Luận văn thạc sỹ - Hoạt động của doanh nghiệp sau khi đạt chuẩn ISO 9000 - Chương 4

Chia sẻ: Nguyen Hoang Phuong Uyen | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:18

0
111
lượt xem
64
download

Luận văn thạc sỹ - Hoạt động của doanh nghiệp sau khi đạt chuẩn ISO 9000 - Chương 4

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Chỉ trong khoảng thời gian ngắn, ISO 9000 đã và đang phát triển rất nhanh chóng tại Việt Nam. Những triết lý của nó từng bước được áp dụng mạnh mẽ ở các loại hình tổ chức và mang đến những thành công nhất định. Thực tế cho thấy tổ chức nào càng nhanh chóng áp dụng hệ thống quản lý chất lượng hợp lý vào quản lý, sản xuất, kinh doanh… thì họ ngày càng thành công và vượt lên trên các đối thủ cạnh tranh. Thế nhưng cũng không ít các tổ chức ở Việt Nam và...

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Luận văn thạc sỹ - Hoạt động của doanh nghiệp sau khi đạt chuẩn ISO 9000 - Chương 4

  1. CHƯƠNG IV THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU Nghieân cöùu thöïc traïng hoaït ñoäng cuûa caùc doanh nghieäp sau khi thöïc hieän ISO 9000
  2. Chỉ trong khoảng thời gian ngắn, ISO 9000 đã và đang phát triển rất nhanh chóng tại Việt Nam. Những triết lý của nó từng bước được áp dụng mạnh mẽ ở các loại hình tổ chức và mang đến những thành công nhất định. Thực tế cho thấy tổ chức nào càng nhanh chóng áp dụng hệ thống quản lý chất lượng hợp lý vào quản lý, sản xuất, kinh doanh… thì họ ngày càng thành công và vượt lên trên các đối thủ cạnh tranh. Thế nhưng cũng không ít các tổ chức ở Việt Nam và cả trên thế giới đã không thành công, thậm chí thất bại và có những tổn thất nặng nề trong hoạt động của mình. Tại sao lại có hai kết quả trái ngược nhau như vậy? Ứng dụng hệ thống quản lý chất lượng và các công cụ, kỹ thuật, hệ thống khác như thế nào cho hiệu quả?… và còn rất nhiều câu hỏi nữa dành cho các nhà quản trị, các nhà nghiên cứu. Nội dung chính của chương IV là từ mục tiêu, phạm vi, đối tượng nghiên cứu tiến hành xác định phương pháp nghiên cứu, xác định nhu cầu thông tin, nguồn cung cấp thông tin, phương pháp đo và thu thập thông tin, nghiên cứu sơ bộ các nghiên cứu trước đây sử dụng làm nguồn cung cấp thông tin thứ cấp, thiết kế bảng Questionaire, thiết kế mẫu, kế hoạch phân tích dữ liệu dùng trong nghiên cứu này. I/ MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU Ngày nay quản lý chất lượng là vấn đề toàn cầu, là một trào lưu mà tất cả các tổ chức lớn đều theo đuổi, vì nó có vai trò quan trọng trong việc nâng cao vị thế của các tổ chức trong môi trường cạnh tranh gay gắt hiện nay, ảnh hưởng đến vấn đề sống còn của mỗi tổ chức. Ngoài ra khách hàng cũng ngày càng đòi hỏi chất lượng sản phẩm/dịch vụ phải cao hơn, do đó áp lực ngày càng gia tăng đòi hỏi các tổ chức cũng phải ngày càng cải tiến với tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm/dịch vụ cao hơn và chi phí thấp hơn. Các nhà quản lý đã nhận ra vấn đề này và giải pháp đầu tiên họ lựa chọn là các mô hình quản lý dựa trên tiêu chuẩn với sự chứng nhận của cơ quan có thẩm quyền mà ISO 9000 thỏa mãn được yêu cầu này của các nhà quản lý. Tuy nhiên để ngày càng cải tiến nhằm thỏa mãn nhu cầu khách hàng thì ISO 9000 không phải là cách làm duy nhất, thế nhưng không phải nhà quản lý cấp cao nào cũng nhìn nhận đúng đắn cách tiếp cận này. Thực tế trong các cuộc nghiên cứu của giáo sư Hongyi Sun – trường đại học thành phố Hồng Kông năm 1999 và 2000 cho thấy rất nhiều công ty thỏa mãn với Nghieân cöùu thöïc traïng hoaït ñoäng cuûa caùc doanh nghieäp sau khi thöïc hieän ISO 9000
  3. giấy chứng nhận ISO 9000 và không có kế hoạch để tiến đến các tiêu chuẩn cao hơn như TQM, ngoài ra do sự tuyên truyền cường điệu của các nhà tư vấn và các phương tiện truyền thông, nhiều tổ chức tin rằng giấy chứng nhận ISO 9000 là tất cả những gì phải làm về chất lượng và họ không cần phải làm gì khác sau khi đã đạt chứng nhận ISO 9000. Các cuộc nghiên cứu của Brown và Wiele năm 1996 đã thấy rằng khoảng 85% các tổ chức có chứng nhận ISO 9000 hoàn toàn không có ý định tiến tới thực hiện TQM. Theo cách suy nghĩ này thì ISO cản trở việc mở rộng và triển khai TQM cũng như các tiêu chuẩn khác. Do đó mục tiêu đầu tiên của nghiên cứu này cũng nhằm xác định xem sau ISO 9000 các tổ chức ở Việt Nam đang sử dụng công cụ cải tiến chất lượng gì, và trong tương lai họ dự định thực hiện thêm các chương trình khác, hay là họ cũng bị ru ngủ bởi cho rằng ISO 9000 là tất cả những gì mà một tổ chức cần thực hiện để cải tiến liên tục nhằm thỏa mãn nhu cầu ngày càng cao của khách hàng. Một điều đã trở nên rõ ràng là cải tiến liên tục phải là một quá trình tất yếu trong hoạt động của các tổ chức. Tuy nhiên thật không may là không có một công thức thần diệu chung nào có thể đảm bảo thành công. Tuy vậy các phương pháp lý thuyết khác đã được đào sâu, được áp dụng mạnh mẽ vào thực tiễn hoạt động sản xuất kinh doanh của nhiều loại hình tổ chức và đã làm chuyển hướng các nhận thức của mọi người về vấn đề chất lượng. Trong nghiên cứu này tôi chỉ xin tìm hiểu xem ngoài hiểu biết về ISO 9000, các nhà lãnh đạo cấp cao hiểu biết đến đâu về các chương trình, kỹ thuật, công cụ cải tiến chất lượng khác như: 5S, Kaizen, SPC, 6 Sigma, Benchmarking, QCC, ISO 14000, SA 8000, TQM, TPM; vì đây là những chương trình cải tiến liên quan đến mọi hoạt động của tổ chức đã được các nhà nghiên cứu xây dựng thành cơ sở lý thuyết, được nhiều loại hình tổ chức trên thế giới áp dụng và đã mang lại cho họ những thành công vượt bậc, được đúc kết thành những bài học kinh nghiệm nổi tiếng trên thế giới. Mặt khác chúng cũng là các nội dung thường xuất hiện trong các khóa đào tạo, là vấn đề mà nhiều tổ chức quan tâm theo các diễn đàn của Trung tâm năng suất Việt Nam. Để có được sự hiểu biết kỹ lưỡng và áp dụng các chương trình khác thành công thật không đơn giản. Để hiểu được những gì làm hạn chế sự phát triển của các chương Nghieân cöùu thöïc traïng hoaït ñoäng cuûa caùc doanh nghieäp sau khi thöïc hieän ISO 9000
  4. trình này nhằm rút ra những bài học kinh nghiệm là một vấn đề cần thiết. Do đó nghiên cứu cũng nhằm tìm hiểu xem với các tổ chức ở Việt Nam, khi tiếp cận và áp dụng các kỹ thuật họ gặp phải những khó khăn nào cản trở họ thực hiện các chương trình khác. Biết được những khó khăn này mới có thể giúp chính các tổ chức, các cơ quan quản lý nhà nước cũng như các công ty tư vấn về xây dựng hệ thống quản lý chất lượng thực hiện các chương trình đào tạo về các xu huớng của việc áp dụng ISO 9000:2000 và các công cụ hỗ trợ nhằm nâng cao tính hiệu quả và hiệu lực của hệ thống. Liên Hợp Quốc đã làm rõ ý nghĩa của thuật ngữ “Phát triển” trong các tổ chức kinh tế, gồm: (1) sự tăng trưởng ổn định; (2) sự thay đổi cơ cấu về hình thức trong hình thái sản xuất; (3) sự tiến bộ về công nghệ; (4) sự hiện đại hóa về mặt quản trị tổ chức ; (5) sự cải thiện sâu rộng về khía cạnh con người (tài liệu tham khảo Tư duy mới về phát triển cho thế kỷ XXI của Trung tâm khoa học xã hội và nhân văn quốc gia). Rõ ràng nguồn nhân lực luôn là một trong những tiêu chuẩn đánh giá hàng đầu. Các nghiên cứu gần đây của tổ chức xúc tiến thương mại Nhật Bản (JETRO) cho thấy Việt Nam đang thiếu nguồn nhân lực được đào tạo thích đáng. Vì vậy nghiên cứu này cũng nhắm đến mục tiêu tìm hiểu xem sau ISO 9000 các tổ chức thực hiện việc đào tạo nội bộ và bên ngoài như thế nào vì đào tạo được xem là một trong những yếu tố tiên quyết giúp tổ chức có nhận thức đúng đắn về các hệ thống quản lý; cách tư duy mới, cách nhìn mới, cách làm việc hiệu quả hơn, sáng tạo hơn. Cuối cùng là qua toàn bộ quá trình nghiên cứu sẽ làm nổi bật lên nhận thức của tổ chức đối với hệ thống quản lý chất lượng ISO 9000, đây là yếu tố quyết định tiêu cực hay tích cực đến việc áp dụng các chương trình khác trong tương lai. Với xu thế phát triển của xã hội, môi trường nào cũng có những đòi hỏi ngày càng cao hơn, nên các tổ chức sau khi có chứng nhận ISO 9000 vẫn phải tự học hỏi bổ sung kiến thức cho công việc thực tiễn, mới có thể theo kịp những yêu cầu mới của nền kinh tế, các yêu cầu mới của khách hàng. Trong cơ chế thị trường, khi tổ chức đáp ứng được những yêu cầu của khách hàng đã là một minh chứng rõ nét cho sự hài lòng của khách hàng lẫn sự hài lòng của nhà quản lý đối với các hệ thống quản lý mà tổ chức đó đã áp dụng. Do vậy, mục tiêu đã đề ra trong nghiên cứu này là rõ ràng và hoàn toàn có thể thực hiện được. Nghieân cöùu thöïc traïng hoaït ñoäng cuûa caùc doanh nghieäp sau khi thöïc hieän ISO 9000
  5. II/ GIỚI HẠN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 2.1 Phạm vi nghiên cứu Quá trình nghiên cứu tự nó không giải quyết được hết thảy mọi vấn đề, càng không phải là liều thuốc đặc trị cho mọi vấn đề. Để nghiên cứu có ý nghĩa, kết quả đưa ra sát với thực tế và thực sự có ích cho những nhà nghiên cứu về sau thì vai trò của người nghiên cứu rất nặng nề và quan trọng. Tuy nhiên với nguồn lực bị giới hạn: chi phí, thời gian đều bị giới hạn mà yêu cầu độ chính xác cao, giá trị thông tin đáng tin cậy thì việc người nghiên cứu phải cân đối ba yếu tố này là rất quan trọng. Với giới hạn về thời gian và chi phí, đối tượng được chọn để khảo sát trong nghiên cứu này là các tổ chức đang hoạt động trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh lân cận: Đồng Nai, Sông Bé, Bình Dương, Bà Rịa – Vũng Tàu. Đây là các trung tâm sản xuất, thương mại và dịch vụ có số lượng các tổ chức đạt được chứng nhận ISO 9000 chiếm hơn 50% so với cả nước, đồng thời giúp việc thu thập dữ liệu cho người nghiên cứu thuận tiện hơn. 2.2 Đối tượng nghiên cứu Với mục tiêu thu thập được các thông tin có giá trị trên đòi hỏi đối tượng nghiên cứu phải là những người am hiểu về hoạt động của tổ chức, biết được việc hoạch định trong tương lai của tổ chức khi đề cập đến việc áp dụng các chương trình khác. Hơn nữa đối tượng nghiên cứu khi trả lời phỏng vấn cũng cần có cái nhìn trung thực và khách quan đối với các vấn đề được đặt ra, không bóp méo thông tin hay hạn chế việc trả lời các câu hỏi dựa theo thành kiến hay phê phán vội vàng một vấn đề nào đó. Để bảo đảm chất lượng của thông tin được thu thập, quá trình nghiên cứu hướng vào đối tượng là lãnh đạo cấp cao (từ Trưởng phòng trở lên) của các tổ chức đã được cấp giấy chứng nhận ISO 9001:2000 – đây là những người hiểu biết rõ về các hoạt động của chính tổ chức mình, nắm rõ và có thẩm quyền hoạch định chiến lược phát triển của các tổ chức. III/ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU Nghieân cöùu thöïc traïng hoaït ñoäng cuûa caùc doanh nghieäp sau khi thöïc hieän ISO 9000
  6. 3.1 Phương pháp nghiên cứu Phương pháp nghiên cứu là chiếc cầu nối giữa các mục tiêu nghiên cứu đã được đề ra ở trên với việc thực hiện các mục tiêu đó như thế nào. Nó cho phép dự kiến trước được những yêu cầu, thời gian cũng như kết quả nghiên cứu. Nếu không có phương pháp nghiên cứu thì người nghiên cứu chỉ có được những khái niệm mơ hồ về công việc phải làm. Phương pháp nghiên cứu là cần thiết khi thực hiện phân tích và giải thích các ý nghĩa của dữ liệu. Nó giúp cho việc ước đoán và suy xét trong quá trình lựa chọn và giới thiệu dự án nghiên cứu. Có rất nhiều loại mô hình với những đặc trưng khác nhau, nhưng để đơn giản có thể xếp chúng thành ba loại: nghiên cứu mô tả, nghiên cứu thử nghiệm và nghiên cứu bán thử nghiệm. Nghiên cứu mô tả là dạng nghiên cứu chỉ dùng để mô tả mà không thiết lập một sự liên hệ giữa các yếu tố. Ví dụ: mô tả đặc tính người tiêu dùng (tuổi, giới tính, thu nhập, nghề nghiệp, trình độ văn hóa); thói quen tiêu dùng; nhận thức đối với một loại sản phẩm/dịch vụ; thái độ đối với các thành phần tiếp thị… nhưng không xác định rõ được là giữa những thay đổi đó có một sự liên quan nào không. Tuy nhiên, nó cũng là cơ sở để người nghiên cứu nghĩ tới những mắt xích trong sợi dây liên hệ giữa các hiện tượng đó. Nghiên cứu mô tả thường được thực hiện bằng phương pháp nghiên cứu tại hiện trường thông qua kỹ thuật nghiên cứu định lượng. Phương pháp này được áp dụng trong các cuộc nghiên cứu sơ bộ và nghiên cứu chính thức, và đây cũng là mô hình được sử dụng nhiều nhất. Nghiên cứu thử nghiệm là nhằm thử nghiệm để làm sáng tỏ tương quan nhân quả. Khi những thử nghiệm này lượng định được là có hiện tượng đồng biến, điều đó có ý nghĩa rất lớn đối với việc kết luận vấn đề. Trong nghiên cứu tiếp thị một nghiên cứu thử nghiệm chỉ đưa ra khi có thể tiến hành được và phí tổn bỏ ra phải được trang trải bởi kết quả thu về. Nhưng đáng tiếc là những cuộc thử nghiệm như thế thường rất khó hoặc không thể làm được khi vấp phải tính cách bất thường và năng động của con người. Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp, người ta phải chấp nhận bỏ cả việc kiểm Nghieân cöùu thöïc traïng hoaït ñoäng cuûa caùc doanh nghieäp sau khi thöïc hieän ISO 9000
  7. soát các yếu tố ngoại lai, bỏ cả việc cân nhắc kỹ càng, chấp nhận sai lệch để tiến hành thử nghiệm. Nghiên cứu bán thử nghiệm không có các điều kiện chặt chẽ của cuộc thử nghiệm, đặc biệt là không có sự chứng minh cũng không phải là sự mô tả vì chúng có một số chỉ số định lượng về sự kết hợp giữa hai biến số. Với mục tiêu của nghiên cứu này, chọn phương pháp nghiên cứu mô tả là phù hợp trên cơ sở làmrõ mối quan hệ nhân quả giữa các yếu tố. 3.2 Công cụ thu thập thông tin Thông tin có thể thu thập bằng thực hiện các cuộc phỏng vấn trực tiếp, dùng phiếu điều tra thăm dò, hoặc qua tìm hiểu không chính thức.  Phỏng vấn trực tiếp giúp người phỏng vấn nắm bắt khá đầy đủ các nhu cầu, mong muốn và thái độ của khách hàng đối với vấn đề mình quan tâm. Cho phép tìm hiểu kỹ các nguyên nhân, thiếu sót và đề xuất các giải pháp. Đây là phương tiện thuận lợi nhất để thu thập thông tin dồi dào, tuy nhiên nó là phương pháp đắt tiền, tốn nhiều thời gian và đôi khi dễ có khả năng phạm sai lầm. Bản chất của nó là một tiến trình tiếp xúc giữa hai cá nhân, trong đó người phỏng vấn cố gắng rút ra những dữ liệu, quan điểm của đối tượng được phỏng vấn.  Phiếu điều tra thăm dò ý kiến khách hàng có lợi thế chi phí thấp, trong thời gian ngắn có thể thu thập được ý kiến nhiều người và có thể lượng hóa theo những qui luật số lớn. Tuy nhiên, muốn công cụ nầy có hiệu quả, cần thiết kế nội dung và cấu trúc bảng câu hỏi phù hợp; nếu thiết kế không thích hợp hoặc sử dụng không đúng đối tượng thì thông tin thu thập được sẽ không có giá trị.  Điều tra không chính thức là cách thu thập thông tin không qua những cuộc phỏng vấn công khai hoặc điều tra có tổ chức. Thông tin có thể được góp nhặt qua những cuộc chuyện trò ngẫu nhiên, những buổi họp mặt, các diễn đàn, hội nghị, các kỳ tổng kết của ngành hoặc thùng thư góp ý… Trong nghiên cứu này, việc thu thập dữ liệu đòi hỏi được tiến hành trên các nhà lãnh đạo cấp cao của các tổ chức, các thông tin đòi hỏi sự hiểu biết đáng kể về Nghieân cöùu thöïc traïng hoaït ñoäng cuûa caùc doanh nghieäp sau khi thöïc hieän ISO 9000
  8. lĩnh vực quản lý chất lượng và các chương trình khác, hơn nữa bảng câu hỏi sử dụng câu hỏi mở và người thực hiện nghiên cứu này có nhiều hiểu biết về hệ thống quản lý chất lượng, hệ thống quản lý môi trường, đã qua những khóa đào tạo về các chương trình đã được giới thiệu và trực tiếp thực hiện thành công 5S, QCC, ISO 9002:1994, ISO 9001:2000, ISO 14001:1996 tại công ty CASUMINA Đồng Nai do đó thích hợp trong vai trò người thực hiện phỏng vấn, vì vậy thích hợp nhất là tiến hành cuộc thăm dò bằng cách phỏng vấn trực tiếp qua bảng câu hỏi. IV/ XÁC ĐỊNH NHU CẦU THÔNG TIN 4.1 Các thông tin cần thiết  Xác định đối tượng, thời gian đạt được chứng nhận ISO 9000:1994 (nếu có) và ISO 9001:2000.  Tư vấn cho tổ chức thực hiện ISO 9001:2000 là ai, kỹ năng của họ ra sao.  Hiệu quả hoạt động của tổ chức sau khi nhận được ISO 9001:2000.  Sự thỏa mãn của tổ chức đối với ISO 9001:2000.  Đào tạo trong tổ chức được thực hiện như thế nào sau ISO 9001:2000.  Hiệu quả công tác đào tạo.  Hiểu biết của tổ chức về các chương trình, các kỹ thuật, các công cụ cải tiến chất lượng khác, đặc biệt là về kỹ thuật thống kê.  Các công cụ thống kê nào đang được sử dụng trong tổ chức.  Các khó khăn khi tiếp cận và áp dụng các kỹ thuật khác.  Ngoài ISO 9001:2000 các tổ chức sử dụng công cụ cải tiến chất lượng gì.  Các tổ chức có dự tính thực hiện các chương trình khác trong tương lai không.  Nhận thức của tổ chức đối với hệ thống quản lý chất lượng ISO 9000.  Thông tin về tổ chức. 4.2 Nguồn cung cấp thông tin Nghieân cöùu thöïc traïng hoaït ñoäng cuûa caùc doanh nghieäp sau khi thöïc hieän ISO 9000
  9. a/ Thông tin thứ cấp: bao gồm một số các nghiên cứu gần đây nhất theo The TQM Magazine để xác định các câu hỏi dùng trong bảng Questionaire. b/ Thông tin sơ cấp: được thu thập qua phương pháp giao tiếp thông tin: phỏng vấn trực tiếp (Personal Interview) các đối tượng nghiên cứu. V/ PHƯƠNG PHÁP ĐO VÀ THU THẬP THÔNG TIN Quá trình gồm 2 giai đoạn: nghiên cứu sơ bộ và nghiên cứu định lượng. 5.1 Nghiên cứu sơ bộ Là nghiên cứu khám phá, thông tin thu thập ở dạng định tính. Phương pháp này giúp người nghiên cứu tìm hiểu về các yếu tố bên trong của đối tượng. Việc nghiên cứu được thực hiện trên một số lượng nhỏ các đối tượng, mẫu chọn không cần mang tính đại diện theo phương pháp chọn mẫu theo xác suất, mà nó được chọn theo một số đặc tính nhất định của đám đông nghiên cứu. Để thực hiện nghiên cứu này, nghiên cứu sơ bộ để xác định các câu hỏi cần thiết được tiến hành qua khảo sát nguồn dữ liệu gốc là một số các nghiên cứu gần đây nhất theo cđã được các nhà nghiên cứu nước ngoài khảo sát trước đó làm nguồn cung cấp thông tin thứ cấp để thiết kế bảng Questionaire. Như vậy giảm được phí tổn và thời gian tiến hành nghiên cứu sơ bộ để tìm hiểu về các yếu tố định tính cần thiết cho cuộc nghiên cứu. Các nghiên cứu sơ bộ này được trình bày ở phụ lục 1. Nghieân cöùu thöïc traïng hoaït ñoäng cuûa caùc doanh nghieäp sau khi thöïc hieän ISO 9000
  10. Sơ đồ sau đây trình bày các kết quả rút ra được từ các nghiên cứu sơ bộ làm cơ sở thiết kế bảng Questionaire. Hieäu quaû hoaït ñoäng cuûa toå chöùc sau ISO 9000 Möùc ñoä thoûa maõn cuûa toå chöùc sau ISO 9000 Nghieân Kyõ naêng cuûa nhaø tö vaán cöùu 2 Hieäu quaû coâng taùc ñaøo taïo Söû duïng caùc coâng cuï thoáng keâ Hieåu bieát veà kyõ thuaät thoáng keâ Sau ISO 9000 coù aùp duïng chöông trình naøo khoâng Trong töông lai coù aùp duïng Thöïc chöông trình naøo khoâng traïng hoaït Khoù khaên khi thöïc hieän caùc ñoäng chöông trình khaùc cuûa caùc Nghieân doanh cöùu 1 Loaïi hình doanh nghieäp nghieäp sau ISO9000 Quy moâ doanh nghieäp Chöùc vuï ngöôøi ñöôïc phoûng vaán Ñòa chæ coâng ty Hieåu bieát veà caùc chöông trình khaùc Sau ISO 9000 thu thaäp döõ lieäu Ñöa vaø phaân tích caûi tieán ra sao theâm vaøo Ai tö vaán cho toå chöùc Ñaøo taïo trong toå chöùc ra sao Nhaân vieân caûi tieán vaø höôùng tôùi thoûa maõn khaùch haøng Nghieân cöùu thöïc traïng hoaït ñoäng cuûa caùc doanh nghieäp sau khi thöïc hieän ISO 9000
  11. Nghiên cứu 1/ Where next for ISO 9000 companies? Tác giả: Shirley Coleman–Alex Douglas. Nghiên cứu 2/ ISO 9000 certification and quality management in Spain: results of a national survey. Tác giả: Carmen Escanciano–Esteban Fernández–Camilo Vázquez. 5.2 Nghiên cứu định lượng Là phương pháp khoa học dựa trên các phép tính toán để nghiên cứu việc tạo ra các quyết định trong quản lý. Đây là một dạng nghiên cứu mô tả, bắt đầu từ thu thập dữ liệu, sau đó xử lý dữ liệu để đưa ra kết quả là thông tin, nhằm lượng hóa các hành vi của đối tượng nghiên cứu. Dựa trên kết quả của nghiên cứu sơ bộ, nghiên cứu thiết kế bảng câu hỏi để tiến hành nghiên cứu định lượng và thực hiện điều tra chính thức bằng công cụ phiếu điều tra nhằm thu thập thông tin từ các đối tượng nghiên cứu. Quá trình thiết kế các câu hỏi trong phiếu điều tra có kết hợp sử dụng các thông tin đã được xác định qua nghiên cứu sơ bộ. Xác Xây Kiểm Xác dựng Xác định định tra và nội định thông kỹ hòan dung, hình tin cần thuật chỉnh cấu thức thu thu trúc, bảng thập trả lời thập hình câu hỏi thông thức tin phiếu Nghieân cöùu thöïc traïng hoaït ñoäng cuûa caùc doanh nghieäp sau khi thöïc hieän ISO 9000
  12. Hình 4.1 Quá trình thiết kế và hoàn chỉnh phiếu điều tra * Thiết kế phiếu điều tra và thang đo được sử dụng Sau khi xác định được các nhu cầu thông tin và từ các nghiên cứu sơ bộ, thực hiện bộ câu hỏi thô gồm 22 câu hỏi dài 3 trang A4. Tiếp theo kiểm tra lại hình thức của các câu hỏi: về cấu trúc, cách dùng từ ngữ, văn phong Việt Nam, tránh gây nhầm lẫn hay khó hiểu cho người trả lời; kiểm tra thứ tự sắp xếp các câu hỏi đi từ đơn giản đến phức tạp, từ tổng quát đến chi tiết; kiểm tra cách bố trí và hình thức trình bày các câu hỏi; kiểm tra sự phù hợp của các câu hỏi so với yêu cầu, mục tiêu, phạm vi nghiên cứu, cơ sở lý thuyết, các phương pháp phân tích dữ liệu… Tiếp sau đó chuyển bảng câu hỏi cho ba chuyên gia góp ý: một là Thầy hướng dẫn đề tài nghiên cứu, hai là ông Giám đốc kỹ thuật Công ty QMS Việt Nam (công ty cung cấp các dịch vụ chứng nhận hệ thống và đào tạo về chất lượng, môi trường, SA 8000, TQM, kỹ năng quản lý doanh nghiệp, tư vấn chiến lược kinh doanh…), ba là ông Phó phòng tiếp thị bán hàng Công ty công nghiệp cao su miền Nam. Đây là các chuyên gia có kiến thức chuyên môn về các lĩnh vực nghiên cứu, đặc biệt là trong việc thiết kế bảng Questionaire. Ngoài ra còn tiến hành triển khai thử ở năm đối tượng thật để kiểm tra lần cuối về cách sử dụng từ ngữ, hình thức trình bày, chiều dài bảng câu hỏi, thời gian phỏng vấn… Cuối cùng có được bảng câu hỏi dài 2 trang A4 với 18 câu hỏi, được thiết kế đơn giản, rõ ràng, dễ hiểu để khuyến khích sự hợp tác của các đối tượng; đồng thời vẫn thu thập đủ những thông tin cần thiết. Mất khoảng 20–25 phút để các đối tượng trả lời hoàn chỉnh một bảng câu hỏi. Đây là thời gian thích hợp đối với người trả lời vì họ còn giữ được sự tập trung. Bảng câu hỏi được trình bày ở phụ lục 2. Bảng câu hỏi được thiết kế gồm 5 phần. Phần 1: Phần mở đầu Bao gồm lời giới thiệu lý do phỏng vấn và hướng dẫn trả lời. Phần 2: Xác định đối tượng và tình hình hoạt động của tổ chức sau ISO 9001:2000. Nghieân cöùu thöïc traïng hoaït ñoäng cuûa caùc doanh nghieäp sau khi thöïc hieän ISO 9000
  13. Câu 1: xác định đối tượng, thời gian đã đạt được chứng nhận ISO 9000:1994 (nếu có) và ISO 9001:2000. Câu 2: tư vấn cho tổ chức thực hiện ISO 9001:2000 là ai. Câu 3: hiệu quả hoạt động của tổ chức sau khi nhận được ISO 9001:2000. Câu 4: sự thỏa mãn của tổ chức đối với ISO 9001:2000. Câu 5: đào tạo trong tổ chức được thực hiện như thế nào sau ISO 9001:2000. Câu 6: hiệu quả công tác đào tạo và kỹ năng của nhà tư vấn ra sao. Phần 3: Hiểu biết của tổ chức về các chương trình, các kỹ thuật, các công cụ cải tiến chất lượng khác, đặc biệt là về kỹ thuật thống kê. Câu 7: hiểu biết của tổ chức về các chương trình, kỹ thuật, công cụ cải tiến chất lượng: 5S, Kaizen, SPC, 6 Sigma, Benchmarking, QCC, ISO 14000, SA 8000, TPM, TQM. Câu 8: ngoài ISO 9001:2000 tổ chức sử dụng công cụ cải tiến chất lượng gì. Câu 9: các công cụ thống kê nào đang được sử dụng trong tổ chức. Câu 10: nhận thức về kỹ thuật thống kê. Phần 4: sau ISO 9000 tổ chức đang làm gì. Câu 11: thu thập và phân tích dữ liệu được thực hiện ra sao. Câu 12: các tổ chức dự tính thực hiện các chương trình gì trong tương lai. Câu 13: các khó khăn khi tiếp cận và áp dụng các kỹ thuật khác. Phần 5: thông tin cá nhân. Câu 14: loại hình kinh doanh Câu 15: loại hình doanh nghiệp Câu 16: quy mô doanh nghiệp qua tổng số nhân viên Câu 17: địa chỉ công ty Nghieân cöùu thöïc traïng hoaït ñoäng cuûa caùc doanh nghieäp sau khi thöïc hieän ISO 9000
  14. Câu 18: chức vụ người trả lời bảng câu hỏi. Thang đo: Việc lượng hóa các trả lời của đối tượng nghiên cứu được đánh giá dựa trên thang diểm đánh giá. Các thang điểm đánh giá định lượng được sử dụng trong nghiên cứu này là:  Sử dụng thang đo chỉ danh (Nominal Scale) cho các câu hỏi: 2, 3, 8, 9, 12,13, 14, 15, 17, 18.  Sử dụng thang đo khoảng cách (Interval Scale) cho các câu hỏi: 1, 4, 5, 6, 7, 10, 11, 16. Chọn loại thang đo 5 điểm từ 1 đến 5, số mục chọn không quá nhiều vì sẽ gây bối rối cho người được phỏng vấn. 5.3 THIẾT KẾ MẪU 5.3.1 Lấy mẫu: là một quá trình phổ biến trong các nghiên cứu khoa học vì thực tế chúng ta không bao giờ có đủ điều kiện nghiên cứu toàn bộ tổng thể. Do đó, lấy mẫu đúng phương pháp quyết định chính đến thành công của các nghiên cứu. Việc xác định phương pháp lấy mẫu phụ thuộc vào mục tiêu và đối tượng nghiên cứu. Có 2 phương pháp lấy mẫu, đó là lấy mẫu xác suất và lấy mẫu phi xác suất.  Phương pháp lấy mẫu xác suất: là phương pháp lấy mẫu trong đó các phần tử của tổng thể có cơ hội được lựa chọn để bao gồm trong một mẫu, gắn chặt với một hệ thống chi tiết chính xác, không cho phép lựa chọn tùy tiện hay thiên kiến. Lấy mẫu xác suất nâng cao sự hợp lý cũng như tính khách quan của kết quả. Gồm các phương pháp: lấy mẫu ngẫu nhiên đơn giản, lấy mẫu có hệ thống, lấy mẫu theo tầng lớp, lấy mẫu theo nhóm, lấy mẫu theo vùng lãnh thổ... Tuy nhiên phương pháp này cần có một khung mẫu hoàn chỉnh và một danh sách đầy đủ các phần tử trong tổng thể. Do đó trong nghiên cứu này không thể sử dụng phương pháp lấy mẫu xác suất.  Phương pháp lấy mẫu phi xác suất: là phương pháp lựa chọn một cách ngẫu nhiên hoặc có mục đích những thành phần đặc biệt của mẫu theo cách thức không ngẫu nhiên. Phương pháp này không thể tránh được các yếu tố may rủi đối với những tính chất khác của mẫu theo đó không có các xác suất lựa chọn được Nghieân cöùu thöïc traïng hoaït ñoäng cuûa caùc doanh nghieäp sau khi thöïc hieän ISO 9000
  15. thiết lập. Có ưu điểm là tiết kiệm được thời gian và chi phí. Do đó phương pháp phi xác suất chỉ được sử dụng trong một số trường hợp đặc biệt mà nếu sử dụng phương pháp xác suất sẽ không hiệu quả và thiết thực bằng. Gồm các phương pháp: lấy mẫu thuận tiện, lấy mẫu tích lũy nhanh, lấy mẫu kiểm tra tỉ lệ, lấy mẫu phán đoán. Với nghiên cứu này, tiến hành lấy mẫu theo phương pháp phi xác suất – đó là lấy mẫu thuận tiện (Convenience Sample). 5.3.2 Không gian mẫu: là khoảng 500 tổ chức đạt chứng nhận ISO 9001:2000 tại Việt Nam, với hơn 50% tổ chức nằm trong phạm vi nghiên cứu của nghiên cứu này. 5.3.3 Kích thước mẫu: như đã biết mẫu càng lớn thì càng đại diện tốt cho tập hợp chính, tuy nhiên sẽ đòi hỏi kinh phí lớn và thời gian thu thập dữ liệu rất lâu. Do đó, nghiên cứu này chỉ thu thập mẫu có kích thước đủ lớn để làm rõ mục tiêu nghiên cứu, giá trị thống kê phải lớn hơn hoặc bằng 30. Để thỏa mãn điều kiện này cùng các ràng buộc về thời gian, kinh phí thực hiện, kích thước mẫu được chọn là 61. 5.3.4 Mẫu được chọn gồm: 43 đối tượng trong hai lớp học về đào tạo Giám đốc chất lượng của Công ty QMS Việt Nam (công ty cung cấp các dịch vụ chứng nhận hệ thống và đào tạo về chất lượng, môi trường, SA 8000, TQM, kỹ năng quản lý doanh nghiệp, tư vấn chiến lược kinh doanh…) và 18 đối tượng có mối quan hệ quen biết với người thực hiện nghiên cứu. 5.3.5 Sai số do lấy mẫu: thực tế trong quá trình phỏng vấn có 5 đối tượng (chiếm 8.2% số lượng mẫu khảo sát) chưa thật sự nhiệt tình trong các câu hỏi phỏng vấn, trả lời các câu hỏi còn miễn cưỡng và có thể cho các ý kiến sai lệch thực tế. 5.3.6 Hình thức thu thập thông tin: tiếp cận với các 43 đối tượng đầu qua các buổi học, lồng vào trong 2 buổi thuyết trình của Giảng viên, người thực hiện nghiên cứu đã trình bày trước lớp học một số kinh nghiệm trong việc triển khai, thực hiện và duy trì các hệ thống ISO 9001, ISO 14001, 5S, QCC tại Công ty Công nghiệp cao su miền Nam (CASUMINA) nơi mà người thực hiện nghiên cứu đang làm việc. Giới thiệu với các đối tượng nghiên cứu các chương trình, kỹ thuật, các công cụ cải tiến chất lượng khác qua một tập tài liệu như ở phần chương II (cơ sở lý thuyết). Phỏng Nghieân cöùu thöïc traïng hoaït ñoäng cuûa caùc doanh nghieäp sau khi thöïc hieän ISO 9000
  16. vấn trực tiếp các đối tượng qua bảng Questionaire cùng với một cộng sự ghi chép lại các câu trả lời. 5.4 KẾ HOẠCH PHÂN TÍCH DỮ LIỆU Xử lý thông tin thu thập được bằng phần mềm SPSS và phân tích dữ liệu theo phương pháp phân tích nhân tố (Factor Analysis) với độ tin cậy của việc đánh giá là 95%. Kế hoạch phân tích dữ liệu được trình bày ở phụ lục 3. Nghieân cöùu thöïc traïng hoaït ñoäng cuûa caùc doanh nghieäp sau khi thöïc hieän ISO 9000
  17. Để nghiên cứu đạt kết quả tốt, phần thiết kế nghiên cứu đã được chuẩn bị kỹ càng. Nội dung chính của chương IV là từ mục tiêu, phạm vi, đối tượng nghiên cứu tiến hành xác định phương pháp nghiên cứu, xác định nhu cầu thông tin, nguồn cung cấp thông tin; phương pháp đo và thu thập thông tin; nghiên cứu sơ bộ các nghiên cứu trước đây sử dụng làm nguồn cung cấp thông tin thứ cấp, thiết kế bảng Questionaire; thiết kế mẫu để tiết kiệm thời gian, phí tổn mà vẫn đảm bảo tính chính xác của kết quả nghiên cứu; thu thập dữ liệu thực địa, khâu quan trọng nhất và cũng dễ có khả năng mắc sai lầm nhất; kế hoạch phân tích dữ liệu dùng trong nghiên cứu này. Chương này đã làm nổi bật những nền tảng cần có để đảm bảo dữ liệu được đo lường chính xác theo hướng dự định. Chương sau sẽ trình bày việc chuẩn bị dữ liệu để xử lý; trình bày chi tiết kết quả, phân tích và đánh giá của nghiên cứu này. Nghieân cöùu thöïc traïng hoaït ñoäng cuûa caùc doanh nghieäp sau khi thöïc hieän ISO 9000
  18. 1. LYÙ DO HÌNH THAØNH ÑEÀ TAØI (t.t) Nguyeân Thieáu hieåu bieát veà caùc chöông trình khaùc? nhaân Caùc chöông trình khaùc khoâng roõ raøng, khoù thöïc hieän? • Ñoù chính laø lyù do hình thaønh neân ñeà taøi: • NGHIEÂN CÖÙU THÖÏC TRAÏNG HOAÏT ÑOÄNG CUÛA CAÙC DOANH NGHIEÄP SAU KHI THÖÏC HIEÄN ISO 9000 2. MUÏC TIEÂU NGHIEÂN CÖÙU Sau ISO 9000 döï ñònh thöïc hieän gì ñeå caûi tieán lieân tuïc? Caùc khoù khaên khi tieáp caän/aùp duïng caùc kyõ thuaät khaùc Ñang duøng coâng cuï caûi tieán chaát löôïng gì? Muïc tieâu NC Hieåu bieát veà caùc chöông trình: 5S, Kaizen, SPC, 6Sigma, Benchmarking, QCC, ISO 14000, SA 8000, TQM, TPM Ñaøo taïo trong toå chöùc? ØNhaän thöùc cuûa toå chöùc veà ISO 9000 3. MOÂ HÌNH NGHIEÂN CÖÙU Nhaän daïng vaø xaùc ñònh vaán ñeà caàn nghieân cöùu Thieát keá nghieân cöùu: Thu thaäp thoâng tin * Xaùc ñònh nhu caàu thoâng tin Xaùc ñònh muïc tieâu nghieân cöùu, * Nguoàn cung caáp thoâng tin ñoái töôïng nghieân cöùu * Phöông phaùp ño vaø thu thaäp Phaân tích, ñaùnh giaù keát quaû thoâng tin * Thieát keá maãu Xaây döïng cô sôû lyù thuyeát * Thieát keá baûng Questionaire Keát luaän vaø kieán nghò * Keá hoaïch phaân tích döõ lieäu Choïn phöông phaùp nghieân cöùu 4. GIÔÙI HAÏN VAÁN ÑEÀ NGHIEÂN CÖÙU Phaïm vi nghieân cöùu: Giaù trò thoâng tin Tp. HCM, caùc tænh Ñoàng Nai, Soâng Beù, Bình Döông, Baø Ròa-Vuõng Taøu Ñoái töôïng nghieân cöùu: Laõnh ñaïo töø Tröôûng phoøng trôû leân Ñoä chính xaùc Chi phí, thôøi gian cuûa caùc toå chöùc coù ISO 9001:2000 Nghieân cöùu thöïc traïng hoaït ñoäng cuûa caùc doanh nghieäp sau khi thöïc hieän ISO 9000

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

Đồng bộ tài khoản