Luận văn tốt nghiệp: Sự lãnh đạo của đảng đối với báo chí địa phương vùng đồng bằng sông cửu long hiện nay

Chia sẻ: dellvietnam

Trong đời sống chính trị - xã hội, báo chí giữ vai trò hết sức quan trọng trong việc truyền bá hệ tư tưởng, phản ánh hoạt động của các giai cấp, các tầng lớp nhân dân và là diễn đàn, nhu cầu không thể thiếu của quần chúng nhân dân. Trong đấu tranh chính trị, các lực lượng chính trị đều nhận thấy tác dụng lợi - hại của báo chí. Họ sử dụng báo chí như một công cụ để tác động vào tư tưởng, tình cảm của công chúng nhằm tạo ra ở họ những nhận...

Bạn đang xem 20 trang mẫu tài liệu này, vui lòng download file gốc để xem toàn bộ.

Nội dung Text: Luận văn tốt nghiệp: Sự lãnh đạo của đảng đối với báo chí địa phương vùng đồng bằng sông cửu long hiện nay

LUẬN VĂN:




Sự lãnh đạo của đảng đối với báo chí
địa phương vùng đồng bằng sông cửu long
hiện nay
MỞ ĐẦU



1. Tính cấp thiết của đề tài

Trong đời sống chính trị - xã hội, báo chí giữ vai trò hết sức quan trọng trong
việc truyền bá hệ tư tưởng, phản ánh hoạt động của các giai cấp, các tầng lớp nhân dân
và là diễn đàn, nhu cầu không thể thiếu của quần chúng nhân dân. Trong đấu tranh
chính trị, các lực lượng chính trị đều nhận thấy tác dụng lợi - hại của báo chí. Họ sử
dụng báo chí như một công cụ để tác động vào tư tưởng, tình cảm của công chúng nhằm
tạo ra ở họ những nhận thức, hành động mới theo những định hướng của mục tiêu chính
trị. Do đó, để phát huy được vai trò của báo chí phục vụ nhiệm vụ chính trị của mình,
thì lực lượng chính trị cầm quyền tất yếu và cần thiết phải định hướng, quản lý hoạt
động báo chí.

Ở nước ta, Đảng và Nhà nước luôn đánh giá cao vai trò quan trọng của báo chí
trong đời sống xã hội, đồng thời quan tâm lãnh đạo, quản lý và tạo điều kiện để báo chí
liên tục phát triển. Trong các thời kỳ cách mạng, báo chí luôn là vũ khí sắc bén trên lĩnh
vực tư tưởng, văn hóa. Qua hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ,
báo chí nước ta đã phản ánh sinh động, kịp thời mọi khía cạnh, mọi mũi tiến công, mọi
thắng lợi trong từng trận đánh suốt mấy chục năm kháng chiến trường kỳ và vĩ đại.
Trong công cuộc xây dựng đất nước, báo chí đã đóng góp tích cực vào thành tựu đổi
mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa (XHCN). Sự phát triển
của báo chí là một bộ phận không thể tách rời của sự phát triển xã hội, là thành tựu,
đồng thời là động lực to lớn của sự nghiệp đổi mới do Đảng ta khởi xướng và lãnh đạo.

Tuy nhiên, trong thời gian qua, hoạt động báo chí còn những thiếu sót, khuyết
điểm không thể xem thường. Tình trạng thương mại hóa và xu hướng xa rời tôn chỉ,
mục đích, đối tượng phục vụ chậm được ngăn chặn, khắc phục làm ảnh hưởng xấu đến
dư luận xã hội, gây bức xúc trong nhân dân... phần lớn là do những hạn chế không đáng
có trong công tác lãnh đạo và điều hành của Đảng. Vì vậy, để đảm bảo tính chính trị,
tính giai cấp của báo chí phục vụ sự nghiệp cách mạng trong giai đoạn mới thì việc tăng
cường lãnh đạo báo chí của Đảng là hết sức cần thiết và mang tính cấp bách.

Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) gồm 13 tỉnh, thành phố, có diện tích đất
trên 40.000 km2, dân số khoảng 17 triệu người, là một trong những đồng bằng châu thổ
rộng và phì nhiêu ở Đông Nam Á và thế giới, là một vùng đất quan trọng, sản xuất ra
lượng lương thực lớn nhất Việt Nam, là vùng thủy sản và vùng cây ăn trái nhiệt đới lớn
của cả nước. Đây cũng là vùng đất mà hệ thống báo chí địa phương có bề dày lịch sử và
có những bước phát triển mạnh mẽ về số lượng lẫn chất lượng, hoạt động dưới sự lãnh
đạo trực tiếp của Đảng và quản lý của Nhà nước.

Những năm qua, quán triệt quan điểm của Đảng, công tác lãnh đạo hoạt động
báo chí ở khu vực ĐBSCL có nhiều chuyển biến tích cực. Nhiều cơ quan chủ quản đã
coi trọng công tác lãnh đạo, tăng cường giáo dục chính trị -tư tưởng cho cán bộ, phóng
viên, biên tập viên, nâng cao sức chiến đấu của các tổ chức Đảng và đoàn thể, quần
chúng trong các cơ quan báo chí. Bên cạnh đó, thường xuyên định hướng thông tin,
hướng dẫn báo chí nhận thức đúng bản chất những sự kiện nổi cộm, biểu dương kịp thời
những đóng góp quan trọng của báo chí, đồng thời chú ý nhắc nhở xử lý các sai phạm.
Nhờ đó, báo chí đã kịp thời tuyên truyền đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của
Nhà nước; cổ vũ, động viên các phong trào hành động cách mạng, tham gia đắc lực vào
công cuộc chống tham nhũng, chống các biểu hiện tiêu cực; phản ánh ý kiến, nguyện
vọng bức xúc của quần chúng nhân dân; góp phần to lớn trong việc ổn định chính trị,
giữ vững an ninh - quốc phòng, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương.

Tuy nhiên, công tác lãnh đạo báo chí địa phương ở vùng ĐBSCL nhìn chung
vẫn chưa theo kịp sự phát triển của xã hội. Một số cơ quan chủ quản báo chí nhận thức
chưa đầy đủ, đúng mức về vai trò đặc biệt quan trọng của báo chí trong đời sống xã hội;
ý thức chưa cao trách nhiệm của mình trong việc lãnh đạo, chỉ đạo hoạt động báo chí.
Sự phân công cán bộ phụ trách báo chí ở nhiều cơ quan chủ quản còn mang tính hình
thức; chỉ đạo công tác cán bộ thiếu chặt chẽ từ đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng, quản lý đến
khen thưởng, kỷ luật cán bộ. Nhiều trường hợp bố trí cán bộ phụ trách báo chí không
ngang tầm nhiệm vụ. Một số cơ quan chủ quản chưa làm tốt nhiệm vụ cung cấp thông
tin, định hướng, chỉ đạo thiếu sâu sát, chặt chẽ, đặc biệt chưa kịp thời nhắc nhở, uốn nắn
những sai sót của cơ quan báo chí trực thuộc, chưa kiên quyết xử lý thích đáng những
sai phạm của cán bộ, phóng viên, biên tập viên vi phạm. Trong hoạt động báo chí,
từng lúc, từng nơi còn biểu hiện tình trạng thương mại hóa. Xu hướng xa rời tôn chỉ,
mục đích, đối tượng phục vụ ở một số báo chậm được ngăn chặn, khắc phục. Đáng
chú ý là còn nhiều thông tin thiếu khách quan, không chính xác, tô đậm mặt trái xã hội
trên các báo địa phương. Một số báo đưa thông tin thiếu cân nhắc về sự kiện, thời
điểm, liều lượng, mức độ, thậm chí có trường hợp biểu hiện sự lệch lạc, thông tin theo
kiểu giật gân, câu khách, sa đà thị hiếu tầm thường, vi phạm đạo đức nghề nghiệp.

Với những lý do trên, việc nghiên cứu "Sự lãnh đạo của Đảng đối với báo chí
địa phương vùng đồng bằng sông Cửu Long hiện nay" là cấp thiết. Công trình nghiên
cứu này không chỉ có ý nghĩa về mặt lý luận mà còn có ý nghĩa thực tiễn sâu sắc. Đó là
khẳng định tầm quan trọng công tác lãnh đạo của Đảng đối với báo chí địa phương
nhằm phát huy tối đa vai trò, vị trí, nhiệm vụ của báo chí địa phương trong sự nghiệp
công nghiệp hóa, hiện đại hóa (CNH, HĐH) đất nước nói chung và vùng ĐBSCL nói
riêng.

2. Tình hình nghiên cứu đề tài

Lãnh đạo báo chí đóng vai trò quan trọng trong hoạt động lãnh đạo của Đảng.
Đã có rất nhiều công trình khoa học nghiên cứu về vấn đế này, điển hình là các công
trình sau:

- Cuốn sách "Định hướng hoạt động và quản lý báo chí trong điều kiện nền kinh
tế thị trường ở nước ta hiện nay" do GS. Trần Quang Nhiếp chủ biên, được nhà xuất bản
Chính trị quốc gia, Hà Nội xuất bản vào năm 2002. Cuốn sách này đã cung cấp một số quan
niệm về định hướng hoạt động và quản lý báo chí trong điều kiện kinh tế thị trường; làm rõ
thực trạng hoạt động và quản lý báo chí, từ đó đưa ra định hướng, giải pháp cụ thể.

- Cuốn sách "Quản lý và phát triển báo chí - xuất bản", của TS. Lê Thanh Bình,
cũng do Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, Hà Nội xuất bản năm 2004. Về mặt nội dung,
cuốn sách này, ngoài khái quát thực trạng quản lý và phát triển báo chí, còn nêu thực
trạng quản lý và phát triển hoạt động lĩnh vực xuất bản. Tác giả cũng đưa ra một số giải
pháp cơ bản giải quyết những hạn chế, yếu kém trong quản lý và phát triển hai lĩnh vực
này.

- Để giải quyết những vấn đề lý luận liên quan đến đề tài nghiên cứu, chúng tôi
đã nghiên cứu cuốn sách "Vai trò lãnh đạo của Đảng đối với báo chí trong thời kỳ đổi
mới", do TS. Nguyễn Vũ Tiến chủ biên, được Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, Hà Nội,
xuất bản vào 2005. Trong cuốn sách này, những khái niệm về sự lãnh đạo của Đảng,
phương thức lãnh đạo và nội dung lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động báo chí đã được
tác giả trình bày rõ nét, khoa học. Ngoài khái niệm, sự cần thiết đổi mới công tác lãnh
đạo của Đảng và phương hướng đổi mới công tác lãnh đạo ấy như thế nào trong giai
đoạn hiện nay cũng được làm rõ, đặc biệt là khi báo chí nước ta hoạt động trong nền
kinh tế thị trường.

- Để có những nhận định khách quan về vai trò của Đảng trong công tác lãnh
đạo báo chí, cũng như đánh giá những thành tựu, hạn chế trong công tác lãnh đạo của
Đảng đối với hoạt động báo chí, tạo cơ sở để đánh giá những thành tựu và hạn chế trong
tác lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động báo chí ở vùng ĐBSCL, chúng tôi nghiên cứu
cuốn sách "Tăng cường lãnh đạo, quản lý tạo điều kiện để báo chí nước ta phát triển
mạnh mẽ, vững chắc trong thời gian tới" của Ban Tuyên giáo Trung ương, được Nhà
xuất bản Lý luận chính trị xuất bản năm 2007. Cuốn sách này tập hợp rất nhiều bài viết,
bài phát biểu của các vị lãnh đạo Đảng, Nhà nước; các văn bản có liên quan đến sự lãnh
đạo và quản lý báo chí của Đảng và Nhà nước, cụ thể: bài viết tăng cường sự lãnh đạo
của Đảng, sự quản lý của Nhà nước - nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động báo chí
trong tình hình mới của Ủy viên Bộ Chính trị - Thường trực Ban Bí thư Trương Tấn
Sang; bài Công tác lãnh đạo, quản lý báo chí trong nền kinh tế thị trường của Phó Bí
thư Thường trực Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh... nội dung thông báo Kết luận số
162-TB/TW, số 41-TB/TW về một số biện pháp tăng cường quản lý báo chí trong tình
hình hiện nay; Chỉ thị số 37-CT/TW ngày 18-3-2004 của Ban Bí thư về tiếp tục nâng
cao vai trò, chất lượng hoạt động của Hội Nhà báo Việt Nam trong thời kỳ mới; Chỉ thị
số 52-CT/TW ngày 22-7-2005 của Ban Bí thư về phát triển và quản lý báo điện tử ở
nước ta hiện nay; Quy định số 165-QĐ/TW ngày 21-2-2006 của Ban Bí thư về chức
năng, nhiệm vụ của đảng bộ, chi bộ cơ sở trong cơ quan báo chí; Nghị định số
51/2002/NĐ-CP ngày 26-4-2002 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành Luật Báo chí,
Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Báo chí.

Về chủ đề nghiên cứu còn có nhiều bài báo đăng trên tạp chí, nhiều bài viết tham
luận tại các hội thảo đề cập đến, chẳng hạn như:

- Bài "Các quan điểm chỉ đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam về báo chí trong
thời kỳ đổi mới" đăng trong cuốn sách "Báo chí - Những điểm nhìn từ thực tiễn", tập 2 do
PGS, TS. Nguyễn Văn Dững chủ biên, xuất bản năm 2001.

- Bài "Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng trong công tác đào tạo, bồi dưỡng
nhà báo và cán bộ quản lý báo chí" của Trần Văn Hải, đăng trong Kỷ yếu Hội thảo
khoa học: 80 năm báo chí cách mạng Việt Nam - những bài học lịch sử và phát triển,
năm 2005.

- Một số vấn đề đặt ra với công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ những người
làm công tác báo chí và truyền thông đại chúng ở Việt Nam hiện nay của tác giả Lương
Đình Hải đăng trong Kỷ yếu Hội thảo khoa học quốc tế năm 2008.

- Bài "Định hướng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ lãnh đạo, quản lý báo chí, xuất
bản theo tư tưởng Hồ Chí Minh" của GS, TS. Dương Xuân Ngọc, đăng trên tạp chí Lý
luận chính trị và Truyền thông, tháng 6-2009.

- Bài "Để cán bộ báo chí - xuất bản thực sự là chiến sĩ trên mặt trận văn hóa"
của PGS, TS. Hoàng Đình Cúc, đăng trên tạp chí Lý luận chính trị và Truyền thông,
tháng 6-2009....

Do đề tài được thực hiện ở phạm vi vùng ĐBSCL, vì vậy chúng tôi cũng đã tiếp
cận một số tài liệu liên quan đến ĐBSCL và báo chí các tỉnh ĐBSCL, cụ thể là

- Cuốn sách "Một số vấn đề khoa học xã hội về đồng bằng sông Cửu Long" của
Mạc Đường, do nhà xuất bản Khoa học - Xã hội xuất bản năm 1982.
- Cuốn sách "Đồng bằng sông Cửu Long 40 năm" của Trần Bạch Đằng, do nhà
xuất bản Thành phố Hồ Chí Minh xuất bản năm 1986.

- Luận văn thạc sĩ truyền thông đại chúng - Học viện Báo chí và Tuyên truyền
Hà Nội năm 2008 với chủ đề "Hệ thống báo Đảng đồng bằng sông Cửu Long" của tác
giả Đoàn Phương Nam.

Ngoài ra, chúng tôi còn nghiên cứu nhiều tài liệu, báo cáo có liên quan đến
công tác lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động báo chí của các tỉnh trong phạm vị khảo
sát (Bến Tre, Trà Vinh, Cà Mau).

Nhìn chung, các công trình trên đề cập đến công tác lãnh đạo báo chí ở nhiều khía
cạnh, mức độ khác nhau. Song cho đến nay vẫn chưa có công trình khoa học nào nghiên
cứu một cách trực tiếp về công tác lãnh đạo của Đảng đối với báo chí địa phương ở vùng
ĐBSCL. Vì vậy, đây là vấn đề mới cần được nghiên cứu nhằm đóng góp về mặt lý luận và
thực tiễn trong công tác lãnh đạo của Đảng đối với báo chí địa phương ở vùng ĐBSCL
trong bối cảnh hiện nay.

3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1. Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở làm rõ những vấn đề lý luận và thực trạng công tác lãnh đạo báo chí
địa phương ở vùng ĐBSCL, luận văn đề xuất một số giải pháp tăng cường sự lãnh đạo
của Đảng đối với báo chí địa phương ở vùng này.

3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu

Để đạt được mục đích trên, đề tài thực hiện những nhiệm vụ sau:

- Làm rõ cơ sở lý luận về sự lãnh đạo của Đảng đối với báo chí địa phương
trong thời kỳ mới.

- Khảo sát, nghiên cứu thực trạng hệ thống báo chí địa phương vùng ĐBSCL và
thực trạng công tác lãnh đạo của Đảng đối với báo chí vùng này.
- Phát hiện những vấn đề đang đặt ra trong công tác lãnh đạo báo chí địa
phương và đề xuất một số giải pháp nhằm tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với báo
chí địa phương ở vùng ĐBSCL.

4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1. Đối tượng nghiên cứu

Luận văn tập trung nghiên cứu sự lãnh đạo của Đảng đối với báo chí địa
phương ở vùng ĐBSCL hiện nay.

4.2. Phạm vi nghiên cứu

Đề tài được triển khai nghiên cứu sự lãnh đạo của Đảng đối với hệ thống báo
chí địa phương ở vùng ĐBSCL (không khảo sát đại diện thường trú của các báo Trung
ương và Thành phố Hồ Chí Minh đang hoạt động trên địa bàn), cụ thể là ở 3 tỉnh: Cà
Mau, Bến Tre, Trà Vinh.

Thời gian nghiên cứu bắt đầu từ tháng 01- 2004 (thời điểm Bộ Chính trị ban hành
Thông báo Kết luận số 162-TB/TW, ngày 01-02-2004 Về một số biện pháp tăng cường
quản lý báo chí trong tình hình hiện nay) đến tháng 06-2009.

5. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

5.1. Cơ sở lý luận

- Luận văn được thực hiện trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa Mác -
Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh.

- Các phân tích, đánh giá trong luận văn đứng trên quan điểm báo chí vô sản, tư
tưởng Hồ Chí Minh về báo chí, dựa vào đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách,
pháp luật của Nhà nước; gắn tiến trình vận động, phát triển báo chí cách mạng với tiến
trình vận động, phát triển của đời sống kinh tế - xã hội đất nước và thế giới.

5.2. Phương pháp nghiên cứu

Quá trình thực hiện luận văn tác giả sử dụng một số phương pháp nghiên cứu
sau đây:

- Phương pháp nghiên cứu tài liệu để hệ thống các quan điểm, đường lối của
Đảng về của công tác lãnh đạo báo chí.

- Các phương pháp khảo sát thực tế, thống kê, so sánh, nhằm làm sáng tỏ thực
trạng công tác lãnh đạo báo chí địa phương ở ba tỉnh Cà Mau, Bến Tre, Trà Vinh
thuộc vùng ĐBSCL.

- Phương pháp phỏng vấn sâu được thực hiện từ 20 đến 30 đối tượng là cán bộ
trực tiếp lãnh đạo báo chí ở các cơ quan Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân (UBND) tỉnh, Ban
Tuyên giáo, lãnh đạo các báo, đài của 3 tỉnh được khảo sát.

- Các phương pháp phân tích, tổng hợp nhằm rút ra những kết luận khoa học
cần thiết, từ đó đề xuất giải pháp góp phần tăng cường công tác lãnh đạo của Đảng đối
với báo chí địa phương các tỉnh vùng ĐBSCL.

6. Đóng góp mới của đề tài

- Lần đầu tiên luận văn đánh giá toàn diện và có hệ thống về sự lãnh đạo của
Đảng đối với báo chí vùng ĐBSCL trong giai đoạn hiện nay.

- Làm rõ thực trạng diện mạo báo chí ba tỉnh Cà Mau, Bến Tre, Trà Vinh thuộc
vùng ĐBSCL và nêu ra được những ưu điểm, hạn chế trong công tác lãnh đạo của Đảng
đối với báo chí ở ba tỉnh trên. Đồng thời phân tích những vấn đề đặt ra trong quá trình
lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động báo chí trong vùng.

- Những giải pháp và kiến nghị cụ thể mà lần đầu tiên tác giả đưa ra sẽ góp
phần nâng cao sự lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động báo chí vùng ĐBSCL, từ đó
giúp cho báo chí trong vùng thực hiện nhiệm vụ chính trị ngày càng tốt hơn.

7. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài

7.1. Về mặt lý luận

- Đây là đề tài lần đầu tiên khảo sát một cách có hệ thống về công tác lãnh đạo
báo chí ở một vùng đồng bằng tương đối rộng lớn, có bề dày lịch sử báo chí cách mạng
như ĐBSCL. Kết quả nghiên cứu của đề tài không chỉ góp phần làm sáng tỏ nội dung
và phương thức lãnh đạo của Đảng đối với báo chí địa phương mà còn là sự đánh giá
tương đối chính xác về vai trò quan trọng của Đảng đối với sự trưởng thành, phát triển
không ngừng của báo chí địa phương trong hiện tại cũng như trong tương lai.

- Những kết quả nghiên cứu của luận văn là nguồn tư liệu tham khảo bổ ích cho
những người quan tâm nghiên cứu đối với đề tài này.

7.2. Về mặt thực tiễn

- Những cứ liệu có trong luận văn có thể được khai thác để làm cơ sở cho việc
hoạch định nội dung, phương thức lãnh đạo báo chí địa phương ở vùng ĐBSCL.

- Giúp các cơ quan lãnh đạo báo chí địa phương ở vùng ĐBSCL nhận thấy mặt
được và chưa được trong công tác lãnh đạo; nghiên cứu và áp dụng những giải pháp mà
luận văn đưa ra để nâng cao hiệu quả lãnh đạo của mình, giúp báo chí địa phương thực
hiện tốt nhiệm vụ chính trị được giao.

- Luận văn cũng có thể được sử dụng làm tài liệu nghiên cứu, về những vấn đề
có liên quan công tác lãnh đạo báo chí địa phương cả nước nói chung và vùng ĐBSCL
nói riêng.

8. Bố cục của luận văn

Ngoài mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, nội dung của luận văn
gồm 3 chương, 11 tiết.
Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ SỰ LÃNH ĐẠO CỦA ĐẢNG
ĐỐI VỚI BÁO CHÍ ĐỊA PHƯƠNG



1.1. SỰ LÃNH ĐẠO CỦA ĐẢNG ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG BÁO CHÍ LÀ
MỘT TẤT YẾU KHÁCH QUAN

Trong thời kỳ đất nước đang có chiến tranh, nền kinh tế lạc hậu do cơ chế quan
liêu bao cấp nên việc quản lý xã hội nói chung chủ yếu dựa trên các nghị quyết, chỉ thị
của Đảng chứ chưa xây dựng một nhà nước pháp quyền quản lý xã hội bằng pháp luật.
Công cuộc đổi mới do Đảng ta lãnh đạo đã trải qua một chặng đường đầy thử thách,
cam go nhưng cũng đầy sáng tạo, mang lại những chuyển biến toàn diện về kinh tế và
xã hội. Đảng ta đã xác định: báo chí vừa là tiếng nói của Đảng, của Nhà nước, của các
đoàn thể, vừa là diễn đàn của nhân dân - qua đó nối kết Nhà nước với quần chúng, là
cầu nối giữa Đảng với nhân dân.

Chúng ta đã biết:

Lãnh đạo là đề ra chủ trương, đường lối và tổ chức động viên thực
hiện, còn quản lý là tổ chức và điều khiển các hoạt động theo những yêu cầu
nhất định. Theo đó lãnh đạo báo chí là sự định hướng về thông tin, vạch ra
đường lối, chiến lược thông tin; quản lý báo chí là việc sắp xếp, quy hoạch
hệ thống báo chí và tổ chức kiểm tra giám sát các hoạt động báo chí bằng
pháp luật [20].

Vai trò chỉ đạo, lãnh đạo của Đảng đối với báo chí không phải là bắt tay chỉ việc
mà là định hướng. Sự định hướng đó thể hiện trong các đường lối, quan điểm, nội dung
thông tin tuyên truyền. Đó là việc đi trước nắm bắt tình hình để dự báo các động thái trong
nước và thế giới, giúp cơ quan báo chí có điều kiện giữ đúng định hướng thông tin như
Nghị quyết Đại hội IX của Đảng đã nêu:

Hướng báo chí, xuất bản làm tốt chức năng tuyên truyền, thực hiện
đường lối, chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước; phát hiện những nhân
tố mới, cái hay, cái đẹp trong xã hội; giới thiệu gương người tốt, việc tốt, những
điển hình tiên tiến, phê phán các hiện tượng tiêu cực, uốn nắn những nhận thức
lệch lạc, đấu tranh với những quan điểm sai trái; coi trọng, nâng cao tính
chân thật, tính giáo dục và tính chiến đấu của thông tin; khắc phục khuynh
hướng "thương mại hóa" trong hoạt động báo chí, xuất bản [31, tr. 39].

1.1.1. Đảng cầm quyền và sự lãnh đạo của Đảng đối với các lĩnh vực của
đời sống xã hội

Vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam (ĐCSVN) đã được Hiến pháp nước
Cộng hòa XHCN Việt Nam khẳng định tại Điều 4 như sau:

Đảng Cộng sản Việt Nam, đội tiên phong của giai cấp công nhân
Việt Nam, đại biểu trung thành quyền lợi của giai cấp công nhân, nhân dân
lao động và của cả dân tộc, theo chủ nghĩa Mác- Lênin và tư tưởng Hồ Chí
Minh, là lực lượng lãnh đạo Nhà nước và xã hội. Mọi tổ chức của Đảng hoạt
động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật [45].

Từ khi thành lập đến nay, ĐCSVN đã thể hiện đầy đủ vai trò là ngọn cờ tập hợp trí
tuệ, sức mạnh và tinh hoa của dân tộc. Đó là vai trò không thể thay thế, bởi lẽ nó là vai trò
của trí tuệ và niềm tin, vai trò của sự thống nhất và đoàn kết, vai trò của sự hướng dẫn quần
chúng hành động theo đúng quy luật khách quan và phù hợp với yêu cầu thực tiễn đất
nước. Dù phải đối mặt với nhiều khó khăn, thậm chí cả những thử thách tưởng chừng khó
vượt qua, Đảng vẫn luôn là người cầm lái kiên định, sáng suốt lãnh đạo đất nước phát triển
tới ngày hôm nay.

Thực tiễn cách mạng Việt Nam đã chỉ ra rằng, vai trò lãnh đạo của Đảng là
nhân tố có ý nghĩa quyết định mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam. Vai trò lãnh đạo
của Đảng đã trải qua biết bao gian nan thử thách, đã được nhân dân thừa nhận, nhân dân
đã gọi ĐCSVN là Đảng ta; ĐCSVN là đội tiền phong của giai cấp công nhân, đồng thời
đã trở thành đội tiên phong của nhân dân lao động và của dân tộc Việt Nam.
Sự lãnh đạo của Đảng đã trải qua nhiều thời kỳ khác nhau, song có hai thời kỳ
cơ bản: thời kỳ chính quyền chưa về tay nhân dân và thời kỳ chính quyền đã về tay nhân
dân. Do có những thuận lợi và khó khăn khác nhau giữa hai thời kỳ nên nội dung và
phương thức lãnh đạo của Đảng cũng có những điểm khác quan trọng. Song, về bản
chất lãnh đạo trong cả hai thời kỳ vẫn có một điểm chung cơ bản, đó là: Lãnh đạo là ngọn
đuốc soi đường, là trí tuệ chỉ đường, là tổ chức, vận động, thuyết phục… không phải là
mệnh lệnh hành chính.

Trở lại những năm tháng đầu tiên khi Đảng ta mới được thành lập, Đảng ta phải
hoạt động trong điều kiện bí mật, chính quyền thực dân phong kiến đã đặt Đảng ta ra
ngoài vòng pháp luật; chúng lùng bắt, giam cầm, tra tấn và giết hại dã man biết bao cán
bộ của Đảng. Bất chấp sự khủng bố tàn khốc của địch, nhân dân ta được giác ngộ đã đi
theo tiếng gọi của Đảng để hoạt động và phục vụ cách mạng, nuôi và bảo vệ cán bộ của
Đảng trong hầm bí mật, nhiều khi ở ngay trong nhà mình. Trong hoàn cảnh đối kháng
sống còn đó càng thấy rõ các chủ trương của Đảng để lãnh đạo nhân dân không thể là
mệnh lệnh hành chính. Song ngay trong những ngày đó, Đảng đã lãnh đạo nhân dân ta làm
cách mạng bằng cương lĩnh chính trị và các chủ trương, chính sách đúng đắn, hợp lòng
dân; bằng tuyên truyền, vận động thuyết phục; bằng tổ chức và kiểm tra, giám sát… và
đã dẫn dắt nhân dân ta đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác, mà đỉnh cao là cuộc Tổng
khởi nghĩa Tháng 8 năm 1945, lật đổ chế độ thực dân phong kiến, giành chính quyền về
tay nhân dân. Chủ trương lãnh đạo của Đảng trong trường hợp này là đối kháng sống
còn với quyền lực của chính quyền thực dân phong kiến, song lại hợp với lòng dân nên
được dân ủng hộ, đã tạo thành sức mạnh tổng hợp của toàn dân tộc kết hợp với sức
mạnh của thời đại, lớn mạnh hơn quyền lực của chính quyền thực dân phong kiến và đã
đánh đổ quyền lực của chính quyền thực dân phong kiến.

Từ ngày chính quyền đã về tay nhân dân, Đảng ta lãnh đạo Nhà nước và xã hội
trong điều kiện mới với những thuận lợi mới chưa từng có, đặc biệt là đường lối của
Đảng đã được thể chế hóa trong hệ thống pháp luật. Nhiều cán bộ của Đảng đã nắm giữ
các vị trí trọng yếu trong hệ thống chính trị của cả nước. Trong điều kiện đó, quyền lực
chính trị của Đảng là thống nhất với quyền lực nhà nước, tạo nên sức mạnh tổng hợp,
phát huy được sức mạnh của toàn dân tộc kết hợp với sức mạnh của thời đại, nhân dân
ta đã lần lượt đánh đuổi bọn thực dân Pháp, đế quốc Mỹ, giải phóng hoàn toàn miền
Nam, thống nhất đất nước, đưa cả nước tiến lên chủ nghĩa xã hội, và ngày nay đang tiến
hành công cuộc đổi mới toàn diện đất nước, chủ động mở rộng hợp tác và hội nhập khu
vực và quốc tế. Song cương lĩnh chính trị của Đảng, những chủ trương lãnh đạo của
Đảng trong điều kiện chính quyền đã về tay nhân dân cũng vẫn là ngọn đuốc soi đường,
là trí tuệ chỉ đường. Đảng ta vẫn phải làm tốt công tác tổ chức, vận động, thuyết
phục,… tuy Đảng ta đã trở thành Đảng lãnh đạo hợp Hiến đối với Nhà nước và xã hội
như Hiến pháp đã khẳng định.

Phương thức lãnh đạo của Đảng đã được quy định trong Cương lĩnh năm 1991
như sau:

Đảng lãnh đạo xã hội bằng cương lĩnh, chiến lược, các định hướng
về chính sách và chủ trương công tác, bằng công tác tuyên truyền thuyết
phục, vận động, tổ chức kiểm tra và bằng hành động gương mẫu của đảng
viên. Đảng giới thiệu những đảng viên ưu tú, có đủ năng lực và phẩm chất
vào hoạt động trong các cơ quan lãnh đạo chính quyền và các đoàn thể. Đảng
không làm thay công việc của các tổ chức khác trong hệ thống chính trị.

Đảng lãnh đạo hệ thống chính trị, đồng thời là một bộ phận của hệ
thống ấy. Đảng liên hệ mật thiết với nhân dân, chịu sự giám sát của nhân
dân, hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật [26].

Như vậy, Đảng ta hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật. Đảng
không làm thay công việc của Nhà nước và xã hội. Đảng lãnh đạo bằng cách đưa ra
những sáng kiến về đường lối, chủ trương, chính sách, bằng tổ chức, vận động, thuyết
phục... Đảng giới thiệu những cán bộ tiêu biểu với Nhà nước và các tổ chức xã hội. Đảng
không quyết định thay cho các tổ chức đó.

Nhà nước pháp quyền XHCN quản lý đất nước bằng pháp luật. Pháp luật là tối
thượng, không quản lý trực tiếp bằng chỉ thị, nghị quyết của Đảng. Pháp luật chính là
chủ trương, chính sách của Đảng đã được luật hóa. Thực hiện pháp luật chính là thực
hiện chủ trương, chính sách của Đảng, chính là chấp hành nghiêm chỉnh sự lãnh đạo của
Đảng. Đó là những nội dung cực kỳ quan trọng trong phương thức lãnh đạo của Đảng
đối với Nhà nước và xã hội. Như vậy, trong điều kiện chính quyền đã về tay nhân dân
thì chủ trương lãnh đạo của Đảng là sáng kiến, kiến nghị của Đảng, cán bộ và đảng viên
của Đảng phải được vận động thuyết phục để thực hiện chủ trương lãnh đạo của Đảng,
vừa chấp hành nghiêm chỉnh nguyên tắc của Đảng, vừa chấp hành nghiêm chỉnh pháp
luật của Nhà nước, tuyệt đối không chủ quan áp đặt.

Thực tiễn lịch sử của Đảng ta đã chỉ rõ, lãnh đạo phải bằng tài, đức, phải bằng
lương tâm và trí tuệ hơn người, phải biết vạch đường chỉ lối, tổ chức thực hiện, chịu
đựng gian khổ hy sinh, nêu gương, đi trước, vận động thuyết phục,… Chủ trương lãnh
đạo của Đảng phải phù hợp với quy luật và thực tiễn khách quan, phù hợp với lòng dân.

Đường lối chính trị có sức thuyết phục và mang lại lợi ích đích thực cho dân, đó
chính là ngọn đuốc soi đường, là trí tuệ chỉ đường, có sức hấp dẫn quảng đại, có sức
mạnh to lớn và là nguồn động lực vô tận. Sức mạnh đó chính là sức mạnh của lòng dân
được tổ chức lại, sức mạnh thuộc về quyền lực chính trị, tuy không phải là mệnh lệnh
hành chính, không thuộc về quyền lực nhà nước, song nó có thể có sức mạnh to lớn hơn
cả quyền lực nhà nước, như sức mạnh của cuộc Cách mạng tháng Tám năm 1945.
Nguyên Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Văn An từng nói:

Đảng ta cần thường xuyên tự đổi mới, tự chỉnh đốn, tự phê bình và
phê bình, ra sức nâng cao trình độ trí tuệ, năng lực lãnh đạo, giữ vững truyền
thống đoàn kết thống nhất, phát huy dân chủ và đề cao kỷ luật, xây dựng
Đảng trong sạch vững mạnh cả về chính trị, tư tưởng và tổ chức từ Trung
ương đến cơ sở, để Đảng ta sẽ tiếp tục là như thế, tiếp tục được nhân dân tự
nguyện suy tôn và thừa nhận vai trò lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước và
xã hội, tiếp tục được nhân dân gọi Đảng Cộng sản Việt Nam là Đảng ta,
Đảng ở trong lòng dân tộc, Đảng bách chiến bách thắng [58].

1.1.2. Sự lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động báo chí là một đòi hỏi khách
quan xuất phát từ yêu cầu phát triển của báo chí
Ngay từ khi mới ra đời, Đảng Cộng sản Đông Dương đã tuyên bố trong Tuyên
ngôn đầu tiên của mình tinh thần đấu tranh giành quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí
cho nhân dân. Cũng ngay trong những ngày đầu ấy, tư tưởng Đảng lãnh đạo đối với báo
chí thông qua một thể chế hành chính Nhà nước cũng đã được đặt ra. Trong quá trình
lãnh đạo cách mạng, Đảng luôn coi trọng công tác tuyên truyền báo chí, coi báo chí là
"công cụ sắc bén trong công tác tư tưởng của Đảng", là "lực lượng xung kích trên mặt
trận công tác tư tưởng- văn hóa" [16, tr. 83]. "Sự nghiệp báo chí cách mạng Việt Nam ra
đời, phát triển gắn liền với tiến trình cách mạng Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng.
Do vậy, Đảng lãnh đạo công tác báo chí là nguyên tắc bất di bất dịch" [44, tr. 529].

Phát biểu tại tại Đại hội lần thứ V, Hội Nhà báo Việt Nam, ngày 16-10-1989,
đồng chí Đỗ Mười đã phân tích sâu sắc vấn đề Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý báo
chí:

Chúng ta thường nói báo chí cách mạng phải đặt dưới sự lãnh đạo
của Đảng. Nhưng cần phải hiểu đúng nguyên tắc này. Đảng lãnh đạo báo chí
bằng việc xác định đường lối, chủ trương và phương hướng cụ thể trong từng
thời kỳ; thông qua việc bồi dưỡng đội ngũ cán bộ cốt cán, trước hết là tổng
biên tập, cấp ủy Đảng thực hiện tốt sự lãnh đạo của mình mà không sa vào
những việc cụ thể hoặc đi quá sâu vào nghiệp vụ chuyên môn [19, tr. 36].

1.1.2.1. Xuất phát từ yêu cầu của cách mạng do Đảng lãnh đạo

Trong suốt quá trình đấu tranh giành độc lập dân tộc và xây dựng chủ nghĩa xã hội,
báo chí là thứ vũ khí, phương tiện vô cùng thuận lợi trong việc truyền bá tư tưởng, tập hợp
lực lượng, động viên, cổ vũ nhân dân tham gia đấu tranh, theo Đảng tiến hành cách
mạng. Thắng lợi của cách mạng Việt Nam có vai trò to lớn của công tác tư tưởng của
Đảng, trong đó báo chí là một công cụ sắc bén, hiệu quả.

Ngày nay, Đảng và nhân dân ta đang nỗ lực phấn đấu bảo vệ và xây dựng đất
nước Việt Nam theo con đường XHCN. Đây là con đường tất yếu của lịch sử, song đầy
khó khăn thử thách. Để đạt được mục tiêu, công tác tư tưởng phải đi trước một bước,
trong đó báo chí giữ vai trò xung kích.
Nếu báo chí không góp phần đắc lực vào việc làm cho chủ nghĩa
Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, quan điểm của Đảng giữ vị
trí nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho mọi hành động của Đảng và giữ vai
trò chủ đạo trong đời sống tinh thần của xã hội; nếu báo chí không tích cực
tham gia vào tổng kết thực tiễn, nghiên cứu lý luận về con đường đi lên chủ
nghĩa xã hội ở nước ta, không làm cho cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân
dân tin vào đường lối đổi mới, tin vào sự thắng lợi tất yếu của chủ nghĩa xã
hội thì rõ ràng báo chí chưa đáp ứng sự mong mỏi với niềm tin của Đảng và
nhân dân [66, tr. 28].

CNH, HĐH đất nước là sự nghiệp của dân, do dân và vì dân dưới sự lãnh đạo của
Đảng. Vì vậy, Đảng lãnh đạo báo chí là điều kiện quan trọng để báo chí khơi dậy được
nhiệt tình cách mạng, sức sáng tạo và tiềm năng, trí tuệ to lớn của nhân dân, tổng kết các
kinh nghiệm phong phú, sinh động từ thực tiễn, góp phần hoàn thiện đường lối, chính sách
của Đảng và Nhà nước. Sự nghiệp đổi mới chỉ đạt được thắng lợi khi đông đảo quần chúng
nhân dân giác ngộ và nhận thức đầy đủ đường lối của Đảng, được huy động và tổ chức chặt
chẽ hơn nữa trong việc thực hiện các phong trào cách mạng. Điều này phụ thuộc rất nhiều vào
công tác tư tưởng của Đảng, trong đó báo chí giữ vai trò quan trọng không gì thay thế được.
Do đó, Đảng lãnh đạo báo chí chính là để phát huy vai trò đắc lực là một công cụ tư tưởng
sắc bén trong sự nghiệp cách mạng do Đảng khởi xướng và lãnh đạo.

Cách mạng nước ta đang đứng trước những thời cơ và thách thức to lớn. Bốn
nguy cơ mà Đảng chỉ ra không những không giảm đi, mà có phần gay gắt hơn. Đặc biệt,
gần đây các thế lực thù địch ngày một gia tăng thực hiện "diễn biến hòa bình", hòng phá
hoại sự ổn định chính trị, trật tự xã hội ta, chống phá sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã
hội và sự lãnh đạo của Đảng ta. Kinh nghiệm cho thấy, lợi dụng chiêu bài tự do báo chí,
các thế lực phản động đã khuyến khích báo chí ở Liên Xô và các nước Đông Âu bắt đầu
phê phán lịch sử và phủ nhận hiện tại, đã tạo ra sự hoài nghi trong ý thức người dân,
làm mục rỗng chỗ dựa tinh thần của chế độ, hậu quả kết cục là chế độ XHCN sụp đổ.
Bài học đó cho thấy, sự lãnh đạo của Đảng đối với báo chí là nguyên tắc, đảm bảo cho
báo chí hoạt động vì sự nghiệp của Đảng, vì dân tộc. Xét đến cùng, sự lãnh đạo của
Đảng đối với báo chí là từ chính yêu cầu của sự nghiệp cách mạng do dân tiến hành
dưới sự lãnh đạo của Đảng.

1.1.2.2. Từ yêu cầu về xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh và không
ngừng nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng

Trong quá trình tiến tới thành lập một chính đảng vô sản, trước hết phải
có một tờ báo, thì trong suốt quá trình tồn tại, phát triển của Đảng, báo chí có
trách nhiệm và có điều kiện góp phần nâng cao trình độ trí tuệ của Đảng, giữ
vững mối quan hệ giữa Đảng với nhân dân, làm cho Đảng luôn trong sạch và
vững mạnh [66, tr. 30].

Để làm được điều đó, trước hết phải thông qua việc phản ánh các vấn đề cần
giải quyết, các sáng kiến của đảng viên và nhân dân, các kết quả nghiên cứu lý luận và
khoa học xã hội, các kinh nghiệm nước ngoài. V.I. Lênin cho rằng, "báo chí giúp Đảng
phát triển các chân lý về lý luận, các nguyên lý về sách lược, các tư tưởng tổ chức
chung, những nhiệm vụ chung của toàn đảng trong một thời kỳ này hay một thời kỳ
khác" [50, tr. 7-8]. Tiếp theo, việc phát hành rộng rãi báo chí sẽ tạo ra những mối liên
hệ thực tế, trực tiếp giữa Đảng với các tầng lớp nhân dân, đảm bảo việc trao đổi ý kiến,
kinh nghiệm giữa các tổ chức đảng và đảng viên. Như vậy, trong xây dựng Đảng về
chính trị, tư tưởng và tổ chức có vai trò rất quan trọng của báo chí cách mạng.

Thực tiễn hoạt động của Đảng ta cho thấy, sự đóng góp của báo chí trong công
tác xây dựng Đảng là hết sức to lớn. Đảng ta chỉ rõ, báo chí đã góp phần nghiên cứu lý
luận, tổng kết thực tiễn, cổ vũ những điển hình tốt, tham gia tích cực vào cuộc đấu tranh
tư tưởng, đấu tranh lý luận, chống âm mưu và thủ đoạn "diễn biến hòa bình" của các thế
lực thù địch. Đồng thời với tư cách là "tiếng nói của Đảng", báo chí đã làm cho nhân
dân tin vào Đảng và thực hiện thắng lợi đường lối đổi mới của Đảng. Đảng mang trong
mình bản chất cách mạng và khoa học. Với bản chất đó, Đảng trở thành bộ phận tiên
tiến nhất. Đảng là trí tuệ, lương tâm, danh dự, là đội tiên phong chiến đấu, là đội quân
có kỷ luật nhất. Tuy nhiên, không phải tự nhiên mà Đảng có được điều đó mà phải trải
qua quá trình phấn đấu, tự hoàn thiện mình trong hoạt động và sự kiểm nghiệm của thực
tiễn. Trước hết, Đảng phải làm tốt công tác tư tưởng ngay trong nội bộ Đảng. Công việc
đó cần có sự góp sức của đội quân báo chí Đảng. Chính báo chí Đảng làm sáng tỏ,
tuyên truyền cho các vấn đề xây dựng Đảng, cũng như việc khẳng định các chân lý cách
mạng. Vì vậy, Đảng lãnh đạo báo chí không gì khác là để báo chí trở thành lực lượng
văn hóa của Đảng, thành vũ khí tuyên truyền, giáo dục giúp cho Đảng ngày càng có trí
tuệ và cách mạng hơn, xứng đáng là đội tiền phong chiến đấu của giai cấp công nhân và
nhân dân lao động.

Để tiếp tục đổi mới, chỉnh đốn làm cho Đảng thật sự trong sạch, vững mạnh,
báo chí có điều kiện và trách nhiệm góp phần vào giúp cán bộ, đảng viên nâng cao hiểu
biết, nắm vững đường lối, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước, học tập kinh
nghiệm tốt của các tổ chức đảng và đảng viên, tránh mắc phải những sai lầm, khuyết
điểm.

Thông qua tiếng nói tâm huyết, nhiệt tình cách mạng trên báo chí,
mỗi đảng viên củng cố thêm lập trường, ý chí cách mạng. Cùng với sinh hoạt
các tổ chức đảng, qua báo chí, từng đảng viên gắn bó với Đảng, với đội ngũ
những người tiên tiến trong cuộc phấn đấu vì mục tiêu độc lập dân tộc và chủ
nghĩa xã hội, chiến thắng nghèo nàn, lạc hậu và các biểu hiện tiêu cực xã hội
[66, tr. 32].

Là công cụ thực hiện dân trí, báo chí là nơi để cán bộ, đảng viên và đông đảo quần
chúng nhân dân đóng góp ý kiến với Đảng, phê phán các tổ chức đảng có sai phạm, vạch
mặt những đảng viên thoái hóa, biến chất. Tăng cường phê bình và tự phê bình trên báo chí
là một cách tốt nhất để tăng cường sự đoàn kết thống nhất trong Đảng. Tuy nhiên, đây là
vấn đề khá phức tạp, đôi khi là tế nhị. Nếu không được lãnh đạo, định hướng, rất có thể báo
chí rơi vào đấu tranh, phê phán một cách cực đoan, không chính xác, gây hoang mang
trong dư luận xã hội, bị kẻ xấu lợi dụng. Đưa tin về hiện tượng tiêu cực gì, mức độ ra
sao, đưa vào thời điểm nào, phân tích và bình luận sự việc đến đâu... phải được cân nhắc
kỹ, nếu không sẽ "lợi bất cập hại". Vì vậy Đảng phải lãnh đạo chặt chẽ, thường xuyên
đối với báo chí để báo chí thật sự là tiếng nói của Đảng, đồng thời là diễn đàn của nhân
dân để thực hiện phương châm toàn dân tham gia xây dựng Đảng.

1.1.2.3. Từ nhu cầu bản thân sự phát triển của báo chí

Đảng lãnh đạo báo chí không phải để hạn chế, trái lại để báo chí thực hiện và
hoàn thành tốt các chức năng của mình. Trong điều kiện một đảng cầm quyền, sự lãnh
đạo của Đảng chính là tạo điều kiện thuận lợi nhất cho báo chí hoạt động.

Sự lãnh đạo của Đảng là nhu cầu nội tại của chính báo chí, và nhờ đó Đảng giúp
cho báo chí nắm vững và bám sát nhiệm vụ chính trị của Đảng trong từng thời kỳ,
những trọng tâm công tác chính của Đảng và Nhà nước trong từng thời điểm. Đảng định
hướng cho báo chí xử lý các vấn đề tư tưởng, lý luận, quan điểm mới phát sinh, nhất là
khi có ý kiến khác nhau. Sự lãnh đạo của Đảng đảm bảo cho báo chí luôn có được lập
trường chính trị đúng trong những tình huống phức tạp của thực tiễn khi có những luồng
thông tin trái chiều nhau. Từ đó hoàn thành tốt chức năng công cụ tư tưởng của mình.
Nếu Đảng không định hướng kịp thời, báo chí sẽ dễ rơi vào thụ động trong công việc,
thậm chí bị mất phương hướng, từ đó xa rời tôn chỉ mục đích, mất dần bạn đọc, bị chính
độc giả phản đối.

Một trong những cách thức lãnh đạo, định hướng báo chí là Đảng cung cấp
thông tin xác thực, toàn diện, cập nhật, cần thiết cho công tác tuyên truyền trên báo chí.
Đây là yếu tố hết sức cần thiết, bởi nó chính là sức sống của báo chí cách mạng. Được
Đảng cung cấp thông tin, báo chí sẽ hoàn thành tốt các chức năng thông tin và tham gia
quản lý xã hội, bởi qua báo chí, quần chúng nhân dân biết được chủ trương, đường lối
của Đảng, từ đó nghe, tin và làm theo Đảng, cũng như Đảng biết được ý chí, nguyện
vọng của dân để Đảng và dân hòa chung ý chí, thống nhất trong hành động. Thiếu các
thông tin chính xác do Đảng cung cấp, báo chí sẽ không nói lên đúng "tiếng nói của
Đảng", có thể chỉ đưa ra các thông tin vụn vặt, phiến diện, sai lệch.

Công tác tư tưởng của Đảng phải phát huy sức mạnh tổng hợp của nhiều binh
chủng trên mặt trận tư tưởng - văn hóa. Báo chí cũng bao gồm nhiều lực lượng, nhiều
kênh truyền thông. Tập hợp, tổ chức tất cả các lực lượng đó thực hiện nhiệm vụ tuyên
truyền chung và phát huy sức mạnh của toàn bộ lực lượng báo chí là công việc và ưu
thế của cơ quan lãnh đạo Đảng. Nếu không có sự tổ chức phối hợp các loại hình của
Đảng để tạo thành một đội quân báo chí thống nhất, tuyên truyền cho nhiệm vụ chung
sẽ dẫn đến tình trạng chồng chéo trong tuyên truyền, hiệu quả tuyên truyền không
những không cao mà thậm chí còn phản tác dụng. Do đó, sức mạnh của các kênh thông
tin chỉ được cộng hưởng và phát huy tối đa khi tất cả đều đặt dưới sự lãnh đạo của
Đảng.

Dựa vào hệ thống tổ chức của Đảng là một điều kiện cơ bản để báo chí phát huy
vai trò của mình trong phê phán các sai phạm của tổ chức đảng, cơ quan nhà nước, cán
bộ, đảng viên. Trong cuộc đấu tranh chống tiêu cực hiện nay, báo chí cần có chỗ dựa
của tổ chức đảng. Thiếu chỗ dựa tin cậy đó, trong không ít trường hợp, thông tin đăng
phát trên báo chí không đem lại sự chuyển biến trong thực tế, mất lòng tin của nhân dân
đối với báo chí.

Có thể thấy rằng, bản thân sự phát triển của báo chí đòi hỏi phải có sự lãnh đạo
của Đảng. Báo chí phát triển càng mạnh càng đòi hỏi phải tăng cường sự lãnh đạo của
Đảng. Hiệu quả hoạt động báo chí phụ thuộc đáng kể vào sự lãnh đạo của Đảng. Xa rời,
thoát ly sự lãnh đạo của Đảng, chắc chắn báo chí sẽ không thực hiện đầy đủ chức năng
của mình.

1.2. NỘI DUNG, PHƯƠNG THỨC LÃNH ĐẠO CỦA ĐẢNG ĐỐI VỚI
HOẠT ĐỘNG BÁO CHÍ

1.2.1. Nội dung lãnh đạo của Đảng đối với báo chí

Trong sự nghiệp đổi mới đất nước, Đảng ta tiếp tục khẳng định vị trí, vai trò
của báo chí đồng thời có nhiều chủ trương, định hướng phát triển báo chí và lãnh đạo
công tác báo chí cho phù hợp với tình hình mới. Sự lãnh đạo của Đảng đối với báo chí
được thể hiện ở những nội dung sau đây.

1.2.1.1. Đảng xác định tôn chỉ, mục đích và đối tượng phục vụ của cơ quan
báo chí

Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật Báo chí quy định:
Cơ quan chủ quản báo chí là tổ chức đứng tên xin cấp giấy phép hoạt
động báo chí và trực tiếp quản lý cơ quan báo chí.

Cơ quan chủ quản báo chí có những nhiệm vụ và quyền hạn sau đây:

1- Xác định, chỉ đạo việc thực hiện tôn chỉ, mục đích, đối tượng
phục vụ và phạm vi phát hành chủ yếu, công suất, thời gian, tần số, phạm vi
tỏa sóng, ngôn ngữ thể hiện của cơ quan báo chí được quy định trong giấy
phép;

2- Chỉ đạo cơ quan báo chí thực hiện nhiệm vụ, phương hướng và kế
hoạch hoạt động, tổ chức bộ máy, xây dựng đội ngũ cán bộ báo chí;

3- Bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức người đứng đầu cơ quan báo
chí trực thuộc sau khi trao đổi ý kiến với cơ quan quản lý nhà nước về báo
chí;

4- Kiểm tra hoạt động của cơ quan báo chí;

5- Tạo điều kiện cần thiết cho cơ quan báo chí hoạt động;

6- Chịu trách nhiệm trước pháp luật trong phạm vi nhiệm vụ, quyền
hạn của mình đối với các sai phạm của cơ quan báo chí trực thuộc [60].

Theo chủ trương của Đảng và theo Luật báo chí hiện hành ở nước ta, khi thành
lập cơ quan báo chí thì cơ quan chủ quản lập hồ sơ theo qui định gửi về Ban Tuyên giáo
Trung ương và Bộ Thông tin và Truyền thông (TT&TT). Trong hồ sơ đó, cơ quan chủ
quản cần xác định rõ: tôn chỉ, mục đích, đối tượng phục vụ, phạm vi và hình thức phát
hành, tổ chức bộ máy nhân sự, kinh phí hoạt động... Khi được các cơ quan nêu trên chấp
nhận và đồng ý, cơ quan chủ quản mới được phép ra quyết định thành lập cơ quan báo
chí.

Điều đó có nghĩa là, ngay từ khi thành lập cơ quan báo chí, Ban Bí thư Trung
ương Đảng đã ủy quyền cho Ban Tuyên giáo Trung ương kết hợp với cơ quan quản lý
nhà nước xác định nội dung thông tin, định hướng hoạt động cho cơ quan báo chí thông
qua việc xem xét tôn chỉ, mục đích, đối tượng phục vụ của cơ quan báo chí. Bởi lẽ, tôn
chỉ, mục đích và đối tượng phục vụ không chỉ qui định mục đích, nội dung, phương
thức hoạt động của cơ quan báo chí mà còn thể hiện rõ vị trí, vai trò của tờ báo đối với
đời sống xã hội.

Mỗi một tờ báo đều phải có tôn chỉ, mục đích rõ ràng, đối tượng phục vụ và
phạm vi phát hành của tờ báo cần phải được xác định chính xác. Có như thế thì tờ báo
mới thực hiện đúng nhiệm vụ chính trị của mình, không đi chệch hướng, không xa rời
tôn chỉ, mục đích đã được xác định. Bên cạnh đó, tờ báo sẽ tìm được một lượng công
chúng nhất định và chủ động trong kế hoạch phát hành.

1.2.1.2. Đảng định hướng chính trị cho hoạt động báo chí

Báo chí cách mạng nước ta được Đảng trao sứ mệnh là người đi tiên phong
trong việc tuyên truyền, giáo dục về chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh;
đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước; phản ánh thực tiễn xây dựng
và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN. Đây vừa là tiêu chí qui định chức năng, nhiệm vụ
vừa là môi trường phát triển, là thước đo phẩm giá và hiệu quả của nền báo chí nước
nhà.

Là báo chí cách mạng, yêu cầu hàng đầu của báo chí nước ta là phải có lập
trường chính trị vững chắc, có đường lối chính trị đúng đắn, có mục tiêu chính trị rõ
ràng. Đường lối chính trị của báo chí là cương lĩnh, đường lối của Đảng. Do đó, đường
lối, chủ trương đúng đắn là nội dung lãnh đạo cơ bản, tổng quát nhất của cơ quan báo
chí.

Đường lối của Đảng xác định những quan điểm, mục tiêu, phương hướng chủ yếu
của Đảng, chỉ ra những động lực, hình thức, phương tiện chủ yếu để đạt mục tiêu trong
một thời kỳ tương đối dài. Với nội dung đó, đường lối của Đảng bao quát một hệ thống
quan điểm của Đảng liên quan tới các vấn đề cơ bản nhất của một giai đoạn cách mạng,
nó bao quát toàn diện tất cả các mặt chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh, quốc
phòng, đối ngoại... và có ý nghĩa trong phạm vi cả nước.

Đường lối đúng đắn của Đảng có ý nghĩa cực kỳ to lớn đối với báo chí. Đường lối
đúng đắn tự nó đã chứa đựng những nội dung thông tin có sức sống và cách mạng cho báo
chí; xã hội tiếp nhận báo chí để hiểu sâu hơn đường lối của Đảng. Đường lối của Đảng đề
ra đúng đắn và nhất quán sẽ tránh cho báo chí trong quá trình hoạt động không rơi vào tình
huống mâu thuẫn giữa những điều cần tuyên truyền với hiện thực cuộc sống, không phải né
tránh. Nghị quyết của Đảng không phải là câu trả lời cho tất cả mọi vấn đề, nhưng trên
những vấn đề cơ bản của cách mạng mà có sự khẳng định đúng đắn đã là điều kiện quan
trọng hàng đầu để báo chí phát huy vai trò của mình. Đường lối đúng đắn của Đảng còn tạo
nên một không khí mới, một tư duy mới trong Đảng và trong xã hội, từ đó báo chí có cơ
sở để đổi mới nội dung thông tin và nhất là có những hình thức tuyên truyền toàn diện
hơn, đáp ứng được nhu cầu thông tin của xã hội.

Thực tiễn xã hội luôn vận động, nảy sinh những vấn đề mới mà không phải bao
giờ Đảng cũng kịp thời ra nghị quyết. Khi có những vấn đề mới phát sinh, báo chí cần
có sự chỉ đạo định hướng của trung ương và các cấp ủy Đảng. Hơn nữa, báo chí góp
phần tham gia tổng kết thực tiễn, nghiên cứu lý luận, cung cấp cơ sở khoa học và thực
tiễn để Đảng ra quyết định, hướng dẫn dư luận theo hướng đúng đắn. Trong việc này, sự
chỉ đạo thường xuyên của các cấp ủy là vô cùng quan trọng.

Có thể nói, "toàn bộ sự vận động, phát triển của nền báo chí nước ta phải được
đảm bảo bằng một chế độ chính trị, theo lập trường và hệ tư tưởng của giai cấp vô sản"
[2. tr. 20-21]. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng khẳng định: "Phải có lập trường chính trị
vững chắc. Chính trị phải làm chủ. Đường lối chính trị đúng thì việc khác mới đúng
được. Cho nên báo chí của ta đều phải có đường lối chính trị đúng" [52, tr. 414 ]. Như
vậy, đường lối chính trị của báo chí là cương lĩnh chính trị; là chủ trương, đường lối của
Đảng. Đây cũng chính là sự lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động báo chí. Đường lối
chính trị đúng sẽ tạo ra bầu không khí mới, tư duy mới trong Đảng và xã hội. Trên cơ sở
đó, báo chí lại có điều kiện để đổi mới nội dung thông tin, thay đổi phương pháp, hình thức
tuyên truyền, đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu thông tin của xã hội. Sự định hướng chính
trị của Đảng cho hoạt động báo chí không những đảm bảo cho báo chí không đi lệch
đường lối chính trị của Đảng mà còn tạo điều kiện cho báo chí góp phần tích cực vào
việc động viên quần chúng nhân dân thực hiện đường lối chính trị của Đảng một cách
sáng tạo, có hiệu quả.

1.2.1.3. Đảng cung cấp thông tin chính xác, kịp thời về đường lối, chính sách
và tình hình thực tiễn đất nước cho báo chí

Để cho báo chí thực hiện tốt chức năng là công cụ của công tác tư tưởng, Đảng
phải tổ chức thông tin kịp thời cho báo chí về các hoạt động diễn ra trong quá trình hiện
thực hóa đường lối, chính sách của mình trong xã hội. Việc cung cấp thông tin kịp thời,
chính xác cho báo chí đã được Đảng khẳng định trong các văn bản như: Chỉ thị số 63-
CT/TW; Chỉ thị số 08-CT/TW; Chỉ thị số 22-CT/TW... của Ban Bí thư Trung ương
Đảng. Các văn bản này đều chỉ rõ: "Tạo điều kiện cho các cơ quan báo chí, xuất bản
làm tốt nhiệm vụ bằng cách tăng cường cung cấp thông tin" [28, tr. 3].

Để báo chí làm tốt chức năng thông tin đại chúng của mình, giúp quần chúng
cập nhật thông tin, bản thân báo chí phải là người được tiếp nhận thông tin đầu tiên. Tin tức
càng chính xác, việc xử lý càng thuận lợi. Trong cung cấp thông tin cho báo chí thường
vướng mắc là các tin liên quan đến nội bộ tổ chức, cấp ủy và cán bộ lãnh đạo. Vẫn còn cấp
ủy coi đây là "vùng cấm", báo chí không được phép tìm hiểu. Biết rằng, có những điều cần
giữ bí mật, nhiều thông tin công khai sẽ bất lợi cho đất nước, cho chính trị. Nhà báo chân
chính cần ý thức rõ điều này. Song không vì bảo mật mà che giấu những sai phạm của cán
bộ, nương nhẹ kỷ luật nội bộ, thậm chí che đậy những việc làm sai trái của cả tập thể, cấp
ủy.

Để báo chí có thông tin xác thực, đúng với bản chất sự việc, hiểu được đầy đủ
các nguyên nhân khách quan và chủ quan dẫn đến các thành tích hoặc khuyết điểm, biết
nên đưa tin, bình luận như thế nào là đúng, phù hợp.., không ai khác, chính là các cấp
ủy đảng có thẩm quyền trực tiếp cung cấp thông tin cho báo chí. Việc cung cấp thông
tin đầy đủ, chính xác, kịp thời cho báo chí thì hiệu quả lãnh đạo của Đảng đối với xã hội
sẽ cao hơn. Bên cạnh đó, nhờ có thông tin ngược chiều, nhiều chiều từ báo chí, các
quyết định của Đảng sẽ phản ánh đúng qui luật hơn, đảm bảo tính hiện thực, tính khả thi
cao.

Bên cạnh cung cấp thông tin cho báo chí hoạt động nghiệp vụ, Đảng còn cung
cấp thông tin giải quyết các kiến nghị của báo chí về những vấn đề liên quan đến sự
lãnh đạo của Đảng. Việc cung cấp thông tin toàn diện cho báo chí là đảm bảo cho báo
chí hoạt động vừa phong phú, đa dạng, vừa đúng định hướng chính trị trong mọi trường
hợp, hoàn cảnh.

Việc cung cấp thông tin và định hướng thông tin cho các cơ quan báo chí được
Đảng thực hiện thông qua hoạt động họp báo và giao ban báo chí. Thông qua hoạt động
này, đại biểu đại diện cho các cơ quan báo chí vừa được cung cấp thông tin theo nguồn
chính thống, vừa xác định được chính xác, đúng đắn nội dung thông tin trên mặt báo
của mình.

1.2.2. Phương thức lãnh đạo của Đảng đối với báo chí

1.2.2.1. Đảng lãnh đạo bằng việc đề ra những chỉ thị, nghị quyết đối với báo
chí

Lãnh đạo bằng nghị quyết, chỉ thị là phương thức lãnh đạo quan trọng nhất của
Đảng đối với xã hội nói chung và đối với báo chí nói riêng. Các nghị quyết, chỉ thị của
Đảng về báo chí là cơ sở để Nhà nước vừa thể chế hóa thành chính sách, pháp luật về
báo chí, vừa thực hiện quyền hạn, trách nhiệm quản lý của Nhà nước với các cơ quan
báo chí và ngược lại để cơ quan báo chí thực hiện chức năng, nhiệm vụ của mình đối
với Đảng, Nhà nước và xã hội.

Đảng lãnh đạo báo chí bằng định hướng chính trị, định hướng tư tưởng, định
hướng thông tin bằng hệ thống quan điểm báo chí; kiểm tra, uốn nắn việc thực hiện các
định hướng đó thông qua các tổ chức đảng và các đảng viên của mình. "Hiệu quả công
tác lãnh đạo của Đảng đối với báo chí phụ thuộc vào việc vạch ra những định hướng và
quan điểm báo chí đúng đắn, khoa học; vào trình độ, năng lực, phẩm chất của các tổ
chức đảng và của cán bộ, đảng viên" [46, tr. 164].

Bước vào thời kỳ đổi mới đất nước, dưới ánh sáng nghị quyết của các Đại hội,
Đảng ta càng quan tâm hơn, chỉ đạo sát sao hơn sự nghiệp đổi mới báo chí cho phù hợp
với tình hình mới, để sử dụng có hiệu quả hơn vai trò báo chí trong sự nghiệp đổi mới
đất nước. Tất cả được biểu hiện cụ thể trong các văn kiện Đại hội đại biểu Đảng toàn quốc
từ Đại hội VI đến Đại hội X. Trong đó, Đảng ta đã chỉ ra nhiệm vụ của báo chí trong đời
sống chính trị của đất nước. Ban Bí thư Trung ương Đảng cũng đã cụ thể hóa những
nhiệm vụ của báo chí bằng việc đề ra các chỉ thị, như: Chỉ thị số 63-CT/TW về "Tăng
cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác báo chí, xuất bản"; Chỉ thị số 08-CT/TW
về "Tăng cường sự lãnh đạo và quản lý nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả công tác
báo chí, xuất bản"; Chỉ thị số 22-CT/TW về "Tiếp tục đổi mới và tăng cường sự lãnh
đạo, quản lý công tác báo chí, xuất bản"; Nghị quyết Hội nghị lần thứ 5 Ban Chấp hành
Trung ương khóa X về "Công tác tư tưởng, lý luận và báo chí trước yêu cầu mới"...
Đồng thời Đảng cũng có nhiều Thông báo kết luận về một số biện pháp tăng cường
lãnh đạo, quản lý báo chí, như: Thông báo 162-TB/TW, Thông báo 41-TB/TW...

Đặc biệt, trong quá trình thực hiện nhiệm vụ chính trị toàn khóa, Ban Chấp
hành Trung ương Đảng khóa X đã tổ chức Hội nghị Trung ương 5 về "Công tác tư
tưởng, lý luận và báo chí trước yêu cầu mới". Sau khi trao đổi, thảo luận Hội nghị đã
thống nhất đánh giá, xác định rõ: Báo chí có trách nhiệm thực hiện các yêu cầu, nhiệm
vụ của công tác tư tưởng; mặt khác, xuất phát từ yêu cầu và thực tiễn của báo chí. Nghị
quyết cũng chỉ ra 5 nội dung đối với báo chí, vừa khẳng định lại nhiệm vụ, vừa làm rõ
thêm các giải pháp để báo chí khắc phục những yếu kém, phát huy ưu điểm và tiềm lực.
Nâng cao chất lượng tư tưởng, tính hấp dẫn, vươn lên hiện đại về mô hình tổ chức; về
cơ sở vật chất, kỹ thuật và công nghệ. Cụ thể là:

- Báo chí phải nắm vững và tuyên truyền sâu rộng, kịp thời, có hiệu
quả đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước;
bám sát nhiệm vụ công tác tư tưởng, tích cực tuyên truyền, cổ vũ thành tựu
công cuộc đổi mới.

- Đổi mới, tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, nâng cao chất lượng
hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước đối với hoạt động báo chí [36, tr. 49-50].

Để thực hiện được những yêu cầu trong thời kỳ mới, Nghị quyết chỉ rõ những
giải pháp cơ bản cần phải thực hiện như sau:
- Coi trọng, chăm lo công tác xây dựng Đảng trong các cơ quan báo chí;

- Đề cao trách nhiệm đảng viên của người làm báo, nhất là người giữ cương vị
lãnh đạo;

- Thường xuyên giám sát, kiểm tra các tổ chức đảng, đảng viên trong các cơ
quan báo chí, cơ quan chủ quản, cơ quan quản lý báo chí;

- Xây dựng quy chế làm tốt việc định hướng và cung cấp thông tin báo chí;

- Nghiên cứu bổ sung, sửa đổi Luật Báo chí và các văn bản quy phạm pháp luật
liên quan;

- Qui định thẩm quyền, trách nhiệm, cơ chế phối hợp giữa 4 cơ quan sau: Chỉ
đạo báo chí của Đảng; quản lý báo chí của Nhà nước; Hội Nhà báo và các cơ quan chủ
quản đối với cơ quan báo chí và người làm báo;

- Xây dựng chế tài đủ mạnh, xử lý dứt điểm, kịp thời, nghiêm minh các sai
phạm;

- Rà soát, điều chỉnh, bổ sung quy hoạch hệ thống báo chí, các đài phát thanh -
truyền hình từ Trung ương đến địa phương và báo chí điện tử; sắp xếp thu gọn đầu mối
theo hướng khoa học, hợp lý và hiệu quả.

Chúng ta thường nói, báo chí cách mạng Việt Nam đặt dưới sự lãnh đạo của
Đảng. Nhưng Đảng không lãnh đạo báo chí bằng cách cầm tay chỉ việc, bắt nhà báo hay
cơ quan báo chí phải viết bài này, bài kia cụ thể hay trình bày bằng phương pháp này,
hình thức kia... mà Đảng lãnh đạo báo chí bằng cách đề ra những chỉ thị, nghị quyết,
những kết luận, thông báo của Đảng về vấn đề báo chí. Hiệu quả của sự lãnh đạo của
Đảng đối với báo chí phụ thuộc vào việc đưa ra những quan điểm, những định hướng
khoa học đúng đắn vào trình độ, năng lực, phẩm chất của các tổ chức đảng và cán bộ,
đảng viên.

1.2.2.2. Đảng lãnh đạo báo chí thông qua tổ chức đảng trong các cơ quan
báo chí
Tổ chức cơ sở đảng (các chi bộ cơ sở, đảng bộ cơ sở) là nền tảng của Đảng. Các
tổ chức cơ sở đảng ấy có nhiệm vụ quán triệt đường lối, chủ trương, chính sách của
Đảng và nhiệm vụ của chi bộ, đảng bộ; kiểm tra, giám sát việc thực hiện đảm bảo cho
nghị quyết của Đảng được chấp hành nghiêm chỉnh; xây dựng đảng bộ, chi bộ và đội
ngũ cán bộ ở đơn vị tham gia vào việc xây dựng đường lối, chính sách của Đảng...

Từ đây chúng ta thấy rõ vị trí, vai trò quan trọng của chi bộ, đảng bộ đối với các
cơ quan báo chí nói chung và đối với nội dung thông tin tuyên truyền trên mặt báo nói
riêng. Theo TS. Hoàng Quốc Bảo, sự lãnh đạo của Đảng thông qua tổ chức đảng trong
các cơ quan báo chí rất đa dạng và phức tạp. Quá trình lãnh đạo ấy thường chia thành
các cấp như sau:

- Thứ nhất là, các cơ quan báo chí cấp Bộ, cơ quan ngang bộ và cơ
quan thuộc Chính phủ;

- Thứ hai là, cơ quan báo chí cấp Trung ương nhưng thuộc đơn vị
cấp Vụ, đặt dưới sự quản lý của Ban, Ngành, cơ quan Trung ương, Mặt trận
Tổ quốc và các Đoàn thể chính trị - xã hội;

- Thứ ba là, đối với ban biên tập các tạp chí của các Viện nghiên cứu
chuyên ngành, các trường Đại học, Học viện, Quân đội và Công an... [2, tr.
24].

Đối với mỗi cấp trên đây, phương thức lãnh đạo của Đảng đối với cơ quan báo
chí có tính đặc thù riêng, phù hợp với tôn chỉ, mục đích, chức năng, nhiệm vụ và đối
tượng phục vụ của cơ quan báo chí đó.

Các tổ chức đảng trong các cơ quan báo chí có nhiệm vụ lãnh đạo cán bộ, đảng
viên quán triệt đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước, phát huy vai trò tích cực,
chủ động đóng góp ý kiến vào việc xác định, tổ chức thực hiện các chủ trương, kế hoạch
công tác của cơ quan, tham gia vào xây dựng tổ chức, cải tiến lề lối làm việc, đấu tranh
chống tiêu cực, kiểm tra đảng viên là tổng biên tập trong việc chấp hành đường lối,
chính sách, pháp luật và tiến hành công tác tổ chức cán bộ trong cơ quan.
Sự lãnh đạo thông qua tổ chức đảng ở cơ quan báo chí phải thường xuyên. Coi
trọng việc chăm lo bồi dưỡng, đào tạo, quản lý cán bộ lãnh đạo nhất là người đứng đầu
cơ quan báo chí. Khi cần thiết, có thể bổ sung và điều động cán bộ để đảm bảo tổ chức
đảng ở đó luôn vững mạnh, phát huy tốt vai trò lãnh đạo của mình trong cơ quan báo
chí. Ở các cơ quan báo chí, trong khi cần khắc phục thái độ coi nhẹ vai trò của tổ chức
đảng, tuyệt đối hóa quyền và vai trò của người phụ trách (tổng biên tập, giám đốc), cần
tránh khuynh hướng lãnh đạo tập thể chung chung, không phát huy vai trò và đề cao
trách nhiệm của người phụ trách theo đúng quy định của Luật Báo chí. Tùy theo trình
độ, năng lực thực tế của đồng chí phụ trách báo chí mà cấp ủy đảng quy định những vấn
đề gì mà đồng chí đó không được tự quyết định, nhất thiết phải thỉnh thị cấp ủy hoặc
đồng chí đại diện cơ quan chủ quản, nhất là những vấn đề đặc biệt quan trọng.

1.2.2.3. Đảng lãnh đạo thông qua việc đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng đội ngũ
cán bộ lãnh đạo, quản lý trong các cơ quan báo chí

Đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng đội ngũ cán bộ là khâu đặc biệt quan trọng trong công
tác cán bộ của Đảng. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã căn dặn: "Cán bộ là cái gốc của mọi
công việc... Công việc thành công hay thất bại điều do cán bộ tốt hay kém" [51, tr. 270].
Trong sự nghiệp đổi mới, chỉnh đốn và nâng cao năng lực chiến đấu của đảng viên và tổ
chức đảng, Đảng ta xác định: "Đổi mới cán bộ lãnh đạo các cấp là mắt xích quan trọng
nhất mà Đảng ta phải nắm chắc để thúc đẩy những cuộc cải cách có ý nghĩa cách mạng"
[24, tr. 132]. Thực hiện quan điểm đó, trong công tác xây dựng Đảng, Đảng tập trung
chú ý xây dựng đội ngũ cán bộ, trước hết là đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý ở các cấp,
các cơ quan nói chung, trong đó có cơ quan báo chí.

Báo chí là công cụ trực tiếp tác chiến hàng ngày trên mặt trận t ư tưởng của
Đảng, nên các cấp ủy Đảng và lãnh đạo các cấp, các ngành, đoàn thể phải lãnh đạo, quản
lý tốt đội ngũ phóng viên, cán bộ biên tập mà trước hết là tổng biên tập của các cơ quan báo
chí. Bởi vì, sự lãnh đạo của cấp ủy, thủ trưởng các cơ quan chủ quản, đối với báo chí thông
qua vai trò, chất lượng và uy tín của tổng biên tập. Vì thế, việc lựa chọn, bố trí và sử dụng
tổng biên tập trong cơ quan báo chí có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với việc lãnh đạo
báo chí.

Việc bố trí, quản lý cán bộ báo chí đặt biệt là cán bộ lãnh đạo trong cơ quan báo
chí (tổng biên tập, phó tổng biên tập, giám đốc, phó giám đốc) phải căn cứ theo quy
định của Nhà nước. Đối với người đứng đầu cơ quan báo chí phải tốt nghiệp đại học; đã
được đào tạo, bồi dưỡng về nghiệp vụ báo chí và chương trình quản lý nhà nước về báo
chí; có trình độ lý luận chính trị cao cấp...

Để thực hiện sự lãnh đạo của Đảng đối với báo chí, trước hết cần xây dựng
những tiêu chuẩn cụ thể cho các chức danh như: tổng biên tập, phó tổng biên tập của
các báo; giám đốc, phó giám đốc của các đài và một số chức danh khác... Kiên quyết
không bố trí những người không đủ tiêu chuẩn về phẩm chất chính trị, đạo đức, ý thức
tôn trọng pháp luật kém hoặc non yếu về nhận thức, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ
báo chí và năng lực tổ chức, quản lý vào cương vị tổng biên tập các báo, giám đốc các
đài.

Trên cơ sở xác định các chức danh, Đảng còn nhấn mạnh việc đào tạo, bồi
dưỡng tổng biên tập, giám đốc phải được đặt lên hàng đầu. Trong các chỉ thị về việc tăng
cường lãnh đạo, quản lý báo chí, Đảng ta cũng chỉ rõ nhiệm vụ xây dựng, quy hoạch, đào
tạo, bồi dưỡng cán bộ báo chí, đảm bảo cho đội ngũ này vững vàng về tư tưởng chính trị,
trong sạch về phẩm chất đạo đức và chuẩn bị tốt cho đội ngũ kế cận. Đặc biệt coi trọng
bồi dưỡng cho các tổng biên tập, bảo đảm có đủ bản lĩnh chính trị và nghiệp vụ, đủ sức
đảm đương nhiệm vụ.

Báo chí là hoạt động chính trị nên nhất thiết phải qua đào đạo và thường xuyên bồi
dưỡng, nâng cao trình độ. Chỉ thị số 63-CT/TW ngày 25-7-1990 của Ban Bí thư ghi rõ:
Bồi dưỡng quan điểm, đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, định hướng chính
trị, tư tưởng, cung cấp thông tin cần thiết cho cán bộ báo chí, nhất là cán bộ phụ trách
(tổng biên tập, giám đốc); có quy hoạch đào tạo, có chính sách chăm lo đời sống, sự an
toàn trong thực hiện nghề nghiệp của cán bộ báo chí. Các cấp ủy đảng phải quan tâm
phát hiện, bồi dưỡng và phát huy năng lực của những người làm báo có phẩm chất
chính trị tốt và có tài năng, kiến nghị các cơ quan có trách nhiệm thay đổi những cán bộ
yếu kém, xử lý nghiêm đối với những cán bộ vi phạm pháp luật hoặc lợi dụng báo chí
để thực hiện mưu đồ xấu.

Chỉ thị số 22-CT/TW của Đảng về tiếp tục đổi mới và tăng cường sự lãnh đạo,
quản lý báo chí, xuất bản, nêu: Mỗi người làm báo phải thường xuyên rèn luyện bản lĩnh
chính trị, phẩm chất cách mạng kiên định vững vàng, không ngừng nâng cao trình độ
chuyên môn, nghiệp vụ, đề cao tự phê bình và phê bình, tu dưỡng đạo đức, gương mẫu
trong cuộc sống, phấn đấu xứng đáng là nhà báo của nhân dân. Mặt khác, cần thống nhất
quản lý, chỉ đạo công tác đào tạo, nâng cao trình độ chính trị, nghiệp vụ và nghề nghiệp
cho cán bộ báo chí.

Việc đào tạo cán bộ báo chí không chỉ tạo điều kiện cho Đảng huy động cao độ
năng lực của hệ thống báo chí trong tiến trình cách mạng, đồng thời còn mở ra khả năng
rộng lớn cho các cán bộ báo chí phát huy tài năng sáng tạo trong hoạt động nghề
nghiệp.

Đào tạo, bồi dưỡng nhà báo và cán bộ quản lý báo chí là nội dung rất quan
trọng trong sự lãnh đạo của Đảng đối với báo chí.

1.3. HỆ THỐNG BÁO CHÍ ĐỊA PHƯƠNG VÀ HỆ THỐNG CÁC CƠ
QUAN LÃNH ĐẠO HOẠT ĐỘNG BÁO CHÍ ĐỊA PHƯƠNG

1.3.1. Hệ thống báo chí địa phương nước ta hiện nay

Hiện nay báo chí địa phương ở nước ta có hệ thống như sau: Báo Đảng là cơ
quan trực thuộc Tỉnh ủy, chịu sự lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp của Tỉnh ủy. Đài Phát thanh
- Truyền hình (PT-TH) tỉnh là cơ quan trực thuộc UBND tỉnh chịu sự lãnh đạo, chỉ đạo
trực tiếp của Tỉnh ủy và UBND tỉnh. Ngoài ra, ở một số địa phương còn có các cơ quan
báo chí của các ngành (Công an, Liên đoàn lao động, Văn hóa). Ví dụ như ở các tỉnh
Hải Phòng, Đà Nẵng, Nghệ An có báo của Sở Công an; Đồng Nai, Nghệ An có báo của
Liên đoàn lao động tỉnh; Thanh Hóa có báo của sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch; hầu
hết các tỉnh, thành đều có báo hoặc tạp chí Văn nghệ của Hội Văn học nghệ thuật. Riêng
tỉnh Cà Mau, ngoài tờ báo Đảng, Cà Mau còn có Báo ảnh Đất Mũi - là cơ quan báo chí
trực thuộc UBND tỉnh Cà Mau và chịu sự lãnh đạo, chỉ đạo của Tỉnh ủy và UBND tỉnh.
Chỉ riêng Thành phố Hồ Chí Minh (TP HCM) có riêng Đài Phát thanh (Tiếng nói nhân
dân TP HCM) và Đài Truyền hình (Đài Truyền hình TP HCM), các tỉnh, thành còn lại
đều có cùng mô hình Đài PT-TH do UBND tỉnh trực tiếp quản lý về tổ chức.

Hệ thống các Đài Truyền thanh, Truyền hình huyện, thị xã tuy chưa
được thừa nhận là cơ quan báo chí nhưng đã làm khá tốt chức năng tiếp sóng,
một số đài còn sản xuất được tin, bài truyền hình, truyền thanh. Ở một số
tỉnh, hệ thống Đài Truyền thanh, Truyền hình cấp huyện được bàn giao cho
Đài Phát thanh - Truyền hình tỉnh quản lý trực tiếp, trở thành một bộ phận
của cơ quan báo chí [10, tr. 50].

Báo Đảng là cơ quan ngôn luận của Đảng bộ tỉnh, là diễn đàn nhân nhân của
tỉnh, hoạt động dưới sự lãnh đạo của Tỉnh ủy mà trực tiếp là Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy về
tư tưởng, thông qua Sở TT&TT về quản lý nhà nước.

Trước sự bùng nổ công nghệ thông tin, báo chí địa phương khai thác tiện ích do
mạng internet mang lại đã cho ra đời tờ báo điện tử hoặc các trang tin điện tử đáp ứng
nhu cầu thông tin của độc giả khắp nơi. Cụ thể, báo in xây dựng thêm các tờ báo điện tử
- phiên bản của tờ báo in; Đài PT-TH xây dựng thêm các trang tin điện tử.

* Nghĩa vụ và quyền hạn của báo chí địa phương

- Về nghĩa vụ: Báo chí hoạt động phải đảm bảo đúng tôn chỉ, mục đích, định
hướng thông tin, chấp hành nghiêm chỉnh đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng
và pháp luật của Nhà nước. Báo chí thực hiện chức năng cơ bản của báo chí cách mạng:
tư tưởng, giáo dục, quản lý và giám sát, giải trí... Báo chí địa phương tuyên truyền kịp
thời các chủ trương, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước đến với nhân dân,
đi vào cuộc sống trong mọi tầng lớp nhân dân. Báo chí tuyên truyền, cổ vũ những thành
tựu đạt được của địa phương, cả nước nhằm nâng cao trình độ dân trí, đáp ứng nhu cầu
hưởng thụ văn hóa lành mạnh của nhân dân; bảo vệ và giữ gìn truyền thống bản sắc văn
hóa dân tộc; tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc, phát huy lòng yêu nước, yêu
chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc với mục đích cùng Đảng, cùng quân, dân ổn định
chính trị, an ninh quốc phòng, phát triển kinh tế, văn hóa- xã hội địa phương. Báo chí
định hướng, hướng dẫn dư luận xã hội, thực hiện các quyền tự do ngôn luận của công
dân theo Luật Báo chí.

- Về quyền hạn: Báo chí địa phương có quyền cụ thể hóa các nghị quyết, chỉ thị,
quyết định của Trung ương, của tỉnh thông qua các tác phẩm báo chí. Báo chí được
tham dự các cuộc họp của cấp ủy địa phương để chủ động kế hoạch tuyên truyền; được
cử cán bộ phóng viên tham dự hội nghị và đi cơ sở để viết bài phục vụ cho công tác
tuyên truyền; được triệu tập các cuộc hội nghị của đơn vị và mở lớp bồi dưỡng nghiệp
vụ báo chí cho phóng viên và cộng tác viên.

* Về tổ chức bộ máy cơ quan báo chí

Tùy thuộc vào quy mô, vị trí, nhiệm vụ chính của từng loại hình báo chí để thiết
kế bộ máy tòa soạn phù hợp với điều kiện của cơ quan chủ quản và chính tòa soạn đó.
Song nhìn chung, cơ cấu bộ máy báo chí địa phương tương đối chuẩn, bao gồm có các
bộ phận sau: Ban lãnh đạo; các Ban (phòng) chuyên môn, các Ban (phòng) hành chính -
trị sự. Cụ thể là:

- Ban lãnh đạo

+ Ban biên tập (Ban giám đốc) là đầu não của tòa soạn, đó là bộ phận lãnh đạo
và quản lý tòa soạn. Ban biên tập là tổ chức do cơ quan chủ quản và tòa soạn lập ra để
bàn bạc và quyết định những vấn đề liên quan đến toàn bộ hoạt động xuất bản các ấn
phẩm báo chí của tòa soạn đó.

Thành phần ban biên tập bao gồm: tổng biên tập (giám đốc), các phó tổng biên
tập (các phó giám đốc), một số trưởng ban (phòng) quan trọng, thư ký tòa soạn. Trong
ban biên tập, vai trò của tổng biên tập (giám đốc), các phó tổng biên tập (các phó giám
đốc), thư ký tòa soạn là cực kỳ quan trọng.

+ Tổng biên tập (giám đốc) là người đứng đầu cơ quan báo chí, lãnh đạo trực
tiếp ban biên tập. Số ủy viên ban biên tập tùy thuộc vào quy mô, vị trí của tờ báo và do
tổng biên tập đề xuất. Tổng biên tập chịu trách nhiệm về chất lượng, nội dung chính trị
và hình thức thể hiện của tờ báo. Cụ thể là chịu trách nhiệm trước cơ quan chủ quản; chịu
trách nhiệm trước pháp luật; chịu trách nhiệm trước bạn đọc và nhân dân; chịu trách
nhiệm trước tòa soạn của mình.

+ Phó tổng biên tập (phó giám đốc): Theo TS. Đinh Văn Hường, "Phó tổng biên
tập là trợ thủ đắc lực của tổng biên tập, có vai trò, vị trí nhất định trong tòa soạn. Số
lượng phó tổng biên tập nhiều hay ít hoặc không có, tùy thuộc vào quy mô, vị trí và
nhiệm vụ chính trị của từng tờ báo và mang tính tương đối" [49, tr. 39]. Thông thường
báo chí địa phương có từ 2 đến 4 phó tổng biên tập (phó giám đốc).

- Các Ban (phòng) chuyên môn

Ban hay Phòng là tên gọi tương đối, tùy thuộc vào quy mô, vị trí nhiệm vụ
chính trị của cơ quan báo chí cụ thể. Thông thường, những cơ quan báo chí lớn thành
lập các Ban, còn ở các cơ quan báo chí có quy mô nhỏ như báo chí địa phương thì thành
lập Phòng. Mỗi Phòng mang tính chuyên ngành, chuyên môn. Cụ thể là:

+ Phòng Thư ký tòa soạn: Đây chính là trung tâm của tờ báo. Tài liệu báo chí
Pháp cho rằng, thư ký tòa soạn là cánh tay phải của tổng biên tập. Tổng biên tập có thể
thông qua thư ký tòa soạn để kiểm soát tờ báo. Nhiệm vụ của Phòng Thư ký tòa soạn là
giúp lãnh đạo tòa soạn xây dựng kế hoạch, chọn lọc, xử lý, biên tập tin, bài, ảnh của
phóng viên, cộng tác viên và bạn đọc để tổ chức tờ báo hoàn chỉnh. Do đặc thù công
việc nên thành phần trong Phòng thường có 1 trưởng phòng và 1 phó phòng, các biên
tập viên chuyên đề... Hầu hết họ là những người từng là phóng viên, biên tập viên,
những nhà báo giỏi, giàu kinh nghiệm.

+ Phòng Phóng viên là phòng quan trọng của tòa soạn, trực tiếp bám sát cơ sở
phản ánh tình hình thực tế, đáp ứng đầy đủ tin, bài cho từng số báo.

+ Phòng Biên tập là phòng trực tiếp tập hợp, điều hòa nội dung, nâng cao chất
lượng tác phẩm của phóng viên, cộng tác viên; bố trí, lựa chọn tin, bài trên từng trang
báo; kết hợp với Phòng Phóng viên xây dựng kế hoạch tuyên truyền cho từng số báo.

+ Phòng Kỹ thuật - Vi tính: Đây là phòng phụ trách sắp chữ, dàn trang (báo in),
kỹ thuật phát sóng, kỹ thuật dựng phim, điều chỉnh âm thanh, hình ảnh (đối với Đài PT-
TH).

Thành phần trong Phòng bao gồm: trưởng, phó phòng, các phóng viên, biên tập
viên, nhân viên tùy thuộc vào công việc và nhu cầu của Phòng đó. Các công việc cụ thể
của các phóng viên, biên tập viên và nhân viên do trưởng, phó phòng trực tiếp phân
công, kiểm tra, đôn đốc và giám sát. Đây là mối quan hệ trực tiếp nhất trong công việc ở
tòa soạn.

Một phòng có thể tổ chức thêm các tổ phụ trách chuyên môn. Ví dụ, ở báo
Đồng Khởi, Phòng Phóng viên chia làm 3 tổ: Tổ văn hóa- xã hội, tổ nội chính, tổ kinh
tế.

Mỗi phòng có chức năng, nhiệm vụ, đặc điểm riêng nhưng tất cả đều phục vụ
cho mục đích chung là chuẩn bị đủ số lượng tin, bài, ảnh, thời gian quy định để tòa soạn
xuất bản ấn phẩm đúng định kỳ.

- Các Ban (phòng) hành chính - trị sự

Đây là bộ phận mang tính hành chính, giúp việc cho bộ máy tòa soạn, đảm bảo
cho tòa soạn hoạt động liên tục, hiệu quả. Đó là phòng làm công tác hành chính quản trị,
tổ chức tài vụ, phát hành báo, nộp lưu chiểu, quảng cáo, hợp đồng tuyên truyền, tổng
hợp - báo cáo tư liệu, lưu trữ, văn thư, bảo vệ an ninh trật tự, quản lý tài sản cơ quan.

Hiện nay, một số cơ quan báo in và Đài PT-TH thành lập riêng phòng quảng
cáo, phát hành.

1.3.2. Hệ thống các cơ quan lãnh đạo báo chí địa phương nước ta hiện nay

Các cơ quan báo chí địa phương do Tỉnh ủy (Thành ủy), UBND tỉnh trực tiếp
lãnh đạo, chỉ đạo và quản lý. Đối với các báo ngành, thì cấp ủy ngành đó trực tiếp lãnh
đạo.

Báo Đảng bộ tỉnh, thành phố có vị trí tương đương với một ban của Tỉnh ủy, do
Ban Thường vụ Tỉnh ủy trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo. Đài PT-TH do UBND trực tiếp
quản lý về tổ chức và chịu sự lãnh đạo, chỉ đạo của Tỉnh ủy. Các đài này còn chịu sự
quản lý một phần về chuyên môn, kỹ thuật của Đài Tiếng nói Việt Nam và Đài Truyền
hình Việt Nam (theo ngành dọc).

Ban Tuyên giáo được phép thay mặt Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Thành ủy lãnh
đạo, chỉ đạo, quản lý báo chí với chức năng chủ yếu là:

- Tham mưu cho cấp ủy về các vấn đề liên quan đến báo chí trên các
mặt: định hướng thông tin; tổ chức bộ máy và nhân sự; xây dựng quy hoạch,
kế hoạch phát triển báo chí; theo dõi, tổng hợp, đánh giá công tác tuyên
truyền, báo cáo cấp ủy và Ban Tuyên giáo Trung ương về các báo do địa
phương quản lý.

- Thông tin các chủ trương, chính sách, cơ chế của cấp ủy, chính
quyền tình hình các mặt của địa phương, định hướng tuyên truyền các vấn đề
của cả nước và địa phương, phối hợp quản lý đại diện cơ quan báo chí hoạt
động trên địa bàn.

- Hướng dẫn và kiểm tra nội dung thông tin của các phương tiện
thông tin đại chúng.

- Chủ trì, phối hợp chỉ đạo, định hướng chính trị, tư tưởng trong hoạt
động của các cơ quan báo chí, xuất bản, văn hóa- văn nghệ, Hội Nhà báo, đảm
bảo các hội này hoạt động theo đúng định hướng và tính chất là các tổ chức
chính trị - xã hội - nghề nghiệp [7, tr. 5].

Tổ chức đảng trong cơ quan báo chí: Theo Quy định số 165-QĐ/TW ngày 21-
4-2006 của Ban Bí thư, đảng bộ, chi bộ cơ sở trong cơ quan báo chí có các chức năng,
nhiệm vụ sau:

Đảng bộ, chi bộ cơ sở trong cơ quan báo chí là hạt nhân chính trị,
lãnh đạo cán bộ, đảng viên, biên tập viên, phóng viên và những người lao
động khác trong cơ quan thực hiện đúng quan điểm, đường lối, chủ trương,
chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước và tôn chỉ, mục đích của báo
đài, tạp chí; lãnh đạo thực hiện có hiệu quả nhiệm vụ chính trị của cơ quan,
xây dựng đảng bộ, chi bộ trong sạch, vững mạnh; xây dựng, rèn luyện đội
ngũ những người làm báo có bản lĩnh chính trị vững vàng, giỏi về chuyên
môn nghiệp vụ, có đạo đức trong sáng, góp phần tích cực vào sự nghiệp xây
dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa [33].

Các tổ chức đảng nối liền đảng viên và các đoàn thể và quần chúng trong cơ
quan; là nơi giáo dục, rèn luyện, kết nạp và sàng lọc đảng viên, nơi đào tạo cán bộ cho
Đảng; nơi xuất phát đề cử ra cơ quan lãnh đạo các cấp của Đảng; nơi trực tiếp đưa
đường lối, chính sách của Đảng đến với các đoàn thể và quần chúng và tổ chức thực
hiện đường lối, chính sách ấy. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: "Tổ chức gốc rễ của
Đảng là chi bộ"… "Tác dụng của chi bộ là cực kỳ quan trọng, vì nó là sợi dây chuyền
để liên hệ Đảng với quần chúng".

Trong từng thời gian đề ra được những nhiệm vụ, phương hướng, mục tiêu,
biện pháp phấn đấu chính xác, bảo đảm chấp hành nghiêm chỉnh đường lối, chính sách
của Đảng. Các chi bộ, đảng bộ hoạt động trong mối quan hệ thường xuyên với các đoàn
thể, quần chúng, chủ động giải quyết những vấn đề được đặt ra hàng ngày, hàng giờ
trong công tác và đời sống của cán bộ viên chức, phát huy tính chủ động và sáng tạo,
đồng thời biết tranh thủ sự lãnh đạo của cấp trên. Thường xuyên kiểm tra, giám sát, giáo
dục, động viên đội ngũ cán bộ, đảng viên luôn nêu cao tính tiên phong, gương mẫu
trong nhận thức và hành động; sàng lọc, loại bỏ ra khỏi Đảng những đảng viên thoái
hóa, lạc hậu, tạo điều kiện củng cố tổ chức, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến
đấu của chi bộ, đảng bộ. Bên cạnh việc quản lý đảng viên trong chi bộ, cần kết hợp với
việc lấy ý kiến nhận xét, đánh giá về đảng viên của quần chúng trong cơ quan báo chí,
của cấp uỷ nơi gia đình cư trú, nơi đến cư trú hoặc ở cơ sở đào tạo...

Giáo dục đảng viên kết hợp với công tác giáo dục đoàn viên, hội viên, quần
chúng (công đoàn, đoàn thanh niên, hội cựu chiến binh, hội nhà báo...) trong các cơ
quan báo chí. Nội dung giáo dục hướng vào việc nâng cao kiến thức chính trị - xã hội,
pháp luật, trách nhiệm xã hội, tác phong công tác, cách thức ứng xử tình huống... Có kế
hoạch giáo dục, rèn luyện phóng viên, biên tập viên trẻ tuổi để họ sớm đứng trong hàng
ngũ của Đảng. Tăng cường công tác phát triển đảng viên trong các cơ quan báo chí.

Trong công tác tuyển chọn phóng viên, biên tập viên, cộng tác viên và trong
quy trình bố trí cấp uỷ, bổ nhiệm lãnh đạo cơ quan báo chí đảm bảo tiêu chuẩn, thực
hiện đúng Quy định số 57-QĐ/TW, ngày 03-5-2007 của Bộ Chính trị về một số vấn đề
về bảo vệ chính trị nội bộ Đảng, nhất là vấn đề chính trị hiện nay.

Xây dựng tiêu chuẩn và thường xuyên kiểm tra việc thực hiện tiêu chuẩn nhà
báo về phẩm chất đạo đức, nghiệp vụ, trách nhiệm chính trị, trách nhiệm xã hội, ý thức
chấp hành luật pháp, kiến thức xã hội, kiến thức chuyên môn và quy tắc ứng xử của nhà
báo đối với các vấn đề xã hội nhạy cảm.

Tiểu kết chương 1

Báo chí cách mạng nước ta nói chung và báo chí địa phương nói riêng từ khi ra
đời cho đến nay luôn hoạt động dưới sự lãnh đạo trực tiếp của Đảng, sự quản lý của
Nhà nước. Đây là yếu tố hàng đầu, là nguyên tắc bất di, bất dịch trong hoạt động của
báo chí.

Đảng lãnh đạo báo chí bằng định hướng hoạt động sao cho đúng tôn chỉ, mục
đích và đối tượng phục vụ; định hướng chính trị và cung cấp thông tin chính xác, kịp
thời về đường lối, chính sách và tình hình thực tiễn đất nước. Đảng cầm quyền và sự lãnh
đạo của Đảng đối với các lĩnh vực của đời sống xã hội nói chung và báo chí nói riêng, sự
lãnh đạo này là một tất yếu khách quan, xuất phát từ yêu cầu của cuộc cách mạng do Đảng
lãnh đạo; từ xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh và không ngừng nâng cao năng lực
lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng và bản thân sự phát triển của báo chí cách mạng Việt
Nam. Đảng lãnh đạo đối với báo chí bằng việc đề ra những chỉ thị, nghị quyết; lãnh đạo
thông qua tổ chức đảng trong các cơ quan báo chí; lãnh đạo thông qua việc đào tạo, bồi
dưỡng, sử dụng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý trong các cơ quan báo chí.

Báo chí địa phương nước ta chịu sự lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp của Tỉnh ủy,
UBND tỉnh, Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy và các cấp ủy Đảng, chi bộ trong cơ quan báo chí.
Từ sự lãnh đạo và quản lý đó đã tạo điều kiện thuận lợi cho báo chí địa phương không
ngừng vươn lên phát triển mạnh mẽ. Những cứ liệu này sẽ là tiền đề cho việc đi sâu
phân tích những ưu thế và hạn chế trong công tác lãnh đạo của Đảng đối với báo chí địa
phương vùng ĐBSCL.
Chương 2

THỰC TRẠNG CÔNG TÁC LÃNH ĐẠO CỦA ĐẢNG ĐỐI VỚI
BÁO CHÍ ĐỊA PHƯƠNG Ở VÙNG ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG (QUA
KHẢO SÁT TỈNH CÀ MAU, BẾN TRE VÀ TRÀ VINH)



2.1. KHÁI QUÁT VỀ ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG VÀ HỆ THỐNG
BÁO CHÍ ĐỊA PHƯƠNG Ở VÙNG ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG

2.1.1. Khái quát về đồng bằng sông Cửu Long
Bản đồ các tỉnh trong khu vực ĐBSCL




Đồng bằng sông Cửu Long là một bộ phận của châu thổ sông Mê Kông, có vị trí
nằm liền kề với vùng Đông Nam Bộ, phía Bắc giáp Campuchia, phía Tây Nam là vịnh
Thái Lan, phía Đông Nam là biển Đông. Vùng ĐBSCL được hình thành từ những trầm
tích phù sa và bồi dần qua những kỷ nguyên thay đổi mực nước biển; qua từng giai đoạn
kéo theo sự hình thành những giồng cát dọc theo bờ biển. Những hoạt động hỗn hợp của
sông và biển đã hình thành những vạt đất phù sa phì nhiêu dọc theo đê ven sông lẫn dọc
theo một số giồng cát ven biển và đất phèn trên trầm tích đầm mặn trũng thấp như vùng
Đồng Tháp Mười, tứ giác Long Xuyên - Hà Tiên, Tây Nam sông Hậu và bán đảo Cà
Mau.

ĐBSCL là vùng dân cư quan trọng bởi nơi đây chính là vùng sản xuất nông sản
lớn nhất ở nước ta. Trước thế kỷ XIX, ĐBSCL và Đông Nam Bộ gọi chung là đất "Ngũ
trấn", vùng "Đồng Nai - Gia Định", "Nam Kỳ lục tỉnh". Theo Mạc Đường thì thuật ngữ
ĐBSCL được sử dụng phổ biến từ sau chiến tranh thế giới lần thứ hai cho đến nay [43,
tr. 76].

ĐBSCL hiện nay là vùng cực Nam của Tổ quốc, có diện tích 40.058 km2, là
đồng bằng châu thổ lớn nhất nước ta, chiếm khoảng 11,9% diện tích toàn quốc. Tại đây
có khoảng 17 triệu người sinh sống, chiếm khoảng trên 21% số dân cả nước. Bao gồm
địa phận của 12 tỉnh: Long An, Tiền Giang, Bến Tre, Vĩnh Long, Đồng Tháp, An Giang,
Kiên Giang, Trà Vinh, Hậu Giang, Sóc Trăng, Bạc Liêu, Cà Mau và Thành phố Cần Thơ
(trực thuộc Trung ương); có đường biên giới dài 340km, giáp nước bạn Campuchia thuận
lợi cho phát triển kinh tế qua biên giới với các nước Đông Nam Á khác. Toàn bộ đồng
bằng này có bờ biển dài 740 km từ Gò Công của tỉnh Tiền Giang đến Hà Tiên của tỉnh
Kiên Giang. Trên vùng biển này có 2 huyện đảo, với 105 đảo, trong đó có 40 đảo có dân
cư sinh sống và khoảng 360 km2 lãnh hải rất thuận lợi cho phát triển kinh tế biển. Đây
là vùng đồng bằng thấp, được hình thành chủ yếu do phù sa của hai nhánh sông Tiền và
sông Hậu thuộc hạ lưu sông Mê Kông bồi đắp, khi đổ ra biển chia thành 9 nhánh nên
được gọi là sông Cửu Long. ĐBSCL bao gồm phần đất nằm trong phạm vi tác động của
các nhánh sông Cửu Long (thượng và hạ châu thổ) và phần đất nằm ngoài phạm vi tác
động đó (đồng bằng phù sa ở rìa). Phần thượng châu thổ là một khu vực tương đối cao
(2 - 4m so với mực nước biển), nhưng vẫn bị ngập nước vào mùa mưa. Phần lớn bề mặt
có nhiều vùng trũng rộng lớn. Vào mùa mưa, chúng chìm sâu dưới nước, còn vào mùa
khô chỉ là những vũng nước tù đứt đoạn. Đây là vùng đất rộng, dân còn thưa, chưa được
khai thác nhiều.

Phần hạ châu thổ thấp hơn, thường xuyên chịu tác động của thủy triều và sóng
biển. Mực nước trong các cửa sông lên xuống rất nhanh, những lưỡi nước mặn ngấm
dần vào trong đất. Ngoài các giống đất ở hai bên bờ sông và các cồn cát duyên hải, trên
bề mặt đồng bằng cao 1 - 2m còn có các khu vực trũng ngập nước vào mùa mưa và các
bãi bồi trên sông.

Các đồng bằng phù sa ở rìa tuy nằm ngoài phạm vi tác động trực tiếp của sông
nhưng vẫn được cấu tạo bởi phù sa sông (như đồng bằng sông Đồng Nai, đồng bằng Cà
Mau).

ĐBSCL là vùng khí hậu nóng ẩm quanh năm, chia làm hai mùa mưa - nắng rõ
rệt, tương ứng với nó là mùa khô và mùa nước nổi (mùa nước lũ). Vùng lũ bao gồm địa
giới hành chính của 9 tỉnh: Long An, Tiền Giang, Bến Tre, Đồng Tháp, An Giang, Vĩnh
Long, Kiên Giang, Hậu Giang và Cần Thơ. Trong số này có 3 tỉnh toàn bộ diện tích bị
ngập lụt, là Đồng Tháp, An Giang, Vĩnh Long.

Không chỉ là vùng kinh tế lớn, hàng năm sản xuất hơn 50% lượng lúa, 90%
lượng gạo xuất khẩu, 65% lượng thủy hải sản, 70% lượng trái cây của cả nước, ĐBSCL
còn là một trong những đồng bằng châu thổ rộng và phì nhiêu ở Đông Nam Á và thế
giới. ĐBSCL nằm trong khu vực có đường giao thông hàng hải và hàng không quốc tế
quan trọng, giữa Nam Á và Đông Á cũng như Oxtraylia và các quần đảo khác trong
Thái Bình Dương. Vị trí này hết sức quan trọng cho giao lưu quốc tế.

Với hệ thống kênh rạch chằng chịt, chịu ảnh hưởng của chế độ thủy triều của
các sông lớn, chế độ nhật triều của vịnh Thái Lan và bán nhật triều của biển Đông, ở khu
vực này mỗi ngày có hai con nước lớn và ròng (nước kém). Điều kiện địa lý ảnh hưởng rất
lớn đến đời sống và sinh hoạt của dân cư, hình thành nền "văn minh sông nước", "văn minh
miệt vườn" (theo cách gọi của nhà văn Sơn Nam). Đây là vùng dân cư được hình thành với
nhiều nguồn gốc khác nhau, đa dạng về tín ngưỡng và tôn giáo. Đồng thời là vùng có
nhiều dân tộc anh em cùng sinh sống (có 31 dân tộc). Trong đó dân tộc Kinh chiếm đại đa
số.

Từ những đặc điểm tự nhiên, kinh tế, văn hóa - xã hội và dân cư của
khu vực đồng bằng sông Cửu Long vừa mang những nét chung của đất nước
và dân tộc Việt Nam, nhưng cũng lại mang những đặc thù rất riêng có của
vùng đất phương Nam này, đã tạo nên tính cách của người dân đồng bằng sông
Cửu Long đó là: chuộng tự do dân chủ, trọng lẽ công bằng, bình đẳng, chí
ngang tàng dũng cảm, chuộng nghĩa khí, tính tự chủ, năng động sáng tạo,
luôn thích nghi với hoàn cảnh, chuộng tính hiệu quả thiết thực, không hình thức
và lý luận suông… Đó là tính cách khá đặc biệt của người dân vùng đồng
bằng sông Cửu Long được hình thành từ đặc điểm sinh thái của vùng đất này
đã góp phần cho sự định hướng cũng như phương pháp tư duy, xúc cảm thẩm
mỹ của họ.

Trên vùng đất mang những đặc trưng riêng, báo chí các tỉnh đồng
bằng sông Cửu Long có diện mạo và những đặc điểm riêng biệt so với báo
chí ở các khu vực khác trên đất nước [53, tr. 10-11].

2.1.2. Hệ thống báo chí địa phương vùng đồng bằng sông Cửu Long và hệ
thống các cơ quan lãnh đạo báo chí địa phương trong vùng

2.1.2.1. Hệ thống báo chí địa phương vùng đồng bằng sông Cửu Long

Qua khảo sát các tỉnh Cà Mau, Bến Tre và Trà Vinh chúng tôi nhận thấy hệ
thống báo chí địa phương bao gồm:


Hệ thống báo chí địa phương




Đài Phát thanh - Tạp chí văn học nghệ thuật;
Báo Đảng
các tạp chí ngành
Truyền hình



Báo Truyền Phát
Báo in
điện tử hình thanh
Sơ đồ 2.1: Hệ thống báo chí địa phương

Cũng như báo chí địa phương cả nước, hệ thống báo chí địa phương vùng
ĐBSCL bao gồm báo Đảng là cơ quan trực thuộc Tỉnh ủy, chịu sự lãnh đạo, chỉ đạo
trực tiếp của Tỉnh ủy. Đài PT-TH tỉnh là cơ quan trực thuộc UBND tỉnh, chịu sự lãnh
đạo trực tiếp của Tỉnh ủy và quản lý của UBND tỉnh. Các tỉnh, thành hầu hết đều có báo
hoặc tạp chí Văn nghệ của Hội Văn học nghệ thuật. Riêng Cà Mau còn có thêm Báo ảnh
Đất Mũi là cơ quan báo chí trực thuộc UBND tỉnh Cà Mau và chịu sự lãnh đạo, chỉ đạo
của Tỉnh ủy và quản lý của UBND tỉnh. Các tỉnh, thành phố còn có hệ thống các Đài
Truyền thanh, Truyền hình huyện, thị xã tuy chưa được thừa nhận là cơ quan báo chí
nhưng đã làm khá tốt chức năng tiếp sóng, một số đài còn sản xuất được tin, bài truyền
hình, truyền thanh. Ở một số tỉnh, hệ thống Đài Truyền thanh - Truyền hình cấp huyện
được bàn giao cho Đài PT-TH tỉnh quản lý trực tiếp, trở thành một bộ phận của cơ quan
báo chí.

Trong thời đại bùng nổ thông tin, công nghệ tin học phát triển mạnh mẽ, báo chí
địa phương còn xây dựng thêm các tờ báo điện tử và trang tin điện tử. Đến nay, hầu hết
các Đài PT-TH ở vùng ĐBSCL đều xây dựng các trang tin điện tử. Riêng báo Đảng các
tỉnh: Hậu Giang, An Giang, Bến Tre, Cà Mau, Cần Thơ đã có thêm tờ báo điện tử.

Ngoài ra, các tỉnh còn có hệ thống các báo, tạp chí, đặc san của ngành. Các báo
này do đảng bộ, chi bộ của ngành đó lãnh đạo. Ví dụ như đặc san Tuổi trẻ Bến Tre do
chi bộ đảng Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh lãnh đạo; bản tin Tư pháp Trà
Vinh do chi bộ Sở Tư pháp Trà Vinh lãnh đạo.

2.1.2.2. Hệ thống các cơ quan lãnh đạo báo chí địa phương vùng đồng bằng
sông Cửu Long

Qua khảo sát các tỉnh ĐBSCL cho thấy, hệ thống các cơ quan lãnh đạo báo chí
được thể hiện qua sơ đồ 2.2.
Tỉnh ủy UBND tỉnh




Ban Tuyên giáo




Đảng ủy, chi ủy báo, đài Tổng biên tập, giám đốc

Sơ đồ 2.2: Hệ thống các cơ quan lãnh đạo báo chí địa phương ĐBSCL

- Tỉnh ủy, UBND tỉnh:

Tỉnh ủy, UBND tỉnh là tổ chức Đảng, chính quyền cao nhất của Đảng và Nhà
nước ở một tỉnh (thành). Báo chí địa phương ngay từ khi ra đời đã là công cụ của Tỉnh
ủy, UBND trong việc thực hiện các cuộc cách mạng ở địa phương. Đó là đưa tỉnh nhà
phát triển về kinh tế, văn hóa, đảm bảo ổn định chính trị, an ninh quốc phòng, nâng cao
đời sống tinh thần của nhân dân... Để đạt được nhiệm vụ chính trị đó, Tỉnh ủy, UBND
tỉnh đứng ra lãnh đạo, quản lý hoạt động của các cơ quan báo chí.

Các cơ quan báo chí địa phương ở vùng ĐBSCL do Tỉnh ủy (Thành ủy), UBND
tỉnh trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo và quản lý. Ví dụ báo đảng của tỉnh Bến Tre, Cà Mau,
Trà Vinh do Ban Thường vụ Tỉnh ủy tỉnh Bến Tre, Cà Mau, Trà Vinh trực tiếp lãnh đạo,
chỉ đạo. Đài PT-TH Bến Tre, Cà Mau, Trà Vinh do UBND các tỉnh Bến Tre, Cà Mau,
Trà Vinh quản lý về tổ chức, hoạt động và cũng chịu sự lãnh đạo, chỉ đạo của Tỉnh ủy
Bến Tre, Cà Mau, Trà Vinh.

Nhìn chung, Tỉnh ủy, UBND các tỉnh vùng ĐBSCL lãnh đạo các cơ quan báo
chí bằng những nội dung sau:

+ Định hướng các báo hoạt động đúng tôn chỉ, mục đích và đối tượng phục vụ
của tờ báo. Tỉnh ủy, UBND trực tiếp lãnh đạo và quản lý báo chí về nội dung tuyên
truyền. Cụ thể là luôn định hướng báo, đài khi thông tin, tuyên truyền phải bám sát nghị
quyết, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước và gắn với thực tiễn
địa phương; đi sâu, sát để phản ánh đời sống, tâm tư, nguyện vọng của nhân dân địa
phương; tạo điều kiện thuận lợi về mọi mặt để báo chí thực hiện tốt chức năng, nhiệm
vụ tuyên truyền, cổ vũ, động viên toàn Đảng, toàn quân, toàn dân thực hiện thắng lợi sự
nghiệp CNH, HĐH, góp phần xây dựng quê hương và bảo vệ Tổ quốc.

+ Định hướng chính trị cho các cơ quan báo chí. Tỉnh ủy, UBND tỉnh luôn coi
trọng nhiệm vụ nâng cao nhận thức về vị trí, vai trò, chức năng và trách nhiệm xã hội
của báo chí cho các cấp ủy đảng, chính quyền, ban ngành, đoàn thể, cơ quan chủ quản
báo chí, cơ quan báo chí và toàn thể cán bộ, phóng viên, biên tập viên. Chính điều này đã
góp phần cho báo chí địa phương không đi chệch đường lối chính trị, phát huy tối đa sức
mạnh vốn có của báo chí cách mạng.

+ Cấp cấp thông tin chính xác, kịp thời về đường lối, chủ trương và tình hình
thực tiễn của tỉnh nhà. Trong những cuộc họp giao ban báo chí hàng tuần, hàng tháng,
Tỉnh ủy, UBND tỉnh luôn cung cấp kịp thời những thông tin chính thống những diễn
biến mới nhất về mọi mặt: kinh tế, chính trị, văn hóa - xã hội, an ninh quốc phòng... cho
báo chí.

Qua khảo sát, Tỉnh ủy, UBND các tỉnh vùng BĐSCL lãnh đạo báo chí theo các
phương thức sau:

+ Triển khai thực hiện các chỉ thị, nghị quyết, thông báo, quyết định của Bộ Chính
trị, các văn bản khác của Trung ương liên quan đến báo chí. Tỉnh ủy lãnh đạo, chỉ đạo
các cơ quan báo chí thực hiện và tiến hành tổng kết việc thực hiện đó. Ví dụ, khi Bộ
Chính trị ban hành Thông báo Kết luận 162-TB/TW ngày 1-12-2004 về một số biện pháp
tăng cường quản lý báo chí trong tình hình hiện nay, Ban Thường vụ Tỉnh ủy các tỉnh ở
vùng ĐBSCL đã triển khai thông báo này đến tất cả đảng viên và cán bộ công chức của
các cơ quan báo chí, đồng thời đề ra chương trình hành động để cụ thể hóa thông báo
này.

+ Đề ra các chỉ thị, nghị quyết, chương trình hành động, thông báo hướng dẫn
cho các cơ quan báo chí tổ chức thực hiện. Tỉnh ủy đề ra chương trình hành động thực
hiện Nghị quyết Trung ương 5 (khóa X) về "Công tác tư tưởng, lý luận và báo chí trước
yêu cầu mới" trong đó đặc biệt chú trọng công tác báo chí; thực hiện Thông báo Kết
luận 162-TB/TW của Bộ Chính trị về một số biện pháp tăng cường quản lý báo chí
trong tình hình hiện nay, Tỉnh ủy đã đề ra Chương trình hành động cụ thể hóa nội dung
thông báo trên đồng thời quán triệt sâu sắc đến tất cả cán bộ, viên chức trong cơ quan
báo chí. Ngoài ra Tỉnh ủy còn ban hành Quy chế phối hợp giữa Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy
với các sở, ban ngành trong tỉnh thuộc lĩnh vực tuyên giáo... UBND tỉnh xây dựng quy
hoạch báo chí in trong tỉnh theo Công văn số 4318/BTTTT-HD của Bộ TT&TT hướng
dẫn công tác quy hoạch, sắp xếp lại mạng lưới báo chí in toàn quốc...

+ Chỉ đạo xây dựng tổ chức đảng vững mạnh trong các cơ quan báo chí. Tỉnh
ủy, UBND tỉnh chỉ đạo các cơ quan báo, đài tăng cường công tác xây dựng Đảng, củng
cố tổ chức cơ sở đảng trong các cơ quan báo, đài; tăng cường trách nhiệm của cấp ủy
đảng trong hoạt động của cơ quan báo chí. Đây sẽ là cánh tay đắc lực của Tỉnh ủy,
UBND tỉnh giúp các báo hoạt động, phát triển đúng định hướng của Đảng, vừa theo dõi,
giám sát để kịp thời ngăn chặn, khắc phục những sai phạm trong quá việc thực hiện
nhiệm vụ chính trị của mình.

+ Đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng có hiệu quả đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý
trong các cơ quan báo chí thông qua việc quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ
lãnh đạo, đặc biệt là những người đứng đầu cơ quan báo chí như tổng biên tập các báo
đảng, giám đốc các Đài PT-TH địa phương.

- Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy:

+ Đối với Tỉnh ủy: Ban Tuyên giáo là cơ quan tham mưu của Tỉnh ủy, UBND
tỉnh về các vấn đề liên quan đến báo chí, cụ thể là trong việc định hướng thông tin, tổ
chức bộ máy, nhân sự; xây dựng quy hoạch, kế hoạch phát triển của báo chí trên địa bàn
tỉnh; theo dõi, tổng hợp, đánh giá công tác tuyên truyền trên các báo và thời kịp nắm bắt
những sai phạm của các báo để chấn chỉnh, khắc phục; báo cáo cho Tỉnh ủy và Ban
Tuyên giáo Trung ương về hoạt động của các báo do địa phương quản lý.

+ Đối với các cơ quan báo chí: Thay mặt Tỉnh ủy, UBND tỉnh thông tin chủ
trương, cơ chế chính sách, các chiến lược phát triển tỉnh nhà của Tỉnh ủy, UBND tỉnh,
tình hình thực tiễn của địa phương, thông qua đó định hướng tuyên truyền cho các cơ
quan báo chí địa phương và các báo ngoài tỉnh có văn phòng đại diện hoặc phóng viên
thường trú hoạt động trên địa bàn; theo dõi và kiểm tra nội dung thông tin của các
phương tiện thông tin đại chúng; chủ trì, phối hợp chỉ đạo, định hướng chính trị, tư
tưởng trong hoạt động của các cơ quan báo chí, Hội Nhà báo, đảm bảo các Hội này hoạt
động theo đúng định hướng và tính chất là các tổ chức chính trị - xã hội - nghề nghiệp.

- Đảng bộ, chi bộ:

Như chúng ta biết, Đảng bộ, chi bộ cơ quan báo, đài là nền tảng của Tỉnh ủy.
Các tổ chức này có nhiệm vụ quán triệt đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và
nhiệm vụ của chi bộ, đảng bộ; kiểm tra, giám sát việc thực hiện đảm bảo cho nghị quyết
của Tỉnh ủy, UBND tỉnh được chấp hành nghiêm chỉnh; xây dựng đảng bộ, chi bộ và
đội ngũ cán bộ ở báo, đài, tham gia vào việc xây dựng đường lối, chính sách của Tỉnh
ủy, UBND tỉnh.

Qua khảo sát đảng bộ, chi bộ các cơ quan báo đài vùng ĐBSCL, những năm
qua, các đảng bộ, chi bộ cơ sở trong cơ quan báo chí luôn thực hiện tốt nhiệm vụ, lãnh
đạo cán bộ, đảng viên, biên tập viên, phóng viên, nhân viên trong cơ quan thực hiện
đúng quan điểm, đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước
và tôn chỉ, mục đích của báo chí cách mạng. Thực hiện có hiệu quả nhiệm vụ chính trị
của cơ quan, xây dựng tổ chức Đảng trong sạch, vững mạnh. Xây dựng, rèn luyện đội
ngũ những người làm báo có bản lĩnh chính trị vững vàng, giỏi về chuyên môn nghiệp
vụ, giữ vững đạo đức nghề nghiệp, góp phần tích cực vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ
Tổ quốc Việt Nam XHCN.

Các cấp ủy, tổ chức Đảng trong các cơ quan báo chí luôn nắm chắc cán bộ,
đảng viên cả về tư tưởng và các mối quan hệ xã hội; kết hợp chặt chẽ công tác quản
lý, giáo dục với công tác kiểm tra, giám sát. Duy trì có nề nếp, đổi mới nội dung sinh
hoạt chi bộ, Đảng bộ, trong các cơ quan báo chí. Thực hiện phân công công việc của
đảng viên hợp lý. Lãnh đạo cán bộ, đảng viên và nhân viên trong cơ quan nắm vững
và tuyên truyền kịp thời, có hiệu quả đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách,
pháp luật của Nhà nước; bám sát nhiệm vụ chính trị của địa phương. Giữ vững sự
lãnh đạo của Đảng, phát huy tính năng động, sáng tạo của chính quyền, đoàn thể.
Thực hiện tốt qui chế về cung cấp thông tin cho báo chí; về định hướng chính trị, tư
tưởng trong công tác tuyên truyền. Tăng cường công tác phát triển Đảng, quan tâm
bồi dưỡng, tập huấn nghiệp vụ công tác đảng cho cán bộ, bí thư cấp ủy.

2.2. TÌNH HÌNH CÔNG TÁC LÃNH ĐẠO CỦA ĐẢNG ĐỐI VỚI BÁO
CHÍ ĐỊA PHƯƠNG VÙNG ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG HIỆN NAY

2.2.1. Thành tựu

Đánh giá thành tựu công tác lãnh đạo và quản lý báo chí của cả nước, đồng chí
Trương Tấn Sang, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư, tại Hội nghị sơ kết 2
năm thực hiện Thông báo kết luận 162-TB/TW của Bộ Chính trị, ngày 9-1-2007, tổ
chức tại Quảng Ninh, nhấn mạnh:

Trong những năm qua, cùng với những thành tựu đổi mới đất nước,
báo chí nước ta đã phát triển nhanh về số lượng ấn phẩm, các loại hình báo
chí, về đội ngũ phóng viên, biên tập viên; về cơ sở vật chất, tiềm lực tài
chính và từng bước nâng cao về chất lượng. Nhìn chung, phần lớn các cơ
quan báo chí đã hoạt động đúng định hướng chính trị, đúng pháp luật, thực
hiện tốt chức năng vừa là cơ quan ngôn luận của Đảng, Nhà nước, các tổ
chức chính trị xã hội, các tổ chức xã hội, các đoàn thể quần chúng, vừa là
diễn đàn của nhân dân. Báo chí đã tích cực tuyên truyền chủ nghĩa Mác -
Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, đường lối của Đảng, pháp luật,
chính sách của Nhà nước đến cán bộ đảng viên và các tầng lớp nhân dân,
đồng thời phản ánh kịp thời tâm tư, nguyện vọng chính đáng của nhân dân
đến với Đảng, Nhà nước; góp phần tổng kết thực tiễn, nghiên cứu lý luận, cổ
vũ, động viên phong trào thi đua yêu nước, phát hiện, biểu dương các nhân tố
mới, điển hình tiên tiến, gương người tốt, việc tốt; tham gia tích cực vào cuộc
đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí, chống "diễn biến hòa bình", góp phần
giữ vững ổn định chính trị, phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, nâng cao lòng
tin của nhân dân đối với Đảng và Nhà nước [62, tr.3].

Để tạo nên thành tựu chung trên ít nhiều là nhờ vào sự đóng góp của hệ thống
lãnh đạo báo chí các tỉnh vùng ĐBSCL.

2.2.1.1. Về nội dung lãnh đạo

* Định hướng các báo hoạt động đúng tôn chỉ, mục đích và đối tượng phục vụ
của tờ báo

Trong những năm qua, Tỉnh ủy, UBND tỉnh vùng ĐBSCL luôn nhắc nhở báo
chí địa phương vùng ĐBSCL thực hiện tốt chức năng là cơ quan ngôn luận của Đảng và
là diễn đàn của nhân dân, thực hiện đúng tôn chỉ, mục đích tuyên truyền theo định
hướng của Đảng. Cụ thể định hướng các báo tuyên truyền đường lối, chủ trương, nghị
quyết, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước; phản ánh đầy đủ, kịp thời, chính
xác về các sự kiện chính trị nổi bật và những thành tựu kinh tế, văn hóa - xã hội, an ninh
quốc phòng, trật tự an toàn xã hội ở địa phương, khu vực, trong nước và thế giới; thực
hiện tốt công tác tuyên truyền về Đại hội Đảng bộ các cấp, bầu cử đại biểu Hội đồng
nhân dân các cấp, bầu cử đại biểu Quốc hội và tổ chức thực hiện các chuyên trang,
chuyên mục tuyên truyền về cuộc vận động "Học tập và làm theo tấm gương đạo đức
Hồ Chí Minh", "biên giới - hải đảo", các vấn đề về dân tộc, tôn giáo... góp phần đẩy
mạnh công tác tuyên truyền của Đảng, phục vụ tốt nhu cầu đời sống văn hóa, tinh thần
của nhân dân.

Bên cạnh đó, khuyến khích báo chí địa phương tăng cường công tác tuyên
truyền, biểu dương người tốt, việc tốt, các điển hình tiên tiến, tích cực tuyên truyền, cổ
vũ các phong trào hành động cách mạng, sinh hoạt văn hóa - xã hội, các phong trào thi
đua yêu nước, các mô hình sản xuất kinh doanh có hiệu quả để nhân rộng trong nhân
dân; đặc biệt tạo điều kiện thuận lợi để các báo, đài tham gia chống tiêu cực, tham
nhũng, lãng phí, tạo được lòng tin và sự quan tâm của công chúng.

Tỉnh ủy, UBND tỉnh chỉ đạo báo chí phải làm tròn trách nhiệm xã hội của mình,
vừa với Đảng, vừa với nhân dân. Để thực hiện được, báo chí phải làm tốt các chức năng
cơ bản của báo chí, đó là chức năng giáo dục tư tưởng, giám sát và quản lý, tuyên
truyền hai chiều: chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước đến nhân dân và tâm tư
nguyện vọng, ý kiến phản hồi của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước về các chủ trương,
chính sách ấy để ý đảng hợp lòng dân, tạo nên sức mạnh to lớn, thực hiện thắng lợi
nhiệm vụ cách mạng xây dựng quê hương trong thời kỳ đổi mới.

* Xây dựng đội ngũ cán bộ nói chung và cán bộ lãnh đạo, quản lý nói riêng cho
các cơ quan báo chí

Tỉnh ủy, UBND tỉnh luôn quan tâm xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý
cũng như bổ sung nguồn nhân lực: biên tập viên, phóng viên cho các cơ quan báo, đài.
Ngoài tạo điều kiện cho đội ngũ làm báo bồi dưỡng nghiệp vụ chuyên môn, còn bồi
dưỡng cả về trình độ chính trị để đáp ứng được yêu cầu, nhiệm vụ trong thời kỳ mới.

Tiêu chí đặt ra của việc đào tạo, bổ sung cán bộ lãnh đạo các cơ quan báo chí
của Tỉnh ủy, UBND các tỉnh ở vùng ĐBSCL là kịp thời và phù hợp. Qua khảo sát một
số tỉnh vùng ĐBSCL, cụ thể là ở tỉnh Trà Vinh, Bến Tre, Cà Mau cho thấy, công tác
này được thực hiện khá tốt, thể hiện qua chất lượng đội ngũ người làm báo ngày càng
được nâng cao và được chuẩn hóa. Cán bộ công chức ở các cơ quan báo chí trong vùng
có trình độ cao đẳng, đại học chiếm tỷ lệ tương đối cao, cơ bản đáp ứng nhu cầu nhiệm
vụ được giao. Đội ngũ lãnh đạo, biên tập viên, phóng viên được quan tâm đào tạo về lý
luận chính trị, chuyên môn nghiệp vụ. Ở tỉnh Bến Tre, trong 4 năm qua (từ 2004- 2008)
dưới sự lãnh đạo sát sao của Tỉnh ủy, UBND, công tác tổ chức cán bộ, từ khâu tuyển
chọn, sử dụng, quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, đề bạt và chính sách cán bộ được thực
hiện một cách đồng bộ. Nhờ vậy, đội ngũ cán bộ chủ chốt của Đài PT-TH Bến Tre đã
được nâng chất, về trình độ nghiệp vụ lẫn trình độ chính trị. Đài có 1 cán bộ trình độ
thạc sĩ, 22 cán bộ đã và đang học đại học chuyên môn (báo chí, sân khấu, phát thanh-
truyền hình, điện tử...), 6 cử nhân hành chính, 3 cao cấp chính trị và hàng chục lượt cán
bộ được bồi dưỡng các lớp chuyên ngành, trung cấp chính trị, quản lý nhà nước. Báo
Đồng Khởi cũng vậy, có 3 cán bộ học lớp cao cấp chính trị, 6 đại học chuyên ngành và
1 học cao học. Đến thời điểm này, Đài PT-TH Bến Tre, trên tổng số 109 cán bộ, công
nhân viên thì có 1: thạc sĩ, 57: đại học, 7: cao đẳng, 24: trung cấp (về trình độ chuyên
môn); 6: cao cấp, 4: cử nhân, 15: trung cấp (về trình độ lý luận chính trị). Báo Đồng Khởi,
trên tổng số có 35 cán bộ, công nhân viên thì có 1: thạc sĩ, 24: đại học, 2: cao đẳng, 2: trung
cấp (về trình độ chuyên môn); 3: cao cấp, 4: cử nhân, 11: trung cấp (về trình độ lý luận
chính trị). Ở tỉnh Cà Mau, số cán bộ công nhân viên chức có trình độ đại học, cao đẳng
trong các cơ quan báo, đài chiếm tỷ lệ 53%, riêng báo ảnh Đất Mũi chiếm đến 62,5%.

Việc quy hoạch, lựa chọn bổ nhiệm, đề bạt cán bộ trong cơ quan, nhất là các
chức danh chủ chốt: tổng biên tập, phó tổng biên tập của các báo, giám đốc, phó giám
đốc của đài trong những năm qua được Tỉnh ủy, UBND tỉnh xem đây là điều kiện tiên
quyết đối với sự phát triển của tờ báo. Trong những năm qua, công tác bổ nhiệm, điều
động cán bộ chủ chốt của các báo địa phương đều được Tỉnh ủy, UBND tỉnh đặt biệt
quan tâm. UBND tỉnh Bến Tre bổ nhiệm lại 1 phó giám đốc phụ trách nội dung của Đài
PT-TH Bến Tre; Tỉnh ủy bổ nhiệm mới Tổng biên tập của báo Đồng Khởi. Tỉnh ủy Trà
Vinh bổ nhiệm 1 phó tổng biên tập cho báo Trà Vinh. UBND tỉnh Cà Mau bổ nhiệm 1
giám đốc, 2 phó giám đốc cho đài Đài PT-TH Cà Mau; Tỉnh ủy bổ nhiệm 2 phó tổng
biên tập cho báo Cà Mau.

Hàng năm, Tỉnh ủy, UBND các tỉnh vùng ĐBSCL đều xây dựng kế hoạch đào
tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ cho đội ngũ cán bộ, tập trung chủ yếu cho các cán bộ
chưa đủ tiêu chuẩn cần thiết đang giữ các chức danh chủ chốt như lãnh đạo, quản lý
trong cơ quan báo, đài. Việc đào tạo, bồi dưỡng được thực hiện dưới hai hình thức:

- Cử cán bộ, công nhân viên chức tham gia các lớp đào tạo, bồi dưỡng (dài hạn
và ngắn hạn) chuyên môn nghiệp vụ, chính trị ở các trường trong và ngoài tỉnh

- Tạo điều kiện về mặt thời gian, khuyến khích cán bộ, công nhân viên chức tự
nâng cao kiến thức về nghiệp vụ cũng như trình độ chính trị.

* Định hướng chính trị cho các cơ quan báo chí

Tỉnh ủy, UBND tỉnh các tỉnh vùng ĐBSCL định hướng chính trị cho báo chí
địa phương thực hiện hiệu quả nhiệm vụ thông tin, tuyên truyền chủ nghĩa Mác - Lênin,
tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước, theo
đúng Luật Báo chí và tôn chỉ mục đích của tờ báo, xứng đáng là tiếng nói của Đảng bộ
và nhân dân tỉnh nhà.

Ở Trà Vinh, Tỉnh ủy, UBND luôn định hướng cho báo đảng, Đài PT-TH địa
phương đảm bảo nội dung, tuyên truyền nhiệm vụ chính trị của Tỉnh ủy, UBND, đồng
thời thực hiện tốt chức năng là diễn đàn để cho nhân dân trong tỉnh trao đổi, bàn bạc
cách làm ăn, xây dựng cuộc sống mới thông qua các chuyên mục như: Xây dựng Đảng;
Cải cách hành chánh; Tuyên truyền pháp luật; Khuyến nông, khuyến ngư, khuyến công;
Gương điển hình tiên tiến... Định hướng cho báo, đài Trà Vinh phản ánh kịp thời những
nét đẹp văn hóa truyền thống, thông tin những vấn đề sát với cuộc sống và cả những
tâm tư, tình cảm, nguyện vọng của nhân dân. Đặc biệt, định hướng cho báo Trà Vinh
chữ Khmer trong việc tuyên truyền đường lối, chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà
nước đến với đồng bào dân tộc Khmer trong tỉnh như Nghị quyết 01 của Tỉnh ủy Trà
Vinh "Về công tác chuyển biến toàn diện vùng đồng bào dân tộc Khmer"; tuyên truyền
kết quả thực hiện "Chương trình 134, 135 về công tác xóa đói giảm nghèo, xây dựng
đời sống mới trong vùng có đồng bào dân tộc Khmer". Đặc biệt, Tỉnh ủy, UBND tỉnh
chỉ đạo Đài PT-TH Trà Vinh thường xuyên đổi mới nội dung và hình thức, tăng thời
lượng phát sóng, nhất là tăng thời lượng phát sóng bằng tiếng Khmer, mở rộng phạm vi
phủ sóng để đáp ứng nhu cầu thông tin, hưởng thụ văn hóa của người dân. Với báo đảng
Trà Vinh, mở rộng lưới phát hành đến tận các chi bộ ấp, khóm và vùng sâu, vùng xa,
vùng có đồng bào dân tộc.

Ở tỉnh Bến Tre, Tỉnh ủy, UBND tỉnh định hướng báo chí địa phương tổ chức
nội dung tuyên truyền bám sát chủ trương, nghị quyết của Đảng, các chương trình của
Tỉnh ủy, UBND tỉnh đến với nhân dân; tập trung tuyên truyền những nội dung cơ bản
như tư tưởng, tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh nhân ngày sinh của Bác Hồ 19-5; tích
cực cổ động phong trào "Đồng khởi mới" trong tháng 7 để chào mừng sự kiện quan
trọng: khánh thành cầu Rạch Miễu. Đặc biệt, định hướng báo chí địa phương tuyên
truyền hai thế mạnh kinh tế của tỉnh là kinh tế thủy sản và kinh tế vườn, góp sức cùng
Đảng, cùng dân thực hiện thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội
của tỉnh nhà. Ông Trần Cao Tư - Phó giám đốc Đài PT-TH Bến Tre nhận định:

Trong những năm qua, dưới sự lãnh đạo của Đảng, Đài Phát thanh -
Truyền hình Bến Tre đã phát huy hết tác dụng là cơ quan tuyên truyền chủ
trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, phản ánh
được tâm tư nguyện vọng của nhân dân, phản ánh tốt phong trào hành động
cách mạng của quần chúng (phụ lục 3).

Tỉnh ủy, UBND tỉnh chỉ đạo, các báo muốn đảm bảo nhiệm vụ chính trị, phải
đặt chất lượng nội dung tuyên truyền lên hàng đầu. Nội dung phải luôn tạo sự đồng
thuận, thống nhất về tư tưởng và hành động trong Đảng và nhân dân để thực hiện các
chủ trương của Tỉnh ủy, UBND, giúp các cấp lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ chính trị của
địa phương.

Những năm qua, Tỉnh ủy, UBND tỉnh Trà Vinh đã định hướng thông tin cho
Đài PT-TH Trà Vinh và tạo điều kiện cho đài hoạt động một cách thuận lợi: hỗ trợ kinh
phí cho đài mở thêm chuyên mục như: Thoát nghèo không khó, Điểm hẹn cuối tuần,
Địa chỉ nhân đạo, Gặp nhau đầu tuần, Nhịp cầu nhà nông, Sức khỏe cho mọi người....;
đổi mới các chương trình văn nghệ- giải trí; tăng thời lượng phát sóng các chương trình
phát thanh, truyền hình tiếng Khmer. Đặc biệt, năm 2007, UBND tỉnh đầu tư cho Đài
PT-TH Trà Vinh các thiết bị sản xuất chương trình truyền hình hiện đại, góp phần nâng
cao chất lượng chương trình phát sóng như: hệ thống sản xuất chương trình truyền hình,
hệ thống hỗ trợ phim trường, hệ thống phát thanh trực tiếp...

Trong những năm qua, Tỉnh ủy, UBND tỉnh Cà Mau cũng chú trọng việc bồi
dưỡng chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh cho cán bộ, viên chức trong các
cơ quan báo chí nhằm nâng cao bản lĩnh chính trị cho cán bộ, viên chức, đặc biệt là đội
ngũ đảng viên, biên tập viên, phóng viên. Đối với Đài PT-TT, chỉ đạo thực hiện nhiệm
vụ chính trị của mình là tuyên truyền sâu rộng đến quần chúng nhân dân các chủ trương,
chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước thông qua việc phản ánh kịp thời các
hoạt động trên mọi lĩnh vực đời sống xã hội, truyền hình trực tiếp các các kỳ họp Hội
đồng nhân dân, các ngày lễ kỷ niệm và các sự kiện chính trị quan trọng của địa
phương; thực hiện các chương trình "Âm vang miền Tây"; "Khát vọng sống"; "Giai
điệu bí ẩn"; "Hành trình Mũi Cà Mau", mở thêm nhiều chuyên đề, chuyên mục: "Đô
thị và môi trường"; "Lao động việc làm"...; sản xuất nhiều chương trình giải trí phục
vụ tốt nhu cầu thưởng thức văn hóa, văn nghệ của khán thính giả. Đối với báo đảng,
Tỉnh ủy thay đổi bộ máy tổ chức của cơ quan, chỉ đạo tờ báo tập trung đổi mới từ hình
thức đến nội dung ở từng số báo, tăng số lượng phát hành. Chỉ tính riêng 6 tháng đầu
năm 2009, báo Cà Mau đã xuất bản 64 kỳ báo với trên 25.000 tờ. Hiện nay, số lượng
phát hành bình quân 4.500 tờ/kỳ.

Như chúng ta biết, lãnh đạo công tác tư tưởng, chính trị chính là phổ biến, quán
triệt nghị quyết Tỉnh ủy, UBND tỉnh trên cơ sở cụ thể hóa chủ trương, nghị quyết, chính
sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước một cách đầy đủ, kịp thời đến với nhân dân.
Muốn làm được điều đó, chính người làm báo phải được quán triệt trước tiên. Vì thế,
Tỉnh ủy, UBND tỉnh luôn ưu tiên tạo điều kiện cho các phóng viên báo đài tham gia vào
các lớp học nghị quyết, học tập tư tưởng, đạo đức Hồ Chí Minh do Ban Tuyên giáo chủ
trì.

Ở tỉnh Trà Vinh, từ năm 2007- 2008, Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân tỉnh
đã tập trung chỉ đạo công tác giáo dục chính trị tư tưởng cho đảng viên, công
nhân viên chức ở các cơ quan báo, đài. Cụ thể là chỉ đạo cho Đảng ủy Đài
Phát thanh - Truyền hình Trà Vinh xây dựng và triển khai Kế hoạch số 01
"Về việc thực hiện cuộc vận động "học tập và làm theo tấm gương đạo đức
Hồ Chí Minh" theo tinh thần Chỉ thị 06 ngày 7-11-2006 của Bộ Chính trị;
triển khai và thực hiện Chỉ thị số 10 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng
ngày 30-10-2007 "Về việc nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ"; phối hợp
với Đảng ủy Dân chính đảng tổ chức triển khai quán triệt Nghị quyết Ban
Chấp hành Trung ương Đảng lần thứ 5, 6, 7 (khóa X) và các chương trình
hành động của Tỉnh ủy về việc thực hiện các nghị quyết này cho toàn thể cán
bộ, đảng viên, viên chức toàn cơ quan; phát động phong trào thi đua "chất
lượng - hiệu quả - kỷ cương - hợp tác - phát triển"; kịp thời triển khai quán
triệt cho đảng viên, cán bộ, viên chức nắm vững và chấp hành đường lối, chủ
trương chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, nhiệm vụ chuyên môn
của đài theo từng thời điểm, hoàn thành nhiệm vụ chính trị được giao [75, tr.
3- 4] .

Ở báo Đồng Khởi (Bến Tre), trong những năm qua, Tỉnh ủy lãnh đạo
công tác chính trị tư tưởng thông qua việc tổ chức học tập, nghiên cứu quán
triệt tư tưởng Hồ Chí Minh, chỉ thị, nghị quyết kết hợp với các hình thức tuyên
truyền giáo dục khác như: chào cờ hàng tuần, họp báo cơ quan, kịp thời phổ
biến tình hình định hướng tuyên truyền của cấp trên; phát động phong trào
không nói, viết và làm trái với quan điểm, đường lối, nghị quyết của Đảng và
pháp luật của Nhà nước [1, tr. 2].

* Cung cấp thông tin chính xác, kịp thời về đường lối, chủ trương và tình hình
thực tiễn của tỉnh nhà

Báo chí địa phương là công cụ tuyên truyền những chủ trương, đường lối của
Tỉnh ủy, UBND tỉnh nên báo chí luôn được Tỉnh ủy, UBND quan tâm cung cấp thông
tin về mọi mặt: chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh quốc phòng. Hầu như những
cuộc họp quan trọng nào của Tỉnh ủy, UBND tỉnh, ví dụ như sơ kết 6 tháng đầu năm,
tổng kết cuối năm thực hiện nghị quyết tỉnh Đảng bộ... đều có sự tham dự của báo chí.
Vì là cơ quan phát ngôn của Đảng, Nhà nước nên báo chí được cung cấp thông tin chính
xác là cực kỳ quan trọng. Thông thường, những chỉ thị, nghị quyết về phát triển kinh tế,
xã hội trên địa bàn đều được văn phòng Tỉnh ủy gửi nguyên văn cho các cơ quan báo,
đài tránh sự nhầm lẫn, hiểu sai, thông tin sai về số liệu, làm ảnh hưởng chung đến việc
triển khai, tổ chức thực hiện.

Tỉnh ủy, UBND tỉnh các tỉnh vùng ĐBSCL đều có ban hành công văn quy định
cụ thể người phát ngôn cho các cơ quan báo chí. Đó là những người đứng đầu sở, ngành,
giám đốc, phó hoặc trưởng phó phòng thuộc Tỉnh ủy, UBND tỉnh. Những người này có
nhiệm vụ tiếp và trả lời phỏng vấn của các phóng viên báo đài, giúp phóng viên báo đài
hoàn thành nhiệm vụ chính trị của mình. Đối với các báo ngoài tỉnh, Ban Tuyên giáo Tỉnh
ủy là cơ quan phát ngôn chính thức, cung cấp những thông tin liên quan đến địa phương,
tạo điều kiện cho các phóng viên ngoài tỉnh tác nghiệp thuận lợi. Bên cạnh đó, Ban Tuyên
giáo còn là đơn vị chủ trì các cuộc họp báo hàng tháng, hàng quý, thay mặt Tỉnh ủy,
UBND tỉnh định hướng thông tin tuyên truyền trong thời gian tới. Đồng thời nhấn mạnh
chủ trương của Tỉnh ủy, UBND tỉnh về việc thông tin như thế nào, về vấn đề gì có lợi
cho tỉnh nhà, cho lợi ích của nhân dân; hạn chế những thông tin gây hoang mang, làm mất
lòng tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước.

Qua khảo sát ở tỉnh Bến Tre, Cà Mau, Trà Vinh, hàng năm, Tỉnh ủy, UBND các
tỉnh đều có mở cuộc họp báo đầu năm, thành phần tham dự chủ yếu là các cơ quan báo,
đài địa phương và trung ương. Mục đích là để thông tin những vấn đề chính trị, kinh tế,
văn hóa, an ninh quốc phòng nổi bật trong năm qua và định hướng phát triển trong năm
tới để báo, đài nắm có hướng tuyên truyền kịp thời, chính xác. Tỉnh ủy, UBND tỉnh
cũng đã nêu một số chủ trương, nghị quyết sẽ thực hiện trong năm để các báo đài theo
dõi phản ánh, tạo sự đồng thuận trong nhân dân, toàn đảng, góp phần thực hiện thắng
lợi các mục tiêu đã đề ra.

2.2.1.2. Về phương thức lãnh đạo

Tỉnh ủy, UBND tỉnh triển khai thực hiện các chỉ thị, nghị quyết, thông báo,
quyết định của Bộ Chính trị, Ban Tổ chức Trung ương liên quan đến báo chí; ban hành
chỉ thị, nghị quyết, thông báo, quyết định, chương trình hành động trên cơ sở cụ thể hóa
các văn bản trên của Trung ương và tình hình thực tiễn địa phương; xây dựng cơ sở
đảng vững mạnh trong các cơ quan báo chí; xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý
cho các cơ quan báo chí. Cụ thể:

* Quán triệt, triển khai, thực hiện các văn bản của Trung ương liên quan đến
báo chí, công tác lãnh đạo, quản lý báo chí như Nghị quyết Trung ương 5 (khóa X) về
"Công tác tư tưởng, lý luận và báo chí trước yêu cầu mới"; Chỉ thị 63 của Trung ương
Đảng về "Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác báo chí, xuất bản"; Chỉ thị
08 của Trung ương Đảng về "Tăng cường sự lãnh đạo và quản lý nhằm nâng cao chất
lượng và hiệu quả công tác báo chí, xuất bản"; Chỉ thị 22 của Trung ương Đảng về "Tiếp
tục đổi mới và tăng cường sự lãnh đạo, quản lý công tác báo chí, xuất bản"; Thông báo Kết
luận 162 và 41 của Trung ương về "một số biện pháp tăng cường lãnh đạo, quản lý báo
chí"; chỉ đạo tổ chức thực hiện Nghị định 13, 14 của Chính phủ trong việc "ổn định, duy trì
và tổ chức tốt các hoạt động xây dựng đời sống văn hóa, thể dục thể thao, văn hóa văn
nghệ, quản lý báo chí xuất bản"; Chỉ thị 06 của Bộ Chính trị; Chỉ thị 10 của Ban Cấp hành
Trung ương Đảng ngày 30-10-2007 về "việc nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ"; Nghị
quyết 23 Bộ Chính trị về "Tiếp tục xây dựng và phát triển văn học, nghệ thuật trong thời
kỳ mới"; Nghị quyết Trung ương 4 về "Chiến lược biển Việt Nam đến năm 2020"...

Đặc biệt, Tỉnh ủy, UBND các tỉnh vùng ĐBSCL đã đồng loạt tổ chức thực hiện
Quyết định 153 ngày 21-8-2008 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về việc "ban hành
Quy chế phối hợp công tác giữa Ban Tuyên giáo với các ban cán sự đảng, đảng đoàn cán
bộ, ngành, các cơ quan Trung ương thuộc lĩnh vực tuyên giáo, các cơ quan liên quan"
với nội dung được quy định như sau:

+ Sở Thông tin và Truyền thông chủ trì, phối hợp với Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy,
Hội Nhà báo tỉnh và các cơ quan có liên quan xây dựng và triển khai thực hiện phương
hướng, nhiệm vụ, tổ chức hoạt động báo chí trong tỉnh.

+ Ban Tuyên giáo chịu trách nhiệm định hướng về chính trị, tư tưởng trong hoạt
động báo chí; theo dõi, kiểm tra, đánh giá việc thực hiện quan điểm, chủ trương, đường
lối, chính sách của Đảng và Nhà nước trong hoạt động báo chí.

* Triển khai và ban hành các chỉ thị, nghị quyết của Đảng, chính sách, pháp
luật của Nhà nước, các chỉ thị, nghị quyết của Tỉnh ủy, UBND tỉnh để định hướng nội
dung thông tin cho báo, đài như nghị quyết Hội nghị lần thứ 6, 7 Ban Chấp hành Trung
ương Đảng (khóa X); văn kiện Đại hội đại biểu Đảng toàn quốc lần thứ IX, X…

Bước vào thời kỳ đổi mới đất nước, dưới ánh sáng nghị quyết của các Đại hội
Đảng bộ, Tỉnh ủy, UBND các tỉnh vùng ĐBSCL càng quan tâm, chỉ đạo sát sao hơn
sự nghiệp đổi mới báo chí cho phù hợp với tình hình mới, với mục đích sử dụng báo
chí hiệu quả hơn trong sự nghiệp đổi mới đất nước. Trong đó chỉ ra nhiệm vụ chính trị
của báo chí trong giai đoạn hiện nay là: Báo chí có trách nhiệm thực hiện các yêu cầu,
nhiệm vụ của công tác tư tưởng; mặt khác, xuất phát từ yêu cầu và thực tiễn của báo
chí. Từ đây, nhiều chỉ thị, nghị quyết, chương trình hành động được ban hành làm cơ
sở cho báo chí hoạt động đúng tôn chỉ, mục đích của tờ báo địa phương, nhất là về mặt
nội dung. Ví dụ như ở tỉnh Bến Tre, năm 2008, Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã ban hành
Chỉ thị 27 ngày 3.6.2008 về việc phát động phong trào thi đua "Đồng khởi mới" nhằm
đẩy mạnh CNH, HĐH, đẩy lùi nghèo nàn lạc hậu và tổ chức kỷ niệm những ngày lễ
lớn năm 2010; phát động tuyên truyền Cuộc vận động "Học tập và làm theo tấm
gương đạo đức Hồ Chí Minh" trên các phương tiện truyền thông đại chúng. Ở tỉnh
Trà Vinh, Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã ban hành Nghị quyết 01, 06 về "việc phát triển
toàn diện vùng đồng bào dân tộc Khmer" và chương trình hành động 134, 135 về "công
tác xóa đói giảm nghèo, xây dựng đời sống mới trong vùng có đồng bào dân tộc
Khmer".

* Xây dựng cơ sở đảng vững mạnh trong các cơ quan báo chí

Rõ ràng, không thể thiếu vai trò của Đảng ủy, chi ủy trong cơ quan báo, đài -
"tiếng nói của Đảng bộ và nhân dân" ở địa phương. Đảng ủy, chi ủy trong các cơ quan
báo, đài các tỉnh vùng ĐBSCL thực hiện lãnh đạo cơ quan báo chí trên nhiều mặt:

+ Lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ chính trị: Báo, đài là cơ quan ngôn luận của
Đảng bộ và diễn đàn của nhân dân, vừa thực hiện công tác lãnh đạo của Tỉnh ủy, UBND
tỉnh, vừa thông tin tuyên truyền chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước, đồng thời
phản ánh tâm tư nguyện vọng của nhân dân.

Xác định nhiệm vụ chính trị của tờ báo, Đảng ủy, chi ủy trong các báo vùng
ĐBSCL, đặt chất lượng nội dung tuyên truyền là yếu tố hàng đầu và đề ra yêu cầu nội
dung tờ báo phải luôn tạo sự đồng thuận, thống nhất về tư tưởng và hành động trong
Đảng và nhân dân để thực hiện các chủ trương của Tỉnh ủy, UBND tỉnh, giúp lãnh đạo
báo, đài thực hiện nhiệm vụ chính trị của cơ quan, giúp bộ phận cán bộ, đảng viên,
đoàn viên, hội viên có điều kiện học tập, nghiên cứu nâng cao trình độ chính trị. Bên
cạnh đó, Đảng ủy, chi ủy báo, đài còn định hướng tập trung tuyên truyền phổ biến
những kinh nghiệm hay trong sản xuất, kinh doanh, xóa đói giảm nghèo, nêu gương
những nhân vật điển hình "Người tốt - Việc tốt"; khuyến khích các phóng viên đi cơ sở
để phản ánh các phong trào cách mạng của địa phương, nắm bắt tâm tư nguyện vọng
của nhân dân, nhất là đồng bào các dân tộc như Khmer (Trà Vinh, Sóc Trăng).

Qua thực tế khảo sát, những năm qua, Đảng ủy Đài PT-TH Trà Vinh lãnh đạo
Đài thực hiện nhiệm vụ chuyên môn của ngành với tinh thần trách nhiệm cao. Kết quả
là chất lượng chương trình PT-TH ngày càng được nâng lên. Các chuyên mục như:
Thoát nghèo không khó, Điểm hẹn cuối tuần, Địa chỉ nhân đạo, Gặp nhau đầu tuần,
Nhịp cầu nhà nông, Sức khỏe cho mọi người... được dư luận đánh giá cao. Các chương
trình văn nghệ - giải trí không ngừng đổi mới. Chương trình phát thanh, truyền hình
tiếng Khmer luôn được nâng cao về hình thức và nội dung, đáp ứng nhu cầu thông tin
tuyên truyền đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước đến với bà con
Khmer. Về kỹ thuật, sóng phát thanh, truyền hình được đảm bảo liên tục, không bị gián
đoạn, các chương trình truyền hình trực tiếp các hoạt động chính trị, văn hóa, nghệ
thuật, thể thao được thực hiện tốt...

Đảng ủy Đài PT-TH Cà Mau chú trọng việc bồi dưỡng chủ nghĩa Mác- Lênin, tư
tưởng Hồ Chí Minh cho cán bộ, công chức trong cơ quan thông qua các cuộc họp, sinh hoạt
chi bộ, đoàn thể, hội nghề nghiệp... góp phần nâng cao bản lĩnh chính trị cho cán bộ viên
chức, đặc biệt là đội ngũ đảng viên, biên tập viên, phóng viên. Qua đó hoàn thành tốt
nhiệm vụ chính trị, tuyên truyền sâu rộng đến quần chúng nhân dân các chủ trương, chính
sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước. Đối với báo Cà Mau, Ban chi ủy đã thực hiện
đầy đủ và nghiêm túc chức năng, quyền hạn, nhiệm vụ của mình, cùng với Ban biên tập
lãnh đạo tòa soạn thực hiện tốt nhiệm vụ được giao. Ban chi ủy phối hợp cùng Ban biên
tập mạnh dạn thay đổi bộ máy tổ chức của cơ quan; tập trung đổi mới tờ báo từ hình
thức đến nội dung ở từng số báo, từ đó số lượng phát hành tăng lên đáng kể, đáp ứng
được yêu cầu nhiệm vụ chính trị đặt ra.

+ Lãnh đạo công tác chính trị, tư tưởng: Đó là phổ biến, quán triệt nghị quyết
cơ quan báo, đài gắn liền với trách nhiệm cụ thể hóa chủ trương, nghị quyết, chính sách
của Đảng, pháp luật của Nhà nước một cách đầy đủ, kịp thời, phù hợp với điều kiện
hoạt động của đơn vị. Từ nghị quyết đó, thủ trưởng cơ quan báo, đài tập trung thực hiện
nhiệm vụ chính trị, lãnh đạo và điều hành các mặt hoạt động thông tin, tuyên truyền và
xuất bản báo; đi sâu tìm hiểu tâm tư, nguyện vọng, quan tâm giải quyết những đề xuất,
kiến nghị của đảng viên và quần chúng thuộc trách nhiệm của cơ sở hoặc báo cáo lên
cấp trên giải quyết theo thẩm quyền.

+ Lãnh đạo xây dựng bộ máy quản lý và các đoàn thể cơ quan: Đó là lãnh đạo
xây dựng, kiện toàn bộ máy quản lý cơ quan từ ban lãnh đạo đến các phòng trực thuộc
nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động, không có biểu hiện quan liêu, sách nhiễu, gây phiền
hà đối với cấp dưới và nhân dân. Lãnh đạo thực hiện quy chế dân chủ cơ sở, xây dựng
quy chế làm việc cho từng phòng, ban; xác định rõ trách nhiệm của người đứng đầu và
từng cán bộ, nhân viên; chủ động xem xét, giải quyết kịp thời những vấn đề nảy sinh ở
cơ quan, đơn vị. Đặc biệt, lãnh đạo xây dựng các đoàn thể trong cơ quan như: Công
đoàn, Đoàn thanh niên, Chi hội nhà báo... thực hiện tốt các chức năng, nhiệm vụ của
từng tổ chức; lắng nghe và giải quyết kịp thời tâm tư nguyện vọng của đoàn viên các
đoàn thể.

+ Lãnh đạo xây dựng tổ chức cơ sở đảng: Đó là xây dựng tổ chức cơ sở đảng vững
mạnh đồng nghĩa với xây dựng cơ quan, đơn vị, đoàn thể cơ sở vững mạnh, nâng cao chất
lượng đội ngũ cán bộ, đảng viên, trước hết là bí thư chi bộ và các cấp ủy viên; đề ra nghị
quyết sát, đúng với tình hình cơ quan, đơn vị; tổ chức và tổ chức thực hiện đạt hiệu quả
nghị quyết đó, nội bộ đoàn kết, thống nhất, có quy chế làm việc và thực hiện theo quy chế;
xây dựng chi bộ trong sạch, vững mạnh. Đảng ủy, chi ủy còn phân công công tác cho đảng
viên; xây dựng và thực hiện công tác quy hoạch, kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng cán
bộ, nâng cao trình độ mọi mặt cho đảng viên. Ngoài ra, còn thực hiện việc kiểm tra, giám
sát các tổ chức đảng và đảng viên chấp hành điều lệ đảng, chủ trương, chỉ thị, nghị quyết,
các quy định của đảng và nhiệm vụ được chi bộ, đảng bộ phân công; thực hiện công tác
bảo vệ chính trị nội bộ, đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí, quan liêu và những biểu
hiện tiêu cực khác trong đảng.

Thực tế, đầu năm, các đảng ủy, chi bộ báo, đài địa phương tiến hành hướng dẫn
đảng viên, công nhân viên đăng ký hoàn tốt thành nhiệm vụ cuối năm, tạo mục tiêu
phấn đấu cho từng cá nhân trong cơ quan báo, đài. Đồng thời, tổ chức đánh giá, xét
khen thưởng cho tập thể và cá nhân theo đúng quy định. Ngoài ra, đảng ủy, chi ủy cùng
đoàn thể giới thiệu nguồn phát triển đảng cho đảng ủy, chi ủy, chi bộ trực thuộc.

Qua khảo sát tại Trà Vinh, Đảng bộ Đài PT-TH gồm 6 chi bộ trực thuộc, với 55
đảng viên, trong đó có 12 đảng viên dân tộc Khmer. Năm 2008, đảng bộ đã giới thiệu và
phát triển được 12 đảng viên và đề ra chỉ tiêu phấn đấu năm 2009 phát triển thêm 10 đảng
viên. Đây là năm thứ ba Đảng bộ Đài được công nhận danh hiệu "trong sạch, vững
mạnh". Ở Bến Tre, xây dựng đảng trong cơ quan báo, đài được xem là một nhiệm vụ
trọng tâm, nhằm xây dựng đảng bộ, chi bộ trong sạch, vững mạnh, thật sự là hạt nhân
đoàn kết, lãnh đạo thực hiện tốt nhiệm vụ chính trị được giao. Đảng bộ Đài PT-TH Bến
Tre có tất cả 47 đảng viên. Trong 4 năm, phát triển được 14 đảng viên và 38 đối tượng
được bồi dưỡng. Ở chi bộ báo Đồng Khởi, có 16 đảng viên, trong 4 năm qua có 14 đồng
chí được bồi dưỡng đối tượng và đã phát triển 1 đảng viên mới.

Hiện nay, đảng bộ Đài PT-TH Cà Mau có 8 chi bộ trực thuộc với 156 đảng
viên. Căn cứ vào tiêu chuẩn xây dựng tổ chức cơ sở đảng trong sạch, vững mạnh hàng
năm, các chi bộ đề ra kế hoạch hoạt động cụ thể từng tháng, quí để kịp thời chấn chỉnh
những sai phạm, chất lượng sinh hoạt đảng từng bước được nâng lên. Chi bộ báo Cà
Mau hiện có 20 đảng viên. Nhìn chung đảng viên luôn gương mẫu trong mọi hoạt
động của cơ quan, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, chi bộ nhiều năm liền được công
nhận "trong sạch, vững mạnh".

* Xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý cho các cơ quan báo chí

Có thể nói, đội ngũ cán bộ lãnh đạo báo chí cả nước nói chung và báo chí vùng
ĐBSCL hiện nay ngày càng trưởng thành và lớn mạnh về mọi phương diện, nhất là về
trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, năng động và sự nhạy bén trước thời cuộc. "Cần khẳng
định rằng, trong những thành tựu to lớn mà báo chí- xuất bản giành được trong sự
nghiệp cách mạng của đất nước, có đóng góp đáng kể của đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản
lý thuộc lĩnh vực này" [17, tr. 4].
Như chúng ta biết, bố trí cán bộ, nhất là cán bộ chủ chốt là khâu đặc biệt quan
trọng trong công tác cán bộ của Đảng. Vai trò lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước
không phải chỉ thể hiện ở chỗ ra nghị quyết, chỉ thị, chính sách, pháp luật mà còn ở việc bố
trí vào những cương vị nhất định những người quán triệt và có khả năng chấp hành nghiêm
túc các nghị quyết, chỉ thị của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Chủ tịch Hồ Chí
Minh khẳng định: Cán bộ là cái gốc của công việc... Mọi việc thành công hay thất bại đều
do cán bộ tốt hay kém; chọn người và thay người là vấn đề quan trọng trong việc lãnh đạo,
quản lý.

Cán bộ lãnh đạo các cơ quan báo chí địa phương vùng ĐBSCL ở đây chính là
tổng biên tập báo (giám đốc đài PT-TH).

Tổng biên tập là người chịu trách nhiệm chính và toàn diện về mọi
công việc của tờ báo. Việc bổ nhiệm tổng biên tập và phó tổng biên tập báo
do cấp ủy hoặc lãnh đạo ngành mà tờ báo trực thuộc quyết định sau khi có ý
kiến chấp thuận của Ban Tuyên giáo Trung ương (đã được Ban Bí thư ủy
nhiệm) nhằm tạo điều kiện cho cán bộ lãnh đạo báo chí đi sâu vào nghiệp vụ;
việc điều động các tổng biên tập, phó tổng biên tập đi công tác khác cẩn
được các cấp ủy cân nhắc kỹ [67, tr.14].

Khảo sát các tỉnh Bến Tre, Cà Mau, Trà Vinh cho thấy, hầu như các tỉnh đều
quán triệt tốt Chỉ thị 22/CT-TW về tăng cường tăng cường công tác quản lý báo chí.
Tỉnh ủy, UBND tỉnh đặc biệt chú ý đến bố trí và quản lý cán bộ trong các báo và tập
trung chăm lo xây dựng đội ngũ tổng biên tập.

Kết quả khảo sát thực tế một số tỉnh vùng ĐBSCL, như tỉnh Trà Vinh, Bến
Tre, Cà Mau cho thấy, việc quy hoạch, lựa chọn bổ nhiệm, đề bạt cán bộ trong cơ
quan, nhất là các chức danh chủ chốt: tổng biên tập, phó tổng biên tập của các báo,
giám đốc, phó giám đốc của đài trong những năm qua được Tỉnh ủy, UBND tỉnh xem
đây là điều kiện tiên quyết đối với sự phát triển của tờ báo. Tiêu c hí đặt ra của việc
đào tạo, bổ sung cán bộ lãnh đạo các cơ quan báo chí là kịp thời và phù hợp. Cụ thể,
trong 2008, hầu hết các báo địa phương đều được Tỉnh ủy, UBND tỉnh bổ sung, điều
động theo yêu cầu đặt ra. Chẳng hạn, UBND tỉnh Bến Tre bổ nhiệm lại 1 p hó giám
đốc phụ trách nội dung của Đài PT-TH Bến Tre; Tỉnh ủy bổ nhiệm mới Tổng biên tập
của báo Đồng Khởi. Tỉnh ủy Trà Vinh bổ nhiệm 1 phó tổng biên tập cho báo Trà
Vinh. Tỉnh ủy bổ nhiệm 1 phó tổng biên tập cho báo Cà Mau. Nhìn chung, các cán bộ
được đề bạt và bổ nhiệm luôn phấn đấu hoàn thành nhiệm vụ được giao, góp phần
nâng cao hiệu quả hoạt động của cơ quan báo chí.

2.2.2. Hạn chế

Tại Hội nghị báo chí, xuất bản toàn quốc được tổ chức vào tháng 10-2001, Ban Tư
tưởng - Văn hóa Trung ương đã đánh giá tình hình báo chí qua 4 năm thực hiện Chỉ thị
22 của Bộ Chính trị như sau:

Xu hướng thương mại hóa ở không ít cơ quan báo chí và xuất bản
chậm được ngăn chặn, đẩy lùi, nhiều mặt còn nghiêm trọng hơn, thể hiện rõ nét
ở cách làm báo, làm sách giật gân, câu kh ách, kích thích thị hiếu thấp hèn, tò
mò, chuộng lạ của một bộ phận độc giả thị dân và những đối tượng trình độ
văn hóa thấp. Biểu hiện của xu hướng thương mại hóa ngày càng tinh vi,
phức tạp [6].

Theo đánh giá của Thứ trưởng Bộ TT&TT, Đỗ Quý Doãn: "... tình trạng một số
cơ quan báo chí thông tin sai sự thật, thiếu chính xác, thiếu nhạy cảm về chính trị, nội
dung xa rời tôn chỉ, mục đích vẫn tiếp tục diễn ra. Vẫn còn một số trường hợp nhà báo,
lãnh đạo cơ quan báo chí vi phạm đạo đức nghề nghiệp, thậm chí vi phạm pháp luật"
[18, tr. 12].

Theo đó, báo chí vùng ĐBSCL cũng có những hạn chế, yếu kém nhất định.
Nguyên nhân của những yếu kém, khuyết điểm vừa nêu có nhiều, trong đó có nguyên
nhân từ sự lãnh đạo của Đảng. Thể hiện ở các mặt sau đây.

2.2.2.1. Về nội dung lãnh đạo

* Việc quán triệt, thực hiện các nghị quyết, chỉ thị của Đảng, chính sách, pháp
luật của Nhà nước chưa nghiêm túc, kịp thời
Có thể nói, chưa có lĩnh vực nào như báo chí được Đảng, Nhà nước quan tâm
lãnh đạo bằng nhiều nghị quyết, chỉ thị, thông báo... Tuy nhiên, chất lượng độ bền vững
và hiệu quả mà hoạt động báo chí mang lại chưa được như mong muốn. Nguyên nhân
chủ yếu là do Tỉnh ủy, UBND tỉnh, cơ sở đảng chưa quán triệt đầy đủ, sâu sắc và thực
hiện nghiêm túc, kịp thời các chỉ thị, nghị quyết, văn bản đã ban hành. Việc nhìn nhận,
đánh giá hoạt động báo, đài địa phương của Tỉnh ủy, UBND tỉnh chưa nhất quán, còn
đánh giá một chiều, thường là khen nhiều hơn phê bình, nhắc nhở, tạo tâm lý chủ quan,
thỏa mãn, ngộ nhận của một số lãnh đạo, gây khó khăn cho các cơ quan chủ quan trong
việc xử lý các sai phạm trong hoạt động báo chí, nhất là về nội dung tuyên truyền.

Bên cạnh đó, một số cán bộ lãnh đạo báo chí các tỉnh vùng ĐBCSL chưa quán
triệt đầy đủ, sâu sắc đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà
nước, trách nhiệm, nghĩa vụ của cơ quan báo chí và người làm báo dẫn đến có trường
hợp báo chí nêu những ý kiến, bài viết đi chệch định hướng chính trị: hoài nghi, phê
phán hoặc phủ nhận chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh. Ví dụ: có đơn tố
cáo tổng biên tập một tờ báo ở tỉnh Cà Mau có nhiều dấu hiệu vi phạm, khi các cơ quan
chức năng kiểm tra thì phát hiện vị này có những vi phạm trong quá trình giữ cương vị
lãnh đạo. Trong đó có việc vi phạm nguyên tác tài chính, thiếu dân chủ trong lãnh đạo,
bằng cấp giả... Quyền tổng biên tập của một tờ báo ở tỉnh Bến Tre cũng bị phát hiện
bằng cấp giả...

Một số cơ quan báo chí chưa bám sát nhiệm vụ chính trị của đất nước, của
ngành, địa phương, đoàn thể mình; chưa quan tâm đúng mức đến việc phản ánh các hoạt
động phát triển kinh tế - xã hội, tăng cường quốc phòng - an ninh, xây dựng Đảng, xây
dựng các đoàn thể chính trị; chưa coi trọng nêu gương, cổ vũ nhân tố mới, điển hình
tiên tiến, người tốt, việc tốt, tạo khí thế, niềm tin để thực hiện các quyết sách lớn của
Đảng và Nhà nước. Có tờ báo có biểu hiện sa đà khi phản ánh các vụ án, mặt tiêu cực,
mặt trái và non yếu của xã hội, thậm chí tiết lộ bí mật quốc gia, tạo tư liệu, chứng cứ để
các thế lực thù địch khai thác, vu cáo, đả kích ta về các vấn đề dân chủ, nhân quyền, dân
tộc, tôn giáo, làm "nóng" các vấn đề kinh tế - xã hội một cách thiếu ý thức, thậm chí vô
trách nhiệm chỉ vì mục đích câu khách, để bán được nhiều báo. Khi thể hiện, không chú ý
cân nhắc liều lượng, mức độ, thời điểm, hình thức trình bày, tiêu đề bài viết, cân nhắc mặt
lợi - hại của thông tin. Tình trạng thông tin không trung thực, không chính xác, áp đặt vô
lối, suy diễn chủ quan, viết ẩu, viết sai có xu hướng gia tăng, thậm chí có những sai sót
nghiêm trọng. Khi bị cơ quan chức năng phát hiện, nhắc nhở, bị tổ chức, cá nhân phản
đối, khiếu nại không được nhà báo và cơ quan báo chí tiếp thu nghiêm túc, cải chính
đúng luật.

Ví dụ: trong chương trình Thời sự phát lúc 18 giờ 30 ngày 12-4-2005 của đài
PT-TH tỉnh Cà Mau có đưa phóng sự về việc thiếu nước sinh hoạt tại một huyện trong
tỉnh. Trong phần bình luận có đoạn: Trong nhiều năm, người dân ở đây sinh hoạt, tắm,
giặt đều bằng nước phèn, chính vì vậy mà mà da thịt của họ không khác nào những
người Khơ me. Đây là một vấn đề vô cùng tế nhị mà người viết lẫn cán bộ biên tập
không lường trước được hết những tác hại của thông tin.

* Hạn chế trong định hướng chính trị cho các cơ quan báo, đài

Nhận thức một số khái niệm, vấn đề trong hoạt động báo chí trong Đảng chưa
thống nhất; công tác tổng kết thực tiễn, nghiên cứu lý luận về báo chí chưa theo kịp
bước phát triển của toàn ngành. Các khái niệm: quyền tự do báo chí; quyền tự do ngôn
luận trên báo chí; thông tin trung thực về mọi mặt của tình hình địa phương, đất nước,
thế giới và việc xâm phạm lợi ích của Nhà nước, tập thể và công dân chưa được làm rõ,
đôi lúc còn mơ hồ dẫn đến tình trạng lạm quyền, không đề cao trách nhiệm xã hội và
nghĩa vụ công dân của người làm báo.

Hiện nay vẫn còn một số ý kiến cho rằng tự do báo chí là được tự tiện ngôn
luận, bất chấp lợi ích của dân tộc, miễn sao thông tin đúng sự thật. Sống trong một chế
độ xã hội, tự do báo chí phải theo khuôn khổ pháp luật của xã hội đó định ra, phải phục
vụ tích cực cho việc phát triển kinh tế - xã hội, phải tùy thuộc vào lợi ích chính trị của
đất nước.

Các vấn đề: "thương mại hóa" hoạt động báo chí; nâng cao năng lực lãnh đạo,
sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng trong cơ quan báo chí; chính sách tài chính, thuế,
tiền lương, tiền thưởng, quỹ phúc lợi, quảng cáo, kinh doanh trong hoạt động báo chí;
phương pháp lãnh đạo, quản lý báo chí; kể cả việc xem xét để bổ sung, sửa đổi Luật
Báo chí và văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến lĩnh vực này chưa được quan tâm
đúng mức, không theo kịp bước phát triển phong phú, sôi động, có phần phức tạp của
báo chí. Mâu thuẫn giữa chức năng tư tưởng, văn hóa với hoạt động kinh tế; giữa thông
tin, tuyên truyền và thương mại của báo chí ngày càng gia tăng, tính chất "hàng hóa đặc
biệt" của báo chí không phải lúc nào cũng được hiểu đúng, dẫn đến tình trạng vận dụng
và thực hiện tùy tiện.

Đồng chí Nguyễn Bé, Ủy viên Ban Chấp hành Hội Nhà báo Việt Nam, Tổng
biên tập báo Cà Mau cho biết: Hiện nay chúng ta có thể thấy việc quảng cáo tràn lan
như thế nào, mặc dù quảng cáo được xem như là một chức năng của báo chí. Tuy nhiên,
việc quảng cáo tùy tiện đã ảnh hưởng không nhỏ đến nền văn hóa của chúng ta. Mặt
khác, việc quảng cáo vô tội vạ đã gây ức chế cho công chúng khi tiếp nhận thông tin.


* Cơ chế cung cấp thông tin còn nhiều sơ hở, chưa chính xác, kịp thời

Cán bộ ngành, địa phương, đoàn thể, đơn vị chưa thực hiện nghiêm túc quy chế
người phát ngôn, chưa tạo điều kiện để người phát ngôn hoạt động đúng theo chức
năng, nhiệm vụ. Nhiều sự việc, hiện tượng của ngành, địa phương, đơn vị được báo chí
thông tin theo những nội dung và số liệu khác nhau. Tình trạng này dẫn đến những sai
sót của nhà báo và cơ quan báo chí, làm cho dư luận xã hội phân tâm, lo lắng, vừa gây
khó khăn lớn cho các cơ quan chỉ đạo, quản lý báo chí.

2.2.2.2. Phương thức lãnh đạo

* Việc bổ nhiệm các chức danh chủ chốt trong cơ quan báo, chưa đáp ứng yêu
cầu, còn áp đặt, mang tính tình thế

Chỉ thị 22/CT-TW về tăng cường công tác quản lý báo chí chỉ rõ:

Bổ nhiệm, đề bạt, thay đổi tổng biên tập các báo, tạp chí, giám đốc nhà xuất bản
phải làm đúng quy trình và có sự thống nhất ý kiến bằng văn bản của cơ quan tham mưu
về tư tưởng - văn hóa của Đảng đối với cơ quan quản lý nhà nước về văn hóa thông
tin...;

Việc bổ nhiệm tổng biên tập và phó tổng biên tập báo do cấp ủy hoặc lãnh đạo
ngành mà tờ báo trực thuộc quyết định sau khi có ý kiến của Ban Tuyên giáo Trung
ương (đã được Ban Bí thư ủy nhiệm) nhằm tạo điều kiện cho cán bộ lãnh đạo đi sâu vào
nghiệp vụ; việc điều động các tổng biên tập đi công tác khác cần được cấp ủy cân nhắc
kỹ.

Như chúng ta biết, người làm báo là những chiến sĩ cách mạng mà người tổng
biên tập là chỉ huy trưởng. Quyết định của người chỉ huy có ý nghĩa thành - bại đối với
cả một đội quân khi đứng trước kẻ thù. Vì thế, người được bổ nhiệm làm tổng biên tập
báo phải là người hội đủ cả phẩm chất chính trị lẫn trình độ nghiệp vụ chuyên môn. Như
đã trình bày ở trên, tổng biên tập, phó tổng biên tập, giám đốc, phó giám đốc đài PT-TH
do Tỉnh ủy bổ nhiệm. Qua khảo sát thực tế, việc bổ nhiệm các chức danh chủ chốt này
trong các cơ quan báo, đài chưa thật sự hợp lý, vẫn còn mang tính áp đặt: trên lệnh -
dưới tuân. Lý do là vẫn còn một số cán bộ lãnh đạo khi được bổ nhiệm chỉ đạt trình độ
lý luận chính trị nhưng chưa đạt về trình độ chuyên môn nghiệp vụ. Hiện nay, một số
tổng biên tập, giám đốc các báo, đài như báo Đồng Khởi (Bến Tre), Ấp Bắc (Tiền
Giang), Đài PT-TH Tiền Giang, giám đốc Đài PT-TH Bến Tre, phó tổng biên tập báo
Trà Vinh… chưa có trình độ đại học báo chí.

* Một số tổng biên tập trong cơ quan báo, đài chưa thực hiện tốt chức năng,
nhiệm vụ được giao, còn lỏng lẻo trong quá trình lãnh đạo, quản lý hoạt động của tờ
báo, nhất là về nội dung tuyên truyền

Tổng biên tập cơ quan báo, đài có vai trò hết sức quan trọng trong việc tổ chức
và điều hành bộ máy, nhìn nhận hiện thực đời sống, chọn lọc, xử lý để đưa thông tin,
nhất là những thông tin quan trọng, phức tạp, nhạy cảm. Ở những nơi thường xảy ra sai
phạm đều có nguyên nhân tổng biên tập, ban biên tập đề cao quyền hạn mà chưa coi
trọng trách nhiệm chính trị; xa rời tôn chỉ, mục đích, đối tượng phục vụ, chạy theo lợi
ích cục bộ; không tôn trọng tổ chức đảng, đoàn thể cơ quan, sự chỉ đạo của cơ quan
quản lý báo chí và cơ quan chủ quản. Từ đây đã dẫn đến những hạn chế trong hoạt động
của một số cơ quan báo, đài. Ví dụ như ở tỉnh Trà Vinh:

Tuy báo Trà Vinh, Đài Phát thanh - Truyền hình có đổi mới nội
dung, chương trình luôn được cải tiến nhưng nhìn chung chưa thật phong
phú, đa dạng, chưa hấp dẫn người xem, chất lượng và hiệu quả tuyên truyền
chưa cao, nhất là tuyên truyền kiến thức pháp luật, khoa học cho người dân
trong thời kỳ hội nhập kinh tế quốc tế; ít có bài xã luận, chưa nhận định, bình
luận sâu sắc, phản ánh sự kiện thường hay phản ánh khía cạnh tốt, chưa khái
quát hết vấn đề còn khó khăn, vướng mắc để lãnh đạo các cấp, các ngành có
biện pháp tháo gỡ. Nội dung, hình thức của báo còn nghèo nàn, đơn điệu,
chậm đổi mới, chậm phát triển, thiếu sức thuyết phục người đọc, số lượng
phát hành chưa rộng rãi… Chương trình văn nghệ và chiếu phim nước ngoài
trên đài còn chiếm lượng thời gian khá dài. Và còn có trường hợp chưa kiểm
duyệt kỹ nội dung trước khi phát sóng, không phù hợp với thuần phong, mỹ
tục dân tộc [74, tr. 5-6].

Thực tế khảo sát chương trình chiếu phim ở đài PT-TH 3 tỉnh Cà Mau, Bến Tre và
Trà Vinh thì có hơn 2/3 phim nước ngoài được trình chiếu. Trong khi đó thì phim trong
nước được chiếu chiếm tỉ lệ rất ít. Mặt khác, việc quảng cáo tràn lan các sảm phẩm, những
dòng chữ quảng bá liên tục chạy dưới màn hình ti vi... gây phản cảm cho người xem dẫn
đến việc hạn chế trong tiếp nhận thông tin.

Ở tỉnh Bến Tre, báo, đài chưa thật năng động và nhạy bén thông tin.
Hình thức truyền đạt, chuyển tải nội dung thông tin chưa thật phong phú,
hấp dẫn, chưa thu hút được đông đảo người nghe, đọc và xem. Chưa thực
hiện một số nội dung cần tập trung tuyên truyền, giáo dục sâu rộng trong
nhân dân nhằm tạo dư luận đồng thuận và tích cực hưởng ứng trong việc
thực hiện các chủ trương, chính sách của Trung ương, của tỉnh trong từng
thời điểm, hoặc trước những diễn biến thực tiễn của địa phương. Công tác
tuyên truyền về xây dựng hệ thống chính trị, đấu tranh chống tiêu cực, lãng
phí chưa nhiều, thiếu thuyết phục; tuyên truyền về âm mưu "Diễn biến hòa
bình" thiếu thường xuyên. Một số cán bộ, phóng viên trình độ, năng lực còn
hạn chế, nhưng chưa thường xuyên tự giác học tập, rèn luyện, thiếu bản lĩnh
chính trị, chưa tiêu biểu, gương mẫu về đạo đức, lối sống; có trường hợp đưa
thông tin thiếu chính xác, tạo dư luận không tốt [68, tr. 3-4].

Ở tỉnh Cà Mau, nội dung thông tin của báo chí chưa sâu sắc và thiếu
toàn diện, chưa mạnh dạn đánh giá đúng thực trạng; tính chiến đấu, tính
giám sát, tính định hướng chưa cao. Các tin, bài tuyên truyền giáo dục còn ít,
thiếu hấp dẫn, các bài viết về xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị
chưa sâu sắc… Một số phóng viên còn thiếu ý thức rèn luyện đạo đức, phẩm
chất của người làm báo, trình độ, năng lực còn hạn chế, chưa đáp ứng được
nhiệm vụ trong tình hình mới, thiếu năng động khi tác nghiệp, bản lĩnh chính
trị chưa vững vàng. Cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ cho hoạt động của
các cơ quan báo chí còn thiếu và lạc hậu. Báo chí địa phương phát hành chỉ
số không cao, chương trình Đài Phát thành - Truyền hình chưa thật hấp dẫn,
lượng công chúng theo dõi còn ít, hiệu quả, tác dụng thông tin hạn chế [72,
tr. 4].

Ví dụ, do tổng biên tập chưa nắm hết những điều khoản trong Pháp lệnh Quảng
cáo nên cho báo ảnh Đất Mũi đăng ảnh minh họa các chai rượu mạnh Hennessy, Remy
Martin, XO... do phóng viên chụp được từ những chai rượu lậu do đội quản lý thị trường
chống buôn lậu của tỉnh Cà Mau bắt giữ cho bài viết "Rượu ngoại vàng thao lẫn lộn..." và
cho đăng quảng cáo giới thiệu sản phẩm trên bản đồ Việt Nam mà không có biểu tượng của
hai quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa trên Tạp chí Cơ hội vàng. Điều này đã vi phạm Điều
3, Thông tư 43/2003/TT- BVHTT về quy định chi tiết thi hành Pháp lệnh Quảng cáo.

* Sự phân công, phối hợp giữa cơ quan chỉ đạo, quản lý và cơ quan chủ quản
chưa chặt chẽ

Sự phân công, phối hợp giữa cơ quan chỉ đạo, quản lý và cơ quan chủ quản chưa
chặt chẽ. Thể hiện ở chỗ Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy và Sở TT&TT chưa làm đúng và thực thi
đầy đủ chức năng, nhiệm vụ được giao; chưa kịp thời thể chế hóa các chủ trương, đường lối
của Đảng, bổ sung, hoàn chỉnh pháp luật, chính sách của Nhà nước về báo chí. Hoạt động
của Hội Nhà báo các tỉnh còn nặng về hình thức. Hội chưa làm tốt công tác giáo dục phẩm
chất chính trị, đạo đức nghề nghiệp cho hội viên, xử lý hội viên sai phạm. Nhiều cơ quan
chủ quản chưa quan tâm chỉ đạo các đơn vị báo chí trực thuộc, kể cả những nơi có sai phạm
kéo dài. Việc chọn cán bộ chuyên trách về báo chí còn tùy tiện, phần lớn đều không đủ tầm,
đủ bản lĩnh, đôi khi bị cơ quan báo chí chi phối, thậm chí vô hiệu hóa.

Thực hiện sự chỉ đạo của Ban Tuyên giáo Trung ương và Tỉnh ủy về tổ chức giao
ban báo chí, hằng tuần, tháng, quí, Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy kết hợp với Sở Thông tin và
Truyền thông, Hội Nhà báo, các cơ quan báo chí tổ chức đều đặn các buổi giao ban báo chí,
kịp thời định hướng, chỉ đạo thông tin báo chí, góp phần quan trọng trong việc nâng cao
chất lượng nội dung thông tin báo chí, tạo được sự chia sẻ, đồng thuận trong xã hội với
những khó khăn chung của địa phương. Nhờ nắm sâu sát mọi diễn biến thông tin báo chí
mà cơ quan quản lý đã chủ động trong công tác định hướng thông tin, nhất là đối với
các sự kiện lớn, sự kiện đột xuất; định hướng các cơ quan báo chí phát hiện, cổ vũ, nhân
rộng điển hình tiên tiến trong phong trào thi đua yêu nước, tích cực hưởng ứng Cuộc
vận động "Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh"; chỉ đạo báo chí có bài
viết phản bác các luận điệu sai trái của các thế lực thù địch, phản động, đặc biệt là các vụ
việc về tôn giáo, dân chủ, nhân quyền...

Tuy nhiên, trong công tác phối hợp giữa Ban Tuyên giáo với các cơ quan nói
trên ở một số tỉnh chưa thật sự đều đặn, hoặc qua loa. Những cuộc họp giao ban báo chí
thường chỉ đánh giá những mặt đạt được cũng như những hạn chế, yếu kém của hoạt
động báo chí, chưa định hướng được những nội dung tuyên truyền sắp tới, đặc biệt là
đối công tác dự đoán những vấn đề có tính nhạy cảm. Một số tỉnh, hằng quí mới tổ chức
họp một lần, chính vì vậy mà công tác định hướng tuyên truyền cho các cơ quan báo chí
bị bỏ ngỏ, dẫn đến nội dung tuyên truyền của các cơ quan báo chí chưa sát với thực tế,
hiệu quả tuyên truyền chưa cao.

Đối với cấp ủy đảng trong các cơ quan báo chí, Ban Tuyên giáo chỉ gặp gỡ, trao
đổi thông qua các các cuộc họp, hội nghị có liên quan với ngành.
Chính sự phối hợp không đồng bộ giữa Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy với Sở TT&TT
và cấp ủy đảng cơ quan báo chí đã làm lu mờ vai trò lãnh chỉ đạo, định hướng đối với
cơ quan báo chí; Đùn đẩy, né tránh trách nhiệm trong việc xử lý sai phạm; Ch ưa thẩm
định chính xác thông tin liên quan đến việc bổ nhiệm cán bộ quản lý nên làm cho đội
ngũ cán bộ quản lý báo chí có chất lượng chưa cao… Ngoài ra, còn một số tồn tại khác:
đó là, đưa tin không chính xác, trung thực, thiếu khách quan; đội ngũ tổng biên tập còn
buông lỏng quản lý dẫn đến sai phạm của một số tờ báo trong thời gian qua; cung cấp
thông tin cho báo chí không chính xác, kịp thời nên dẫn đến tình trạng thiếu thông tin
gây nhiễu thông tin, ảnh hưởng đến hoạt động của cơ quan báo chí. Tất cả những vấn đề
tồn tại nêu trên trong hoạt động báo chí có một phần trách nhiệm rất lớn của Ban Tuyên
giáo Tỉnh ủy đã buông lỏng việc phối hợp với cấp ủy đảng của cơ quan báo chí trong
công tác chỉ đạo.

* Lãnh đạo triển khai thực hiện chiến lược thông tin quốc gia còn lúng túng ở
một số địa phương

Công tác quy hoạch phát triển báo chí còn chậm, chưa làm rõ lộ trình, bước đi
cho từng năm. Việc cho ra báo, tạp chí, đặc san, phụ trương, chuyên đề, dịch vụ truyền
hình cáp... còn thiếu chặt chẽ, đôi khi dễ dãi. Hệ thống báo chí của ĐBSCL hiện nay
còn nhiều điểm bất hợp lý, cồng kềnh, trùng lặp về nội dung, nặng về bao cấp, gây lãng
phí, tốn kém.

Trong một lần phát biểu tại cuộc hội nghị báo chí, Thủ tướng Nguyễn Tấn
Dũng đã chỉ đạo cho các ngành chức năng nên xem xét lại một số tờ báo có tôn chỉ mục
đích trùng lặp để cắt giảm, hạn chế lãng phí, tốn kém. Thế nhưng đến nay các ngành
chức năng vẫn chưa thực hiện.

* Còn nhiều bất cập trong sử dụng nguồn nhân lực

Công tác đào tạo, giáo dục, sử dụng cán bộ, phóng viên, nhân viên ở một số cơ
quan báo chí chưa tốt. Việc tiếp nhận, sử dụng cán bộ, phóng viên, nhân viên ở nhiều cơ
quan báo chí chưa đảm bảo nguyên tắc, quy trình. Có nhà báo bị kỷ luật, bị sa thải ở cơ
quan báo chí này lại được cơ quan báo chí khác tiếp nhận, sử dụng; bị báo địa phương
đưa ra khỏi bộ máy vì yếu kém về đạo đức, tư cách lại được báo các bộ, ngành, đoàn thể
ở Trung ương hoặc địa phương khác tiếp nhận, được bố trí vào chỗ làm việc có thu nhập
cao hơn, thậm chí vào vị trí quản lý, lãnh đạo. Ví dụ: Một nhà báo công tác tại Báo ảnh
Đất Mũi, sau khi bị cơ quan Báo Ảnh Đất Mũi buộc thôi việc do lấy danh nghĩa nhà báo
lừa gạt người khác đã sang các tỉnh khác tiếp tục công tác ở các cơ quan báo chí và Hội
Nhà báo. "Bên cạnh đó, công tác quy hoạch cán bộ trưởng, phó phòng (2010-2015) chưa thực
hiện, quy hoạch cán bộ lãnh đạo ở một vài trường hợp không đúng theo hướng dẫn của
Ban Thường vụ..." [75, tr. 3].

* Can thiệp quá sâu vào chuyên môn nghiệp vụ

Đảng lãnh đạo hoạt động báo chí thông qua việc định hướng về nội dung tư
tưởng, chủ đề tuyên truyền trong từng thời điểm, từ đó người làm báo có quyền vận
dụng sáng tạo trong chọn lựa, phát hiện đề tài dựa vào chủ trương, nghị quyết của Đảng,
pháp luật của Nhà nước. Tuy nhiên, đối với những trường hợp cụ thể, đề tài có tính
nhạy cảm về chính trị thì lãnh đạo cơ quan báo chí cần phải có sự chỉ đạo sâu sát, trực
tiếp uốn nắn kịp thời nhằm tránh những sai sót đáng tiếc.

Thời gian qua, còn tình trạng cấp ủy, chính quyền ở một số địa phương can
thiệp quá sâu vào nghiệp vụ, hoặc có những quan điểm chỉ đạo (mang tính cá nhân) đối
với hoạt động nghiệp của cơ quan báo chí. Theo Luật Báo chí, điều này không phù hợp.
Nhà báo và cơ quan báo chí hoạt động theo đúng tôn chỉ, mục đích và được ràng buộc
bởi Luật Báo chí và các quy định pháp luật có liên quan. Vì vậy, vai trò lãnh đạo của
Đảng chỉ là định hướng thông tin, chủ đề tuyên truyền. Trên cơ sở đó, cơ quan báo chí
vận dụng để tổ chức thực hiện. Như vậy, mới thể hiện được tính độc lập và sáng tạo của
nhà báo và cơ quan báo chí, quyền tự do báo chí nhưng không hề sai sót, sai chủ trương,
đường lối của Đảng. Qua khảo sát, Ban Tuyên giáo với chức năng, nhiệm vụ định
hướng thông tin, định hướng chính trị tư tưởng nhưng đôi lúc lại can thiệp quá sâu vào
nghiệp vụ. Có trường hợp Tỉnh ủy, Ban Tuyên giáo chỉ đạo cho báo, đài đưa tin về một
vụ việc, trong đó nêu cụ thể phải phỏng vấn người này, lấy ý kiến người kia (chỉ rõ họ tên
cụ thể) và quy định dung lượng, thời lượng đưa tin, phát sóng. Cũng có trường hợp vì uy tín
cá nhân, lãnh đạo tỉnh chỉ đạo cho cơ quan báo chí thông tin sự việc theo hướng có lợi cho
mình.

* Các cấp ủy Đảng chưa quan tâm nhiều đến công tác xây dựng đội ngũ phóng
viên, biên tập viên đủ sức đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ đặt ra ngày càng cao; thiếu chặt
chẽ trong xây dựng chương trình, kế hoạch công tác thông tin tuyên truyền... Công tác
xây dựng đảng và thực hiện quy chế dân chủ cơ sở chưa được quan tâm đúng mức [69,
tr. 3].

Từ những hạn chế của cấp đảng ủy đã dẫn đến những hạn chế trong công tác
thông tin tuyên truyền ở một số báo, đài các tỉnh ĐBSCL. Tuy có bám theo sự chỉ đạo,
hướng dẫn của cấp trên nhưng tổ chức thực hiện có lúc thiếu sự tập trung; một số vấn đề
thời sự thông tin còn chậm, nội dung phản ánh chưa vào trọng tâm, thiếu toàn diện, hình
thức thể hiện chưa phong phú, chưa hấp dẫn người xem, người nghe. Đặc biệt, tổ chức
đảng chưa vững mạnh, nội bộ thiếu đoàn kết thống nhất; công tác tuyển chọn cán bộ,
việc sử dụng cán bộ còn hạn chế. Ở báo Đồng Khởi:

Thông tin tuyên truyền có lúc chưa tập trung cao, nội dung và hình
thức chưa phong phú, từng lúc chưa bám sát ý đồ lãnh, chỉ đạo của Tỉnh ủy,
chưa thu hút đông đảo bạn đọc trong và ngoài tỉnh; thiếu nhạy bén trong việc
nắm bắt một số vấn đề bức xúc, nhạy cảm, những thông tin chưa chính xác
của các báo ngoài tỉnh viết về một số vụ việc ở Bến Tre để kịp thời phản
biện, định hướng dư luận xã hội, ổn định tình hình tư tưởng trong nhân dân.
Công tác đề bạt, bổ nhiệm cán bộ còn bị động, thiếu dân chủ, cá biệt có trường
hợp chưa được sự đồng tình cao của cán bộ, phóng viên. Thực hiện quy chế
dân chủ trong nội bộ cơ quan chưa tốt, dẫn đến tình trạng mất đoàn kết nội
bộ, sai phạm về quản lý tài chính [70, tr. 4].

Đối với Báo Cà Mau, Báo ảnh Đất Mũi và Đài PT-TH Cà Mau:

Công tác lãnh đạo, quản lý của các cơ quan báo chí đôi lúc thiếu định
hướng, chưa kịp thời nắm bắt những vấn đề mới nảy sinh để chủ động thông
tin tuyên truyền. Biểu hiện cụ thể là nội dung thông tin của báo chí chưa theo
kịp xu thế phát triển chung của báo chí cả nước, chưa đáp ứng yêu cầu ngày
càng cao của bạn đọc, bạn xem đài. Tuy các báo đã đổi mới nội dung và hình
thức, mở thêm nhiều chuyên mục, chuyên trang nhưng thực sự chưa hấp dẫn
công chúng, lượng thông tin còn khiêm tốn, đặc biệt là thông tin ở vùng nông
thôn [71, tr. 3].

* Nhiều cơ quan chủ quản báo chí còn buông lỏng quản lý

Có báo, cơ quan chủ quản còn né tránh khi có vấn đề "đụng chạm", có báo, tạp
chí, cơ quan chủ quản làm theo kiểu khoán gọn hết cho ban biên tập, từ nội dung đến
nhân sự... và tờ báo chỉ nộp phí hàng tháng cho cơ quan chủ quản. Tình hình đó vẫn
chưa được cải thiện ở một số nơi. Có những nơi cơ quan chủ quản hầu như không có
phương thức lãnh đạo, cơ chế quản lý hiệu quả tờ báo của mình, thiếu chỉ đạo định
hướng cho công tác tuyên truyền của ngành, của giới, có biểu hiện lơ là, buông lỏng kéo
dài, không có quy chế quản lý, không thực hiện chế độ giao ban với cơ quan báo chí thường
xuyên; không chủ động trong công tác cán bộ, thậm chí có tình trạng khủng hoảng nhân sự
chủ chốt nhiều năm liền không bổ sung được. Xử lý vi phạm của cán bộ lãnh đạo báo chí
chưa nghiêm, chưa phối hợp tốt với cơ quan chỉ đạo, quản lý báo chí.

2.2.2.3. Nguyên nhân của những hạn chế, yếu kém

Năng lực, vai trò lãnh đạo, sức chiến đấu các cơ quan lãnh đạo, cơ quan quản
lý, của tổ chức cơ sở đảng trong cơ quan chủ quản, cơ quan báo chí chưa được phát huy.
Ngày 31-07-2008, Trung ương Đảng ban hành Chỉ thị số 25-CT/TƯ về "Tăng cường
công tác xây dựng Đảng trong các cơ quan báo chí". Chỉ thị chỉ rõ:

Nguyên nhân của những yếu kém khuyết điểm, là do công tác quản
lý bị buông lỏng, chỉ đạo bị động, chưa theo kịp sự phát triển nhanh chống,
đa dạng, phức tạp của báo chí; công tác xây dựng Đảng trong các cơ quan
báo chí chưa được coi trọng đúng mức; vai trò lãnh đạo của tổ chức cơ sở
đảng, trách nhiệm, tính chiến đấu của đội ngũ đảng viên và người đứng đầu
cơ quan báo chí chưa được đề cao [38, tr.2].
Các chỉ thị, nghị quyết của Trung ương, địa phương được triển khai, thực hiện
có nơi chưa đạt yêu cầu, thiếu kiểm tra, đôn đốc. Các vấn đề nâng cao năng lực lãnh
đạo, sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng trong cơ quan báo chí; chính sách tài chính;
phương pháp lãnh đạo, quản lý báo chí; việc xem xét để bổng sung Luật sửa đổi báo chí
và văn bản liên quan đến lĩnh vực này chưa được quan tâm đúng mức, không theo kịp
bước phát triển phong phú, sôi động và có phần phức tạp của báo chí.

Vẫn còn thiếu sự thống nhất giữa các cơ quan chủ quản, cơ quan lãnh đạo, quản
lý báo chí trong một số vần đề cụ thể. Việc nhận xét, đánh giá các mặt ưu điểm và
khuyết điểm về nội dung thông tin trên báo chí có lúc chưa thống nhất, gây khó khăn
trong việc xử lý.

Công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ chủ chốt, phóng viên trong các cơ quan báo
chí chưa thật sự tốt. Như chúng ta đã biết, trình độ dân trí ĐBSCL được xem là vùng
trũng đối với mặt bằng chung cả nước, trong đó đội ngũ những người làm báo không
phải là trường hợp ngoại lệ. Chỉ tính riêng lực lượng làm báo Đảng ĐBSCL, hiện nay
có 587 người, trong đó có trên 61% là trình độ đại học, 0,5% trình độ trên đại học. Nếu
tính riêng bộ phận trực tiếp làm nghiệp vụ thì chỉ có trên 36% tốt nghiệp đại học, trong
đó gần 23% tốt nghiệp đại học báo chí. Số người chỉ có bằng THPT, chưa có bằng đại
học nào chiếm đến 23%. Về trình độ chính trị, trong tổng số 587 người đang làm việc
tại các tờ báo Đảng khu vực ĐBSCL có khoảng 14% đạt trình độ cao cấp chính trị và cử
nhân chính trị, trên 36% đạt trình độ trung cấp chính trị. Chính tỷ lệ chưa được đào tạo
chuyên ngành còn chiếm khá cao và tỷ lệ đạt trình độ chính trị thấp nên tính chuyên
nghiệp trong các cơ quan báo chí địa phương còn thấp, dẫn đến sản phẩm báo chí còn
nghèo nàn về chất lượng chính trị, tư tưởng, văn hóa... Báo chí là một nghề đặc thù, người
làm báo phải có những hiểu biết tương đối cao về các vấn đề trong đời sống xã hội, kể cả
việc nhận thức về chính trị. Trong khí đó công tác đào tạo, bồi dưỡng nângl cao trình độ lý
luận chính trị, nghiệp vụ chuyên môn cho cán bộ báo chí chưa được quan tâm đúng mức.
Đặc biệt còn có tổng biên tập cơ quan báo chí vẫn chưa có bằng chuyên môn, nghiệp vụ.
Điều này không đúng với nội dung Quyết định số 75-QĐ/TW ngày 21.08.2007 của Ban
Chấp hành Trung ương "Về việc ban hành quy chế bổ nhiệm, miễn nhiệm, khen thưởng,
kỷ luật cán bộ lãnh đạo cơ quan báo chí". Trong Điều 6, tiết 2 ghi rõ: "Tốt nghiệp đại
học; đã được đào tạo, bồi dưỡng về nghiệp vụ báo chí và chương trình quản lý nhà nước
về báo chí; có trì độ lý luận chính trị cáo cấp; có thời gian hoạt động trong lĩnh vực báo
chí ít nhất là 3 năm" [37, tr. 5]. Từ đó có thể thấy rằng, việc thực hiện các văn bản chỉ
đạo của cấp trên ở địa phương vẫn còn nhiều sai sót, buông lỏng, thiếu kiểm tra.

2.2.3. Những vấn đề đặt ra trong công tác lãnh đạo của Đảng đối với báo
chí địa phương vùng đồng bằng sông Cửu Long hiện nay

Vùng ĐBSCL đang tiến hành mạnh mẽ, toàn diện công cuộc đổi mới, huy động
mọi nguồn lực đẩy mạnh CNH, HĐH, hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng
XHCN, phát triển văn hóa, thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội, tích cực và chủ động
hội nhập quốc tế. Trong điều kiện đó, báo chí có vai trò quan trọng, cùng Đảng, cùng
nhân dân thực hiện cuộc cách mạng này. Nói đến báo chí, nhất thiết phải nói vai trò lãnh
đạo của Đảng. Bởi báo chí hoạt động dưới sự lãnh đạo của Đảng. Chỉ cần sự buông
lỏng, sự lãnh đạo thiếu khoa học của Đảng, hoạt động báo chí sẽ chệch hướng, không
chỉ làm ảnh hưởng đến tình hình chính trị mà còn ảnh hưởng đến đời sống văn hóa xã
hội của địa phương. Minh chứng là, hậu quả để lại từ của những thông tin sai lệch, thiếu
chính xác của các báo thời gian qua đã là vô cùng to lớn, chúng ta phải mất một thời
gian dài khắc phục.

Từ những nguyên nhân nêu trên có thể thấy hiện nay công tác lãnh đạo của
Đảng đối với hoạt động báo chí ở vùng ĐBSCL còn những vấn đề đang đặt ra cần có
những giải pháp khắc phục:

Thứ nhất, vẫn còn tồn tại xu hướng xa rời, thoát ly sự lãnh đạo của Đảng và
quản lý của Nhà nước trong các cơ quan báo chí.

Sự lãnh đạo của Đảng và quản lý của Nhà nước đối với hoạt động báo chí là
nguyên tắc hàng đầu. Sự lãnh đạo và quản lý đó là điều kiện để báo chí hoạt động đảm
bảo đúng định hướng và có hiệu quả. Mặt khác, sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà
nước càng hoàn thiện thì báo chí càng có điều kiện thuận lợi để hoạt động và phát triển.
Vì thế việc khẳng định và không ngừng nâng cao hiệu quả sự lãnh đạo của Đảng và
quản lý của Nhà nước là một đòi hỏi tất yếu của bản thân nền báo chí. Chính trong điều
kiện nền kinh tế thị trường, sự lãnh đạo của Đảng và quản lý của Nhà nước càng cần
thiết hơn bao giờ hết. Với nội dung thông tin được định hướng đúng đắn, thuyết phục,
báo chí có khả năng hình thành dư luận xã hội dẫn đến hành động xã hội phù hợp với
hiện thực của xã hội.

Có thể nói, hơn 80 năm dưới sự lãnh đạo của Đảng, báo chí cách mạng Việt Nam
không ngừng phát triển về số lượng và chất lượng. Báo chí đã thực sự trở thành tiếng nói
của Đảng, các tổ chức đoàn thể và là diễn đàn của nhân dân. Đặc biệt, trong giai đoạn từ
năm 1986 tới nay, báo chí địa phương đã tích cực truyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin, tư
tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước; cổ vũ, động
viên phong trào thi đua yêu nước, nêu gương người tốt việc tốt; đấu tranh chống tham
nhũng, tiêu cực; chống âm mưu "diễn biến hoà bình, bạo loạn lật đổ" của các thế lực thù
địch; tăng cường thông tin đối ngoại, nâng cao vị thế của Việt Nam trên thế giới. Vai trò
của báo chí địa phương được Đảng, Nhà nước và nhân dân ghi nhận, đánh giá cao. Có thể
khẳng định, những thành công của đất nước trong sự ngiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa
có sự thành công của báo chí, và sự nghiệp đổi mới đất nước muốn thành công không
thể không có sự đóng góp của báo chí.

Tuy nhiên, hoạt động báo chí địa phương cả nước nói chung, báo chí địa
phương vùng ĐBSCL nói riêng trong thời gian qua cũng biểu hiện lệch lạc. Khắc phục
tình trạng trên, Tỉnh ủy, UBND các tỉnh vùng ĐBSCL đã tích cực triển khai thực hiện
các chỉ thị, thông báo, nghị quyết của Đảng, song, trên thực tế, những khuyết điểm ấy
còn chậm được khắc phục, sửa chữa thậm chí khuynh hướng "thương mại hoá" ngày
càng lấn sâu vào các cơ quan báo chí. Như chúng ta biết, thương mại hoá báo chí là
chính là khuynh hướng hạ thấp vai trò, chức năng của báo chí cách mạng, coi nhẹ chức
năng chính trị. Khuynh hướng này hình thành khi kinh tế được các nhà báo xem là mục
đích chính trong hoạt động báo chí, nhất là những nhà báo yếu kém về phẩm chất chính
trị và đạo đức nghề nghiệp. Do tác động của kinh tế thị trường, lợi ích cá nhân được đặt
lên trên hết, một bộ phận không nhỏ những người làm báo đã lơ là việc quán triệt đường
lối, chính sách của Đảng, lười học lý luận chính trị, nghiên cứu văn bản pháp luật và
trau dồi đạo đức nghề nghiệp. Phần lớn các phóng viên, biên tập viên tham gia học tập
lý luận chính trị một cách miễn cưỡng, theo sự bắt buộc của cơ quan báo chí chứ không
học tập với tinh thần tự giác vì cho rằng "lãng phí thời gian vàng ngọc của họ" nên chất
lượng không cao. Song song đó, báo chí địa phương đang trên đà phát triển mạnh mẽ,
các báo đã lần lượt cho ra tờ báo điện tử làm cho cuộc cạnh tranh thông tin ngày càng
gay gắt hơn. Làm sao để thông tin đến với độc giả nhanh nhất đang được các báo, đài
ưu tiên hàng đầu. Vì vậy vấn đề nâng cao trình độ chuyên môn được quan tâm hơn công
tác giáo dục, nâng cao trình độ lý luận chính trị cho cán bộ, biên tập viên, phóng viên.

Vai trò của báo chí nói chung và báo chí địa phương nói riêng là vô cùng quan
trọng trong mọi lĩnh vực đời sống, xã hội. Trước những thực tế đang diễn ra trong hoạt
động báo chí địa phương vùng ĐBSLC, việc tăng cường sự lãnh sự lãnh đạo của Đảng
đối với hoạt động báo chí là rất cần thiết và cấp bách. Song, sự cần thiết ấy đã bị một số
cơ quan báo chí cố tình xa rời, thoát ly làm ảnh hưởng không nhỏ đến sự phát triển
chung của địa phương, đất nước.

Một số cơ quan báo chí có biểu hiện xa rời sự lãnh đạo của Đảng, cố tình thoát ly
những định hướng thông tin, sự chỉ đạo của Tỉnh ủy, Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy. Có
trường hợp Ban Tuyên giáo chỉ đạo cho cơ quan báo chí thông tin một số vấn đề quan
trọng, có tính nhạy cảm theo ý kiến của Tỉnh ủy, tuy nhiên báo chí đã cố tình "phớt lờ"
những ý kiến chỉ đạo đó. Hoặc, có cơ quan báo chí khi thực hiện nhiệm vụ vượt quá
thẩm quyền nhưng không xin phép, báo cáo cấp trên. Có trường hợp cơ quan báo chí
không chấp hành sự điều động cán bộ, gây khó dễ, tìm mọi cách tránh né, không tuân
thủ...

Từ đây cho thấy, để cơ quan báo chí, đội ngũ những người làm báo thấy rõ vai
trò lãnh đạo của Đảng; ý thức được vai trò, trách nhiệm của mình đối với xã hội; coi
trọng việc nâng cao trình độ lý luận chính trị phục vụ cho hoạt động báo chí, hoàn thành
tốt nhiệm vụ chính trị là việc làm khó khăn của Đảng trong giai đoạn hiện nay, cần có
sự đổi mới.
Thứ hai, xu hướng áp đặt trong chỉ đạo; sự buông lỏng trong lãnh đạo, quản lý
của cấp ủy và chính quyền đối với hoạt động báo chí

Đảng lãnh đạo báo chí bằng định hướng chính trị, định hướng tư tưởng, định
hướng thông tin, bằng hệ thống quan điểm báo chí. Kiểm tra, uốn nắn việc thực hiện các
định hướng đó thông qua các tổ chức đảng và các đảng viên của mình. Hiệu quả công
tác lãnh đạo của Đảng đối với báo chí phụ thuộc vào việc vạch ra những định hướng và
quan điểm đúng đắn, khoa học, vào trình độ, năng lực, phẩm chất của các tổ chức đảng
và của cán bộ, đảng viên.

Đảng luôn xác định lãnh đạo hoạt động báo chí không phải là "cầm tay chỉ
việc" mà bằng đường lối mang tính định hướng. Đường lối mang tính định hướng
không chỉ dừng lại ở chỗ đưa ra chỉ thị, nghị quyết, chương trình hành động mà còn
phải chỉ ra cho báo chí những định hướng cụ thể trong từng thời kỳ, chẳng hạn từng
tháng, từng quý, từng đợt lễ trong tháng, trong năm... Như chúng ta biết, đường lối,
chính sách, quan điểm của Đảng trong mỗi thời kỳ sẽ là vũ khí, trí tuệ và ánh sáng. Các
cơ quan báo chí nếu nắm vững đường lối, chính sách, quan điểm ấy sẽ đảm bảo viết
đúng, viết trúng và viết hay. Viết trúng tức là đặt trúng vấn đề. Viết đúng có nghĩa là
giải quyết được các vấn đề đặt ra. Viết hay tức là viết có sức thuyết phục và hấp dẫn.
Đây là những yếu tố tạo nên chất lượng của báo chí. Tuy nhiên thực tế khảo sát, các cơ
quan lãnh đạo báo chí ở vùng ĐBSCL vẫn còn biểu hiện cầm tay chỉ việc, bắt nhà báo,
cơ quan báo này viết bài này, bài kia cụ thể, dùng phương pháp thể hiện như thế nào.
Hoặc là sự lãnh đạo chỉ dừng lại ở việc đề ra chỉ thị, chương trình hành động mà chưa
đưa ra những định hướng trong từng thời kỳ cụ thể nhằm tạo điều kiện cho các cơ quan
báo chí chủ động vạch ra kế hoạch tổ chức thực hiện nội dung tuyên truyền vừa đúng
định hướng của Đảng, vừa đảm bảo tính kịp thời, phù hợp với tình hình thực tế của địa
phương mình. Cho đến nay, những cuộc giao ban báo chí do Ban Tuyên giáo chủ trì
hoặc những cuộc họp báo do Tỉnh ủy, UBND tỉnh tổ chức đều nặng về phê phán, kiểm
điểm hơn là định hướng thông tin cho các báo, đài. Thông thường, báo, đài tự lên kế
hoạch tuyên truyền và trình lên cấp trên phê duyệt. Một số báo thậm chí không trình mà
tự tổ chức thực hiện.
Tờ báo hoạt động đúng tôn chỉ, mục đích hay không phụ thuộc hoàn toàn vào
sự điều hành của người lãnh đạo, quản lý. Vì thế, Đảng muốn lãnh đạo báo chí hiệu quả,
trước hết phải nâng cao vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan báo chí, cụ thể
là tổng biên tập báo, giám đốc các đài. Chính họ là cầu nối truyền đạt lại những định
hướng của Tỉnh ủy, UBND tỉnh và cụ thể hóa nội dung tuyên truyền, chỉ đạo, tổ chức
cho các phóng viên, biên tập viên thực hiện. Nên nhớ, nâng cao vai trò, trách nhiệm của
cán bộ lãnh đạo các cơ quan báo chí gắn liền với việc quy hoạch, bổ nhiệm, bồi dưỡng
đội ngũ cán bộ lãnh đạo đúng trình độ, năng lực và kịp thời trước yêu cầu đặt ra. Việc
bổ nhiệm từ trên xuống mà không lấy ý kiến của đông đảo cán bộ, viên chức, không dựa
tiêu chuẩn phẩm chất của người lãnh đạo báo chí rõ ràng là biểu hiện sự thiếu dân chủ,
áp đặt không phù hợp với chủ trương của Đảng. Tuy nhiên do sự thiếu hụt đội ngũ cán
bộ lãnh đạo báo chí nên tình trạng này vẫn còn tồn tại hoặc còn bị đè nặng bởi tư tưởng
"Đảng lãnh đạo báo chí thì người đứng đầu cơ quan báo chí phải là những người đứng
đầu trong tổ chức Đảng mới đảm bảo thực hiện tốt nhiệm vụ chính trị". Đảng Đảng lãnh
đạo báo chí thông qua đội ngũ cán bộ lãnh đạo trong các cơ quan báo chí, đặc biệt là
người đứng đầu. Và người đứng đầu cơ quan báo chí muốn lãnh đạo tốt tờ báo hội đủ
rất nhiều yếu tố, trong đó yếu tố không thể thiếu trình độ chính trị và trình độ chuyên
môn. Hai yếu tố này luôn song hành và bổ trợ cho nhau. Nếu thiếu một trong hai yếu tố
trên rất khó hoàn thành nhiệm vụ. Nên chăng, để lãnh đạo hoạt động báo chí đạt hiệu
quả cao, Đảng phải tích cực giải quyết mâu thuẫn này.

Có thể nói, việc bổ nhiệm một cách áp đặt, không đúng trình độ chuyên môn
nghiệp vụ, trình độ chính trị, cộng với việc buông lỏng trong định hướng thông tin của
Đảng đã làm cho nhãn quan của người đứng đầu cơ quan báo chí, đội ngũ người làm
báo yếu kém khi nhìn nhận vấn đề, nhất là những vấn dề mang tầm vĩ mô. Đảng lãnh
đạo hoạt động báo chí thông qua việc siết chặt kiểm tra những sai phạm của báo, đài
nhưng lại buông lỏng, trong việc xử lý, tìm giải pháp giúp các báo khắc phục. Đây cũng
là mâu thuẫn lớn trong công tác lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động báo chí vùng
ĐBSCL hiện nay.

Như chúng ta biết, vai trò của tổng biên tập trong cơ quan báo là cực kỳ quan
trọng. Tổng biên tập đúng thì tờ báo mới đúng. Muốn đúng, thì bản thân người tổng
biên tập phải đúng từ sự lĩnh hội chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách của Nhà
nước. Trên cơ sở đó, tổng biên tập mới có thể tổ chức cho tờ báo thực hiện đúng. Chính
vì vậy việc bổ nhiệm người đứng đầu cơ quan báo chí cần phải được xem xét một cách
thận trọng. Từ đây, thêm một vấn đề đặt ra đối với công tác lãnh đạo của Đảng đối với
hoạt động báo chí đó là làm sao để xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo các cơ quan báo
chí vừa hồng vừa chuyên, xứng đáng là đội quân chủ lực của Đảng trong việc nâng cao
hiệu quả lãnh đạo hoạt động báo chí địa phương, nhất là trong giai đoạn hiện nay.

Thứ ba, đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý báo chí còn yếu về năng lực do phần
đông chưa được đào tạo, bồi dưỡng theo đúng chuyên ngành

Người lãnh đạo và quản lý trên bất kỳ lĩnh vực nào cũng cần phải có trình độ
chính trị và trình độ chuyên môn, nghiệp vụ nhất định. Đối với lĩnh vực báo chí thì vấn
đề này càng được đặt lên hàng đầu, bởi báo chí đóng một vai trò rất quan trọng trong đời
sống chính trị. Người lãnh đạo, quản lý báo chí vừa phải là người có phẩm chất chính trị,
đạo đức trong sáng còn phải là một chuyên gia trên lĩnh vực báo chí, phải giỏi trong công
tác điều hành, quản lý.

Trong điều kiện hiện nay, do tác động của nền kinh tế thị trường và xu hướng
toàn cầu hóa thông tin, báo chí nước ta nói chung, báo chí vùng ĐBSCL nói riêng đang
chịu áp lực rất lớn về thông tin cũng như tính định hướng, tính đảng trong thông tin.
Làm sao để báo chí vẫn đảm bảo kịp thời các nội dung đó đòi hỏi cần có một đội ngũ
cán bộ lãnh đạo, quản lý báo chí thật sự vững vàng về chính trị, tin thông nghề nghiệp.

Theo Vụ Báo chí - Xuất bản, Ban Tuyên giáo Trung ương, những năm qua, trong
sự phát triển mạnh mẽ của báo chí, xuất bản, đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý của lĩnh vực
này cũng có bước trưởng thành nhanh chóng trên nhiều mặt. Hiện nay trong đội ngũ này có
khoảng 50% được đào tạo chuyên ngành báo chí, xuất bản hoặc các chuyên ngành khoa
học xã hội và nhân văn; 20% có học hàm, học vị từ thạc sĩ đến tiến sĩ, phó giáo sư, giáo sư;
87% có học ngoại ngữ... Tuy nhiên, bên cạnh đó, một báo cáo của Học viện Báo chí và
Tuyên truyền nhận định: Mặc dù đều có bằng cấp nhưng có nhiều nhà lãnh đạo, quản lý
báo chí chưa hề được đào tạo theo đúng chuyên ngành báo chí hoặc chưa từng trực tiếp làm
nghề, nói cách khác là chưa được chuẩn hoá. Chưa chuẩn hoá còn biểu hiện ở chỗ "Nhiều
nhà lãnh đạo, quản lý không sử dụng được ngoại ngữ. Thậm chí có người còn chưa thạo tin
học, kiến thức văn hoá nền hạn chế, vốn từ Hán Việt nghèo nàn...". Đặc biệt, đối với đội
ngũ những người làm công tác tham mưu cho cấp ủy (cán bộ phụ trách báo chí của Ban
Tuyên giáo), công tác quản lý hoạt động báo chí địa phương (cán bộ phụ trách báo chí của
Sở TT&TT) thì vấn đề cần được đào tạo trình độ nghiệp vụ báo chí là rất cần thiết. Tuy
nhiên, theo khảo sát ở các tỉnh ĐBSCL thì đội ngũ này hầu hết chưa qua lớp đào tạo về
nghiệp vụ báo chí, có chăng chỉ học qua các lớp tập huấn ngắn hạn.

Tại Hội thảo quốc gia "Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ lãnh đạo, quản lý báo chí -
xuất bản theo tư tưởng Hồ Chí Minh" do Học viện Báo chí và Tuyên truyền tổ chức
diễn ra trong tháng 5-2009, có một con số được đưa ra: chỉ có chưa đầy 1/3 số nhà báo
được cấp thẻ ở nước ta được qua đào tạo về báo chí. Chính vì vậy, vấn đề đổi mới đào
tạo, bồi dưỡng đội ngũ quản lý báo chí đang được đặt ra cấp thiết hơn lúc nào hết...

Thứ tư, hệ thống văn bản pháp luật có liên quan đến báo chí và hoạt động báo
chí còn thiếu, chậm được bổ sung, sửa đổi phù hợp với tình hình hoạt động của báo chí
hiện đang ngày càng phát triển đa dạng

Đất nước ta đang trong thời kỳ quá độ lên chế độ XHCN, chính vì vậy luật
pháp cũng cần phải được thay đổi, bổ sung cho phù hợp với tình hình thực tế. Chúng ta
đã có Luật Báo chí năm 1989; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật báo chí
1999 và nhiều văn bản có liên quan đến báo chí của Đảng, Nhà nước. Đặc biệt, kể từ
khi có Luật Báo chí ra đời đến nay, hệ thống cơ quan báo chí, đội ngũ phóng viên đã
có sự phát triển nhanh chóng về lượng và chất. Luật Báo chí đã tạo thuận lợi cơ bản
cho các cơ quan báo chí và nhà báo ho ạt động hiệu quả hơn, góp phần đắc lực vào sự
nghiệp đổi mới đất nước.

Tuy vậy, những sai sót của nhà báo, của cơ quan báo thể hiện ở mảng đề tài vụ
án, ở những bài viết về đời tư cá nhân, về những vấn đề nhạy cảm trong đời sống
chính trị - ngoại giao, văn hoá. Một số cơ quan báo chí còn thể hiện ở sự xa rời tôn
chỉ, đăng thông tin thuộc bí mật nhà nước, xu hướng thương mại hoá, sự thờ ơ trước
những thông tin sai cần cải chính, giải trình, giải quyết khiếu nại của công dân. Một
nguyên nhân dẫn đến những tồn tại trong hoạt động báo chí thời gian vừa qua là:
công tác lãnh đạo, quản lý báo chí chưa đuổi kịp với tốc độ phát triển hoạt động báo
chí trong thời kỳ đổi mới đất nước và hội nhập quốc tế. Đặc biệt là sự ra đời và phát
triển của loại hình báo chí mới như báo điện tử, truyền hình kỹ thuật số, truyền hình
trên internet, truyền hình trên điện thoại di động, nhật ký cá nhân trên Internet
(Blog)...

Chính vì sự phát triển không ngừng của báo chí, dẫn đến một số vấn đề mới mà
trong các văn bản quy phạm pháp luật về báo chí chưa có hoặc không còn phù hợp.
Điều này đòi hỏi cần có sự bổ sung, sửa đổi luật kịp thời gắn với thực tế phát triển trong
xu thế hội nhập. Ví dụ như các văn bản pháp luật để tạo hành lang pháp lý cho sự hoạt
động, phát triển đối với các loại hình báo chí mới (báo điện tử, truyền hình kỹ thuật
số...); Pháp lệnh quảng cáo cho phù hợp với hoạt động báo chí hiện nay; việc phân định
chức năng quản lý nhà nước; trách nhiệm và quyền hạn của người đứng đầu cơ quan
báo chí; chế tài bảo vệ cơ quan báo chí...

Tiểu kết chương 2

Từ lý luận và thực tiễn khảo sát cho thấy, hệ thống các cơ quan báo chí địa
phương cả nước nói chung và hệ thống báo chí địa phương ở vùng ĐBSCL đều chịu sự
lãnh đạo, chỉ đạo và quản lý trực tiếp của Tỉnh ủy, UBND tỉnh và Ban Tuyên giáo Tỉnh
ủy. Nhờ đó, báo chí địa phương có những phát triển vượt bật về số lượng và chất lượng.
Đây được xem là thành to tựu lớn trong công tác lãnh đạo báo chí của Đảng, thể hiện ở
mặt nội dung và phương thức lãnh đạo của Đảng trong những năm qua, đặc biệt là sự
lãnh đạo chỉ đạo của Tỉnh ủy, UBND tỉnh, Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy; thái độ tiếp thu,
chấp hành nghiêm túc việc thực hiện sự lãnh đạo của đội ngũ những người làm báo, mà
chủ chốt là người đứng cơ quan báo chí như tổng biên tập báo, giám đốc đài.

Tuy nhiên, do những nguyên nhân khách quan và chủ quan, công tác lãnh đạo
của Đảng còn có một số hạn chế nhất định. Hơn nữa, trong nội dung và phương thức
lãnh đạo của Đảng và các cơ quan báo chí vẫn còn chứa đựng những mâu thuẫn nội tại,
chưa được giải quyết triệt để như: Đảng càng tăng cường lãnh đạo thì các cơ quan báo
chí càng muốn thoát ly; Đảng luôn mong muốn lãnh đạo báo chí một cách khoa học,
dân chủ nhưng vẫn tiếp tục lãnh đạo theo hướng áp đặt, tăng cường kiểm tra nhưng
buông lỏng việc xử lý, giải quyết sai phạm... Điều này làm ảnh hưởng rất lớn đến hiệu
quả lãnh đạo của Đảng, biểu hiện cụ thể là trong hoạt động báo chí ở một số tỉnh
ĐBSCL còn nhiều sai sót ở nhiều phương diện khác nhau. Đây là vấn đề đặt ra trong
công tác lãnh đạo của Đảng đối với báo chí địa phương ở vùng ĐBSCL và đòi hỏi cần
có giải pháp khắc phục.
Chương 3

GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG SỰ LÃNH ĐẠO CỦA ĐẢNG
ĐỐI VỚI BÁO CHÍ ĐỊA PHƯƠNG VÙNG ĐỒNG BẰNG
SÔNG CỬU LONG HIỆN NAY



Báo chí nước ta nói chung, báo chí vùng ĐBSCL nói riêng đang đứng trước
thời cơ, vận hội mới, đồng thời phải đối mặt với những khó khăn, thách thức không nhỏ
trong quá trình phát triển, phục vụ sự nghiệp đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước, mở cửa
hội nhập quốc tế; trong tình hình các thế lực cơ hội, thù địch ráo riết triển khai chiến
lược "diễn biến hòa bình" trên lĩnh vực tư tưởng văn hóa. Nghị quyết Đại hội X của
Đảng, khi đề cập nhiệm vụ công tác tư tưởng, lý luận và báo chí đã nhấn mạnh:

Đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác giảng dạy và học
tập lý luận, công tác thông tin, tuyên truyền, cổ động, báo chí, xuất bản, văn
hóa nghệ thuật, nắm bắt và định hướng dư luận xã hội; tăng cường tuyên
truyền đối ngoại, đặc biệt là những vấn đề chính trị nhạy cảm như dân tộc,
tôn giáo, nhân quyền... Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng về chính trị, tư
tưởng và tổ chức trong các cơ quan báo chí. Khắc phục những biểu hiện lệch
lạc trong hoạt động báo chí xuất bản, văn hóa, văn nghệ, nhất là xa rời tôn
chỉ, mục đích, chạy theo thị hiếu thấp kém và lợi ích vật chất cá nhân cục bộ
[34, tr.258].

Đổi mới, nâng cao năng lực lãnh đạo của Đảng và hiệu lực quản lý của Nhà
nước đối với báo chí, trước hết là do yêu cầu phát triển của đất nước và của chính báo
chí; tạo bước đột phá trong nhận thức và hành động, nội dung và phương thức lãnh đạo,
quản lý báo chí nhằm đáp ứng tốt nhất yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ
quốc trong thời kỳ mới.

3.1. NÂNG CAO NHẬN THỨC VỀ SỰ CẦN THIẾT PHẢI TĂNG
CƯỜNG SỰ LÃNH ĐẠO, ĐỊNH HƯỚNG CỦA ĐẢNG ĐỐI VỚI BÁO CHÍ ĐỊA
PHƯƠNG

Dưới sự lãnh đạo của Đảng và sự quản lý của Nhà nước, báo chí nước ta nói
chung, báo chí địa phương nói riêng đã có bước trưởng thành nhanh chóng về mọi mặt:
Số lượng cơ quan báo chí cũng như số đầu báo, tạp chí, đài phát thanh, truyền hình,
chương trình, ấn phẩm tăng khá nhanh; tăng số lượng, phạm vi phát hành, phạm vi phủ
sóng, chất lượng phát sóng; tăng số lượng nhà báo và đội ngũ những người làm việc
trong các cơ quan báo chí. Cùng với sự trưởng thành của báo chí, đất nước ta ngày càng
đạt được nhiều thành tựu đáng kể trên tất cả các lĩnh vực trong đời sống xã hội. Trong
thành tựu chung đó, có sự đóng góp tích cực của báo chí.

Báo chí cả nước đã góp sức tuyên truyền, giáo dục chủ nghĩa Mác-Lênin, tư
tưởng Hồ Chí Minh; góp phần tổng kết thực tiễn; phổ biến đường lối, chủ trương của
Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; kịp thời phản ảnh phong trào hành động
cách mạng của các tầng lớp nhân dân; là diễn đàn và là cầu nối để thể hiện tâm tư,
nguyện vọng chính đáng của các tầng lớp nhân dân với Đảng, Nhà nước.

Báo chí tiếp tục khẳng định vai trò là vũ khí sắc bén, hiệu quả trong cuộc đấu
tranh chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí, quan liêu, các thói hư tật xấu; kịp thời đấu
tranh bác bỏ những thông tin sai trái, xuyên tạc của các thế lực cơ hội và thù địch; là chiếc
cầu hữu nghị nối Việt Nam với bạn bè thế giới.

Đi liền những ưu điểm và thành tích quan trọng, cơ bản nêu trên, hoạt động báo
chí của nước ta, trong đó có báo chí địa phương, những năm gần đây cũng bộc lộ những
yếu kém, khuyết điểm cần được nhìn nhận, phân tích và có giải pháp khắc phục.

Trước hết, đó là tính định hướng, sự nhạy cảm chính trị trên một số tờ báo, tạp
chí và một số chương trình phát thanh, truyền hình còn hạn chế. Một bộ phận không nhỏ
người làm báo, kể cả lãnh đạo một số cơ quan báo chí chưa quán triệt đầy đủ, sâu sắc
đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà n ước về báo chí; chưa
xác định rõ trách nhiệm, nghĩa vụ, năng lực, phẩm chất của nhà báo và cơ quan báo chí
trong tình hình mới.
Đồng thời, một số cơ quan báo chí chưa bám sát nhiệm vụ chính trị của đất
nước, của ngành, địa phương, đoàn thể mình và của chính cơ quan mình, chưa dành sự
quan tâm đúng mức để phản ánh các hoạt động xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống
chính trị, phát triển kinh tế-xã hội, tăng cường quốc phòng an ninh; chưa coi trọng nêu
gương cổ vũ các nhân tố mới, các điển hình tiên tiến, gương người tốt việc tốt nhằm góp
sức xây dựng và thúc đẩy phong trào hành động cách mạng của các tầng lớp nhân dân,
chưa thực hiện tốt phương châm "lấy tích cực đẩy lùi tiêu cực".

Trên cơ sở vạch chỉ những khuyết điểm và những nguyên nhân của những biểu
hiện lệch lạc, sai trái, cần đưa ra các giải pháp khắc phục, trong đó, quan trọng nhất là
vấn đề nâng cao hơn nữa vai trò lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động báo chí trong thời
kì mới.

Đảng lãnh đạo báo chí bằng định hướng chính trị, định hướng tư tưởng, định
hướng thông tin bằng hệ thống quan điểm của Đảng về báo chí. Hiệu quả của sự lãnh
đạo đó được thể hiện bằng việc đưa ra những định hướng, quan điểm đúng đắn, khoa
học; bằng phẩm chất, năng lực và sức chiến đấu của tổ chức Đảng cũng như của đội ngũ
cán bộ, đảng viên. Sự lãnh đạo của Đảng không sa vào sự việc cụ thể, hoặc can thiệp
quá sâu vào nghiệp vụ chuyên môn.

Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động báo chí, nhất là định
hướng phát triển, định hướng thông tin, công tác cán bộ, chủ trương xuất bản báo, tạp
chí, lập các Đài PT-TH. Đặc biệt coi trọng xây dựng tổ chức đảng trong cơ quan báo chí
vững mạnh về mọi mặt; đề cao vai trò đảng viên của người làm báo, nhất là người giữ
cương vị lãnh đạo; trên cơ sở đó nâng cao năng lực lãnh đạo, chỉ đạo, định hướng hoạt
động theo đúng tôn chỉ, mục đích, chức năng, nhiệm vụ của cơ quan báo chí và nhà báo.
Đặc biệt, phải "đảm bảo nguyên tắc tổng biên tập, phó tổng biên tập, giám đốc, phó
giám đốc cơ quan báo chí có nội dung chính trị- xã hội nhất thiết phải có bằng đại học
về chuyên môn và bằng cao cấp chí trị trở lên" [8, tr.15].

Trong công tác lãnh đạo báo chí, Đảng cần phải tăng cường công tác kiểm tra
đối với hoạt động báo chí và công tác lãnh đạo, quản lý báo chí. Mục đích là làm cho
đường lối, chủ trương, nghị quyết của Đảng nói chung và về báo chí nói riêng được
thực hiện một cách đúng đắn và sáng tạo. Thông qua kiểm tra việc chấp hành đường lối,
nghị quyết Đảng mới nắm được những mặt đúng, phù hợp của đường lối, chủ trương,
nghị quyết để tiếp tục phát huy, cũng như những hạn chế để kịp thời bổ sung, hoàn
chỉnh. Công tác kiểm tra đối với báo chí đòi hỏi phải chủ động, kịp thời, chính xác,
nghiêm minh, có tính giáo dục, phòng ngừa, không chỉ đơn thuần thụ động xử lý các vụ
vi phạm. Cán bộ làm công tác kiểm tra hoạt động báo chí phải có đủ năng lực về chuyên
môn, phẩm chất và bản lĩnh. Công tác kiểm tra đòi hỏi không né tránh, bao che cho
những cơ quan báo chí và cá nhân vi phạm. Trong nền kinh tế thị trường hiện nay, các
cơ quan báo chí và đội ngũ những người làm báo luôn chịu sực tác động tiêu cực mặt
trái của xã hội. Đã có một số ít cơ quan báo chí vì chạy theo lợi nhận mà xem nhẹ vai
trò của báo chí; một bộ phận không ít nhà báo đã quên đi "quy ước đạo đức nghề
nghiệp", gây tác hại xấu cho xã hội. Để kịp thời ngăn chặn, các cấp ủy đảng, các cơ
quan chức năng phải tăng cường công tác kiểm tra đối với hoạt động báo chí.

Nâng cao hiệu quả sự lãnh đạo của Đảng đối với báo chí, trước hết là Đảng phải
có chủ trương, đường lối đúng đắn với đội ngũ những người làm báo. Đồng thời, Đảng
thường xuyên kiểm tra việc thực hiện những chủ trương, đường lối của Đảng trong hoạt
động báo chí; kịp thời bổ sung để hoàn thiện đường lối cho phù hợp với thực tiễn cách
mạng. Đảng cầm quyền lãnh đạo chủ yếu thông qua việc thi hành luật pháp và sự quản
lý của Nhà nước. Đảng phải luôn đặc biệt chú ý, chăm lo đến công tác xây dựng Đảng
trong đội ngũ phóng viên, biên tập viên trong cơ quan báo chí. Bởi lẽ, cùng với việc
củng cố và nâng cao năng lực, sức chiến đấu của tổ chức đảng; chỉ có chú trọng phát
triển đảng viên trong số những phóng viên trẻ, có đức, có tài thì tổ chức đảng mới đủ
điều kiện lãnh đạo báo chí hoàn thành nhiệm vụ trong giai đoạn cách mạng ngày nay.

Việc nâng cao hiệu quả quản lý của Nhà n ước đối với hoạt động báo chí cũng
chính là nâng cao hiệu quả sự lãnh đạo của Đảng. Sự lãnh đạo của Đảng được thể hiện
thông qua chính hoạt động của bộ máy Nhà nước các cấp. Đổi mới phương thức và
nâng cao hiệu quả sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước là điều kiện đảm bảo
cho hoạt động báo chí tự do sáng tạo, tự do phát triển. Đây là vấn đề quan trọng trong
việc phát triển của báo chí hiện nay. Đổi mới phương thức và nâng cao hiệu quả sự lãnh
đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước ở đây không có nghĩa là chuyên quyền, mất dân
chủ, mà trái lại, Đảng, Nhà nước chủ trương và tạo điều kiện để báo chí thông tin phong
phú, đang dạng, nhiều chiều, đúng với bản chất và quá trình sự kiện, kịp thời định
hướng dư luận xã hội; vừa đảm bảo đúng định hướng, vừa đảm bảo thực hiện quyền tự
do, dân chủ trong sáng tạo.

Tăng cường sự lãnh đạo, định hướng của Đảng cần quan tâm đến việc giữ vững
vai trò lãnh đạo, tăng cường và nâng cao hơn nữa hiệu quả lãnh đạo của Đảng, việc cụ
thể hóa phương thức lãnh đạo của Đảng sao cho phù hợp với tình hình đất nước, vùng
ĐBSCL trong giai đoạn hiện nay, làm cho báo chí hoạt động năng động, đúng định
hướng. Do đó, Đảng lãnh đạo báo chí phải xuất phát từ đặc điểm báo chí trong cơ chế
thị trường. Trong nền kinh tế thị trường và trong bối cảnh thương mại hóa toàn cầu, xu
hướng báo chí trở thành mũi nhọn kinh tế đang trở nên phổ biến. Một số cơ quan báo
chí tự hạch toán, trang trải mọi chi phí hoạt động, đảm bảo thu nhập khá cho cán bộ,
nhân viên, cải thiện đời sống, đầu tư kỹ thuật và công nghệ làm báo. Vấn đề đặt ra ở đây
là mâu thuẫn giữa lợi ích chính trị - xã hội và lợi ích kinh tế. Vấn đề này cần được nhận
thức một cách sâu sắc để có giải pháp khắc phục, điều chỉnh trên phạm vi quản lý. Hoạt
động báo chí không thể không chú ý đến hiệu quả kinh tế nhưng không vì hiệu quả kinh
tế mà gây ra những hậu quả không tốt về chính trị. Trong mâu thuẫn đó, cần ưu tiên
hàng đầu bảo đảm lợi ích chính trị - tư tưởng, lợi ích văn hóa - xã hội. Lợi ích chính trị
là lợi ích toàn cục, lâu dài, vì quốc gia dân tộc, vì chế độ chính trị đất nước; lợi ích kinh
tế do báo chí mang lại về cơ bản là lợi ích cục bộ, trước mắt. Nhận thức rõ điều này để
tránh chạy theo thông tin giật gân, câu khách, tăng số lượng phát hành, thu hút quảng
cáo. Cơ quan báo chí có thể thu lợi rất nhiều về mặt kinh tế nhưng hậu quả khó có thể
khắc phục được. Bởi do sản phẩm báo chí tác động vào tư tưởng, tình cảm, ảnh hưởng
rất lớn đến đời sống tinh thần của công chúng và ảnh hưởng đến các mối quan hệ xã hội
khác.

Cần xử lý tốt mối quan hệ giữa tính nhanh chóng, kịp thời với việc đảm bảo
tính định hướng trong thông tin. Giải quyết mối quan hệ này là vấn đề có tính nguyên
tắc, thể hiện sự lãnh đạo của Đảng và quản lý của Nhà nước trong hoạt động báo chí. Sự
lãnh đạo của Đảng và quản lý của Nhà nước cần được tăng cường và đổi mới theo
phương châm phát triển đúng hướng đi đôi với quản lý tốt. Cần phát huy ưu điểm, các
mặt tích cực, đồng thời kiên quyết ngăn chặn, đẩy lùi khuynh hướng xa rời tôn chỉ, mục
đích ở các cơ quan báo chí, chống những biểu hiện phai nhạt lý tưởng, né tránh chính
trị; kiên quyết chống khuynh hướng "thương mại hóa" báo chí và các biểu hiện tiêu cực
khác. Cần nâng cao tính chủ động không chỉ trong chỉ đạo nội dung thông tin mà cả
trong quản lý nhà nước đối với báo chí. Coi trọng định hướng thông tin, định hướng
phát triển, định hướng hoạt động và quản lý báo chí là việc làm tất yếu nhằm đảm bảo
tính chính trị và tính giai cấp, để báo chí thật sự là công cụ sắc bén trên mặt trận tư
tưởng - văn hóa của Đảng.

3.2. KIỆN TOÀN VÀ NÂNG CAO NĂNG LỰC CÁC CƠ QUAN CHỨC
NĂNG LÃNH ĐẠO BÁO CHÍ ĐỊA PHƯƠNG

Trên cơ sở đề ra đường lối và quan điểm chỉ đạo, Đảng phải huy động cho được
sức mạnh, trách nhiệm của tất cả các tổ chức và các cấp ủy đảng, của các cán bộ lãnh
đạo đảng các cấp, các ngành vào lãnh đạo, chỉ đạo báo chí. Tỉnh ủy (Thành ủy), Ban
Tuyên giáo, tổ chức đảng ở cơ quan chủ quản và tại cơ quan báo chí theo chức năng,
nhiệm vụ được phân công đều có trách nhiệm lãnh đạo, chỉ đạo báo chí.

Tỉnh ủy (Thành ủy) phải lãnh đạo thường xuyên và chặt chẽ hoạt động báo chí,
phục vụ cho nhiệm vụ chính trị của địa phương; trực tiếp định hướng chính trị, tư tưởng
trong hoạt động báo chí và lãnh đạo chính quyền thực hiện đúng định hướng đó. Cấp ủy
phải nắm chắc công tác tổ chức và cán bộ, xây dựng, kiện toàn, bồi dưỡng đội ngũ
những người làm công tác lãnh đạo, quản lý báo chí, người đứng đầu trong cơ quan báo
chí. Đây là khâu quan trọng đảm bảo cho báo chí hoạt động theo đúng định hướng của
Đảng. Đồng thời, Tỉnh ủy (Thành ủy) phải chăm lo xây dựng và lãnh đạo hệ thống quản
lý báo chí địa phương hoạt động có hiệu quả, có sự phân công, phân nhiệm rõ ràng giữa
các cơ quan tham gia quản lý: Ban Tuyên giáo, sở TT&TT, các cơ quan chủ quản, Hội
nhà báo.
Ban Tuyên giáo và Sở TT&TT là hai cơ quan có chức năng khác nhau, một là
tham mưu lãnh đạo, một là quản lý, song đều chung mục đích là giúp Đảng lãnh đạo tốt
báo chí và giúp cho báo chí hoạt động đúng định hướng.

Cơ quan chủ quản báo chí phải thực hiện đầy đủ các chức năng của mình như
Luật báo chí đã quy định; quản lý cơ quan báo chí của mình bằng các quy chế; thực hiện
kiểm tra, giám sát thường xuyên đối với tờ báo.

Để nâng cao hiệu quả lãnh đạo của Đảng đối với báo chí, trước hết phải xây dựng
cơ quan tham mưu đủ mạnh. Chỉ thị số 63/CT-TW ngày 25-7-1990 và Chỉ thị số 08/CT-
TW ngày 31-3-1992 của Ban Bí thư chỉ rõ nhiệm vụ kiện toàn cơ quan chỉ đạo của
Đảng và Nhà nước về báo chí: Ban Tuyên giáo các cấp và các cơ quan có chức năng
quản lý báo chí cần được bổ sung cán bộ thực sự có năng lực quản lý và am hiểu báo
chí; thường xuyên biểu dương, phê bình, rút kinh nghiệm công tác chỉ đạo, quản lý,
không để xảy ra những sơ hở, tiêu cực.

Chỉ thị số 22/CT-TW ngày 17-10-1997 của Bộ Chính trị khẳng định: kiện toàn
các cơ quan chỉ đạo, quản lý báo chí của cấp ủy Đảng và chính quyền. Sắp xếp lại tổ
chức, xác định phạm vi, trách nhiệm, quyền hạn, quan hệ và sự phối hợp công tác. Tăng
cường cán bộ có đủ phẩm chất, năng lực cho các cơ quan quản lý, chỉ đạo báo chí, trước
hết là ở Ban Tuyên giáo các cấp, Bộ TT&TT, Sở TT&TT các tỉnh, thành.

Trong hoạt động báo chí, vấn đề quan trọng nhất là chất lượng nội dung tin, bài.
Nhưng, đây là nơi tập trung nhiều phức tạp. Bài, tin làm sao phải phong phú, đa dạng,
mới, chính xác, sinh động. Bản thân Ban biên tập các báo, đài không thể đáp ứng tốt tất
cả các điều đó. Một số báo, tạp chí thành lập Hội đồng biên tập gồm các cán bộ cơ quan
tham mưu của Đảng, cơ quan quản lý của Nhà nước, các nhà khoa học, các cố vấn
chuyên môn... sẽ nâng cấp nội dung bài vở, các cơ quan chức năng cũng có điều kiện
nắm chắc, theo dõi sát hoạt động của tờ báo. Đây cũng là một điều kiện nâng cao hiệu
quả lãnh đạo của Đảng đối với báo chí.

Tình trạng thiếu ăn khớp, chờ đợi, đùn đẩy lẫn nhau giữa các cơ quan lãnh đạo
quản lý báo chí thường không phải do bất đồng quan điểm mà chủ yếu là do cách thức quan
hệ làm việc. Vì vậy xây dựng cơ chế làm việc thật sự khoa học giữa cấp ủy Đảng và cơ
quan nhà nước, cơ quan chủ quản trong lãnh đạo báo chí là khâu có ý nghĩa then chốt. Để
có quy chế làm việc và quan hệ hợp lý giữa cấp ủy Đảng, cơ quan nhà nước với báo chí,
trước hết phải phân định rõ ràng chức năng lãnh đạo của Đảng và chức năng quản lý của
Nhà nước.

Đảng lãnh đạo báo chí là lãnh đạo nâng cao chất lượng nội dung chính trị - tư
tưởng, đảm bảo đúng định hướng chính trị; cung cấp thông tin; quy hoạch đào tạo và
chăm lo xây dựng cho đội ngũ cán bộ; định hướng quy hoạch báo chí, kiểm tra báo chí;
lãnh đạo nhà nước xây dựng hệ thống chính sách phát triển và luật pháp về báo chí; lãnh
đạo cơ quan tham mưu và đảng viên, tổ chức đảng ở các cơ quan báo chí. Nhà nước
quản lý việc ban hành các chính sách, quy chế luật pháp, hướng dẫn thực hiện và xử lý
sai phạm; tạo điều kiện cho các cơ quan báo chí có môi trường chính trị và pháp lý để từ
đó phát triển theo xu hướng lành mạnh; động viên nhân dân đọc, nghe, xem báo chí của
ta, vận động các tổ chức kinh tế hỗ trợ cho báo chí; giúp báo chí nước ta có quan hệ
nghiệp vụ với cơ quan báo chí nước ngoài.

Trên cơ sở đó xây dựng quy chế làm việc giữa Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy và Sở
TT&TT trong việc thực hiện nhiệm vụ giúp cấp ủy lãnh đạo và quản lý báo chí; quy chế
về việc báo chí tham gia ý kiến vào các chủ trương, chính sách, chế độ của các cơ quan
quản lý nhà nước, của tổ chức đảng và tổ chức hội nghề nghiệp liên quan; quy chế làm
việc giữa cấp ủy Đảng với Đảng đoàn Hội Nhà báo, Tỉnh ủy, Thành ủy đối với hoạt
động báo chí, giữa cơ quan nhà nước với cơ quan chủ quản báo chí.

Đổi mới, nâng cao chất lượng giao ban báo chí giữa các cơ quan chỉ đạo, quản
lý công tác báo chí với cơ quan chủ quản báo chí; nâng cao chất lượng, hiệu quả các
cuộc giao ban giữa cơ quan chủ quản với cơ quan báo chí dưới quyền. Tăng cường sự
lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý của các ban cán sự Đảng, Đảng đoàn, lãnh đạo cơ quan chủ
quản với cơ quan báo chí, nhất là các cơ quan báo chí đang có số lượng phát hành lớn,
phạm vi rộng, tác động đến đông đảo công chúng.

Xây dựng quy chế đầy đủ và thực hiện nghiêm túc các quy chế đó là điều kiện
đảm bảo để sự phối hợp lãnh đạo, quản lý báo chí được chính xác thường xuyên và hiệu
quả lãnh đạo của Đảng đối với báo chí sẽ cao hơn.

3.3. QUI HOẠCH VÀ KIỆN TOÀN CÁC CƠ QUAN BÁO CHÍ ĐỊA
PHƯƠNG VÙNG ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG

Sắp xếp lại báo chí phù hợp với yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại
hóa đất nước, thực hiện đúng phương châm của Đảng "phát triển đi đôi với quản lý tốt".
Nguyên tắc của việc phát triển và sắp xếp lại các cơ quan báo chí là: việc duy trì và cấp
phép mới cơ quan báo chí trên cơ sở nhu cầu thông tin, đồng thời phù hợp với điệu kiện,
khả năng của đất nước và khả năng quản lý, chỉ đạo hoạt động báo chí của các cơ quan chủ
quản; có đủ các bộ phóng viên, đảm bảo nguồn tài chính. Xem xét cho ra thêm những tờ
báo, tạp chí có đủ điều kiện bảo đảm hoạt động có hiệu quả và rút bớt báo chí (nhất là số
phụ, số chuyên đề) có nhiều sai phạm, không thực hiện đúng tôn chỉ, mục đích, trùng lặp về
nội, đối tượng. Không phải tổ chức, đơn vị, địa phương nào cũng đều phải có báo và tạp chí
và không phải báo, tạp chí nào cũng cho ra số phụ, số chuyên đề.

Về số lượng và cơ cấu loại hình báo chí, cần xem xét để phát triển từng bước, đáp
ứng nhu cầu thông tin ngày càng cao và phong phú của xã hội, phù hợp với sự phát triển
của đất nước, với khả năng và điều kiện vật chất, kỹ thuật. Phấn đấu thu hẹp khoảng cách
phát triển của báo chí cả nước và trên thế giới.

Chiến lược phát triển thông tin, quy hoạch phát triển báo chí là một bộ phận quan
trọng trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của mỗi quốc gia. Sự thành bại của mỗi
quốc gia tuỳ thuộc rất lớn vào khả năng làm chủ, nắm giữ lợi thế thông tin.

Ở địa phương, dưới sự lãnh đạo của Tỉnh ủy, UBND tỉnh, thành phố trực thuộc
Trung ương là cơ quan quản lí nhà nước về báo chí, có nhiệm vụ xây dựng dự án qui
hoạch phát triển báo chí địa phương. Dự án đó phải phù hợp với tình hình phát triển báo
chí của địa phương, đồng thời không được trái với chiến lược thông tin quốc gia.

Ở Trung ương, Bộ TT&TT chịu trách nhiệm trước Chính phủ trong việc lập và
chỉ đạo thực hiện qui hoạch, kế hoạch phát triển sự nghiệp báo chí bao gồm báo in, báo
điện tử, thông tấn, phát thanh, truyền hình.

Sau khi lập qui hoạch, kế hoạch phát triển báo chí phù hợp với chủ trương của
Đảng, Nhà nước, cũng như tình hình thực tiễn báo chí quốc gia, Bộ TT&TT sẽ trình
Thủ tướng Chính phủ. Thủ tướng Chính phủ là người kí quyết định phê duyệt Chiến
lược phát triển thông tin quốc gia.

Vấn đề quy hoạch báo chí đã được đề cập từ lâu nhưng việc thực hiện còn nhiều
lúng túng. Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng đã cho phép Bộ TT&TT lùi thời
hạn trình quy hoạch hệ thống báo chí in toàn quốc đến cuối quý II năm 2009. Bộ
TT&TT được giao chủ trì, hướng dẫn các Bộ, ngành, các tổ chức và các địa phương rà
soát, đánh giá chất lượng và hiệu quả hoạt động của từng ấn phẩm báo chí, từng cơ quan
báo chí thuộc quyền. Trên cơ sở đó, sắp xếp, quy hoạch hệ thống báo chí in giai đoạn từ
nay cho đến năm 2020 theo đúng các văn bản chỉ đạo của Đảng và Nhà nước về báo
chí, đảm bảo cho báo chí phát triển đi đôi với quản lý tốt, khắc phục được những bất
cập, khuyết điểm của báo chí trong thời gian qua. Đồng thời, khẩn trương xây dựng quy
hoạch hệ thống PT-TH và báo điện tử để trình Thủ tướng vào quý IV năm 2009. Để
phát triển đồng bộ và hiện đại hệ thống báo chí vùng ĐBSCL cần phải:

- Trước hết các Tỉnh ủy, Thành ủy, UBND các tỉnh, thành và một số ban, ngành
có liên quan như Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy, Sở TT&TT, cần xây dựng quy hoạch, kế
hoạch phát triển đồng bộ và hiện đại hóa các loại hình báo chí để phục vụ đắc lực cho
sự nghiệp xây dựng đất nước, địa phương.

- Việc tăng cường đầu tư trang thiết bị kỹ thuật hiện đại phải phù hợp với các
loại hình báo chí. Cùng với việc hiện đại hóa phương tiện, cần xây dựng được đội ngũ
phóng viên, kỹ thuật viên sử dụng thành thạo các phương tiện hiện đại để từng bước hội
nhập với nền báo chí hiện đại trong nước, khu vực và thế giới.

- Xây dựng quy hoạch, kế hoạch phát triển hệ thông báo chí phải đi đôi với việc
quy hoạch và tổ chức hệ thống đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ hoạt động trong lĩnh
vực báo chí cả về tổ chức, nội dung, chương trình và phương thức đào tạo, bồi dưỡng
đảm bảo sao cho trong thời gian tới có được đội ngũ cán bộ quản lý, chỉ đạo cơ quan
báo chí, những người viết báo có bản lĩnh chính trị vững vàng, có kiến thức sâu rộng, có
trình độ nghiệp vụ và ngoại ngữ đáp ứng được yêu cầu của thời kỳ hội nhập, có đạo
đức, phẩm chất trong sáng, trung thực gắn bó với phong trào cách mạng của quần chúng
nhân dân và mãi mãi xứng đáng là người chiến sĩ xung kích trên mặt trận tư tưởng -văn
hóa của Đảng.

- Cần quy hoạch tổng thể và xây dựng một chính sách phù hợp với điều kiện
vùng để hệ thống báo chí trong vùng càng phát triển, đảm bảo cho hệ thống này có cơ
cấu hợp lý và đáp ứng được nhu cầu quyền được thông tin của quần chúng nhân dân,
nhu cầu nâng cao trình độ dân trí.

- Cần phải đánh giá hiệu quả hoạt động của từng cơ quan báo chí, đặc biệt là
những ban ngành có nhiều tờ tin, tạp chí để quy hoạch, sắp xếp cho hợp lý, tránh sự
trùng lập thông tin, gây lãng phí. Hệ thống PT-TH cần tăng cường chất lượng chương
trình và thời gian phát sóng. Hệ thống báo mạng điện tử cần có những quy định chặt chẽ
về việc cung cấp thông tin, quy mô và các điều kiện hoạt động.

3.4. TĂNG CƯỜNG ĐÀO TẠO, BỒI DƯỠNG CÁN BỘ LÃNH ĐẠO,
QUẢN LÝ BÁO CHÍ CHO VÙNG ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG

Các cơ quan thông tin đại chúng giữ một vai trò hết sức quan trọng trong sự
nghiệp phát triển đất nước trong thời kỳ đổi mới. Như Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ
IX của ĐCSVN đã xác định: "... đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, xây dựng và
bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa, vì dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng,
dân chủ, văn minh vững bước tiến lên trong thế kỷ XXI" [31]. Mục tiêu đó đòi hỏi toàn
Đảng, toàn dân, trong đó có đội ngũ nhà báo phải phấn đấu cao hơn nữa. Bởi vì nhu cầu
thông tin của quần chúng rất lớn, không chỉ ở trong nước mà còn ở cả nước ngoài.
Người Việt Nam ở các nước trên thế giới cũng thường theo dõi, tìm hiểu đường lối, chủ
trương, chính sách, quan điểm của Đảng và Nhà nước ta. Để thực hiện được nhiệm vụ
đó, bằng phương thức báo chí, cán bộ lãnh đạo, quản lý báo chí phải chỉ đạo, phối hợp
báo chí như một đội quân chiến đấu, với nhiều binh chủng tác chiến; tập hợp được mọi
tiềm năng trí tuệ, mọi suy nghĩ của toàn đảng, toàn xã hội để giải quyết những vấn đề cơ
bản nóng bỏng nhất, mấu chốt nhất của đất nước.

Hệ thống thông tin báo chí nước ta đang phát triển về quy mô, chất lượng và
phạm vi tác động. Sự phát triển đó có mối quan hệ chặt chẽ với sự phát triển của báo chí
khu vực, cũng như quá trình toàn cầu hóa thông tin đang diễn ra trên thế giới. Tình hình
đó đòi hỏi công tác đào tạo cán bộ báo chí ở địa phương phải được tăng cường, có bước
chuyển nhanh chóng để đáp ứng những yêu cầu mới đặt ra về chất lượng chuyên môn,
quan điểm chính trị- xã hội, về khả năng tiếp cận, hòa nhập với thế giới xung quanh.
Trước yêu cầu đặt ra hiện nay, báo chí nước ta nói chung, vùng ĐBSCL nói riêng cần
đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý báo chí không phải chỉ có trình độ đại học, trên đại học
mà phải biết ngoại ngữ, và tinh thông nghề nghiệp, đặc biệt là phải có tri thức sâu rộng
và kinh nghiệm trong nghề. Bác Hồ từng nói: "Trong nghề làm báo, ta có những kinh
nghiệm của ta, nhưng ta cũng cần phải học thêm kinh nghiệm của các nước anh em.
Muốn thế, người làm báo cũng cần biết một thứ tiếng nước ngoài" [52, tr. 415].

Vấn đề đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý báo chí
đang đặt ra cấp bách. Lâu nay, công tác đào tạo cán bộ lãnh đạo trong các cơ quan báo
chí thường chưa có quy hoạch, kế hoạch mà chủ yếu đào tạo theo hướng chọn lọc và bổ
nhiệm của cấp trên. Nhiều cán bộ chính trị đã được lựa chọn sang lãnh đạo, quản lý cơ
quan báo chí. Tuy có kinh nghiệm trong tổ chức đảng nhưng thiếu tri thức liên quan đến
báo chí. Vì thế, để lãnh đạo báo chí, phải bắt đầu từ việc đổi mới và nâng cao chất
lượng cán bộ lãnh đạo. Nghĩa là người lãnh đạo cơ quan báo chí phải giỏi về chuyên
môn, nắm vững nghiệp vụ báo chí.

Đặc biệt, trong điều kiện hiện nay, báo chí đang phát triển nhanh chóng và sự
phân công chuyên môn hóa các công đ oạn sáng tạo ngày càng sâu sắc, bên cạnh đó,
các mối quan hệ chính trị quốc tế rất phức tạp với sự phát triển của các xa lộ thông
tin quốc tế và tăng cường giao lưu các sản phẩm báo chí giữa các quốc gia... thì việc
đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ lãnh đạo chủ chốt trong các cơ quan báo chí cực kỳ quan
trọng, trong đó cần bồi dưỡng thêm như lý luận báo chí, kỹ năng hoạt động nghề
nghiệp, sử dụng thành thạo các ph ương tiện kỹ thuật hiện đại; tri thức về quản trị
kinh doanh. Thiếu những tri thức đó, người lãnh đạo khó mà lãnh đạo tốt tờ báo. Và
đương nhiên, thường xuyên tự nghiên cứu, học tập, rèn luyện là một phẩm chất
không thể thiếu của người lãnh đạo báo chí. Đã là người nắm cương vị lãnh đạo báo
chí thì phải có khát vọng tự nghiên cứu, học tập để vươn lên khôn g ngừng. Bởi,
người lãnh đạo báo chí ngày càng có vai trò và trọng trách to lớn trong việc tổ chức
tuyên truyền đường lối, chính sách của Đảng, góp phần vận động thúc đẩy công cuộc
đổi mới phát triển theo định hướng XHCN.

Đối với công tác cán bộ, việc sử dụng và đề bạt cán bộ lãnh đạo báo chí phải
được đổi mới. Quy hoạch đào tạo theo hướng chọn lọc và bổ nhiệm của cấp trên hiện
nay đã không còn phù hợp. Thay vào đó là tiến hành quy hoạch, sử dụng và đề bạt đội
ngũ cán bộ lãnh đạo báo chí đúng quy trình và chỉ lựa chọn những người thật sự có đầy
đủ năng lực, những phẩm chất cần thiết. Đó là, người lãnh đạo báo chí phải là người có
năng lực lãnh đạo, trình độ chính trị, trình độ học vấn, trình độ chuyên môn và phẩm
chất đạo đức trong sáng. Bên cạnh đó cần nghiêm túc thực hiện Quy chế bổ nhiệm,
miễn nhiệm lãnh đạo cơ quan báo chí theo hướng: cơ quan chủ quản đề nghị; cơ quan
chỉ đạo, quản lý của Đảng và Nhà nước về báo chí xem xét hiệp ý; cơ quan chủ quản ra
quyết định cuối cùng và chịu trách nhiệm trực tiếp.

Trình độ dân trí nói chung và trình độ đội ngũ những người làm báo vùng
ĐBSCL được xác định là vùng trũng so với mặt bằng trình độ dân trí trong nước. Chính
vì vậy, việc đào tạo, bồi dưỡng cán bộ lãnh đạo, quản lý báo chí, các phóng viên, biên
tập viên là vấn đề cấp bách đang được đặt ra. Việc đào tạo, bồi dưỡng tốt lực lượng này
sẽ giúp cho báo chí trong vùng phát triển ngang tầm với báo chí trong nước, khu vực và
thế giới.

Được biết, ngày 16-5-2009, Học viện Báo chí và Tuyên truyền Hà Nội tổ chức
Hội thảo với chủ đề: "Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ lãnh đạo, quản lý báo chí- xuất bản
theo tư tưởng Hồ Chí Minh", tại đây, Giám đốc Học viện Hoàng Đình Cúc nhấn mạnh:
"Hiện nay, nhà trường đang cùng các cơ quan chức năng như Ban Tuyên giáo Trung
ương, Ban Tổ chức Trung ương và các cơ quan liên quan triển khai đề án. Trong đó nhà
trường đặc biệt chú ý về chương trình đào tạo cán bộ lãnh đạo, quản lý báo chí..." [54].
Đây được xem là cơ hội tốt để báo chí vùng ĐBSCL thực hiện công tác đào tạo cán bộ
lãnh đạo của ngành.

3.5. THỂ CHẾ HÓA QUAN ĐIỂM, ĐƯỜNG LỐI CỦA ĐẢNG VỀ ĐỔI
MỚI BÁO CHÍ THÀNH VĂN BẢN PHÁP LUẬT. HOÀN THIỆN HỆ THỐNG
PHÁP LUẬT VỀ BÁO CHÍ

Hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật về báo chí chính là quá trình thể chế
hóa các quan điểm, đường lối của Đảng về báo chí, là nguồn gốc, nguyên nhân thắng lợi
của báo chí trên mặt trận văn hóa - tư tưởng, làm tròn vai trò, nghĩa vụ, trách nhiệm của
báo chí với những chức năng, vị trí mà Đảng, Nhà nước, nhân dân tin cậy giao phó cho
báo chí.

Để có thể đề ra được hệ thống văn bản pháp luật hoàn chỉnh, đầy đủ và có hiệu
lực pháp lý cao, áp dụng vào thực tiễn báo chí có hiệu quả, cần có những giải pháp sau:

- Xem xét, lấy ý kiến giới báo chí, các cơ quan, ban ngành hữu quan để kiến
nghị với Quốc hội và Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều khoản của Luật báo chí,
các văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến hoạt động báo chí; xây dựng chế tài đủ
mạnh để vừa tạo điều kiện cho báo chí phát triển đúng hướng, vững chắc vừa xử lý kịp
thời, dứt điểm các sai phạm, nhất là các sai phạm lớn, lặp đi, lặp lại, kéo dài.

- Thường xuyên rà soát, sửa đổi bổ sung hệ thống pháp luật nhằm loại bỏ những
quy định pháp luật bị chồng chéo, mâu thuẫn và lạc hậu, đồng thời ban hành các văn
bản pháp luật có chất lượng pháp lý cao, có sức sống dài hơn trên cơ sở kế thừa những
nghiên cứu cơ bản và kết hợp nhuần nhuyễn các luật liên quan nhằm đảm bảo sự thống
nhất và đồng bộ trong nội dung các văn bản pháp về báo chí.

- Đổi mới tư duy pháp lý, đẩy mạnh nghiên cứu khoa học và kỹ thuật, xây dựng
pháp lệnh kết hợp với đổi mới công tác xây dựng pháp luật nhằm hoàn thiện công cụ
pháp luật trong quản lý nhà nước đối với báo chí. Cần phải hiểu hoạt động ban hành văn
bản quy phạm pháp luật về báo chí là hoạt động mang tính cơ bản, thiết yếu của một
nhà nước tổ chức và hoạt động theo nguyên tắc nhà nước, từ đó có sự đầu tư cho sự phát
triển của khoa học, có chính sách huy động, sử dụng các chuyên gia, các nhà khoa học
về báo chí, đội ngũ những người làm luật phải có tính chuyên sâu về báo chí, hình thành
đội ngũ chuyên gia pháp luật để kịp thời phát hiện và đề xuất những vấn đề nảy sinh
trong quá trình thi hành pháp luật, cải cách hoạt động và cơ chế xây dựng pháp luật về
báo chí; hoàn thiện cơ chế xây dựng pháp luật theo hướng: có sự phân công, phối hợp
chặt chẽ giữa các cơ quan ban hành; xây dựng và áp dụng cơ chế phản biện, thành lập
các tổ chuyên gia, nhà khoa học tư vấn để loại bỏ những sơ hở, những lợi ích có tính
cục bộ ẩn trong dự thảo văn bản; chú trọng áp dụng thủ tục phê chuẩn của cơ quan cấp
trên hoặc trưng cầu ý dân đối với các văn bản pháp luật quan trọng. đặc biệt cần coi
trọng sự tham gia của nhân dân và những người hoạt động báo chí với tinh thần người
thực hiện pháp luật phải là người xây dựng pháp luật, phải được tham gia ngay từ đầu
và quy trình chuẩn bị soạn thảo, thông qua pháp luật.

- Ban hành văn bản quy phạm pháp luật phù hợp với thực tiễn báo chí. Trong
những năm qua, cùng với những thành tựu đổi mới hoạt động ban hành pháp luật ở
nước ta, hoạt động ban hành pháp luật để quản lý nhà nước bằng pháp luật đối với
báo chí cũng có những thành tựu to lớn với một hệ thống văn bản quy phạm pháp
luật khá hoàn thiện, có giá trị pháp lý cao, khi áp dụng thực tiễn đã phát huy hiệu
quả, giúp cho hoạt động báo chí thời kỳ đổi mới phát triển mạnh mẽ và đúng định
hướng XHCN, đồng thời cũng tạo điều kiện để báo chí cả nước nói chung, báo chí
địa phương ĐBSCL nói riêng tự đổi mới mình. Tuy nhiên, với những thách thức của
cơ chế kinh tế thị trường, khi xu hướng thương mại hóa đang lấn dần sang lĩnh vực
báo chí. Báo chí vừa là hoạt động sản xuất, vừa là hoạt động văn hóa tư tưởng. Báo
chí nước ta là tiếng nói của Đảng, diễn đàn của nhân dân hoạt động trong một đất
nước phát triển theo định hướng chủ nghĩa xã hội nên càng phải được lựa chọn bổ
sung, sửa đổi để đưa ra các quy phạm pháp luật hoàn thiện về quản lý báo chí.

Để báo chí hoạt động hiệu quả và tăng cường vai trò quản lý của Nhà nước về báo chí
cần sớm hoàn thiện, ban hành các văn bản pháp luật về báo chí như:
+ Về các quy chế: Cấp giấy phép hoạt động báo chí; xác định nguồn tin trên báo
chí; thu hồi, tịch thu ấn phẩm báo chí; đình bản tạm thời và thu giấy phép hoạt động báo
chí;

+ Về cơ quan đại diện: phóng viên thường trú của cơ quan báo chí địa phương;
trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan báo chí;

+ Thiết lập website, báo điện tử và việc cung cấp thông tin lên mạng Internet và
mạng viễn thông;

+ Nghiên cứu sửa đổi một số điều Luật Báo chí năm 1999 cho phù hợp với tình
hình báo chí địa phương. Việc sửa đổi bổ sung phải trên nguyên tắc ổn định sự hoạt
động của báo chí; phải thể chế hóa các quan điểm của Đảng: báo chí phải đặt dưới sự
lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước, hoạt động đúng theo pháp luật, phát triển báo
chí đi đôi với quản lý tốt; làm cho các quy định của Luật phù hợp, đồng bộ với Hiến
pháp 1992 và các văn bản pháp luật hiện hành; bổ sung những vấn đề mới do thực tiễn
và sự phát triển đặt ra mà chưa có trong Luật Báo chí năm 1999; sửa đổi cụ thể hóa những
điều còn chung chung dẫn đến vướng mắc trong quá trình thực hiện.

3.6. KHẮC PHỤC NHỮNG LỆCH LẠC TRONG HOẠT ĐỘNG BÁO
CHÍ VÀ TRONG CÔNG TÁC LÃNH ĐẠO HOẠT ĐỘNG BÁO CHÍ ĐỊA
PHƯƠNG

- Quán triệt một số quan điểm có tính nguyên tắc của Đảng cho đội ngũ người
báo: Báo chí nước ta đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp, toàn diện của Đảng, và là tiếng nói
của Đảng, Nhà nước, các tổ chức chính trị xã hội nghề nghiệp, vừa là diễn đàn của nhân
dân; tích cực tuyên truyền chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, cổ vũ toàn
Đảng, toàn dân thực hiện thắng lợi sự nghiệp đổi mới, vì mục tiêu dân giàu nước mạnh
xã hội công bằng dân chủ văn minh. Luôn giữ vững tính đảng, tính tư tưởng, tính nhân
dân, tính chiến đấu, tính văn hóa; kiên trì bản chất của nền báo chí cách mạng, vừa nỗ
lực vươn lên để theo kịp trình độ phát triển của báo chí trong khu vực và thế giới: hiện
đại về mô hình, tổ chức, phương thức hoạt động, không ngừng nâng cao chất lượng
chính trị, chuyên môn kỹ thuật, công nghệ. tiếp tục phát triển sự nghiệp báo chí đi đôi
với tăng cường lãnh đạo, quản lý công tác báo chí, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ đặt ra
trong tình hình mới.

Quán triệt những quan điểm này để giải quyết những vấn đề tư tưởng: hiểu
không đúng về tự do báo chí hoặc coi báo chí như một quyền lực, không đúng với bản
chất của báo chí cách mạng. Có thể hiểu, tự do báo chí là tuân thủ luật pháp, tự do báo
chí luôn nằm trong các yếu tố thời đại, quốc gia, dân tộc, văn hóa, địa chính trị, kinh
tế... Tự do báo chí không nằm ngoài lợi ích dân tộc và tự do báo chí phải tuân thủ theo
các nguyên tắc đạo đức nghề nghiệp. Đồng thời, báo chí không phải là quyền lực mà
người làm báo hoặc cá nhân, tổ chức nào có thể lợi dụng để mưu cầu lợi ích riêng.
Quyền lực của báo chí, nếu có, đó là quyền lực của dư luận xã hội, của nhân dân. Nếu
quan niệm báo chí là quyền lực đứng trên nhân dân, đứng ngoài nhân dân, là tách báo
chí ra khỏi hệ thống chính trị, ra khỏi nhân dân, và như vậy trên thực tế là hạ thấp vai
trò xã hội của báo chí.

- Tăng cường vai trò trách nhiệm lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý cơ quan báo chí

+ Cơ quan chủ quản cần tăng cường chỉ đạo, lãnh đạo, nâng cao năng lực, trách
nhiệm, hướng cơ quan báo chí dưới quyền thực hiện đúng tôn chỉ, mục đích, chức năng
nhiệm vụ, đối tượng phục vụ.

Trong quá trình lãnh đạo, chỉ đạo và quản lý cơ quan báo chí, cơ quan chủ quản
cần cụ thể hóa đường lối, nghị quyết của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước về
báo chí, cụ thể hóa vai trò lãnh đạo, chỉ đạo, và quản lý của cơ quan chủ quản báo chí;
xây dựng quy chế kiểm tra hoạt động của các cơ quan báo chí; xây dựng quy chế kiểm
tra giám sát hoạt động của cơ quan báo chí. Chỉ đạo cơ quan báo chí, thực hiện định
hướng chính trị do Ban Tuyên giáo và Sở TT&TT cùng cơ quan chủ quản đề ra; chịu
trách nhiệm vừa quản lý nội dung thông tin, công tác cán bộ, tài chính của cơ quan báo
chí thuộc quyền. Kịp thời biểu dương, khen thưởng các cơ quan báo chí, phóng viên
biên tập viên thuộc quyền có thành tích; xử lý nghiêm minh các cơ quan báo chí phóng
viên thuộc quyền khi có sai phạm khuyết điểm trong công tác.

+ Cấp ủy đảng, ban cán sự Đảng, thủ trưởng cơ quan chịu trách nhiệm về các
sai phạm của cơ quan báo chí nói chung, thủ trưởng cơ quan báo chí nói riêng thuộc
quyền quản lý.

Đề cao trách nhiệm của cán bộ đảng viên, nhất là những người giữ cương vị
lãnh đạo. Thường xuyên kiểm tra, giám sát các tổ chức đảng, đảng viên ở các cơ quan
báo chí, cơ quan chủ quản, cơ quan quản lý báo chí về thi hành Điều lệ Đảng, các nghị
quyết, chỉ thị, các quy định của Đảng trong hoạt động báo chí.

- Phát huy vai trò của các tổ chức Đảng trong cơ quan báo chí

+ Song song với các quy định pháp luật, cần xây dựng và hoàn chỉnh các quy
chế lãnh đạo của các tổ chức đảng đối với hoạt động báo chí, chi tiết hóa các quy định
và kỷ luật trong đảng đối với các sai phạm, khuyết điểm của đảng viên làm công tác báo
chí.

+ Xây dựng đảng bộ, chi bộ cơ sở trong các cơ quan báo chí vững mạnh, thật sự
là hạt nhân chính trị lãnh đạo, tổ chức cho cán bộ, đảng viên, biên tập viên, phóng viên
thực hiện đúng và nghiêm các quan điểm, chủ trương, đường lối, điều lệ, các quy chế,
quy định của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước và tôn chỉ mục đích của Nhà
nước.

+ Đổi mới và tăng cường sự lãnh đạo của Đảng về chính trị, tư tưởng và tổ chức
đối với cơ quan báo chí nhằm nâng cao chất lượng hoạt động của báo chí; khắc phục
những biểu hiện lệch lạc về chính trị, tư tưởng, xa rời tôn chỉ mục đích của báo chí. Đặc
biệt là tổ chức đảng trong từng cơ quan báo chí phải phát huy sự lãnh đạo, chỉ đạo của
mình trong mọi tình huống, từng vụ việc có tính nhạy cảm.

+ Đề cao vai trò của cấp ủy đảng, đảng viên, là người đứng đầu, củng cố công tác
cán bộ lãnh đạo từng cơ quan báo chí mà chủ yếu là Tổng biên tập. Bên cạnh vai trò tập
thể của tổ chức đảng, tổng biên tập có vai trò quan trọng.

Luật Báo chí năm 1999 ghi rõ: "Người đứng đầu cơ quan báo chí lãnh đạo và
quản lý cơ quan báo chí về mọi mặt, đảm bảo thực hiện tôn chỉ, chịu trách nhiệm trước
thủ trưởng cơ quan chủ quản và trước pháp luật về mọi mặt hoạt động của cơ quan báo
chí".

Trong nhiều văn kiện, chỉ thị, nghị quyết của Đảng ta cũng nêu rõ: Tổng biên
tập (giám đốc) phải chịu trách nhiệm chính trị và toàn bộ hoạt động của tòa báo trước cơ
quan chủ quản và trước pháp luật. Người hoạt động báo chí, xuất bản phải theo định
hướng của Đảng và pháp luật của Nhà nước, có bản lĩnh chính trị vững vàng, tính chiến
đấu cao, phẩm chất đạo đức trong sáng, kiến thức sâu rộng, trình độ nghiệp vụ ngày một
nâng cao, luôn luôn gắn bó với thực tiễn đất nước.

Tổng biên tập (giám đốc) có vai trò là người định hướng chính trị cho tờ báo.
Đảng đã trao cho người đứng đầu cơ quan báo chí một vũ khí sắc bén để nói lên tiếng
nói của Đảng, Nhà nước và nhân dân, để phụng sự cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ
Tổ quốc Việt Nam XHCN. Vì thế, người đứng đầu cơ quan báo chí phải ý thức được vai
trò "đầu tàu" của mình trong việc đưa tờ báo phát triển.

Người đứng đầu các cơ quan báo Đảng phải biết tranh thủ sự lãnh đạo của cơ
quan chủ quản, của những người đứng đầu cấp ủy và chính quyền các cấp. Tranh thủ
trên ba bình diện: Tranh thủ định hướng tuyên truyền trong từng thời kỳ; tranh thủ trong
việc xây dựng đội ngũ cán bộ; tranh thủ tạo điều kiện về cơ sở vật chất kỹ thuật để tòa
soạn có phương tiện hoạt động tốt. Chấp hành nghiêm chỉnh các qui định của Đảng,
pháp luật của Nhà nước về hoạt động báo chí. Lãnh đạo xây dựng và tổ chức thực hiện
nhiệm vụ thông tin, tuyên truyền chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; quan
điểm, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước; các nhiệm vụ thông tin,
tuyên truyền khác theo đúng Luật báo chí, tôn chỉ, mục đích của tờ báo.

Cùng với tổng biên tập, bí thư chi bộ là người có vai trò cực kỳ quan trọng ở tòa
soạn các tờ báo Đảng. Ở báo Đảng các tỉnh ĐBSCL, một số địa phương tổng biên tập là
người bí thư chi bộ. Dù có kiêm nhiệm hay không kiêm nhiệm tổng biên tập, bí thư chi
bộ ở báo Đảng phải cùng với chi bộ kiểm tra, giám sát, kịp thời phát huy ưu điểm, uốn
nắn, khắc phục thiếu sót, khuyết điểm của cán bộ, đảng viên, chủ động phòng ngừa, ngăn
chặn xảy ra vi phạm từ trong nội bộ, ngay từ cơ sở. Bí thư chi bộ là người lãnh đạo cán bộ,
đảng viên thực hiện tốt nhiệm vụ của mình đồng thời là người phát hiện, bồi dưỡng, các
phóng viên, nhân viên ưu tú khác trong đơn vị nỗ lực phấn đấu vươn lên để được đứng
vào hàng ngũ của Đảng. Do đó, bí thư chi bộ phải là người có cặp mắt tinh tường để
"gạn đục khơi trong".

Qua trao đổi với chúng tôi, đồng chí Phạm Văn On, phó bí thư chi bộ báo Trà
Vinh chia sẻ một số giải pháp tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động báo
chí như sau:

- Kết hợp chặt chẽ công tác quản lý, giáo dục cán bộ, đảng viên, quần chúng với
công tác kiểm tra, giám sát đảng viên trong các cơ quan báo chí. Kết hợp đồng bộ giữa cấp
ủy, chính quyền và đoàn thể thực hiện các biện pháp quản lý cán bộ, công chức và đảng
viên trong cơ quan báo chí, lấy ý kiến nhận xét, đánh giá đảng viên của quần chúng trong
cơ quan báo chí, của Ban chấp hành đoàn thể cơ quan, cấp ủy nơi đảng viên cư trú, hoặc
ở cơ sở đào tạo.

- Thống nhất mô hình tổ chức cơ sở đảng và bố trí bí thư cấp ủy. Sắp xếp, kiện
toàn tổ chức đảng trong các cơ quan báo chí cần được tổ chức đồng bộ, thống nhất với
tổ chức hành chính của cơ quan theo tinh thần Nghị quyết số 22 Hội nghị lần thứ 6 Ban
Chấp hành Trung ương Đảng (khóa X). Đồng chí tổng biên tập báo, giám đốc đài PT-
TH giữ giữ chức vụ bí thư đảng ủy hoặc bí thư chi bộ. Trên cơ sở đó đảm bảo vai trò
lãnh đạo của tổ chức cơ sở đảng trong việc thực hiện nhiệm vụ chính trị.

- Tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của tổ chức đảng và cơ quan quản lý của
các cơ quan báo chí. Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy, Thành ủy phân công một đồng chí lãnh
đạo ban có bản lĩnh chính trị, am hiểu về báo chí, có kinh nghiệm công tác đảng để theo
dõi thường xuyên việc thực hiện nhiệm vụ chính trị của cơ quan báo chí; thường xuyên
bồi dưỡng nghiệp vụ, cập nhật kiến thức cho các đồng chí được giao nhiệm vụ cấp ủy ở
cơ quan báo chí về công tác đảng.

- Phối hợp chặt chẽ giữa cấp ủy đảng, chính quyền và các đoàn thể trong công
tác lãnh đạo, quản lý báo chí. Thực hiện tốt quy chế phối hợp giữa Ban Tuyên giáo
Tỉnh ủy, Sở TT&TT, Hội Nhà báo tỉnh về cung cấp thông tin cho báo chí, về định
hướng chính trị, tư tưởng trong nội dung thông tin của báo chí, nhất là các vấn đề quan
trọng, phức tạp, nhạy cảm. Xây dựng quy chế phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo
chí của các cơ quan đảng, đoàn thể; xử lý kịp thời, nghiêm minh các sai phạm trong
hoạt động báo chí (phụ lục 4).

Tóm lại, để tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động báo chí vùng
ĐBSCL, các cơ quan lãnh đạo, quản lý báo chí và các cơ quan báo chí trong vùng cần
tập trung làm tốt một số việc như sau:

Đối với công tác lãnh đạo, quản lý báo chí

- Tiếp tục quán triệt và thực hiện tốt Chỉ thị 22-CT/TW của Bộ Chính trị (khóa
VIII) về "Tiếp tục đổi mới và tăng cường sự lãnh đạo, quản lý công tác báo chí, xuất
bản"; Thông báo Kết luận 162-TB/TW của Bộ Chính trị (khóa IX); Thông báo Kết luận
41-TB/TW "Về một số biện pháp tăng cường lãnh đạo và quản lý báo chí" và các văn
bản có liên quan đến báo chí của Đảng, Nhà nước cho các cán bộ chủ chốt tỉnh, huyện
và cán bộ, phóng viên báo, đài của tỉnh.

- Ban Tuyên giáo tham mưu giúp Tỉnh ủy định hướng về chính trị tư tưởng
trong nội dung thông tin, tuyên truyền cho các báo chí; phối hợp với cơ quan bảo vệ an
ninh tư tưởng, Sở TT&TT, Hội nhà báo tỉnh thường xuyên kiểm tra, đánh giá việc thực
hiện các quan điểm, chủ trương của Trung ương, Tỉnh ủy và UBND tỉnh của các cơ
quan báo chí. Có ý kiến về việc phân công, bố trí cán bộ lãnh đạo, quản lý các cơ quan
báo chí trong tỉnh.

- Sở TT&TT tăng cường thực hiện hiệu quả việc quản lý hoạt động báo chí theo
chức năng; chủ trì phối hợp với Hội nhà báo, Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy tổ chức họp giao
ban với lãnh đạo các cơ quan báo chí hàng tháng, quý.

- Coi trọng việc đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ, nâng cao nhận thức chính
trị tư tưởng, chuyên môn nghiệp vụ, đạo đức nghề nghiệp và trách nhiệm xã hội cho đội
ngũ những người làm báo trong tỉnh.

- Tỉnh ủy, UBND tỉnh và các ngành tạo điều kiện và tăng kinh phí đầu tư trang
thiết bị kỹ thuật từng bước hiện đại cho các cơ quan báo chí kịp thời phục vụ theo yêu
cầu nhiệm vụ trong tỉnh.

Đối với các cơ quan báo chí

- Các cơ quan báo chí cần nhận thức rõ vai trò, chức năng và nhiệm vụ trong
tỉnh hiện nay; chú trọng hơn nữa nhiệm vụ chính trị, văn hóa và khoa học của báo chí;
nghiêm túc chấp hành định hướng thông tin của các cơ quan lãnh đạo, quản lý báo chí.

- Tiếp tục phát huy vai trò lãnh đạo của các tổ chức đảng ở các cơ quan báo chí,
coi trọng công tác xây dựng đảng. Trong hoạt động của cơ quan báo chí cần gắn liền với
tuyên truyền giáo dục tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, quan điểm của Đảng về báo chí
cách mạng.

- Tích cực đấu tranh phản bác các luận điệu sai trái của các thế lực thù địch
chống phá cách mạng Việt Nam, nhất là trên lĩnh vực tư tưởng văn hóa, nhân quyền,
dân chủ, tôn giáo; đồng thời cổ vũ mạnh mẽ phong trào thi đua yêu nước, động viên các
cấp, các ngành và nhân dân tích cực tham gia các phong trào hành động cách mạng ở cơ
sở; đẩy lùi tiêu cực, tệ nạn xã hội.
Tiểu kết chương 3

Những thành tựu của báo chí Việt Nam trong thời kì đổi mới là không thể phủ
nhận, nhưng bên cạnh đó cũng bộc lộ những khuyết điểm, yếu kém, đi chệch định
hướng chính trị của Đảng. Điều này đặt ra một yêu cầu thực tế là phải tăng cường hơn
nữa vai trò lãnh đạo của Đảng. Làm được điều này là không dễ dàng, cần phải có sự nỗ
lực của toàn Đảng trong việc kiện toàn tổ chức, cũng như việc nâng cao năng lực lãnh
đạo. Muốn vậy, cần phải có những bước đi thích hợp, hiệu quả, trong đó chính báo chí
và những người làm báo cũng phải ý thức được vai trò, sứ mệnh to lớn của mình là kênh
thông tin tuyên truyền, là cầu nối giữa Đảng, Nhà nước và nhân dân.

Để tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với báo chí địa phương vùng ĐBSCL,
cần thực hiện đồng bộ các giải pháp sau: Nâng cao nhận thức về sự cần thiết phải tăng
cường định hướng của Đảng đối với báo chí địa phương vùng ĐBSCL; không ngừng
kiện toàn và nâng cao năng lực các cơ quan chức năng lãnh đạo báo chí địa phương
vùng ĐBSCL; qui hoạch hệ thống và kiện toàn các cơ quan báo chí địa phương vùng
ĐBSCL; đổi mới công tác cán bộ báo chí và t ăng cường đào tạo, bồi dưỡng cán bộ báo
chí cho vùng ĐBSCL; thể chế hóa quan điểm, đường lối của Đảng về đổi mới báo chí
thành văn bản pháp luật, hoàn thiện hệ thống pháp luật về báo chí; khắc phục những
lệch lạc trong hoạt động báo chí và trong công tác lãnh đạo hoạt động báo chí địa
phương là những vấn đề rất quan trọng trong công tác lãnh đạo báo chí địa phương vùng
ĐBSCL hiện nay.
KẾT LUẬN



Từ khi ra đời cho đến nay, dưới sự lãnh đạo của Đảng, báo chí cách mạng Việt
Nam luôn làm trọn trách nhiệm, giữ vững vai trò quan trọng trong đời sống chính trị -
kinh tế - văn hóa - xã hội của đất nước. Đặc biệt, chính sách đổi mới của Đảng đã tạo
điều kiện, thời cơ cho sự phát triển mạnh mẽ về kinh tế xã hội đồng thời đem lại nhiều
cơ hội phát triển cho báo chí.

Từ việc khái quát một số nội dung, phương thức lãnh đạo của Đảng đối với báo
chí, kết hợp với quá trình khảo thực tế nội dung, phương thức lãnh đạo ở một số báo
địa phương như Trà Vinh, B ến Tre, Cà Mau, luận văn đã nêu lên được những thành
tựu và hạn chế trong công tác lãnh đạo báo chí địa phương vùng ĐBSCL. Từ đây,
càng khẳng định vai trò lãnh đạo của Đảng là vô cùng quan trọng đối với các báo địa
phương. Trong thời gian qua, Đảng ta đã nỗ lực không mệt mỏi tạo dựng những điều
kiện cho phép và trong khả năng có thể để báo chí phát triển vì sự lớn mạnh của nền
báo chí cách mạng Việt Nam. Mỗi bước trưởng thành của Đảng, của Nhà nước ta là
mỗi bước nâng nền báo chí lên một vị thế mới; và mỗi b ước phát triển của báo chí lại
là tấm gương phản chiếu sự trưởng thành của Đảng, của chế độ. Đảng lãnh đạo báo
chí là vấn đề có tính nguyên tắc. Đó là một bảo đảm để báo chí giữ vững tôn chỉ,
mục đích thực hiện trọn vẹn sứ mệnh cao cả của mình và phát triển một cách toàn
diện. Đối với báo Đảng, yêu cầu này càng mang tính quan trọng. Đảng lãnh đạo báo
chí bằng đường lối chính trị chung, bằng việc chỉ rõ những định hướng phát triển
phù hợp với từng thời kỳ lịch sử, lãnh đạo thông qua các tổ chức đảng, các đảng viên
và đội ngũ cốt cán của mình tại các cơ quan báo chí và các cơ quan có th ẩm quyền
về báo chí khác. Quá trình toàn cầu hóa báo chí truyền thông ở những thập n iên cuối
thế kỷ XX đã tạo nên "một dòng thác thông tin tràn ngập trên phạm vi toàn cầu qua
các phương tiện như cáp quang, vệ tinh, mạng Internet và các phương tiện kết nối
không dây tạo thành hệ thống xa lộ thông tin ảo khổng lồ.

Cùng với các thông tin tích cực, những thông tin độc hại cũng cuốn theo dòng
thác thông tin tràn vào từng hộ gia đình ở Việt Nam. Đó là những trò chơi phi giáo dục,
sex, bạo lực, những hành vi giao tiếp và phép ứng xử, những giá trị xa lạ với nền văn
hóa bản sắc dân tộc. Đó cũng là những thông tin xuyên tạc, phá hoại về chính trị, về
kinh tế, về văn hóa xã hội… Đối với nhà báo và các cơ quan báo chí, tiến bộ kỹ thuật
công nghệ cùng môi trường thông tin hiện đại vừa là cơ hội tuyệt vời để phát huy tài
năng và hành nghề, vừa dẫn tới sức ép, sự phiền toái không nhỏ. Nguồn tin tràn ngập,
việc khai thác và truyền thông tin thuận lợi, việc giao tiếp với các nguồn tin trở nên dễ
dàng… giúp nhà báo có điều kiện làm việc dễ dàng nhưng cũng có thể đẩy họ vào hoàn
cảnh khó khăn trong việc tìm ra sự lựa chọn đúng đắn.

Chính vì thế, hơn lúc nào hết, báo chí Việt Nam nói chung, báo chí địa phương
nói riêng cần sự lãnh đạo, quản lý của Đảng và Nhà nước. Thoát ly khỏi sự lãnh đạo của
Đảng, ngòi bút của nhà báo, nội dung phản ánh của mỗi cơ quan báo chí rất dễ sa vào
tình trạng mất phương hướng, lạc lõng giữa rừng thông tin. Sự lãnh đạo, quản lý sâu sát
của Đảng và Nhà nước còn tạo điều kiện về cơ sở vật chất, phương tiện làm báo và đào
tạo, bồi dưỡng, bổ sung, sắp xếp lại đội ngũ những người làm báo đảng để đáp ứng
nhiệm vụ phục vụ đắc lực cho sự phát triển kinh tế- xã hội của địa phương. Cụ thể là
Tỉnh ủy, Thành ủy lựa chọn, bố trí các tổng biên tập, phó tổng biên tập có trình độ
chuyên môn, có bản lĩnh chính trị, có tinh thần trách nhiệm và có năng lực lãnh đạo,
quản lý báo chí. Nâng cao sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước còn thể hiện ở
góc độ nâng cao tính tư tưởng, tính chân thật, tính chiến đấu của các sản phẩm báo chí,
hướng nội dung thông tin vào nhiệm vụ trung tâm là phục vụ sự nghiệp bảo vệ độc lập
dân tộc và xây dựng CNXH. Nghị quyết Hội nghị Trung ương 5, khóa X chỉ rõ:

Cần có kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng, bổ sung cán bộ có đủ phẩm
chất, năng lực; đổi mới, nâng cao chất lượng về nội dung, hình thức, tăng
tính thuyết phục, tính hấp dẫn, lượng phát hành, phạm vi phát sóng; tạo điều
kiện về cơ sở vật chất để các báo đài hoàn thành nhiệm vụ, nâng cao năng
lực chi phối, định hướng thông tin và dư luận xã hội [36].

Qua luận văn này, tác giả cố gắng nêu ra những giải pháp với mong muốn Đảng
sẽ tiếp tục lãnh đạo báo chí địa phương ngày càng tốt hơn, phù hợp với tình hình báo chí
của từng địa phương, giúp báo địa phương thực hiện tốt hơn nhiệm vụ chính trị của
mình, vừa là vũ khí sắc bén phục vụ cho Đảng, vừa là người bạn đồng hành thân thiết
của nhân dân.

Việc khảo sát, nghiên cứu đề tài này là một đòi hỏi bức xúc của thực tiễn lãnh
đạo báo chí vùng ĐBSCL. Tuy nhiên, do năng lực còn hạn chế và do những giới hạn
của một đề tài nghiên cứu cấp độ luận văn thạc sĩ nên tác giả chưa khái quát hết toàn bộ
công tác lãnh đạo báo chí vùng ĐBSCL, từ đó có thể đưa ra những dự báo và giải pháp
tăng cường công tác lãnh đạo chí chí địa phương khu vực này. Tác giả rất mong sẽ có
những nghiên cứu tiếp theo trên các lĩnh vực, tiếp cận, phân tích, lý giải khoa học hơn
để công tác lãnh đạo báo chí địa phương vùng ĐBSCL ngày càng hiệu quả, giúp cho
báo chí địa phương ngày càng xứng đáng là cơ quan ngôn luận của Đảng và Nhà nước,
diễn đàn của nhân dân.
DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ
CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI



1. Phạm Việt Phong (2009), "Cà Mau phát huy vai trò lãnh đạo của Đảng để báo
chí ngày càng phát triển đúng định hướng", Tạp chí Ban Tuyên giáo Trung
ương, ngày 10/9/2009.

2. Phạm Việt Phong (2009), "Để báo chí đồng bằng sông Cửu Long ngày càng phát
triển", Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam, ngày 13/9/2009.

3. Phạm Việt Phong (2009), "Đổi mới sự lãnh đạo của Đảng đối với báo chí địa
phương vùng đồng bằng sông Cửu Long hiện nay", Tạp chí Lý luận chính trị
và truyền thông, tháng 10/2009.
TÀI LIỆU THAM KHẢO



1. Báo Đồng Khởi (2008), Báo cáo đánh giá chất lượng xây dựng chi bộ cơ sở năm
2008, Bến Tre.

2. Hoàng Quốc Bảo (2008), Quản lý hoạt động báo chí ở Việt Nam hiện nay, Báo cáo
tóm tắt kết quả nghiên cứu đề tài khoa học, Hà Nội.

3. Ban Tuyên giáo Tỉnh Cà Mau (2006), Báo cáo hoạt động báo chí xuất bản quý
III/2006, Cà Mau.

4. Ban Tuyên giáo Tỉnh Trà Vinh (2008), Báo cáo giao ban báo chí, văn hóa, văn
nghệ, tháng 3, Trà Vinh.

5. Ban Tuyên giáo Trung ương (2007), Tăng cường lãnh đạo, quản lý tạo điều kiện để
báo chí nước ta phát triển mạnh mẽ, vững chắc trong thời gian tới, Nxb Lý
luận chính trị, Hà Nội.

6. Ban Tư tưởng - Văn hóa Trung ương, Bộ Văn hóa- Thông tin, Hội Nhà báo Việt
Nam (2002), Kỷ yếu Hội nghị báo chí, xuất bản toàn quốc, tháng 10.2001,
Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.

7. Ban Tư tưởng - Văn hóa Trung ương (2003), Hướng dẫn về chức năng, nhiệm vụ và
tổ chức bộ máy của Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy, Thành ủy trực thuộc Trung
ương, Hà Nội.

8. Ban Tư tưởng - Văn hóa Trung ương (2004), Báo cáo sơ kết hai năm thực hiện
Thông báo kết luận 162-TB/TW về một số biện pháp tăng cường quản lý báo
chí trong tình hình mới, Hà Nội.

9. Ban Tư tưởng - Văn hóa Trung ương, Hội Nhà báo Việt Nam (2004), Tư tưởng Hồ
Chí Minh về báo chí cách mạng, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.

10. Ban Tư tưởng - Văn hóa Trung ương (2006), Tài liệu bồi dưỡng nghiệp vụ công tác
tư tưởng, Hà Nội.
11. Bộ Thông tin và Truyền thông (2007), Tổng hợp báo cáo tổng kết 8 năm thi hành
luật báo chí, luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Báo chí của một số
tỉnh, thành phố, cơ quan, tổ chức, Hà Nội.

12. Bộ Văn hóa - Thông tin, Vụ báo chí (1998), Các quy định pháp lý về báo chí, Hà
Nội.

13. Bộ Văn hóa - Thông tin (2000), Niên giám báo chí Việt Nam, Hà Nội.

14. Bộ Văn hóa - Thông tin (2005), Chiến lược phát triển thông tin đến năm 2010, Hà
Nội.

15. Chính phủ (2005), Chiến lược phát triển thông tin đến năm 2010, Hà Nội.

16. Hoàng Đình Cúc - Đức Dũng (2007), Những vấn đề của báo chí hiện đại, Nxb Lý
luận chính trị, Hà Nội.

17. Hoàng Đình Cúc (2009), "Để cán bộ báo chí- xuất bản thực sự là "chiến sĩ trên mặt
trận văn hóa"", Lý luận chính trị và tuyên truyền, (6).

18. Đỗ Quý Doãn (2009), "Một số vấn đề chủ yếu trong công tác chỉ đạo, quản lý báo
chí xuất bản và những định hướng lớn trong thời gian tới", Báo cáo viên, (6).

19. Trần Bá Dung (2001), "Các quan điểm chỉ đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam về báo
chí trong thời kỳ đổi mới", Báo chí - Những điểm nhìn từ thực tiễn, tập 2, Nxb
Văn hóa - Thông tin, Hà Nội.

20. Đức Dũng (2008), "Đảng lãnh đạo Nhà nước quản lý báo chí", Sóng trẻ online,
ngày 20/09.

21. Nguyễn Văn Dững (chủ biên) (2000), Báo chí - Những điểm nhìn từ thực tiễn, tập 1,
Nxb Văn hóa - Thông tin, Hà Nội.

22. Nguyễn Văn Dững (2008), "Đào tạo báo chí hiện nay - Thời cơ, thách thức và những
kiến nghị", Kỷ yếu Hội thảo khoa học quốc tế, Hà Nội.

23. Ngọc Đản (1995), Báo chí với sự nghiệp đổi mới, Nxb Lao Động, Hà Nội.

24. Đảng Cộng sản Việt Nam (1987), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI,
Nxb Sự thật, Hà Nội.

25. Đảng Cộng sản Việt Nam (1990), Chỉ thị số 63/CT-TW ngày 25/7 của Ban Bí thư Trung
ương về vai trò, chức năng, nhiệm vụ của báo chí, Hà Nội.

26. Đảng Cộng sản Việt Nam (1991), Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá
độ lên chủ nghĩa xã hội, Nxb Sự thật, Hà Nội.

27. Đảng Cộng sản Việt Nam (1991), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VII,
Nxb Sự thật, Hà Nội.

28. Đảng Cộng sản Việt Nam (1992), Chỉ thị số 08-CT/TW ngày 31/3 của Ban Bí thư
Trung ương về tăng cường sự lãnh đạo và quản lý nhằm nâng cao chất lượng,
hiệu quả công tác báo chí xuất bản, Hà Nội.

29. Đảng Cộng sản Việt Nam (1996), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII,
Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.

30. Đảng Cộng sản Việt Nam (1997), Chỉ thị số 22/CT-TW ngày 17/10 của Bộ Chính trị
về tiếp tục đổi mới và tăng cường sự lãnh đạo, quản lý công tác báo chí, Hà
Nội.

31. Đảng Cộng sản Việt Nam (2001), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX,
Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội.

32. Đảng Cộng sản Việt Nam (2004), Thông báo Kết luận 162-TB/TW ngày 1/12 của
Bộ Chính trị về một số biện pháp quản lý báo chí trong tình hình hiện nay, Hà
Nội.

33. Đảng Cộng sản Việt Nam (2006), Quy định số 165-QĐ/TW ngày 21/4 về chức năng,
nhiệm vụ của đảng bộ, chi bộ cơ sở trong cơ quan báo chí, Hà Nội.

34. Đảng Cộng sản Việt Nam (2006), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X,
Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội.

35. Đảng Cộng sản Việt Nam (2007), Thông báo Kết luận 162-TB/TW ngày 9/1 của Bộ
Chính trị về công tác lãnh đạo và quản lý báo chí tại Quảng Ninh, Hà Nội.
36. Đảng Cộng sản Việt Nam (2007), Nghị quyết Hội nghị lần thứ 5 Ban Chấp hành
Trung ương khóa X, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.

37. Đảng Cộng sản Việt Nam (2007), Quyết định số 75-QĐ/TW ngày 21/8 về việc ban
hành quy chế bổ nhiệm, miễn nhiệm, khen thưởng, kỷ luật cán bộ lãnh đạo cơ
quan báo chí, Hà Nội.

38. Đảng Cộng sản Việt Nam (2008), Chỉ thị số 25-CT/TW ngày 31/7 của Ban Bí thư
Trung ương về tăng cường công tác xây dựng Đảng trong các cơ quan báo
chí, Hà Nội.

39. Hà Đăng (chủ biên) (2002), Nâng cao năng lực và phẩm chất của phóng viên báo
chí trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa, Nxb Chính trị quốc gia, Hà
Nội.

40. Hà Đăng (2003), "Nâng cao công tác báo chí của Đảng dưới ánh sáng tư tưởng Hồ
Chí Minh", Tạp chí Cộng sản, (7).

41. Hà Đăng (2004), "Tính chiến đấu của báo chí cách mạng", Tạp chí Cộng sản, (6).

42. Trần Bạch Đằng (1986), Đồng bằng sông Cửu Long 40 năm, Nxb Thành phố Hồ
Chí Minh.

43. Mạc Đường (1982), Một số vấn đề khoa học xã hội về đồng bằng sông Cửu Long,
Nxb Khoa học - Xã hội, Hà Nội.

44. Trần Văn Hải (2005), "Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng trong công tác đào tạo,
bồi dưỡng nhà báo và cán bộ quản lý báo chí", Kỷ yếu hội thảo khoa học: 80
năm báo chí cách mạng Việt Nam - Những bài học lịch sử và phát triển.

45. Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam 1992 (2008), Nxb Chính trị
quốc gia, Hà Nội.

46. Học viện Báo chí và Tuyên truyền (2007), Cơ sở lý luận báo chí, Nxb Lý luận chính
trị, Hà Nội

47. Vũ Đình Hòa (2001), "Tuyển chọn, đào tạo cán bộ báo chí trong điều kiện kinh tế thị
trường, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước", Báo chí - Những điểm nhìn từ
thực tiễn, tập 2, Nxb Văn hóa - Thông tin, Hà Nội.

48. Vũ Đình Hòe (2000), Truyền thông đại chúng trong công tác lãnh đạo, quản lý,
Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.

49. Đinh Văn Hường (2007), Tổ chức và hoạt động của tòa soạn, Nxb Đại học Quốc
gia, Hà Nội.

50. V.I. Lênin (1979), Toàn tập, Nxb Tiến bộ, Mátxcơva

51. Hồ Chí Minh (2000), Toàn tập, tập 5, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.

52. Hồ Chí Minh (2000), Toàn tập, tập 9, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.

53. Đoàn Phương Nam (2008), Hệ thống báo Đảng đồng bằng sông Cửu Long, Luận
văn thạc sĩ Báo chí, Học viện Báo chí và Tuyên truyền, Hà Nội.

54. "Nâng cao chất lượng cán bộ ngành báo chí xuất bản" (2009), VOV News, ngày
16/5.

55. Phạm Quang Nghị (1997), "Bước phát triển của báo chí trong quá trình đổi mới ở
nước ta", Tạp chí Cộng sản, (6).

56. Dương Xuân Ngọc (2008), "Về định hướng đào tạo báo chí nước ta trong thời kỳ
đổi mới, hội nhập quốc tế", Kỷ yếu Hội thảo khoa học quốc tế, Hà Nội.

57. Dương Xuân Ngọc (2009), "Định hướng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ lãnh đạo, quản
lý báo chí, xuất bản theo tư tưởng Hồ Chí Minh", Lý luận chính trị và truyền
thông, (6).

58. "Nguyên Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Văn An: Bàn về Đảng lãnh đạo" (2007),
Vietnamnet, ngày 20/03.

59. Quốc hội (1990), Luật Báo chí, Hà Nội.

60. Quốc hội (1999), Luật Báo chí (sửa đổi, bổ sung), Hà Nội.

61. Trương Tấn Sang (2007), "Bài phát biểu tại Hội nghị sơ kết 2 năm thực hiện Thông
báo kết luận 162-TB/TW về công tác lãnh đạo và quản lý báo chí tại Quảng
Ninh", Tạp chí Cộng sản, (1).

62. Trương Tấn Sang (2007), "Để báo chí cách mạng Việt Nam xứng đáng là vũ khí tư
tưởng sắc bén, là diễn đàn tin cậy của nhân dân", Tạp chí Cộng sản, (6).

63. Tạ Ngọc Tấn (chủ biên) (1999), Cơ sở lý luận báo chí, Nxb Văn hóa- Thông tin, Hà
Nội.

64. Tạ Ngọc Tấn (2001), Truyền thông đại chúng, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.

65. Tạ Ngọc Tấn (2001), "Truyền thông đại chúng- động lực phát triển xã hội hiện đại",
Báo chí - Những điểm nhìn từ thực tiễn, tập 2, Nxb Văn hóa - Thông tin, Hà
Nội.

66. Vũ Đức Tiến (2005), Vai trò lãnh đạo của Đảng đối với báo chí trong thời kỳ đổi
mới, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội.

67. Nguyễn Vũ Tiến (2009), "Bố trí, đào tạo cán bộ báo chí nhìn từ quan điểm công tác
cán bộ", Lý luận chính trị và truyền thông, (6).

68. Tỉnh ủy Bến Tre (2006), Báo cáo 2 năm thực hiện Thông báo số 162-TB/TW của Bộ
Chính trị về một số biện pháp tăng cường quản lý báo chí trong tình hình hiện
nay, Bến Tre.

69. Tỉnh ủy Bến Tre (2008), Thông báo kết luận của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về kết quả
kiểm tra đối với Đài Phát thanh - Truyền hình Bến Tre, ngày 5/9, Bến Tre.

70. Tỉnh ủy Bến Tre (2008), Thông báo kết luận của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về kết quả
kiểm tra đối với báo Đồng Khởi, ngày 5/9, Bến Tre.

71. Tỉnh ủy Cà Mau (2006), Chương trình hành động số 55 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy
về thực hiện Thông báo kết luận 162-TB/TW của Bộ Chính trị về một số biện
pháp tăng cường quản lý báo chí trong tình hình hiện nay, Cà Mau.

72. Tỉnh ủy Cà Mau (2008), Báo cáo về kết quả kiểm tra báo Cà Mau, báo ảnh Đất Mũi
và Đài Phát thanh - Truyền hình (từ năm 2004-2008), Cà Mau.
73. Tỉnh ủy Cà Mau (2009), Quyết định ban hành quy chế phối hợp giữa Ban Tuyên
giáo Tỉnh ủy với các sở, ngành trong tỉnh thuộc lĩnh vực tuyên giáo, ngày
14/4, Cà Mau.

74. Tỉnh ủy Trà Vinh (2006) Báo kết sơ kết 2 năm thực hiện Thông báo kết luận 162-
TB/TW của Bộ Chính trị về một số biện pháp tăng cường quản lý báo chí
trong tình hình hiện nay, Trà Vinh.

75. Tỉnh ủy Trà Vinh (2008), Báo cáo tổng kết công tác xây dựng Đảng năm 2007 và kế
hoạch công tác đảng báo đài Trà vinh năm 2008, Trà Vinh.




MỤC LỤC
Trang
1
MỞ ĐẦU

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ SỰ LÃNH ĐẠO CỦA ĐẢNG ĐỐI
11
VỚI BÁO CHÍ ĐỊA PHƯƠNG
1.1. Sự lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động báo chí là một tất yếu
11
khách quan
1.2. Nội dung, phương thức lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động báo chí 22
1.3. Hệ thống báo chí địa phương và hệ thống các cơ quan lãnh đạo
hoạt động báo chí địa phương 34

Chương 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC LÃNH ĐẠO CỦA ĐẢNG
ĐỐI VỚI BÁO CHÍ ĐỊA PHƯƠNG Ở VÙNG ĐỒNG BẰNG
SÔNG CỬU LONG (QUA KHẢO SÁT TỈNH CÀ MAU,
43
BẾN TRE VÀ TRÀ VINH)
2.1. Khái quát về đồng bằng sông Cửu Long và hệ thống báo chí địa 43
phương ở vùng đồng bằng sông Cửu Long
2.2. Tình hình công tác lãnh đạo của Đảng đối với báo chí địa phương
vùng đồng bằng sông Cửu Long hiện nay 53

Chương 3: GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG SỰ LÃNH ĐẠO CỦA
ĐẢNG ĐỐI VỚI BÁO CHÍ ĐỊA PHƯƠNG VÙNG ĐỒNG
93
BẰNG SÔNG CỬU LONG HIỆN NAY
3.1. Nâng cao nhận thức về sự cần thiết phải tăng cường sự lãnh đạo,
định hướng của Đảng đối với báo chí địa phương 94
3.2. Kiện toàn và nâng cao năng lực các cơ quan chức năng lãnh đạo
báo chí địa phương 99
3.3. Qui hoạch và kiện toàn các cơ quan báo chí địa phương vùng đồng
102
bằng sông Cửu Long
3.4. Tăng cường đào tạo, bồi dưỡng cán bộ lãnh đạo, quản lý báo chí
địa phương vùng đồng bằng sông Cửu Long 104
3.5. Thể chế hóa quan điểm, đường lối của Đảng về đổi mới báo chí
thành văn bản pháp luật. Hoàn thiện hệ thống pháp luật về báo chí 107
3.6. Khắc phục những lệch lạc trong hoạt động báo chí và trong công
110
tác lãnh đạo hoạt động báo chí địa phương

118
KẾT LUẬN
121
DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ
122
TÀI LIỆU THAM KHẢO
129
PHỤ LỤC




DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
CNH, HĐH : Công nghiệp hóa, hiện đại hóa
ĐBSCL : Đồng bằng sông Cửu Long
ĐCSVN : Đảng Cộng sản việt Nam
PT-TH : Phát thanh – Truyền hình
TPHCM : Thành phố Hồ Chí Minh
TT&TT : Thông tin và Truyền thông
UBND : Ủy ban nhân dân
XHCN : Xã hội chủ nghĩa
Đề thi vào lớp 10 môn Toán |  Đáp án đề thi tốt nghiệp |  Đề thi Đại học |  Đề thi thử đại học môn Hóa |  Mẫu đơn xin việc |  Bài tiểu luận mẫu |  Ôn thi cao học 2014 |  Nghiên cứu khoa học |  Lập kế hoạch kinh doanh |  Bảng cân đối kế toán |  Đề thi chứng chỉ Tin học |  Tư tưởng Hồ Chí Minh |  Đề thi chứng chỉ Tiếng anh
Theo dõi chúng tôi
Đồng bộ tài khoản