Lý thuyết dịch

Chia sẻ: nuber_12

Khái niệm chủ chốt “Lõi” = cấu trúc ngôn ngữ cơ bản từ đó ngôn ngữ xây dựng các cấu trúc bề mặt phức tạp của nó (Nida và Taber 1969: 39) Cách tìm ra “lõi” Phân biệt hai loại tương đương: hình thức và năng động  ảnh hưởng đến cách dịch

Bạn đang xem 7 trang mẫu tài liệu này, vui lòng download file gốc để xem toàn bộ.

Nội dung Text: Lý thuyết dịch

Một số lý thuyết dịch
Phạm Thị Thanh Huyền
Học viện Ngoại giao




Page 1
Lý thuyết dịch của Nida
• Mô hình ba giai đoạn (phân tích, chuyển
hoá, cấu trúc)
Ngôn ngữ A Ngôn ngữ B




PHÂN TÍCH TÁI CƠ CẤU




CHUYỂN HOÁ




Page 2
Lý thuyết dịch của Nida

• Khái niệm chủ chốt “Lõi” = cấu trúc ngôn
ngữ cơ bản từ đó ngôn ngữ xây dựng
các cấu trúc bề mặt phức tạp của nó
(Nida và Taber 1969: 39)
• Cách tìm ra “lõi”
• Phân biệt hai loại tương đương: hình
thức và năng động  ảnh hưởng đến
cách dịch

Page 3
Lý thuyết của Vinay & Darbelnet
• Quan niệm: Dịch thuật và phong cách học đối chiếu
có sự liên hệ chặt chẽ: các nhà phong cách học đối
chiếu sử dụng dịch thuật để xây dựng các qui tắc,
người dịch sử dụng các qui tắc của PCHĐC để dịch
(Công trình “ Stylistique comparée du francais et de
l’anglais: une méthode de traduction / Comparative
Stylistics of French and English. A Methodology for
Translation »)
• Mô hình của 2 tác giả này dựa trên lý thuyết ngôn
ngữ học của Saussure, phân biệt sự khác nhau
giữa ngôn ngữ và lời nói.
• Hai đường lối dịch: Dịch thẳng (direct translation) và
dịch nghiêng (oblique translation)
Page 4
Lý thuyết của Vinay & Darbelnet

• Phương thức dịch (translation
procedures/procédés de traduction)
– Dịch thẳng: vay mượn (borrowing/emprunt),
sao lại nguyên văn (calque), dịch nguyên văn
(literal translation/traduction littérale)
– Dịch nghiêng: chuyển đổi từ loại
(transposition), biến đổi (modulation), tương
đương (equivalence), thích ứng (adaptation)


Page 5
Lý thuyết của Vinay & Darbelnet

5 bước thực hiện:
• Xác định các đơn vị dịch;
• Khảo sát văn bản ngôn ngữ nguồn, đánh
giá nội dung mô tả, xúc cảm và trí tuệ của
các đơn vị dịch
• Dựng lại chu cảnh/ ngữ cảnh của thông
điệp
• Cân nhắc hiệu quả phong cách
• Dịch và sửa chữa bản dịch
Page 6
Lý thuyết diễn giải
• Interpretative theory/ Theorie interpretative của
Danica Seleskovitch và Marianne Lederer (ESIT
– Ecole Superieure d’Interpretation et de
Traduction de Paris) được phát triển chủ yếu từ
kinh nghiệm dịch nói (interpretation) nhưng hoàn
toàn có thể áp dụng cho dịch viết các loại văn
bản khác nhau
• Quy trình dịch theo lý thuyết diễn giải gồm 3 giai
đoạn: hiểu, phá vỏ bọc ngôn ngữ và diễn đạt lại
(Mô hình tam giác)
Page 7
Lý thuyết diễn giải
Mô hình tam giác diễn giải dịch (Interpretative theory/ théorie interprétative)



Nghĩa


Phá bỏ vỏ
bọc ngôn ngữ


Phân tích, Diễn đạt
Lý giải l ại




Texte B
Texte A Chuyển mã Ngôn ngữ B
Ngôn ngữ
A

Page 8
Lý thuyết diễn giải

• Còn gọi là lý thuyết dịch nghĩa
• Khái niệm trung tâm của lý thuyết này:
nghĩa
• Đơn vị nghĩa “động”, thay đổi tuỳ từng
trường hợp, được xác định dựa trên nhiều
tham số: ngữ cảnh, hoàn cảnh tri nhận,
văn hoá,…


Page 9
Lý thuyết diễn giải
• Phân biệt Tương đương dịch thuật
(équivalence)# tương đương từ điển
(correspondence/ correspondance)
• Dịch phải thông qua việc sử dụng các yếu
tố tương đương trong ngôn ngữ đích
(traduction par equivalences/translation by
equivalences) chứ không phải sử dụng
các tương đương từ điển (traduction par
correspondances/ translation by
correspondences)


Page 10
Đề thi vào lớp 10 môn Toán |  Đáp án đề thi tốt nghiệp |  Đề thi Đại học |  Đề thi thử đại học môn Hóa |  Mẫu đơn xin việc |  Bài tiểu luận mẫu |  Ôn thi cao học 2014 |  Nghiên cứu khoa học |  Lập kế hoạch kinh doanh |  Bảng cân đối kế toán |  Đề thi chứng chỉ Tin học |  Tư tưởng Hồ Chí Minh |  Đề thi chứng chỉ Tiếng anh
Theo dõi chúng tôi
Đồng bộ tài khoản