Luận văn: Hoạt động xuất khẩu Than khoáng sản Việt Nam trong giai đoạn từ năm 2001 đến nay

Chia sẻ: tuyetmuadong2013

Than khoáng sản là một trong những nguồn tài nguyên khoáng sản quý giá của quốc gia, đấy là nguồn lợi thiên nhiên ban tặng cho các quốc gia. Đối với Việt Nam, Than khoáng sản có một vai trò hết sức quan trọng trong việc khai thác, sử dụng và tiến hành xuất khẩu

Bạn đang xem 20 trang mẫu tài liệu này, vui lòng download file gốc để xem toàn bộ.

Nội dung Text: Luận văn: Hoạt động xuất khẩu Than khoáng sản Việt Nam trong giai đoạn từ năm 2001 đến nay

LU N VĂN T T NGHI P

TÀI: ““Ho t ng xu t kh uThan
khoáng s n Vi t Nam trong giai o n t
năm 2001 n nay.”




1
M CL C
L IM U ...........................................................................1
Chương 1. T ng quan chung v Than khoáng s n Vi t Nam7
1.1. Than khoáng s n và l ch s ngành Than khoáng s n Vi t Nam ............. 7
1.1.1. Than khoáng s n ................................................................................. 7
1.1.2. L ch s phát tri n c a ngành Than khoáng s n Vi t Nam .................... 8
1.2. T m quan tr ng c a ngành Than khoáng s n Vi t Nam ...................... 18
1.2.1. i v i n n kinh t , xã h i ................................................................ 18
1.2.2. Than khoáng s n trong ngành năng lư ng ......................................... 23
1.3. Nh ng y u t kinh t , xã h i tác ng n ngành Than khoáng s n Vi t
Nam ........................................................................................................... 25
1.3.1. V n phân b vùng m và a phương khai thác ............................ 25
1.3.2. V n thu c n i b ngành Than khoáng s n .................................... 27
1.3.3. Tác ng chung c a n n kinh t ........................................................ 28
1.3.4. Nhân t nh hư ng n ho t ng xu t kh u Than khoáng s n Vi t
Nam ............................................................................................................ 29

Chương 2 Th c tr ng ho t ng xu t kh u Than khoáng
s n Vi t Nam trong giai o n t 2001 n nay..................... 33
2.1. Th trư ng tiêu th Than khoáng s n th gi i trong giai o n hi n nay33
2.1.1. Phân b tr lư ng Than khoáng s n trên th gi i .............................. 33
2.1.2. Xu hư ng và tình hình cung – c u Than khoáng s n trên th trư ng th
gi i ............................................................................................................. 36
2.2. Tình hình s n xu t Than khoáng s n xu t kh u Vi t Nam................... 44
2.2.1. Phân b Than khoáng s n Vi t Nam .............................................. 44
2.2.2. M t s c i m s n ph m Than khoáng s n Vi t Nam .................... 47
2.3. Tình hình xu t kh u Than khoáng s n c a Vi t Nam........................... 49
2.3.1. Phân lo i Than khoáng s n xu t kh u c a Vi t Nam ......................... 49
2.3.2. Kim ng ch xu t kh u Than khoáng s n Vi t Nam ............................. 52


2
2.3.3. Th trư ng xu t kh u c a Than khoáng s n Vi t Nam ....................... 59
2.4. ánh giá ho t ng xu t kh u khoáng s n c a Vi t Nam..................... 66
2.4.1. Thành t u t ư c ........................................................................... 66
2.4.2. T n t i và nguyên nhân trong ho t ng xu t kh u Than khoáng s n 68

Chương 3. Kinh nghi m qu c t , tri n v ng và gi i pháp i
v i ho t ng xu t kh u Than khoáng s n Vi t Nam trong
th i gian t nay n 2015 ....................................................... 75
3.1. Các quy nh c a Chính ph Vi t Nam trong ho t ng kinh doanh
xu t kh u Than khoáng s n ..................................................................... 75
3.2. Kinh nghi m qu c t v xu t kh u Than khoáng s n............................ 78
3.3. Tri n v ng xu t kh u Than khoáng s n Vi t Nam trong th i gian t i. 81
3.3.1. D báo th trư ng xu t kh u Than khoáng s n .................................. 81
3.3.2. Thách th c ........................................................................................ 83
3.3.3. M c tiêu & chi n lư c phát tri n c a ngành Than khoáng s n Vi t
Nam ............................................................................................................ 86
3.4. Gi i pháp cho ho t ng xu t kh u Than khoáng s n c a Vi t Nam .. 87

K T LU N ............................................................................. 96




3
L IM U

Tính t t y u c a tài
Than khoáng s n là m t trong nh ng ngu n tài nguyên khoáng s n quý
giá c a qu c gia, y là ngu n l i thiên nhiên ban t ng cho các qu c gia. i
v i Vi t Nam, Than khoáng s n có m t vai trò h t s c quan tr ng trong vi c
khai thác, s d ng và ti n hành xu t kh u. Hàng năm, ho t ng xu t kh u
Than khoáng s n c a Vi t Nam ã thu v m t ngu n l i l n cho qu c gia, là
m t trong nh ng nhóm ngành có t tr ng óng góp GDP l n nh t c a t
nư c. Ngành Than khoáng s n ư c coi là ngành công nghi p h t ng c a các
ngành công nghi p quan tr ng khác khi mà cung c p u vào cho các ngành
v hóa ch t, xi măng, i n và phân bón… S phát tri n c a ngành Than
khoáng s n c a Vi t Nam g n li n v i s phát tri n c a các ngành ngh khác
trong t ng th n n kinh t .
Ho t ng xu t kh u Than khoáng s n v n ang ư c ti n hành u
n trong th i gian qua, nhưng có nh ng v n ư c t ra bên c nh ho t
ng xu t kh u ó như ch t lư ng hàng hóa, hàm lư ng công ngh chưa trong
s n ph m, giá thành hàng hóa trên th trư ng, th trư ng xu t kh u và quan
tr ng là ph i t ho t ng xu t kh u ó trong chi n lư c phát tri n kinh t và
an ninh năng lư ng c a qu c gia, v i nh ng m c tiêu c th là thu ư c giá
tr l n nh t t ho t ng xu t kh u Than khoáng s n. V i t m quan tr ng và
tính th i s ó, tác gi ã l a ch n nghiên c u tài “Ho t ng xu t
kh uThan khoáng s n Vi t Nam trong giai o n t năm 2001 n nay”
M c ích nghiên c u
Tác gi nghiên c u tài ho t ng xu t kh u Than khoáng s n c a
Vi t Nam có cái nhìn t ng quan v ngành Than khoáng s n Vi t Nam, th c



4
tr ng ho t ng xu t kh u t y có ư c nh ng gi i pháp h p lý nh m thu
ư c l i nhu n l n nh t t ho t ng xu t kh u trên cơ s m b o an ninh
năng lư ng qu c gia trong hi n t i và tương lai.
i tư ng và ph m vi nghiên c u
i tư ng nghiên c u c a tài chính là ho t ng xu t kh u Than
khoáng s n c a Vi t Nam, thông qua s ki m soát c a các cơ quan liên quan
n ho t ng xu t kh u Than khoáng s n.
Ph m vi nghiên c u c a tài ư c xác nh trên hai phương di n là
không gian và th i gian. V m t không gian là ho t ng xu t kh u Than
khoáng s n c a Vi t Nam, v m t th i gian trong giai o n t năm 2001 n
nay.
Phương pháp nghiên c u
tài s d ng phương pháp phân tích t ng h p các ngu n s li u; so
sánh, i chi u s phát tri n c a ngành Than khoáng s n nói chung và ho t
ng xu t kh u Than khoáng s n nói riêng v i tình hình chung c a s phát
tri n kinh t Vi t Nam và th gi i. Cùng v i vi c s d ng phương pháp so
sánh và i chi u gi a các th i kỳ phát tri n c a ngành Than khoáng s n Vi t
Nam.
K tc u tài g m 3 chương:
Chương 1: T ng quan chung v ngành Than khoáng s n Vi t Nam
Chương 2: Th c tr ng ho t ng xu t kh u Than khoáng s n c a Vi t
Nam trong giai o n 2001 n nay
Chương 3: Kinh nghi m qu c t , tri n v ng và gi i pháp i v i ho t
ng xu t kh u Than khoáng s n Vi t Nam t nay n năm
2015.




5
CHƯƠNG 1
T NG QUAN CHUNG
V THAN KHOÁNG S N VI T NAM




6
Chương 1.
T ng quan chung v Than khoáng s n Vi t Nam

1.1. Than khoáng s n và l ch s ngành Than khoáng s n Vi t Nam

1.1.1. Than khoáng s n
Than khoáng s n là m t trong nh ng tài nguyên khoáng s n trong lòng
t c a qu c gia, cùng v i các lo i khoáng s n khác như: ng, chì, k m,
thi c… ã t o thành m t ngu n tài nguyên khoáng s n a d ng phong phú và
có giá tr c a Vi t Nam.
Than khoáng s n là m t trong nh ng lo i nhiên li u hóa th ch ư c
hình thành các h sinh thái m l y, các xác cây c i th c v t ư c nư c
và bùn lưu gi kh i b oxi hóa và phân h y b i sinh v t mà hình thành
nên Than á ngày nay. Thành ph n chính c a Than khoáng s n là ch t
Cacbon, ngoài ra còn có các ch t khác như lưu huỳnh, nên Than có tính
năng là t cháy t t và sinh ra lư ng nhi t l n, vì v y Than khoáng s n là
ngu n nguyên li u s n xu t i n năng l n nh t th gi i. Hi n nay, lư ng
Than ư c khai thác trên th gi i và Vi t Nam ư c s d ng trong các
ngành năng lư ng, ph c v s n xu t nhà máy nhi t i n và các ngành
công nghi p s d ng ch t t… Than ang ư c khai thác t các m
Than l thiên hay các h m lò n m sâu dư i lòng t.
Ngày nay, v i trình công ngh hi n i, công tác thăm dò và
khai thác ã giúp con ngư i phát hi n ra nhi u tài nguyên khoáng s n có
giá tr ng th i khai thác có hi u qu hơn i v i ngu n tài s n qu c gia
này. Vi t Nam ư c ánh giá là có ngu n d tr Than á áng k và có
giá tr v m t kinh t , trong tài nguyên v khoáng s n thì Than á là
ngu n tài nguyên có tr lư ng và hi u qu kinh t l n nh t. Theo Cơ quan



7
Năng lư ng qu c t thì tr lư ng Than hi n nay trên th gi i r t l n,
kho ng 910 t t n, cho s n xu t trong 155 năm v i t c như hi n nay
và n u như không có s t bi n nào thì nhu c u s d ng Than trên th
gi i s tăng g p 3 l n t nay n năm 2050. Theo các cu c thăm dò và
khai thác thì Than hi n di n kh p nơi trên th gi i và ư c s d ng ch
y u trong các nhà máy nhi t i n, s n xu t xi măng, ph c v các ngành
công nghi p và nhu c u sinh ho t c a ngư i dân, nhưng ư c s d ng l n
nh t là trong các nhà máy nhi t i n, do ó 40% lư ng i n ư c s n xu t
trên toàn c u là t các nhà máy nhi t i n dùng Than.

1.1.2. L ch s phát tri n c a ngành Than khoáng s n Vi t Nam
Ngành Than Vi t Nam ã có l ch s khai thác hơn 100 năm, tr i qua 72
năm truy n th ng v vang, t cu c t ng bãi công ngày 12/11/1936 c a hơn 3
v n th m ã giành ư c th ng l i r c rõ, ánh d u m c son chói lói trong
trang s hào hùng u tranh cách m ng vì s nghi p gi i phóng giai c p, gi i
phóng vùng m góp ph n to l n vào s nghi p gi i phóng dân t c, giành l i
c l p t do cho T qu c. Tr i qua quá trình hình thành, ho t ng và phát
tri n c a ngành, dù trong b t kỳ hoàn c nh khó khăn gian kh nào, ngư i th
m Vi t Nam v n phát huy b n lĩnh sáng t o và tinh th n oàn k t, dũng c m,
luôn tiên phong i u, t o nên nhi u chi n công xu t s c trong chi n u
ch ng gi c ngo i xâm cũng như trong s nghi p xây d ng và b o v T qu c
Vi t Nam xã h i ch nghĩa.
Trong ch ng ư ng ã i qua, ngành Than Vi t Nam ã g p không ít
nh ng khó khăn và thăng tr m trong l ch s phát tri n, c bi t là th i kỳ
bư c vào công cu c im ic a t nư c và nh ng năm u c a th p niên
90, n n khai thác Than trái phép phát tri n tràn lan ã d n n nhi u h u qu
i v i ngành Than và xã h i, tình tr ng tài nguyên môi trư ng vùng m Than



8
b h y ho i, tr t t xã h i ph c t p, công nhân thi u vi c làm, ngành Than ã
ph i c t gi m s n xu t… v i nh ng khó khăn ó ã y ngành Than c a Vi t
Nam vào tình tr ng kh ng ho ng và suy thoái nghiêm tr ng trong m t th i
gian.
Trong giai o n trư ng thành và phát tri n t 1985 n năm 1994,
ngành Than Vi t Nam ã có nh ng bư c u thành công trong vi c khai thác
t p trung t i các khu m , vi c u tư trang thi t b , máy móc t i các h m m
nên s n lư ng khai thác và tiêu th ã ư c ph n ánh qua k t qu kinh doanh
c a ngành.


B ng 1.1: Tình hình s n xu t và kinh doanh Than khoáng s n c a
Vi t Nam trong giai o n 1985 – 1988
( ơn v : 1000 t n)
1985 1986 1987 1988
Than nguyên khai 6295 6855 7690 7605
Than tiêu th 5689 6120 6340 5657
- Xu t kh u 640 620 201 314
- Tiêu th n i a 5049 5500 6139 5343
(Ngu n: S li u l ch s ngành Than – B Năng lư ng)


Cho n nh ng năm 1988, nh s quan tâm c a ng và Nhà
nư c, s giúp t Liên Xô nên ngành Than ã u tư vào cơ s h
t ng, các m l thiên l n cùng các h m lò ư c xây d ng, c i t o và m
r ng. Trong th i gian này, ngành Than ho t ng theo cơ ch bao c p,
nh n k ho ch s n xu t t nhà nư c và giao n p s n ph m cho nhà nư c.
Nh có ư c s quan tâm úng lúc khó khăn nên ngành Than ã có ư c
m t s k t qu ban u trong quá trình s n xu t và kinh doanh Than s n
ph m.



9
B ng 1.2: Tình hình s n xu t và kinh doanh Than khoáng s n c a
Vi t Nam trong giai o n nh ng năm 1989 – 1994
ơn v : 1000 t n
1989 1990 1991 1992 1993 1994
Than nguyên khai 4221 5198 4895 5226 5835 7575
Than tiêu th 3873 4091 4128 4852 5351 6000
- Xu t kh u 528 676 920 132 182 215
- Tiêu th n i
3345 3415 3208 3528 3526 3850
a
(Ngu n: S li u l ch s ngành Than – B Năng lư ng)


Trong giai o n 1985 – 1988, ngành Than ã t ư c nhi u k t qu
cao trong vi c khai thác và tiêu th Than, nh i m c a giai o n này là hai
năm 1987 và năm 1988, riêng trong năm 1987 ã công ty khai thác ư c 7690
nghìn t n Than, tăng hơn 20% so v i lư ng Than khai thác ư c trong năm
1985 và tăng 835 nghìn t n so v i năm trư c 1986. V i lư ng Than khai thác
tăng lên qua các năm nên lư ng Than tiêu th trong nư c và xu t kh u cũng
không ng ng tăng lên hàng năm trong giai o n, lư ng Than s d ng cho các
nhà máy nhi t i n trong nư c chi m 34% - 50% trong t ng s Than ư c
tiêu th n i a. Trong năm 2008, toàn ngành Than ã b c 29,2 tri u m3 t
và ã khai thác ư c 7605 nghìn t n Than nguyên khai, sàng tuy n ư c 6304
nghìn t n Than s ch ưa i tiêu th trên th trư ng.
Nhưng t năm 1989, t i n c a nhà máy th y i n Hòa Bình l n lư t
ư c ưa vào v n hành s d ng và n n kinh t Vi t Nam b kh ng ho ng thì
nhu c u s d ng Than b suy gi m, lư ng Than khai thác t lòng t cũng
gi m sút so v i các năm trư c ó d n n tình tr ng gi m sút trong kinh
doanh và tiêu th c a ngành Than Vi t Nam. Có th nói trong giai o n 1991-
1994 là giai o n kh ng ho ng nh t c a ngành Than, khi mà n n khai thác



10
Than trái phép l i phát tri n, cùng v i tình hình th trư ng tiêu th lũng o n
nên ã y các m Than chính th ng ph i c t gi m s n xu t, h n ch bóc t,
gi m ào lò, c t gi m ti n lương công nhân viên cân i tài chính theo
nguyên t c t trang tr i, công nhân thi u vi c làm…
Trong b i c nh y, ngày 10/10/1994, Th tư ng Chính ph ã có
quy t nh 563/1994/Q -TTg v vi c thành l p T ng công ty Than Vi t
Nam. S ra i c a T ng công ty Than như m t cu c cách m ng trong ngành
Than khoáng s n c a Vi t Nam, t o cơ h i ngành Than phát tri n tr l i,
ph c h i và phát tri n công vi c khai thác và kinh doanh Than. Nhi m v
chính mà ng và Chính ph giao cho T ng công ty Than là:
L p l i tr t t trong khai thác. Kinh doanh Than
Th a mãn các nhu c u v Than c a n n kinh t , phát tri n các ngành
ngh khác trên n n công nghi p Than m t cách có hi u qu gi i
quy t vi c làm cho ngư i lao ng.
Th c hi n nhi m v quan tr ng c a ng và Nhà nư c giao phó, ngay
trong năm 1995, T ng công ty Than Vi t Nam ã xây d ng án “ im it
ch c, qu n lý và nâng cao hi u qu s n xu t kinh doanh”. Trên cơ s ti m
năng và n i l c s n có v v n, lao ng, các phương ti n s n xu t, cơ s v t
ch t k thu t và i u ki n th c t , T ng công ty Than Vi t Nam ã l a ch n
phương hư ng xây d ng m t t p oàn kinh doanh a ngành trong n n s n
xu t Than s n ph m. T m c tiêu chi n lư c ã ư c ra, T ng công ty ã
c th hóa nh ng m c tiêu y thành gi i pháp và bi n pháp th c hi n c th
hóa trong ngành s n xu t Than khoáng s n. M t trong nh ng chi n lư c quan
tr ng và mang tính ch t s ng còn v i ngành Than trong nh ng ngày m i
thành l p T ng công ty ó là chi n lư c qu n lý tài nguyên và môi trư ng.
T ng công ty Than Vi t Nam và cùng các doanh nghi p thành viên ã tri n
khai và áp d ng ng b các bi n pháp hành chính - kinh t - k thu t, s p



11
x p l i t ch c, l p l i tr t t trong khai thác và kinh doanh Than. Bên c nh
y, an ninh chính tr và tr t t trong quá trình thăm dò, khai thác là v n
c p bách ư c t ra, T ng công ty ã ti n hành thu th p, phân tích, ánh giá
các tài li u, báo cáo a ch t s n có, tính toán tr lư ng; Ti p t c i u tra,
kh o sát, thăm dò b sung, thăm dò m i tài nguyên.. Công tác c p nh t a
ch t ã có m t bư c ti n rõ r t so v i trư c ây, nh có s i m i trong tư
duy và ng d ng công ngh m i theo kinh nghi m c a các nư c tiên ti n trên
th gi i. M t s chi n lư c c th và mang tính quy t nh ư c ngành Than
c th hóa như:
B o v môi trư ng và gi gìn c nh quan là m c tiêu quan tr ng trong
chi n lư c phát tri n b n v ng c a ngành Than Vi t Nam, kh c ph c h u
qu suy thoái môi trư ng các vùng m sau nhi u năm l i, ngành Than
Vi t Nam ã có các cu c kh o sát và ánh giá tác ng c a ho t ng khai
thác Than n môi trư ng c a vùng m r i ưa ra các gi i pháp và chương
trình c i thi n môi trư ng. T ng công ty ã quy t nh thành l p Qũy môi
trư ng Than Vi t Nam trên cơ s s d ng 1% chi phí tính thêm vào giá thành
ư c Chính ph cho phép và các ngu n huy ng khác, qua y ã u tư
tr ng m i và chăm sóc ư c 1780 ha r ng trong ranh gi i m , t o ngu n g
ch ng lò ph c v trong quá trình khai thác c a các h m lò. Bên c nh ó, các
doanh nghi p thành viên ã có nhi u bi n pháp tăng cư ng c i t o, nâng
c p ư ng sá, gi m thi u b i trong công tác khoan n mìn, b c xúc và sàng
tuy n, v n chuy n Than, c i thi n i u ki n làm vi c cho lao ng.
u tư i m i công ngh là chi n lư c quan tr ng hàng u ư c
T ng công ty Than c bi t quan tâm, nh m khai thác t i a cơ s v t ch t, tài
s n s n có, nâng cao m c m b o an toàn trong s n xu t; c i thi n i u
ki n làm vi c cho lao ng, gi m thi u ô nhi m môi trư ng, nâng cao ch t
lư ng Than trong nguyên khai, Than s ch và t l thu h i Than ng th i tăng



12
năng su t lao ng, gi m chi phí s n xu t, a d ng hóa s n ph m theo nhu c u
c a th trư ng. T i các m l thiên, công ngh xu ng sâu ã ư c áp d ng và
ngày càng hoàn thi n hơn ng th i các m ư c trang b máy xúc th y l c
g n ngư c và áp d ng công ngh xúc ch n l c nên gi m thi u ư c h s bóc
t m t s m . Công ngh c t ch ng th y l c ơn và giá th y l c di ng
cũng ư c ưa vào s d ng t i m t s h m lò, gi m ư c t n th t Than t
40%-50% xu ng còn 15%-20%, gi m tiêu hao g ch ng lò, gi m t l g dăm
trong Than và m b o ư c an toàn cho ngư i lao ng. Bên c nh vi c u
tư i m i công ngh cho khai thác Than, các doanh nghi p ã chú tr ng
trong u tư c i t o, thay i công ngh sàng tuy n phù h p v i yêu c u
c a khách hàng, t n thu Than bùn và x lý nư c th i trư c khi ra bi n. Công
tác u tư và hoàn thi n các kho bãi cũng ư c y m nh, nâng c p b n rót
tiêu th , u tư lu ng l ch m r ng c ng bi n m b o cho tàu thuy n giao
nh n Than thu n l i và nhanh chóng.
Song song v i vi c i m i công ngh , hi n i hóa dây chuy n s n
xu t nâng cao ch t lư ng s n ph m, ngành Than c a Vi t Nam ã c bi t
quan tâm n chi n lư c th trư ng, b i “có th trư ng là có t t c ”. T ng
công ty ã kiên trì xây d ng ngành Than, trư c h t là tr t t trong kinh doanh
Than, i m i t ch c, qu n lý và phương pháp kinh doanh Than c a h
th ng các công ty Than trong n i a, hoàn thi n và phát tri n cách th c qu n
lý trong công tác ti p th và giao d ch xu t nh p kh u Than. B ng vi c phát
tri n th trư ng s n ph m chính là cách tháo g u ra cho s n ph m và
cân b ng cung c u Than trên th trư ng.
Than Vi t Nam ã t ư c nhi u thành t u trong giai o n u thành
l p T ng công ty, ngành Than Vi t Nam ã m r ng ư c th trư ng tiêu th
s n ph m trong và ngoài nư c, xây d ng ư c các m i quan h b n hàng tin
c y trong và ngoài nư c, ã ký h p ng dài h n v i các h l n kho ng 30%



13
s n lư ng Than tiêu th hàng năm. Than Vi t Nam ã có quan h v i các b n
hàng nư c ngoài kh p các châu l c, năm 1997 ã xu t kh u ư c 3,7 tri u
t n Than, m c cao nh t t trư c n nay. Trong giai o n này, Than Vi t
Nam ã xu t sang các th trư ng như: Nh t B n, Trung Qu c, Canada, Hàn
Qu c, Thái Lan, ài Loan… B ng nhi u bi n pháp kinh t t ng h p, phương
châm nh t quán “Cùng phát tri n v i b n hàng”, T ng công ty Than Vi t
Nam ã phát huy n i l c s n có xây d ng m t chi n lư c phát tri n th
trư ng tiêu th s n ph m. Vi c m r ng và gi v ng th trư ng là y u t
quy t nh ngành Than Vi t Nam m r ng t ch c s n xu t m i cũng như
ti p c n các th trư ng tài chính, tín d ng, m b o v n cho kinh doanh, ph c
v các d án khai thác, u tư và phát tri n. Bên c nh nh ng n l c phát tri n
th trư ng tiêu th , nâng cao trình công ngh thì ngành Than còn ch ng
ti p xúc và tìm ki m khách hàng cho riêng mình, ti n hành àm phán và kí
k t các h p ng ng n h n, dài h n v i cơ ch giá m m d o, c nh tranh
tăng cư ng kh năng ki m soát và m r ng th trư ng tiêu th Than trong và
ngoài nư c, ưa Than s n ph m n t n nơi s d ng và m r ng m ng lư i
bán Than n các t nh, thành ph trong c nư c, bao g m c th trư ng nông
thôn, mi n núi.
Trong giai o n s n xu t và kinh doanh 1995-2001, ngành Than
khoáng s n Vi t Nam cũng g t hái ư c nhi u thành công trong khai thác, ch
bi n và xu t kh u. B ng s n l c c a chính T ng công ty ã giúp cho lư ng
Than khai thác và Than s n ph m xu t kh u hàng năm không ng ng gia tăng,
ó là m t d u hi u áng m ng trong vi c u tư i m i công ngh trong quá
trình khai thác và chi n lư c phát tri n th trư ng c a công ty ưa ra trong
nh ng năm u thành l p. Vi c i m i công ngh c c ch ng trong h m lò
hay công ngh khai thác các m l thiên, i m i và c i ti n công ngh trong




14
giai o n v n chuy n trên băng chuy n… cùng v i vi c phát tri n th trư ng,
b n hàng ã mang n cho ngành Than m t s thành công nh t nh.


B ng 1.3: Tình hình s n xu t và kinh doanh Than khoáng s n c a
Vi t Nam trong giai o n 1995-2000

1995 1996 1997 1998 1999 2000
Than tiêu th
7592 9653 10779 10721 10500 11409
(1000 t n)
- Xu t kh u 2783 3666 3525 2900 3300 3076
- Trong nư c 4809 5987 7254 7821 7200 8333
Doanh thu tiêu
1917 2584 2953 2953 2792 3114
th (t ng)
- Xu t kh u 955 1262 1323 1246 1328 1765
- Trong nư c 962 1322 1630 1707 1464 1349
Doanh thu sx- kd
485 1074 1301 1605 1337 1764
khác (t ng)
T ng doanh thu
2402 3658 4254 4558 4129 4887
(t ng)
N p ngân sách
120 152 199 154 133 155
(t ng)
(Ngu n: Báo cáo t ng k t ho t ng ngành Than Vi t Nam)


V i nh ng chính sách và ư ng l i ho t ng úng n, trong năm
1995 ngành Than ã tiêu th ư c 7592 nghìn t n Than v i doanh thu tiêu th
thu v kho ng 1917 t ng, tuy s n lư ng Than tiêu th trong nư c l n g p
2 l n lư ng Than tiêu th trên th trư ng qu c t nhưng doanh thu tiêu th c a
2 th trư ng này l i b ng nhau, như v y có th th y r ng ngành Than ang
th c hi n tr giá cho th trư ng trong nư c. ây cũng có th là m t bi n pháp
khuy n khích nhu c u s d ng Than trong nư c và m t ph n h tr th


15
trư ng trong nư c. Trong nh ng năm ti p theo, s n lư ng Than khai thác và
s n lư ng kinh doanh trên th trư ng c a ngành Than Vi t Nam tăng liên t c,
trong năm 1996 s n lư ng Than khai thác và doanh thu t kinh doanh Than
tăng kho ng 30% so v i năm trư c nên doanh thu t th trư ng trong nư c và
th gi i cũng tăng v i t c 32% so v i năm 1995. Ngành Than ã r t n l c
gi v ng ư c t c tăng lên trong khai thác và kinh doanh tiêu th , năm
1997 ngành Than ã khai thác ư c 10779 nghìn t n Than, tăng g n 42% s n
lư ng khai thác so v i năm 1995 v Than s n ph m, k t qu ó ư c ánh giá
là m t thành qu vư t b c và là mong ư c c a ngành Than trong th i gian b y
gi . Tuy trong khai thác Than thành ph m tăng nhanh nhưng l i xu t hi n d u
hi u ch ng l i c a ho t ng kinh doanh xu t kh u do nh ng nh hư ng ban
u c a cu c i kh ng ho ng tài chính – ti n t châu Á trong năm 1997, s n
lư ng tiêu th gi m, doanh thu t ho t ng xu t kh u tăng nh và ó là d u
hi u u tiên cho nh ng gi m sút c a doanh thu trong nh ng năm ti p theo.
ánh giá trong nh ng năm 1995-1997, ngành Than c a Vi t Nam ã có
nh ng bư c ti n vư t b c nh bi t phát huy ư c n i l c, công ngh m i áp
d ng và nh ng chính sách phát tri n h p lý, óng góp vào ngân sách nhà
nư c 471 t ng trong 3 năm 1995-1997.
Năm 1998, sau khi ch u s nh hư ng c a cu c kh ng ho ng tài chính
– ti n t khu v c nên ã tác ng n Than xu t kh u c a Vi t Nam trên th
trư ng th gi i v lư ng l n v giá c , ngành Than c a Vi t Nam ph i c nh
tranh hơn khi mà cung vư t quá c u trên th trư ng, nhưng nh s m m d o
trong quan h b n hàng và có các m i quan h b n hàng lâu năm nên lư ng
Than xu t kh u c a Vi t Nam v n duy trì t i m c 3 tri u t n và gi ư c
25%-30% th ph n Than Antraxit buôn bán th gi i. Th trư ng trong nư c



16
cũng có s gi m sút trong tiêu th , c bi t là năm 1999, lư ng Than tiêu th
gi m hơn 600 t n so v i năm 1998 và doanh thu kinh doanh Than c a Vi t
Nam ã gi m xu ng t 2953 t ng năm 1998 xu ng 2792 t ng c năm
1999. Cho n năm 2001, T ng công ty Than Vi t Nam ã m r ng quan h
dài h n v i các nhà tiêu th như: Nh t B n, Hungari, Trung Qu c, Thái Lan,
Philippin, ài Loan, Hà lan, Hàn Qu c, Nam Phi… V th trư ng xu t kh u,
công ty không ch duy trì các th trư ng tiêu th ti m năng mà còn m r ng
ra các th trư ng m i nên s n ph m Than c a công ty ã có m t t i kho ng 40
nư c trên th gi i, và công ty cũng ã ti n hành ký k t nhi u h p ng cung
c p Than dài h n cho khách hàng.
Các giai o n phát tri n và trư ng thành c a ngành Than Vi t Nam t
năm 1955 n nay, có th nhìn nh n mô hình qu n lý ngành Than t trư c
n nay:
T tháng 4/1955 n tháng 7/1960, ngành Than do B Công nghi p
qu n lý.
T tháng 7/1960 n tháng 8/1969, ngành Than do B Công nghi p
n ng qu n lý.
T tháng 8/1969 n tháng 1/1981,ngành Than do B i n và Than
qu n lý.
T tháng 1/1981 n tháng 3/1987, ngành Than thu c s qu n lý c a B
M và Than.
T tháng 3/1987 n tháng 10/1994, ngành Than thu c s qu n lý c a
B Năng lư ng.
T tháng 10/1994, ngành Than c a Vi t Nam ch u s qu n lý c a T ng
công ty Than Vi t Nam, T ng công ty Than Vi t Nam là m t t p oàn
kinh t tr c thu c Chính ph .



17
1.2. T m quan tr ng c a ngành Than khoáng s n Vi t Nam
1.2.1. i v i n n kinh t , xã h i
Vi t Nam là m t trong nh ng qu c gia có tr lư ng Than l n trên th
gi i, v i ư c tính có kho ng 4 t t n Than Antraxit. V i tr lư ng Than phân
b ch y u là sâu dư i 500m trong khi lư ng Than các m l thiên l i
r t nh , kho ng 300 tri u t n nên g p không ít khó khăn trong vi c khai thác.
Hơn n a, Vi t Nam có tr lư ng kho ng 17 t t n Than nâu thích h p cho
vi c s d ng trong các ngành công nghi p n i hơi, nhưng ph n l n lư ng
Than này n m dư i ng b ng châu th sông H ng nên s Than này s r t
khó khăn trong vi c khai thác do vi c nh hư ng n di n tích t nông
nghi p và nh hư ng c a lư ng nư c ng m cao. Than Antraxit n m ch y u
vùng m Qu ng Ninh còn Than nâu ch y u t p trung ng b ng sông
H ng.
Ngành Than là m t b ph n c a n n kinh qu c dân th ng nh t, phát
tri n c a ngành Than ph i t trong s phát tri n c a các ngành liên quan và
t trong t ng th phát tri n c a n n kinh t và xã h i. Ngành Than là m t
trong nh ng ngành công nghi p mang tính ch t h t ng và là ngu n cung c p
u vào ph c v cho nhi u ngành kinh t khác. Mang tính ch t là m t ngành
công nghi p h t ng nên ngành c n có tính ch t c thù cho c u tư phát
tri n n i ngành và c con ngư i, m b o cho ngành Than Vi t Nam phát
tri n m t cách b n v ng, ch c ch n và ng b v i các ngành nó ph c v .
Khi nói n t m quan tr ng c a ngành Than, chúng ta c n ánh giá Than
trong các m t kinh t , xã h i, b o v môi trư ng và an ninh năng lư ng…

V Kinh t
Vi c khai thác Than có m t vai trò r t quan tr ng trong s phát tri n
c a n n kinh t nói chung và s phát tri n c a nhi u ngành nói riêng, c th
như:


18
m b o nhu c u v nguyên li u, nhiên li u cho m t s ngành trong
n n kinh t qu c dân như: i n, xi măng, s t thép, gi y, m, v t li u xây
d ng và ch t t sinh ho t… Hàng năm, m t lư ng Than l n ư c cung c p
cho các ngành công nghi p luy n kim cũng như ph c v nhu c u tiêu th
trong sinh ho t không ng ng ư c tăng lên. N u như trong năm 1995 v i
lư ng Than cung c p cho các ngành trong nư c kho ng 4,8 tri u t n thì n
năm 2000 lư ng Than tiêu th trong nư c ã tăng lên g n g p ôi và tm c
8,4 tri u t n. Sau cu c kh ng hoáng kinh t châu Á năm 1997 thì nhu c u tiêu
dùng Than ph c v trong s n xu t c a các ngành công nghi p s d ng Than
cũng ư c n nh nên n năm 2004, lư ng Than cung c p cho tiêu dùng
trong nư c t trên 14,5 tri u t n Than, t c trung bình gia tăng cung c p
Than cho n n kinh t trong giai o n 2000 – 2004 t t c kho ng
13%/năm. D ki n t nay n năm 2020, s n lư ng cung c p Than cho n n
kinh t ư c t kho ng 15 – 43 tri u t n Than, t c gia tăng bình quân hàng
năm là 8%/năm.
B ng 1.4: Nhu c u tiêu th Than khoáng s n trong nư c trong quý
1/2008
So sánh v i (%)
ơn v K ho ch Th c hi n
k
tính năm 2008 quý 1/2008 cùng kỳ
ho ch
Than tiêu th trong 1000 t n 20 000 4 419 22.1 117.2
nư c
- i n “ 6 780 1 549 22.8 111.8
- m “ 475 116 24.4 148.7
- Gi y “ 260 41 15.8 105.1
- Xi măng “ 4 852 752 15.5 147.2
- H khác “ 7 633 1 961 25.7 111.7
(Ngu n: T p oàn Công nghi p Than khoáng s n Vi t Nam - 2008)




19
Ngoài ra, nh giá bán Than c a công ty Than i v i th trư ng trong
nư c ch b ng m t n a so v i giá bán Than trên th trư ng th gi i nên nó ã
gián ti p làm giá thành m t s m t hàng này trong nư c; Hay nói cách khác,
Than ã gián ti p óng góp vào giá tr GDP c a t nư c thông qua các
ngành s d ng Than…


B ng 1.5: Giá tr kinh t c a ho t ng kinh doanh Than khoáng s n
Vi t Nam

2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008*
Than tiêu th
12500 15700 18100 24700 30200 371100 40000 9119
(1000 t n)
Doanh thu
tiêu th (t 5935 7020 9830 14689 18481 22983 29000 5644
ng)
N p ngân
sách 165 294 383 602 776 942 1080 ---
(t ng)
(Ngu n: T p oàn Công nghi p Than Vi t Nam – 2008*: th c hi n quí I/2008)


Ngành Than óng góp vào giá tr gia tăng c a t nư c – giá tr GDP.
M i năm, ngành Than ã óng góp vào giá tr GDP hàng ngàn t ng, năm
1995 giá tr óng góp c a ngành Than m i ch kho ng 120 t ng thì n
năm 2004 giá tr óng góp c a ngành Than ã t m c 6 ngàn t ng và
m c óng góp này ngày càng tăng lên, trong giai o n 1995 n 2004, t c
trung bình óng góp c a ngành Than i v i nhà nư c t 19,1%. Không
nh ng th , trong ho t ng xu t kh u Than hàng năm, ngành cũng ã thu v
m t lư ng ngo i t l n, năm 2004 lư ng ngo i t thu v t 322 tri u USD.




20
V xã h i
Ngành Than ã tr c ti p t o ra vi c làm cho hàng ch c nghìn vi c làm
cho ngư i lao ng và gián ti p t o vi c làm cho hàng ch c v n ngư i các
ngành kinh t khác. Theo s li u t ng k t c a ngành Than v s lư ng lao
ng tham gia ho t ng trong ngành và thu nh p bình quân qua các năm.


B ng 1.6: Thu nh p BQ c a công nhân ngành Than khoáng s n
2002 2003 2004 2005 2006 2007
TNBQ/ngư i
2.0 2.3 2.5 3.4 3.9 4.3
(tri u ng)
(Ngu n: T p oàn Công nghi p Than khoáng s n Vi t Nam)


Ngành Than ã t o vi c làm cho m t b ph n l n ngư i lao ng t i
a phương hay kh p các vùng mi n khác n tham gia khai thác trong các
m Than hay qu n lý. Năm 2002 , lư ng lao ng tham gia trong ngành Than
m i kho ng hơn 80 ngàn ngư i, nhưng n năm 2004 thì lư ng lao ng c a
ngành Than ã tăng lên n 93 ngàn lao ng, v i m c thu nh p bình quân
c a m t lao ng kho ng 2.587 ngàn ng/lao ng. Ngoài ra, n u tính m i
lao ng c a ngành Than nuôi thêm 1,5 – 2 ngư i ăn theo thì trong th c t
vi c khai thác Than ã nuôi s ng hàng trăm ngàn ngư i.
T o m i và phát tri n các khu dân cư, hình thành nhi u làng m ,
phát tri n dân s và t ó phát tri n v nhà , trư ng h c, b nh vi n… và các
d ch v h t ng cơ s h t ng g n các khu m khai thác. T i các khu v c khai
thác m Than s hình thành các d ch v , các ngành ngh s n xu t nh ph c
v hay cung c p cho công nhân, hay y chính là vi c phát tri n c a các
ngành công nghi p ph tr , t o công ăn vi c làm, thu nh p cho m t b ph n
ngư i dân.




21
Hình thành giai c p công nhân m Vi t Nam và văn hóa ngư i m ,
nh t là Qu ng Ninh. ng th i thúc y phát tri n kinh t , xã h i và văn
hóa… nh ng vùng xa xôi h o lánh, phát tri n khai thác m Than là vi c
làm gia tăng s d ng vùng t xung quanh và giá tr c a chúng.
Góp ph n phân b l i dân cư lao ng h p lý hơn, gi m ư c s c ép
gia tăng dân s lên các trung tâm, thành th .
Tuy nhiên trong vi c khai thác Than, c bi t là ho t ng khai thác
trong h m lò luôn ti m n nh ng r i ro n lò, cháy lò, b c nư c, s p lún h m
lò… H u qu là ngư i lao ng gánh ch u, bên c nh y cũng có nhi u lao
ng m c b nh ngh nghi p… y cũng là m t v n l n t ra cho ngành
trong vi c nâng cao ch t lư ng cu c s ng c a i b ph n lao ng c a
ngành.
V b o v môi trư ng
T khi ư c thành l p vào năm 1994, Than Vi t Nam ã th c hi n
nhi u bi n pháp c i thi n môi trư ng vùng m khai thác theo tinh th n m
b o s phát tri n b n v ng c a ngành Than và các vùng Than. V i phương
châm và m c tiêu t ra trong công tác b o v môi trư ng, ngành Than ã có
nhi u ho t ng có ý nghĩa trong vi c qu n lý môi trư ng và gi m thi u các ô
nhi m do ho t ng khai thác. Có th nh ng k t qu trong công tác qu n lý
môi trư ng c a ngành Than không tri t hay chưa ki m soát hoàn toàn
lư ng ô nhi m c a ho t ng khai thác gây ra nhưng nh ng hành ng c a
ngành ã t o ng l c và bư c i u cho nh ng ngành công ngh khác h c
t p và làm theo trong công tác b o v môi trư ng, kh c ph c s suy thoái c a
môi trư ng s ng xung quanh con ngư i. M t s k t qu mà ngành Than t
ư c:
H u h t các m và các ơn v s n xu t – kinh doanh ã l p và ư c
duy t báo cáo ánh giá tác ng môi trư ng, là cơ s ban u cho vi c quan



22
tr c, qu n lý môi trư ng và th c hi n các gi i pháp ki m soát và gi m thi u ô
nhi m. Bên c nh y, các m và các nhà máy sàng tuy n ã, ang và th c
hi n các d án xây d ng các công trình ch ng b i, thoát nư c, x lý nư c
th i, th c hi n n o vét sông su i, khôi ph c m t s h nư c Qu ng Ninh,
xây kè p chân bãi th i t á c a quá trình khai thác và tr ng cây xanh
xung quanh các vùng m , th c hi n chương trình ph xanh t tr ng i
tr c… t ng c ng ã tr ng m i và chăm sóc ư c hơn 2 nghìn ha.
V i s tài tr c a UNDP ã th c hi n d án VIE/95/003 v b o v
môi trư ng trong khai thác m l thiên vùng m Than Qu ng Ninh. Ngoài
ra, ngành cũng ã và ang th c hi n các d án v b o v môi trư ng khác do
các t ch c qu c t tài tr như: SIDA, JICA… V phía Than Vi t Nam, trong
giai o n 1996-1998 ã ch ng thành l p qu nh m chi vào ho t ng b o
v môi trư ng (trích 1% t giá thành). n năm 1999, ã thành l p Qu môi
trư ng TVN, qu môi trư ng TVN ư c trích t 1% giá thành và t ho t
ng khác có liên quan. Hi n nay, m i năm ngành Than s d ng kho ng 60 t
ng th c hi n các chương trình b o v môi trư ng, b o v s a d ng
sinh h c vùng m và x lý các s c môi trư ng trong ho t ng khai thác
Than c a Than Vi t Nam. M c ích c a Than Vi t Nam là xây d ng m t môi
trư ng xanh-s ch- p.
Than Vi t Nam ã xây d ng i ngũ cán b qu n lý v môi trư ng
các c p và ban hành “Quy nh v công tác b o v môi trư ng và phòng
ch ng s c môi trư ng trong Than Vi t Nam”, ra gi i pháp cũng như th c
hi n các d án, kh c ph c ô nhi m và b o v môi trư ng trên toàn vùng và t i
các khu ô th , dân cư.

1.2.2. Than khoáng s n trong ngành năng lư ng
Than là m t trong nh ng tài nguyên năng lư ng c a qu c gia trong
ngu n tài nguyên năng lư ng a d ng c a Vi t Nam. Hi n nay, Vi t Nam


23
ang khai thác ngu n năng lư ng thương m i bao g m: d u khí, Than, th y
i n và khí t v i t ng năng lư ng khai thác trong năm 2003 là 35,1 tri u
TOE (tri u t n d u tương ương) và t c tăng trư ng bình quân hàng năm
c a ngu n năng lư ng thương m i là 13,14%/năm. Ngu n tài nguyên năng
lư ng c a Vi t Nam có th áp ng dư c nhu c u cơ b n v năng lư ng trong
nư c và m t ph n cung c p cho ho t ng xu t kh u ra nư c ngoài. N u như
ph n trên c a bài vi t nghiên c u v vai trò c a Than s n ph m trong n n
kinh t xã h i, thì ph n này bài vi t s nhìn nh n óng góp c a Than trong
t ng th các ngu n năng lư ng Vi t Nam i v i n n kinh t ang phát tri n
c a Vi t Nam. Do h n ch v phát tri n kinh t và trình công ngh nên s n
lư ng s n xu t và tiêu th các d ng năng lư ng thương m i trên u ngư i
c a Vi t Nam còn th p, năm 1990 là 107 kgOE và năm 2003 là 436 kgOE
m i năm.

Quan h năng lư ng và GDP
Trong s n lư ng năng lư ng s n xu t ra hàng năm thì Than s ch có t c
gia tăng bình quân hàng năm kho ng 12%/năm, v i năm 2003 t 18,7
tri u t n, năm 2004 tăng lên n 25,4 tri u t n… Trong nh ng năm qua,
cư ng s d ng năng lư ng c a Vi t Nam không ng ng ư c tăng lên, ó
là i u t t y u khi mà Vi t Nam ang trong giai o n u công nghi p hóa
nên th c hi n quá trình thay i năng lư ng phi thương m i (c i g , Than g ,
ph ph m nông nghi p…) b ng các ngu n năng lư ng thương m i. Bên c nh
ó, nhà nư c Vi t Nam cũng ang th c hi n chính sách tr giá năng lư ng và
áp d ng chính sách giá năng lư ng th p cũng như vi c s d ng các nhà máy,
các thi t b có hi u su t th p và ã quá th i h n s d ng cũng làm tăng cư ng
s d ng nănh lư ng; Cư ng s d ng năng lư ng c a Vi t Nam theo giá
hi n hành hi n nay là kho ng 400 kgOE/1000 USD, trong khi giá tr bình
quân c a các nư c ang phát tri n OECD là 130,5, giá tr bình quân c a th


24
gi i là 176,5 và m t s nư c trên th gi i như: Thái Lan 248, In ônêxia 319,
Malaixia 262, Trung Qu c 538, Hàn Qu c 209 và Nh t B n 61…
Xét v h s àn h i gi a năng lư ng và GDP (t s gi a t c tăng
tiêu th năng lư ng và t c tăng trư ng GDP trong cùng m t giai o n) –
m t trong nh ng ch tiêu quan tr ng ánh giá m i quan h gi a Năng lư ng
và Kinh t trong cùng m t giai o n nghiên c u.


B ng 1.7: M i quan h tương quan Năng lư ng – Kinh t c a Vi t Nam
1991-1995 1996-2003 2004-2007
Nh p tăng nhu c u Năng lư ng (%) 13.8 9.3 10.2
Nh p tăng GDP (%) 8.18 6.99 8.16
H s Năng lư ng - GDP 1.68 1.33 1.25
(Ngu n: Ban qu n lý d án – B K ho ch và u tư)


Trong quan h năng lư ng – GDP giai o n u c a cu c i m i kinh
t 1991 – 1995 m c 1,68 là phù h p v i tình hình c a m t qu c gia ang
phát tri n giai o n u, giai o n này n n kinh t b t u i m i và phát
tri n kéo theo nhu c u tiêu th các ngu n năng lư ng tăng cao. Nhưng n
giai o n sau, h s Năng lư ng – GDP ã gi m xu ng còn 1,33, i u ó
ch ng t n n kinh t ã v n hành m t cách úng hư ng và có hi u qu hơn,
t p trung phát tri n các ngành s d ng ít năng lư ng hơn

1.3. Nh ng y u t kinh t , xã h i tác ng n ngành Than
khoáng s n Vi t Nam

1.3.1. V n phân b vùng m và a phương khai thác
Hi n nay, a s các vùng m Than khai thác, các kho v t li u n …
un m các khu v c h o lánh, giao thông i l i khó khăn nên ngành Than
g p không ít khó khăn trong vi c ưa phương ti n và v n chuy n Than khai


25
thác ư c i tiêu th . Các m Than ư c ánh giá có tr lư ng l n và giá tr
l n n m r i rác trên khu v c r ng l n, các m n m trong khu v c i núi thì
ngành Than có th ti n hành bóc t khai thác nhưng các m Than t p trung
ng b ng sông H ng thì ngành Than g p nhi u khó khăn do vi c bóc t và
nh hư ng n m t di n tích t nông nghi p nên các m Than tr ng tâm
thư ng là khu v c h o lánh và xa khu dân cư hay các vùng i núi. Công
tác khai thác các m Than khu v c i núi s kéo theo m t h qu là ngành
Than ph i u tư nhi u hơn vào công tác xây d ng và qu n lý cơ s v t ch t
ph c v c a công nhân viên t các d ch v ph c v cu c s ng như: i n,
nư c, tr m y t , trư ng h c, b nh vi n, ư ng sá giao thông… ã ph n nào
làm tăng chi phí u tư c nh ph c v ngành Than. c bi t, hi n nay lư ng
công nhân ph c v trong các khu m ngày càng l n nên s c ép v mb o
cu c s ng cho lao ng khu v c i núi, h o lánh là m t nhi m v không
d gi i quy t c a ngành.
Vùng m Than Qu ng Ninh lâu nay ch t p trung s n xu t và kinh
doanh xoay quanh s n ph m Than mà các ngành ngh s n xu t hàng tiêu
dùng, d ch v có kh năng thu hút lao ng n l i h n ch . V i vùng m Than
Qu ng Ninh, òi h i lư ng nhân công khai thác trong khu m là r t l n và
ch y u là nhân công nam trong khi các chính sách và chi n lư c gi i quy t
công ăn vi c làm cho n gi i trong khu m l i tri n khai còn ch m; nh ng
ngư i ph n y là ngư i thân, là v , là con c a công nhân ang khai thác
Than trong các h m m … Cu c s ng c a nh ng h gia ình ó mà ph thu c
vào ng lương c a ngành Than c canh s gây không ít khó khăn và gành
n ng cho công nhân tham gia ho t ng trong ngành Than.
Qu ng Ninh n m trong khu v c tr ng i m kinh t B c b , có t c
ô th hóa nhanh nên ý th c b o v môi trư ng, gi gìn c nh quan môi
trư ng, di tích l ch s văn hóa l i càng ư c chú tr ng. Bên c nh Qu ng Ninh



26
là V nh H Long, m t di s n thiên nhiên th gi i m ra tri n v ng v du l ch
văn hóa và d ch v … nh ng y u t y bu c ngành Than ph i có m t s i u
ch nh trong ngành phù h p v i yêu c u phát tri n chung c a xã h i, ngành
Than ã ph i tháo d h th ng ư ng s t Hà L m – Hòn Gai, Hòn Gai – C c
5 – C c 8 và chuy n i m c ích s d ng c ng Than Hòn Gai… V i nh ng
thay i y ã y chi phí s n xu t c a ngành Than tăng lên, y giá thành
s n xu t Than tăng lên.

1.3.2. V n thu c n i b ngành Than khoáng s n
Ch t lư ng Than nguyên v a c a các m Than là khác nhau, i u
ki n khai thác Than các m cũng không gi ng nhau nên giá bán Than và
hi u qu khai thác c a các m Than là khác nhau d n n s khác khác nhau
trong thu nh p c a cán b công nhân viên lao ng trong các m Than. M t
khác, hi n nay giá bán Than trong nư c và xu t i th trư ng qu c t là khác
nhau, giá bán trên th trư ng th gi i g p ôi giá bán trong nư c nên các m
Than ư c xu t i nư c ngoài s có doanh thu trong kinh doanh l n hơn là
các m Than ch ư c tiêu th trong nư c.
Xu t phát t l i nhu n c a ho t ng bán Than mà t ng công ty có
nh ng u tư trong công ngh khai thác và ào t o ngu n lao ng m i cho
ngành Than. i v i các m m i ư c ưa vào ho t ng hay m kinh doanh
Than trong nư c thì lư ng tích lũy không cao trong khi i u ki n khai thác là
r t ph c t p và nguy hi m, các m Than càng ngày càng ph i khai thác xu ng
sâu dư i lòng t nên su t u tư ngày càng tăng. i v i các m h m lò, các
công ngh l c h u v n còn s d ng nên t n th t trong quá trình khai thác
Than khá cao, m c m b o an toàn th p, ã nhi u năm các m Than ph i
t cân i tài chính b ng cách gi m h s bóc t m l thiên và gi m h s
ào lò các m h m lò nên ã ưa các m vào tình tr ng vi ph m các tiêu
chu n k thu t và công nghi p các m c khác nhau.


27
Do tài nguyên phân chia không ng u và khác nhau v tr lư ng,
ch t lư ng trong khi các công ty khai thác l i khác nhau v i u ki n k thu t
khai thác và v n khác nhau nên trong trư ng h p nhi u công ty khai thác
cùng m t vùng m thì c n ph i có các phương án i u hòa h p lý nh m phát
huy t i a năng l c và công ngh - k thu t c a các bên.
i u ch nh quan h cung – c u trên th trư ng là m t v n ph c t p
ã t n t i lâu nay mà ngành Than v n chưa gi i quy t ư c.

1.3.3. Tác ng chung c a n n kinh t
Các bi n c x y ra trong n n kinh t ang giai o n u c a s phát
tri n s tác ng m nh n b t c m t ngành ngh nào trong n n kinh t ,
ngành Than cũng không n m ngoài ngo i l ó. Vi t Nam ã là thành viên
c a WTO, n n kinh t c a Vi t Nam s ch u tr c ti p các tác ng trên th
trư ng th gi i nhanh và sâu hơn; Hi n nay, giá d u trên th gi i tăng cao ã
tác ng g n như là t t c các lĩnh v c s n xu t – kinh doanh trong n n kinh
t . i v i ngành Than, chi phí vào v n chuy n s n ph m, v n chuy n t á
th i ra trong quá trình khai thác và chi phí vào các máy móc khoan, khai thác
tăng lên, y giá thành s n ph m tăng cao.
S i u ch nh c a các chính sách c a Chính ph cũng tác ng sâu
s c n s n lư ng khai thác và tiêu th c a ngành Than. Trong nhi u năm
qua, Chính ph cũng ã có các chính sách vĩ mô h p lý và tích c c vào ngành
Than như hư ng d n trong công tác l p k ho ch khai thác, kinh doanh và
xu t kh u c a ngành Than nhưng bên c nh y nhi u trư ng h p Nhà nư c
cũng chưa có các chính sách th a áng h tr nhân dùng Than thay c i t
ph c v sinh ho t và s n xu t. Ngu n g t nhiên c a Vi t Nam ang c n ki t
và tàn phá n ng n , trong khi lư ng Than khai thác ra m b o tiêu th




28
trong nư c vì v y Nhà nư c c n ph i ưa ra chính sách b o v ngu n g ph c
v ch ng lò trong ngành Than và ưa Than n v i các h dân sinh ho t hay
s n xu t…
Vi c s d ng công ngh l c h u c a các nhà máy, xí nghi p, cơ s
s n xu t xi măng, v t li u xây d ng, phân bón… nên ph i tiêu t n m t lư ng
Than khá l n và quen dùng v i giá Than th p, do ó khó ch p nh n vi c tăng
d n giá Than, bu c Nhà nư c ph i vào cu c i u ch nh l i. Trư ng h p
thay i công ngh nhà máy xi măng B m Sơn và ngành ư ng s t ã d n
n s m t h n th trư ng tiêu th c a m Than Na Dương, m Khe B v n
dĩ ã t lâu ư c xây d ng ph c v riêng cho ngành xi măng và ư ng
s t...

1.3.4. Nhân t nh hư ng n ho t ng xu t kh u Than
khoáng s n Vi t Nam
Bên c nh nh ng nhân t tác ng n ho t ng nói chung c a ngành
Than khoáng s n nói chung c a Vi t Nam, nh ng nhân t v kinh t - xã h i,
nhân t thu c n i b ngành Than khoáng s n và nh ng tác ng chung c a
n n kinh t ã tác ng tr c ti p hay gián ti p vào ho t ng s n xu t và xu t
kh u Than khoáng s n, tuy nhiên y là nh ng nhân t xu t phát t bên trong
và mang tính khách quan. Trong quan h buôn bán ngo i thương iv is n
ph m Than khoáng s n thì các chúng ta c p n s tác ng c a các nhân
t mang tính chi n lư c và phát tri n ho t ng xu t kh u. ó là nh ng nhân
t mang tính ch quan do ngành Than khoáng s n c a Vi t Nam ch ng
th c hi n do t m quan tr ng c a nh ng nhân t ó n ho t ng xu t kh u
Than khoáng s n trong giai o n t năm 2001 n nay và k ho ch trong
tương lai.


29
Ho t ng m r ng quan h b n hàng
Trong th i gian qua, ngành Than khoáng s n Vi t Nam ã th c hi n
m r ng quan h b n hàng, m r ng và tìm ki m th trư ng nh m m c ích
tìm u ra h p lý cho s n ph m Than. Vi c m r ng quan h b n hàng có m t
ý nghĩa c bi t quan tr ng trong vi c nâng cao doanh thu trên các th trư ng,
th trư ng phát tri n, s n ph m s c nh tranh công b ng và có nhi u cơ h i
l a ch n trong vi c quy t nh cung c p hàng cho th trư ng nào, b n hàng
nào t o i u ki n phát tri n ngành Than khoáng s n, không nh ng th , vi c
phát tri n các quan h b n hàng thì s tránh ư c tình tr ng b ép giá trên các
th trư ng.
Trong xu th hi n nay, các qu c gia nh p kh u Than khoáng s n có xu
hư ng tăng lên v s lư ng qu c gia và c lư ng Than nh p kh u trong m t
th i kỳ, lư ng cung trong nh ng năm g n ây ã không áp ng lư ng c u
nên ã y giá Than lên. V i ho t ng m r ng quan h b n hàng trong th i
gian này s giúp ngành Than khoáng s n Vi t Nam Than gia các cu c u giá
qu c t trong vi c cung ng ngu n Than. V i ho t ng này, ngành Than
khoáng s n c a Vi t Nam ph i phát tri n m t i ngũ nhân viên ti p th s n
ph m n t ng th trư ng khác nhau, l a ch n s n ph m phù h p v i yêu c u
c a th trư ng. Bên c nh ó, công tác xúc ti n thương m i c a ngành và B
công thương có tác ng r t l n n hi u qu doanh thu t ho t ng xu t
kh u. Chính vì v y ho t ng này ph i ư c phát tri n v chi u r ng và chi u
sâu trong ho t ng c a ngành, c bi t là ho t ng xu t kh u Than khoáng
s n ra th trư ng qu c t .
Giá Than khoáng s n trên th trư ng
Giá Than khoáng s n là m t trong nh ng nhân t tr c ti p n doanh
thu xu t kh u c a ngành Than khoáng s n Vi t Nam, trong nh ng năm u
c a giai o n nghiên c u, giá Than Antraxit trên th trư ng t 54 USD/t n
s n ph m nhưng trong nh ng năm ti p y giá Than có xu hư ng gi m xu ng


30
nên doanh thu t ho t ng xu t kh u s tăng ch m hơn so v i t c gia tăng
s n lư ng xu t kh u. Giá c là s ph n ánh quan h cung c u trên th trư ng
Than qu c t , nó là y u t tác ng tr c ti p và nhanh nh t n doanh thu t
ho t ng xu t kh u và tác ng n s n lư ng xu t kh u Than khoáng s n
c a Vi t Nam.
Ch t lư ng và ch ng lo i Than khoáng s n
Than khoáng s n Vi t Nam ư c bi t n ch y u v i lo i Than
Antraxit, ch t lư ng Than không ch là vi c áp ng các tiêu chu n c a t ng
lo i Than như nhi t lư ng t a ra trên m i ơn v s n ph m, tro hay hàm
lư ng các ch t Lưu huỳnh hay Cacbon … mà còn là hàm lư ng công ngh
ch a trong m i ơn v s n ph m ư c em i xu t kh u. Vi c duy trì quan h
b n hàng ph thu c nhi u vào ch t lư ng Than khoáng s n c a mình mang i
bán, trong m t s trư ng h p Than c a Vi t Nam giao bán trong mùa mưa
nên m trong Than cao hơn yêu c u ã b khách hàng ép giá n n doanh
thu t lô hàng ó gi m xu ng. Vì v y, ch t lư ng s n ph m và c hàm lư ng
công ngh trên m i ơn v s n ph m quy t nh s uy tín và phát tri n các
h p ng mua bán trong tương lai, ng th i làm tăng giá tr m i ơn v Than
khoáng s n.
Ch ng lo i Than cũng là m t trong nh ng y u t tác ng n ho t
ng xu t kh u, nhu c u hi n nay c a th trư ng r t a d ng và phong phú,
các khách hàng luôn mu n mua các lao Than khoáng s n áp ng úng v i
yêu c u c a quá trình s d ng nh m phát huy hi u qu trong quá trình s
d ng, ng th i h n ch lãng phí nên v n ch ng lo i cũng r t quan tr ng
trong các h p ng mua bán Than qu c t . V i vi c áp ng ư c yêu c u
c a khách hàng v ch t lư ng cũng như ch ng lo i Than khoáng s n thì y
là nh ng y u t mang tính chi n lư c c n th c hi n nhanh và hi u qu nh m
tăng cao giá tr xu t kh u c a ngành.



31
CHƯƠNG 2

TH C TR NG HO T NG XU T KH U
THAN KHOÁNG S N VI T NAM TRONG
GIAI O N T 2001 N NAY




32
Chương 2.

Th c tr ng ho t ng xu t kh u Than khoáng s n

Vi t Nam trong giai o n t 2001 n nay

2.1. Th trư ng tiêu th Than khoáng s n th gi i trong giai
o n hi n nay

2.1.1. Phân b tr lư ng Than khoáng s n trên th gi i
Than ư c dùng làm ngu n năng lư ng ph c v nhu c u c a con
ngư i t hàng ngàn năm nay, trên th gi i cũng như Vi t Nam, Than ư c
dùng làm ch t t trong sinh ho t, là nguyên li u ph c v trong các ngành
công nghi p luy n kim, hóa ch t, sành s và th y tinh… K t cu c
kh ng ho ng năng lư ng vào nh ng năm th p niên 70 n nay, nhu c u s
d ng ngu n năng lư ng thương m i không ng ng ư c tăng lên v i m c
tăng kho ng 60%, trong dó 1/4 ngu n năng lư ng ư c cung c p t Than.
Trên th c t thì Than v n là ngu n năng lư ng hóa th ch có tr lư ng l n
nh t trong các ngu n năng lư ng hóa th ch khác như d u m , khí t,
Uran, v i tr lư ng chi m kho ng 68% ngu n tr lư ng c a năng lư ng
hóa th ch. Trong lòng trái t ang có m t tr lư ng Than kh ng l mà
chưa th khai thác h t ư c, theo d báo c a Cơ quan năng lư ng th gi i
– IEA thì t ng lư ng Than khoáng s n c a th gi i hi n nay vào kho ng
1089 t t n và ư c n m r i rác trên kh p trái t. Các qu c gia có tr
lư ng Than l n trên th gi i là M 25%, Liên Xô cũ 23%, Trung Qu c
12%, các qu c gia n , Australia, Nam Phi, c có t ng tr lư ng
chi m 29% và ph n còn l i là các nư c khác trên th gi i.




33
Bi u 2.1: Phân b tr lư ng Than khoáng s n trên th gi i




M Liên Xô cũ M
25% 23%
Liên Xô cũ

Trung Qu c
Qu c gia khác Trung Qu c
11% 12%
n , Úc, Nam Phi, c

n , Úc, Nam
Qu c gia khác
Phi, c
29%



(Ngu n: T p chí Khoa h c công ngh m 2003)


Tuy ư c d báo là tr lư ng Than khoáng s n chưa khai thác là khá
l n nhưng n u v n gi t c khai thác năm 2002 thì sau kho ng g n 250 năm
n a là lư ng Than trên trái t này s c n ki t, do ó c n ph i tính n các
phương án khai thác, kinh doanh hi u qu , tránh lãng phí nh m s d ng tri t
và hi u qu ngu n tài nguyên quý báu c a trái t này. Theo báo cáo c a
BP statistical Review 2004, tính n năm 2004 thì tr lư ng Than trên toàn
th gi i là 984 t t n trong ó 50% Than Antraxit và 50% là Than nâu, ch có
th ư c trong 192 năm n a. Các qu c gia M , C ng ng các qu c gia c
l p và Trung Qu c là có tr lư ng l n nh t (chi m trên 50% tr lư ng Than
c a th gi i), m t s qu c gia có tr lư ng Than như: n là 90 t t n, Úc
là 90 t t n và Nam phi là 50 t t n Than…




34
Bi u 2.2: Phân b tr lư ng Than trên th gi i tính n năm 2007




(Ngu n: BP statistical Review 2007)


Trong hơn 50 năm qua, s n lư ng Than ư c khai thác và tiêu th trên
th gi i tăng lên g p 3 l n, cùng v i các giao d ch và buôn bán Than trên th
gi i ư c m r ng nên ã tăng h s s d ng Than trong ngành năng lư ng,
gi m ư c s c ép lên d u m . Nh vi c áp d ng khoa h c k thu t vào quá
trình khai thác các m Than nên s n lư ng s n xu t c a năm sau luôn lơn
hơn năm trư c, y cũng là m t ph n c a nguyên nhân vì sao giá Than trên
th trư ng ít có bi n ng l n so v i giá c a các ngu n năng lư ng khác. Hi n
nay, hàng năm con ngư i moi t lòng t lên hơn 3 t t n Than m i năm và
các qu c gia có tr lư ng Than l n cũng chính là nh ng qu c gia có lư ng
Than ư c s n xu t ra nhi u nh t, như: Hoa Kỳ kho ng 25-35% t ng s n
lư ng Than th gi i, Trung Qu c kho ng 23-25%, n kho ng 8%,



35
Astraulia kho ng 8%, Nga kho ng 5%, Nam Phi kho ng 7% và m t s nư c
như c, In ônêxia, Ba Lan và Canada m i nư c khai thác và tiêu th
kho ng 3% s n lư ng Than trên toàn th gi i.

2.1.2. Xu hư ng và tình hình cung – c u Than khoáng s n trên
th trư ng th gi i

2.1.2.1. Xu hư ng tiêu th Than khoáng s n c a th gi i
Than óng góp m t ph n r t l n vào ngu n năng lư ng ư c t o ra trên
th gi i, hàng năm Than cung c p 23% ngu n năng lư ng chính toàn c u và
trong lư ng Than ư c s d ng thì có t i 60% là ph c v cho s n xu t i n
và chi m 38% lư ng i n ư c s n xu t ra trên toàn c u. ng th i, Than
óng m t vai trò quan tr ng trong s n xu t thép, chi m 70% s n lư ng thép
ư c s n xu t trên th gi i. Than ư c tiêu th trên th gi i ư c phân chia
như sau: Các nư c thu c OECD chi m 51% trong t ng lư ng tiêu th Than
c ng, các nư c có n n kinh t chuy n i là 9% và 40% là t l c a các nư c
ang phát tri n.
N u như trong nh ng th p niên 60 – 70 c a th k trư c khi mà
nhu c u mua nhi u Than nh t là khu v c tây Âu v i t l vào kho ng
57,4% Than tiêu th trên th gi i, k n là khu v c ông Âu chi m
21,1% và th ba là Nh t B n có t l kho ng 6,4%... Nhưng k t th p
niên 80 tr l i nay, khu v c Châu Á – Thái Bình Dương v i u tàu là
Nh t B n và sau này có thêm Trung Qu c ã có t c tăng nh p kh u
Than h t s c nhanh chóng, t l Than tiêu th c a khu v c hi n chi m
kho ng 49% t ng lư ng Than tiêu th trên th trư ng th gi i. Than d n
ư c ưa chu ng s d ng hơn trong ngành năng lư ng c a các qu c gia
trên th gi i v i v th chi phí th p, tr lư ng d i dào và phân b r ng.
Trong 6 năm l i nay, lư ng Than tiêu th trên th gi i ã tăng lên 30%,



36
g p ôi so v i b t kỳ lo i nguyên li u nào, nhưng giá Than trên th gi i
ang có xu hư ng tăng lên do ngu n cung thi u h t so v i lư ng c u
ph c v trong các ngành công nghi p c a các qu c gia trên th gi i.
Trong xu hư ng tiêu th Than trên th gi i trong th i gian v a qua, có
2 xu hư ng n i b t ó là: (1) Nhu c u s d ng năng lư ng nói chung và
Than nói riêng trên th gi i ang có xu hư ng tăng lên. (2) Khu v c
tiêu th Than nhi u nh t trên th gi i ư c chuy n d n t khu v c
Châu Âu và Hoa Kỳ, ch y u là các nư c tây Âu ư c chuy n sang khu
v c châu Á.
Nhu c u tiêu dùng Than trên th gi i không ng ng ư c tăng lên qua
t ng năm, cùng v i s phát tri n c a n n kinh t , gia tăng dân s thì vi c tiêu
th năng lư ng nói chung và ngu n Than nói riêng s tăng lên m t m c áng
k trong tương lai, kho ng 27% trong vòng 15 năm t i i v i ho t ng tiêu
th các ngu n năng lư ng, trong ó Than và khí t t nhiên v n là nh ng
ngu n nguyên li u chi m t tr ng l n nh t trong các ngu n năng lư ng
thương m i. Khi mà lư ng d u m trên th gi i ang giai o n s t giá và
tr lư ng ang c n d n thì loài ngư i chuy n d n sang tiêu th các ngu n
năng lư ng khác gi m s c ép cho d u m là m t bi n pháp có hi u qu
trong an ninh năng lư ng. Trong năm u c a th p niên 70, khi mà dân s th
gi i ch m i kho ng 3,7 t dân và v i lư ng tiêu th năng lư ng vào kho ng 5
t tep. Nhưng n năm 2000, lư ng tiêu th năng lư ng c a c th gi i ã
tăng thêm 5 t tep, t m c 9,2 t tep v i s dân là 6 t dân. Sau 30 năm, t
năm 1970 – 2000, t c gia tăng s d ng năng lư ng c a th gi i tăng v i
t c kho ng 11% trong c giai o n và d báo n năm 2030 thì lư ng tiêu
th năng lư ng nói chung t 15,3 t tep, v i t c gia tăng trong c giai
o n là 27%.




37
Bi u 2.3: Xu hư ng kinh doanh Than khoáng s n qu c t năm 2006




(Ngu n: BP Statistical Review 2007)


S tăng lên v nhu c u tiêu th năng lư ng trên th gi i là m t i u d
hi u khi mà các n n kinh t ang c n năng lư ng l n ph c v nhu c u phát
tri n công nghi p trong nư c, nh t là công nghi p i n, hóa ch t và xi
măng… Trong 6 năm quan, lư ng Than tiêu th c a th gi i ã tăng lên 30%,
n i lên m t s qu c gia tiêu th Than l n như: Trung Qu c v i lư ng tiêu th
Than hàng năm tăng kho ng 10%/năm, v i lư ng Than tiêu th trong năm
2007 g n 3 t t n Than. Lư ng Than tiêu th Anh cũng tăng lên m c
9%/năm trong các năm 2004 – 2006, lư ng Than tiêu th Hoa Kỳ trong
nh ng năm trư c tăng v i t c 5%/năm… và m t s qu c gia có n n kinh
t m in i châu Á cũng gia tăng lư ng tiêu th Than ph c v nhu c u
trong nư c như: n , In ônêxia, Thái Lan…



38
Trong khi ngu n năng lư ng d u m ang lên s t và ngu n d tr
không nhi u thì Than là m t ngu n năng lư ng b sung và thay th h p lý,
v i tr lư ng nhi u và phân b r ng trên kh p th gi i. Cơ c u tiêu th năng
lư ng thương m i c a th gi i hi n nay ch y u v n là Than á, chi m ưu th
h n so v i các ngu n năng lư ng khác như: d u m , khí t nhiên, năng lư ng
tái t o hay ngu n năng lư ng h t nhân. Theo d báo thì t nay n năm 2020,
nhu c u tiêu th Than trên th gi i s tăng v i t l bình quân là 2,2%/năm,
trong ó khu v c châu Á v n ư c d báo là khu v c có t c gia tăng và s
d ng Than nhanh nh t trong nh ng năm t i, v i m c tăng lư ng s d ng
25%/năm và n năm 2015 s chi m t l 59% t ng lư ng Than tiêu th trên
th trư ng.
Trong năm 2007, lư ng Than khoáng s n xu t kh u c a các nư c
trên th gi i t kho ng 782 t t n, trong ó Than c c t kho ng 187 t
t n và còn l i 595 t t n Than dùng t n i hơi. Hai qu c gia d n u th
gi i v xu t kh u Than v n là Australia và In ônêxia v i s n lư ng Than
cung c p cho th trư ng qu c t t s lư ng theo th t là 237 t t n và
171 t t n. Lư ng Than nh p kh u c a các qu c gia l i t p trung ch y u
vào hai kh i nư c là châu Âu và châu Á. Các qu c gia châu Âu nh p kh u
247 t t n, trong ó các nư c EU-25 nh p kh u 224 t t n; v i xu hư ng
tiêu th tăng nhanh c a các qu c gia khu v c châu Á, nh t là các qu c
gia thu c khu v c châu Á – Thái Bình Dương, lư ng Than nh p kh u vào
khu v c châu Á t 470 t t n, trong ó các qu c gia có lư ng Than nh p
kh u nhi u nh t là Nh t B n, nam Tri u Tiên, ài Loan và m t s qu c
gia m i n i lên trong ho t ng năng lư ng Than là n và Trung
Qu c.



39
B ng 2.1: Qu c gia nh p kh u Than khoáng s n ch y u trên th gi i –
2007
ơn v : t t n
Than c c Than t n i hơi T ng
Châu Âu 56 191 247
EU – 25 47 177 224
Châu Á 117 353 470
Nh t B n 63 114 177
Nam Tri u Tiên 13 61 74
ài Loan 9 54 63
H ng Kông 0 12 12
n 25 28 53
M Latinh 11 11 22
Qu c gia khác 3 40 43
T ng 187 595 782
(Ngu n: VDKI, Hamburg 2008)


Nguyên nhân ch y u c a xu hư ng thay i khu v c tiêu th Than
hi n nay là do các chính sách năng lư ng nói chung và v Than nói riêng c a
các qu c gia xu t nh p kh u Than l n trên th gi i ã nh hư ng n tình
hình th trư ng, trong ó áng chú ý nh t là Trung Qu c, Nh t B n và n ,
các qu c gia tiêu th Than l n khu v c châu Á, ã tăng m c tiêu th Than
áng k … Hi n nay, lư ng Than tiêu th c a Trung Qu c b ng t ng lư ng
Than tiêu th c a Hoa Kỳ, EU và Nh t B n c ng l i, và các qu c gia châu
Á cũng ang có nhu c u nh p kh u lư ng Than m nh như Nh t B n, n
… kh c ph c và ph c v công nghi p i n trong nư c do ng t gây
ra và b sung lư ng thi u h t lâu nay.




40
2.1.2.2. Tình hình cung-c u Than khoáng s n trên th trư ng
Trong th i gian g n ây, th trư ng Than khoáng s n th gi i có m t s
bi n ng gây nh hư ng n tình hình cung – c u và giá c Than trên th
trư ng. Theo các chuyên gia và T ch c d báo v Than tiêu th thì t th i
gian này v sau, lư ng Than cung ng trên th trư ng s không áp ng
lư ng c u và y giá thành s n ph m lên cao, gây nh hư ng cho các nhà
nh p kh u Than l n trên th gi i. M t t t y u ang x y ra ó là cung Than
thương ph m không áp ng c u ã y giá c lên cao trong th i gian
ng n.
Trong nh ng tháng u năm nay, nhu c u v Than ph c v phát
tri n c a các nư c tăng lên t bi n, nh t là các qu c gia có n n kinh t
ang trong giai o n chuy n i và ang phát tri n nên c n m t lư ng l n
v năng lư ng nh m b o m an ninh năng lư ng qu c gia, m t ph n do
s c ép tăng giá c a d u m trên th gi i nên nhi u qu c gia có xu hư ng
chuy n hư ng ưu tiên dùng Than gi m chi phí c a n n kinh t . Trong
nh ng tháng u năm 2008 ã có m t s bi n ng trong cung – c u Than
trên th trư ng, khi mà Trung Qu c: m t nhà s n xu t Than và tiêu th
Than l n trên th gi i, v i nhu c u tiêu th Than tăng bình quân m i năm
kho ng 10% ã ng ng xu t kh u Than trên th gi i vào ngày 25/01/2008
ã khi n cho giá Than khu v c châu Á tăng lên và gi m c cao. Sau
quy t nh ng ng cung c p Than c a Trung Qu c trên th trư ng qu c t
thì giá Than khu v c châu Á ã tăng lên 34% và tăng 137% so v i tháng
1/2007. Theo d oán thì trong năm 2008, Trung Qu c s nh p kh u
khoáng 15 tri u t n Than ph c v cho n n kinh t . Bên c nh ó, Nh t B n
cũng là m t trong nh ng nhà nh p kh u Than l n nh t th gi i trong
nh ng giai o n trư c s ti p t c và tăng lư ng nh p kh u Than trong th i
gian t i bù p ph n năng lư ng b thi u h t do các tr c tr c c a các



41
nhà máy i n h t nhân b hư h i trong 2 tr n ng t trong năm 2007.
M t s qu c gia c a khu v c châu Á như n cũng s tăng lư ng Than
nh p kh u ph c v các nhà máy i n Than t các qu c gia như
In ônêxia, Úc trong nh ng năm t i và m t s qu c gia khác châu Á cũng
s gia tăng lư ng Than tiêu th … M t khác, các qu c gia phương tây
cũng gia tăng lư ng Than tiêu th ph c v cho n n kinh t như: Hoa Kỳ
s tăng 5% lư ng Than tiêu th trong năm 2008 so v i 2007; Anh Qu c
cũng tăng s n lư ng tiêu th hàng năm v i m c bình quân 9% trong các
năm 2005-2007.
Trong khi lư ng c u hàng năm c a các qu c gia trên th gi i v
Than l i tăng lên nhanh chóng thì lư ng cung l i khan hi m và thi u h t
nghiêm tr ng, ngoài vi c Trung Qu c quy t nh ng ng xu t kh u Than
trong tháng 1/2008, ã nhh hư ng l n n giá Than trên thì trư ng thì
bên c nh y m t s qu c gia có kim ng ch xu t kh u Than l n trên th
trư ng nh ng năm trư c l i g p khó khăn trong ngu n cung, như:
Australia g p ph i khó khăn trong i u ki n khai thác, m t s m Than
c a Austraulia ph i t m d ng khai thác và xu t kh u do mưa l n, Nam
Phi cũng g p ph i tình tr ng thi u i n nghiêm tr ng do Công ty Than
qu c gia Eskom c n ngu n d tr nên Chính ph Nam Phi h n ch xu t
kh u Than nh m gi i quy t trư c m t nhu c u cung c p i n cho qu c gia.
V i nh ng y u t nh hư ng x u n ngu n cung ã làm tăng giá Than
FOB lên 3 l n t i c ng Newcastle (Austraulia) lên m c k l c 102,75
USD/t n… Trư c tình tr ng y, bu c nhi u nhà nh p kh u Than c a
châu Âu và Nh t B n ph i ký các h p ng dài h n giá cao v i các công
ty khai thác và xu t kh u Than nh m n nh ngu n cung ph c v cho các
ngành công nghi p năng lư ng trong nư c. Than ã tr thành m t ngu n




42
năng lư ng thương m i t t nh t gi i quy t v n nhu c u năng lư ng
c a các qu c gia.

Theo d báo c a các chuyên gia v tình hình tiêu th Than trên th gi i
hi n nay, lư ng Than cung ng không áp ng ư c lư ng c u trong hi n
t i và tương lai do nhu c u tăng quá nhanh v năng lư ng c a các qu c gia
trong công cu c phát tri n t nư c, s phát tri n và nhu c u s d ng Than
c a các n n kinh t m i n i như Trung Qu c, n , In ônêxia và c Vi t
Nam s nh hư ng r t l n n th trư ng Than tiêu th . M t lo t các chính
sách v an ninh năng lư ng qu c gia ư c th c hi n nh m m b o s phát
tri n c a qu c gia; Nhu c u tiêu th Than c a Trung Qu c ư c d báo trong
năm 2008 tăng 5,3% so v i năm 2007, t 2,76 t t n và nư c này có th
nh p siêu 18 tri u t n. n năm 2010, tiêu th Than c a Trung Qu c s t
3,06 t t n Than. c bi t là trư ng h p c a n , khi nư c này quy t nh
nhu c u nh p kh u Than tăng m nh có th s nh hư ng nh t t i ngành Than
th gi i, n có k ho ch ưa vào ho t ng t ng công su t phát i n m i
là 40-60 gigawatts, ngoài 60 gigawatts hi n nay, t c là hàng năm n s
ph i nh p thêm 80 tri u t n Than m i năm. Bên c nh y, In ônêxia cũng ã
có chính sách h n ch xu t kh u Than vào năm 2009 ph c v nhu c u năng
lư ng trong nư c khi mà có ít nh t 35 nhà máy i n m i ư c ưa vào s
d ng trong năm 2009, In ônêxia s h n ch xu t kh u m c 150 tri u
t n/năm.

Trong tình tr ng ngu n cung thi u h t và g p khó khăn mà nhu c u l i
tăng lên theo th i gian ã y giá Than trên các th trư ng giao hàng tăng lên
nhanh chóng. Giá Than giao kỳ h n 3 tháng t i Newcastle (Australia) ã tăng
73% trong năm 2007 và tm c nh i m là 91,77 USD/t n trong ngày giao
d ch 04/01/2008. T i các c ng thu c châu Âu, giá FOB kỳ h n 4 tháng t
m c 121 USD/t n i v i lô hàng 25.000 t n Than c a Nam Phi, trong khi giá


43
cũ ư c chào bán là 91 USD/t n. Trong khi ó, giá Than t i th trư ng châu Á
cũng có nhi u s bi n ng, t i th trư ng n i a c a Trung Qu c giá Than
ã tăng thêm 30 NDT, t m c 565 NDT/t n (78 USD/t n), giá xu t kh u
giao ngay FOB là 95-99 USD/t n trong nh ng ngày u tháng 1/2008…
Trư c tình tr ng ó, m t s nhà nh p kh u Than l n c a các qu c gia ph i ký
k t các h p ng buôn bán dài h n v i giá cao m b o lư ng Than tiêu
th nhưng ph i ch u l .

Các T ch c d báo v Than trên th gi i cũng ã ưa ra m t s nh n
nh v th trư ng trong tương lai. Hãng JP Morgan ã d báo giá h p ng
Than t năm 2008 gi a các m Than c a Australia v i các nhà nh p kh u
c a Nh t B n s tăng 60% giá so v i năm trư c do nhu c u Than c a n
tăng m nh và nh ng h n ch v cơ s h t ng ph c v ngành Than trên toàn
c u. Theo d oán c a Rory Simington, nhà phân tích Than cao c p t i AME
Mineral Economics Sydney, c u s tiêp t c vư t cung khi mùa ông - mùa
tiêu th Than nh i m.Theo ó, d báo giá h p ng năm 2008 không dư i
70 USD/ t n.

2.2. Tình hình s n xu t Than khoáng s n xu t kh u Vi t Nam
2.2.1. Phân b Than khoáng s n Vi t Nam
Qua các cu c nghiên c u và kh o sát, ngư i ta ã xác nh ư c các
tr m tích t o ra Than và hình thành các m Than Vi t Nam r i rác t
Cao B ng cho n Qu ng Nam- à N ng, v i các b Than l n nh khác
nhau và nhi u lo i Than: Than g y (Than Antraxit), Than non, Than bùn
và Than m … Nhưng các thành h qu ng hình thành nên các m Than l n
u t p trung mi n b c nư c ta, trong thành h qu ng y có th ư c
chia làm 2 i tr m tích ch a Than chính, ó là: B Than Qu ng Ninh và
B Than ng b ng B c b . Theo s li u c a T p oàn Than – Khoáng
s n Vi t Nam công b , t ng tr lư ng Than c a Vi t Nam trên 220 t t n,


44
trong ó khu m Than Qu ng Ninh có tr lư ng kho ng 10,5 t t n và
khu m vùng ng b ng sông H ng có tr lư ng kho ng 210 t t n n m
r i rác trên di n r ng.

B Than Antraxit Qu ng Ninh: n m v phía ông b c Vi t Nam,
v a lý ư c xác nh t Ph L i qua ông Tri u – Hòn Gai, Mông
Dương – Cái B u – V n Hoa, b Than này kéo dài 130 km, r ng 10-30
km. Theo nghiên c u thì b Than Qu ng Ninh có tr lư ng ư c tính
kho ng 3,5 t t n n m trong sâu dư i (-300) mét và trong sâu
kho ng (-300) m n (-1000) m d báo có tr lư ng kho ng 7-10 t t n
Than, ch t lư ng Than t i bê Than này ư c ánh giá cao v ch t lư ng
và các m Than g n các u m i giao thông nên cũng thu n ti n trong
vi c tiêu th s n ph m.

Trong b Than Qu ng Ninh có m t s vùng Than n i ti ng v ch t
lư ng Than như vùng m Than Hòn Gai, Vàng Danh, Tràng B ch – M o
Khê… i u áng chú ý là lo i Than Antraxit c a vùng Than Hòn Gai có
ch t lư ng r t cao khi t lên không có khói và x , các thông s kĩ thu t
ã ư c phân tích hàm lư ng Lưu huỳnh trong lo i Than này nh hơn
1%, m 1,5-2%, tro 3-17%, ch t b c 6-11% và nhi t năng t a ra là
7800-8400 calo. Trong vùng Than Hòn Gai bao g m các m Than như:
(1) m Than C m Ph , m Than này n m v phía ông b c c a th tr n
C m Ph và d a vào c u t o riêng bi t thì trong m này bao g m các khu
v c khai thác như: L trí, èo Nai, C c Sáu và Qu ng L i. (2) m Than
Hà Tu – Hà L m, (3) m Mông Dương, (4) m Khe Sim, (5) m
Nagotna…

B Than ng b ng B c b : n m trong khu v c kéo dài t Vi t trì
cho n b bi n phía nam và các t nh H i Phòng, H i Dương, Hưng Yên, Hà



45
Nam, Nam nh, Thái Bình và Ninh Bình. Tr lư ng Than d báo b Than
này kho ng 100 t t n n m sâu 100-2000 m. Tr lư ng Than b ng
b ng B c b có lư ng l n nhưng l i n m quá sâu dư i lòng t và r i rác trên
di n r ng c a khu v c s d ng t nông nghi p nên công tác khai thác g p r t
nhi u khó khăn và t n kém. Trong b Than ng b ng B c ch a ch y u là
lo i Than m quan tr ng dùng ch bi n Than c c luy n kim, ta ã bi t ch t
b c trong Than là y u t căn b n quy t nh tính ch t và phương hư ng s
d ng. Các m Than m chính n m trong b Than ng b ng B c b như: (1)
m Quỳnh Nhai, m Than này n m v phía t ng n sông à, khu m này g m
5 v a Than có dày kho ng 0,5-7m v i các thông s k thu t ư c phân
tích: tro 5-9%, ch t b c 18-24% và Lưu huỳnh 0,5-1%. V i s lư ng v a Than
và các thông s k thu t thì m Than Quỳnh Nhai là m t ngu n l i áng k
cho ngành Than và các ngành công nghi p. (2) m Su i Báng thu c a bàn
t nh Sơn La, v tr lư ng c a m có hàng ch c v a Than v i dày m i v a
kho ng 0,5-3m tuy nhiên hàm lư ng tro trong m Than này khá cao (20%)
nhưng v n có th ch bi n thành Than c c. (3) m Su i Hoa, (4) m m
ùn, (5) m i Hoa…

Trên ây là m t s m Than chính trong hai b Than l n c a mi n b c
Vi t Nam, ó là nh ng m Than l n có th cung c p m t s lư ng l n Than
hàng năm ph c v trong các ngành công nghi p và xu t kh u. Nhìn vào tri n
v ng có th th y lư ng Than Antraxit có giá tr kinh t l n và có th khai thác
m t s m l thiên là m t i u ki n t t phát tri n ngành Than, gia tăng
lư ng Than khai thác hàng năm c a T ng công ty Than Vi t Nam và hơn h t
là lư ng Than t t ph c v các ngành công nghi p năng lư ng như nhi t
i n, luy n kim hay s n xu t xi măng.




46
2.2.2. M t s c i m s n ph m Than khoáng s n Vi t Nam

Trong b Than ng b ng B c b có tr lư ng ch y u là lo i Than
m , Than bùn thì trong b Than Qu ng Ninh l i ch a ch y u là lo i Than
Antraxit, m t lo i Than có giá tr kinh t và ch t lư ng cao khi s d ng
trong các ngành công nghi p năng lư ng. Than Antraxit c a Vi t Nam
ư c bi t n v i ch t lư ng t t, ít khói, nhi t lư ng t a ra cao, hàm
lư ng Nitơ và Lưu huỳnh th p, ít gây ô nhi m môi trư ng… c bi t là
trong hơn 10 năm tr l i nay, Than Antraxit c a Vi t Nam ã xu t kh u
sang nhi u th trư ng trên th gi i như: Anh, Pháp, M , ài Loan, Nh t
B n, Trung Qu c, Hàn Qu c… Than xu t kh u c a Vi t Nam ã gi m t
vai trò quan tr ng trên th trư ng qu c t v ch t lư ng cũng như s n
lư ng tiêu th , lư ng Than xu t kh u c a Vi t Nam ư c s d ng trong
các ngành: Luy n kim, nhi t i n, hóa ch t… áp ng nhu c u c a
khách hàng cũng như nhu c u phát tri n và tiêu th Than trên th trư ng,
Than Antraxit xu t kh u cũng ư c chia thành các lo i khác nhau áp
ng các lo i khách hàng và t ng lo i th trư ng tiêu th , tùy theo m c
ích s d ng khác nhau t do l a ch n.

Các tiêu chí phân lo i Than xu t kh u v n là các ch tiêu v : c h t,
m, tro, ch t b c, hàm lư ng lưu huỳnh, cacbon và nhi t lư ng, trong
ó y u t nhi t lư ng t a ra là y u t quan tr ng nh t b i vì y u t nhi t
lư ng t a ra quy t nh s v n d ng Than trong các ngành công nghi p năng
lư ng, d a vào nhi t lư ng t a ra mà ngư i ta có th s d ng m t lư ng Than
h p lý và ti t ki m.

Hi n nay, ngành Than khoáng s n Vi t Nam luôn duy trì và phát tri n
m i quan h t t p v i các b n hàng. N u như trư c ây, Antraxit Vi t Nam
dư i tên “Hongay Antraxit” r t n i ti ng Châu Âu, Nh t B n dùng trong



47
sư i m thì ngày nay, Antraxit Vi t Nam còn ư c s d ng r ng rãi trong các
ngành công nghi p cu trên 30 nư c trên th gi i: luy n thép, luy n Niken,
Titan, xi măng, t èn, i n c c, hoá ch t i n l c... bao g m Châu á, Châu
Âu, Châu Phi, Châu Úc và Châu M .

Trên th trư ng Than th gi i, Than Vi t Nam là i th tương i nh .
Australia, Nam Phi, Trung Qu c, Côlômbia… là m t trong nh ng nư c s n
xu t Than nhi u nh t th gi i hi n nay. M c dù v y, ph n l n tr lư ng Than
c a Vi t Nam là Than Antraxit có ch t lư ng cao và lo i Than này ư c khai
thác h t nhi u nư c s n xu t Than khác. Vi t Nam là nư c ng uv
xu t kh u Than Antraxit, chi m 1/3 t ng s Than Antraxit xu t kh u trên th
gi i.

Vi t Nam có c Than nâu, Than bùn, Than m , song l i th tuy t i c a
Than Vi t Nam trên th trư ng th gi i là Than Antraxit. B Than Antraxit
c a Qu ng Ninh- Vi t Nam ư c coi là ch t lư ng t t nh t th gi i : nhi t
lư ng cao, tro th p và hàm lư ng lưu huỳnh th p. Tr lư ng Antraxit tính
t va n sâu –300m hi n nay còn kho ng 3,3 t t n, n u khai thác m i
năm 20 – 25 tri u t n thì ta còn khai thác ư c hơn 70 năm n a. Ngoài ra theo
thăm dò c a ngành a ch t, tính t sâu – 300m n –1000m tr lư ng còn
kho ng 10 t t n.

Xu t kh u Than c a Vi t Nam ch y u là Than Antraxit dư i cái
tên thương ph m Antraxit Hongay- m t cái tên tương i n i ti ng trên
th trư ng Nh t B n và Châu Âu vì ch t lư ng cao. Trong nh ng năm
trư c, Than Vi t Nam ư c xu t kh u vào th trư ng kho ng 30 nư c, l n
nh t là th trư ng Nh t B n (chi m kho ng 40%) (Nh t B n m i năm
nh p kh u kho ng 2,5 tri u t n Than Antraxit, chi m hơn 40% kh i lư ng
buôn bán th gi i, Vi t Nam l i có thu n l i v a lý i v i th trư ng



48
này, do v y vi c gi v ng và tăng cư ng xu t kh u vào th trư ng này là
r t quan tr ng), ngoài ra là Châu Âu (Tây Âu và Bungary), các nư c
ASEAN và g n ây là th trư ng Châu M (k c nư c M ) và Nam Phi.
Còn trong nh ng năm g n ây thì th trư ng c a Than khoáng s n Vi t
Nam ang n i lên là Trung Qu c, chi m m t t tr ng khá l n trong t ng
s n lư ng xu t kh u c a c ngành Than Vi t Nam. Bên c nh ó, giá Than
xu t kh u thư ng cao hơn giá bán Than trong nư c. Vì v y, có th th y
r ng m r ng th trư ng qu c t là m t nhân t h t s c quan tr ng iv i
s phát tri n c a Than Vi t Nam.

2.3. Tình hình xu t kh u Than khoáng s n c a Vi t Nam
2.3.1. Phân lo i Than khoáng s n xu t kh u c a Vi t Nam
Vi t Nam là m t qu c gia có ngu n tài nguyên a d ng và phong
phú, theo k t qu thăm dò a ch t ã phát hi n g n 5000 m và i m
qu ng v i 60 lo i khoáng s n khác nhau, trong ó các m Than óng m t
vai trò quan tr ng trong n n kinh t v i ngu n óng góp vào GDP hàng
năm tăng lên và gi i quy t ư c công ăn vi c làm cho m t b phân lao
ng… Tuy nhiên, công ngh khai thác m c a Vi t Nam v n tình tr ng
kém phát tri n nên ít nhi u nh hư ng n ch t lư ng cũng như phân lo i
Than ph c v xu t kh u, vi c s d ng các công ngh l c h u trong quá
trình khai thác s làm tăng chi phí và m c nguy hi m cao i v i lao
ng trong các h m lò. Không nh ng th , công ngh áp d ng trong khai
thác và sàng tuy n quá cũ s nh hư ng n ch t lư ng Than khai thác, ó
là tình tr ng l n t p ch t và phân lo i Than không sát v i các tiêu chu n…
Theo th ng kê c a T ng c c Th ng kê, giá tr s n xu t c a ngành công
nghhi p khai thác năm 2007 theo giá tr th c t t 111,9 nghìn t ng,
chi m 9,97% GDP c a c nư c. Nghiên c u tình hình khai thác Than c a
Vi t Nam qua các năm thì ta có th th y ư c s n lư ng khai thác luôn


49
ư c nâng cao, góp ph n t o ra giá tr cho ngành kinh t qu c dân. Trên
th trư ng qu c t , xu t kh u Than c a Vi t Nam ư c bi t n v i Than
Antraxit trên th trư ng.

Nhu c u Than Antraxit ngày càng ư c nâng lên i v i vi c phát tri n
năng lư ng c a các qu c gia, nhi u nư c có xu hư ng quay l i s d ng các
nhà máy nhi t i n s d ng Than ph c v ngành công nghi p năng lư ng
và các ngành liên quan trong nư c nh m gi m s c ép v giá d u m trong giai
o n hi n nay. Than Antraxit c a Vi t Nam là lo i Than có các c tính và
tiêu chu n phù h p v i các tiêu chu n t ra trên th trư ng i v i lo i Than
có ch t lư n cao này, các tiêu chu n giao d ch v Than hi n nay c a Than
Antraxit c a Vi t Nam hi n nay như:

Nhi t lư ng t a ra và k t dính c a Than t theo tiêu chu n

Lưu huỳnh cháy t i a là 0,8%

Hàm lư ng clorua t 0,03% tr xu ng

tro và m th p

Trong Than không chưa t p ch t



Hi n nay, tiêu chu n Than xu t kh u c a Vi t Nam ư c quy nh theo
tiêu chu n c th và ki m tra, ki m soát ch t ch trong quá trình khai thác và
tiêu th . Công tác ó không ch kh ng nh v th , ch t lư ng và uy tín
Than Vi t Nam trên th trư ng mà vi c ki m soát ch t ch Than s n ph m s
t i a hóa l i nhu n t các s n ph m Than xu t kh u, tránh trư ng h p bán c
lô hàng v i giá thành th p. D a vào các tiêu chu n k thu t và c tính cũng
như thành ph n c a Than Antraxit, các công ty Than Vi t Nam hi n ang
khai thác và xu t kh u các lo i Than như sau:



50
B ng 2.2: Tiêu chu n Than Antraxit xu t kh u c a Vi t Nam
Lưu
Lo i C h t m tro Ch t Cacbon Nhi t lư ng
huỳnh
Than (mm) (%max) (%max) b c (%) (%) (kcal/kg)
(%max)
35 –
S 1 6 8 – 12 6–8 0,6 81 7200 min
100
S 2 50 – 75 4 6–8 5–7 0,6 88 8300-8100
S 3 35 – 50 4 3–5 5–7 0,6 87 8300-8000
S 4 15 – 35 5 4–6 5–7 0,6 86,5 8200-7900
S 5 6 – 18 5 5–7 5–7 0,6 86 8100-7900
S 6 0 – 15 8 6–8 6–8 0,6 84 8000-7800
S 7 0 – 15 8 8 – 10 6–8 0,6 82 7800-7600
S 8 0 – 15 8 10 – 15 6–8 0,6 77 7600-7200
S 9 0 – 15 8 15 – 22 6–8 0,6 70 7200-6500
S 10 0 – 15 8 22 – 32 6–8 0,6 60 6500-5600
S 11 0 – 15 8 32 – 42 6–8 0,6 50 5500-4600
(Ngu n T ng công ty Than – Khoáng s n Vi t Nam)


Các lo i Than này ư c phân lo i d a trên các tiêu chí như: kích c
h t, tro, m hay hàm lư ng cacbon, lưu huỳnh… và quan tr ng ó là
nhi t lư ng t a ra trên m i ơn v Than tiêu dùng. Nhưng cũng có th phân
lo i Than thương ph m theo các lo i h t: Than c c, Than cám và Than bùn:
Than c c xô: C c xô 1a, C c xô 1b, C c xô 1c
Than c c ơn: C c ơn 6a, C c ơn 6b, C c ơn 6c, C c ơn 7a,
C c ơn 7b, C c ơn 7c, C c ơn 8a, C c ơn 8b.
Than cám: Cám 7a, Cám 7b, Cám 7c.
Than bùn: Than bùn 1a, Than bùn 1b, Than bùn 1c, Than bùn 2a,
Than bùn 2b.




51
Bên c nh ó, trong phân lo i Than thương ph m ngư i ta cũng có th
phân chia theo các m Than khai thác, như: m Than vùng Hòn Gai – C m
Ph , m Than M o Khê, M Na Dương, M Vàng Danh… Vi c phân lo i các
m Than s giúp cơ quan ch c năng ánh giá ư c tình hình khai thác và kinh
doanh các m Than riêng biêt, t y ưa ra ư c các phương hư ng phát
tri n cho m , ưa ngành Than phát tri n.
Hi n nay, t ng công ty Than Vi t Nam ang áp d ng các tiêu chu n k
thu t áp d ng trong vi c phân lo i Than s n ph m như:
TCVN 172:1997 (ISO 589:1981) Than á – X m toàn ph n
TCVN 173:1995 (ISO 1171:1981) Nhiên li u – X hàm lư ng tro
TCVN 174:1995 (ISO 652:1981) Than và c c – Xác nh hàm lư ng
ch t b c
TCVN 175:1995 (ISO 334:1992) Nhiên li u khoáng r n – Xác nh
hàm lư ng lưu huỳnh chung phương pháp Eschka
TCVN 200:1995 (ISO 1928:1976) Nhiên li u khoáng r n – Xác nh
tr s to nhi t toàn ph n b ng phương pháp bom o nhi t lư ng và tính
tr s to nhi t th c
TCVN 318:1997 (ISO 1170:1977) Than và c c – Tính k t qu phân
tích trên nh ng cơ s khác nhau
TCVN 1693:1995 (ISO 1988:1975) Than á - L y m u
TCVN 4307:86 Than – Phương pháp x t l dư i c và trên c

2.3.2. Kim ng ch xu t kh u Than khoáng s n Vi t Nam
Than xu t kh u c a Vi t Nam không ng ng ư c tăng lên hàng năm
c v s lư ng và c ch t lư ng trong nh ng năm qua, nhưng trong tương
lai thì s lư ng Than ư c xu t kh u c a Vi t Nam s ư c ưu tiên v
ch t lư ng và ph m c p Than xu t kh u hơn là ưu tiên v s lư ng xu t
kh u như các giai o n trư c. N u như giai o n 1998 – 2000 là giai o n


52
ch u nhi u nh hư ng c a cu c kh ng ho ng ti n t châu Á thì giai o n
nghiên c u 2001 – 2007 là giai o n b t phá phát tri n và kh ng nh
mình c a ngành Than Vi t Nam trên th trư ng th gi i. Trong th i gian
này, ngành Than khoáng s n Vi t Nam ã ư c c th gi i bi t n Than
Antraxit ch t lư ng cao và ư c ưu tiên phát tri n trong các ngành năng
lư ng quan tr ng c a n n kinh t .
Trong giai o n trư c và sau cu c kh ng ho ng kinh t châu Á, s n
lư ng Than khai thác và xu t kh u c a Vi t Nam có nhi u bi n ng áng k .
Ngành Than c a Vi t Nam là m t trong nh ng ngành có truy n th ng lâu i
nên trư c năm 1997, s n lư ng khai thác, ch bi n và xu t kh u luôn tăng
trư ng n nh. Nhưng sau năm 1997, do tình tr ng b t n c a th trư ng t
cu c kh ng ho ng kinh t châu Á nên tình hình kinh doanh Than c a Vi t
Nam b nh hư ng, ngành Than ã gi m s n lư ng khai thác, lư ng Than xu t
kh u và giá tr kim ng ch trong m t th i gian.
B ng 2.3: S n lư ng và giá tr xu t kh u Than trong giai o n 1995 – 2000
ơn v : 1000 t n
1995 1996 1997 1998 1999 2000
S n lư ng khai
8.350 9.820 11.390 11.670 9.630 11.610
thác
Than s ch 8.295 9.801 11.373 11.672 9.629 11.609
T ng lư ng Tiêu
7.592 9.653 10.779 10.721 10.500 11.467
th
- Trong nư c 4.766 6.015 7.232 7.559 7.140 8.216
- Xu t kh u 2.826 3.638 3.547 3.162 3.360 3.251
(Ngu n: Th i báo Kinh t Vi t Nam 2007)

Sau cu c kh ng ho ng kinh t châu Á năm 1997, nh hư ng c a nó v n
còn l i nh ng h u qu cho các n n kinh t nói chung và các ngành s n xu t
nói riêng c a các qu c gia trên th gi i trong ó có ngành Than Vi t Nam.


53
Trong khi các ngành kinh t c a Vi t Nam chưa k p ph c h i sau cu c kh ng
ho ng thì ngành Than khoáng s n Vi t Nam ã có nh ng bư c ti n u tiên
sau m t chu i năm gi m sút s n lư ng s n xu t cũng như xu t kh u. T năm
2001 tr i, ngành Than ã l y l i ư c à phát tri n n nh và tăng trư ng.
Ngoài vi c chú tr ng u tư phát tri n trong n i bô ngành Than, u tư i
m i các công ngh khai thác, sàng tuy n nên Than Vi t Nam ã thu v l i
nhu n năm sau l n hơn năm trư c. Bên c nh vi c c u trên th trư ng luôn l n
hơn ngu n cung nên Than xu t kh u r t thu n l i và tiêu th nhanh chóng,
không ph i t n kho như giai o n trư c.


B ng 2.4: S n lư ng khai thác và xu t kh u Than khoáng s n
Vi t Nam giai o n 2001 – 2007
ơn v : Tri u t n

2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007

Nguyên khai 15.6 17.1 20 27.3 34.9 40.1 47.2

Than s ch 13.4 16.4 18.9 27.3 32.8 38.9 43.3

Tiêu th chung 12.5 14.7 18.1 24.7 30.2 36.9 40

- Trong nư c 8.5 9.1 11.5 14.2 15.5 15.6 18

- Xu t kh u 4 5.6 6.6 10.5 14.7 21.3 22
(Ngu n: T ng công ty Than khoáng s n Vi t Nam)


Trong năm 2001, s n lư ng Than nguyên khai t 15,6 tri u t n
nhưng lư ng Than xu t kh u cũng ã chi m m t t l khá n nh và cao
trong Than nguyên khai cũng như i v i Than s ch thương ph m, v i
lư ng ph c v xu t kh u là 4 tri u t n ã chi m g n 26% c a s n lư ng
Than nguyên khai c a năm 2001 và chi m n 32% s n lư ng Than ư c



54
tiêu th trên th trư ng c a ngành Than bao g m c trong và ngoài nư c.
S gia tăng v s lư ng Than khoáng s n c a Vi t Nam v n tăng u
hàng năm trong su t quá trình nghiên c u, trong năm 2001 lư ng Than
khoáng s n xu t kh u c a Vi t Nam ch m i t 4 tri u t n, nhưng sau
y 3 năm, trong năm 2004 thì s n lư ng Than xu t kh u c a Vi t Nam
ã tăng lên hơn 2 l n so v i năm 2001. n năm 2006 thì lư ng Than
xu t kh u c a Vi t Nam t hơn 20 tri u t n, như v y có th th y kho ng
cách gi a các năm mà lư ng Than xu t kh u tăng lên g p ôi có xu hư ng
gi m xu ng, t c tăng xu t kh u ã làm cho lư ng Than khoáng s n c a
Vi t Nam xu t ra th trư ng qu c t ngày càng nhi u. Trong nh ng năm
qua, lư ng Than ư c s d ng trong nư c ang m c trung bình do
nhu c u Than trong n n kinh t c a nư c ta v n ư c áp ng nên lư ng
Than xu t kh u ra th trư ng qu c t tăng v i t c u và gi m t t l
trong t ng lư ng Than tiêu th c trong và ngoài nư c khá cao. Trong
năm 2006, t tr ng lư ng Than xu t kh u trên lư ng tiêu th chung và
khai thác tăng nhanh t bi n so v i năm trư c, khi mà lư ng Than
khoáng s n Vi t Nam xu t kh u chi m 57% lư ng Than tiêu th trong và
ngoài nư c c a Vi t Nam, ng th i chi m v i m c 51% trên t ng lư ng
Than Vi t Nam khai thác trong năm, lý gi i cho i u này chính là gi m
giá c a Than khoáng s n Vi t Nam trên th trư ng th gi i, khi giá c c a
Than khoáng s n trên th trư ng qu c t gi m xu ng, ngành Than khoáng
s n Vi t Nam ã có s gia tăng xu t kh u Than nhưng l i nhu n thu v l i
không tăng nhi u so v i năm trư c.




55
Bi u 2.4: S n lư ng khai thác, tiêu th và xu t kh u Than
khoáng s n Vi t Nam trong giai o n t năm 2001 - 2007

tri u t n
50 47.2
45
40.1 40
40 37.1
34.9
35
30.2
30 27.3

25 24.7
21.3 22
20
20 17.1 18.1 17.1
15.6
14.7
15 12.5
11.3
10
6.6
5.6
4
5

0
2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007
Than nguyên khai Than tiêu th Than xu t kh u



(Ngu n: T p oàn Than khoáng s n Vi t Nam)
S n lư ng Than khoáng s n c a Vi t Nam trong năm 2007 so v i năm
2006 là không nhi u, không ph i th trư ng Than th gi i gi m sút mà do nhu
c u năng lư ng Than khoáng s n trong nư c ang tăng lên và s n lư ng khai
thác Than khoáng s n Vi t Nam ang giai o n ang ph i im tv im t
s m n m sâu trong lòng t, các m Than khoáng s n l thiên ã khai thác
s p h t lư ng Than nên ngu n Than ch y u ư c khai thác t các h m lò
năm sâu trong lòng t. Không nh ng th mà s n lư ng Than khoáng s n xu t
kh u c a Vi t Nam gi m sút, ngành Than Vi t Nam v n gi ư cm tm c
xu t kh u h p lý ra th trư ng qu c t không ch b sung ngu n v n s n xu t




56
kinh doanh mà còn bù l cho ho t ng kinh doanh Than trong nư c do giá
Than tiêu th trong nư c ch b ng m t n a giá Than xu t kh u.
B ng 2.5: T c gia tăng tương i c a ho t ng s n xu t và xu t kh u
Than khoáng s n Vi t Nam
2002 2003 2004 2005 2006 2007
Than khoáng s n xu t kh u – Tri u t n 5.6 6.6 11.3 17.1 21.3 22
T c gia tăng xu t kh u - % 40 17,9 71,2 51,3 24,6 3,3
(Ngu n: T p oàn Than khoáng s n Vi t Nam)


Theo s li u t ng h p c a Vinacoal thì trong năm 2006, lư ng Than á
xu t kh u c a Vi t Nam ã tăng t bi n v s lư ng so v i năm 2005 là 6,6
tri u t n, y là m c tăng l n nh t trong s n lư ng xu t kh u c a ngành Than
Vi t Nam. Tuy nhiên t c tăng lên c a năm 2006 i v i năm trư c là
không l n mà ch t m c kho ng 6,6%, s n lư ng xu t kh u tăng t bi n,
kim ng ch t 927 tri u USD, tăng 38,6% v kim ng ch năm 2005 nhưng
i u áng nói là trong xu hư ng giá nhiên li u trên th gi i ang tăng m nh,
nh t là giá c a d u m , thì giá Than năng lư ng c a Vi t Nam l i gi m.
Trong năm 2005, giá Than trên m i t n hàng xu t t trung bình 37,2 USD thì
n năm 2006, trung bình gi m xu ng còn 31,1 USD/t n. Chính vì v y s n
lư ng xu t kh u c a ngành Than tăng cao nhưng giá tr l i tăng ch m hơn, có
th gi i thích v s gi m sút giá c ó là do ch t lư ng Than xu t kh u c a
Vi t Nam, vi c khai thác Than i trà ã d n n h qu ch t lư ng Than
gi m sút nên giá c s n ph m gi m so v i năm trư c. Nhưng n cu i năm
2007, giá Than trên th gi i ã b t ng tăng cao, t i các c ng b c Than l n
giá FOB ã tăng lên 3 l n so v i năm trư c, t m c dao ng kho ng 100
USD/t n.
Có th th y rõ ư c r ng, Than khoáng s n Vi t Nam trong giai o n
u sau cu c kh ng ho ng ti n t châu Á năm 1997 thì n nh ng năm 2002,



57
t c gia tăng s n lư ng xu t kh u ra th trư ng qu c t tăng nhanh t 40%,
có nh ng năm t c gia tăng năm sau vư t năm trư c n 71,2% như năm
2004. Nhưng n u năm 2006 do bi n ng c a th trư ng Than trên th
gi i, khi mà giá Than khoáng s n có xu hư ng gi m xu ng thì t c gia tăng
xu t kh u năm sau so v i năm trư c c a Vi t Nam có xu hư ng gi m xu ng,
ó là m t i u h p lý i v i ngành Than khoáng s n khi mu n b o v ngu n
tài nguyên qu c gia trư c s khai thác.


Bi u 2.5: Cơ c u tiêu th Than trong nư c và xu t kh u




40
36.9

30.2
24.7

18.1 22
21.3
14.7 14.7
12.5 10.5
6.6
4 5.6
14.2 15.5 15.6 18
8.5 9.1 11.5


2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007

Trong nư c Xu t kh u T ng tiêu th



(Ngu n: T p oàn Than khoáng s n Vi t Nam 2008)


Trong báo cáo th c hi n trong quý I năm 2008, T p oàn công nghi p
Than – khoáng s n Vi t Nam ã khai thác ư c 11,4 tri u t n Than, t 25%
k ho ch chính th c và b ng 23% i u hành, b ng 110% so v i cùng kỳ năm
ngoái. Trong ó lư ng Than s ch là 10,1 tri u t n, Than tiêu th là 9,14 tri u
t n, t 22,8% k ho ch và b ng 96,1% so v i cùng kỳ năm ngoái. Trong


58
lư ng Than tiêu th thì Than ph c v trong nư c là 4,419 tri u t n và Than
ph c v xu t kh u là 4,7 tri u t n, t 23,6% k ho ch và gi m 17,8% so v i
cùng kỳ năm 2007.


B ng 2.6: M t s k t qu s n xu t và kinh doanh Than – Quý 1/2008
ơn v K ho ch Th c hi n So sánh th c hi n Qúy
tính năm 2008 Qúy I K ho ch Cùng kỳ
Doanh thu Than T ng 24.588 5.644 23.0 120.4
Than nguyên khai 1000 t n 45.625 11.416 25.0 124.7
Than s ch s n xu t 1000 t n 41.520 10.194 24.6 103.4
Than tiêu th chung 1000 t n 40.000 9.119 22.8 95.9
Xu t kh u 1000 t n 20.000 4.700 23.5 81.8
(Ngu n: T ng công ty Than – khoáng s n Vi t Nam)


Theo k ho ch t ra thì lư ng Than xu t kh u năm nay ra th trư ng
qu c t cũng ch d ng m c 20 tri u t n Than khoáng s n s n ph m, như v y
trong nh ng năm g n ây s n lư ng Than khoáng s n Vi t Nam ã có s phát
tri n n nh, trong xu hư ng lâu dài thì lư ng Than xu t kh u s có xu
hư ng n m m t ngư ng nh t nh nh m m c ích b o m lư ng Than tiêu
th trong nư c và h n ch khai thác ngu n tai nguyên quý giá c a qu c gia.

2.3.3. Th trư ng xu t kh u c a Than khoáng s n Vi t Nam
Than Antraxit c a Vi t Nam lâu nay ư c bi t n trên th trư ng th
gi i như là m t ngu n nguyên li u tr c ti p quan tr ng cho các ngành công
nghi p như: s n xu t s t thép, xi măng, hóa ch t và i n l c… Than c a Vi t
Nam có l ch s xu t kh u lâu i, t nh ng năm trư c năm 1989, Than
Antraxit c a Vi t Nam ã ư c xu t kh u sang các nư c châu Âu và Nh t
B n, ư c s d ng ch y u trong công nghi p hóa ch t, làm i n c c hay s
d ng un n u, sư i m. Sau y Than Antraxit c a Vi t Nam ư c b t u


59
dùng th nghi m trong công nghi p luy n thép Nh t B n và Pháp, nh c
tính c a m t lo i Than ch t lư ng cao nên không lâu sau y Than c a Vi t
Nam ư c nhi u nư c trên th gi i t hàng và s d ng trong các ngành công
nghi p, như: Nhà máy xi măng Onada Nh t B n năm 1994, s d ng trong nhà
máy phát i n Bungary năm 1996 và năm 1998 ưa vào ph c v trong công
nghi p i n c a Thái Lan. Các ngành công nghi p thép, i n l c và xi măng
Nh t B n, châu Âu, Thái Lan… là nh ng h tiêu th chính c a Than Vi t
Nam trong th i gian bây gi .
Hi n nay, các qu c gia có s n lư ng Than xu t kh u l n nh t là
Australia, Nam Phi và Hoa Kỳ, nhưng Than Antraxit ch t lư ng thì ch có
m t s ít qu c gia có th cung c p, trong có Vi t Nam. Hàng năm, c th
gi i buôn bán kho ng 30 – 40 tri u t n Than Antraxit, trong ó Vi t Nam
tham gia vào ho t ng buôn bán kho ng 10-12 tri u t n, chi m kho ng 30-
35% kim ng ch buôn bán toàn c u v lo i Than. Th trư ng nh p kh u Than
Vi t Nam v n là các th trư ng truy n th ng t lâu nay, như: Trung Qu c,
Nh t B n, n , Malaysia, Philippin và m t s th trư ng châu Âu...
Trong nh ng năm g n ây, nhu c u v Than c a th trư ng th gi i tăng
m nh, c bi t là các th trư ng m i n i như Trung Qu c và n , nên
lư ng Than xu t kh u c a Vi t Nam vào 2 th trư ng này tăng lên nhanh
chóng. Bên c nh ó, t c tăng lên các th trư ng cũng ư c th hi n b ng
nh ng con s khi mà lư ng Than nh p kh u trong năm 2004 vào m t s th
trư ng như: th trư ng Trung Qu c tăng lên 1,5 l n v giá tr , các th trư ng
Nam Phi tăng 1,16 l n, Nh t B n tăng 1,06 l n, Malaixia tăng 2,32 l n và c
bii t là th trư ng Anh tăng lên 5,46 l n v giá tr xu t kh u so v i năm
2003… Hi n nay, giá Than xu t kh u c a Vi t Nam cao g p hai l n giá Than
tiêu th trơng nư c, nên ây là ngu n thu quan tr ng cho ngành Than bù m t
ph n kinh phí khi tiêu th trong các h chính: xi măng, hóa ch t, i n…



60
Theo s li u t ng h p th trư ng thì trong năm 2006, ngành Than Vi t
Nam ti n hành xu t kh u sang 17 th trư ng chính, trong ó Trung Qu c v n
là th trư ng có m c tiêu th nhi u nh t c a Than Vi t Nam.
B ng 2.7: Th trư ng tiêu th Than c a Vi t Nam – 2006

Lư ng T tr ng Giá tr T tr ng
Th trư ng
xu t kh u lư ng xu t kh u xu t kh u giá tr xu t kh u
xu t kh u
(t n) (%) (USD) (%)
n 216095 1.015 15645175 2.303
Braxin 7698 0.036 4232852 0.623
ài Loan 3621 0.017 2779096 0.409
Hà Lan 165932 0.780 9921044 1.461
Hàn Qu c 517391 2.431 25125070 3.699
H ng Kông 27580 0.130 8799739 1.296
Indonesia 45101 0.212 3414320 0.503
Malaysia 139340 0.655 10304206 1.517
CH Nam Phi 20641 0.097 1658599 0.244
Nh t B n 1878766 8.828 122030477 17.967
Australia 61 0.000 2895625 0.426
Pháp 7305 0.034 4413271 0.650
Philippines 163583 0.769 8713882 1.283
CHSéc 32 0.000 1312000 0.193
Thái Lan 200376 0.942 10348496 1.524
Thu Sĩ 32428 0.152 470214 0.069
Trung Qu c 17856698 83.903 447139477 65.833
T ng 21282657 100% 679203549 100%
(Ngu n: T ng c c Th ng kê Vi t Nam 2006)


Có th th y, lư ng Than xu t kh u vào th trư ng Trung Qu c vư t tr i
so v i các th trư ng khác, v i lư ng nh p kh u t hơn 21 tri u t n và doanh
thu thu v là hơn 545 tri u USD, ti p n là các th trư ng truy n th ng c a
Vi t Nam là Nh t B n v i lư ng xu t kh u t hơn 2 tri u t n và tr giá 148,8
tri u USD trong 11 tháng u năm 2006. K t qu kinh doanh xu t kh u Than
c a 11 tháng ã chi m hơn 80% s n lư ng xu t kh u c a c nư c và chi m
65,3% v giá tr kim ng ch xu t kh u c a c năm.


61
K ho ch xu t kh u Than năm 2008 d ki n là 20 tri u t n v i kim
ng ch kho ng 700 tri u USD, gi m 37,5% v lư ng và 29,3% v tr giá so v i
năm 2007. Các th trư ng ch y u v n là Trung Qu c, Nh t B n, Hàn Qu c,
Tây B c Âu và m t s th trư ng khác. Theo s li u t ng h p trong tháng
1/2008 thì lư ng Than xu t kh u c a ngành Than Vi t Nam ã ti p c n nhi u
th trư ng khác nhau, v i s lư ng t g n 2 tri u t n và giá tr thu v kho ng
97 tri u USD.


B ng 2.8: S n lư ng và giá tr xu t kh u Than khoáng s n Vi t Nam
trong tháng 1/2008

Kh i nư c Lư ng (t n) Tr giá (1000 USD)
EU 111 125 5 279
ASEAN 98 597 6 717
Nh t B n 242 252 16 673
Australia 25 340 1 824
Trung Qu c 950 140 32 816
n 6 000 648
Bun-ga-ri 111 125 5 279
ài Loan 5 644 519
Hàn Qu c 81 238 4 368
In- ô-nê-xi-a 13 449 1 093
Nh t B n 242 252 16 673
Phi-li-pin 53 337 3 151
Thái Lan 31 811 2 473
T ng 1 972 310 97 513
(Ngu n: T ng c c Th ng kê Vi t Nam 2008)


Th trư ng Trung Qu c
Trong th i gian trư c năm 2001, th trư ng Trung Qu c có dung lư ng
nh i v i Than xu t kh u Vi t Nam, không ph i vì nhu c u tiêu th c a th
trư ng Trung Qu c nh mà do Trung Qu c cũng là m t qu c gia có tr lư ng
Than á l n trên th gi i nên s n lư ng hàng năm Trung Qu c khai thác ư c


62
áp ng ph n nào nhu c u trong nư c. Năm 2001, Trung Qu c gia nh p t
ch c thương m i th gi i WTO, nhu c u áp ng ngu n l c phát tri n và u
tư trong n n kinh t ch ng ón nh n các lu ng u tư t bên ngoài nên
Trung Qu c ã tăng nhu c u s d ng Than công nghi p, phát tri n m t n n
công nghi p có ti n v ng ch c và ch ng. N u như giai o n trư c
Trung Qu c ch ư c ánh giá là th trư ng nh và manh mún c a Than
Antraxit c a Vi t Nam thì trong giai o n 2001-2007, Trung Qu c là th
trư ng tiêu th Than l n nh t c a Vi t Nam.


Bi u 2.6: S n lư ng Than xu t kh u vào th trư ng Trung Qu c
tri u t n
16
14
12
10
8
6
4
2
0
2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007



(Ngu n: T p oàn công nghi p Than – khoáng s n Vi t Nam)


Trong giai o n 2001 – 2007, ánh d u th i kỳ xu t kh u tăng nhanh
vào th trư ng Trung Qu c c a Than Vi t Nam, c bi t trong năm 2002 khi
mà lư ng Than xu t kh u ư c vào th trư ng này ã tăng hơn 160% so v i
năm 2001,t m c 0,8 tri u t n lên 2,1 tri u t n (2002) và năm 2006, khi mà
lư ng Than xu t kh u c a Vi t Nam t 20,1 tri u t n, tăng 103% so v i năm
2005. Trung Qu c là qu c gia có tr lư ng Than l n trên th gi i tuy nhiên



63
tr lư ng v Than Antraxit là không l n trong khi nhu c u tiêu th Than
Antraxit l i r t l n nên hàng năm Trung Qu c nh p kh u Than Antraxit t
Vi t Nam v i m t t l khá l n trong t ng kim ng ch nh p kh u. Năm 2005,
lư ng Than Antraxit Antraxit c a Vi t Nam chi m hơn 77% lư ng Than
Antraxit và chi m 37,7% t ng lư ng Than nh p kh u vào Trung Qu c. Trong
tương lai g n, ây v n là th trư ng h a h n ti m năng c a Than xu t kh u
Vi t Nam do hi n nay Trung Qu c ang ti n hành ng ng xu t kh u Than t
tháng 2/2008 do óng c a nhi u m Than không m b o an toàn trong khi
nhu c u trong nư c tăng lên do nhà máy i n m i i vào ho t ng…
Th trư ng Nh t B n
Trái v i t c tăng nhanh và b t ng c a th trư ng Trung Qu c c a
Than Vi t Nam, th trư ng Nh t B n là m t trong nh ng th trư ng truy n
th ng lâu nay c a Vi t Nam, v i lư ng Than nh p kh u n nh và tăng u,
không có nh ng bi n ng b t ng như các th trư ng khác. Trong th i gian
trư c và trong th i kỳ kh ng ho ng kinh t châu Á thì m i năm Vi t Nam
xu t kh u sang Nh t B n kho ng 0,2 – 3 tri u t n Than, doanh thu kho ng 30
– 50 tri u USD. T i Nh t B n, Than Vi t Nam ư c s d ng ch y u ph c v
trong các ngành s t thép, xi măng và công nghi p t ng h p… (s n xu t i n
c c, hóa ch t, óng bánh…). Cùng v i vi c h p tác ch t ch trong thương
m i nên Than xu t kh u c a Vi t Nam sang th trư ng Nh t B n luôn n nh
và tăng u t năm 2001 n nay. Trong năm 2001, lư ng Than nh p kh u
c a Vi t Nam là 1,15 tri u t n chi m th ph n kho ng 23% th trư ng Than
Antraxit nh p kh u c a Nh t B n. Tuy cu i năm 2001, Hoa Kỳ công b tăng
m c thu nh p kh u i v i s n ph m thép lên 35% nên ã làm cho s n lư ng
s n xu t c a các h s n xu t thép gi m sút, các h thép c a Nh t B n ã ph i
c t gi m s n lư ng và chi phí u vào ã nh hư ng n Than xu t kh u c a
Vi t Nam vào th trư ng này. Các nhà cung c p Than cho th trư ng Nh t



64
B n ã ph i c t gi m giá thành trong năm 2002 th p hơn năm 2001 kho ng 5-
7%, theo ó, các nhà xu t kh u Than c a Vi t Nam cũng gi m giá Than t i th
trư ng Nh t B n xu ng 4,8% trong năm 2002 so v i năm trư c. Bù l i cho
vi c gi m giá thành thì kim ng ch xu t kh u Than l i tăng lên trong năm
2002, s lư ng Than Antraxit Vi t Nam xu t kh u cho ngành công gnhi p
thép c a Nh t B n tăng lên 13,6%. Doanh thu t ho t ng kinh doanh t i th
trư ng Nh t B n tăng lên 25% trong năm 2002 so v i năm 2001, t 43.118
nghìn USD. Trong năm 2005, doanh thu xu t kh u Than t i th trư ng Nh t
B n t 51.598 nghìn USD v i th ph n kho ng 32% lư ng Than Antraxit
nh p kh u vào th trư ng Nh t B n. Sang năm 2006, lư ng Than Antraxit
xu t kh u c a Vi t Nam vào th trư ng Nh t B n t 2,2 tri u t n, ã ưa
Nh t tr thành i tác l n th 2 c a Than Antraxit Vi t Nam.


Bi u 2.7: Th ph n Than Antraxit Vi t Nam t i th trư ng Nh t B n
năm 2007


Nga 3%
Australia 7.5% khác 11.5%



Trung Qu c 35%

Vi t Nam 42%




(Ngu n: T p oàn công nghi p Than – khoáng s n Vi t Nam)


Hi n nay, các i tác xu t kh u Than khoáng s n chính vào th trư ng
Nh t B n v n là các nư c: Australia, In ônêxia, Trung Qu c và Vi t Nam.


65
Trong năm 2007, lư ng Than Antraxit Vi t Nam t i th trư ng Nh t B n
chi m th ph n t i 43%, kh ng nh vai trò c a Than Vi t Nam trên th trư ng
Nh t. phát tri n và gi v ng s n lư ng xu t kh u, gi quan h thương m i
gi a 2 nư c nên trong năm qua T p oàn công nghi p Than khoáng s n Vi t
Nam và phía Nh t B n ã h p bàn v các chính sách Than, trao i thông tin
cung – c u, chính sách phát tri n và m r ng quan h h p tác trong lĩnh v c
khai thác Than khoáng s n gi a Vi t Nam và Nh t B n.

2.4. ánh giá ho t ng xu t kh u khoáng s n c a Vi t Nam
2.4.1. Thành t u t ư c
Trong quá trình nh ng năm qua, ngành Than khoáng s n Vi t Nam ã
t ư c nhi u thành tích cũng như k t qu trong ho t ng xu t kh u Than
khoáng s n Vi t Nam ra th trư ng qu c t , góp ph n không nh trong s phát
tri n chung c a c n n kinh t nư c nhà.
Th nh t là: T o ngu n thu l n cho t nư c t ho t ng xu t kh u
Than khoáng s n. Nh ng thành t u trong s n lư ng và doanh thu xu t kh u
ã ư c ngành Than c th hóa b ng nh ng con s trong các năm và các giai
o n c a quá trình phát tri n. Trong giai o n t năm 2001 n nay thì s n
lư ng xu t kh u Than khoáng s n c a Vi t Nam t kho ng 96,4 tri u t n
Than khoáng s n, trong ó ch y u là Than Antraxit ra các th trư ng khác
nhau trên th gi i. V i ngu n thu v t ho t ng kinh doanh xu t kh u Than
t hơn 30 nghìn t ng trong giai o n nghiên c u, v i s bi n ng trong
doanh thu t ho t ng xu t kh u Than khoáng s n là không l n gi a các năm
nên ngành Than khoáng s n Vi t Nam có ư c m t v th phát tri n v ng
ch c.
Th hai là: T o ư c m t v th quan tr ng c a Than khoáng s n Vi t
Nam trên th trư ng qu c t . Hi n nay, th trư ng th gi i bi t n s n ph m



66
Than khoáng s n c a Vi t Nam v i lo i Than Antraxit ch t lư ng cao nên
ư c ưu tiên s d ng trong các ngành công nghi p quan tr ng c a các qu c
gia có Than Vi t Nam xu t kh u sang. S n ph m Than khoáng s n c a nư c
ta hi n nay ã phân ư c thành nhi u ch ng lo i khác nhau d a vào các tiêu
chu n k thu t, các c tính c a Than khoáng s n nh ó mà giá thành Than
khoáng s n sát v i giá thành chung c a th trư ng th gi i. Các s n ph m
Than khoáng s n hi n nay c a Vi t Nam ư c th trư ng các nư c ưa chu ng
như các lo i Than t các m Than M o khê, Than Hòn Gai, Than C m Ph …
Các lo i Than s n ph m c a các m Than khoáng s n Vi t Nam ư c phân
lo i phù h p v i các tiêu chu n t ra v i các dây chuy n công ngh trong
khai thác và sau khai thác. Vi c nâng cao ch t lư ng s n ph m ã và ang
ư c ngành Than Vi t Nam chú tr ng th c hi n trong nhi u năm qua và nó
cũng ã mang l i nhi u thành công nh t nh b ng vi c u tư các dây chuy n
công ngh hi n i vào quá trình khai thác và sàng tuy n Than trư c khi
xu ng tàu xu t i các th trư ng trong và ngoài nư c. Tuy nhiên, nhi m v
nâng cao ch t lư ng s n ph m Than khoáng s n là nhi m v lâu dài c a
ngành Than Vi t Nam, có thành công ư c trong vi c nâng cao hàm lư ng
công ngh trong s n ph m Than khoáng s n thì m i mong ư c ngành Than
Vi t Nam thu ư c giá tr l n nh t.
Th ba là: Phát tri n ngành Than khoáng s n v ng ch c d a trên n n
t ng là kinh doanh Than khoáng s n và u tư phát tri n kinh t - xã h i…
V i nh ng k t qu t ư c trong ho t ng s n xu t và xu t kh u Than
khoáng s n, ngành Than Vi t Nam hàng năm ã óng góp m t lư ng không
nh trong t ng thu nh p qu c dân nói chung. Lư ng ngo i t t ho t ng
xu t kh u Than khoáng s n ư c tăng lên hàng năm, ó là ngu n v n b sung
cho ho t ng s n xu t và phát tri n ho t ng xu t kh u Than khoáng s n
trong nh ng năm t i, không nh ng th , y còn là ngu n v n nh m b sung,



67
i m i dây chuy n công ngh cho ngành Than. Sau khi cân i ngu n v n
cho s phát tri n b n v ng c a ngành, lư ng v n còn l i ư c ngành Than
khoáng s n Vi t Nam u tư trong các d án phúc l i xã h i như các d án
tr ng r ng, phát tri n i s ng xã h i…

2.4.2. T n t i và nguyên nhân trong ho t ng xu t kh u
Than khoáng s n
Trong qu n lý n i b ngành Than Vi t Nam
Hi n nay, 95% ho t ng liên quan n Than và ngành Than khoáng
s n c a Vi t Nam ư c qu n lý b i T p oàn Công nghi p Than khoáng s n
Vi t Nam, như th v n còn m t b ph n nh ho t ng “ngoài lu ng” và có
hình th c phát tri n t phát, không i theo nh hư ng phát tri n chung c a
ngành Than Vi t Nam, y cũng là i u khó khăn c a ngành Than trong nh
hư ng phát tri n chung v i vi c th c thi chi n lư c phát tri n c a ngành. Tuy
t l không thu c s qu n lý c a T p oàn Than khoáng s n Vi t Nam là
tương i nh so v i t l chung nhưng ho t ng c a các t ch c ó nh
hư ng r t nhi u n tình hình xã h i, môi trư ng xung quanh vùng khai thác
b i ngành Than là ngành có tính ch t c thù riêng. Do ho t ng khai thác
Than là ph i bóc d m t l p t r t l n và ph m v khai thác s trên m t di n
tích khá r ng nên s nh hư ng nhi u n i u ki n môi trư ng xung quanh,
chính vì v y các chính sách phát tri n c a vùng m ư c ngành Than ưa ra
là ph i tính n các y u t môi sinh môi trư ng xung quanh vùng m , thu
l i t ngành Than nhưng cũng ph i chính sách b o v các i u ki n môi
trư ng xung quanh vùng m . Bên c nh ó, các ơn v s n xu t c a ngành
Than Vi t Nam ph c v cho ho t ng xu t kh u ư c phân b r i rác trên
di n r ng, hình thành nên các m khai thác khác nhau và trong các m l i ưa
ra cho mình nh ng chính sách phát tri n và kinh doanh phù h p v i i u ki n
th c t . Ngành Than ph i r t c g ng qu n lý t t ho t ng xu t kh u Than



68
h p pháp, và x lý các ho t ng xu t kh u Than trái phép vì m c ích l i
nhu n mà làm nh hư ng n kinh t xã h i vùng m khai thác hay xu t kh u
i trà làm nh hư ng n Than Vi t Nam.
Bên c nh ó, trong công tác i u hành xu t kh u c a Công ty chưa ch t
ch ã gây ra trư ng h p tàu ra vào c ng không h p lý, gây th c m c cho
khách hàng và làm nh hư ng n k ho ch giao Than cho các tàu khác và
nh hư ng n k ho ch giao Than chung c a T ng Công ty. Vi c chu n b
chân hàng c a Công ty trong nh ng năm qua nhìn chung là khá t t nhưng còn
m t s t n t i do các ơn v s n xu t chưa linh ng trong chu n b chân hàng
giao cho tàu x y ra tình tr ng tàu ph i i nhi u ngày và ph i ch u ph t do
giao hàng ch m hơn th i h n cho phép. Theo như thông l qu c t n u giao
hàng ch m ngày nào thì ph i ch u ph t ngày y, c tính theo gi .

Th trư ng tiêu th và cơ c u s n ph m Than
Trong nh ng năm trư c, th trư ng xu t kh u Than khoáng s n c a y u
c a Vi t Nam v n là các nư c ông Âu, mà ch y u v n là th trư ng
Bungari và sau này là m t vài th trư ng m i n i như Pháp và Anh. Nhưng
trong m y năm l i nay, s n lư ng Than khoáng s n xu t kh u sang th trư ng
Trung Qu c tăng t bi n và chi m hơn m t n a s n lư ng Than xu t kh u
c a c Vi t Nam, trong năm 2006 lư ng Than khoáng s n xu t kh u sang th
trư ng này chi m 83%, trong quý 1/2008 chi m 62,2% s n lư ng Than xu t
kh u c a c Vi t Nam. i u này ph n ánh m t cơ c u xu t kh u chưa h p lý
và gây nhi u khó khăn cho ngành Than khoáng s n Vi t Nam khi th trư ng
này có s bi n ng. N u vì m t lý do nào y mà th trư ng Trung Qu c có
bi n ng trong ho t ng thương m i qu c t v Than khoáng s n thì ngành
Than khoáng s n c a Vi t Nam s g p m t tr ng i l n, gây xáo tr n trong
ho t ng xu t kh u và nh hư ng n doanh thu t ho t ng xu t kh u
Than. M t khác, trong m t s năm, tuy t tr ng v s n lư ng xu t kh u sang


69
th trư ng Trung Qu c cao nh t trong các th trư ng nhưng t tr ng trong
doanh thu l i không ph i là cao nh t, i u này có th là m t d u hi u không
t t cho ngành Than Vi t Nam khi có các bi n c thu c v th trư ng y.
Có nhi u nguyên nhân d n n vi c Than khoáng s n Vi t Nam t p
trung xu t kh u vào m t th trư ng, nh ng nguyên nhân y không ch xu t
phát t ý ch quan c a t p oàn mà còn ph thu c m t s nguyên nhân khách
quan t bên ngoài mang l i cho ngành Than Vi t Nam. Nhưng v i t n t i hi n
nay thì nguyên nhân ch y u là do T p oàn chưa th c s có m t chi n lư c
th trư ng v i y ý nghĩa c a nó. Trong cơ c u t ch c, công vi c nghiên
c u th trư ng c a T p oàn chưa có b ph n chuyên trách úng nghĩa th c
hi n mà hi n nay công vi c ó ư c các phòng kinh doanh th c hi n nên hi u
qu c a công tác nghiên c u th trư ng chưa mang l i k t qu cao. Trong i u
ki n kinh t th gi i ngày càng phát tri n, h i nh p khu v c và th gi i ngày
càng ư c y m nh nên c n thi t ph i có m t b ph n chuyên trách v
marketing, thâm nh p th trư ng m t cách hi u qu . Trong nh ng năm qua,
ho t ng nghiên c u th trư ng ch t p trung vào các v n như nghiên c u
i th c nh tranh mà chưa th c s i sâu nghiên c u v pháp lu t và chính
tr , các k t qu tìm hi u th trư ng ch d ng l i các v n như ch ng lo i
s n ph m, c tính và s lư ng nhưng l i chưa nghiên c u vi c xâm nh p s n
ph m nào vào th trư ng nào là phù h p. Chính vì th mà th ph n c a Than
khoáng s n không tăng lên trên các th trư ng như: Malaixia, Thái Lan…
Th trư ng tiêu th Than c a Vi t Nam qua các năm ư c m r ng và
phát tri n nhưng l i xu t hi n t n t i c a ngành Than Vi t Nam trên m t s
th trư ng có t c gia tăng s n lư ng sang các th trư ng tăng nhanh trong
khi t c gia tăng doanh thu l i ch m hơn . Hi n nay, Than ang là m t hàng
ư c ưa chu ng s d ng trên th gi i, v i công d ng t a nhi t l n nên Than
ư c s d ng trong các ngành công nghi p s d ng nhi u nhi t như: luy n



70
kim, xi măng hay hóa ch t, phân bón… m t khác, khi mà giá d u m trên th
gi i tăng nhanh thì Than khoáng s n là ngu n nguyên li u cung c p nhi t thay
th t t nh t nh m ti t ki m chi phí mà v n m b o ư c an ninh năng lư ng
qu c gia. Giá tr c a Than trên th gi i không ng ng ư c tăng lên, cho nên
t c gia tăng doanh thu c a ho t ng xu t kh u ph i nhanh và l n hơn so
v i s gia tăng c a s n lư ng. Tuy nhiên, trong m t s năm, Than c a Vi t
Nam có lư ng xu t kh u tăng cao nhưng giá tr doanh thu v l i tăng ch m,
như năm g n ây nh t là năm 2006, khi mà t c gia tăng s n lư ng xu t
kh u Than t 165% so v i năm 2005 thì t c tăng lên c a doanh thu t
ho t ng xu t kh u ó ch t 138%. Có th lý gi i nguyên nhân này là do s
thi u thông tin chính xác v nhu c u Than trên th gi i cũng như trên t ng th
trư ng khác nhau và tình hình c nh tranh ngày nay càng gay g t mà T p oàn
l i chưa nhanh nh y trong nh ng v n ó thì s t t y u nh hư ng n giá
tr thu v trên các th trư ng.
Trong cơ c u s n ph m Than khoáng s n Vi t Nam còn h n ch , hi n
nay ch m i có 11 lo i Than xu t kh u, cũng có th xem là m t t n t i lâu dài
c a ngành Than khoáng s n khi mà kinh t toàn c u phát tri n và nhu c u v
Than ngày càng a d ng và phong phú.

V n hàm lư ng công ngh trong s n ph m
Hi n nay, Than khoáng s n c a Vi t Nam xu t kh u ra th trư ng tăng
lên nhưng không ph i là n nh v ch t lư ng, s chênh l ch v doanh thu
trên các th trư ng ph n ánh ph n nào ch t lư ng c a Than khoáng s n c a
Vi t Nam. Ngành Than khoáng s n c a Vi t Nam v n ang s d ng ch
giá linh ho t trên các th trư ng khác nhau, y là do m t ph n nguyên nhân
t vi c ch bi n Than c a chúng ta, Than s n ph m có ch t lư ng không ng
u và trong m t s i u ki n thì ã không áp ng ư c nhu c u c a khách
và b hoàn tr . M t th i gian dài, ngành Than khoáng s n c a Vi t Nam ti n


71
hành bóc t và xu t kh u thô không qua sơ ch , m t ph n là do Vi t Nam
ang thi u v n u tư vào các dây chuy n công ngh cao áp d ng trong
giai o n sau khai thác, như sàng tuy n hay phân lo i và b o qu n Than trong
các mùa mưa…
Công tác qu n lý ch t lư ng ngày càng ư c quan tâm nh m mb o
ch t lư ng cho khách hàng nhưng Than Vi t Nam v n x y ra m t s tinh
tr ng khi u n i c a khách hàng do Than không t tiêu chu n, trong Than có
ch a t p ch t hay Than có m vư t m c quy nh trong mùa mưa. Bên
c nh ó, vi c chu n b chân hành nhi u khi b ch m tr nên b ph t. i u này
là do công tác cân i gi a năng l c s n xu t và các ơn hàng không h p lý.
M t lý do n a cũng có th lý gi i là do năng l c s n xu t c a ngành Than
Vi t Nam không áp ng ư c nhu c u c a th trư ng tiêu th nên d n n
k t c c khi u n i v s n ph m Than xu t kh u.
Công ngh áp d ng trong ngành Than còn l c h u so v i các nư c trên
th gi i, ó là công ngh áp d ng trong khai thác và công o n sàng tuy n,
phân lo i Than. T trư c n nay, ch y u trong ngành Than ch y u s d ng
c c ch ng lò là b ng g nên r t nguy hi m cho tính m ng c a các th lò khi
khai thác dư i các h m lò Than, bên c nh ó vi c s d ng c c ch ng lò b ng
g thì trong Than khai thác ra s b l n các t p ch t g , gây nh hư ng n
ch t lư ng Than thương ph m. Y u t quy t nh n ch t lư ng và phân lo i
Than chính là công ngh sàng tuy n, phân lo i Than, các công ngh này c a
Vi t Nam v n còn l c h u và kém phát tri n.
Ch t lư ng s n ph m Than Vi t Nam trên th trư ng cũng ang là m t
tác nhân l n d n n giá tr doanh thu t ho t ng Than xu t kh u tăng
ch m. Công ngh u tư vào ho t ng khai thác, ch bi n ư c tri n khai
trên nhi u m nhưng chưa t ư c hi u qu như mong mu n. Vi c phân lo i
Than có m t ý nghĩa quan tr ng là giá c c a t ng lo i Than s ư c nh giá



72
chính xác và h n ch s lãng phí, m t mát do xu t kh u i trà, y ang là
m t th c tr ng c a ngành Than Vi t Nam khi mà công ngh sàng tuy n Than
ang còn l c h u, Than ư c khai thác ra ch ư c ch bi n sơ qua nên vi c
nh giá c a t ng lo i Than là chưa chính xác, d n n giá c Than b gi m
sút so v i giá tr th c c a nó trên th trư ng. Chưa k n ho t ng xu t kh u
tràn lan như m t s năm trư c, khi mà lư ng Than xu t c ng thì r t l n trong
khi giá tr thu v l i ít.




73
CHƯƠNG 3
KINH NGHI M QU C T , TRI N V NG VÀ
GI I PHÁP I V I HO T NG XU T
KH U THAN KHOÁNG S N VI T NAM
TRONG TH I KỲ T NAY N 2015




74
Chương 3.

Kinh nghi m qu c t , tri n v ng và gi i pháp i v i
ho t ng xu t kh u Than khoáng s n Vi t Nam trong
th i gian t nay n 2015


3.1. Các quy nh c a Chính ph Vi t Nam trong ho t ng
kinh doanh xu t kh u Than khoáng s n
Than là m t trong nh ng tài nguyên khoáng s n quý giá c a qu c gia,
y là ngu n l i mà qu c gia có ư c nên m i ho t ng liên quan n khai
thác, s d ng và c bi t là xu t kh u u ư c qu n lý, giám sát ch t ch c a
Nhà nư c. i v i ho t ng khai thác, ch bi n và xu t kh u c a ngành
Than cũng n m trong t m ki m soát như th , các chi n lư c phát tri n u
ư c tính n s phát tri n b n v ng c a n n kinh t , tránh tình tr ng phát
tri n c a m t ngành mà l i nh hư ng n các ngành kinh t khác trong khu
v c a phương và c nư c. Trư c yêu c u ó, ngoài B Lu t khoáng s n,
Chính ph và B ngành liên quan ã có nh ng Quy t nh, thông tư hư ng
d n và ch o i u hành công tác khai thác, kinh doanh và xu t kh u iv i
s n ph m Than c a ngành Than khoáng s n Vi t Nam.
Trong v n khai thác và kinh doanh Than m , năm 2007 B công
thương ã ban hành Thông tư 04/2007/TT-BCN ngày 22/10/2007 v Hư ng
d n i u ki n kinh doanh Than. Trong Thông tư ã xác nh rõ m t s i m
như: i m a kho n 2 m c I quy nh “Than: là m t hàng kinh doanh có i u
ki n theo quy nh t i i u 7 Ngh nh s 59/2006/N -CP ngày 12 tháng 6
năm 2006 c a Chính ph quy nh chi ti t Lu t Thương m i v hàng hóa, d ch
v c m kinh doanh, h n ch kinh doanh và kinh doanh có i u ki n, bao g m


75
t t c các lo i Than hoá th ch và Than có ngu n g c hoá th ch dư i d ng
nguyên khai ho c ã qua ch bi n” Và i m b kho n 2 m c I “Than ư c khai
thác, ch bi n b i t ch c, cá nhân có gi y phép khai thác, gi y phép khai thác
t n thu, gi y phép ch bi n Than do cơ quan nhà nư c có th m quy n c p theo
quy nh c a Lu t Khoáng s n năm 1996 và Lu t s a i, b sung m t s i u
c a Lu t Khoáng s n năm 2005 và các văn b n hư ng d n thi hành Lu t
Khoáng s n năm 1996 và Lu t s a i, b sung m t s i u c a Lu t Khoáng
s n năm 2005”. Các i u ki n v kinh doanh Than m cũng ư c quy nh rõ
t i M c II: i u ki n kinh doanh Than c a Thông tư này.
H p 1: Trích d n Thông tư s 04/2007/TT-BCT
Hư ng d n i u ki n kinh doanh than

2. Gi i thích t ng
a) “Than” là m t hàng kinh doanh có i u ki n theo quy nh t i i u 7
Ngh nh s 59/2006/N -CP ngày 12 tháng 6 năm 2006 c a Chính ph quy
nh chi ti t Lu t Thương m i v hàng hóa, d ch v c m kinh doanh, h n ch
kinh doanh và kinh doanh có i u ki n, bao g m t t c các lo i than hoá th ch
và than có ngu n g c hoá th ch dư i d ng nguyên khai ho c ã qua ch bi n.
b) “Than có ngu n g c h p pháp” là than ư c khai thác, ch bi n b i
t ch c, cá nhân có gi y phép khai thác, gi y phép khai thác t n thu, gi y
phép ch bi n than do cơ quan nhà nư c có th m quy n c p theo quy nh c a
Lu t Khoáng s n năm 1996 và Lu t s a i, b sung m t s i u c a Lu t
Khoáng s n năm 2005 và các văn b n hư ng d n thi hành Lu t Khoáng s n
năm 1996 và Lu t s a i, b sung m t s i u c a Lu t Khoáng s n năm
2005; than ư c nh p kh u h p pháp; than b t ch thu do ph m pháp và ư c
phát m i theo quy nh c a pháp lu t.
(Trích Thông tư s 04/2007/TT-BCT: Hư ng d n i u ki n kinh doanh than)




76
hư ng d n và ch o ho t ng xu t kh u Than, B Công thương
cũng ã ban hành các Thông tư liên quan n ho t ng xu t kh u như Thông
tư 05/2007/TT-BCN v Hư ng d n xu t kh u Than ư c ký ngày 22 tháng 10
năm 2007 và b t u t ngày 1/11/2007. Thông tư ã quy nh rõ các kho n
m c i v i ho t ng xu t kh u Than, trong m c I ã ưa ra các quy nh
chung v Than xu t kh u, ó là i u ki n tiên quy t các doanh nghi p có
ư cs ng ý c a Nhà nư c v ho t ng xu t kh u c a mình. Than ch
ư c phép xu t kh u khi th a mãn ng th i 2 i u ki n: (1) Có ngu n g c
h p pháp theo quy nh t i i m b kho n 2 M c I Thông tư s 04/2007/TT-
BCT ngày 22 tháng 10 năm 2007 c a B Công Thương hư ng d n i u ki n
kinh doanh Than. (2) t tiêu chu n ch t lư ng ho c tương ương tiêu chu n
ch t lư ng theo Ph l c 2 v Danh m c, i u ki n và tiêu chu n ch t lư ng
Than xu t kh u ban hành kèm Thông tư này.


H p 3: Thông tư s : 05/2007/TT-BCT
Hư ng d n xu t kh u than

I. QUY NH CHUNG
1. Than ch ư c phép xu t kh u khi mb o ng th i 2 yêu c u:

- Có ngu n g c h p pháp theo quy nh t i i m b kho n 2 M c I
Thông tư s 04/2007/TT-BCT ngày 22 tháng 10 năm 2007 c a B Công
Thương hư ng d n i u ki n kinh doanh than.

- t tiêu chu n ch t lư ng ho c tương ương tiêu chu n ch t lư ng
theo Ph l c 2 v Danh m c, i u ki n và tiêu chu n ch t lư ng than xu t
kh u ban hành kèm Thông tư này.

(Trích d n Thông tư s 05/2007/TT-BCT: Hư ng d n xu t kh u than)




77
Trên cơ s danh m c, i u ki n và tiêu chu n ch t lư ng Than xu t
kh u do B Công thương quy nh; căn c vào kh năng cung ng th c t
xu t kh u c a ngu n cung c p Than h p pháp. Các doanh nghi p kinh doanh
trong ngành Than ti n hành th c hi n các ho t ng xu t kh u Than theo quy
nh c a Nhà nư c và các B ngành có liên quan. Bên c nh ph i áp ng các
i u ki n trong khi xu t kh u i v i ngu n Than trong nư c và ngu n
Than nh p kh u xu t kh u (t m nh p tái xu t) thì các thương nhân trong
lĩnh v c xu t kh u Than khi làm th t c xu t kh u Than, ngoài các ch ng t
theo quy nh c a pháp lu t v h i quan thì các thương nhân ph i trình cho cơ
quan h i quan gi y ki m nh ch t lư ng, s lư ng c a t ng lô hàng xu t do
cơ quan có ch c năng ki m nh c p. Qua ây th y ư c ho t ng qu n lý
xu t kh u Than ư c Nhà nư c ph i h p v i các B th c hi n r t ch t ch
nh m qu n lý hi u qu ngu n tài nguyên khoáng s n qu c gia.

3.2. Kinh nghi m qu c t v xu t kh u Than khoáng s n
Than khoáng s n là tài nguyên quý giá c a m i qu c gia, y là ngu n
tài nguyên có h n và không th tái t o ư c, các qu c gia trên th gi i có
ngu n tài nguyên quý giá này luôn tìm m i cách khai thác ngu n l i này
m t cách h p lý nh t mà không lãng phí hay nh hư ng x u n các ngành
hay lĩnh v c khác. L ch s khai thác và kinh doanh trên th trư ng qu c t c a
Than ã có t lâu i, nhìn nh n ư c ho t ng khai thác và xu t kh u
Than c a Vi t Nam trên góc chung c a n n kinh t toàn c u thì chúng ta
ph i t nó trong s phát tri n c a th gi i và khu v c. Kinh nghi m c a các
qu c gia trên th gi i trong ho t ng i u ti t xu t kh u, chi m lĩnh th
trư ng hay t i a hóa l i nhu n là m t bài h c l n cho ngành Than c a Vi t
Nam nói riêng và c a c ngành Than th gi i nói chung. Trong gi i h n bài
nghiên c u này, tác gi trình bày m t s kinh nghi m trong ho t ng kinh


78
doanh xu t kh u Than c a các qu c gia phương ông như Trung Qu c,
In ônêxia… b i nh ng qu c gia này là láng gi ng c a Vi t Nam và có i u
ki n tương ng nhau nên d có s i chi u và h c t p trong ó.
Trung Qu c
Theo áng giá c a BP trong báo cáo BP Statistical Review 2004, tr
lư ng Than còn l i trên th gi i kho ng 984 t t n (50% là Than Antraxit và
50% là Than nâu), trong ó Trung Qu c có tr lư ng Than chi m l n nh t th
gi i, hơn 50%. Là m t qu c gia nghèo d u m nhưng l i giàu Than nên Trung
Qu c ã c g ng tìm m i cách phát huy t i a ngu n l i t Than c a mình
ph c v công nghi p năng lư ng trong nư c và h n ch nh p kh u d u m
c a th gi i khi mà tình hình an ninh năng lư ng th gi i g p nhi u b t tr c.
Trung Qu c ã y m nh ho t ng khai thác các m Than trên lãnh th qu c
gia và ti n hành ho t ng xu t kh u ra các th trư ng trên th gi i. Năm
2005, Trung Qu c ã khai thác ư c 2.190 tri u t n Than thương ph m, xu t
kh u 72 tri u t n Than, gi m so v i 2 năm 2003 là 87 tri u t n và 2004 là 92
tri u t n. Bên c nh ho t ng xu t kh u thì Trung Qu c cũng ti n hành nh p
kh u nh ng s n ph m Than còn dư c u trong nư c và Than ch t lư ng cao
nh m ph c v các ngành công nghi p chi n lư c, năm 2005, Trung Qu c
nh p kh u t ng t t c 26,2 tri u t n Than, bao g m: 7,2 tri u t n Than nâu,
12,8 tri u t n Than Antraxit và 6,2 tri u t n là các s n ph m Than khác…
Lư ng nh p kh u Than vào th trư ng Trung Qu c không ng ng tăng lên, khi
năm 2006 lư ng Than nh p kh u là 38,2 tri u t n và ch y u v n là Than
Antraxit t i 22,6 tri u t n. Nhưng trong nh ng năm g n ây, xu th c a Trung
Qu c là gi m s n lư ng Than xu t kh u và tăng s n lư ng Than nh p kh u ó
là vì nguyên nhân chính là ph c v nhu c u trong nư c ang tăng lên.
Hi n nay, Trung Qu c ang h n ch xu t kh u Than trong tương lai do
s n lư ng Than khai thác trong nư c suy gi m trong khi nhu c u l i tăng lên



79
nhanh chóng. Trong năm t i, Trung Qu c s ưa vào ho t ng m t lo t nhà
máy i n và th c hi n d án s n xu t nhiên li u l ng ph c v cho giao thông
trên quy mô l n trên vi c s d ng quá trình khí hóa Than, ây ư c ánh giá
là d án tham v ng nh t th gi i trong lĩnh v c này t sau chi n tranh th gi i
II n nay. Như th , có th th y rõ ư c r ng nhu c u tiêu th Than n i a
c a Trung Qu c là r t l n nhưng qu c gia châu Á này v n ti n hành xu t
kh u Than và nh p kh u Than ch t lư ng cao i v i công nghi p năng
lư ng, ây là m t bài h c l n cho Vi t Nam trên th trư ng kinh doanh th
gi i, nh m t i a hóa l i ích cho s phát tri n n n kinh t t nư c.

In ônêxia
In ônêxia là m t qu c gia thu c khu v c ông Nam Á v i Vi t Nam,
có nhi u i m tương ng i v i n n kinh t Vi t Nam. Trong nhi u năm
qua, In ônêxia cũng ư c bi t n là m t trong nh ng qu c gia xu t kh u
Than t i khu v c ông Nam Á v i Vi t Nam. Theo báo cáo thăm dò Than t i
In ônêxia thì tr lư ng Than hi n nay vào kho ng 7 t t n, t p trung ch y u
phía nam o Sumantra, phía ông và phía nam Kalimanta, trong ó tr
lư ng Than Antraxit ch chi m có 2%, còn l i ch y u là Than non.
Trong năm 2006, lư ng Than ư c ưa vào tiêu th c a In ônêxia t
kho ng 205 tri u t n, trong ó có 171 tri u t n là ph c v ho t ng xu t
kh u, tăng nhanh hơn h n 2 năm trư c 2004 t 104 tri u t n xu t kh u và
2005 là 129 tri u t n xu t kh u. Th trư ng ch y u c a In ônêxia cũng tương
t như Vi t Nam, chi m ch y u v n là th trư ng Nh t B n, EU, Hàn Qu c
và ài Loan… Tuy trong nh ng năm trư c s n lư ng xu t kh u c a
In ônêxia tăng nhanh so v i năm trư c ó, nhưng n năm 2008, Chính ph
c a In ônêxia ã có chính sách h n ch xu t kh u và gi s n lư ng xu t kh u
m c nh t nh hàng năm vào kho ng 150 tri u t n. Vi c làm ó c a
In ônêxia nh m m c ích h n ch xu t kh u t ngu n tài nguyên quý giá


80
c a qu c gia, ng th i thúc y ngành năng lư ng trong nư c phát tri n khi
mà nhu c u trong nư c ang m t lư ng Than l n cung c p cho nhi u nhà
máy i n s ư c ho t ng l n u tiên trong năm nay.
Qua hai trư ng h p c a 2 qu c gia lân c n v i Vi t Nam là Trung Qu c
và In ônêxia trong ho t ng xu t kh u Than khoáng s n ã có nh ng chính
sách h n ch xu t kh u Than khoáng s n t i th i i m hi n t i và tương lai
v i m c ích m b o nhu c u tiêu th Than trong nư c ang tăng cao
ph c v các ngành công nghi p s d ng nhi t, m t khác vi c c t gi m s n
lư ng Than xu t kh u c a Than

3.3. Tri n v ng xu t kh u Than khoáng s n Vi t Nam trong
th i gian t i
3.3.1. D báo th trư ng xu t kh u Than khoáng s n
Than khoáng s n là m t m t hàng xu t kh u c bi t trong nh ng m t
hàng c bi t c a các qu c gia tham gia vào thương m i qu c t , b i ây là
m t hàng có liên quan n tài nguyên và an ninh năng lư ng c a các qu c gia
nên nhi u khi nó còn mang c y u t chính tr trong ó; không nh ng th ,
ho t ng khai thác Than l i ph thu c r t nhi u vào i u ki n t nhiên và s
phân b c a các m khoáng s n. Theo d báo c a các t ch c trên th gi i v
thì trư ng Than nh ng năm t i có nhi u bi n ng v giá và s n lư ng xu t
kh u trên th trư ng.
Cùng v i s tăng lên c a dân s th gi i, nhu c u tiêu th Than khoáng
s n trong các n n kinh t u tăng lên áng k , theo d tính c a các chuyên
gia thì nhu c u năng lư ng nói chung n năm 2030 tăng lên kho ng 27% so
v i năm 2007, trong ó Than khoáng s n là ngu n năng lư ng ư c ưu tiên
s d ng trong khi ngu n d u m ang c n d n. (xem bi u ). V i các qu c
gia phát tri n có m c s d ng Than lâu nay n nh thì m c tăng lên trong
giai o n t i là không nhi u nhưng ngư c l i, i v i các qu c gia có n n


81
kinh t ang phát tri n và m i n i thì nhu c u Than ph c v cho n n kinh t là
r t l n, i n hình là Trung Qu c và sau là n .


Bi u 3.1: Nhu c u tiêu dùng Than khoáng s n c a các nư c trên
th gi i




(Ngu n: BP Statiscal Review 2007)


Qua k t qu d báo c a các chuyên gia như trên bi u ã cho th y
nhu c u Than tăng tương i n nh trong các giai o n nhưng l i v i t c
cao trong m i năm. Trong th i gian t nay n năm 2030, t c gia tăng s
d ng Than toàn th gi i tăng lên 2,2%/năm, theo s li u tuy t i thì m c
tăng là 70% so v i nhu c u tiêu th Than c a toàn th gi i năm 2006. Theo
d oán thì nhu c u v Than khoáng s n trên th trư ng th gi i v n tăng
nhanh v i t c không i.



82
Bi u 3.2: D báo Thương m i Than khoáng s n th gi i




(Ngu n: BP Statiscal Review 2007)

3.3.2. Thách th c
Trong quá trình phát tri n và ti n hành ho t ng xu t kh u Than
khoáng s n ngành Than Vi t Nam g p không ít thách th c bà khó khăn mà
ph i vư t qua t ư c m c tiêu ã ra. Có th nh n th y các thách th c
l n nh t mà T p oàn Than khoáng s n Vi t Nam ang ph i i m t trong
th i gian g n ây là:
Th nh t là th t ưu tiên c a Than khoáng s n Vi t Nam ph i là th
trư ng trong nư c, ph c v l i ích qu c gia, b o m an ninh năng lư ng
qu c gia. Tuy nhiên, giá bán Than hi n nay c a ngành Than cho các h tiêu
th chính trong nư c ch b ng m t n a giá bán Than xu t kh u. hoàn
thành ư c doanh thu k ho ch t ho t ng kinh doanh Than nói chung thì
T p oàn Than khoáng s n Vi t Nam bu c ph i y m nh s n lư ng s n xu t
và tăng s n lư ng xu t kh u. T p oàn Than khoáng s n Vi t Nam bu c ph i


83
y m nh xu t kh u Than v i m c ích là bù l cho lư ng Than tiêu th trong
nư c, m t khác thu l i nhu n tái u tư duy trì và nâng cao s n lư ng áp
ng nhu c u tiêu th Than c a n n kinh t ngày càng cao hay xu t kh u m t
s ch ng lo i Than mà trong nư c t m th i chưa có nhu c u s d ng. Ch ng
h n như trong năm 2005 xu t kh u 17,1 tri u t n, trong ó theo tính toán g n
3 tri u t n Than bù l cho Than tiêu th trong nư c; kho ng 11,4 tri u t n
thu l i nhu n, áp ng 30% t ng v n u tư; s còn l i kho ng 2,7 tri u
t n là các lo i Than trong nư c chưa có nhu c u. M t h qu không nh là s
xu t hi n c a hi n tư ng do giá Than trong nư c th p và giá Than xu t kh u
cao nên m t kh i lư ng Than g i là tiêu th trong nư c, nhưng trên th c t ã
b xu t kh u l u ăn chênh l ch giá (tương t như hi n tư ng xu t kh u l u
xăng d u qua biên gi i phía Tây Nam). Theo ư c tính, hàng năm có kho ng 2
tri u t n Than ã xu t kh u l u theo ki u này.bán Than khoáng s n l u theo
con ư ng ti u ng ch không ư c s qu n lý c a ngành Than Vi t Nam,
nh ng thương nhân buôn bán Than chui ã vì l i nhu n mà kinh doanh tr m
em i bán do s chênh l ch giá l n gi a giá thành trong nư c và giá thành
xu t kh u. Nh ng ho t ng ó không ch làm gi m uy tín, gây khó khăn
trong vi c qu n lý chung trong chi n lư c phát tri n chung c a ngành Than
mà có nguy cơ l n nh hư ng n vi c suy thoái ngu n tài nguyên khoáng
s n c a qu c gia do khai thác quá m c.
Th hai là vi c khai thác Than khoáng s n c a Vi t Nam ang g p
nhi u khó khăn do h n ch v công ngh trong khai thác. N u như trong B
Than Antraxit Qu ng Ninh v i các m Than l thiên ang d n ư c khai
thác h t và ph n Than tr lư ng còn l i dư i lòng t còn nhi u nhưng ph n
l n l i là các m Than n m sâu dư i lòng t, v i sâu n m t -3500 m tr
xu ng, r t khó khăn trong vi c khai thác. Trong vi c khai thác dư i m t t
ã gây r t nhi u khó khăn, bên c nh y công ngh áp d ng trong giai o n



84
khai thác Vi t Nam l i còn l c h u và thô sơ nên r t nguy hi m cho th m .
i v i B Than bùn ng b ng B c b thì m t lư ng Than l n l i cũng
n m sâu dư i lòng t và b Than này ư c hình thành nên m t di n tích l n
là t nông nghi p nên n u khai thác thì công tác bóc l p t r t khó khăn do
ph i ti n hành bóc m t di n tích r t l n và khó khăn trong vi c ào h m lò…
Nh ng khó khăn và thách th c ó xu t phát t t nhiên là i u ki n hình
thành các m Than nhưng cũng xu t phát t trình công ngh c a ngành
Than khoáng s n áp d ng trong quá trình khai thác Than.
Th ba là v n hàm lư ng công ngh ch a trong m i ơn v s n
ph m. S khó khăn này ph n ánh trình công ngh c a ngành Than khoáng
s n nói riêng và c Vi t Nam nói chung. Than Vi t Nam có các c tính tiêu
chu n phù h p v i yêu c u c a i tác, nhưng như th không có nghĩa là
chúng ta c khai thác lên r i ti n hành xu t kh u luôn. Ngành Than ang
thi u i các công ngh tiên ti n trong vi c sàng tuy n và phân lo i Than sát
v i các lo i Than xu t kh u. Vi c u tư công ngh cũng ã g p nhi u vư ng
m c trong vi c ti p c n ngu n v n u tư, k sư, công nhân gi i trong vi c
ánh giá, s d ng và v n hành dây chuy n công ngh . Bên c nh ó, ngành
Than ph i i m t v i i u ki n kh c nghi t c a th i ti t Vi t Nam, v i
mùa mưa kéo dài nên g p nhi u khó khăn trong khai thác, v n chuy n và b o
qu n Than t tiêu chu n.
Th tư là tình tr ng cơ s h t ng vùng m và ph c v ho t ng xu t
kh u còn h n ch . Xu t phát t i u ki n phân b vùng m c a Than khoáng s n
Vi t Nam nên khi tiêu th Than trong và ngoài nư c u ph i v n chuy n m t
qu ng ư ng khá xa và ph c t p. Phương ti n giao thông và h th ng giao thông
là y u t gây nh hư ng tr c ti p n k t qu kinh doanh c a ngành Than, n i
b t lên là v n u tư c ng bi n xu t kh u. Hi n nay, c ng bi n c a vùng b
Than Qu ng Ninh ã có c ng C m Ph ph c v ho t ng xu t kh u Than



85
nhưng c ng này ch ph c v ư c tàu c nh và v a nên cư c phí chuy n t i cho
nh ng chuy n hàng có lư ng l n b tăng lên, làm gi m doanh thu c a ngành.
M t s khó khăn và thách th c mà ngành Than ph i i m t trong quá
trình phát tri n ó là v n m b o tình tr ng môi sinh môi trư ng vùng m
khai thác, tình tr nh s c kh e và an toàn cho ngư i lao ng khi tham gia
khai thác trong các h m lò. V n c i thi n, nâng c p và tái t o l i i u ki n
môi trư ng c a vùng m trong và sau khi khai thác là v n nan gi i và t n
r t nhi u kinh phí.

3.3.3. M c tiêu & chi n lư c phát tri n c a ngành Than
khoáng s n Vi t Nam
V i m c tiêu t ra cho ngành Than trong quá trình phát tri n là xây
d ng các m Than “xanh, s ch, ít ngư i, s n lư ng cao”, trong nh ng năm
qua, T p oàn công nghi p Than - khoáng s n Vi t Nam (TKV) ã th c hi n
các chương trình i m i và phát tri n k thu t công nghi p áp d ng trong
quá trình s n xu t nh m t ư c s n lư ng cao. Nhi u gi i pháp v công
ngh và k thu t m i ư c ưa vào áp d ng và s d ng trong s n xu t như
các d án cơ gi i hóa ào lò và khai thác Than các m h m lò; hàng lo t
dây chuy n công ngh tuy n Than ư c s d ng t i các c m m nh ã góp
ph n nâng cao ch t lư ng Than tiêu th m gi m thi u t l Than ng do
ch t lư ng th p. V n môi sinh môi trư ng vùng m cũng c bi t ư c
quan tâm và x lý b ng cách tri n khai nhi u d án kh c ph c suy thoái môi
trư ng, tích c c cùng a phương chuy n i các phương th c v n chuy n,
ch bi n, tiêu th Than theo hư ng thân thi n v i môi trư ng. Bên c nh
nh ng phương châm và chi n lư c phát tri n xuyên su t c a ngành Than là
b o v môi sinh – môi trư ng vùng m , u tư i m i và áp d ng công ngh
vào s n xu t và chi n lư c phát tri n th trư ng tiêu th s n ph m thì ngành



86
Than cũng xác nh nh ng phương hư ng phát tri n trong ng n h n t ng
bư c tháo g khó khăn, chuy n d ch cơ c u u tư , cơ c u lao ng và l y
Than h tr phát tri n các ngành khác… T ng công ty ã l a ch n:
Chi n lư c phát tri n: Xây d ng t ng công ty Than Vi t Nam thành
m t t p oàn kinh doanh a ngành m nh d a trên n n s n xu t Than. Bên
c nh ó là tăng cư ng phát tri n, c ng c ngành ngh cơ khí, v t li u n công
nghi p, v t li u xây d ng và các ngành s n xu t d ch v khác ã có trong
ngành Than t trư c khi thành l p T ng công ty Than, phát tri n các ngành
ngh liên quan n ngành Than như các nhà máy nhi t i n, xi măng, khai
thác khoáng s n, các ngành ngh gi i quy t ư c nhi u lao ng n (may
m c, giày da hay d ch v …). Trên cơ s liên k t, h p tác v i các doanh
nghi p khác và t n d ng th m nh c a a phương, phát huy năng l c qu n lý,
s d ng lao ng và t n d ng t i a cơ s v t ch t, công ngh .
Phương châm phát tri n: ngành Than Vi t Nam ã xác nh phương
châm phát tri n là “Cùng phát tri n v i b n hàng” mà trư c h t là h p tác
cùng các t ng công ty, công ty trong nư c, giúp nhau, phân chia th trư ng
và nh giá phù h p v i kh năng ch u ng c a các b n hàng. T ng công ty
Than Vi t Nam cũng t o i u ki n các công ty nư c ngoài nghiên c u và
s d ng s n ph m Than c a Vi t Nam, thúc y quá trình h p tác qu c t .
M c tiêu chi n lư c ra trong tương lai là tiêu th ư c 35-40 tri u
t n Than thương ph m m i năm.

3.4. Gi i pháp cho ho t ng xu t kh u Than khoáng s n c a
Vi t Nam
Th nh t là Nhà nư c cho phép nâng giá bán Than trong nư c lên
gi m s chênh l ch quá l n gi a giá bán xu t kh u và giá bán trong nư c,
ng th i tăng thu xu t kh u



87
kh c ph c nh ng khó khăn c a ngành và t ư c nh ng m c tiêu
ã ra, Nhà nư c nên cho phép ngành Than khoáng s n Vi t Nam tăng giá
bán cho các h tiêu th trong nư c, có th quá trình tăng lên ó là m t quá
trình t ng bư c b i vì các ngành s d ng Than trong n n kinh t l i cũng là
các ngành công nghi p quan tr ng như: i n, hóa ch t – phân bón hay xi
măng… ng th i là vi c tăng thu xu t kh u Than, v i 2 bi n pháp ó s
h n ch ư c hi n tư ng xu t kh u Than t ra th trư ng qu c t như hi n
nay, m t khác l i tăng ư c lư ng Than ph c v cho các ngành công nghi p
trong nư c. T nay n năm 2010, t c là trong vòng 2 năm t i, giá Than
trong nư c tăng lên b ng giá FOB xu t kh u và cho n năm 2020 thì b ng
giá CIF xu t kh u thì s n lư ng Than khai thác s ư c giành t i a cho các
nhu c u trong nư c, ch xu t kh u nh ng lư ng Than th a ho c chưa có nhu
c u s d ng n và ngành Than khoáng s n Vi t Nam cũng thu ư c l i
nhu n úng b ng m c tiêu ra. Như th , ngành Than không nh ng t cân
i, t ch ư c tài chính mà còn tích lũy u tư phát tri n các ngành
ngh khác theo phương châm “ i lên t Than, phát tri n trên n n Than”.
Qua phân tích k t qu tính toán các phương án khác nhau cho th y,
bi n pháp h p tình, h p lý nh t có hi u qu kinh t - xã h i cao nh t h n
ch /gi m thi u xu t kh u Than phù h p v i quy lu t kinh t th trư ng và quá
trình toàn c u hóa là th c hi n l trình th trư ng hóa giá Than trong nư c.
Ch có như v y m i t o i u ki n cho ngành Than phát tri n b n v ng, áp
ng nhu c u Than ngày càng tăng cao c a n n kinh t ; kh c ph c các b t c p
hi n nay do giá Than th p gây ra; ng th i cũng là m t công c bu c các
ngành s d ng Than ph i có gi i pháp s d ng ti t ki m, hi u qu hơn iv i
ngu n “vàng en”, góp ph n nâng cao hi u qu kinh doanh, tăng kh năng
c nh tranh v ng vàng trong quá trình h i nh p.




88
Th hai là: Nhà nư c s m ban hành Quy t nh h n ch xu t kh u và
ti n t i ch m d t ho t ng xu t kh u Than khoáng s n t nay n năm 2015.
Hi n nay, ho t ng xu t kh u Than khoáng s n t ã gây nh hư ng
l n n i u ki n phát tri n b n v ng c a n n kinh t Vi t Nam, ho t ng
này không ư c ki m soát ch t ch thì s gây ra nh ng nh hư ng tiêu c c
i v i s phát tri n chung c a c n n kinh t , xã h i c a t nư c. V n n
an ninh năng lư ng hi n nay ang là v n n i c m khi mà giá d u m trên
th trư ng th gi i tăng cao, than là m t trong nh ng ngu n năng lư ng
thương m i ư c ưu tiên và thay th h u hi u trong các ngành công nghi p s
d ng nhi t… N u như t c khai thác hi n nay thì không lâu n a Vi t Nam
s ph i ti n hành nh p kh u Than khoáng s n ph c v các ngành công
nghi p trong nư c. Vì v y, v n t ra là chúng ta ph i bi t tích tr tài
nguyên quý giá c a t nư c, khi Vi t Nam tr thành m t nư c công
nghi p và nhu c u s d ng Than khoáng s n tăng cao thì không b kh ng
ho ng v an ninh năng lư ng mà ây là kh ng ho ng v ngu n cung Than
khoáng s n.
Chính ph Vi t Nam s m h n ch xu t kh u Than khoáng s n b ng
cách ch ch p nh n cho xu t kh u nh ng s n ph m Than ã qua ch bi n, hàm
lư ng công ngh trong s n ph m cao; ây cũng chính là bài h c c a
Indonexia, khi mà qu c o ti n hành h n m c xu t kh u trong năm 2009
nh m ph c v nhu c u năng lư ng trong nư c. N u như tình tr ng khai thác
và kinh doanh như hi n nay thì khi Vi t Nam tr thành m t nư c công nghi p
cơ b n vào năm 2020 thì s không Than khoáng s n ph c v cho ho t
ng s n xu t, nên t nay n năm 2015, Vi t Nam c n có quy t nh ch m
d t ho t ng xu t kh u Than khoáng s n vào kho ng năm 2015.




89
Th ba là: i m i công tác qu n lý trong ngành Than, y m nh
công tác nghiên c u th trư ng Than khoáng s n và t ch c ho t ng xu t
kh u.
Trong công tác t ch c qu n lý ngành Than khoáng s n Vi t
Nam
Công tác i m i trong ho t ng qu n lý ngành Than theo hư ng
nhanh nh y và b t k p v i ti n trình phát tri n c a n n kinh t xã h i cũng
chính là công tác ào t o và phát huy nhân t con ngư i. M i bi n pháp thúc
y kinh doanh r t cu c v n ch xoay quanh y u t con ngư i mà thôi. Do
v y ngh thu t s d ng con ngư i chính là y u t u tiên và cơ b n nh t
ngành Than m r ng và phát tri n th trư ng tiêu th s n ph m c a mình.
T p oàn Than khoáng s n c n ph i s d ng h t tài năng c a các cán
b , nhân viên, ó là m t ngu n v n, tài s n quý giá c a ngành. Vì v y, ngành
c n u tư và b i dư ng ki n th c m i cho i ngũ cán b các c p, tuy n
ch n và rèn luy n i ngũ cán b k c n, ào t o chính quy i ngũ có năng
l c qu n lý, kiên nh v i nh hư ng và k ho ch phát tri n. ây chính là
u tư b i dư ng vun p cho l i th lâu dài c a Than Vi t Nam.
có th kinh doanh và làm ăn có hi u qu trên th trư ng nư c ngoài
thì ngành Than Vi t Nam ph i có m t i ngũ cán b kinh doanh gi i v
chuyên môn, tinh thông v nghi p v , có u óc tư duy t t và linh ho t, tinh
thông ngo i ng … có i ngũ cán b áp ng ư c các yêu c u ó thì vi c
ào t o và ào t o m i cán b công nhân viên trong th i gian t i ph i ti n
hành theo m t s nh hư ng như: (1) Khuy n khích cán b theo h c các
khoá h c dài h n như h c t i ch c i h c văn b ng II kh i kinh t v nghi p
v kinh doanh thương m i qu c t , nhóm các ngành làm vi c liên quan n
ho t ng kinh doanh XNK. (2) M trung tâm ào t o ng n h n v kinh t th
trư ng, ng th i nâng cao trinh ngo i ng cho l c lư ng nhân viên ho t



90
ng trong lĩnh v c liên quan n xu t nh p kh u. (3) Có ch khuy n
khích nh ng cán b có i u ki n theo h c các l p ng n h n do các chuyên gia
nư c ngoài t ch c gi ng d y v ngh thu t àm phán trong thương m i qu c
t . Cùng v i vi c ào t o và ào t o l i ch khuy n khích i v i cán b
công nhân viên. T p oàn nên có ch ưu ãi i v i nh ng ngư i ã có
c ng hi n lâu năm nhưng c bi t quan tâm n l c lư ng cán b , nhân viên
tr . Vì ây chính là l c lư ng có vai trò quan tr ng i v i l c lư ng kinh
doanh, có hay không có hi u qu c a T p oàn Than khoáng s n Vi t Nam.
Trong công tác nghiên c u th trư ng
Ngành Than Vi t Nam c n nghiên c u và tìm hi u các quy lu t v n ng
c a th trư ng Than khoáng s n th gi i m t cách có hi u qu và công tác y
m nh nghiên c u th trư ng là nhi m v c n thi t nh t trong giai o n hi n nay
i v i ho t ng Than khoáng s n, nh m thu v m t lư ng ngo i t l n cho
qu c gia. Ho t ng này giúp ngành Than Vi t Nam nói chung n m b t ư c
các nhu c u và nhân t nh hư ng n giá c , lư ng tiêu th c a m i th trư ng
riêng bi t. Nh năm rõ ư c các y u t v cung c u trên th trư ng, t ó có
chi n lư c s n xu t và kinh doanh phù h p, nh m tránh các tình tr ng lư ng
Than s n xu t ra không áp ng nhu c u c a th trư ng ho c có hi n tư ng
dư cung. Nghiên c u i th c nh tranh và các nhân t nh hư ng n môi
trư ng kinh doanh trong ngành Than là m t vi c làm thư ng xuyên nh m xu t
kh u Than khoáng s n có hi u qu . Mu n v y, ngành Than Vi t Nam ph i n m
b t, thu th p x lý thông tin t các ngu n tài li u, các h i ngh thương m i qu c
t và tăng cư ng g p g , trao i, th o lu n v i khách hàng.
Bám sát di n bi n tình hình th trư ng và khách hàng có nh ng
phương án s n xu t và xu t kh u hi u qu i v i t ng th trư ng và b n hàng
riêng bi t. Vi c nghiên c u ti p c n th trư ng ph i áp ng các thông tin v :
- Chính sách xu t kh u v tình hình c nh tranh trên th trư ng.



91
- Lu t pháp c a các qu c gia có quan h buôn bán
- H th ng tài chính ti n t và tình hình tài chính các khách hàng.
- Giá c , quy lu t bi n ng giá c , các nhân t nh hư ng t i giá trong
th i gian t i.
- Các thông tin v i u ki n phương ti n v n chuy n, b o hi m, thu quan.
Trên cơ s các thông tin ó Than Vi t Nam ti n hành l a ch n th
trư ng kinh doanh.
Trong công tác ho t ng kinh doanh xu t kh u
T ch c t t ho t ng kinh doanh cũng là m t trong nh ng bi n pháp
nh m nâng cao giá tr ho t ng xu t kh u c a T p oàn Than khoáng s n
Vi t Nam. Sau khi ký các h p ng xu t kh u Than, T p oàn Than ph i
nhanh chóng tri n khai và th c hi n ngay nh ng i u kho n ã ghi trong h p
ng. Than Vi t Nam ph i ch ng k t h p v i các ơn v v n t i giao
Than úng th i gian qui nh. Than Vi t Nam ph i xác nh phương hư ng và
ra m c tiêu úng n, chương trình hành ng trư c m t cũng như lâu dài.
Trong ó c n chú tr ng nh ng v n sau ây: (1) Luôn luôn ph i cho r ng
th trư ng là y u t quan tr ng nh t trong khâu lưu thông. Ph i bi t t n d ng
tri t ti m năng c a th trư ng b t kỳ ó là th trư ng có kim ng ch l n hay
nh . Ph i luôn cao vai trò c a khách hàng trong quá trình ho t ng kinh
doanh. Bi t t n d ng m i kh năng c a ph c v t t khách hàng nư c
ngoài, không nên coi nh m t th trư ng nào. (2) Thư ng xuyên theo dõi và
n m b t thông tin kinh t trong và ngoài nư c v di n bi n th trư ng và giá
c tranh th th i cơ thu n l i kinh doanh có hi u qu và tránh r i ro.
Th tư là: u tư và phát tri n h th ng cơ s h t ng ph c v cho
i u ki n kinh doanh c a ngành Than khoáng s n.
Xu t phát t nh ng t n t i và y u kém c a cơ s h t ng ã làm nh
hư ng n ho t ng khai thác cũng như ti n hành kinh doanh Than trong



92
nh ng năm qua. Phương ti n giao thông v n chuy n, c u c ng và b n bãi là
nh ng y u t mà ngành Than Vi t Nam c n ph i quan tâm và u tư úng
hư ng. Các m Than c a Vi t Nam ư c phân b ph n l n t i khu v c giao
thông khó khăn nên h th ng giao thông ph c v v n chuy n t á và s n
ph m i tiêu th ph i ư c xây d ng h p lý và thu n ti n.
Hi n nay, các c ng nư c ph c v tàu c p c ng nh n Than còn quy mô
nh , ch ti p nh n ư c các tàu có tr ng t i trung bình và nh nên các h p
ng l n ph i chuy n t i. Trong th i gian t i, ngành Than nên u tư xây
d ng các bãi t p k t, kho bãi ch a Than s n ph m tiêu th và ch tiêu th ,
tránh tình tr ng giao hàng ch m và d n d p trong vi c th c hi n h p ng do
thi u b n bãi nên giao hàng ph i t p trung trong m t th i gian ng n.
Th năm là: m b o ch t lư ng s n ph m và nâng cao hàm lư ng
công ngh ch bi n trong s n ph m Than khoáng s n xu t kh u.
m b o ch t lư ng hàng hóa
làm ư c i u này m t m t T p oàn ph i ôn c các ơn v s n
xu t c bi t quan tâm chú ý n ch t lư ng Than giao cho tàu xu t kh u.
M t khác cùng v i s ch o c a T p oàn Than khoáng s n Vi t Nam, các
ơn v thành viên c cán b i u hành tr c ti p o lư ng giám sát vi c rót
Than lên tàu, ki m soát ch t ch ch t lư ng Than giao cho khách hàng, kiên
quy t không ưa Than kém ph m ch t có l n t p ch t lên tàu.
Ki m tra ch t lư ng hàng hoá là m t nguyên t c không th thi u ư c.
Vi c ki m tra ch t lư ng d a theo các ch tiêu ch t lư ng sau:
- Ch tiêu v m c a Than: ó là lư ng nư c ch a trong Than,
m càng th p thì Than càng t t.
- Ch tiêu v tro: tro là ph n không cháy trong Than, nó là ch t vô
cơ trong Than do quá trình hình thành, quá thình khai thác, v n chuy n gây
nên. tro trong Than càng ít càng t t.



93
- Ch tiêu v nhi t lư ng c a Than: ó là nhi t lư ng to ra khi t
cháy hoàn toàn m t ơn v kh i lư ng Than.
Khi ki m tra v ch t lư ng Than òi h i ngư i ki m tra lô hàng ó ph i
ki m tra xem lô hàng ó có úng ch tiêu v tro, m và nhi t lư ng như
trong h p ng ã ký k t hay không. Viêc ki m tra ch t lư ng giám nh
ư c ki m tra thư ng xuyên t i T p oàn Than khoáng s n Vi t Nam, m t
m t ki m tra ch t lư ng hàng xu t t ó có nh ng kinh nghi m i u ch nh
ch t lư ng c a mình và lo i tr nh ng s n ph m không t ch t lư ng. Còn
h u h t các khách hàng nư c ngoài khi mua Than u yêu c u Than ph i
ư c giám nh qua các Công ty giám nh trung gian cl p có k t qu
khách quan. T trư c n nay Than Antraxit ư c khách s d ng
Vinacontrol, Quacontrol làm nhi m v này.
Khi xem xét vi c làm cho s n ph m áp ng v i các tiêu chu n c a th
trư ng nư c ngoài c n phân bi t hai lo i tiêu chu n. M t lo i là tiêu chu n
qu c t ã ư c t t c các nư c th a nh n như m t chu n m c qu c t . M t
lo i tiêu chu n khác là tiêu chu n riêng c a m t th trư ng khác bi t v i các
thông l qu c t và ã hình thành theo truy n th ng song vì nó là nh ng th
trư ng quan tr ng thu c các nư c công nghi p phát tri n nên cũng ph i ư c
tho mãn. i u này r t có ý nghĩa i v i các s n ph m c a các nư c ang
phát tri n mà ây là Than. V m t này có th nói ngành Than Vi t Nam
chưa th áp ng ư c t i m t s th trư ng Châu Âu như Pháp, B do v y mà
trong các năm qua T p oàn Than khoáng s n Vi t Nam v n chưa tăng ư c
kim ng ch t i các th trư ng này, m c dù nhu c u ây r t l n.
Nh n th c ư c t m quan tr ng c a tiêu chu n v vi c ki m tra ch t lư ng
s n ph m, nh ng c g ng theo k p s phát tri n c a tiêu chu n qu c t , áp
ng nh ng tiêu chu n c a th trư ng tr ng i m là cơ h i s n ph m ư c
ch p nh n t i th trư ng y.



94
Nâng cao hàm lư ng công ngh trong s n ph m
T nay n năm 2015, ngành Than c n chuy n d ch cơ c u Than
khoáng s n xu t kh u theo hư ng gi m t tr ng s n ph m thô và sơ ch , tăng
t tr ng s n ph m qua ch bi n và tinh. Hàng xu t kh u ư c ch bi n có tác
d ng gi m b t t c khai thác tài nguyên khoáng s n c a qu c gia, ti t ki m
nhiên li u cho t nư c. M t khác, Than khoáng s n qua ch bi n s thu ư c
lư ng ngo i t l n hơn do s phân lo i trong cơ c u s n ph m sát v i các tiêu
chu n t ra. V n nâng cao hàm lư ng công ngh s n ph m mang m t ý
nghĩa vô cùng quan tr ng trong vi c nâng cao giá tr doanh thu, uy tín và giá
tr c a m i ơn v s n ph m Than khoáng s n Vi t Nam. th c hi n quá
trình ó, ngành Than Vi t Nam ph i u tư m t cách úng hư ng và có hi u
qu , ph i áp d ng các dây chuy n s n xu t hi n i nh m gi m s lãng phí
ngay trong nh ng công o n u tiên cho ra s n ph m là khai thác.
Trong giai o n khai thác, ngành Than c n u tư áp d ng các băng
chuy n có hi u su t làm vi c phù h p v i các m khai thác, bên c nh ó c n
thay c c ch ng trong h m lò lâu nay b ng g d n chuy n sang các c c ch ng
th y l c, không nh ng an toàn cho th m mà nó còn có tác d ng gi m t p
ch t là mùn g trong Than khai thác ra. M t khác, công ngh khai thác cũng
ư c i m i cho các công ngh cũ hi n nay ang áp d ng ã l c h u gây
lãng phí và s n ph m khai thác không u.
Trong công o n sàng tuy n và phân lo i Than là giai o n quan tr ng
nh t quy t nh hàm lư ng công ngh hàm ch a trong m i ơn v s n ph m.
Trư c tiên là quá trình nghiên c u và phân lo i Than và sau y là quá trình
tuy n ch n Than phù h p v i các tiêu chu n ã ư c qu c t và Vi t Nam
quy nh i v i Than khoáng s n xu t kh u.




95
K T LU N

tài nghiên c u v ho t ng xu t kh u Than khoáng s n c a Vi t
Nam trong giai o n 2001 n nay ã ưa ra cái nhìn t ng quan v Than
khoáng s n cùng s phát tri n c a ngành Than khoáng s n c a Vi t Nam t
khi ư c hình thành và phát tri n cho t i nay; phân tích và ánh giá ư c ho t
ng xu t kh u Than khoáng s n trong th i gian qua; cùng v i nh ng kinh
nghi m qu c t cũng như tri n v ng và m c tiêu t ra trong ho t ng xu t
kh u Than khoáng s n xu t nh ng nhóm gi i pháp phù h p v i s phát
tri n c a ngành Than khoáng s n trong t ng th n n kinh t và b o m an
ninh năng lư ng qu c gia.
Xác nh ư c tính t t y u, m c ích nghiên c u cũng như nhi m v
ph i th c hi n trong quá trình i sâu nghiên c u tài, tác gi ã ch ra ư c
t m quan tr ng c a ngành Than khoáng s n trong n n kinh t - xã h i cũng
như v n an ninh năng lư ng qu c gia và t s phát tri n c a ngành Than
khoáng s n Vi t Nam trong s phát tri n chung c a các thành ph n kinh t
khác cũng như nh ng y u t tác ng n ho t ng c a ngành. Bên c nh s
phát tri n c a ngành Than khoáng s n trong m i quan h t ng hòa c a n n
kinh t Vi t Nam thì tài ã d a vào s li u báo cáo c a ngành Than khoáng
s n trong giai o n t năm 2001 n nay nghiên c u, phân tích, ánh giá
ho t ng xu t kh u Than khoáng s n trong th i gian qua. Thông qua vi c
ánh giá t m quan tr ng c a ngành Than trong s phát tri n c a n n kinh t
qu c dân, ch ra nh ng ưu i m c n phát huy và nh ng t n t i và nguyên
nhân cùng kh c ph c tìm gi i pháp h u hi u phát tri n ngành Than khoáng
s n.
Cùng v i vi c phân tích nh ng tác ng c a y u t qu c t ; xu hư ng
tiêu th trên th trư ng và nh ng thách th c tri n v ng t ra cho ngành Than


96
khoáng s n trong hi n t i và tương lai; cùng v i vi c phát huy nh ng th
m nh, ưu i m và h n ch , kh c ph c nh ng khó khăn, t n t i t ra cho
ngành Than khoáng s n; tác gi ã xu t các nhóm gi i pháp mang tính vi
mô và vĩ mô i v i Nhà nư c và ngành Than khoáng s n nh m m c ích
phát tri n và kinh doanh hi u qu trong ho t ng xu t kh u than khoáng s n
trong s phát tri n chung c a n n kinh t cũng như mb ov n an ninh
năng lư ng qu c gia.
Chúng ta nh n th y r ng, ngành Than khoáng s n Vi t Nam ang phát
tri n, có y kh năng áp ng các m c tiêu c a t nư c, góp ph n b o
m an ninh năng lư ng qu c gia, cung c p Than cho nhu c u phát tri n
kinh t t nư c, xu t kh u hi u qu và xây d ng T p oàn Công nghi p
Than khoáng s n Vi t Nam tr thành m t t p oàn kinh t m nh.




97
TÀI LI U THAM KH O


1. Bài nghiên c u: Energy Vietnam – Tác gi : PGS.TS Nguy n Minh Du ,
B K ho ch và u tư 2003
2. Báo cáo k t qu kinh doanh c a T p oàn Công nghi p Than khoáng s n
Vi t Nam t năm 2003 – Quý 1/2008
3. Bàn v gi i pháp h n ch xu t kh u than - PGS. TS. Nguy n C nh Nam -
2006
4. “Chuy n hóa và s d ng Than” - TS Tr n Kim Ti n, TS Võ Th Thu Hà.
1/2008
5. “ án phát tri n xu t kh u giai o n 2006 – 2010” B Thương m i
3/2006
6. Giáo trình Kinh t qu c t - GS.TS c Bình, PGS.TS Nguy n
Thư ng L ng. Trư ng i h c Kinh t qu c dân – Hà N i
7. Gi i thi u ngành Than – Tài li u thu c T p oàn công nghi p Than
khoáng s n Vi t Nam 2007
8. “Tăng giá than gi m xu t kh u than” - TS. Hoàng Qu c ô, Nguy n
Chân - 2007
9. T p chí Khoa h c công ngh m
10. T p chí Than khoáng s n Vi t Nam 2007, 2008
11. “World market for hard coal 2007” Dr Wolfgang Ritschel, Dr Hans-
wilhelm Schiffer, October 2007
12. “Sale & Trading coal”
13. “Asian Development Outlook 2008”
14. Các website liên quan: B Công thương, T ng c c Th ng kê…




98
NH N XÉT C A GIÁO VIÊN HƯ NG D N KHÓA LU N
................................................................................................................................................................................................

................................................................................................................................................................................................

................................................................................................................................................................................................

................................................................................................................................................................................................

................................................................................................................................................................................................

................................................................................................................................................................................................

................................................................................................................................................................................................

................................................................................................................................................................................................

................................................................................................................................................................................................

................................................................................................................................................................................................

................................................................................................................................................................................................

................................................................................................................................................................................................

................................................................................................................................................................................................

................................................................................................................................................................................................

................................................................................................................................................................................................

................................................................................................................................................................................................

................................................................................................................................................................................................

................................................................................................................................................................................................

................................................................................................................................................................................................

................................................................................................................................................................................................

................................................................................................................................................................................................

................................................................................................................................................................................................

................................................................................................................................................................................................

................................................................................................................................................................................................




99
NH N XÉT C A GIÁO VIÊN PH N BI N KHÓA LU N



................................................................................................................................................................................................

................................................................................................................................................................................................

................................................................................................................................................................................................

................................................................................................................................................................................................

................................................................................................................................................................................................

................................................................................................................................................................................................

................................................................................................................................................................................................

................................................................................................................................................................................................

................................................................................................................................................................................................

................................................................................................................................................................................................

................................................................................................................................................................................................

................................................................................................................................................................................................

................................................................................................................................................................................................

................................................................................................................................................................................................

................................................................................................................................................................................................

................................................................................................................................................................................................

................................................................................................................................................................................................

................................................................................................................................................................................................

................................................................................................................................................................................................

................................................................................................................................................................................................

................................................................................................................................................................................................

................................................................................................................................................................................................

................................................................................................................................................................................................




100
................................................................................................................................................................................................

................................................................................................................................................................................................

................................................................................................................................................................................................

................................................................................................................................................................................................

................................................................................................................................................................................................

................................................................................................................................................................................................

................................................................................................................................................................................................

................................................................................................................................................................................................

................................................................................................................................................................................................

................................................................................................................................................................................................

................................................................................................................................................................................................

................................................................................................................................................................................................

................................................................................................................................................................................................

................................................................................................................................................................................................

................................................................................................................................................................................................

................................................................................................................................................................................................

................................................................................................................................................................................................

................................................................................................................................................................................................

................................................................................................................................................................................................

................................................................................................................................................................................................

................................................................................................................................................................................................

................................................................................................................................................................................................

................................................................................................................................................................................................

................................................................................................................................................................................................

................................................................................................................................................................................................

................................................................................................................................................................................................

................................................................................................................................................................................................




101
102
DANH M C SƠ


Bi u 2.1: Phân b tr lư ng Than khoáng s n trên th gi i .................. 34

Bi u 2.2: Phân b tr lư ng Than trên th gi i tính n năm 2007 ........ 35

Bi u 2.3: Xu hư ng kinh doanh Than khoáng s n qu c t năm 2006...... 38
Bi u 2.4: S n lư ng khai thác, tiêu th và xu t kh u Than khoáng s n Vi t
Nam trong giai o n t năm 2001 - 2007 ............................................ 56

Bi u 2.5: Cơ c u tiêu th Than trong nư c và xu t kh u ..................... 58

Bi u 2.6: S n lư ng Than xu t kh u vào th trư ng Trung Qu c ........... 63

Bi u 2.7: Th ph n Than Antraxit Vi t Nam t i th trư ng Nh t B n ...... 65

Bi u 3.1: Nhu c u tiêu dùng Than khoáng s n c a các nư c trên th gi i 82

Bi u 3.2: D báo Thương m i Than khoáng s n th gi i ..................... 83




103
DANH M C B NG BI U


B ng 1.1: Tình hình s n xu t và kinh doanh Than khoáng s n c a ..............9
Vi t Nam trong giai o n 1985 – 1988 ................................................. 9

B ng 1.2: Tình hình s n xu t và kinh doanh Than khoáng s n c a ............ 10
Vi t Nam trong giai o n nh ng năm 1989 – 1994 ................................ 10

B ng 1.3: Tình hình s n xu t và kinh doanh Than khoáng s n c a ............ 15
B ng 1.4: Nhu c u tiêu th Than khoáng s n trong nư c trong quý 1/2008.. 19

B ng 1.5: Giá tr kinh t c a ho t ng kinh doanh Than khoáng s n ......... 20

B ng 1.6: Thu nh p BQ c a công nhân ngành Than khoáng s n ............... 21

B ng 1.7: M i quan h tương quan Năng lư ng – Kinh t c a Vi t Nam .... 25

B ng 2.1: Qu c gia nh p kh u Than khoáng s n ch y u trên th gi i – 200740

B ng 2.2: Tiêu chu n Than Antraxit xu t kh u c a Vi t Nam .................. 51

B ng 2.3: S n lư ng và giá tr xu t kh u Than trong giai o n 1995 – 2000 ..... 53

B ng 2.4: S n lư ng khai thác và xu t kh u Than khoáng s n .................. 54
B ng 2.5: T c gia tăng tương i c a ho t ng s n xu t và xu t kh u
Than khoáng s n Vi t Nam .............................................................. 57

B ng 2.6: M t s k t qu s n xu t và kinh doanh Than – Quý 1/2008 ........ 59

B ng 2.7: Th trư ng tiêu th Than c a Vi t Nam – 2006........................ 61

B ng 2.8: S n lư ng và giá tr xu t kh u Than khoáng s n Vi t Nam......... 62




104
Đề thi vào lớp 10 môn Toán |  Đáp án đề thi tốt nghiệp |  Đề thi Đại học |  Đề thi thử đại học môn Hóa |  Mẫu đơn xin việc |  Bài tiểu luận mẫu |  Ôn thi cao học 2014 |  Nghiên cứu khoa học |  Lập kế hoạch kinh doanh |  Bảng cân đối kế toán |  Đề thi chứng chỉ Tin học |  Tư tưởng Hồ Chí Minh |  Đề thi chứng chỉ Tiếng anh
Theo dõi chúng tôi
Đồng bộ tài khoản