Miếu Bà Chúa Xứ Núi Sam

Chia sẻ: vannguyen_ht

Miếu Bà Chúa Xứ Núi Sam Miếu Bà Chúa xứ là một di tích nổi tiếng ở Núi Sam, hàng năm thu hút gần 2 triệu lược người đến cúng bái, tham quan. Khách hành hương, du lịch không những đến từ các tỉnh lân cận mà còn từ các tỉnh xa như miền Đông, miền Trung… tạo nên một mùa lễ hội sôi nổi, đông đảo ở núi Sam suốt nhiều tháng. Miếu Bà có từ bao giờ? Đến nay chưa có sử liệu nào ghi lại một cách chính xác. Trong dân gian tương truyền rằng: Cách đây gần...

Nội dung Text: Miếu Bà Chúa Xứ Núi Sam

 

  1. Miếu Bà Chúa Xứ Núi Sam Miếu Bà Chúa xứ là một di tích nổi tiếng ở Núi Sam, hàng năm thu hút gần 2 triệu lược người đến cúng bái, tham quan. Khách hành hương, du lịch không những đến từ các tỉnh lân cận mà còn từ các tỉnh xa như miền Đông, miền Trung… tạo nên một mùa lễ hội sôi nổi, đông đảo ở núi Sam suốt nhiều tháng. Miếu Bà có từ bao giờ? Đến nay chưa có sử liệu nào ghi lại một cách chính xác. Trong dân gian tương truyền rằng: Cách đây gần 200 năm, núi Sam còn hoang vu, cây cối rậm rạp, nhiều thú dữ, dân cư thưa thớt, giặc biên giới thường sang khuấy nhiễu. Một hôm, có một toán giặc Xiêm leo lên núi Sam phát hiện được pho tượng cổ bằng đá rất đẹp. Động lòng tham, chúng xeo nại, tìm cách khiêng đi nhưng không thể nào xê dịch được. Sau hàng giờ vất vả với pho tượng, chúng tức giận đập phá làm gãy cánh tay trái pho tượng. Sau khi chúng bỏ đi, trong làng có một bé gái đang đùa giỡn bỗng dưng ngồi lại, mặt đỏ bừng, đầu lắc lư, tự xưng là Chúa xứ thánh mẫu, nói với các bô lão: “T ượng bà đang ngự trên núi, bị giặc Xiêm phá hại, dân làng hãy đ ưa Bà xuống”. Dân làng kéo nhau lên núi, quả thật t ượng Bà đang ngự gần trên đỉnh. Họ xúm nhau khiêng t ượng xuống làng nhằm mục đích để gìn giữ và phụng thờ. Bao nhiêu tráng đinh lực điền đ ược huy động, các lão làng tính kế để đ ưa t ượng đi, nh ưng không làm sao nhấc lên đ ược dù pho t ượng không phải là quá lớn, quá nặng. Các cụ bàn nhau chắc là ch ưa trúng ý Bà nên cử ng ười cầu khấn. Quả nhiên bé gái hôm nọ lại đ ược Bà đạp đồng mách bảo: “Hãy chọn chín cô gái đồng trinh để đem Bà xuống núi”. Dân làng mừng rỡ tuyển chọn chín cô gái dẫn lên núi, xin phép Bà được đưa cốt tượng xuống. Lạ thay, chín cô gái khiêng bà đi một cách nhẹ nhàng. Xuống đến chân núi, tượng bỗng nặng trịch, các cô phải đặt xuống đất và không nhấc lên nổi nữa. Dân làng hiểu rằng Bà muốn ngự nơi đây nên tổ chức xin keo, được Bà chấp thuận và lập Miếu thờ. Hôm đó là ngày 25 tháng 4 âm lịch, dân làng lấy ngày này làm lễ vía Bà.
  2. Lúc đầu, miếu Bà được xây dựng đơn sơ bằng tre lá, nằm trên vùng đất trũng, lưng quay về vách núi, chánh điện nhìn ra cánh đồng bát ngát. Sau nhiều lần trùng tu, miếu Bà khang trang hơn. Năm 1870, miếu được xây lại bằng đá miểng và lợp ngói, thu hút khách thập phương đến chiêm bái, tín ngưỡng. Đến năm 1972, miếu được xây dựng mới, đồ sộ và lộng lẫy theo lối kiến trúc cổ kính phương Đông. Mái cong nhiều tầng lợp ngói xanh, tường ốp gạch men bóng láng nhập từ nước ngoài, các khung cửa bằng gỗ quí được chạm trổ hoa văn công phu, mỹ thuật. Chánh điện cao rộng, thoáng khí, vừ uy nghi vừa ấm cúng. Công trình là một quần thể hoành tráng trên mặt bằng rộng với dãy đông lang, tây lang, nhà khách…bao bọc xung quanh cũng với kiến trúc mái cong, lợp ngói xanh, theo đồ án của kiến trúc sư Huỳnh Kim Mãng, nhưng xây dựng dở dang. Mãi đến năm 1995, Ban Quản trị lăng miếu núi Sam mới tiếp tục xây dựng phần còn lại. Trường học được cải tạo thành nhà trưng bày đồ sộ, hài hòa với miếu. Tượng Bà đặt giữa chánh điện, đội mão sặc sỡ, mặc áo bào thêu rồng phụng, kim tuyến lấp lánh. Khách hành hương đã dâng cúng cho Bà hàng ngàn áo mão, không sử dụng hết, có cái được may từ nước ngoài trị giá vài cây vàng. Tượng Bà là một tác phẩm nghệ thuật tạc bằng đá son, có từ thế kỷ thứ 6. Dáng người ngồi nghĩ ngợi, khoan thai, thuộc loại tượng thần Vít-nu, có nhiều ở Ấn Độ, Lào, Campuchia. Trước kia có nhiều hình thức cúng bái mê tín như xin xăm, xin bùa, uống nước tắm Bà để trị bệnh… Ngày nay, những hủ tục đó không còn nữa. Đa số khách đến viếng thăm để dâng hương cầu tài, cầu lộc, thể hiện lòng tạ ơn Bà bằng nhiều hình thức: Cúng heo quay, cúng tiền, lễ vật lưu niệm hoặc các tiện nghi phục vụ cho miếu. Các vật lưu niệm ngày nay quá nhiều, Ban Quản trị đưa vào khu nhà lưu niệm để trưng bày. Tiền hỉ cúng hàng năm lên tới vài tỉ đồng (trong đó có vàng, đô-la). Nguồn tài chánh này ngoài việc trùng tu, xây dựng lăng, miếu còn góp phần vào nhiều công trình thủy lợi xã hội địa phương như làm đường, xây trường học, bệnh xá, đóng góp quỹ từ thiện, khuyến học… Các lễ cúng ở miếu Bà vẫn được duy trì theo nghi thức cổ truyền. Vào lúc nửa đêm 23 rạng 24 tháng tư âm lịch, lễ tắm Bà được tiến hành khoảng hơn một giờ đồng hồ nhằm lau sạch bụi bặm sau một năm dài. Lễ được chuẩn bị từ lúc 23 giờ 30 và bắt đầu lúc 0 giờ. Các vị bô lão trong lễ phục áo dài khăn đóng lên đèn, niệm hương, dâng rượng, dâng trà… Xong phần nghi thức, khoảng 4 đến 5 phụ nữ đứng tuổi, có uy tín trong làng tiến hành việc tắm Bà. Sau khi cởi áo mão, các vị dùng nước sạch có ngâm hoa lài tỏa mùi thơm ngào ngạt để lau cốt tượng. Xong, xịt nước hoa rồi mặc áo mão mới cho Bà. Mặc
  3. dù công việc được thực hiện sau bức màn che nhưng có hàng ngàn người chen chúc nhau đến chứng kiến ngoài vòng rào chánh điện. Lễ túc yết và lễ xây chầu được tiến hành trong đêm 25 rạng 26 tháng 4 âm lịch, đây là cuộc lễ chính trong lễ hội vía Bà. Từ đầu hôm, hàng chục ngàn người đã tụ về miếu Bà để được tham dự cuộc hành lễ này. Trước đó, hồi 15giờ cuộc lễ thỉnh sắc thần được tiến hành trọng thể trong tiếng trống lân rộn rã. Các bô lão và thanh niên trong lễ phục, xếp hai hàng dưới bóng cờ, lộng sặc sỡ, hộ tống long đình rước bài vị của ông Thoại Ngọc Hầu và hai vị phu nhân từ lăng về lễ hồi sắc, đưa bài vị ông Thoại Ngọc Hầu và hai phu nhân trở về lăng, kết thúc một mùa vía.miếu. Đúng 0 giờ, cuộc lễ túc yết bái bắt đầu với sự điều khiển của chánh bái và bốn đào thầy. Lễ vật dâng cúng là một con heo trắng đã cạo mổ xong và một dĩa mao huyết tượng trưng cho con heo sống cùng với các mâm xôi, ngũ quả… trong tiếng nhạc lễ và chiêng trống trỗi lên từng hồi, ông chánh bái và các đào thày dâng hương, dâng rượu, đọc văn tế, dâng trà. Lễ xây chầu được nối tiếp khi ông chánh bái cầm nhành dương vãi nước và đọc: “Nhất xái thiên thanh, nhị xái địa ninh, tam xái nhơn đường, tứ xái quỉ diệt hình” (có nghĩa là thứ nhất vãi lên trên trời xanh mong điều cao đẹp, thứ hai vãi xuống đất cho được màu mỡ, trúng mùa, thứ ba vãi loài người được trường thọ, thứ tư vãi diệt loài quỉ dữ). Xong, chánh bái ca công nổi trống ba hồi. Đoàn hát bộ trên sân khấu trong võ ca trước chánh điện đã chuẩn bị sẵn, nổi trống theo và kéo màn trình diễn. Đến 4 giờ sáng ngày 27 tháng 4 âm lich, lễ chánh tế được tiến hành như lễ túc yết nhưng đơn giản hơn. Và 15 giờ cùng ngày đoàn thỉnh sắc làm Theo thixachaudoc.com Miễu Bà Chúa Xứ Bào Mướp Điểm nhấn du lịch ở Tịnh Biên Miễu Bà Chúa Xứ Bào Mướp thuộc thị trấn Nhà Bàn (Tịnh Biên) nằm nép mình bên cánh đồng trải rộng, thoáng mát, trên diện tích 1,7 ha, được xây theo lối kiến trúc phương Đông cổ kính, rộng 3 gian: Chánh điện, võ quy, võ ca, mái lợp ngói âm dương. Hằng năm nơi đây được xem là "điểm nhấn" du lịch thu hút gần triệu lượt khách đến hành hương…
  4. Có mặt tại miễu Bà Chúa Xứ Bào Mướp vào các ngày thứ bảy, chủ nhật trong tuần, mới thấy hết không khí nhộn nhịp ở đây. Hàng ngàn lượt khách hành hương theo tour đến viếng và cầu an, với mong ước mần ăn gặp nhiều thuận lợi trong năm. Ông Trần Văn Bền, Trưởng ban Hội miễu Bà Chúa Xứ Bào Mướp cho biết, năm 1851 miễu Bà do ông Đoàn Minh Huyên dựng lên, nền tráng xi- măng, cột bằng gỗ, mái tranh, lá để người dân xã Thới Sơn và thị trấn Nhà Bàn cúng kiến thờ phụng. Hồi ấy, vùng đất này còn hoang sơ lắm, ít người ở. Phía trước ngôi miễu là dãy đất trống có cái hồ lớn rộng khoảng 0,5 ha, xung quanh mọc toàn mướp rừng nên dân gian đặt cho cái tên miễu Bà Chúa Xứ Bào Mướp. Trải qua 2 cuộc chiến tranh ác liệt, miễu này bị bom đạn tàn phá nặng nề. Nhiều lần chính quyền địa phương cùng người dân góp tiền của, vật lực trùng tu, tôn tạo lại. Dần dà, du khách phương xa biết tiếng nên đến hành hương ngày một tăng qua các năm. Cuối năm 2008, Ban hội miễu Bà cùng nhân dân chung tay đóng góp kinh phí 3,5 tỷ đồng để xây dựng lại, với nhiều hạng mục như: Miễu Bà, cổng, hàng rào, bia tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ… Đến nay, Ban Hội miễu tiếp tục xây dựng các hạng mục còn lại như: Nhà mát, nhà hành chánh, nhà khách… để phục vụ du khách nghỉ lại qua đêm khi mùa lễ hội sắp vào những ngày cao điểm. Hằng năm, vào các ngày 19, 20, 21-4 âm lịch, Ban Hội miễu tổ chức lễ hội miễu Bà Chúa Xứ Bào Mướp theo nghi lễ cổ truyền như: Nghinh Bà, hát bộ, lễ chánh tế, múa lân, hát chầu. Bên cạnh đó còn tổ chức các trò chơi dân gian, hội thao cho thanh niên và người dân trong, ngoài huyện tham gia tranh tài. Những ngày cao điểm lễ hội, miễu Bà thu hút hàng ngàn lượt khách tham quan du lịch từ TP.Hồ Chí Minh, Bình Dương và các tỉnh ĐBSCL. Chị Nguyễn Thị Huệ, du khách ở tỉnh Bình Dương cho biết, năm nào tôi cũng tổ chức đoàn đến cúng Bà Chúa Xứ núi Sam, sau đó chạy thẳng vô đây cho chị em trong đoàn hành hương. Nơi đây, cảnh trí thanh tịnh người dân mến khách và an ninh trật tự được đảm bảo, không có hiện tượng chèo kéo khách... Đến miễu Bà Chúa Xứ Bào Mướp ngoài việc hành hương, du khách còn có thể sang chợ cạnh bên, với đủ thứ mặt hàng như: Vải sợi, quần áo, đường thốt lốt, các loại mắm đặc sản Châu Đốc và đồ lưu niệm, mặc sức chọn lựa mua về làm quà biếu. Khuôn viên chợ nằm cặp miễu được UBND thị trấn Nhà Bàn thống nhất cho xây dựng vào cuối năm 2009 khá khang trang, rộng rãi. Năm 2009, miễu Bà thu hút gần 1 triệu lượt khách du lịch đến tham quan, riêng từ sau Tết Nguyên đán đến nay cũng đã có gần 300.000 lượt khách, tăng khoảng 20% so với cùng kỳ. Bài, ảnh: THÀNH CHINH Xem Lễ Hội Miễu Bà Chúa Xứ Nguồn: angiang.gov.vn
Theo dõi chúng tôi
Đồng bộ tài khoản