Nghệ thuật khởi nghiệp (Phần 15)

Chia sẻ: Kha Tu | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:6

0
57
lượt xem
31
download

Nghệ thuật khởi nghiệp (Phần 15)

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Có thể hy vọng gì từ các nhà kinh doanh vốn? Tôi vừa kiếm được một nhà đầu tư đã đồng ý đầu tư 5 triệu đôla cho công ty của tôi. Điều tôi muốn biết là ông ta muốn can thiệp vào công việc của công ty như thế nào? Khi mọi việc vẫn diễn ra tốt đẹp thì nhà đầu tư sẽ để mặc bạn một mình. Bạn cần hiểu cuộc sống của một nhà đầu tư vốn: Ông ta có mặt trong khoảng mười hội đồng quản trị, mỗi hội đồng phải họp ít nhất mỗi quý...

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Nghệ thuật khởi nghiệp (Phần 15)

  1. Nghệ thuật khởi nghiệp (Phần 15) Có thể hy vọng gì từ các nhà kinh doanh vốn? Tôi vừa kiếm được một nhà đầu tư đã đồng ý đầu tư 5 triệu đôla cho công ty của tôi. Điều tôi muốn biết là ông ta muốn can thiệp vào công việc của công ty như thế nào? Khi mọi việc vẫn diễn ra tốt đẹp thì nhà đầu tư sẽ để mặc bạn một mình. Bạn cần hiểu cuộc sống của một nhà đầu tư vốn: Ông ta có mặt trong khoảng mười hội
  2. đồng quản trị, mỗi hội đồng phải họp ít nhất mỗi quý một lần và đôi khi một lần mỗi tháng; ông ta phải gây vốn để đầu tư, phải thông tin và làm vừa lòng khoảng 25 nhà đầu tư khác; ông ta phải xem xét vài hợp đồng mỗi ngày; ông ta đang làm việc với năm đối tác khác. Vì vậy ông ta không có thời gian để quản lý một cách chi tiết công việc của bạn - và nếu ông ta nghĩ là ông ta cần phải làm điều đó thì có lẽ là ông ta sẽ không đầu tư cho bạn. Một câu hỏi quan trọng nữa là “Tôi có thể trông đợi gì ngoài một nhà đầu tư tốt?”. Câu trả lời cho vấn đề này là: bạn có năm giờ mỗi tháng bàn luận cùng nhà đầu tư, trong các cuộc bàn luận này ông ta mở ra cho bạn các khách hàng tiềm năng, các đối tác và giúp bạn phỏng vấn tìm người cho các vị trí cao trong công ty của bạn. Làm thế nào để xác định được các công ty kinh doanh vốn có nhiều nguồn vốn mới và dồi dào để sẵn sàng cung cấp theo lịch trình thanh toán của tôi? Bạn đang quá cả nghĩ đấy. Thời gian rót vốn thường không phải là một yếu tố quan trọng. Ngoài ra, công ty kinh doanh vốn sẽ chọn bạn chứ không phải ngược lại, và không có cách nào đoán trước được một lịch trình thanh toán. Liệu các doanh nhân có phải chấp nhận sự định giá của nhà kinh doanh vốn muốn đầu tư vào doanh nghiệp của họ hay không? Dù đề nghị đầu tiên là bao nhiêu chăng nữa, bạn hãy yêu cầu tăng thêm 25% bởi vì nhà kinh doanh vốn chờ đợi bạn mặc cả. Trên thực tế, nếu bạn không mặc cả thì bạn sẽ làm nhà đầu tư lo lắng khi cho rằng bạn không có khả năng đàm phán. Nếu bạn thấy vẫn chưa đủ lý do để mặc cả thì xin nói thêm rằng tranh luận về việc tại sao bạn tin rằng công ty bạn đáng giá cao hơn là một điều rất thú vị.
  3. Dù sao đến cuối ngày, nếu việc đánh giá là hợp lý thì hãy nhận số tiền và tiến hành công việc của mình. Bạn sẽ thấy rằng bạn có thể kiếm rẩt nhiều tiền hơn cả mong đợi hoặc công ty của bạn sẽ phá sản. Trong cả hai trường hợp, sự định giá và việc sở hữu thêm vài phần trăm cũng không khác nhau nhiều lắm. Để định giá phỏng chừng công ty vào năm 2004, bạn có thể sử dụng cuốn Quy luật Định giá của Kawasaki (Law of Pre-Money Valuation) như sau: với mỗi kỹ sư làm việc cả ngày, cộng thêm 500.000$; với mỗi MBA làm việc cả ngày, trừ đi 250.000$. Nếu cách tính này đối với bạn là quá không khoa học, thì bạn có thể sử dụng dịch vụ như VentureOne hoặc VentureWire để có được thông tin về các các tính toán hiện nay. Làm thế nào để giữ kín ý tưởng kinh doanh khi chỉ có vài nhà đầu tư chịu ký thoả thuận không tiết lộ (NDA - Non-Disclosure Agreement)? Bạn nói đúng: Chỉ có vài nhà đầu tư chịu ký thoả thuận. Tuy nhiên, tôi chưa bao giờ thấy trường hợp nào mà khi người kinh doanh nói ý tưởng của mình với nhà đầu tư, nhà đầu tư lại nói lộ ý tưởng đó ra. Các nhà đầu tư tìm kiếm những người có thể thực hiện các ý tưởng, chứ không chỉ đơn giản là là đem ý tưởng đến. Việc có được các ý tưởng không khó. Việc thực hiện ý tưởng và kiếm được tiền mới khó. Nói thật là, chỉ một số ít nhà đầu tư có khả năng thực hiện các ý tưởng – đó là lý do mà họ trở thành các nhà đầu tư – nhưng tôi đã đi lạc đề rồi. Sau đây là một số điểm quan trọng khi sửdụng NDA :
  4. • Đừng bao giờ yêu cầu nhà đầu tư phải ký kết một bản thoả thuận như vậy để có cuộc gặp mặt đầu tiên hay ký kết ngay trong cuộc gặp đầu tiên. Một nhà đầu tư ký thoả thuận quá sớm như vậy sẽ không phải là nhà đầu tư mà bạn mong muốn đâu. • Nếu bạn yêu cầu ký một NDA đơn thuần chỉ để bàn luận về ý tưởng của bạn, thì đừng tốn thời gian vô ích vì bạn sẽ chẳng đi đến đâu cả. Tôi cũng vừa được yêu cầu ký một NDA chỉ để nghe về ý tưởng bán sách trực tuyến! • Hãy phổ biến bản đánh giá về doanh nghiệp của bạn một cách tự do và sử dụng PowerPoint để quảng cáo. Những tài liệu này thường khuyến khích được các nhà đầu tư đi bước tiếp theo. Họ sẽ không phát hiện ra được món nước sốt thần kỳ của bạn đâu. • Hãy yêu cầu nhà đầu tư ký NDA nếu họ quan tâm đến kế hoạch kinh doanh của bạn và muốn tìm hiểu chi tiết về kế hoạch đó. Nhà đầu tư quan tâm thường yêu cầu hợp đồng này khi đã đến giai đoạn cần thiết. Điều này là phù hợp nhất với các công ty liên quan đến các ngành khoa học cuộc sống và khoa học vật liệu. • Bạn hoàn toàn an toàn một khi đã nhận được bằng sáng chế để bàn luận về món nước sốt thần kỳ của bạn dưới sự bảo vệ của một NDA – không nên tốn thời gian và tiền bạc để kiện việc xâm phạm bằng sáng chế. Điều quan trọng nhất vẫn là công cụ bảo vệ tốt nhất cho ý tưởng là thực hiện thật tốt ý tưởng đó. Thứ tự cần tiếp cận với các loại nhà đầu tư: loại một, sau đó là loại hai, loại ba hay còn cách nào khác? Bạn lại đang quá cả nghĩ đấy. Hãy quảng bá kế hoạch của bạn cho bất cứ công ty nào có thể. Sau khi cố gắng huy động tiền trong vòng chín tháng, bạn sẽ nhận ra
  5. rằng tất cả tiền đều tiêu được. Thêm nữa, không dễ dàng nhận biết được nhà đầu tư nào là loại một, loại hai, hay loại ba đâu. Khi nào thì tôi nên kết thúc việc tìm kiếm hay thương thuyết để có một hợp đồng tốt hơn và chấp nhận đề nghị được mời chào? Nên ngừng tìm kiếm và đàm phán khi bạn không nhận được tiền tài trợ. Nếu hợp đồng mà bạn được đề nghị một nguồn tài trợ bằng 20% lượng tiền bạn muốn, hãy nhận nó. Hãy tập trung vào việc xây dựng doanh nghiệp của bạn, chứ đừng tìm kiếm nguồn tài trợ tốt nhất. Trong dài hạn, chất lượng kinh doanh của bạn quyết định lượng tiền mà bạn kiếm được chứ không phải là số tiền bạn lấy được từ nhà đầu tư nhiều năm trước. Liệu tôi có nên quan tâm đến cái gì nhiều hơn: sự thay thế trong điều hành công ty, nhu cầu thật sự của doanh nghiệp của tôi hay lượng tiền mà nhà đầu tư muốn đầu tư? Sau đây là thứ tự ưu tiên: những thứ doanh nghiệp của bạn thực sự cần, lượng tiền mà nhà đầu tư rót vốn cho bạn, điều sau cùng và kém quan trọng nhất là sự thay thế. Tỷ lệ ăn chia mà các nhà đầu tư tài chính cấp một, hai, ba muốn thu được là bao nhiêu? Họ chắc chắn về dự đoán của họ đến mức nào? Đầu tiên, điều khó xảy ra là một nhà đầu tư vốn sẽ thừa nhận rằng công ty của mình không phải là công ty loại một. Ngay cả khi nếu ông ta thừa nhận, thì ông ta sẽ không nói điều đó cho các đối tác và nhà đầu tư khác rằng, “Vì chúng tôi không phải là một công ty hạng một, hãy cố gắng kiếm được 10% thôi cũng được.”
  6. Tất cả các nhà đầu tư vốn luôn tìm kiếm các dự án có thể đem lại lợi nhuận cao nhất cho họ chứ không phải lợi nhuận thu được theo mục tiêu trung bình của họ. (Nên nhớ rằng họ có thể biết được tiềm năng to lớn của doanh nghiệp của bạn). Nhưng câu hỏi của bạn đã bỏ qua một điểm khác. Mặc dù các công ty chuyên đầu tư được phân hạng giữa chúng với nhau thông qua tỷ lệ lợi nhuận thu được, nhưng các nhà đầu tư không ước lượng các hợp đồng cá nhân bằng cách tính tỷ suất lợi nhuận tiềm năng. Không ai, ngay cả các nhà kinh doanh vốn, kiêu ngạo đến mức tin rằng họ có khả năng nhìn xa trông rộng đến mức như vậy. Thực tế mà nói, những nhà đầu tư chỉ nhìn vào mức tiền thu vào so với tiền bỏ ra: nếu hôm này tôi đầu tư 1 triệu đôla, khoản tiền mà tôi thu về sau 4 đến 5 năm là bao nhiêu? (5 triệu đôla tức là gấp 5 lần). Sự kỳ vọng trong khoản tiền thu hồi tuỳ thuộc vào nhà đầu tư và vào lĩnh vực đầu tư, chứ không phụ thuộc vào uy tín của nhà đầu tư. Đối với các dự án đầu tư công nghệ cao trong thời kỳ đầu, bạn nên thuyết phục nhà đầu tư tin rằng việc thu lời từ 5 đến 10 lần số vốn bỏ ra sau 3 đến 5 năm là hoàn toàn có khả năng xảy ra. * Guy Kawasaki hiện là giám đốc điều hành của Garage Technology Ventures - một ngân hàng đầu tư vốn cho các công ty công nghệ cao. Trước đây, ông từng là cố vấn cho hãng Apple Computer. Ông là tác giả của bảy cuốn sách viết về kinh doanh. Ông nhận bằng B.A từ trường đại học Standford, bằng M.B.A. từ UCLA, và nhận danh hiệu tiến sĩ danh dự của trường Bapson College. Ông còn sẵn sàng tư vấn cho những người đang muốn khởi sự kinh doanh. Trên đây là cuộc phỏng vấn ông do tạp chí Forbes thực hiện.
Đồng bộ tài khoản