troän taàn laø khoái coäng 2 tín hieäu va = Vasinat vôùi vo = Vosinot. - Khoái dao ñoäng hay khoái khoái toång hôïp taàn soá phaùt soùng khoâng ñieàu bieán vo = Vosinot. - Khoái khueách ñaïi phi tuyeán hay khoái phi tuyeán, khoái naøy taïo ra caùc soùng taàn soá coù taàn soá sau ñaây: a, 2a, 3a, … o, 2o, 3o, … o - a, 2o - a, o +a, 2o +a, … Caùc taàn soá 2o, 3o, 2a, 3a do tính phi tuyeán cuûa khoái. Caùc taàn soá o - a, 2o -a, 2a -o, … do hieän töôïng lieân ñieàu bieán hay ñieàu bieán cheùo. - Khoái loïc thoâng daûi ñeå loaïi caùc daûi taàn ngoaøi yù muoán vaø giöõ a;2a;... laïi daûi taàn caàn thieát. va = Vasinat o;2o;... Khoái Khoái ra o-a;... Khoái troän khueách ñaïi 2o-a;... o-a dao taàn phi tuyeán Khoái loïc 2a-o;... ñoäng thoâng daûi Vasinat + Vosinot H.VII-1 vo = Vosinot Trong thöïc teá khoái troän taàn vaø khoái khueách ñaïi phi tuyeán laø moät, vì thöïc chaát maïch chæ caàn khoái phi tuyeán.
  3. Kyõ thuaät truyeàn thanh Trang 95 - Khoái loïc laø maïch loïc thoâng daûi duøng caùc phaàn töû R, L, vaø C, tinh theå thaïch anh, phaàn töû loïc goám, soùng beà maët coù daûi thoâng qui ñònh. III. Moät soá maïch ñoåi taàn duøng maïch dao ñoäng duøng trong maùy thu thanh: 1. Maïch ñoåi taàn duøng moät transistor: Transistor ñöôïc duøng laøm maïch dao ñoäng vaø maïch troän soùng (H.VII-2). Transistor Q nhaän soùng taàn soá fa töø cuoän daây ñieàu hôïp Vcc Bieán aùp trung taàn anten vaø soùng taàn soá fo vaøo cöïc phaùt. 455Khz Maïch khueách ñaïi Maïch ñieàu hôïp RB1 trung taàn H.VII-2 anten CB La fa fo-fa=455KHz Q1 Ta Cva AGC IBQ CE fo To RB2 RE Cvo Cva vaø Cvo laø hai tuï ñieän Fo ñoàng chænh H.VII-3 cuõng laø maïch moät transistor nhöng khaùc vôùi H.VII-2 laø maïch dao ñoäng coù ñöôøng hoài tieáp ñöa vaøo cöïc khieån thay vì Maïch ñieàu hôïp anten Bieán aùp cöïc phaùt Latransistor. f 455Khz trung taàn 1 a Q1 Ta Cva Maïch khueách ñaïi trung taàn RE IBQ fo CE Fo H.VII-3 CB AGC RB2 RB1 Cva vaø Cvo laø hai tuï ñieän To Cvo ñoàng chænh Vcc
  4. Trang 96 Nguyeãn Xuaân Khai 2. Maïch ñoåi taàn duøng maïch dao ñoäng rieâng (H.VII-4): Coù nhieàu maùy thu duøng maïch dao ñoäng coù transistor khaùc vôùi transistor troän soùng. Soùng dao ñoäng khoâng ñieàu bieán töø maïch dao ñoäng duøng transistor Q2 ñöôïc ñöa vaøo cöïc khieån Q1 cuøng vôùi soùng thu töø anten fa hoaëc ñöa vaøo cöïc phaùt cuûa Q1. Löu yù: caû 3 maïch H.VII-2, H.VII-3, vaø H.VII-4 caùc transistor Q1 ñeàu coù doøng phaân cöïc IBQ raát thaáp ñeå coù tính phi tuyeán. Khoái loïc taàn soá trung gian fo - fa cuûa caû ba maïch ñeàu laø maùy bieán aùp trung taàn 1 chænh ôû taàn soá trung gian 455KHz ôû maùy thu ñieàu bieân vaø 10,7MHz ôû maùy thu FM. Maùy bieán aùp trung taàn 1 coù theå ñöôïc thay baèng boä loïc SAW nhö H.VII-5. 455Khz La Bieán aùp Ta Cva Q1 trung taàn 1 Maïch khueách ñaïi trung taàn AGC RB1 RB2 RE Vcc CE CB Q2 RB1 RB2 Vcc CE RE Cvo Fo Vcc To Vcc H.VII-4 Vcc Boä loïc 455KHz RC fo-fa La Q1 Maïch khueách ñaïi Ta Cva SAW trung taàn RE CE Fo CB RB2 RB1 H.VII-5 Vcc Cvo To
  5. Kyõ thuaät truyeàn thanh Trang 97 IV. Caùc bieän phaùp giaûi quyeát vaán ñeà ñoàng chænh: Muoán coù taàn soá trung gian oån ñònh ôû moät taàn soá thí duï nhö 455KHz thì taàn soá maïch dao ñoäng fo phaûi cao hôn (hay thaáp hôn) taàn soá coäng höôûng fa cuûa maïch ñieàu hôïp anten 455KHz töùc laø fo - fa = 455KHz vôùi baát kyø trò soá naøo cuûa fa trong moãi daûi taàn soá maùy thu. Do vaäy maø hai tuï ñieän bieán ñoåi Cva vaø Cvo phaûi ñöôïc ñieàu chænh ñoàng thôøi khi chænh doø ñaøi. Ñeå giaûi quyeát vaán ñeà naøy hai giaûi phaùp döôïc ñöa ra tuøy theo maùy thu coù moät daûi hay nhieàu daûi taàn. Neáu maùy chæ coù moät daûi taàn thì vaán ñeà ñöôïc giaûi quyeát baèng caùch tính toaùn thieát keá hình daïng ñieän cöïc quay cuûa caùc tuï ñieän bieán ñoåi sao cho ñaït ñieàu kieän fo – fa = 455KHz ôû moïi goùc quay cuûa tuï nhö H.VII-6. KHz Neáu maùy coù nhieàu daûi taàn cuøng fo -fo = 455KHz söû duïng moät ñoâi tuï ñieän ñoàng chænh 2055 fo thì duøng caùc tuï ñieän ñoàng chænh To, 1600 fa Ta, Po, Pa ñeå Cvo vaø Cva dung hôïp vôùi H.VII-6 moïi daûi taàn. Sau ñaây laø sô ñoà khung 995 540 dao ñoäng LC cuûa maïch ñieàu hôïp anten vaø maïch dao ñoäng. caùc loõi ferit Fa vaø Fo chænh La, Lo (H.VIII-7). 0 30 60 90 120 150 180o Cv ñoùng laïi Po Fo Pa Fa To Ta Cva H.VII-7 Cvo La
  6. Trang 98 Nguyeãn Xuaân Khai To vaø Ta: chænh phía taàn soá cao trong daõi taàn. Fo, Fa: chænh phía taàn soá thaáp hay giöõa. Po, Pa: thöôøng laø tuï ñieän ñieän dung lôùn keát hôïp vôùi tuï ñieän tinh chænh ñeå Cva vaø Cvo dung hôïp vôùi töøng daûi taàn soá maùy thu. II. Maïch ñoåi taàn soá duøng maïch toång hôïp taàn soá kyõ thuaät soá (DPLL Synthesize): Maïch dao ñoäng thay ñoåi taàn soá coù theå ñöôïc thay baèng maïch toång hôïp taàn soá ñaõ noùi ôû phaàn III chöông VI. Sau ñaây laø sô ñoà khoái phaàn ñoåi taàn duøng maïch toång hôïp taàn soá vaø voøng khoùa pha kyõ thuaät soá (H.VII-8). Neáu taàn soá maïch dao ñoäng thaïch anh laø 4MHz. foVP foV fo fo foVP foV Maùy AM: R=8000 foN Maùy FM: R=160 So pha Ñeäm VCO Troän Khueách ñaïi fif trung taàn fo taùch fch XTAL soùng fc fc fc fcR H.VII-8 Ta thöû tính trong hai tröôøng hôïp: a. Maùy thu FM: Daûi töø 88MHz -108MHz. Maïch chia R = 160 cho taàn soá chuaån fch baèng: fc 4 f ch    0 ,025 MHz ; fif = 10,7MHz. R 160 fo = fa - fif. Vaäy:
  7. Kyõ thuaät truyeàn thanh Trang 99 fomin = famin – fif = 88 –10,7 = 77,3 MHz. fomax = famax – fif = 108 –10,7 = 98,7 MHz. fo fo  f ch ; N  . Vaäy: N f ch f o min 77 , 3 N min    3092 f ch 0 , 025 f 98 , 3 N max  o max   3932 f ch 0 , 025 b. Maùy thu AM: Daõi taàn töø 540KHz -1600KHz. Maïch chia R = 8000 cho taàn soá chuaån fch baèng: f 4000 f ch  c   0 ,5 KHz ; fif = 455KHz. R 8000 fo = fa + fif. Vaäy: fomin = famin + fif = 540 + 455 = 995 KHz. fomax = famax + fif = 1600 + 455 = 2055 KHz. fo fo  f ch ; N  .Vaäy: N f ch f o min 995 N min    1990 f ch 0 ,5 f 2055 N max  o max   4110 f ch 0 ,5 Sau ñaây laø sô ñoà khoái maïch ñoåi taàn coù maïch ñoåi taàn duøng maïch toång hôïp taàn soá duøng voøng khoùa pha kyõ thuaät soá maùy AM- FM (H.VIII-9). foN Ñieàu Hieån fo khieån thò XTAL VCO Troän Khueách ñaïi Ñeäm FM FM trung taàn FM So pha soùng FM fif =10,7MHz VCO Troän Khueách ñaïi Ñeäm AM AM trung taàn AM fc fcR soùng AM fif = 455KHz H.VII-9
  8. Trang 100 Nguyeãn Xuaân Khai III. Soùng aûnh ôû maùy thu ñoåi taàn: Vôùi maùy thu ñoåi taàn soá ôû daõi soùng ngaén AM chuùng ta gaëp tröôøng hôïp maùy thu ñöôïc cuøng moät soùng ôû hai taàn soá coäng höôûng cuûa maïch ñieàu hôïp anten laø fa1 vaø fa2. Thöïc ra taàn soá soùng chæ laø moät, vò trí thöù hai cuûa kim chæ taàn soá khoâng phaûi laø taàn soá thöù hai maø laø taàn soá goïi laø taàn soá aûnh. Ñoù laø taàn soá kim chæ thò chæ khi maïch dao ñoäng coù taàn soá thaáp hôn taàn soá soùng xuaát hieän ôû anten baèng fa-455KHz. Vaäy kim chæ thò (hay soá chæ thò neáu laø maùy coù maïch toång hôïp taàn soá) chæ taàn soá aûnh thaáp hôn taàn soá thaät cuûa soùng moät giaù trò baèng 2x455KHz. Taàn soá aûnh vaø taàn soá thaät ñöôïc minh hoïa bôûi H.VII-10. 10MHz 16,85MHz 17,76MHz 30MHz H.VII-10 SW2 taàn soá aûnh taàn soá thaät Taàn soá aûnh = taàn soá thaät – (taàn soá trung gian x 2) = 17,76MHz – (0,455MHz x 2) = 16,85MHz.

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

Đồng bộ tài khoản