Nâng cao các kỹ năng về di truyền, sinh sản và lai tạo giống bò thịt nhiệt đới- chương 13

Chia sẻ: Nguyen Vuong | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:8

0
54
lượt xem
13
download

Nâng cao các kỹ năng về di truyền, sinh sản và lai tạo giống bò thịt nhiệt đới- chương 13

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Nâng cao các kỹ năng về di truyền, sinh sản và lai tạo giống bò thịt nhiệt đới.Chương 13: Chương trình đánh giá giá trị di truyền.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Nâng cao các kỹ năng về di truyền, sinh sản và lai tạo giống bò thịt nhiệt đới- chương 13

  1. Ch−¬ng tr×nh ®¸nh gi¸ gi¸ trÞ di truyÒn J.Allen, BM.Burns vµ J.D.Bertram Giíi thiÖu chung hÇu hÕt c¸c ®µn trong mét gièng ph¸t triÓn mèi liªn kÕt di truyÒn víi nhau. Liªn kÕt nµy ®· cho Trong ch−¬ng nµy chóng ta sÏ th¶o luËn s©u vÒ phÐp so s¸nh gi÷a c¸c ®µn víi nhau dùa trªn c¸c ch−¬ng tr×nh t¹o gièng Breed Plan vµ Group EBV cña c¸c nhãm (Group Breed Plan EBV) hÖ Breed Plan ®−îc sö dông mét c¸ch réng r·i bëi thèng nµy ®· ph¸t triÓn mét c¸ch nhanh chãng vµ c¸c nhµ t¹o gièng bß thÞt t¹i óc vµ mét sè quèc trë thµnh ph−¬ng ph¸p sö dông réng r·i nhÊt. gia nh− New Zealand, Th¸i Lan vµ Hoa Kú. Ch−¬ng tr×nh Group Breed Plan lµ ch−¬ng tr×nh chän läc tèt h¬n so víi ch−¬ng Breed Plan bëi v× Ch−¬ng tr×nh Breed Plan vµ Group Breed nã cho phÐp ®¸nh gi¸ gi¸ trÞ di truyÒn cña nhiÒu Plan lµ g×? ®µn trong cïng mét gièng vµ v× vËy cã thÓ thu Breed Plan lµ ch−¬ng tr×nh ®¸nh gi¸ gi¸ trÞ di ®−îc nhiÒu tiÕn bé di truyÒn h¬n. truyÒn hiÖn ®¹i ®−îc x©y dùng ë óc ®Ó thèng nhÊt nguån th«ng tin réng vµ lu«n biÕn ®æi ®· cã L−îng vËt chÊt di truyÒn cña mçi bè vµ ®èi víi mét c¸ thÓ vµo trong mét gi¸ trÞ cã thÓ sö mÑ ®ãng gãp cho thÕ hÖ con lµ bao nhiªu? dông ®Ó s¾p xÕp trËt tù cña c¸c c¸ thÓ. §¸nh gi¸ gi¸ trÞ di truyÒn cña bß thÞt cÇn ph¶i cã ®Çy ®ñ §Ó hiÓu ®−îc kh¸i niÖm nµy, chóng ta sÏ l−ít th«ng tin vÒ hÖ ph¶ vµ sè liÖu vÒ tÝnh tr¹ng qua lÜnh vùc c¸ch chuyÓn vËt chÊt di truyÒn cña nghiªn cøu. S¶n phÈm cña ch−¬ng tr×nh nµy lµ c¸c c¸ thÓ bè mÑ cho con, cã nghÜa lµ vËt chÊt di nh÷ng gi¸ trÞ gièng −íc tÝnh (EBV). Víi mét sè truyÒn nµo ®−îc chuyÓn cho con trong qu¸ tr×nh l−îng c¸ thÓ ®· cho ®Ó chän läc, tÊt c¶ cã chung sinh s¶n. HÇu hÕt c¸c tÕ bµo trong c¬ thÓ ®Òu cã mét gi¸ trÞ EBV cho c¸c tÝnh tr¹ng kh¸c nhau th× 2 b¶n sao cña mçi gen. Nh÷ng gen nµy n»m trªn quyÕt ®Þnh mét c¸ch kh¸ch quan nh÷ng c¸ thÓ nhiÔm s¾c thÓ. ë bß cã 30 ®«i hay 60 nhiÔm s¾c nµo ®−îc lµm gièng vÉn lµ mét viÖc rÊt khã kh¨n. thÓ. Mçi tinh trïng hay mçi trøng chØ mang duy nhÊt 1 b¶n sao cña 1 gen. Nh− vËy, mçi tinh Breed Plan ®−îc dùa vµo mét m« h×nh ®éng vËt trïng hay mçi trøng chØ cã 30 nhiÔm s¾c thÓ. kÕt hîp c¸c b−íc ph©n tÝch nhiÒu tÝnh tr¹ng ®Ó Trong qu¸ tr×nh sinh s¶n, khi tinh trïng gÆp vµ x¸c ®Þnh gi¸ trÞ EBV cña c¸ thÓ cã sè liÖu cho chui vµo trong trøng th× bµo thai ®−îc h×nh thµnh mét sè c¸c tÝnh tr¹ng. Ch−¬ng tr×nh sö dông mét víi 2 b¶n sao cña mçi gen vµ mçi tÕ bµo sÏ cã 30 d¹ng ph©n tÝch hiÖn ®¹i ®−îc gäi lµ −íc ®o¸n ®«i hay 60 nhiÔm s¾c thÓ. kh«ng sai lÖch tuyÕn tÝnh tèt nhÊt (BLUP). Ch−¬ng tr×nh ph©n tÝch BLUP cã ®é tin cËy cao Nh− vËy ®iÒu mµ chóng ta muèn nãi ë ®©y lµ vµ sö dông hÇu hÕt c¸c nguån th«ng tin hÖ huyÕt mçi c¸ thÓ bª nhËn ®−îc 1/2 gen cña bè vµ nhËn thèng cña c¸c c¸ thÓ vµ sè liÖu cña c¸c tÝnh 1/2 gen cña mÑ nã. Tõ kh¸i niÖm nµy dÉn ®Õn tr¹ng. kh¸i niÖm míi ®ã lµ gi¸ trÞ gièng (EBV) −íc tÝnh. Tuy nhiªn ch−¬ng tr×nh Breed Plan lµ ch−¬ng tr×nh chØ sö dông cho mét ®µn trong mét gièng. ViÖc t¨ng sö dông thô tinh nh©n t¹o ®· cho phÐp 58
  2. Gi¸ trÞ gièng −íc tÝnh lµ g×? lîi Ých cña viÖc chän läc hoÆc mua nh÷ng c¸ thÓ cã EBV. Gi¸ trÞ gièng cña 1 c¸ thÓ chÝnh lµ gi¸ trÞ di truyÒn cña nã, 1/2 gi¸ trÞ nµy ®−îc chuyÓn cho Nh÷ng tÝnh tr¹ng nµo lµ cÇn thiÕt x¸c thÕ hÖ con cña nã. Chóng ta kh«ng bao giê biÕt ®Þnh EBV? chÝnh x¸c gi¸ trÞ gièng (gi¸ trÞ gièng thùc) cña c¸c tÝnh tr¹ng kh¸c nhau. ThÕ nh−ng, chóng ta cã Nh÷ng tÝnh tr¹ng ®−îc thu thËp vµ l−u gi÷ l¹i kh¶ n¨ng −íc tÝnh gi¸ trÞ gièng. Nh÷ng gi¸ trÞ do trong Breed Plan bao hµm 3 lÜnh vùc quan träng tÝnh to¸n ®−îc ®ã gäi lµ gi¸ trÞ gièng −íc tÝnh. cho c¶ nhµ t¹o gièng vµ ng−êi s¶n xuÊt. Ba lÜnh Gi¸ trÞ gièng biÓu thÞ sù kh¸c nhau di truyÒn cña vùc ®ã lµ: khèi l−îng, sinh s¶n vµ thÞt xÎ. §iÒu 1 c¸ thÓ víi quÇn thÓ so s¸nh víi nã. §¬n vÞ sö nµy cho phÐp cã ®−îc sù c©n ®èi trong c¸c dông cho EBV lµ ®¬n vÞ cña tÝnh tr¹ng mµ ta ®Ò ch−¬ng tr×nh t¹o gièng theo c¸c m«i tr−êng vµ cËp ®Õn, vÝ dô ®¬n vÞ EBV vÒ khèi l−îng lµ kg. yªu cÇu riªng biÖt cña thÞ tr−êng. VÝ dô: NÕu 1 ®ùc gièng cã EBV lµ 40kg ®èi víi Khèi l−îng khèi l−îng bß ë 600 ngµy tuæi. §iÒu ®ã cã nghÜa EBV cã thÓ ®−îc tÝnh cho khèi l−îng bß thÞt ë lµ bª sinh ra tõ ®ùc gièng nµy sÏ cã 20 kg nÆng c¸c ®é tuæi 200, 400 vµ 600 ngµy vµ tuæi tr−ëng h¬n lóc 600 ngµy tuæi v× bª chØ nhËn 1/2 gen tõ thµnh. Tuæi tr−ëng thµnh ®−îc x¸c ®Þnh t¹i thêi bè so víi trung b×nh cña bª sinh ra tõ bè cã EBV ®iÓm khi con bª ®Çu tiªn cña bß c¸i cai s÷a. = 0 lóc ®¹t 600 ngµy tuæi (Gi¶ sö r»ng EBV cña mÑ = 0). EBV lµ −íc tÝnh di truyÒn tèt nhÊt mµ Kho¶ng ph¹m vi ngµy tuæi TÝnh tr¹ng khèi l−îng kü thuËt hiÖn ®¹i cã thÓ cung cÊp cho chóng ta. 80-300 ngµy 200 ngµy tuæi 301-500 ngµy 400 ngµy tuæi Lîi nhuËn kinh tÕ g× cã thÓ thu ®−îc 501-900 ngµy 600 ngµy tuæi tõ sö dông EBV? N¨ng suÊt s÷a EBV cung cÊp mét ®¸nh gi¸ di truyÒn, nã rÊt cã Khèi l−îng lóc 200 vµ 400 ngµy tuæi ®−îc ph©n Ých cho c¸c nhµ t¹o gièng vµ ng−êi mua c¸c c¸ chia thµnh c¸c phÇn kh¸c nhau nh− sinh tr−ëng thÓ bß vÒ lµm gièng. ChiÕn l−îc nµy cho phÐp trùc tiÕp vµ s÷a do mÑ nã cung cÊp. V× vËy, gi¸ chóng ta x¸c ®Þnh ®−îc sù sai kh¸c vÒ b¶n chÊt di trÞ EBV cña s÷a còng ph¶i ®−îc x¸c ®Þnh cho truyÒn mµ b»ng m¾t kh«ng thÓ ®¸nh gi¸ ®−îc. mçi c¸ thÓ. L−u ý r»ng, ®©y lµ ¶nh h−ëng gi¸n tiÕp vÒ s÷a mÑ trong qu¸ tr×nh nu«i con ®Õn khèi ë vÝ dô võa nªu trªn, chªnh lÖch trung b×nh vÒ l−îng bª. Nh−ng, ë ®©y kh«ng ph¶i lµ chóng ta khèi l−îng lóc 600 ngµy tuæi cña thÕ hÖ con sinh ®o trùc tiÕp n¨ng suÊt s÷a nh− chóng ta vÉn lµm ra tõ bß ®ùc gièng cã EBV = 40 kg víi thÕ con trong ch¨n nu«i bß s÷a. sinh ra tõ ®ùc gièng cã EBV = 0 kg lµ 20 kg. NÕu gi¸ vÒ khèi l−îng cña bß thÞt lóc 600 ngµy Sinh s¶n. tuæi lµ 1 USD/kg th× cø mçi bª cña thÕ hÖ con Gi¸ trÞ EBV trong Breed Plan ®èi víi tÝnh tr¹ng sinh ra tõ bß ®ùc gièng cã EBV = 40kg ta sÏ thu sinh s¶n con ®ùc lµ chu vi cña hßn cµ vµ ®èi víi thªm ®−îc 20 USD so víi thÕ con sinh ra tõ ®ùc con c¸i lµ tuæi tõ khi cho con ®ùc vµo ®µn c¸i ®Õn gièng cã EBV = 0. VÝ dô ®¬n gi¶n nµy chøng tá khi bß c¸i ®Î. §èi víi bé phËn sinh dôc ®ùc bª ®ùc th−êng ®−îc ®o chu vi hßn cµ ë 400 ngµy 59
  3. tuæi. C¸c nghiªn cøu ®· chøng minh r»ng kÝch cì EBV vÒ thÞt xÎ. Ngoµi ra, gi¸ trÞ ®é mÒm vµ pH nµy gi¶i thÝch ®é biÕn ®éng vÒ kh¶ n¨ng sinh s¶n còng ®−îc ®o ®¹c ®Ó ph©n tÝch nghiªn cøu. gi÷a c¸c bß ®ùc. Trong lóc ®ã, thêi gian tõ khi bß ®ùc gièng ®−îc th¶ vµo ®µn c¸i ®Õn khi bß c¸i C¸c tÝnh tr¹ng kh¸c sinh con: gi¶i thÝch møc biÕn ®éng cña thêi gian HiÖn t¹i, nghiªn cøu x¸c ®Þnh hiÖu suÊt sö dông ®éng dôc vµ mang thai cña bß c¸i. Nh÷ng bß c¸i thøc ¨n vµ sö dông c¸c nguån th«ng tin vÒ dÊu ®· ®−îc phèi mµ kh«ng ®Î ph¶i ®−îc lo¹i th¶i. hiÖu gen ®èi víi c¸c tÝnh tr¹ng nh− ®é v©n c¬ cña ThÕ nh−ng nh÷ng bß c¸i ®Î con sím trong mïa thÞt x¸c ®Þnh bëi GeneStar Marbling ®ang ®−îc sinh ®Î vµ ®Î æn ®Þnh cÇn ®−îc ®¸nh gi¸ cao. triÓn khai. Còng t−¬ng tù, cã nh÷ng chØ thÞ x¸c ®Þnh tÝnh khÝ cña vËt nu«i cã thÓ lµ mét chØ thÞ vÒ §ùc vµo ®é mÒm cña thÞt ®ang ®−îc thö ¸p dông t¹i miÒn Bª sinh ra Cã chöa B¾c óc. Nhãm ®ång thêi Mét trong nh÷ng ®iÒu c¬ b¶n nhÊt cña ch−¬ng Ngµy cho ®ùc vµo ®Õn lóc bß ®Î tr×nh Breed Plan lµ c¸c vËt nu«i ®−îc so s¸nh mét c¸ch trùc tiÕp víi nhau, chóng ®Òu ph¶i cã c¬ héi Gi¸ trÞ gièng −íc tÝnh vÒ tÝnh tr¹ng ®Î dÔ trùc nh− nhau ®Ó ph¸t huy tiÒm n¨ng vÒ n¨ng suÊt, cã tiÕp vµ ¶nh h−ëng cña mÑ, thêi gian mang thai nghÜa lµ chóng ®−îc qu¶n lý nu«i d−ìng trong còng lµ ®¹i l−îng ®−îc thu thËp ®Ó ph©n Ých c¸c ®iÒu kiÖn t−¬ng tù nhau. Ph©n tÝch sÏ chia trong ch−¬ng tr×nh Breed Plan. §Î dÔ ®−îc ph©n mét c¸ch tù ®éng nguån th«ng tin theo c¸c nhãm theo thang 5 ®iÓm nh− sau: ®µn/n¨m/giíi tÝnh vµ tuæi t−¬ng tù nhau. C¸c sè 0 Kh«ng cã ghi chÐp liÖu ®−îc hiÖu chØnh theo tuæi lóc ®o vµ tuæi cña 1 Kh«ng khã kh¨n mÑ. Bª sinh ®Î sinh ®«i vµ cÊy truyÒn ph«i còng 2 DÔ ra ®−îc t¸ch ra. C¸c nhµ t¹o gièng ph¶i x¸c ®Þnh 3 Khã ra c¸c nhãm qu¶n lý riªng biÖt dùa trªn thùc tÕ khi 4 Ph¶i mæ ®o ®¹c còng nh− m· ho¸ kÝ hiÖu cña nhãm qu¶n 5 Cã biÕn cè sau ®Î lý ®Ó ®−a sè liÖu vµo hÖ thèng ph©n tÝch. Gi¸ trÞ EBV kh«ng cã ý nghÜa nÕu cÊu tróc nhãm t−¬ng ThÞt xÎ ®ång lµ kh«ng ®óng. Cã 5 EBV vÒ thÞt xÎ hiÖn ®−îc sö dông. Nguån th«ng tin vÒ thÞt xÎ cã thÓ ®o ®−îc b»ng siªu ©m C¸ch tÝnh ®é chÝnh x¸c cña EBV vµ gia sóc sèng hoÆc ®o trùc tiÕp khi giÕt thÞt t¹i lß ý nghÜa cña nã mæ. Nguån sè liÖu thÞt xÎ ®o b»ng siªu ©m sö dông m¸y NBRS ë gia sóc sèng cÇn ®−îc thö l¹i Giíi thiÖu chung b»ng gi¸ trÞ ®o thùc khi giÕt thÞt ®Ó x¸c ®Þnh møc ®é tin cËy cña nã. DiÖn tÝch m¾t thÞt, ®µy mì vai Theo ®Þnh nghÜa gi¸ trÞ gièng −íc tÝnh cña mét vµ ®é dÇy mì ë x−¬ng s−ên vµ mì gi÷a c¸c c¬ c¸ thÓ lµ mét −íc l−îng gi¸ trÞ di truyÒn cña nã ®−îc thu thËp qua ®o siªu ©m. Khèi l−îng thÞt ®−îc sö dông ®Ó quyÕt ®Þnh chän c¸ thÓ nµo lµm xÎ, diÖn tÝch m¾t thÞt, dµy mì vµ ®iÓm vÒ ®é v©n, gièng. Gi¸ trÞ gièng thùc sÏ kh«ng bao giê biÕt khèi l−îng thÞt b¸n lÎ ®−îc ®o t¹i lß mæ. TÊt c¶ ®−îc nh−ng gi¸ trÞ tÝnh sÏ ®¹t tíi møc gÇn ®óng c¸c tÝnh tr¹ng ®ã ®−îc ph©n tÝch tæng hîp ®Ó tÝnh víi gi¸ trÞ thùc khi sè l−îng mÉu thÕ hÖ con lín 60
  4. lªn. Gi¸ trÞ nµy ®−îc x¸c ®Þnh tõ ph©n tÝch tÊt c¶ c¸c nguån th«ng tin cã thÓ cã vÒ c¸c c¸ thÓ, n¨ng suÊt cña chÝnh nã vµ n¨ng suÊt cña c¸c c¸ thÓ th©n thuéc. Râ rµng, th«ng tin cµng nhiÒu th× ®é chÝnh x¸c cµng cao. C¸ch th«ng b¸o vÒ ®é chÝnh x¸c B¶ng 1. VÝ dô vÒ EBV Gi¸ trÞ EBVs trong ch−¬ng tr×nh Group Breed Plan Khèi S÷a 200 ngµy Sinh Khèi Khèi Dµy mì Dµy mì DiÖn tÝch l−îng tr−ëng l−îng 400 l−îng s−ên vai m¾t c¬ s¬ sinh 200 ngµy ngµy 600 ngµy EBV +3,1 +9 +13 +31 +39 +0,3 +0,1 +0,8 §é chÝnh x¸c (%) 56 46 52 55 55 47 48 44 §é chÝnh x¸c ®−îc biÓu thÞ tõ 0 ®Õn 100% vµ ®−îc tÝnh nh− lµ hÖ sè t−¬ng quan gi÷a gi¸ trÞ B¶ng 2. §é chÝnh x¸c víi c¸c hÖ sè di truyÒn kh¸c gièng tÝnh ®−îc vµ gi¸ trÞ gièng thùc. ThÕ nh−ng, nhau gi¸ trÞ ®é chÝnh x¸c kh«ng ph¶i lµ håi qui tuyÕn Ghi chÐp n¨ng suÊt HÖ sè di truyÒn HÖ sè di truyÒn cña 0,1 0,3 tÝnh vµ cã thÓ ®¹t tíi 100%, tøc lµ gi¸ trÞ gièng C¸ thÓ + Bè vµ mÑ 36% 60% C¸ thÓ + Bè vµ mÑ + 54% 76% thùc. §èi víi ch−¬ng tr×nh Group Breed Plan ®é 10 c¸ thÓ thÕ hÖ con chÝnh x¸c th−êng ®−îc th«ng b¸o viÕt theo kiÓu in nghiªng vµ th−êng ®Æt ngay sau gi¸ trÞ gièng 2, KÝch cì c¸c nhãm trong ®ã c¸ thÓ gia sóc −íc tÝnh. VÝ dô, khèi l−îng s¬ sinh cña bª lµ: ®−îc so s¸nh. EBV §é chÝnh x¸c Bß ®−îc so s¸nh mét c¸ch trùc tiÕp víi nhiÒu c¸ 3,4 77% thÓ bß kh¸c cung cÊp nhiÒu th«ng tin h¬n so víi khi chØ so s¸nh víi Ýt c¸ thÓ (Xem b¶ng 3). Trong b¶ng cat«l« th× ®é chÝnh x¸c th−êng ®Æt d−íi EBV (Xem b¶ng 1). B¶ng 3. T¨ng møc ®é chÝnh x¸c cña EBV khi kÝch cì nhãm ®ång thêi t¨ng TÝnh to¸n ®é chÝnh x¸c nh− thÕ nµo? KÝch cì nhãm ®ång thêi 1 2 3 5 10 C¸ch tÝnh ®é chÝnh x¸c lµ kh¸ phøc t¹p vµ cÇn §é chÝnh x¸c cña EBV (%) 0 42 47 51 53 chó ý mÊy ®iÓm sau: Ghi chó:- HÖ sè di truyÒn = 0,3 1, HÖ sè di truyÒn cña tÝnh tr¹ng. - Bè mÑ kh«ng biÕt HÖ sè di truyÒn cña tÝnh tr¹ng cµng cao th× ®é chÝnh x¸c cµng lín khi sè l−îng mÉu kh«ng thay B¶ng 3 chØ ra r»ng ®é chÝnh x¸c cao nhÊt cña ®æi (vÝ dô, sè liÖu thu ®−îc cña 10 bª). B¶ng 2 EBV ®èi víi bß thu ®−îc ë nhãm cã kÝch cì lín. chøng minh r»ng hÖ sè di truyÒn cµng cao th× ®é L−u ý, kÝch cë nhãm v« cïng lín kh«ng cã nghÜa chÝnh x¸c cµng lín khi sè l−îng mÉu kh«ng thay lµ ®é chÝnh x¸c sÏ v« cïng lín. V× vËy, mét ®iÒu ®æi vµ hÖ sè di truyÒn cµng thÊp th× cÇn ph¶i chó rÊt quan träng lµ ph¶i cã kÝch cì nhãm ®ång thêi ý ®Õn c¸c c¸ thÓ th©n thuéc ®Ó cñng cè ®é chÝnh thÝch hîp. x¸c cña EBV. 61
  5. Còng cÇn l−u ý r»ng, v× bè t¹o ra liªn kÕt di ®é chÝnh x¸c cña EBV cña tÝnh tr¹ng khèi l−îng truyÒn gi÷a c¸c nhãm ®ång thêi, v× vËy cÇn thiÕt s¬ sinh. T−¬ng tù, th«ng tin vÒ khèi l−îng s¬ ph¶i cã thÕ hÖ con cña sè bè nhiÒu h¬n 1 trong sinh vµ 400 ngµy sÏ t¨ng ®é chÝnh x¸c cña EBV mét nhãm ®ång thêi. Ng−îc l¹i, nÕu tÊt c¶ thÕ hÖ vÒ khèi l−îng 600 ngµy. KÝch th−íc cña c¬ quan con ë 1 nhãm t−¬ng ®ång ®Òu cïng chung bè th× sinh dôc ®ùc ®−îc dïng ®Ó lµm t¨ng EBV cña nhãm t−¬ng ®ång kh«ng lµm t¨ng thªm mét tÝnh tr¹ng sè ngµy tõ khi ®ùc gièng nhËp ®µn ®Õn nguån th«ng tin nµo vÒ tÝnh tr¹ng cña c¸ thÓ bè khi bß c¸i ®Î. v× kh«ng cã c¸ thÓ con cña bè nµo kh¸c n÷a ®Ó so s¸nh. Nh− vËy, trong tr−êng hîp nµy, cho dï cã L−u ý, t−¬ng quan di truyÒn còng ®−îc sö dông t¨ng thªm nguån th«ng tin cña c¸ thÓ ë thÕ hÖ ®Ó gióp cho viÖc tinh to¸n EBV vµ ®é chÝnh x¸c con th× ®é chÝnh x¸c cña bè còng kh«ng t¨ng. ®èi víi c¸c tÝnh tr¹ng kh«ng thÓ quan s¸t ®−îc. Tãm l¹i, ®Ó sö dông c¸c c¸ thÓ cña thÕ hÖ con VÝ dô, 1 c¸ thÓ víi khèi l−îng s¬ sinh vµ 200 trong tÝnh to¸n EBV, cÇn ph¶i tÝnh sè c¸ thÓ cÇn ngµy còng sÏ cã EBV cña khèi l−îng 400 vµ 600 thiÕt cña mçi bè trong nhãm ®ång thêi theo c«ng ngµy. thøc sau: 4, §é chÝnh x¸c cña EBV cña bè mÑ ®èi víi tÝnh EPNbè = [Progbè ( Prog tæng sè – Progbè)]/ Prog tæng sè tr¹ng L−îng th«ng tin kh¸c ®· s½n cã tr−íc khi ®o ®¹c ë ®©y: trªn ®êi con lµ c¬ së tõ ®ã nguån th«ng tin cña - EPNbè lµ sè c¸ thÓ cÇn thiÕt cña mçi bè trong tÝnh tr¹ng ë ®êi con ®−îc bæ sung vµo mét c¸ thÓ nhãm ®ång thêi víi EBV cña bè cã ®é chÝnh x¸c cao sÏ cã EBV - Progbè lµ sè c¸ thÓ thÕ hÖ con cña mçi bè trong víi ®é chÝnh x¸c cao h¬n c¸ thÓ kh¸c cã ®é chÝnh nhãm ®ång thêi x¸c EBV cña bè thÊp h¬n. B¶ng 4 sÏ nªu lªn - Prog tæng sè lµ tæng sè c¸ thÓ thÕ hÖ con cña mçi nh÷ng thay ®æi vÒ ®é chÝnh x¸c cña EBV con khi bè trong nhãm ®ång thêi EBV bè thay ®æi. 3, Liªn kÕt di truyÒn víi c¸c tÝnh tr¹ng quan s¸t B¶ng 4. §é chÝnh x¸c cña EBV con khi ®é chÝnh kh¸c. x¸c EBV cña bè thay ®æi HÇu hÕt c¸c tÝnh tr¹ng lµ kÕt qu¶ t−¬ng t¸c cña §é chÝnh x¸c EBV cña §é chÝnh x¸c EBV cña nhiÒu gen. Mét sè gen trong c¸c gen ®ã g©y ¶nh bè con h−ëng ®Õn nhiÒu h¬n mét tÝnh tr¹ng. Mèi t−¬ng 40 51 quan gi÷a c¸c tÝnh tr¹ng ®ã ®−îc tÝnh bëi hÖ sè 60 57 t−¬ng quan di truyÒn. V× vËy, chóng ta cã thÓ tin 80 65 r»ng sè liÖu thu thËp ®−îc ®èi víi 1 tÝnh tr¹ng sÏ (Ghi chó: Mçi nhãm t−¬ng ®ång cã 5 c¸ thÓ vµ hÖ sè cho ta biÕt ë mét møc ®é nhÊt ®Þnh vÒ mét tÝnh di truyÒn =0,25) tr¹ng kh¸c cã liªn quan. §Ó minh chøng mét c¸ch cô thÓ h¬n, n¨ng suÊt kú väng cña thÕ hÖ con cña 2 bè mÑ cã thÓ tÝnh T−¬ng quan di truyÒn gi÷a 1 tÝnh tr¹ng mµ gi¸ trÞ dùa vµo EBV vµ ®é chÝnh x¸c EBV cña bè mÑ. EBV ®−îc tÝnh to¸n cho tÝnh tr¹ng Êy víi mét ThÕ hÖ con hy väng cã EBV = 1/2 tæng EBV cña tÝnh tr¹ng kh¸c sÏ lµm t¨ng ®é chÝnh x¸c mét bè vµ mÑ ®èi víi tÝnh tr¹ng ®ang quan t©m. Cô c¸ch ®¸ng kÓ. VÝ dô, sè liÖu vÒ khèi l−îng cña 1 thÓ tÝnh nh− sau: c¸ thÓ ë 200, 400 vµ 600 ngµy tuæi sÏ lµm t¨ng EBVbª = (EBVbè + EBVmÑ) / 2 62
  6. §é chÝnh x¸c (ACC) cña tÝnh to¸n nµy sÏ tÝnh C¸ thÓ + 20 PHS + 4 MHS ** 64 nh− sau: 10 c¸ thÓ thÕ hÖ con 67 ACC bª = [(ACC bè2 + ACC mÑ2) / 4 ] 32 c¸ thÓ thÕ hÖ con 85 55 c¸ thÓ thÕ hÖ con 90 5, L−îng th«ng tin s½n cã vÒ n¨ng suÊt, ®é chÝnh C¸ thÓ + 10 c¸ thÓ thÕ hÖ con 74 x¸c cña EBV sÏ biÕn ®æi do cã nhiÒu th«ng tin C¸ thÓ + 20 c¸ thÓ thÕ hÖ con 82 liªn quan ®Õn c¸ thÓ hoÆc hä hµng ®ang ph©n C¸ thÓ + 45 c¸ thÓ thÕ hÖ con 90 tÝch. ë ®©y: Trong lóc, c¸c sè liÖu thu thËp ®−îc tõ c¸c c¸ thÓ - PHS lµ c¸ thÓ cã 1/2 huyÕt thèng cïng cha hoÆc c¸ th©n thuéc: anh chÞ 1/2 huyÕt thèng lµm t¨ng ®é thÓ kh¸c cïng cha chÝnh x¸c, ®é chÝnh x¸c t¨ng thªm khi sè liÖu thÕ - MHS lµ thÓ cã 1/2 huyÕt thèng cïng mÑ hoÆc c¸ thÓ hÖ con ®−îc ®−a vµo. NÕu chØ cã th«ng tin khèi kh¸c cïng mÑ l−îng 400 ngµy tuæi cña 1 ®ùc gièng vµ hÖ sè di truyÒn = 0,3 th× ®é chÝnh x¸c EBV ®èi víi tÝnh §é chÝnh x¸c trong ch−¬ng tr×nh Group Breed tr¹ng ®ã lµ 55%. NÕu cã thªm sè liÖu cña 10 c¸ Plan sÏ cao h¬n so víi kÕt qu¶ ë b¶ng 5 v× trong thÓ thÕ hÖ con ®Ó ph©n tÝch th× ®é chÝnh x¸c EBV ph©n tÝch cã sö dông th«ng tin tõ c¸c tÝnh tr¹ng sÏ t¨ng lªn 74% so víi 64% nÕu cã sè liÖu cña 24 cã liªn quan. c¸ thÓ chØ cã 1/2 møc ®é huyÕt thèng (Xem b¶ng L−u ý r»ng, mét sè c¸ thÓ chØ thu ®−îc th«ng tin B¶ng 5. ¶nh h−ëng cña viÖc t¨ng thªm nguån vÒ n¨ng suÊt cña nã tõ c¸ thÓ th©n thuéc. VÝ dô, 1 th«ng tin ®èi víi ®é chÝnh x¸c cña 1 EBV cña mét con ®ùc chØ cã EBV cña nã vµ ®é chÝnh x¸c tõ tÝnh tr¹ng víi hÖ sè di truyÒn lµ 0,3 nguån th«ng tin vÒ c¸c con c¸i th©n thuéc cña TÝnh tr¹ng ®−îc x¸c ®Þnh ë: §é chÝnh x¸c (%) nã. C¸ thÓ 55 C¸ thÓ + 10 PHS * + 2 MHS ** 61 Gi¶i thÝch c¸c møc ®é chÝnh x¸c nh− thÕ nµo? B¶ng 6. Gi¶i thÝch c¸c møc ®é chÝnh x¸c 0 - 40%: rÊt EBV cã thÓ ®−îc coi nh− gi¸ trÞ tÝnh s¬ bé ®Çu tiªn. Gi¸ trÞ nµy t¨ng khi sè mÉu t¨ng. Tuy lµ thÊp gi¸ trÞ s¬ bé ®Çu tiªn nh−ng vÉn lµ tèt nhÊt. 41 - 60%: Sö dông ®Ó ph¸t hiÖn c¸ thÓ tèt nhÊt. Gi¸ trÞ nµy thay ®æi t¨ng khi sè mÉu t¨ng, ®Æc biÖt khi sö thÊp dông sè liÖu cña thÕ hÖ con ®Ó ph©n tÝch. §©y lµ kho¶ng chÝnh x¸c cho hÇu hÕt bª ®−îc chän ®Ó thay thÕ ®µn gièng. 60 - 75%: Møc ®é chÝnh x¸c trung b×nh kÓ c¶ cã thªm th«ng tin vÒ thÕ hÖ con. SÏ trë thµnh 1 chØ sè vÒ Trung b×nh gi¸ trÞ cña 1 c¸ thÓ nh− lµ bè mÑ. 75 - 95%: Møc ®é chÝnh x¸c cao vµ sÏ thay ®æi lín nÕu sö dông thªm nhiÒu sè liÖu cña thÕ hÖ con ®Ó Cao ph©n tÝch. >95%: Møc ®é tin cËy rÊt cao. RÊt cao 63
  7. §iÓm nµo cÇn nhÊn m¹nh ®èi víi ®é chÝnh mÆt thèng kª mµ nãi, kho¶ng 67% lÇn gi¸ trÞ x¸c? EBV thùc n»m trong kho¶ng ± 1 kho¶ng tin Nh− nguyªn t¾c chung, c¸c c¸ thÓ ®−îc so s¸nh vÒ cËy cña EBV vµ 96% lÇn gi¸ trÞ EBV thùc EBV kh«ng ®Ò cËp ®Õn ®é chÝnh x¸c. ThÕ nh−ng khi n»m trong kho¶ng ± 1 kho¶ng tin cËy cña 2 c¸ thÓ cã EBV nh− nhau th× c¸ thÓ nµo cã cã ®é EBV. chÝnh x¸c lín h¬n sÏ ®−îc chän nÕu c¸c yÕu tè kh¸c gièng nhau. Khi cÇn chän 1 ®ùc gièng cÇn hy väng lµ sÏ cho n¨ng suÊt cao h¬n ë ®êi con th× ph¶i chän EBV vµ ®é chÝnh x¸c cao víi tÝnh tr¹ng quan träng bëi v× B¶ng 7. Kho¶ng tin cËy cña EBV víi møc cã Ýt kh¶ n¨ng EBV thay ®æi khi cã nhiÒu th«ng tin ®Ó chÝnh x¸c sö dông. ThÕ nh−ng, nÕu cã nhiÒu ®ùc gièng tham gia qu¸ tr×nh chän th× chän c¸ thÓ ®ùc cã EBV tèt nhÊt EBV §é chÝnh x¸c ®èi víi tÝnh tr¹ng quan t©m kh«ng cÇn quan t©m ®Õn 60% 75% 85% 90% 99% ®é chÝnh x¸c. MÆc dï EBV c¸ thÓ cña c¸c ®ùc gièng Khèi l−îng s¬ 1,6 1,3 1,0 0,9 0,3 ®ã cã thÓ thay ®æi nh−ng trung b×nh sÏ kh«ng ®æi. sinh (kg) Chóng ta cã thÓ hy väng r»ng EBV cña 1/3 sè ®ùc ¶nh h−ëng cña 6,8 5,5 4,4 3,6 1,2 gièng cã thÓ cao h¬n so víi tÝnh to¸n lóc ®Çu, v× vËy, s÷a mÑ lóc 200 chóng ta cã thÓ cã c¬ héi lín h¬n ®Ó t×m ®−îc nh÷ng ngµy tuæi con ®ùc tèt h¬n ®Ó c¶i t¹o tÝnh tr¹ng mong muèn. Víi Sinh tr−ëng lóc 5,7 4,8 3,8 3,1 1,0 nh÷ng ®ùc kh¸c, EBV vÉn gi÷ nguyªn EBV cho 1/3 200 ngµy tuæi sè ®ùc vµ gi¶m ®i cho 1/3 sè ®ùc. Khi mua 1 ®ùc Khèi l−îng 400 14,2 11,8 9,4 7,7 2,5 gièng trÎ, vÝ dô 18-24 th¸ng, ®é chÝnh x¸c ®èi víi ngµy tuæi A B mét tÝnh tr¹ng nµo ®ã nãi chung sÏ gièng nhau. Trong Khèi l−îng 600 18,9 15,7 12,5 10,3 3,3 nh÷ng tr−êng hîp nh− vËy khi mua ®ùc gièng ng−êi ngµy tuæi mua nªn tËp trung vµo EBV h¬n lµ ®é chÝnh x¸c. Dµy mì 0,86 0,81 0,57 0,47 0,11 DiÖn tÝch m¾t c¬ 2,7 2,5 1,8 1,5 0,3 Kho¶ng tin cËy vµ ý nghÜa cña nã lµ g×? VÝ dô, bß ®ùc trÎ A (b¶ng 8) víi ®é chÝnh Nh− ®· tr×nh bµy ë c¸c môc trªn ®©y, EBV cã thÓ x¸c 60% sÏ cã kho¶ng tin cËy cña EBV vÒ biÕn ®æi khi nguån th«ng tin dåi dµo h¬n . Kho¶ng tin khèi l−îng lóc 400 ngµy lµ 14,2. NÕu EBV cËy cña mét EBV lµ mét ph−¬ng ph¸p x¸c ®Þnh giíi vÒ khèi l−îng lóc 400 ngµy lµ +20 mµ cã h¹n biÕn ®æi cña kh¶ n¨ng nµy, cã nghÜa lµ trong thªm th«ng tin, vÝ dô th«ng tin cña thÕ hÖ kho¶ng mong ®îi mµ gi¸ trÞ EBV cã thÓ biÕn ®æi khi con, th× gi¸ trÞ EBV míi sÏ n»m trong ph¹m ®−a thªm nh÷ng nguån th«ng tin vÒ n¨ng suÊt c¸ thÓ vi +6 ®Õn +34 (20±14) 67%. Mét gi¸ trÞ tin ®ã hoÆc c¸c c¸ thÓ th©n thuéc. cËy cao cña c¸ thÓ B trªn cïng ®µn víi A còng cã thÓ cã +20 kg EBV. Do cã nhiÒu sè Kho¶ng tin cËy ®èi víi mçi tÝnh tr¹ng cã thÓ ®−îc liÖu ®èi víi nã, ®é tin cËy lµ 90% vµ kho¶ng −íc tÝnh dùa vµo mét vµi møc ®é chÝnh x¸c kh¸c nhau tin cËy lµ 7,7kg. (B¶ng 7). B¶ng nµy sö dông trung b×nh cña c¸c biÕn ®æi di truyÒn. Gi¸ trÞ −íc tÝnh vÒ kho¶ng tin cËy cña Th«ng tin vÒ gi¸ trÞ EBV ®−îc ®−a ra mét gièng ®−îc xuÊt b¶n hµng n¨m trong Catologe nh− thÕ nµo? hµng n¨m vÒ ®ùc gièng (tãm t¾t vÒ ®ùc gièng). VÒ 64
  8. Mçi ®µn ®−îc ®¨ng ký trong ch−¬ng tr×nh Breed Plan Benderner trªn mçi ®êi con tõ bè cã EBV ®−îc nhËn b¸o c¸o vÒ ®µn gia sóc cña m×nh vµ EBV cao, ng−êi ta thu thªm ®−îc 47 ®«la óc/bª. cña chóng. B¸o c¸o nµy còng bao gåm th«ng tin vÒ khuynh h−íng di truyÒn (trung b×nh EBV hµng n¨m) vµ khuynh h−íng kiÓu h×nh (trung b×nh ®−îc hiÖu chØnh ®èi víi mçi tÝnh tr¹ng). Ngoµi ra, tãm t¾t vÒ ®ùc gièng còng cã t¹i c¸c hiÖp héi gièng kh¸c nhau. VÝ dô vÒ lîi Ých cña ch−¬ng tr×nh Breed Plan vµ Group Breed Plan Nh÷ng vÝ dô vÒ kÕt qu¶ cña ch−¬ng tr×nh Breed Plan vµ Group Breed Plan ë vïng nhiÖt ®íi Queensland ®−îc tr×nh bµy t¹i b¶ng 8 vµ 9. Trong thö nghiÖm, ®ùc gièng cã EBV cao vµ thÊp ®−îc phèi ngÉu nhiªn víi bß c¸i vµ thÕ hÖ con ®−îc nu«i chung víi nhau. B¶ng 8. Chªnh lÖch cña thÕ hÖ con cña ®ùc gièng cã EBV cao vµ thÊp t¹i Birralee, B¾c Queensland Trung b×nh EBV cña (+ 27,4 (-12,6 (+40 kg) bè (khèi l−îng 600 kg) kg) ngµy tuæi) Tuæi cña thÕ hÖ con Bè cã Bè cã Chªnh EBV EBV lÖch cao thÊp Khèi l−îng cai s÷a 184 kg 178 kg 6 kg Khèi l−îng 18 th¸ng 279 kg 263 kg 16 kg Khèi l−îng 30 th¸ng 482 kg 460 kg 22 kg B¶ng 9. Chªnh lÖch ë thÕ hÖ con (kg) cña ®ùc gièng cã EBV cao vµ thÊp t¹i Benderner, miÒn Queensland Trung b×nh EBV cña (+ 42 kg) (-10 kg) (+52 bè (khèi l−îng 600 kg) ngµy tuæi) Tuæi cña thÕ hÖ con Bè cã Bè cã Chªnh EBV cao EBV thÊp lÖch Khèi l−îng 200 ngµy 187 kg 190 kg 3 kg Khèi l−îng 600 ngµy 456 kg 434 kg 22 kg Khèi l−îng 900 ngµy 585 kg 548 kg 37 kg ChÊt l−îng thÞt xÎ Khèi l−îng thÞt xÎ 326 kg 301 kg 25 kg R¨ng 3,4 3,8 -0,4 Gi¸ ($/kg) $1,49 $1,45 $0,05 Gi¸ trÞ ($) $487 $440 $47 DiÖn tÝch m¾t c¬ (cm2) 81,5 80,5 1,0 Dµy mì ë ®iÓm P8 13,2 12,4 0,8 (mm) B¶ng 8 vµ 9 chøng tá r»ng kú väng kh¸c nhau gi÷a bè cã EBV cao vµ thÊp ®−îc ph¶n ¶nh ë thÕ hÖ con. T¹i 65

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

Đồng bộ tài khoản