Kỹ thuật và dịch vụ nổi trội ADSL - Chương 2

Chia sẻ: Nguyenhoanglong Long | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:36

0
145
lượt xem
67
download

Kỹ thuật và dịch vụ nổi trội ADSL - Chương 2

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Mạng PSTN mạng thuê bao nội hạt của nó được thiết kế theo tiêu chuẩn giới hạn truyền dẫn kênh thoại tương tự 3400Hz. Ví dục: Điện thoại , Modem quay số, modem fax, đều được giới hạn truyền dẫn trên đường dây điện thoại với phổ tần số từ 0 Hz đến 3400 Hz.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Kỹ thuật và dịch vụ nổi trội ADSL - Chương 2

  1. Kyõ thuaät vaø dòch vuï noåi troäi ADSL Ñaëng Quoác Anh Chöông 2: KYÕ THUAÄT VAØ DÒCH VUÏ NOÅI TROÄI CUÛA ADSL 2.1 ADSL – Kyõ thuaät con nhaø ngheøo 2.1.1 Nhöõng thaùch thöùc ñoái vôùi kyõ thuaät ADSL Maïng PSTN maïng thueâ bao noäi haït cuûa noù ñöôïc thieát keá theo tieâu chuaån giôùi haïn truyeàn daãn keânh thoaïi töông töï 3400Hz. Ví duï: ñieän thoaïi, MODEM quay soá, MODEM fax, ñeàu ñöôïc giôùi haïn truyeàn daãn treân ñöôøng daây ñieän thoaïi vôùi phoå taàn soá töø 0 Hz ñeán 3400Hz. Toác ñoä thoâng tin cao nhaát coù theå ñaït ñöôïc trong phoå taàn soá 3400Hz laø 35kbps vaø thöïc teá ñaõ ñaït ñöôïc 33,6 kbps. Vaäy laøm caùch naøo coâng ngheä DSL coù theå ñaït ñöôïc toác ñoä thoâng tin haøng trieâäu bit moãi giaây treân cuøng moät moâi tröôøng truyeàn daãn caùp ñoàng nhö vaäy. Caâu traû lôøi thaät ñôn giaûn: loaïi boû giôùi haïn 3400Hz! DSL cuõng nhö T1 vaø E1 tröôùc ñoù söû duïng taàm taàn soá roäng hôn keânh thoaïi. ÖÙng duïng nhö vaäy ñoøi hoûi truyeàn daãn thoâng tin treân moät taàm taàn soá roäng töø moät ñaàu daây tôùi thieát bò thu ôû ñaàu beân kia. Coù 3 vaán ñeà naûy sinh khi ta loaïi boû giôùi haïn 3400Hz vaø ñoät ngoät taêng cao toác ñoä thoâng tin treân caùp ñoàng: - Suy hao (attenuation): laø tieâu taùn naêng löôïng cuûa tín hieäu truyeàn daãn treân ñöôøng daây. Vieäc ñi daây trong nhaø cuõng goùp phaàn laøm suy hao tín hieäu. - Bridged tap: caùc ñoaïn daây keùo daøi khoâng coù keát thuùc cuûa voøng thueâ bao gaây ra theâm maát maùt moät soá taàn soá xung quanh giaù trò taàn soá coù moät phaàn tö böôùc soùng baèng ñoä daøi ñoaïn keùo theâm. - Xuyeân keânh (crosstalk): xuyeân keânh giöõa hai ñoâi daây trong moät boù caùp gaây ra bôûi naêng löôïng ñieän mang theo trong moãi ñoâi daây. Ngöôøi ta thöôøng so saùnh truyeàn daãn tín hieäu ñieän vôùi laùi xe hôi. Toác ñoä xe hôi caøng nhanh caøng toán nhieàu nhieân lieäu vaø caøng mau phaûi ñoå xaêng. Vôùi tín hieäu ñieän truyeàn treân caùp ñoàng thì söû duïng taàn soá caøng cao seõ caøng laøm giaûm cöï ly thoâng tin. Ñieàu naøy laø do tín hieäu taàn soá cao truyeàn qua caùp kim loaïi suy hao nhanh hôn tín hieäu taàn soá thaáp. Moät phöông phaùp ñeå toái thieåu hoaù suy hao laø söû duïng daây trôû khaùng thaáp. Daây côõ lôùn coù trôû khaùng nhoû hôn daây côõ nhoû neân laøm suy hao tín hieäu ít hôn vaø tín hieäu coù theå truyeàn ñöôïc ñeán khoaûng caùch lôùn hôn. Dó nhieân söû duïng daây côõ lôùn seõ laøm taêng nhanh chi phí cho maïng caùp tính trung bình treân töøng metre daây. Vì vaäy caùc coâng ty khai thaùc ñieän thoaïi thieát keá maïng caùp söû duïng côõ daây nhoû nhaát coù theå ñöôïc cho vieäc truyeàn taûi. 59
  2. Ñaëng Quoác Anh Dòch vuï ADSL ÔÛ Baéc Myõ (Hoa Kyø vaø Gia Naõ Ñaïi), maïng caùp noäi haït thöôøng laø 24AWG vaø 26AWG. Quy taéc thieát keá ñöôïc haàu heát caùc coâng ty ñieän thoaïi söû duïng laø duøng côõ daây nhoû hôn moät chuùt cho caùc voøng thueâ bao gaàn toång ñaøi noäi haït ñeå tieát kieäm toái ña khoaûng khoâng gian chieám choã vaø duøng côõ daây lôùn hôn moät chuùt cho caùc voøng thueâ bao xa ñeå môû roäng toái ña chieàu daøi voøng thueâ bao. Trong haàu heát caùc thò tröôøng ngoaøi Baéc Myõ côõ daây ñöôïc xaùc ñònh baèng ñöôøng kính vôùi ñôn vò ño laø milimetre. Chaúng haïn 0,4 mm töông ñöông vôùi 26 AWG vaø 0,5 mm töông ñöông vôùi 24 AWG laø caùc côõ daây ñöôïc söû duïng nhieàu nhaát trong khi ôû caùc quoác gia ñang phaùt trieån ñoâi khi côõ daây ñöôïc söû duïng ôû caùc vuøng daân cö môùi ñaõ taêng leân ñeán 0,6 mm hay 0,9 mm. Söï khoâng ñoàng nhaát côõ daây ñaõ taêng theâm thaùch thöùc trong vieäc xaùc ñònh thöïc hieän töøng loaïi heä thoáng DSL cho töøng loaïi voøng thueâ bao rieâng bieät. Vaøo nhöõng naêm ñaàu cuûa thaäp kyû 80 trong theá kyû tröôùc, caùc nhaø cung caáp thieát bò ñaõ ñaàu tö phaùt trieån höôùng ñeán ISDN toác ñoä cô sôû cung caáp 2 keânh B (Binary channel) 64 kbps vaø moät keânh D (Digital channel) duøng cho baùo hieäu vaø truyeàn döõ lieäu. Caùc bit döõ lieäu nghieäp vuï theâm vaøo laøm cho toác ñoä ñöôøng truyeàn phaûi leân ñeán 160 kbps. Ñieàu chuû yeáu ñeå ñöôøng daây ISDN coù theå keùo daøi ñeán 6000 m laø söû duïng caùc voøng thueâ bao caùp ñoàng khoâng coù cuoän phuï taûi. Tuy nhieân kyõ thuaät maõ AMI ñoøi hoûi phaûi truyeàn taûi ôû toác ñoä nhoû hôn 160 000 Hz. Vaøo naêm 1988 ngöôøi ta taêng hieäu quaû cuûa maõ AMI leân gaáp ñoâi baèng caùch söû duïng truyeàn taûi 2 bit thoâng tin treân moãi chu kyø tín hieäu hình sine hay baud. Maõ ñöôøng daây naøy ñöôïc goïi laø maõ 2 bit nhò phaân moät tín hieäu töù phaân (2B1Q: 2 Binary 1 Quaternary). Maõ 2B1Q treân ñöôøng truyeàn BRI cuûa ISDN söû duïng taàm taàn soá töø 0 ñeán xaáp xæ 80 000Hz vaø ñaït ñeán taàm lieân laïc 6 000 m. Naêng löôïng ñieän ñöôïc truyeàn treân caùp ñoàng laø soùng ñaõ ñöôïc ñieàu cheá vaø noù phaùt xaï naêng löôïng qua caùc voøng daây ñoàng laân caän trong cuøng moät boù caùp. Söï gheùp naêng löôïng ñieän töø naøy goïi laø xuyeân keânh (crosstalk). Trong maïng ñieän thoaïi caùc daây daãn ñoàng caùch ñieän ñöôïc boù vôùi nhau thaønh moät chaõo caùp. Caùc heä thoáng keá caän trong moät chaõo caùp phaùt hoaëc thu thoâng tin trong cuøng moät taàm taàn soá coù theå taïo ra nhieãu xuyeân keânh ñaùng keå. Ñoù laø do tín hieäu xuyeân keânh caûm khaùng keát hôïp vôùi tín hieäu truyeàn treân ñöôøng daây. Keát quaû laø daïng soùng coù hình daùng khaùc xa vôùi daïng soùng ñöôïc truyeàn ñi. Xuyeân keânh coù theå phaân thaønh 2 loaïi: - Xuyeân keânh ñaàu gaàn (NEXT: Near End Crosstalk) laø ñaùng keå nhaát do tín hieäu naêng löôïng lôùn töø caùc maïch keá caän coù theå caûm öùng taïo ra xuyeân keânh töông ñoái maïnh leân tín hieäu nguyeân thuûy. 60
  3. Kyõ thuaät vaø dòch vuï noåi troäi ADSL Ñaëng Quoác Anh - Xuyeân keânh ñaàu xa (FEXT: Far End Crosstalk) thöôøng nhoû hôn nhieàu so vôùi xuyeân keânh ñaàu gaàn vì tín hieäu ñaàu xa bò suy hao khi noù chaïy treân voøng thueâ bao. Hình 2.1 Moâ hình khaùi nieäm NEXT/FEXT Xuyeân keânh laø yeáu toá raát quan troïng trong vieäc thöïc hieän nhieàu heä thoáng. Vì vaäy, vieäc thöïc hieän heä thoáng DSL thöôøng ñöôïc noùi ñeán keøm theo söï hieän dieän cuûa caùc heä thoáng khaùc coù khaû naêng taïo ra xuyeân keânh. Chaúng haïn, ñoä daøi toái ña cuûa voøng thueâ bao cuûa moät heä thoáng DSL coù theå ñöôïc noùi ñeán keøm theo söï hieän dieän cuûa 49 taùc nhaân gaây nhieãu ISDN hay 24 taùc nhaân gaây nhieãu HDSL nghóa laø DSL ñang söû duïng naèm trong moät boù caùp 50 ñoâi coù 49 ñoâi daây ISDN hoaëc 24 maïch 4 daây HDSL. Vì vaäy, caùc tham soá thöïc hieän seõ coøn coù taùc duïng trong moät thôøi gian daøi. Phaùt vaø thu thoâng tin treân cuøng moät phoå taàn soá seõ töï taïo ra nhieãu trong chính moät voøng thueâ bao. Nhieãu naøy khaùc vôùi xuyeân keânh vì daïng soùng ôû phaùt ñaõ ñöôïc maùy thu cuøng ñaàu daây bieát tröôùc vaø coù theå ñöôïc loaïi tröø moät caùch hieäu quaû töø tín hieäu thu ñaõ bò suy hao. Phöông phaùp loaïi tröø thaønh phaàn soùng phaùt goïi laø trieät tín hieäu doäi (echo cancellation). Khi taùc ñoäng cuûa suy hao vaø nhieãu khoâng lôùn laém thì caùc heä thoáng DSL coù theå phuïc hoài laïi chính xaùc tín hieäu döôùi daïng soá. Tuy nhieân, khi taùc ñoäng cuûa caùc hieän töôïng naøy khaù lôùn thì tín hieäu seõ khoâng phuïc hoài ñöôïc chính xaùc ôû ñaàu thu vaø seõ xaûy ra sai nhaàm trong chuoãi bit phuïc hoài. Moät vaøi heä thoáng DSL duøng caùc phoå taàn khaùc nhau ñeå phaùt vaø thu tín hieäu. Phöông phaùp taùch bieät taàn soá naøy goïi laø gheùp keânh phaân taàn (FDM: Frequency Division Multiplexing). Öu ñieåm cuûa cuûa caùc heä thoáng FDM so vôùi caùc heä thoáng trieät tieáng doäi laø loaïi tröø ñöôïc xuyeân keânh ñaàu gaàn NEXT vì heä thoáng khoâng thu tín hieäu cuøng taàn soá vôùi tín hieäu phaùt cuûa caùc heä thoáng laân caän. Xuyeân keânh coøn laïi laø FEXT nhöng FEXT xuyeân keânh raát yeáu do nguoàn taïo ra FEXT ôû taän ñaàu beân kia cuûa voøng thueâ bao laøm suy hao FEXT raát nhieàu. Vì vaäy, caùc heä thoáng FDM thöôøng choáng nhieãu töø caùc heä thoáng laân caän toát hôn so vôùi caùc heä thoáng trieät tieáng doäi. 61
  4. Ñaëng Quoác Anh Dòch vuï ADSL Moät hieän töôïng khaù lyù thuù caàn löu yù laø caùc heä thoáng trieät tieáng doäi taïo ra töï xuyeân keânh (self NEXT). Töï xuyeân keânh taïo ra nhieãu ñaùng keå cho caùc heä thoáng trieät tieáng doäi khaùc trong cuøng moät chaõo caùp. Vì vaäy vieäc söû duïng nhieàu heä thoáng trieät tieáng doäi gioáng nhau seõ laøm giaûm khaû naêng keùo daøi voøng thueâ bao cuûa caû nhoùm trong cuøng moät chaõo caùp. Ví duï, moät heä thoáng HSDL T1 döïa treân CAP hay 2B1Q rieâng leû coù theå ñaït ñöôïc ñoä daøi 4 Km. Tuy nhieân khi theâm vaøi heä thoáng döïa treân CAP hay 2B1Q thì ñoä daøi voøng thueâ bao toái ña chæ coøn 3 Km hay ngaén hôn nöõa. Hieän töôïng naøy haàu nhö xaûy ra ôû haàu heát caùc ñöôøng daây thueâ bao soá söû duïng phöông phaùp trieät tieáng doäi. Do vaäy khi choïn coâng ngheä DSL caùc nhaø cung caáp dòch vuï phaûi kieåm tra vieäc thöïc hieän heä thoáng vôùi söï hieän dieän cuûa NEXT chaéc chaén seõ toàn taïi khi coù nhieàu dòch vuï ñöôïc söû duïng. Caùch xöû lyù kyõ thuaät cuûa caùc heä thoáng FDM laø caùc tín hieäu cuûa 2 chieàu upstream vaø downstream chieám giöõ taàm taàn soá lôùn hôn nhieàu so vôùi caùc heä thoáng trieät tieáng doäi choàng chaäp tín hieäu thu vaø phaùt laøm giaûm chieàu daøi toái ña cuûa voøng thueâ bao. Trong nhieàu tröôøng hôïp suy hao laø yeáu toá chính khi thöïc hieän coøn trong caùc tröôøng hôïp khaùc xuyeân keânh laïi laø nhaân toá aûnh höôûng chính. Vì vaäy vieäc vaän duïng toái öu thay ñoåi tuyø theo moâi tröôøng laøm vieäc. Trong moâi tröôøng coù caùc heä thoáng giôùi haïn xuyeân keânh ñaàu gaàn thì heä thoáng trieät tieáng doäi toû ra toát hôn coøn trong moâi tröôøng maø xuyeân keânh ñaàu gaàn laán aùt thì heä thoáng FDM thöïc hieän toát hôn. Hình 2.2 Ñaëc tính phoå taàn cuûa heä thoáng tín hieäu trieät tieáng doäi EC so vôùi heä thoáng tín hieäu gheùp phaân taàn FDM Moät caùch ñeå quaûn lyù chaéc chaén xuyeân keânh laø ñaàu tieân phaûi khaûo saùt caùc dòch vuï ñöôïc söû duïng trong cuøng moät boù caùp vaø traùnh vieäc nhöõng dòch vuï naøy taïo ra xuyeân keânh. Ví duï: phoå cuûa ñöôøng truyeàn T1 AMI hay ñöôøng truyeàn E1 HDB3 aûnh höôûng xuyeân keânh ñeán haàu heát caùc ñöôøng daây DSL. Do vaäy, haàu heát caùc nhaø cung caáp dòch vuï theo moät quy taéc laø khoâng cho pheùp söû duïng caùc dòch vuï T1 hay E1 trong cuøng moät boù caùp vôùi caùc ñöôøng daây DSL. Trong moät coá gaéng ñeå kích thích söï caïnh tranh treân thò tröôøng FCC ñaõ toå chöùc moät hoäi nghò baøn troøn veà 62
  5. Kyõ thuaät vaø dòch vuï noåi troäi ADSL Ñaëng Quoác Anh quaûn lyù phoå (Spectrum management) vaøo thaùng 10 naêm 1998 ñeå ñaït ñöôïc tieâu chuaån coâng nghieäp cho pheùp caùc nhaø cung caáp dòch vuï khaùc nhau cuøng chia nhau maïng caùp vôùi caùc saûn phaåm caïnh tranh. Keát quaû cuûa hoäi nghò baøn troøn laø uyû ban ANSI T1E1.4 (ANSI: American National Standardization Institute) ñöôïc yeâu caàu phaùt trieån moät tieâu chuaån quaûn lyù phoå vì nhöõng kinh nghieäm cuûa hoï trong lónh vöïc tieâu chuaån hoaù coâng ngheä thueâ bao noäi haït. Tieán trình vaãn raát chaäm chaïp do phaûi ñaït ñöôïc quan heä caân baèng giöõa caùc toå chöùc quaûn lyù maïng vaø caùc nhaø cung caáp dòch vuï. Tuy nhieân ngöôøi ta mong ñôïi thoûa thuaän seõ ñaït ñöôïc moät thôøi gian ngaén saép tôùi vôùi söï thoâng qua cuûa FCC veà nhöõng vaán ñeà cô baûn cuûa tieâu chuaån trong töông lai. Neàn coâng nghieäp seõ söû duïng tieâu chuaån naøy laøm cô sôû cho phaùt trieån coâng ngheä vaø caùc quy taéc söû duïng voøng thueâ bao. Muïc tieâu cuûa tieâu chuaån laø cho pheùp ñoåi môùi vaø caïnh tranh giöõa caùc nhaø cung caáp dòch vuï cuõng nhö giöõa caùc nhaø cung caáp thieát bò trong khi vaãn baûo veä caùc dòch vuï hieän coù. Ñieàu naøy coù ñöôïc töø caùc haïn cheá veà coâng suaát phaùt, taàn soá tín hieäu vaø ñoä daøi voøng thueâ bao. Chín nhoùm quaûn lyù taàn soá ñöôïc xaây döïng bao goàm phoå taàn soá cuûa caùc ñoä roäng khaùc nhau vaø giôùi haïn ñoä daøi voøng thueâ bao cuûa chuùng. Phoå taàn soá roäng hôn seõ cho pheùp toác ñoä soá lieäu cao hôn nhöng laïi haïn cheá ñoä daøi voøng thueâ bao nhieàu hôn. 2.1.2 Nhöõng trôû ngaïi treân ñöôøng daây thueâ bao khi trieån khai ADSL a. Cuoän taûi Cuoän taûi (load coil) laø caùc cuoän daây nhoû, caùc maïch loïc thoâng thaáp ñaët treân voøng thueâ bao. Cuoän taûi ban ñaàu ñöôïc laép ñaët vaøo caùc voøng thueâ bao coù ñoä daøi hôn 1800 boä ñeå caûi thieän chaát löôïng thoaïi vaø loaïi tröø nhieãu taàn soá cao tích luõy treân ñöôøng daây. Theo thöïc teá kyõ thuaät, caùc ñöôøng daây thueâ bao daøi hôn 1800 boä phaûi ñöôïc laép theâm cuoän taûi. Cuoän taûi ñaàu tieân ñöôïc ñaët caùch 3000 boä keå töø toång ñaøi vaø sau ñoù ñaët caùc cuoän keá tieáp caùch nhau 6000 boä. Hình 2.3 Cuoän taûi ÔÛ Baéc Myõ coù khoaûng 24% soá ñöôøng daây thueâ bao coù maéc cuoän taûi nhöng chæ coù 12% soá ñöôøng daây thueâ bao daøi quaù 1800 boä. Söï khaùc bieät naøy laø do vieäc 63
  6. Ñaëng Quoác Anh Dòch vuï ADSL caáu hình laïi maïng thueâ bao vôùi nhieàu boä cung caáp ñöôøng daây thueâ bao xa toång ñaøi. Caùc cuoän taûi khoâng coøn caàn thieát nöõa vaãn bò boû laïi treân ñöôøng daây. Nhö vaäy, ñoä daøi ñöôøng daây thueâ bao seõ khoâng ñuû döõ kieän ñeå xaùc ñònh ñöôøng daây coù cuoän taûi hay khoâng. Vì truyeàn daãn tín hieäu DSL döïa vaøo taàn soá cao hôn daûi taàn thoaïi neân khoâng theå truyeàn daãn baát cöù moät loaïi tín hieäu DSL naøo treân ñöôøng daây thueâ bao coù cuoän taûi. Vì lyù do naøy vieäc ñaùnh giaù ñöôøng daây thueâ bao phaûi doø ñöôïc söï hieän dieän cuûa cuoän taûi vaø toát hôn laø xaùc ñònh ñöôïc khoaûng caùch töông ñoái giöõa cuoän taûi vaø toång ñaøi. b. Nhaùnh reõ Nhaùnh reõ laø caùc nhaùnh caùp khoâng noái vôùi thueâ bao treân voøng thueâ bao noái vôùi khaùch haøng. Trong caùc maïng noäi haït do hoà sô veà caùc nhaùnh reõ maát maùt nhieàu neân vieäc gôõ boû caùc nhaùnh reõ laø moät thaùch thöùc toán keùm nhieàu thôøi gian vaø tieàn baïc. Hình 2.4 Nhaùnh reõ Ñoä daøi nhaùnh reõ vaø vò trí cuûa chuùng aûnh höôûng khaùc nhau ñoái vôùi töøng phieân baûn DSL. Nhaùnh reõ coù taùc duïng nhö moät nhaùnh ngaén maïch laøm soùng phaûn xaï ôû moät soá taàn soá trieät tieâu soùng truyeàn daãn. Truyeàn daãn HDSL, MDSL, ISDN cho pheùp caùc nhaùnh reõ ñeán 6000 boä. Caùc nhaùnh reõ cuõng khoâng ngaên ñöôïc tín hieäu ADSL nhöng chuùng coù theå laøm giaûm daûi thoâng vaø toác ñoä cuûa dòch vuï DSL. Nhaùnh reõ caøng ôû gaàn phía khaùch haøng thì caøng aûnh höôûng naëng ñeán toác ñoä dòch vuï ADSL. Vieäc ñaùnh giaù chaát löôïng ñöôøng daây thueâ bao phaûi xaùc ñònh cho ñöôïc ñoä daøi vaø vò trí caùc nhaùnh reõ aûnh höôûng tôùi dòch vuï DSL. Phöông phaùp ño phaûn xaï mieàn thôøi gian (time-domain reflectometry: TDR) thöôøng ñöôïc söû duïng ñeå ño vò trí vaø ñoä daøi cuûa nhaùnh reõ. Vieäc söû duïng boä dòch töï ñoäng thoâng soá keát quaû cuûa TDR cho pheùp ñaùnh giaù haøng loaït caùc ñöôøng daây vaø giaûm thieåu vieäc söû duïng caùc nhaân vieân coù kyõ thuaät cao. 64
  7. Kyõ thuaät vaø dòch vuï noåi troäi ADSL Ñaëng Quoác Anh 2.1.3 Nguyeân lyù ADSL ADSL söû duïng daûi taàn cao cuûa daây xoaén ñoâi ñeå truyeàn taûi tín hieäu soá. ADSL söû duïng nguyeân lyù gheùp keânh phaân taàn soá (FDM: Frequency Division Multiplexing) vaø thöïc hieän vieäc taùch gheùp baèng boä taùch dòch vuï POTS splitter. Töø 0 tôùi 4 KHz daønh cho tín hieäu thoaïi POTS, töø 25 KHz tôùi 138 KHz daønh cho tín hieäu chieàu upstream cuûa ADSL, töø 138 KHz tôùi 1 104 KHz daønh cho tín hieäu chieàu downstream cuûa ADSL. Khoaûng caùch Coâng giöõa caùc daûi taàn: suaát 256 keânh nhoû 4,3125KHz tín hieäu POTS 4 25 138 Taàn soá [kHz] 1 104 Chieàu döõ lieäu leân Chieàu döõ lieäu xuoáng ADSL Hình 2.5 Nguyeân lyù phaân taàn ADSL 2.1.4 Kieán tùruùc maïng ADSL Maïng ADSL bao goàm phía ngöôøi söû duïng, ñöôøng daây ADSL, nhaø cung caáp dòch vuï ADSL vaø nhaø cung caáp dòch vuï döïa treân ADSL. Coù hai kieán truùc ADSL tieâu bieåu laø G.dmt (khuyeán nghò G.992.1 cuûa ITU-T) vaø G.lite (khuyeán nghò G.992.2 cuûa ITU-T). Söï khaùc nhau cô baûn cuûa hai kieán truùc naøy laø G.dmt coù söï hieän dieän cuûa caùc boä POTS splitter trong khi G.lite laïi khoâng coù maø laïi coù caùc boä loïc microfiter (thöïc chaát laø caùc boä loïc thoâng thaáp). Hình 2.2 minh hoaï kieán truùc maïng ADSL G.dmt. POTS splitter thöïc chaát laø boä taùch gheùp phaân taàn tín hieäu ADSL vaø POTS. POTS splitter coù 1 boä loïc thoâng thaáp vaø 1 boä loïc thoâng cao. Boä loïc thoâng thaáp chæ cho tín hieäu taàn soá thaáp döôùi 4 KHz laø tín hieäu POTS ñi qua trong khi boä loïc thoâng cao chæ cho tín hieäu taàn soá cao treân 25 KHz laø tín hieäu ADSL ñi qua. Ngoaøi ra boä POTS splitter coøn coù maïch ngaên doøng moät chieàu cho modem ADSL ñeå doøng moät chieàu töø toång ñaøi khoâng ñoå veà phía modem ADSL. 65
  8. Ñaëng Quoác Anh Dòch vuï ADSL Internet BRAS DSLAM Downstream ADSL modem POTS POTS Splitter Splitter Upstream Central ADSL Office Voice modem Switch Customer Premises PSTN Hình 2.6 Kieán truùc maïng ADSL 2.1.5 Caùc thaønh phaàn cuûa heä thoáng ADSL G.dmt a. Phía ngöôøi söû duïng Modem ADSL thöïc hieän chuyeån ñoåi döõ lieäu IP cuûa maùy tính thaønh chuoãi caùc cell ATM truyeàn treân ñöôøng daây ADSL. Giöõa PC (Personal Computer: maùy tính caù nhaân) vaø modem ADSL laø giao tieáp chuaån PCI (Peripheral Component Interconnect) cho modem laép beân trong maùy tính (internal) hay USB (Universal Serial Bus), Ethernet 10/100BASE-T cho modem laép ngoaøi (external). Cuoái cuøng nhö ñaõ neâu POTS splitter duøng ñeå taùch gheùp tín hieäu phaân taàn ADSL vaø POTS. b. Phía nhaø cung caáp dòch vuï ADSL Phía nhaø cung caáp dòch vuï ADSL cuõng coù boä POTS splitter ñeå taùch gheùp tín hieäu phaân taàn ADSL vaø POTS. Tín hieäu POTS seõ ñöôïc ñöa ñeán toång ñaøi ñieän thoaïi noäi haït. Tín hieäu ADSL seõ ñöôïc ñöa ñeán boä DSLAM (Digital Subscriber Line Access Multiplexer, phaùt aâm laø “dee-slam”). DSLAM ñöôïc boá trí caïnh toång ñaøi noäi haït vaø laø neàn taûng cuûa giaûi phaùp DSL. Veà maët chöùc naêng DSLAM taäp hôïp löu löôïng döõ lieäu töø caùc voøng thueâ bao DSL vaøo xöông soáng cuûa maïng ñeå keát noái vôùi phaàn coøn laïi cuûa maïng. DSLAM cung caáp dòch vuï vaän chuyeån goùi soá lieäu, teá baøo 66
  9. Kyõ thuaät vaø dòch vuï noåi troäi ADSL Ñaëng Quoác Anh soá lieäu hay caùc öùng duïng cheá ñoä keânh qua vieäc taäp trung caùc ñöôøng daây DSL vaøo caùc ngoõ ra 10Base-T, 100Base-T, T1/E1 T3/E3 hay ATM. Tín hieäu taàn soá Loïc thoâng cao ADSL cao Tín hieäu ADSL + POTS Tín hieäu taàn soá Loïc thoâng thaáp POTS thaáp POTS Splitter Hình 2.7 Boä POTS splitter 2.1.6 Caùc loaïi döõ lieäu ADSL Coù 2 loaïi döõ lieäu ADSL laø döõ lieäu nhanh (fast data) vaø döõ lieäu chính xaùc (interleaving data). Döõ lieäu nhanh coù yeâu caàu cao veà toác ñoä vaø ñoä treã nhöng khoâng caàn chính xaùc laém. Döõ lieäu chính xaùc thì ngöôïc laïi, khoâng yeâu caàu cao veà toác ñoä vaø ñoä treã nhöng laïi caàn ñoä chính xaùc cao. Trong ADSL ngöôøi ta khaùng nhieãu xung baèng kyõ thuaät gheùp xen keõ luaân phieân (interleaving). Nhieãu xung laø nhieãu gaây ra sai bit cuûa caùc nguoàn ñoät bieán ñieän aùp trong thôøi gian ngaén nhö xung quay soá thaäp phaân cuûa maùy ñieän thoaïi, tia löûa ñieän gaây ra bôûi caùc ñoäng cô ñieän gia duïng nhö maùy saáy toùc, ñoà chôi treû em, … Kyõ thuaät interleaving taêng cöôøng hieäu quaû söûa sai cuûa caùc boä maõ söûa sai duøng trong ADSL nhöng laïi laøm chaäm tín hieäu, taêng ñoä treã. Nhö vaäy interleaving chæ thích hôïp cho döõ lieäu chính xaùc maø khoâng thích hôïp cho döõ lieäu nhanh. 2.1.7 Trieån khai ADSL vôùi caùc ñöôøng daây qua DLC Nhu caàu ADSL ñang ngaøy caøng taêng vôùi caùc thueâ bao ôû vuøng ngoaïi oâ cho caùc öùng duïng chi nhaùnh vaên phoøng vaø truy xuaát Internet daân duïng. Caùc thueâ bao naøy coù ñöôøng daây thueâ bao daøi phaûi qua boä DLC. Nhö ta ñaõ bieát, caùc boä DLC ngaên caûn vieäc trieån khai ADSL. Lyù do laø caùc boä DLC ñeàu coù maïch maõ hoaù PCM vaø trong caùc maïch maõ hoaù PCM naøy ñeàu coù caùc boä loïc thoâng thaáp 4 KHz seõ loïc khoâng cho tín hieäu ADSL voán coù taàn soá cao töø 25 KHz tôùi 1 104 KHz ñi qua. Coù 3 67
  10. Ñaëng Quoác Anh Dòch vuï ADSL giaûi phaùp cho vieäc trieån khai ADSL cho caùc thueâ bao khoâng keát noái tröïc tieáp tôùi toång ñaøi maø phaûi qua boä DLC. Ñoù laø: - giaûi phaùp DSLAM töø xa (remote DSLAM), - giaûi phaùp card ñöôøng daây ADSL, - giaûi phaùp RAM (Remote Accesss Multiplexer). Hình 2.8 Ñöôøng daây ADSL keát noái tröïc tieáp tôùi toång ñaøi noäi haït Hình 2.9 Ñöôøng daây ADSL keát noái tôùi toång ñaøi noäi haït qua boä DLC Moãi giaûi phaùp ñeàu coù öu ñieåm vaø nhöôïc ñieåm rieâng cuûa noù. Giaûi phaùp ñöa DSLAM veà taän boä DSL (remote DSLAM) toát cho vieäc trieån khai ADSL nhöng laïi coù chi phí laép ñaët cao. Ngöôïc laïi, giaûi phaùp card ñöôøng daây ADSL laïi hieäu quaû kinh teá hôn. Trong ba giaûi phaùp naøy coù leõ RAM laø giaûi phaùp höùa heïn nhaát vöøa keát hôïp ñöôïc öu ñieåm cuûa hai giaûi phaùp treân vöøa toái thieåu hoaù ñöôïc caùc baát lôïi cuûa chuùng. a. Remote DSLAM Trong giaûi phaùp naøy ngöôøi ta duøng moät boä DSLAM hoaøn chænh ñaõ ñöôïc thieát keá ñeå laøm vieäc trong ñieàu kieän ñaëc bieät ôû heø phoá nhö chòu ñöïng ñöôïc nhieät ñoä laøm vieäc leân tôùi 65oC, ñoä aåm laøm vieäc leân tôùi 95% voán ñaëc tröng cho caùc remote terminal cuûa DLC. Caùc boä remote DSLAM cuõng coù theå ñöôïc laép trong caùc nhaø nhoû hay trong caùc hoäp coù kieåm soaùt nhieät ñoä (CEV: Controlled Environment Vault). 68
  11. Kyõ thuaät vaø dòch vuï noåi troäi ADSL Ñaëng Quoác Anh Öu ñieåm cuûa remote DSLAM: - Remote DSLAM raát thích hôïp cho tröôøng hôïp soá thueâ bao ADSL lôùn, coù theå taêng soá thueâ bao ADSL raát ñôn giaûn baèng caùch gaén theâm card ñöôøng daây ADSL vaøo boä remote DSLAM. Moät boä remote DSLAM tieâu bieåu coù theå hoã trôï töø 60 tôùi 100 ñöôøng daây ADSL. - Vì remote DSLAM cuõng laø moät boä DSLAM hoaøn chænh neân vieäc cung caáp, giaùm saùt caùc ñöôøng daây ADSL hoaøn toaøn töông töï nhö vôùi boä DSLAM taïi toång ñaøi. Do ñoù khoâng caàn theâm heä thoáng quaûn lyù naøo vaø cuõng khoâng caàn phaûi huaán luyeän theâm cho caùc kyõ thuaät vieân. - Vieäc trieån khai ADSL seõ khoâng laøm aûnh höôûng tôùi caùc dòch vuï thoaïi POTS bôûi vì caùc boä remote DSLAM ñeàu ñoäc laäp vôùi caùc boä DLC. Boä remote DSLAM chæ ñôn giaûn taùch phaân taàn tín hieäu thoaïi POTS vaø gôûi nguyeân daïng töông töï cuûa noù cho boä DLC. Nhöôïc ñieåm cuûa remote DSLAM: - Remote DSLAM laø moät giaûi phaùp maéc tieàn. Vì boä remote DSLAM ôû beân ngoaøi DLC neân vieäc laép ñaët ñoøi hoûi nhaø cung caáp dòch vuï phaûi tìm vò trí thích hôïp, traùnh möa, laép ñaët, caáp nguoàn vaø ñi daây töø phía DLC tôùi remote DSLAM vaø ngöôïc laïi. Keát quaû laø phaûi ñaàu tö ban ñaàu khaù nhieàu thôøi gian vaø tieàn baïc cho caùc boä remote DSLAM. Maëc duø vieäc ñaàu töø naøy coù theå thu hoài voán daàn daàn töø soá thueâ bao lôùn cuûa ADSL nhöng do ADSL ñang ôû giai ñoaïn phaùt trieån ban ñaàu neân thöïc teá khoù coù theå thu hoài voán ñöôïc. Hôn nöõa, vôùi caùc DLC coù soá ñöôøng daây nhoû thì soá thueâ bao ADSL seõ ít hôn nhieàu vaø khoù coù theå hoaøn voán ñöôïc cho caùc boä remote DSLAM. - Caùc boä remote DSLAM cuõng taïo ra caùc vaán ñeà veà kích côõ vaø caáu hình cuûa caùc hoäp ñaáu daây. Thöôøng nhaø cung maïng noäi haït ñaët moät hay moät vaøi hoäp ñaáu daây gaàn vôùi tuû DLC. Khi trieån khai ADSL caàn phaûi noái laïi caùc ñoâi daây coù ADSL/POTS: caùc ñoâi daây naøy ñöôïc ñöa ñeán boä DSLAM qua hoäp ñaáu daây roài ñöôïc taùch phaàn POTS quay laïi DLC cuõng qua hoäp ñaáu daây moät laàn nöõa. Thöôøng caùc hoäp ñaáu daây ñöôïc thieát keá saùt vôùi dung löôïng cuûa boä DLC vaø moät soá nhoû caùc daây troáng. Chính vì vaäy khi trieån khai ADSL thì phaûi ñaët theâm caùc hoäp ñaáu daây môùi hay thay caùc hoäp ñaáu daây vôùi dung löôïng lôùn hôn. Vaán ñeà seõ phöùc taïp hôn raát nhieàu khi boä remote terminal cuûa heä thoáng DLC söû duïng nhieàu hoäp ñaáu daây vì khoâng coù caùch naøo ñeå döï ñoaùn ñöôïc thöïc söï thueâ bao naøo seõ thueâ dòch vuï ADSL. Vì vaäy, duø boä remote DSLAM raát thích hôïp cho tröôøng hôïp coù nhieàu thueâ bao ADSL noù cuõng caàn phaûi xem xeùt kyõ veà maët taøi chính vaø kyõ thuaät. b. Giaûi phaùp card ñöôøng daây ADSL 69
  12. Ñaëng Quoác Anh Dòch vuï ADSL Moät giaûi phaùp khaùc laø söû duïng caùc card ñöôøng daây gaén ñöôïc vôùi caùc khe caém coøn troáng trong heä thoáng DLC hieän höõu. Giaûi phaùp card ñöôøng daây ADSL coù hai daïng. Daïng thöù nhaâát laø choã troáng chæ duøng cho muïc ñích oån ñònh cô hoïc, vaø taát caû caùc keát noái ñeàu thöïc hieän qua caùp. Loaïi caáu hình naøy duøng cho caùc heä thoáng DLC truyeàn thoáng. Daïng thöù hai laø daïng tích hôïp card ñöôøng daây ADSL trong heä thoáng DLC. Löu thoaïi soá vaø löu löôïng ADSL ñöôïc gheùp chung vaø duøng chung moät heä thoáng truyeàn daãn ñeå ñöa veà toång ñaøi noäi haït. Nhö vaäy, giaûi phaùp card ñöôøng daây ADSL tích hôïp ñaõ ñöa ra moät daïng DLC môùi, DLC hoã trôï ADSL. Öu ñieåm cuûa card ñöôøng daây ADSL: Öu ñieåm ñaàu tieân cuûa card ñöôøng daây ADSL laø noù taän duïng ñöôïc caùc khe caém coøn troáng trong boä remote terminal cuûa DLC. Vôùi giaûi phaùp naøy nhieàu chi phí nhö nhaø chöùa, laép ñaët, cung caáp nguoàn, … voán phaûi traû khi duøng heä thoáng remote DSLAM seõ ñöôïc tieát kieäm. Nhöôïc ñieåm cuûa card ñöôøng daây ADSL: - Giaûi phaùp card ñöôøng daây ADSL taïo ra nhöõng vaán ñeà quaûn lyù raát phöùc taïp trong tröôøng hôïp nhaø cung caáp maïng ñieän thoaïi noäi haït coù caùc boä DLC töø nhieàu nhaø cung caáp khaùc nhau. Ñaõ coù nhieàu coá gaéng ñaõ ñöôïc thöïc hieän ñeå thoáng nhaát kyõ thuaät cho nhieàu loaïi DLC töø nhieàu nhaø cung caáp khaùch nhau. Ñaùng chuù yù laø nhöõng coá gaéng cuûa UAWG (Universal ADSL Working Group) bao goàm caùc haõng Compaq, Intel vaø Microsoft cho phieân baûn G.lite trong khi phieân baûn G.dmt vaãn chöa coù tieán trieån gì. Vì vaäy, hieän nay söï choïn löïa boä chip ADSL söû duïng cho card ñöôøng daây ADSL hoaøn toaøn phuï thuoäc vaøo loaïi modem khaùch haøng ñang söû duïng. Keát quaû laø baát cöù giaûi phaùp card ñöôøng daây ADSL naøo cuõng ñoøi hoûi vieäc quaûn lyù söï töông hôïp modem ADSL phía khaùch haøng. Vôùi haàu heát caùc nhaø cung caáp maïng ñieän thoaïi noäi haït söû duïng caùc heä thoáng DLC khaùc nhau coù caùc giaûi phaùp card ñöôøng daây ADSL khaùc nhau thì giaûi phaùp naøy raát phöùc taïp vaø thaäm chí laø khoâng khaû thi. Hôn nöõa, vôùi caùc nhaø cung caáp dòch vuï ñieän thoaïi noäi haït thì hoï kieåm soaùt vieäc cung caáp dòch vuï ADSL nhöng laïi khoâng kieåm soaùt vieäc cung caáp modem ADSL neân caøng laøm cho vieäc töông hôïp theâm phöùc taïp. - Vì giaûi phaùp card ñöôøng daây ADSL söû duïng caùc khe caém card neân vieäc laép caùc card ñöôøng daây ADSL seõ giaûm ñi khaû naêng söû duïng dung löôïng DLC cuûa caùc nhaø cung caáp maïng ñieän thoaïi noäi haït trong töông lai. Thoâng thöôøng thì quyeát ñònh lieân quan tôùi kích côõ vaø kieåu tuû DLC ñöôïc ñöa ra döïa treân moät quy hoaïch phaùt trieån. Vì vaäy, söû duïng giaûi phaùp card ñöôøng daây ADSL laép vaøo caùc khe coøn troáng trong boä remote terminal cuûa caùc heä thoáng DLC seõ laøm aûnh höôûng tôùi caùc khaû naêng cung caáp dòch vuï POTS trong töông lai cuûa caùc nhaø cung caáp maïng ñieän thoaïi noäi haït. Trong moâi tröôøng maø nhaø 70
  13. Kyõ thuaät vaø dòch vuï noåi troäi ADSL Ñaëng Quoác Anh cung caáp dòch vuï ADSL vaø nhaø cung caáp maïng ñieän thoaïi noäi haït laø khaùc nhau thì vaán ñeà naøy caøng theâm phöùc taïp khi maø hoï phaûi chia nhau phöông tieän truyeàn daãn töø boä remote terminal cuûa DLC veà phía toång ñaøi noäi haït. - Vaán ñeà vôùi nhieàu boä DLC töø nhieàu nhaø cung caáp khaùc nhau noùi treân cuõng taïo ra khoù khaên trong vieäc ñieàu haønh cuõng nhö quaûn lyù maïng. Moãi giaûi phaùp ADSL rieâng ñeàu coù phöông phaùp laép ñaët vaø vaän haønh rieâng. Hôn nöõa, moãi nhaø cung caáp giaûi phaùp ADSL ñeàu coù heä thoáng quaûn lyù thieát bò (EMS: Element-Management System) rieâng ñeå giaùm saùt vaø cung caáp dòch vuï. Nhieàu nhaø cung caáp DLC moãi nhaø cung caáp ñöa ra moät giaûi phaùp card ñöôøng daây ADSL rieâng seõ ñoøi hoûi nhieàu heä thoáng EMS, moãi heä thoáng nhö vaäy seõ coù giao tieáp rieâng. Keát quaû laø phaûi xem xeùt kyõ khi huaán luyeän, hoã trôï vaø taäp hôïp thaønh baát cöù möùc ñoä heä thoáng hoã trôï vaän haønh (OSS: Operations Support Systems) cao hôn naøo cho moãi heä thoáng EMS. - Giaûi phaùp card ñöôøng daây ADSL söû duïng tuû maùy DLC ñeå laép ñaët coù theå caàn ñeán vieäc ñi daây laïi trong boä remote terminal cuûa DLC. Vieäc ñi daây laïi naøy phuï thuoäc vaøo töøng nhaø cung caáp vaø giaûi phaùp ñöôïc trieån khai. - Cuoái cuøng, nhöõng haïn cheá lieân quan tôùi vò trí vaø soá löôïng card ñöôøng daây coù theå laép ñaët ñöôïc trong moät boä remote terminal cuûa DLC cuõng caàn ñöôïc quan taâm. Toùm laïi, maëc duø giaûi phaùp card ñöôøng daây ADSL traùnh ñöôïc nhieàu nhöôïc ñieåm veà giaù thaønh cuûa giaûi phaùp remote DSLAM nhöng noù laïi taïo ra nhieàu vaán ñeà nhö quaûn lyù, huaán luyeän vaø ñieàu haønh vôùi nhieàu chuûng loaïi DLC khaùc nhau. Hôn nöõa giaûi phaùp card ñöôøng daây ADSL cuõng bò raøng buoäc bôûi dung löôïng cuûa DLC vaø quy hoaïch maïng POTS. c. Giaûi phaùp RAM RAM: Remote-Access Multiplexer thöïc hieän gioáng nhö moät boä remote DSLAM. Tuy nhieân RAM ñöôïc tích hôïp vôùi boä DLC maø khoâng caàn chi phí naâng caáp. Treân thöïc teá, RAM thöôøng ñöôïc goïi laø hoäp baùnh hay hoäp thuoác laù vì noù coù kích thöôùc raát nhoû vaø ñöôïc thieát keá ñeå laép ñaët ngay beân trong tuû DLC. Loaïi thieát bò naøy ñaõ ñöôïc söû duïng raát thaønh coâng khi trieån khai dòch vuï ISDN. Nhöõng boä RAM ngaøy nay keát hôïp ñöôïc caùc öu ñieåm cuûa hai giaûi phaùp remote DSLAM vaø card ñöôøng daây ADSL trong khi laïi traùnh ñöôïc nhieàu nhöôïc ñieåm cuûa chuùng. Öu ñieåm cuûa giaûi phaùp RAM: - Cuõng gioáng nhö remote DSLAM, RAM ñoäc laäp vôùi caùc heä thoáng DLC ñem laïi khaû naêng linh ñoäng cho chuùng coù theå hoaït ñoäng vôùi baát cöù chuûng loaïi DLC naøo maø hoaøn toaøn khoâng aûnh höôûng tôùi dòch vuï 71
  14. Ñaëng Quoác Anh Dòch vuï ADSL POTS. Söï ñoäc laäp naøy cuõng coù nghóa laø RAM traùnh ñöôïc vaán ñeà gaây ra bôûi caùc boä DLC cuûa nhieàu nhaø cung caáp khaùc nhau cuûa giaûi phaùp card ñöôøng daây ADSL. RAM chæ caàn moät heä thoáng EMS duy nhaát cho vieäc quaûn lyù vaø ñieàu haønh theo töøng loaïi modem taïi phía khaùch haøng. - Cuõng gioáng nhö giaûi phaùp card ñöôøng daây ADSL, RAM ñöôïc laép trong tuû DLC neân traùnh ñöôïc giaù thaønh cao vaø vieäc ñi daây laïi nhö trong tröôøng hôïp cuûa remote DSLAM. RAM cuõng khoâng caàn phaûi giaûi quyeát caùc vaán ñeà veà caáp nguoàn, hoäp ñaáu daây hay vò trí laép ñaët. Thoâng thöôøng, RAM chæ caàn ñi daây laïi raát ít. Hôn nöõa, RAM coøn coù daïng tuû nhoû laép gaén vaøo caïnh tuû DLC khi tuû DLC ñaõ ñaày thieát bò. Nhöôïc ñieåm cuûa giaûi phaùp RAM: Vaán ñeà chính cuûa RAM laø quy moâ cuûa noù. Caùc daïng RAM hieän taïi raát thích hôïp vôùi soá löôïng ñöôøng daây nhoû, ñieàu ñoù coù nghóa laø neáu caàn theâm ñöôøng daây thì caàn phaûi laép theâm RAM vaøo tuû DLC. Vôùi töøng tröôøng hôïp cuï theå khoaûng khoâng gian höõu duïng trong tuû DLC seõ quyeát ñònh soá löôïng ñöôøng daây coù theå laép ñaët. Hieän nay caàn löu yù raèng soá löôïng ñöôøng daây cuûa RAM tuyø thuoäc vaøo theá heä, maät ñoä tích hôïp vaø khaû naêng söû duïng caùc boä xöû lyù soá tín hieäu (DSP: Digital Signal Processor) trong caùc boä thu phaùt ADSL. Nhìn chung, RAM coù öu theá trong vieäc cung caáp giaûi phaùp reû tieàn ñeå môû roäng vieäc cung caáp dòch vuï ADSL cho caùc thueâ bao phaûi keát noái vôùi maïng ñieän thoaïi qua DLC. Nhöõng thuaän lôïi cô baûn cuûa chuùng laø chi phí thaáp vaø deã trieån khai. Hieän nay, RAM cung caáp moät giaûi phaùp toång theå coù theå hoaït ñoäng vôùi taát caû caùc daïng DLC khaùc nhau vaø vì vaäy traùnh ñöôïc caùc vaán ñeà veà ñieàu haønh, huaán luyeän vaø quaûn lyù nhö vôùi giaûi phaùp card ñöôøng daây ADSL trong DLC. Nhöõng vaán ñeà caàn löu yù khi choïn giaûi phaùp RAM: - Kích thöôùc vaät lyù vaø dung löôïng ñöôøng daây: Kích côõ cuûa RAM seõ taêng leân nhanh choùng. Caàn löu yù raèng RAM coù theå coù nhieàu kích côõ, dung löôïng khaùc nhau. Hôn nöõa, soá boä RAM laép ñöôïc khoâng chæ giôùi haïn ôû kích thöôùc vaät lyù maø coøn ôû khoaûng khoâng gian caàn thieát cho vieäc giaûi nhieät. Khaû naêng xeáp choàng caùc rack RAM 23 inch cuõng khaùc vôùi rack RAM 19 inch. Cuoái cuøng, an toaøn nhaát laø duøng caùc RAM dung löôïng nhoû ñeå deã laép ñaët vaø ñaït ñöôïc ñoä linh ñoäng cao. - POTS splitter: Neáu caùc boä POTS splitter khoâng töông hôïp vôùi caùc boä RAM thì caàn phaûi coù theâm khoaûng troáng trong tuû DLC. Vì lyù do naøy, caàn phaûi coù caùc boä POTS gaén lieàn trong RAM. Hôn nöõa, thieát keá cuûa caùc boä POTS splitter phaûi laø thuï ñoäng ñeå traùnh gaây ra aûnh höôûng tôùi caùc maïch ADSL töø phía ñöôøng daây POTS. - Yeâu caàu ñi caùp: Caàn thaáy raèng baát cöù caùc boä RAM naøo cuõng keát noái tôùi caùc ñoâi daây tip vaø ring. Caùc ñoâi daây naøy coù ñöôïc laép thieát bò baûo 72
  15. Kyõ thuaät vaø dòch vuï noåi troäi ADSL Ñaëng Quoác Anh an tröôùc hay ñöôïc baûo an ngay trong boä RAM. Neáu baûo an ngay trong boä RAM thì phaûi chuù yù ñeán vieäc ñi caùp laïi trong tuû DLC laøm cho giaùn ñoaïn thoâng tin POTS vaø aûnh höôûng tôùi caùc thueâ bao khaùc. - Truyeàn daãn tín hieäu: Vieäc truyeàn daãn tín hieäu ñeán toång ñaøi noäi haït ñöôïc thöïc hieän baèng 2 caùch: truyeàn daãn ñaëc bieät ñeán boä DSLAM ôû toång ñaøi, truyeàn daãn baèng caùc giao tieáp chuaån nhö caùc ñöôøng E1, DS-1 (Digital Service level 1). Phöông phaùp thöù nhaát taän duïng ñöôïc caùc port coøn troáng cuûa DSLAM. Ngöôïc laïi, phöông phaùp thöù hai duøng caùc giao tieáp chuaån cho pheùp noái tôùi caùc boä chuyeån maïch ATM, taäp hôïp taïi caùc boä taäp trung, hay thaäm chí noái vaøo caùc boä DSLAM cuûa caùc haõng saûn xuaát khaùc. Thuaän lôïi cuûa phöông phaùp giao tieáp chuaån laø noù khoâng caàn phaûi coù moät boä DSLAM vaø noù coù theå noái tôùi nhieàu chuûng loaïi thieát bò khaùc nhau. - Söï töông thích modem: Vì hieän nay vôùi ADSL G.dmt chöa ñaït ñöôïc khaû naêng töông thích giöõa caùc boä chip thu phaùt ADSL trong modem ADSL cuûa caùc haõng khaùc nhau neân phaûi chuù yù ñeán söï töông hôïp giöõa RAM vaø modem ADSL phía khaùch haøng. Hôn nöõa, khaû naêng naâng caáp qua vieäc download phaàn meàm seõ cung caáp söï töông thích naøy vaø laøm cho RAM seõ phaùt trieån cuøng vôùi thò tröôøng ADSL - Quaûn lyù thieát bò (Element Management): Baát cöù chuûng loaïi thieát bò naøo cuõng caàn phaûi coù moät daïng quaûn lyù thieát bò rieâng. Vì vaäy, söï töông hôïp vôùi moät neàn taûng chung, giao dieän ñoà hoaï (GUI: Graphic User Interface), giao tieáp ñeå taäp hôïp leân möùc heä thoáng quaûn lyù maïng (NMS: Network-Management System) cao hôn, ñôn giaûn hoaù vieäc söû duïng phaûi ñöôïc caân nhaéc kyõ. Thoâng thöôøng, chi phí lieân quan tôùi EMS ñöôïc tính toaùn döïa treân soá ñöôøng daây hoã trôï. Vì lyù do naøy caàn phaûi naém ñöôïc toång chi phí caàn boû ra. 2.1.8 ADSL2 a. Toång quan veà ADSL2 Thaùng 7 naêm 2002 ITU-T ban haønh tieâu chuaån ñaàu tieân veà ADSL2 (prepublication) trong khuyeán nghò G.992.3. ADSL2 ra ñôøi nhaèm caûi tieán taát caû caùc öùng duïng treân ADSL veà caû thoaïi vaø soá lieäu. Ngoaøi hai cheá ñoä truyeàn daãn treân ADSL laø cheá ñoä truyeàn daãn ñoàng boä STM vaø cheá ñoä truyeàn daãn baát ñoàng boä ATM nhö ADSL theá heä ñaàu tieân ADSL2 coøn hoã trôï theâm cheá ñoä truyeàn daãn thöù ba laø cheá ñoä truyeàn daãn goùi vaø hoã trôï thoaïi khoâng goùi hoaù goïi laø thoaïi keânh (CV: Channelized Voice). Thoaïi keânh hoaù ñöôïc ñöa vaøo doøng döõ lieäu cuûa ADSL2 maø khoâng caàn qua boä IAD (Integrated Access Device). Ngoaøi ra ADSL2 coøn thay ñoåi veà daûi taàn truyeàn daãn theo hai chieàu upstream vaø downstream. Nhôø caùc caûi thieän naøy maø toác ñoä truyeàn daãn cuûa caùc 73
  16. Ñaëng Quoác Anh Dòch vuï ADSL ñöôøng daây daøi 3 daëm ñaõ taêng töø 560Kbps/276Kbps leân ñeán 1560Kbps/596Kbps theo thöù töï töông öùng cho chieàu downstream/upstream. Ñoä daøi ñöôøng daây cho moät toác ñoä coá ñònh ñaõ taêng ñöôïc 300m. Vôùi nhöõng caûi tieán nhö vaäy, ADSL2 ñaõ ñem ñeán dòch vuï cho ñeán 99% caùc ñöôøng daây ôû vuøng thaønh thò. Hôn nöõa ADSL2 laïi töông hôïp toát vôùi ADSL nguyeân thuûy ñaõ ñöôïc tieâu chuaån hoaù trong ITU-T G.992.1. b. Caûi thieän toác ñoä vaø ñoä daøi ñöôøng daây ADSL2 ñaõ thöïc hieän caùc böôùc caûi tieán hieäu quaû veà maõ hoaù cuõng nhö giaûm löôïng bit overhead treân moãi khung ADSL. ADSL2 taêng ñoä lôïi maõ hoaù Reed Solomon. Vôùi ADSL theá heä ñaàu tieân, löôïng bit overhead cho moãi khung coá ñònh ôû dung löôïng 32Kbps. Dung löôïng naøy chieám phaàn ñaùng keå trong toác ñoä döõ lieäu cuûa caùc ñöôøng daây daøi. 32Kbps chieám ñeán 25% dung löôïng 128Kbps cuûa caùc ñöôøng daây daøi. ADSL2 duøng cô cheá overhead laäp trình ñöôïc vaø coù dung löôïng töø 4Kbps ñeán 32Kbps tuøy theo toác ñoä ñöôøng truyeàn laø thaáp hay cao. ADSL2 cuõng duøng kyõ thuaät trieät xuyeân keânh, loaïi boû daûi taàn con coù nhieãu voâ tuyeán cao ñeå taêng hieäu quaû truyeàn taûi. ADSL2 coù hai giai ñoaïn ñaëc bieät khi khôûi ñoäng laø Channel Discovery vaø Transceive Training ñeå khaûo saùt ñaëc tính keânh truyeàn. Hình 2.10 Caûi thieän cöï ly vaø toác ñoä ñaït ñöôïc vôùi ADSL so vôùi ADSL c. Thích öùng toác ñoä trong ADSL2 74
  17. Kyõ thuaät vaø dòch vuï noåi troäi ADSL Ñaëng Quoác Anh Caùc ñöôøng truyeàn ADSL thöôøng bò rôùt maïch do xuyeân keânh lôùn, nhieãu cao taàn lôùn, söï thay ñoåi veà nhieät ñoä, ñoä aåm trong chaõo caùp. ADSL2 söû duïng cô cheá thích öùng toác ñoä SRA (Seamless Rate Adaption) cho pheùp thay ñoåi toác ñoä döõ lieäu maø khoâng bò ngaét quaõng, khoâng bò rôùt maïch, khoâng aûnh höôûng tôùi tyû soá sai bit. SRA taän duïng öu ñieåm cuûa phöông phaùp ñieàu cheá DMT chæ thay ñoåi thoâng soá ñieàu cheá maø khoâng thay ñoåi caáu truùc khung vì neáu thay ñoåi caáu truùc khung seõ gaây ra: maát ñoàng boä khung, sai bit khoâng söûa ñöôïc, khôûi ñoäng laïi heä thoáng, … SRA söû duïng nghi thöùc taùi caáu hình online (OLR: OnLine Reconfiguration). Maùy thu giaùm saùt lieân tuïc keânh truyeàn vaø quyeát ñònh caàn thay ñoåi toác ñoä döõ lieäu theo ñieàu kieän ñöôøng daây. Maùy thu gôûi thoâng ñieäp baét ñaàu thích öùng toác ñoä cho maùy phaùt goàm taát caû caùc thoâng soá caàn thieát cho toác ñoä truyeàn daãn môùi goàm soá bit caàn truyeàn cho moãi keânh phuï (subchannel) vaø coâng suaát cho moãi keânh phuï. Maùy phaùt nhaän ñöôïc seõ gôûi “sync flag” ñeå thoâng baùo thôøi ñieåm baét ñaàu thay ñoåi toác ñoä. Maùy thu doø tín hieäu “sync flag” roài caû maùy phaùt vaø maùy thu chuyeån sang toác ñoä môùi. d. Quaûn lyù nguoàn ADSL2 Hình 2.11 Quaûn lyù nguoàn ADSL2 so vôùi ADSL Muïc tieâu cuûa quaûn lyù nguoàn ADSL2 laø thöïc hieän tieát kieäm naêng löôïng cho tính naêng “Always on” cuûa ADSL. Vôùi haøng trieäu modem ADSL quaûn lyù nguoàn ôû caùc cheá ñoä standby, sleep nhö PC seõ tieát kieäm löôïng ñieän ñaùng keå. ADSL2 coù 3 cheá ñoä hoaït ñoäng nguoàn laø L0, L2 vaø L3. 75
  18. Ñaëng Quoác Anh Dòch vuï ADSL Hình 2.12 Gheùp ñöôøng daây ADSL2 - L0: caáp nguoàn cho modem ñaït toác ñoä döõ lieäu cao nhaát. - L2: haïn cheá nguoàn toái ña taïi ATU-C khi löu löôïng Internet qua modem giaûm. - L3: Haïn cheá nguoàn toái ña taïi ATU-C vaø ATU-R khi khaùch haøng khoâng söû duïng ADSL2: cheá ñoä sleep/standby, khôûi ñoäng laïi phaûi maát 3 giaây. L2 laø tieán boä lôùn nhaát cuûa ADSL2. Söï chuyeån ñoåi traïng thaùi qua laïi giöõa caùc cheá ñoä nguoàn L0 vaø L2 laø hoaøn toaøn töï ñoäng, ngöôøi söû duïng khoâng bieát ñöôïc vaø khoâng gaây ra sai bit cuõng nhö khoâng ngaét quaõng hoaït ñoäng cuûa caùc modem ADSL2. e. Gheùp ñöôøng daây ADSL2 Hoã trôï nhieàu möùc hôïp ñoàng (SLA: Service Level Agreement) baèng caùch gheùp nhieàu ñöôøng daây ADSL2 taïo thaønh ñöôøng daây ADSL2 toác ñoä cao. Caùc ñöôøng daây ADSL2 gheùp ñöôïc söû duïng thay theá cho giaûi phaùp VDSL vôùi cöï ly daøi hôn nhöng soá ñoâi daây nhieàu hôn. Gheùp 2 ñoâi daây ADSL2 cho toác ñoä leân ñeán 20Mbps, gheùp 3 ñoâi daây ADSL2 cho toác ñoä leân ñeán 30Mbps vaø gheùp 4 ñoâi daây ADSL2 cho toác ñoä leân ñeán 40Mbps. 76
  19. Kyõ thuaät vaø dòch vuï noåi troäi ADSL Ñaëng Quoác Anh 2.2 Caùc dòch vuï noåi troäi cuûa ADSL 2.2.1 Moâ hình dòch vuï qua ADSL Khi caùc öùng duïng dung löôïng thoâng tin lôùn khoâng ngöøng phaùt trieån vaø gaây khuûng hoaûng cho caû haï taàng cô sôû maïng coâng coäng cuõng nhö noäi boä thì phaàn noäi haït trôû neân thaùch thöùc chính cho caùc nhaø cung caáp dòch vuï. Laøm theá naøo ñeå coù theå cung caáp toác ñoä cao maø khoâng phaûi ñaàu tö nhieàu cho vieäc naâng caáp voøng thueâ bao noäi haït. Trong nhieàu tröôøng hôïp, coâng ngheä ADSL laø moät caâu traû lôøi. Hình 2.13 Moâ hình chuaån chung cho caùc dòch vuï trieån khai treân coâng ngheä DSL 2.2.2 Internet qua ADSL Töø nhöõng naêm vöøa qua, Internet hay noùi chính xaùc hôn laø Word Wide Web, ñaõ taùc ñoäng saâu saéc ñeán yù töôûng cuûa chuùng ta veà löu löôïng thoâng tin. YÙ töôûng veà moät phöông phaùp deã daøng vaø reû tieàn ñeå cung caáp thoâng tin caäp nhaät cho caùc ngöôøi laøm thueâ, ñoàng söï vaø khaùch haøng ñaõ thöïc söï thu huùt caùc doanh nghieäp. Ñaây laø phöông phaùp môùi vaø ñôn giaûn ñeå lieân laïc cho pheùp töï do phaùt trieån noäi dung thoâng tin döõ lieäu lôùn hôn nhieàu so tröôùc. Nhöng söï töï do môùi naøy laïi coù giaù cuûa noù – baûn chaát hình aûnh cuûa dung löôïng döõ lieäu taïo ra caùc file lôùn caàn phaûi download xuoáng maùy tính caù nhaân. Vôùi toác ñoä modem thoâng thöôøng phaûi toán nhieàu thôøi gian ñeå download ngay caû khi daûi thoâng cuûa maïng truïc taêng thì cuõng gaây ra hieän töôïng coå chai taïi voøng thueâ bao noäi haït. 77
  20. Ñaëng Quoác Anh Dòch vuï ADSL Gaàn ñaây ñaõ coù nhieàu xu höôùng môùi noåi baät trong moâi tröôøng Web laøm taêng toác ñoä truyeàn döõ lieäu caàn thieát: Vieäc theâm moâi tröôøng aâm thanh, hình aûnh vaø video vaøo trang Web bao goàm doøng döõ lieäu nhö RealAudio vaø noäi dung video cuõng nhö caùc phöông tieän soá khaùc ñeå phaân phoái dòch vuï giaûi trí audio/video nhö daïng file aâm thanh phoå bieán ñeán kinh ngaïc MP3. Xu höôùng ñang taêng cuûa caùc nhaø cung caáp dòch vuï Internet ngaøy nay laø trôû thaønh caùc nhaø cung caáp dòch vuï öùng duïng (ASP: Application Service Provider). Vôùi moâ hình naøy, nhieàu öùng duïng cuûa ngöôøi söû duïng (töø öùng duïng maùy tính ñeå baøn vaø caùc phaàn meàm höõu duïng nhö caùc trình xöû lyù vaên baûn cho ñeán caùc öùng duïng thöông maïi phöùc taïp khaùc nhö giaûi phaùp thöông maïi ñieän töû, quy hoaïch taøi nguyeân ñieän töû ERP: Electronic Resource Planning vaø quaûn lyù phaùt minh) ñöôïc nhaø cung caáp dòch vuï töø xa daãn daét vaø quaûn lyù vaø ngöôøi söû duïng töï truy xuaát caùc öùng duïng qua keát noái Internet. Hình 2.14 ÖÙng duïng vaên phoøng töø xa/nhaân vieân töø xa Hoäi nghò töông taùc hay caùc öùng duïng coäng taùc nhö hoäi nghò audio döïa treân Internet, phaân chia taøi lieäu cuõng ngaøy caøng phoå bieán. Nhöõng öùng duïng naøy cho pheùp ngöôøi söû duïng töø xa ôû caû moâi tröôøng doanh nghieäp vaø moâi tröôøng daân duïng ñeàu coù theå lieân laïc nhôø maïng Internet. Ngay caû troø chôi maùy tính cuõng töø choã laø chöông trình daønh cho maùy tính caù nhaân vaø coù tính ñoäc laäp cuõng chuyeån sang daïng maïng. Nhieàu troø chôi treân maùy tính caù nhaân haøng ñaàu hieän nay coù chöùc naêng maïng. Khaû naêng naøy taän 78
Đồng bộ tài khoản