Lý thuyết dịch

Chia sẻ: nuber_12

Khái niệm chủ chốt “Lõi” = cấu trúc ngôn ngữ cơ bản từ đó ngôn ngữ xây dựng các cấu trúc bề mặt phức tạp của nó (Nida và Taber 1969: 39) Cách tìm ra “lõi” Phân biệt hai loại tương đương: hình thức và năng động  ảnh hưởng đến cách dịch

Bạn đang xem 7 trang mẫu tài liệu này, vui lòng download file gốc để xem toàn bộ.

Nội dung Text: Lý thuyết dịch

 

  1. Một số lý thuyết dịch Phạm Thị Thanh Huyền Học viện Ngoại giao Page 1
  2. Lý thuyết dịch của Nida • Mô hình ba giai đoạn (phân tích, chuyển hoá, cấu trúc) Ngôn ngữ A Ngôn ngữ B PHÂN TÍCH TÁI CƠ CẤU CHUYỂN HOÁ Page 2
  3. Lý thuyết dịch của Nida • Khái niệm chủ chốt “Lõi” = cấu trúc ngôn ngữ cơ bản từ đó ngôn ngữ xây dựng các cấu trúc bề mặt phức tạp của nó (Nida và Taber 1969: 39) • Cách tìm ra “lõi” • Phân biệt hai loại tương đương: hình thức và năng động  ảnh hưởng đến cách dịch Page 3
  4. Lý thuyết của Vinay & Darbelnet • Quan niệm: Dịch thuật và phong cách học đối chiếu có sự liên hệ chặt chẽ: các nhà phong cách học đối chiếu sử dụng dịch thuật để xây dựng các qui tắc, người dịch sử dụng các qui tắc của PCHĐC để dịch (Công trình “ Stylistique comparée du francais et de l’anglais: une méthode de traduction / Comparative Stylistics of French and English. A Methodology for Translation ») • Mô hình của 2 tác giả này dựa trên lý thuyết ngôn ngữ học của Saussure, phân biệt sự khác nhau giữa ngôn ngữ và lời nói. • Hai đường lối dịch: Dịch thẳng (direct translation) và dịch nghiêng (oblique translation) Page 4
  5. Lý thuyết của Vinay & Darbelnet • Phương thức dịch (translation procedures/procédés de traduction) – Dịch thẳng: vay mượn (borrowing/emprunt), sao lại nguyên văn (calque), dịch nguyên văn (literal translation/traduction littérale) – Dịch nghiêng: chuyển đổi từ loại (transposition), biến đổi (modulation), tương đương (equivalence), thích ứng (adaptation) Page 5
  6. Lý thuyết của Vinay & Darbelnet 5 bước thực hiện: • Xác định các đơn vị dịch; • Khảo sát văn bản ngôn ngữ nguồn, đánh giá nội dung mô tả, xúc cảm và trí tuệ của các đơn vị dịch • Dựng lại chu cảnh/ ngữ cảnh của thông điệp • Cân nhắc hiệu quả phong cách • Dịch và sửa chữa bản dịch Page 6
  7. Lý thuyết diễn giải • Interpretative theory/ Theorie interpretative của Danica Seleskovitch và Marianne Lederer (ESIT – Ecole Superieure d’Interpretation et de Traduction de Paris) được phát triển chủ yếu từ kinh nghiệm dịch nói (interpretation) nhưng hoàn toàn có thể áp dụng cho dịch viết các loại văn bản khác nhau • Quy trình dịch theo lý thuyết diễn giải gồm 3 giai đoạn: hiểu, phá vỏ bọc ngôn ngữ và diễn đạt lại (Mô hình tam giác) Page 7
  8. Lý thuyết diễn giải Mô hình tam giác diễn giải dịch (Interpretative theory/ théorie interprétative) Nghĩa Phá bỏ vỏ bọc ngôn ngữ Phân tích, Diễn đạt Lý giải l ại Texte B Texte A Chuyển mã Ngôn ngữ B Ngôn ngữ A Page 8
  9. Lý thuyết diễn giải • Còn gọi là lý thuyết dịch nghĩa • Khái niệm trung tâm của lý thuyết này: nghĩa • Đơn vị nghĩa “động”, thay đổi tuỳ từng trường hợp, được xác định dựa trên nhiều tham số: ngữ cảnh, hoàn cảnh tri nhận, văn hoá,… Page 9
  10. Lý thuyết diễn giải • Phân biệt Tương đương dịch thuật (équivalence)# tương đương từ điển (correspondence/ correspondance) • Dịch phải thông qua việc sử dụng các yếu tố tương đương trong ngôn ngữ đích (traduction par equivalences/translation by equivalences) chứ không phải sử dụng các tương đương từ điển (traduction par correspondances/ translation by correspondences) Page 10
Theo dõi chúng tôi
Đồng bộ tài khoản