Luận văn "Hoàn thiện tổ chức công tác kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương"

Chia sẻ: Nguyen Ngoc Lan | Ngày: | Loại File: DOC | Số trang:66

1
2.005
lượt xem
1.448
download

Luận văn "Hoàn thiện tổ chức công tác kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương"

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Trong nền kinh tế thị trường có sự quản lý của nhà nước ta hiện nay, các tổ chức kinh tế, doanh nghiệp có quyền tổ chức và thực hiện hoạt động sản xuất kinh doanh của mình một cách độc lập tự chủ theo qui định của pháp luật. Họ phải tự hạch toán và đảm bảo doanh nghiệp mình hoạt động có lợi nhuận, và phát triển lợi nhuận đó, từ đó nâng cao lợi ích của doanh nghiệp, của người lao động. Đối với nhân viên, tiền lương là khoản thù lao của mình sẽ nhận được...

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Luận văn "Hoàn thiện tổ chức công tác kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương"

  1. Luận văn Hoàn thiện tổ chức công tác kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tạ i Công ty Tư vấn Xây dựng và Phát triển Nông thôn
  2. HỌC VIỆN TÀI CHÍNH Chuyên đề thực tập LỜI NÓI Đ ẦU Trong nền kinh tế thị trường có sự quản lý của nhà nước ta hiện nay, các tổ chức kinh tế, doanh nghiệp có quyền tổ chức và thực hiện hoạt độ ng sản xuất kinh doanh của mình mộ t cách độc lập tự chủ theo qui định của pháp luật. Họ phải tự hạch toán và đảm bả o doanh nghiệp mình hoạt độ ng có lợ i nhuận, và phát triển lợi nhuận đó, từ đó nâng cao lợi ích của doanh nghiệp, của người lao động. Đối với nhân viên, tiền lương là khoản thù lao của mình sẽ nhận được sau thời gian làm việc tại công ty. Còn đối với công ty đây là một phần chi phí bỏ ra để có thể tồn tại và phát triển được. Một công ty sẽ hoạt động và có kết quả tốt khi kết hợ p hài hoà hai vấn đề này. Do vậ y, việc hạch toán tiền lương là một trong những công cụ q uản lý quan trọ ng của doanh nghiệp. Hạch toán chính xác chi phí về lao động có ý nghĩa cơ sở, căn cứ để xác định nhu cầu về số lượng, thời gian lao động và xác đ ịnh kết quả lao động. Qua đó nhà quả n trị quản lý đ ược chi phí tiền lương trong giá thành sản phẩm. Mặt khác công tác hạch toán chi phí về lao động cũng giúp việc xác định nghĩa vụ của doanh nghiệp đối với nhà nước. Đồng thời nhà nướ c cũng ra nhiều quyết định liên quan đ ến việc trả lương và các chế độ tính lương cho người lao động. Trong thực tế, mỗi doanh nghiệp có đặc thù sản xuất và lao động riêng, cho nên cách thức hạch toán tiền lương và các khoản trích theo lương ở mỗi doanh nghiệp cũng sẽ có sự khác nhau. Từ sự khác nhau này mà có sự khác biệt trong kết quả sản xuất kinh doanh của mình. Từ nhận thức như vậy nên trong thời gian thực tập tại Công ty Tư vấn Xây dựng và Phát triển Nông thôn em đã chọn đề tài “Hoàn thiện tổ chức công tác kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tạ i Công ty Tư vấn Xây dựng và Phát triển Nông thôn” để nghiên cứu thực tế và viết thành chuyên đề này. Với những hiểu biết còn hạn chế và thời gian thực tế quá ngắn ngủi, với sự giúp đỡ của lãnh đạo Công ty và các anh chị em trong phòng kế toán Công ty, em hy vọng sẽ nắm bắt được phần nào về sự hiểu biết đối với lĩnh vực k ế toán tiền lương trong Công ty. 2
  3. HỌC VIỆN TÀI CHÍNH Chuyên đề thực tập Bài viết được chia làm 3 chương: C hương 1: Cơ sở lý luận chung về kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương trong các doanh nghiệp sản xuất. C hương 2: Thực trạng công tác kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại Công ty Tư vấn Xây dựng và Phát triển Nông thôn. C hương 3: Một số kiến nghị nhằm hoàn thiện công tác kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại Công ty Tư vấn Xây dựng và Phát triển Nông thôn. Bài viết này đ ã được hoàn thành với sự tận tình hướng dẫn, giúp đỡ của Thầy giáo Văn Bá Thanh và các anh chị tại phòng kế toán của Công ty Tư vấn Xây dựng và Phát triển Nông thôn. Em xin chân thành cám ơn! 3
  4. HỌC VIỆN TÀI CHÍNH Chuyên đề thực tập Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN TIỀN LƯƠNG VÀ CÁC KHOẢN TRÍCH THEO LƯƠNG TRONG CÁC DOANH N GHIỆP SẢN XUẤT. 1.1 - MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ HẠCH TOÁN TIỀN LƯƠNG VÀ CÁC KHOẢN TRÍCH THEO LƯƠNG. 1.1.1. Tiền lương: 1.1.1.1. Khái niêm: Trong nền kinh tế thị trường và sự hoạt động của thị trường sức lao động (hay còn gọi là thị trường lao động), sức lao động là hàng hoá, do vậy tiền lương là giá cả của sức lao độ ng. Khi phân tích nền kinh tế tư bản chủ nghĩa, nơi mà các quan hệ thị truờng thống trị mọi quan hệ kinh tế, xã hội khác. Các Mác viết “ tiền công không phải là giá trị hay giá cả của sức lao động mà chỉ là hình thái cải trang của giả trị hay giá cả sức lao động” Tiền lương phản ánh nhiều quan hệ kinh tế, xã hội khác nhau. Tiền lương trước hết là số tiền mà nguời sử dụng lao động (người mua sức lao độ ng) trả cho nguời lao động ( người bán sức lao động). Đó là quan hệ kinh tế của tiền lương. Mặt khác, do tính chất đ ặc biệt của hàng hoá sức lao động mà tiền lương không chỉ đơn thuần là vấn đề kinh tế mà còn là vấn đ ề xã hội rất quan trọ ng, liên quan đến đời sống và trật tự xã hộ i. Đó là quan hệ x ã hộ i Trong quá ttrình hoạt động, nhất là trong hoạt động kinh doanh, đối với các chủ doanh nghiệp tiền lương là một phần chi phí cấu thành chi phí sản xuất kinh doanh. Vì vậy, tiền lương luôn luôn được tính toán quản lý chặt chẽ. Đối với người lao động, tiền lương là thu nhập từ q uá trình lao động của họ phần thu nhập chủ yếu với đại đa số lao độ ng trong xã hội có ảnh hưởng đ ến mức sống của họ. Phấn đấu nâng cao tiền lương là mục đích hết thảy của người lao động. Mục đích này tạo động lực để người lao động phát triển trình độ và khẳ năng lao động của mình. Trong điều kiện nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần như ở nước ta hiện nay, phạm trù tiền lương được thể hiện cụ thể trong từng thành phần kinh tế 4
  5. HỌC VIỆN TÀI CHÍNH Chuyên đề thực tập + Trong thành phần kinh tế nhà nước và khu vực hành chính sự nghiệp (khu vực lao độ ng được nhà nước trả lương), tiền lương là số tiền mà các doanh nghiệp quốc doanh, các cơ quan, tổ chức của nhà nước trả cho người lao động theo cơ chế chính sách của nhà nước và được thể hiện trong hệ thố ng thang lương, bảng lương do nhà nước qui đ ịnh. + Trong thành phần kinh tế ngoài quốc doanh, tiền lương chụi sự tác độ ng chi phối rất lớn của thị trường và thị trường sức lao động. Tiền lương khu vực này dù vẫn nằm trong khuôn khổ p háp luật và theo những chính sách của chính phủ và là những giao dịch trực tiếp giữa chủ và thợ, những “mặc cả” cụ thể giữa một bên làm thuê và một bên đi thuê. Những hợp đồng lao độ ng này tác động trực tiếp đến phương thức trả công. Đ ứng trên phạm vi toàn xã hội, tiền lương được xem xét và đ ặt trong quan hệ về phân phố i thu nhập, quan hệ sản xuất tiêu dùng, quan hệ trao đổi. Do vậy chính sáh tiền lương thu nhập luôn luôn là vấn đề quan tâm của mọi quốc gia. Chúng ta cần phân biệt giữa hai khái niệm của tiền lương: +Tiền lương danh nghĩa: là số tiền mà người sử dụng lao động trả cho người lao động. Số tiền này nhiều hay ít phụ thuộc trực tiếp vào năng xuất lao độ ng, phụ thuộ c vào trình độ , kinh nghiệm làm việc . . .ngay trong quá trình lao động. + Tiền lương thực tế: Được hiểu là số lượng các loại hàng hoá tiêu dùng và các loại dịch vụ cần thiết mà người lao động được hưởng lương và có thể mua được b ằng tiền lương thực tế đó. 1.1.1.2. Vai trò chức năng của tiền lương: + Chức năng tái sản xuấ t sức lao động : Q uá trình tái sản xuất sức lao động được thực hiện b ởi việc trả công cho người lao động thông qua lương. Bản chất của sức lao động là sản phẩm lịch sử luôn được hoàn thiện và nâng cao nhờ thường xuyên được khôi phục và phát triển, còn bản chất của tái sản xuất sức lao động là có được một tiền lương sinh hoạt nhất định để họ có thể d uy trì và phát triển sức lao động mới 5
  6. HỌC VIỆN TÀI CHÍNH Chuyên đề thực tập (nuôi dưỡng, giáo dục thế hệ sau), tích luỹ kinh nghiệm và nâng cao trình độ, hoàn thiện kỹ năng lao động. + Chức năng là công cụ quản lý của doanh nghiệp: Mục đích cuối cùng của các nhà quản trị là lợi nhuận cao nhất. Để đạt được m ục tiêu đó họ phải biết kết hợp nhịp nhàng và quản lý mộ t cách có nghệ thuật các yếu tố trong quá trình kinh doanh. Người sử dụng lao động có thể tiến hành kiểm tra giám sát, theo dõi người lao động làm việc theo kế ho ạch, tổ chức của mình thông qua việc chi trả lương cho họ, phải đảm bảo chi phí mà mình bỏ ra phải đem lại kết quả và hiệu quả cao nhất. Qua đó nguời sử dụng lao độ ng sẽ q uản lý chặt chẽ về số lượng và chất lượng lao độ ng của mình để trả công xứng đáng cho người lao độ ng. + Chức năng kích thích lao độ ng ( đòn bẩy kinh tế): V ới một m ức lương thoả đ áng sẽ là động lực thúc đẩy sản xuất phát triển tăng năng xuất lao độ ng. Khi được trả công x ứng đáng người lao động sẽ say mê, tích cực làm việc, phát huy tinh thần làm việc sáng tạo, họ sẽ gắn bó chặt chẽ trách nhiệm của mình với lợi ích của doanh nghiệp. Do vậy, tiền luơng là mộ t công cụ khuyến khích vật chất, kích thích người lao động làm việc thực sự có hiệu quả cao. 1.1.1.3. Quỹ tiền lương: Q uỹ tiền lương của doanh nghiệp là toàn bộ tiền lương mà doanh nghiệp trả cho tất cả lao độ ng thuộc doanh nghiệp quản lý. Thành phần quỹ tiền lương bao gồm nhiều khoản như lương thời gian (tháng, ngày, giờ), lương sản phẩm, phụ cấp (chức vụ, đắt đỏ, khu vực. . .), tiền thưởng trong sản xuất.Quỹ tiền lương(hay tiề n công) bao gồm nhiều loại, tuy nhiên về hạch toán có thể chia thành tiền lương lao động trực tiếp và tiền lương lao động gián tiếp, trong đó chi tiết theo tiền lương chính và tiền lương phụ. 1.1.2. Các khoản trích theo lương: 1.1.2.1. Bảo hiểm xã hộ i: 1.1.2.1.1. Khái niệm: 6
  7. HỌC VIỆN TÀI CHÍNH Chuyên đề thực tập Bảo hiểm xã hội(BHXH) là một trong những nội dung quan trọng của chính sách xã hội mà nhà nước đảm bảo trước pháp luật cho người dân nói chung và người lao động nói riêng. BHXH là sự đảm bảo về mặt vật chất cho người lao động, thông qua chế độ BHXH nhằm ổn định đời sống của người lao động và gia đình họ. BHXH là một hoạt động mang tính chất xã hội rất cao . Trên cơ sở tham gia,đóng góp của người lao động, người sử dụng lao độ ng và sự quản lý bảo hộ của nhà nước. BHXH chỉ thực hiện chức năng đ ảm bảo khi người lao đ ộng và gia đ ình họ gặp rủi ro như ốm đau, tuổi già, thai sản, tai nạn lao động, thất nghiệp, chết. Theo công ước102 về BHXH và tính chất lao động quốc tế gồm: + Chăm sóc y tế + Trợ cấp ốm đau + Trợ cấp thất nghiệp + Trợ cấp tuổi già + Trợ cấp tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp +Trợ cấp gia đình + Trợ cấp thai sản, tàn tật Hiện nay ở Việt Nam đang thực hiện các loại nghiệp vụ bảo hiểm sau: +Trợ cấp thai sản, trợ cấp ốm đau + Trợ cấp tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp + Trợ cấp mất sức lao động, Trợ cấp tàn tật 1.1.2.1.2. Quỹ bảo hiểm xã hộ i (BHXH): Là một kho ản tiền trích lập người lao động tạm thời hay vĩnh viễn mất sức lao động như ốm đau, thai sản, tai nạn lao độ ng, nghỉ mất sức, nghỉ hưu . Quỹ BHXH được trích lập theo một tỷ lệ phần trăm nhất định của chế độ tài chính Nhà nước quy định trên tổng số tiền lương thực tế phải trả cho công nhân viên được tính vào chi phí sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, tuỳ theo mức độ p hát triển của nền kinh tế quốc dân, tuỳ theo chế độ tài chính 7
  8. HỌC VIỆN TÀI CHÍNH Chuyên đề thực tập của mỗ i quốc gia mà quy định một tỷ lệ trích BHXH. Như chế độ hiện nay trích BHXH là 20%, trong đó 15% được trích vào chi phí SXKD, còn 5% trừ vào thu nhập của người lao động. 1.1.2.1.3. Bảo hiểm Ytế (BHYT): Là một kho ản trợ cấp tiền thuố c men, khám chữa bệnh cho người lao độ ng, khi ốm đau phải điều trị trong thời gian làm việc tại công ty. Quỹ BHYT được trích theo tỷ lệ p hần trăm quy đ ịnh trên tổng số tiền lương phải trả cho công nhân viên và đưọ c tính vào chi phí SXKD. Chế độ trích ở nước ta hiện nay là 3%, trong đó 2% trích vào chi phí SXKD, còn 1% trích vào thu nhập của người lao động. 1.1.2.1.4. Kinh phí công đoàn (KPCĐ): Q uỹ được xây dựng nên với mục đích chi tiêu cho các hoạt động công đo àn, hàng tháng doanh nghiệp phải trích theo một tỷ lệ p hần trăm quy định trên tổng số tiền lương thực tế phải trả cho người lao động. Theo chế độ hiện hành tỷ lệ trích kinh phí công đoàn là 2% được trích vào chi phí sản xuất kinh doanh. 1.2 - CÁC HÌNH THỨC TRẢ LƯƠNG. Chính sách lương là một chính sách linh động, uyển chuyển phù hợp với hoàn cảnh xã hộ i, với khẳ năng của từng công ty- xí nghiệp, đối chiếu với các công ty – x í nghiệp khác trong cùng ngành. Chúng ta không thể và không nên áp dụng công thức lương một cách máy móc có tính chất đồng nhất cho mọ i công ty, xí nghiệp. Có công ty áp dụng chế độ khoán sản phẩm thì năng xuất lao động cao, giá thành hạ. Nhưng công ty khác lại thấ t bại nếu áp d ụng chế độ trả lương này, mà phải áp dụng chế độ trả lương theo giờ cộng với thưởng . . . Do vậy việc trả lương rất đa dạng, nhiều công ty phối hợp nhiều phương pháp trả lương cho phù hợp với khung cảnh kinh doanh của mình. Thường thì một công ty, xí nghiệp áp dụng các hình thức trả lương sau : 1.2.1. Trả lương theo sản phẩm: Trả lương theo sản phẩm là hình thức trả lương cho người lao động dựa trực tiếp vào số lượng và chất lượng sản phẩm ( hay dịch vụ ) mà họ hoàn 8
  9. HỌC VIỆN TÀI CHÍNH Chuyên đề thực tập thành. đây là hình thức được áp dụng rộng rãi trong các doanh nghiệp nhất là doanh nghiệp sản xuất chế taọ sản phẩm. H ình thức trả lương theo sản phẩm có những ý nghĩa sau: + Quán triệt tốt nguyên tắc trả lương theo lao động vì tiền lương mà người lao động nhận được phụ thuộ c vào số lượng sản phẩm đã hoàn thành. Đ iều này sẽ có tác dụng làm tăng năng xuất của người lao độ ng. + Trả lương theo sản phẩm có tác dụng trực tiếp khuyến khích người lao độ ng ra sức học tập nâng cao trình độ lành nghề, tích luỹ kinh nghiệm, rèn luyện kỹ năng, phát huy sáng tạo, . . . để nâng cao khẳ năng làm việc và năng xuất lao độ ng. + Trả lương theo sản phẩm còn có ý nghĩa to lớn trong việc nâng cao và hoàn thiện công tác quản lý, nâng cao tính tự chủ, chủ động làm việc của người lao động. Có các chế độ trả lương sản phẩm như sau: 1 .2.1.1. Trả lương theo sản phẩm trực tiếp: Chế độ trả lương theo sản phẩm trực tiếp được áp dụng rộng rãi đối với người trực tiếp sản xuất trong điều kiện lao động của họ mang tính độc lập tương đối, có thể định mức và nghiệm thu sản phẩm một cách riêng biệt. 1.2.1.2. Trả lương theo sản phẩm có thưởng có phạt: Tiền lương trả theo sản phẩm có thưởng có phạt là tiền lương trả theo sản phẩm gắn với chế độ tiền lương trong sản xuất như : Thưởng tiết kiệm vật tư, thưởng nâng cao chất lượng sản phẩm, thưởng giảm tỷ lệ hàng hỏng, . . . và có thể phạt trong trường hợp người lao động làm ra sản phẩm hỏng, hao phí vật tư, không đảm bảo ngày công qui định, không hoàn thành kế hoạch được giao. Cách tính như sau: Tiền lương = Tiền lương theo sản phẩm + Tiền thưởng – Tiền trực tiếp (gián tiếp) phạ t 1.2.1.3. Trả lương theo sản phẩm luỹ tiến: Theo hình thức này tiền lương bao gồm hai phần: 9
  10. HỌC VIỆN TÀI CHÍNH Chuyên đề thực tập Phần thứ nhất : Căn cứ vào mức độ hoàn thành định mức - lao động, tính ra phải trả cho người lao động trong định mức. Phần thứ hai : Căn cứ vào mức độ vượt định mức đ ể tính - tiền lương phải trả theo tỷ lệ luỹ tiến. Tỷ lệ hoàn thành vượt mức càng cao thì tỷ lệ luỹ tiến càng nhiều. H ình thức này khuyến khích người lao độ ng tăng năng xuất lao động và cường độ lao động đến mức tôí đa do vậy thường áp d ụng để trả cho người làm việc trong khâu trọng yếu nhất hoặc khi doanh nghiệp phải hoàn thành gấp một đơn đặt hàng. 1.2.1.4. Hình thức trả lương khoán: Tiền lương khoán là hình thức trả lương cho người lao động theo khối lượng và chất lượng công việc mà họ hoàn thành. Hình thức này áp dụng cho nhưng công việc nếu giao cho từng chi tiết, từng bộ phận sẽ không có lợi phải bàn giao toàn bộ khối lượng công việc cho cả nhóm hoàn thành trong thời gian nhất đ ịnh. Hình thức này bao gồm các cách trả lương sau: + Trả lương khoán gọn theo sản phẩm cuố i cùng: Là hình thức trả lương theo sản phẩm nhưng tiền lương được tính theo đơn giá tập hợp cho sản phẩm hoàn thành đến công việc cuối cùng. Hình thức này áp dụng cho những doanh nghiệp mà quá trình sản xuất trải qua nhiều giai đoạn công nghệ nhằm khuyến khích người lao độ ng quan tâm đến chất lượng sản phẩm + Trả lương khoán quỹ lương : Theo hình thức này doanh nghiệp tính toán và giao khoán quỹ lương cho từng phòng ban, bộ phận theo nguyên tắc hoàn thành công tác hay không hoàn thành kế ho ạch. + Trả lương khoán thu nhập : tuỳ thuộc vào kết quả kinh doanh của doanh nghiệp mà hình thành quỹ lương để p hân chia cho người lao động. Khi tiền lương không thể hạch toán riêng cho từng người lao động thì phải trả lương cho cả tập thể lao động đó, sau đó mới tiến hành chia cho từng người. 10
  11. HỌC VIỆN TÀI CHÍNH Chuyên đề thực tập Trả lương theo hình thức này có tác dụng làm cho người lao động phát huy sáng kiến và tích cực cải tiến lao động để tối ưu hoá quá trình làm việc, giảm thời gian công việc, hoàn thành công việc giao khoán. 1.2.2. Hình thức trả lương theo thời gian: Tiền lương trả theo thời gian chủ yếu áp d ụng đối với những người làm công tác quản lý. Đối với những công nhân trực tiến sản xuất thì hình thức trả lương này chỉ áp dụng ở những bộ phận lao động bằng máy móc là chủ yếu ho ặc công việc không thể tiến hành đ ịnh mức một cách chặt chẽ và chính xác, ho ặc vì tính chất của sản xuất nếu thực hiện trả lương theo sản phẩm sẽ không đảm bảo được chất lượng sản phẩm. H ình thức trả lương theo thời gian có nhiều nhược điểm hơn hình thức tiền lương theo sản phẩm vì nó chưa gắn thu nhập của người với kết quả lao độ ng mà họ đã đạt được trong thời gian làm việc. H ình thức trả lương theo thời gian có hai chế độ sau: 1.2.2.1. Trả lương theo thời gian đơn giản: Chế độ trả lương theo thời gian đơn giản là chế đ ộ tiền lương mà tiền lương nhận được của công nhân do m ức lương cấp bậc cao hay thấp và thời gian làm việc thực tế nhiều hay ít quyết định Chế độ trả lương này chỉ áp dụng ở những nơi khó xac định định mức lao động, khó đánh giá công việc chính xác Tiền lương đựơc tính như sau: Ltt = Lcb x T Trong đó : - Tiền lương thực tế người lao động nhận Ltt đ ượ c - Tiền lương cấp bậc tính theo thời gian. Lcb - Thời gian làm việc. T 11
  12. HỌC VIỆN TÀI CHÍNH Chuyên đề thực tập Có ba lo ại tiền lương theo thời gian đơn giản: + Lương giờ : Tính theo lương cấp bậc và số giờ làm việc + Lương ngày : Tính theo mức lương cấp bậc và số ngày làm việc thực tế trong tháng + Lương tháng : Tính theo mức lương cấp bậc tháng 1.2.2.2. Chế độ trả lương theo thờ i gian có thưởng : Chế độ trả lương này là sự kết hợp giữa chế độ trả lương theo thời gian đơn giản với tiền thưởng khi đạt được chỉ tiêu số lượng hoặc chất lượng qui định. Chế độ trả lương này áp dụng chủ yếu với những công nhân phụ làm công phục vụ như công nhân sửa chữa, điều chỉnh thiết bị .. .Ngoài ra còn áp dụng đố i với những công nhân ở những khâu có trình độ cơ khí hoá cao, tự độ ng hoá hoặc những công nhân tuyệt đối phải đảm bảo chất lượng. Công thức tính như sau: Tiền lương phải trả Tiền lương trả Tiền thưởng = + cho người lao động theo th ời gian Chế độ trả lương này có nhiều ưu điểm hơn chế độ trả lương theo thời gian đơn giản. Trong chế độ này không phản ánh trình độ thành thạo và thời gian làm việc thực tế gắn chặt với thành tích công tác của từng người thông qua chỉ tiêu xét thưởng đã đạt được. Vì vậy nó khuyến khích người lao động quan tâm đ ến trách nhiệm và công tác của mình. 1.2.3. Một số chế độ khác khi tính lương: 1.2.3.1. Chế độ thưởng: Tiền thưởng thực chất là khoản tiền bổ sung cho tiền lương nhằm quán triệt hơn nguyên tắc phân phí lao động và nâng cao hiệu quả trong sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp. Tiền thưởng là một trong những biện pháp khuyến khích vật chất đối với người lao động trong quá trình làm việc. Qua đó nâng cao năng xuất lao độ ng, nâng cao chất lượng sản phẩm, rút ngắn thời gian làm việc. 12
  13. HỌC VIỆN TÀI CHÍNH Chuyên đề thực tập + Đối tượng xét thưởng: Lao động có thời gian làm việc tại daonh nghiệp từ một năm trở lên Có đóng góp vào kết quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp + Mức thưởng : mức thưởng mộ t năm không thấp hơn một tháng lương theo nguyên tắc sau : Căn cứ vào kết quả đóng góp của người lao đ ộng đối với doanh nghiệp thể hiện qua năng xuất lao động, chất lượng công việc. Căn cứ vào thời gian làm việc tại doanh nghiệp + Các loại tiền thưởng : Tiền thưởng bao gồm tiền thưởng thi đua ( lấy từ quĩ khen thưởng) và tiền thưởng trong sản xuất kinh doanh ( thưởng nâng cao chất lượng sản phẩm, thưởng tiết kiệm vật tư, thưởng phát minh sáng kiến) Tiền thưởng trong sản xuất kinh doanh (thường xuyên) : hình thức này có tính chất lương, đây thực chất là một phần của quỹ lương được tách ra để trả cho người lao độngdưới hình thức tiền thưởng cho mộ t tiêu chí nhất định. Tiền thưởng về chất lượng sản phẩm : Khoản tiền này được tính trên cơ sở tỷ lệ qui định chung (không quá 40%) và sự chênh lệch giá giữa sản phẩm cấp cao và sản phẩm cấp thấp. Tiền thưởng thi đua : (không thường xuyên ): Lo ại tiền thưởng này không thuộc quỹ lương mà được trích từ quỹ khen thưởng, kho ản tiền này được trả dưới hình thức phân loại trong một kỳ (Quý, nửa năm, năm) 1.2.3.2. Chế độ phụ cấp: - Phụ cấp trách nhiệm: Nhằm bù đắp cho những người vừa trực tiếp sản xuất hoặc làm công việc chuyên môn nghiệp vụ vừa kiện nhiệm công tác quản lý không thuộc chức vụ lãnh đạo bổ nhiệm ho ặc những người làm việc đòi hỏi trách nhiệm cao chưa được xác định trong mức lương. Phụ cấp trách nhiệm được tính và trả cùng lương tháng. Đố i với doanh nghệp, phụ cấp này được tính vào đơn giá tiền lương và tính vào chi phí lưu thông. 13
  14. HỌC VIỆN TÀI CHÍNH Chuyên đề thực tập - Phụ cấp khác: Là các khoản phụ cấp thêm cho người lao động như làm ngoài giờ, làm thêm, . . . - Phụ cấp thu hút: Áp dụng đối với công nhân viên chức đến làm việc tại những vùng kinh tế mới, cơ sở kinh tế và các đảo xa có điều kiện sinh ho ạt đặc biệt khó khăn do chưa có cơ sở hạ tầng ảnh hưởng đến đời số ng vật chất và tinh thần của người lao độ ng. x 1.3 – K Ế TOÁN TIỀN LƯƠNG VÀ CÁC KHOẢN TRÍCH THEO LƯƠNG TRONG CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XU ẤT. 1.3.1. Các chứng từ sử dụng: Theo QĐ số 1141/TC/QĐ/CĐKT ngày 01 tháng 11 năm 1995 của Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định về chế độ chứng từ kế toán lao động tiền lương, kế toán sử dụng các chứng từ sau: + Bảng chấm công số 01 – LĐ - TL + Bảng thanh toán lương số 02 – LĐ - TL + Phiếu chi BHXH số 03 – LĐ - TL + Bảng thanh toán BHXH số 04 – LĐ - TL + Bảng thanh toán tiền thưởng số 05 – LĐ - TL + Phiếu xác nhận SP ho ặc công việc hoàn thành số 06 – LĐ - TL. N goài các chưngs từ bắt buộ c theo quy định của Nhà nước, trong các doanh nghiệp có thể sử dụng theo các chứng từ kế toán hướng d ẫn như sau: + Phiếu làm thêm giờ số 076 – LĐ - TL + Hợp đ ồng giao khoán số 08 – LĐ - TL + Biên bản điều tra tai nạn lao động số 09 – LĐ - TL. 1.3.2. Hạch toán số lương lao động: H ạch toán số lượng lao động là hạch toán số lượng từng loại lao đ ộng theo nghề nghiệp, công việc và trình độ tay nghề của công nhân. 14
  15. HỌC VIỆN TÀI CHÍNH Chuyên đề thực tập Trong công ty, việc theo dõi các chi tiết về số lượng lao động được thực hiện trên gọi là danh sách cán bộ công nhân viên trong đó có chi tiết về số lượng lao động theo từng bộ p hận nhằm thường xuyên nắm chắc số lượng lao động hiện còn của đơn vị. 1.3.3. Hạch toán sử dụng thời gian lao động: Là hach toán sử dụng thời gian lao động đối từng công nhân trong doanh nghiệp, kế toán d ựa vào bảng chấm công sổ tổ ng hợp thời gian lao độ ng. Đ ể quản lý thời gian lao độ ng, các doanh nghiệp sử dụng nhiều phương pháp khác nhau, phụ thuộc vào đặc điểm tổ chức quản lý lao độ ng của mỗi doanh nghiệp như chấm công, . . . . 1.3.4. Hạch toán kết quả gian lao động: Là phản ánh kết quả ghi chép lao động của công nhân viên bằng số lượng sản phẩm hàng tháng. Kế toán phải lập bảng thanh toán tiền lương cho từng phân xưởng sản xuất, từng phòng ban, từ đó làm căn cứ để tính lương cho từng người. Trong bảng thanh toán lương phải ghi rõ từng khoản tiền lương sản phẩm, lương thời gian, các khoản phụ cấp, trợ cấp, khấu trừ, số còn lại người lao động được lĩnh. V iệc hạch toán số lượng lao động, thời gian sử dụng lao động và kết qủa lao động có tầm quan trọng rất lớn trong công tác quản lý và chỉ đạo sản xuất, đồng thời cũng là tiền đề cho việc hạch toán tiền lương và BHXH. 1.4 – K Ế TOÁN TIỀN LƯƠNG VÀ CÁC KHOẢN TRÍCH THEO LƯƠNG. 1.4.1. Hạch toán chi tiết tiền lương và BHXH: Công tác phải làm trước tiên của việc hạch toán kế toán tiền lương là kiểm tra các chứng từ ban đầu về tiền lương như: Bảng chấm công, phiếu báo sản phẩm hoàn thành,......do nhân viên các phân xưởng đưa lên. Nội dung chứng từ sau khi kiểm tra sẽ là căn cứ để tính lương cho từng công nhân của từng đơn vị, từng phân xưởng sản xuất. 15
  16. HỌC VIỆN TÀI CHÍNH Chuyên đề thực tập X uất phát từ yêu cầu sản xuất có tính kế hoạch và giá thành được tính theo kho ản mục chi phí nên việc tính toán và phân bổ tiền lương, BHXH,... phải căn cứ trên những quy định sau: 1.4.1.1. Phân bổ tiền lương và giá thành sản phẩm: - Tiền lương chính của công nhân sản xuất sản phẩm được tính trực tiếp cho từng sản phẩm và phản ánh vào tài khoản 622 “Chi phí nhân công trực tiếp” (theo khoản mục tiền lương). - Tiền lương phụ cấp của công nhân sản xuất được phân bổ với tỷ lệ với lương chính khoản mục tiền lương và phản ánh vào tài kho ản 622. - Tiền lương chính và phụ của cán bộ công nhân viên quản lý phân xưởng và sửa chữa máy móc, thiết bị của phân xưởng sản xuất chính được hạch toán vào tài khoản 627 “Chi phí sản xuất chung”. - Tiền lương chính, phụ của cán bộ quản lý doanh nghiệp được phản ánh vào tài kho ản 642 “Chi phí quản lý doanh nghiệp”. 1.4.1.2. Trích bảo hiểm xã hội: Trích BHXH tỷ lệ 20% trên tổng số tiền lương cơ bản cho cán bộ công nhân viên, trong đó 15% được trích và tính trực tiếp ào giá thành sản phẩm theo quy định sau: - Trcíh BHXH của công nhân trực tiếp sản xuất được hạch toán vào tài khoản 622. - Trích BHXH của cán bộ công nhân quản lý phân xưởng và công nhân sửa chữa máy móc, thiết bị của phân xưởng sản xuất chính được hạch toán vào tài khoản 627. - Trích BHXH của cán bộ quản lý đơn vị được hạch toán vào tài kho ản 642. - Trích BHXH của công nhân phân xưởng sản xuất phụ được hạch toán vào tài kho ản 622. 1.4.1.3. Trích trướ c tiền lương nghỉ phép của công nhân sản xuất sản phẩm: 16
  17. HỌC VIỆN TÀI CHÍNH Chuyên đề thực tập Mục đích trích trước tiền lương nghỉ phép của công nhân làm cho giá thành sản phẩm ổ n định, ít b ị đột biến tăng lên trong trường hợp công nhân nghỉ phép d ồn d ập vào một tháng đặc biệt nào đó trong năm kế hoạch. Do vậy, cần phải trích trước lương của công nhân trực tiếp sản xuất, thể hiện như sau: Tiền lương nghỉ phép Tiền lương thực Tỷ lệ trích trích trước hàng tháng chi của tháng trước lương = X đã tính cho từng SP nghỉ phép tính vào giá thành SP Trong đó: ∑ lương nghỉ phép CNSX trong năm kế hoạch Tỷ lệ trích trước lương nghỉ phép = X 100 ∑ lương phải trả cho công nhân sả n xuất 1.4.1.4. Chứng từ và tài khoản kế toán: H ạch toán tiền lương, BHXH, BHYT, KPCĐ chủ yếu sử dụng các chứng từ về tính toán tiền lương, tiền thưởng, BHXH như: - Bảng thanh toán tiền lương mẫu số 02 – LĐ - TL - Bảng thanh toán BHXH mẫu số 04 – LĐ - TL - Bảng thanh toán tiền thưởng mẫu số 05 – LĐ - TL - Các phiếu chi, chứng từ các tìa liệu khác về các khoản khấu trừ, trích nộp liên quan. Các chứng từ trên có thể làm căn cứ để ghi sổ trực tiếp ho ặc làm cơ sở để tổng hợp rồi mới ghi sổ kế toán. K ế toán tiền lương, BHXH, BHYT, KPCĐ sử dụng các tìa khoản chủ yếu: TK334, TK338. Tài khoản 334 : Phải trả công nhân viên 17
  18. HỌC VIỆN TÀI CHÍNH Chuyên đề thực tập Dùng để phản ánh các khoản phải trả và tình hình thanh toán các khoản phải trả cho CNV về tiền lương, tiền thưởng, BHXH các khoản thuộc về thu nhập của CNV. Tài khoản 338 : Phải trả, phải nộp khác Dùng để p hản ánh tình hình thanh toán các khoản phải trả, phải nộp khác. TK 338 chi tiết làm 6 tiểu khoản: : Tài sản thừa chờ giải quyết - 3381 : K inh phí công đoàn - 3382 : Bảo hiểm xã hội - 3383 : Bảo hiểm y tế - 3384 : Doanh thu nhận trước - 3387 : P hải nộp khác - 3388 N goài ra các tài kho ản 334, 338, kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương còn phải sử dụng đ ến các tài khoản như: : Chi phí nhân công trực tiếp. TK622 : Chi phí sản xuất chung TK627 TK641 : Chi phí bán hàng : Chi phí quản lý doanh nghiệp,.... TK642 Sổ kế toán sử dụng trong kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương: Căn cứ vào từng hình thức kế toán mà doanh nghiệp hiện đang áp d ụng, kế toán tiền lương mở những sổ sách kế toán cho thích hợp. Trong hình thức kế toán chưngs từ ghi sổ mà Công ty Tư vấn Xây dựng và Phát triển Nông thôn đang sử dụng, kế toán tiền lương sử dụng các sổ: Sổ cái tài kho ản 334, tài khoản 338 (mở theo chi tiết). Đ ể phân bổ chi phí hoặc hạch toán các khoản trích trước, kế toán có thể sử dụng bảng phân bổ tiền lương và các khoản trích theo lương. 1.4.1.5. Tổng hợp phân bổ tiền lương, trích BHXH, BHYT, KPCĐ : 18
  19. HỌC VIỆN TÀI CHÍNH Chuyên đề thực tập H àng tháng, kế toán tiến hành tổ ng hợp tiền lương phải trả trong kỳ cho từng đối tượng, từng bộ phận và tiến hành trích BHXH, BHYT, KPCĐ được thực hiện trên bảng phẩn bổ tiền lương và trích BHXH. N goài tiền lương và các khoản bảo hiểm, kinh phí công đoàn, bảng phân bổ còn phải phản ánh việc trích trước lương của công nhân, cán bộ các đơn vị. H àng tháng, trên cơ sở các chứng từ tập hợp được, kế toán tiến hành phân lo ại và tiến hàng tính lương phải trả cho từng đối tượng lao động, trong phân bổ tiền lương, các khoản phụ cấp khác đ ể ghi vào các cột thuộc phần G hi có của tài khoản 334 “ Phải trả CNV” ở các dùng phù hợp. Căn cứ vào tiền lương phải trả và tỷ lệ trích trước theo quy định hiện hành của Nhà nước về trích BHXH, BHYT, KPCĐ đ ể trích và ghi vào các cột G hi có của TK 338 “Phải trả, phải nộp khác” theo chi tiết tiểu khoản phù hợp. N goài ra, kế toán còn phải căn cứ vào các tài liệu liên quan để tính và ghi vào cộ t có TK 335 “Chi phí phải trả”. 1.4.1.6. Kế toán tổng hợp tiền lương, trích BHXH, BHYT, KPCĐ : K ế toán căn cứ và các chứng từ, các biểu bảng đ ã được tính liên quan để thực hiện việc hạch toán trên sổ sách; - Tiền lương phải trả: K ế toán ghi: N ợ TK241 : Tiền lương CN XDCB, sửa chữa TSCĐ (nếu có) N ợ TK622 : Tiền lương phải trả cho CN trực tiếp SX N ợ TK627 : Tiền lương phải trả cho lao động gián tiếp và nhân viên quản lý x ưởng. N ợ TK641 : Tiền lương phải trả cho nhân viên bán hàng (nếu có) N ợ TK642 : Tiền lương phải trả cho bộ phận quản lý doanh nghiệp. : Tổng số tiền lương phải trả cho CBCNV trong Có TK334 tháng. 19
  20. HỌC VIỆN TÀI CHÍNH Chuyên đề thực tập - Tiền thưởng phải trả: K ế toán ghi: N ợ TK431 : Q uỹ khen thưởng, phúc lợi N ợ TK 622, 6271, 6421, 6411 : Tiền thưởng trong SXKD : Tổng số tiền phải trả CBCNV Có TK334 - Trích BHXH, BHYT, KPCĐ hàng tháng: K ế toán ghi: N ợ TK 622, 627, 641, 642, 241 : Phần tính vào chi phí SXKD N ợ TK 334 : Phần trừ vào thu nhập của CNV Có TK 338 (tiểu kho ản) : Tổng số phải trích - Tính BHXH phải trả CNV : Trường hợp CNV bị ốm đau, thai sản.....kế toán phản ánh theo định khoản phù hợp tuỳ vào từng quy đ ịnh cụ thể và việc sử dụng quỹ BHXH ở đơn vị. Trường hợp phân cấp quản lý, sử dụng quỹ BHXH đơn vị được giữ lại mộ t phần BHXH trích trước để tiếp tục sử dụng chi tiêu cho CBCNV bị ốm đau, thai sản....Căn cứ vào quy định và tình hình cụ thể, kế toán ghi: N ợ TK 338(3) : P hải trả BHXH : Phải trả CNV Có TK334 - Các khoản tính khấu trừ vào thu nhập của CBCNV. N ợ TK334 : Tổ ng số các khoản khấu trừ : Thuế TNDN phải nộp Có TK 333(8) : Số tiền tạm ứng trừ vào lương Có TK 141 : Các khoản bồi thường thiệt hại, vật chất Có TK 138 - Thanh toán tiền lương, công, thưởng cho CBCNV: N ợ TK334 : Các khoản đã thanh toán : Thanh toán bằng tiền mặt Có TK 111 : Thanh toán bằng tiền gửi Có TK 112 20

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

Đồng bộ tài khoản