Lịch sử lớp 10 Bài 31

Chia sẻ: beu1001

Cuối thế kỷ XVIII, giữa Pa-ri hoa lệ của nước Pháp – “Kinh đô Châu Âu”, đã bùng nổ một cuộc cách mạng “long trời lở đất”. Thành quả của cuộc cách mạng đó được Lê-nin nhấn mạnh rằng: “Nó xứng đáng là cuộc đại cách mạng vì đã làm biết bao việc cho giai cấp của nó tức là giai cấp tư sản, để đến trọn thế kỷ XIX, thế kỷ đem lại ánh sáng văn hoá, văn minh cho nhân loại đều diễn ra dưới ảnh hưởng của cuộc cách mạng vĩ đại này”. ...

Bạn đang xem 7 trang mẫu tài liệu này, vui lòng download file gốc để xem toàn bộ.

Nội dung Text: Lịch sử lớp 10 Bài 31

Bài 31
CÁCH MẠNG TƯ SẢN PHÁP CUỐI THẾ KỶ
XVIII

I. MỤC TIÊU BÀI HỌC
Sau khi học xong bài học yêu cầu HS cần nắm
được:
1. Kiến thức
- Bài học giúp HS hiểu rằng, cách mạng tư sản
Pháp cuối thế kỷ XVIII là một cuộc cách mạng tư
sản điển hình nhất thời kỳ lịch sử thế giới cận đại.
Nó đã lật đổ chế độ phong kiến, mở đường cho
CNTB phát triển ở Pháp, góp phần vào thắng lợi
của chủ nghĩa tư bản trên phạm vi thế giới.
2. Tư tưởng, tình cảm, thái độ
- Quần chúng nhân dân, động lực chủ yếu thúc
đẩy sự nghiệp cách mạng Pháp đạt đến đỉnh cao là
nền chuyên chính Gia-cô-banh, họ xứng đáng là
người sáng tạo ra lịch sử.
3. Kỹ năng
- Rèn luyện kỹ năng sử dụng đồ dùng trực
quan, kỹ thuật phân tích, khái quát, tổng hợp, đánh
giá sự kiện.
II. THIẾT BỊ, TÀI LIỆU DẠY - HỌC
- Bản đồ phong trào đấu tranh của nhân dân
Pháp.
- Tranh “Tình cảnh nông dân Pháp”, “Tấn công
phá ngục Ba-xti” … (GV có thể lựa chọn tài liệu
trực quan trong Encarta).
III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY - HỌC
1. Kiểm tra bài cũ:
Câu hỏi 1: Vì sao nói cuộc chiến tranh giành
độc lập của 13 bang thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ là
cuộc cách mạng tư sản?
Câu hỏi 2: Phân tích ý nghĩa của cuộc chiến
tranh giành độc lập ở Bắc Mỹ?
Sau khi HS trả lời, GV nhấn mạnh ảnh hưởng
của cách mạng Mỹ đối với châu Mỹ và châu Âu,
đặc biệt là đối với nước Pháp đang trong tình trạng
“đêm trước của cách mạng”.
2. Giới thiệu bài mới
Cuối thế kỷ XVIII, giữa Pa-ri hoa lệ của nước
Pháp – “Kinh đô Châu Âu”, đã bùng nổ một cuộc
cách mạng “long trời lở đất”. Thành quả của cuộc
cách mạng đó được Lê-nin nhấn mạnh rằng: “Nó
xứng đáng là cuộc đại cách mạng vì đã làm biết
bao việc cho giai cấp của nó tức là giai cấp tư sản,
để đến trọn thế kỷ XIX, thế kỷ đem lại ánh sáng
văn hoá, văn minh cho nhân loại đều diễn ra dưới
ảnh hưởng của cuộc cách mạng vĩ đại này”. Vì sao
cuộc cách mạng tư sản ở trung tâm châu Âu lại trở
nên điển hình hơn bất cứ cuộc cách mạng tư sản
nào ở thời kỳ cận đại, chúng ta sẽ nghiên cứu làm
sáng tỏ vấn đề này trong bài học hôm nay (GV ghi
tiêu đề bài học).

Các hoạt động của thầy Những kiến thức HS
và trò cần nắm vững
Hoạt động 1: Cá nhân I. NƯỚC PHÁP
GV tổ chức để HS trả lời TRƯỚC CÁCH
câu hỏi: Căn cứ vào đâu để MẠNG
nói rằng, cuối thế kỷ XVIII, 1 Tình hình kinh tế
Pháp vẫn là nước nông xã hội:
nghiệp lạc hậu? HS có thể A. Kinh tế
dựa vào - Cuối thế kỷ XVIII,
SGK để trả lời câu hỏi này. Pháp vẫn là nước nông
Đặc biệt, GV hướng dẫn nghiệp
HS phân tích đời sống của + Công cụ, kĩ thuật
nông dân Pháp dưới ách áp canh tác lạc hậu, năng
bức bóc lột của phong kiến, suất thấp.
Giáo hội (Địa tô từ 1/3 đến + Lãnh chúa, Giáo
Các hoạt động của thầy Những kiến thức HS
và trò cần nắm vững
1/2 hoa lợi, nhiều loại thuế, hội bóc lột nông dân
nghĩa vụ phong kiến, nhà nặng nề.
thờ phi lí khác). Miêu tả - Công thương
bức tranh “Tình cảnh nông nghiệp phát triển
dân Pháp trước mạng” (hình + Máy móc sử dụng
5 1 - SGK) ngày càng nhiều (dệt,
GV miêu tả công xưởng khai mỏ, luyện kim)
luyện thép ở Pháp (Nguồn: + Công nhân đông,
Encarta) sống tập trung
+ Buôn bán mở rộng
Hoạt động 2: Thảo luận với nhiều nước.
GV cho HS theo dõi sơ đồ B. Chính trị
cơ cấu xã hội nước Pháp, - Xã hội chia thành 3
hướng dẫn HS thảo luận, đẳng cấp
vai trò, quyền lợi kinh tế, + Tăng lữ: nắm đặc
địa vị chính trị của các đẳng quyền
cấp, từ đó rút ra kết luận: + Quý tộc: kinh tế,
Mâu thuẫn về quyền lợi chính trị, giáo hội.
kinh tế, địa vị chính trị dẫn + Đẳng cấp thứ ba:
đến cuộc khủng hoảng xã Gồm TS, Nông dân,
hội sâu sắc. bình dân. Họ làm ra
Giải quyết mâu thuẫn này của cải, phải đóng
như thế nào? mọi thứ thuế, không
Các hoạt động của thầy Những kiến thức HS
và trò cần nắm vững
Nước Pháp đang ở “đêm được hưởng quyền lợi
trước của một cuộc cách chính trị.
mạng” - Mâu thuẫn xã hội
Hoạt động 1: Thảo luận gay gắt.
GV hướng dần HS thảo
luận vấn đề: Những tư 2. Cuộc đấu tranh
tưởng tiến bộ ở nước Pháp trên lĩnh vực tư
trước cách mạng được dựa tưởng:
trên cơ sở nào? Sau đó GV Những tư tưởng tiến
giới thiệu trào lưu “Triết bộ phê phán những
học ánh sáng” thông qua quan điểm lỗi thời,
những quan điểm tiêu biểu giáo lí lạc hậu, mở
của Mông-te-xki-ơ, Vôn-te, đường cho xã hội phát
Ru-xô. HS cần nhận thức rõ triển. Triết học ánh
những tư tưởng đó không sáng dọn đường cho
dừng ở việc phê phán chế cách mạng bùng nổ,
độ phong kiến thối nát, giáo định hướng cho một xã
lí nhà thờ hủ lậu, mà quan hội mới tương lai.
trọng hơn là đặt cơ sở nền
móng lí thuyết về việc xây
dựng một chế độ xã hội
mới. Nó thực sự là tư tưởng
dọn đường cho cách mạng,
Các hoạt động của thầy Những kiến thức HS
và trò cần nắm vững
là ngọn đuốc sáng cho nước
Pháp khi vẫn còn trong đêm II. TIẾN TRÌNH CỦA
tối. CÁCH MẠNG
Hoạt động 1: GV/ HS 1. Cách mạng bùng
GV hướng dẫn HS thảo nổ. Nền quân chủ
luận vấn đề: lập hiến
- Nhà vua triệu tập , hội - Ngày 5-5-1789 Hội
nghị 3 đẳng cấp để làm gì? nghị ba đẳng cấp do
- Nhà vua có đạt được nhà vua triệu tập bị
mục đích của mình không? đẳng cấp thứ ba phản
Vì sao vậy? đối.
GV tường thuật trận tấn - Ngày 14-7-1789,
công phá ngục Ba-xti (Có quần chúng phá ngục
thể sử dụng đoạn trích Ba-xti, mở đầu cho
trong bài thơ 14 - 7 của Tố cách mạng Pháp.
Hữu) - Quần chúng nhân
GV sử dụng bản đồ dân nổi dậy khắp nơi
phong trào nhân dân Pháp (cả thành thị và nông
(SGK), Bức tranh biếm hoạ thôn), chính quyền
Nông dân chặt vòi bạch của tư sản tài chính
tuộc (Chính sách tô, thuế được thiết lập (Quốc
của Phong kiến, Giáo hội ăn hội lập hiến).
bám.). Nông dân đốt các + Thông qua Tuyên
Các hoạt động của thầy Những kiến thức HS
và trò cần nắm vững
lãnh địa phong kiến v.v... ngôn nhân quyền và
GV hướng dẫn HS tìm dân quyền.
hiểu những tư tưởng tiến + Ban hành chính
bộ của Bản tuyên ngôn sách khuyến khích
nhân quyền và dân quyền công thương nghiệp
(Có thể liên hệ với Tuyên phát triển.
ngôn độc lập củaMỹ, + Tháng 9-1791
Tuyên ngôn độc lập của thông qua hiến pháp,
Việt Nam). xác lập nền chuyên
- HS nhận xét mặt tích chính tư sản (quân chủ
cực và hạn chế của những lập hiến)
chính sách mà Quốc hội lập - Vua Pháp tìm cách
hiến ban hành. chống phá cách mạng,
Trước hành động phản khôi phục lại chế độ
quốc của nhà vua, cách phong kiến (xúi giục
mạng Pháp cần phải làm phản động trong nước,
gì? liên kết với phong
Những biện pháp mà kiến bên ngoài).
Quốc hội lập hiến và nhân - Tháng 4-1792
dân Pháp tiến hành có bảo Chiến tranh giữa Pháp
vệ được nước Pháp? với liên minh phong
Giai đoạn sau của cách kiến Áo - Phổ bùng
mạng nước Pháp sẽ giúp ta nổ.
Các hoạt động của thầy Những kiến thức HS
và trò cần nắm vững
trả lời câu hỏi này. - Ngày 11-7-1792
Hoạt động 2: Giáo viên - Quốc hội tuyên bố Tổ
Học sinh quốc lâm nguy, quần
GV tái hiện kiến thức cũ chúng đã nhất loạt tự
đặt ra tình huống mới: Với vũ trang bảo vệ đất
việc xử tử vua Sác-lơ I, nước.
thiết lập nền cộng hoà, 2. Tư sản công
cách mạng Anh đạt tới đỉnh thương cầm quyền.
cao. Cách mạng Pháp lúc Nền cộng hoà được
này đã làm một việc tương thành lập.
tự, cách mạng Pháp đã đạt - Ngày 10-8-1792
tới đỉnh cao chưa? quần chúng Pa-ri nổi
- Hướng dẫn HS thảo dậy, lập chính quyền
luận, GV cần chốt lại vấn công xã cách mạng
đề: Những quyết định trên (phái Girôngđanh); bắt
của Quốc hội (do áp lực vua và hoàng hậu.
của quần chúng), chưa đáp - Ngày 21-9 Quốc hội
ứng được những yêu cầu tuyên bố lập nền Cộng
cấp bách mà cách mạng hoà thứ nhất, xử tử
Pháp đòi hỏi. nhà vua.
+ Chống thù trong giặc - Đầu năm 1793,
ngoài. nước Pháp đứng trước
+ Chống nạn đầu cơ tích khó khăn mới
Các hoạt động của thầy Những kiến thức HS
và trò cần nắm vững
trữ, phục vụ mặt trận, cải + Trong nước: Bọn
thiện đời sống nhân dân. phản động nổi dậy;
Quần chúng tiếp tục tạo ra Đời sống nhân dân khó
áp lực, chuyển giao chính khăn.
quyền về tay phái Gia-cô- + Bên ngoài: Liên
banh, đáp ứng yêu cầu của minh phong kiến châu
cách mạng. Âu đe doạ cách mạng.
- GV sử dụng ảnh chân - Ngày 31-5-1793
dung giới thiệu Rô-be-xpi-e, quần chúng Pa-ri nổi
nhấn mạnh những phẩm dậy, lật đổ phái Ghi-
chất nổi bật như ý chí sắt rông-đanh, giành chính
đá tinh thần đấu tranh quyền về tay phái
không khoan nhượng trước Gia-cô-banh (Ngày 2-
kẻ thù vì lợi ích của nhân 6).
dân, một con người kiên
định “không thể đảo ngược
được”.
Hoạt động 3: Giáo viên - 3. Nền chuyên chính
Học sinh Giacôbanh đỉnh cao
- GV hướng dẫn HS nhận của cách mạng
thức về các chính sách cụ - Trước những khó
thể của chính quyền Gia- khăn, thử thách nghiêm
cô-banh lúc này đã thực sự trọng Chính quyền
Các hoạt động của thầy Những kiến thức HS
và trò cần nắm vững
phát huy tác dụng. Cần có Gia-cô-banh đã đưa ra
sự so sánh để thấy đây là những biện pháp kịp
những chính sách tiến bộ thời, hiệu quả.
hơn hẳn thời kì Gi-rông- + Giải quyết ruộng
đanh nắm quyền, chẳng đất cho nông dân, tiền
hạn: lương cho công nhân.
+ Việc chia ruộng thành + Thông qua hiến
lô lớn, bán giá cao thời Gi- pháp mới, mở rộng tự
rông-đanh khiến nông dân do dân chủ.
không thể có đất đai canh + Ban hành lệnh
tác giờ đây (thời Gia-cô- “Tổng động viên”
banh) sắc lệnh chia đều đất + Xoá nạn đầu cơ
công, ruộng được chia thành tích trữ ...
lô nhỏ, trả dần trong 10 - Phái Gia-cô-banh đã
năm. hoàn thành nhiệm vụ
+ Trước đây đạo luật chống thù trong, giặc
cấm công nhân bãi công, ngoài, đưa cách mạng
hội họp, nay hiến pháp mới đến đỉnh cao.
(6-1793) ban bố quyền dân - Trong lúc cách
chủ rộng rãi, mọi sự bất mạng đang lên, mâu
bình đẳng giai cấp bị xoá thuẫn nội bộ đã làm
bỏ. cho phái Gia-cô-banh
+ Việc ban hành luật giá suy yếu. Cuộc đảo
Các hoạt động của thầy Những kiến thức HS
và trò cần nắm vững
tối đa đã khắc phục tình chính ngày 27-7-1794
trạng nạn đầu cơ tích trữ, đã đưa chính quyền
huy động nạn đầu cơ trích vào tay bọn phản
trữ, huy động lương thực động, cách mạng Pháp
thực phẩm cho mặt trận và thoái trào.
cải thiện từng bước đời
sống nhân dân. Thời kì thoái trào
- Tại sao giữa lúc cách - Sau đảo chính, Uỷ
mạng đang lên, phái Gia- ban Đốc chính ra đời
cô-banh lại suy yếu? đã thủ tiêu mọi thành
GV hướng dẫn HS phân quả của cách mạng.
tích những đòi hỏi từ nhiều + Hiến pháp mới
phía (tư sản, công nhân, được ban hành bảo vệ
nông dân) đối với chính lợi ích TS mới.
quyền Gia-cô-banh lúc này + Xoá bỏ luật giá tối
dẫu chính đáng cũng không đa
thể có điều kiện thực hiện. + Thủ tiêu các quyền
Đất nước vừa kết thúc một tự do dân chủ
cuộc chiến gian khổ, kéo + Khủng bố những
dài với những khó khăn người cách mạng.
chồng chất. Hậu quả chưa - Cuộc đảo chính
được khắc phục. Sự bất (11- 1799) lật đổ
lực, lúng túng với những chế độ Đốc chính, đưa
Các hoạt động của thầy Những kiến thức HS
và trò cần nắm vững
quyết sách sai lầm của phái Na-pô-lê-ông lên nắm
Gia – cô -banh (đàn áp các quyền, xây dựng chế
lực lượng chống đối), dẫn độ độc tài.
đến việc họ không còn chỗ - Sau nhiều năm
dựa. Ngay cả một bộ phận chiến tranh, Đế chế I
quần chúng cách mạng của Na-pô-lê-ông bị
trung thành với với Gia-cô- suy yếu, thất bại
banh đòi hỏi Rô-be-xpi-e (1815). Chế độ quân
phải hành động cương chủ ở Pháp được phục
quyết trước hành động của hồi.
kẻ thù thì ông lại lừng III. Ý NGHĨA LỊCH
chừng không quyết đoán. SỬ CỦA CÁCH
Lực lượng tư sản cơ hội - MẠNG PHÁP CUỐI
kẻ mới giàu lên trong chiến THẾ KỶ XVIII
tranh đã làm cuộc đảo chính - Là cuộc cách mạng
bắt Rô-be-xpi-e và những dân chủ tư sản
cộng sự của ông lên đoạn điển hình.
đầu đài. Lòng nhiệt tình + Lật đổ chế độ
cách mạng của quần chúng phong kiến cùng với
Pa-ri lúc này đã nguội lạnh, những tàn dư của nó.
để lực lượng phản động + Giải quyết được
đẩy cách mạng vào giai vấn đề dân chủ
đoạn thoái trào. Về sự thất (ruộng đất cho nông
Các hoạt động của thầy Những kiến thức HS
và trò cần nắm vững
bại của Gia-cô-banh. dân, quyền lợi của
V.I.Lê-nin chỉ rõ: "Đưa ra công nhân)
những dự định đại quy mô + Hình thành thị
mà lại không có chỗ dựa trường dân tộc thống
cần thiết để thực hiện, nhất mở đường cho
không biết ngay cả phải lực lượng TBCN ở
dựa vào giai cấp nào để áp Pháp phát triển. 1
dụng biện pháp này hay + Giai cấp tư sản
biện pháp khác”. lãnh dạo, nhưng quần
GV cần hướng dẫn để HS chúng quyết định tiến
nhận thức được rằng, các trình phát triển của
cuộc đảo chính liên tiếp kể cách mạng.
từ sau thất bại của nền - Mở ra thời đại
chuyên chính Gia-cô-banh, thắng lợi và củng cố
là quá trình đi xuống, thể quyền thống trị của
hiện sự tụt lùi của cách giai cấp tư sản trên
mạng Pháp (Từ Cộng hoà phạm vi thế giới.
tư sản qua các bước trung
gian trở về quân chủ phong
kiến). Có thể
biểu diễn sự thoái trào của
cách mạng Pháp qua sơ đồ
sau:
Các hoạt động của thầy Những kiến thức HS
và trò cần nắm vững
Gia-cô-banh (Cộng hoà: 6
-1793)
Đốc chính (27-7-1794)
Độc tài (Đế chế 1:
11-1799)
Quân chủ (11 -
1815)
- GV hướng dẫn HS so
sánh những thành quả mà
cách mạng Pháp đạt được,
đặc biệt nhấn mạnh những
thành quả đó đều do sức
mạnh của quần chúng cách
mạng tạo tên. Chính vì lẽ
đó cách mạng tư sản Pháp
là cuộc cách mạng điển
hình nhất, tiêu biểu nhất, nó
hơn hẳn bất cứ một cuộc
cách mạng tư sản nào nổ ra
trước hoặc sau nó. Với ý
nghĩa to lớn đó nó xứng
đáng được coi là cuộc “đại
cách mạng”.
3. Sơ kết bài học
GV hướng dẫn HS nhận thức vấn đề chủ yếu
sau:
Vì sao cách tư sản Pháp là cuộc cách mạng tiêu
biểu, điển hình?
Nhấn mạnh ý nghĩa quan trọng của cuc cách
mạng tư sản đó?
Tổng kết nội dung trên, GV tiếp tục giúp HS
củng cố khái niệm cách mạng tư sản. (Có thể so
sánh với cuộc chiến tranh giành độc lập ở Bắc Mĩ,
cách mạng tư sản Hà Lan, cách mạng tư sản Anh
để nhận thức thêm sự đa dạng về hình thức của
cách mạng tư sản trong buổi đầu thời cận đại).
Đề thi vào lớp 10 môn Toán |  Đáp án đề thi tốt nghiệp |  Đề thi Đại học |  Đề thi thử đại học môn Hóa |  Mẫu đơn xin việc |  Bài tiểu luận mẫu |  Ôn thi cao học 2014 |  Nghiên cứu khoa học |  Lập kế hoạch kinh doanh |  Bảng cân đối kế toán |  Đề thi chứng chỉ Tin học |  Tư tưởng Hồ Chí Minh |  Đề thi chứng chỉ Tiếng anh
Theo dõi chúng tôi
Đồng bộ tài khoản