Nghiên cứu dịch tễ bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính tại phường Khương Mai quận Thanh xuân - Hà Nội

Chia sẻ: sunshine_6

Nghiên cứu điều tra dịch tễ học BPTNMT qua phỏng vấn 2001 đối t-ợng dân c- trên 35 tuổi tại ph-ờng Kh-ơng Mai, quận Thanh Xuân Hà Nội rồi khám lâm sàng và đo chức năng thông khí bằng máy spirometer analyser ST 300 cho những ng-ời có dấu hiệu hoặc yếu tố nguy cơ.

Nội dung Text: Nghiên cứu dịch tễ bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính tại phường Khương Mai quận Thanh xuân - Hà Nội

 

  1. TCNCYH 34 (2) - 2005 Nghiªn cøu dÞch tÔ bÖnh phæi t¾c nghÏn m¹n tÝnh t¹i ph−êng kh−¬ng mai quËn thanh xu©n - Hµ Néi Ng« Quý Ch©u1, NguyÔn Quúnh Loan2 1 ( ) Bé m«n Néi Tæng Hîp tr−êng ®¹i häc Y Hµ Néi. (2): Khoa H« HÊp BÖnh viÖn B¹ch Mai. Nghiªn cøu ®iÒu tra dÞch tÔ häc BPTNMT qua pháng vÊn 2001 ®èi t−îng d©n c− trªn 35 tuæi t¹i ph−êng Kh−¬ng Mai, quËn Thanh Xu©n Hµ Néi råi kh¸m l©m sµng vµ ®o chøc n¨ng th«ng khÝ b»ng m¸y spirometer analyser ST 300 cho nh÷ng ng−êi cã dÊu hiÖu hoÆc yÕu tè nguy c¬. Lµm nghiÖm ph¸p phôc håi phÕ qu¶n víi 400 mcg salbutamol cho ng−êi cã chØ sè FEV1/VC<70%. TÇn xuÊt m¾c BPTNMT ë quÇn thÓ d©n c− løa tuæi ≥ 35 chung cho 2 giíi lµ 1,53%, tû lÖ m¾c bÖnh ë nam lµ 2,73%, cao h¬n ë n÷ (0,36%). Tû lÖ m¾c BPTNMT trong nhãm ®ang hót thuèc lµ 4,15%, trong nhãm ®· cai thuèc lµ 3,47%, trong nhãm kh«ng hót thuèc lµ 0,39%. Cã 29,4% sè ®èi t−îng m¾c bÖnh kh«ng cã biÓu hiÖn l©m sµng vµ 94,1% sè ®èi t−îng m¾c bÖnh ®−îc ph¸t hiÖn bÖnh lÇn ®Çu. C¸c bÖnh nh©n cã ®é tuæi trung b×nh lµ 57,5; 64,7% sè ®èi t−îng m¾c bÖnh ë giai ®o¹n I; 17,6% sè ®èi t−îng m¾c bÖnh ë giai ®o¹n II. 17,6% ë giai ®o¹n III; 82,4% sè ®èi t−îng m¾c bÖnh cã nghiÖn thuèc l¸, thuèc lµo. Tû lÖ m¾c VPQMT ®¬n thuÇn hay BPTNMT giai ®o¹n O lµ 3,9%. I. §Æt vÊn ®Ò nghÏn) vµ tæn th−¬ng nhu m« phæi (gi·n phÕ nang) víi nh÷ng møc ®é kh¸c nhau BÖnh phæi t¾c nghÏn m¹n tÝnh tuú tõng c¸ thÓ. BÖnh liªn quan chÆt chÏ (BPTNMT) hiÖn ®ang ®−îc Y häc toµn cÇu víi sù « nhiÔm m«i tr−êng sèng, khÝ hËu quan t©m ®Æc biÖt v× tÝnh chÊt gia t¨ng cña thêi tiÕt vµ ®Æc biÖt lµ thãi quen hót thuèc bÖnh c¶ vÒ tû lÖ m¾c, tû lÖ tö vong vµ di l¸, thuèc lµo. chøng nÆng nÒ cïng chi phÝ ®iÒu trÞ cao. HiÖn nay, BPTNMT xÕp hµng thø t− trong T¹i khoa H« hÊp - BÖnh viÖn B¹ch Mai c¸c nguyªn nh©n g©y tö vong. Theo dù trong 5 n¨m tõ 1996 - 2000, tû lÖ bÖnh nh©n ®o¸n cña Tæ Chøc Y TÕ ThÕ Giíi (WHO) chÈn ®o¸n lóc ra viÖn lµ BPTNMT chiÕm ®Õn n¨m 2020 BPTNMT sÏ ®øng hµng thø 25,1% ®øng hµng ®Çu trong c¸c bÖnh lý vÒ 5 trong g¸nh nÆng bÖnh tËt toµn cÇu. §©y phæi vµ cã 15,7% trong sè nµy ®−îc chÈn thùc sù lµ mét thö th¸ch ®ßi hái ph¶i cã sù ®o¸n lµ T©m phÕ m¹n [2]. Tû lÖ m¾c nç lùc cña toµn thÕ giíi ®Ó gi¶i quyÕt BPTNMT ë ViÖt Nam còng cã chiÒu h−íng khuynh h−íng xÊu nµy [5]. gia t¨ng theo xu thÕ chung cña thÕ giíi. §iÒu nµy ®Æt ra vÊn ®Ò lµ cÇn thiÕt ph¶i cã BPTNMT lµ t×nh tr¹ng bÖnh lý ®Æc nh÷ng nghiªn cøu dÞch tÔ ®Ó cã nh÷ng d÷ tr−ng bëi rèi lo¹n th«ng khÝ t¾c nghÏn liÖu thiÕt yÕu vÒ ®é l−u hµnh, møc ®é nÆng kh«ng cã kh¶ n¨ng håi phôc hoµn toµn, cña BPTNMT trªn c¬ së ®ã ®Ò xuÊt nh÷ng sù t¾c nghÏn th«ng khÝ th−êng tiÕn triÓn biÖn ph¸p gãp phÇn ®èi phã víi lo¹i bÖnh h« tõ tõ vµ liªn quan ®Õn ®¸p øng viªm bÊt hÊp nguy hiÓm nµy. ë ViÖt Nam cho tíi nay th−êng cña phæi víi c¸c h¹t vµ khÝ ®éc ch−a cã nghiªn cøu vÒ tû lÖ m¾c BPTNMT ë h¹i [6]. Rèi lo¹n th«ng khÝ t¾c nghÏn cña céng ®ång. V× vËy ®Ò tµi ®−îc thùc hiÖn BPTNMT lµ do phèi hîp cña bÖnh c¸c nh»m nh÷ng môc tiªu sau: ®−êng thë nhá (viªm tiÓu phÕ qu¶n t¾c 98
  2. TCNCYH 34 (2) - 2005 1. X¸c ®Þnh tû lÖ m¾c BPTNMT vµ t×m 3.2. Pháng vÊn t¹i hé gia ®×nh hiÓu vÒ yÕu tè nguy c¬ m¾c bÖnh ë Tõ 19 tæ d©n phè ®−îc chän ngÉu nhiªn ph−êng Kh−¬ng Mai, quËn Thanh Xu©n - theo s¬ ®å chän mÉu cã 1150 hé gia ®×nh, Hµ Néi. tÊt c¶ nh÷ng ng−êi ≥ 35 tuæi ®−îc pháng 2. M« t¶ c¸c ®Æc ®iÓm l©m sµng, X vÊn lµ 2001 ng−êi. Sè ®iÒu tra viªn lµ 10 quang phæi chuÈn vµ chøc n¨ng th«ng khÝ ng−êi. ViÖc pháng vÊn vµ kh¸m l©m sµng, ë nhãm ®èi t−îng m¾c BPTNMT. ®o chøc n¨ng th«ng khÝ vµ chôp X.quang II. §èi t−îng vµ ph−¬ng ph¸p phæi ®−îc thùc hiÖn n¨m 2002. nghiªn cøu 3.3. Kh¸m l©m sµng, ®o chøc n¨ng th«ng khÝ vµ chôp X.quang phæi 1. ThiÕt kÕ nghiªn cøu * Chän c¸c ®èi t−îng cã nguy c¬ §©y lµ mét nghiªn cøu m« t¶ dÞch tÔ BPTNMT: Cã 1 trong nh÷ng tiªu chuÈn sau: häc t¹i mét vïng d©n c− thuéc néi thµnh Hµ Néi theo kü thuËt ®iÒu tra ngang. - Cã c¸c triÖu chøng l©m sµng: ho, kh¹c ®êm, khã thë 2. Chän mÉu - §−îc chÈn ®o¸n lµ hen hoÆc tiÒn sö 2.1. Cì mÉu bÞ hen phÕ qu¶n Cì mÉu ®−îc tÝnh theo c«ng thøc: - Cã tiÒn sö hót thuèc l¸-thuèc lµo víi p(1 − p) møc ®é hót trªn 15 bao-n¨m. n = Z12- α/2 d2 - TiÒn sö gia ®×nh ®un bÕp cñi + bÕp than trªn 20 n¨m Víi α = 0,05, tû lÖ −íc tÝnh m¾c BPTNMT p = 0,05; lùa chän møc sai sè - TiÒn sö nghÒ nghiÖp: C«ng nh©n má, tuyÖt ®èi chÊp nhËn ®−îc d = 0,01; sö c«ng nh©n ho¸ chÊt, c«ng nh©n dÖt. dông b¶ng tÝnh cì mÉu cña S.K. Lwanga * Tæ chøc kh¸m l©m sµng vµ ®o th«ng vµ S. Lemeshow (1991) tÝnh ®−îc cì mÉu khÝ phæi cho nh÷ng ®èi t−îng cã nguy c¬ lµ 1825 ng−êi. BPTNMT 2.2. Chän mÉu - Tõ 2001 ng−êi ®−îc pháng vÊn vµ Chän ngÉu nhiªn mÉu 19 tæ tõ 61 tæ dùa vµo nh÷ng tiªu chÝ trªn, sµng läc ra d©n phè ë ph−êng Kh−¬ng Mai theo nhãm cã nguy c¬ BPTNMT. TÊt c¶ nh÷ng ph−¬ng ph¸p lÊy mÉu x¸c suÊt kiÓu lÊy ®èi t−îng xÕp vµo nhãm cã nguy c¬ ®−îc mÉu ngÉu nhiªn ®¬n. TÊt c¶ c¸c hé trong kh¸m l©m sµng vµ ®o th«ng khÝ phæi. 19 tæ ®−îc chän n»m trong diÖn ®iÒu tra - §o th«ng khÝ phæi b»ng phÕ dung kÕ vµ c¸c c¸ nh©n trong hé gia ®×nh ë ®é tuæi ®iÖn tö Spiroanalyzer-ST 300 (Japan). ≥ 35 tuæi sÏ n»m trong mÉu nghiªn cøu. - TiÕn hµnh test håi phôc phÕ qu¶n 3. Ph−¬ng ph¸p nghiªn cøu (HPPQ) cho nh÷ng ®èi t−îng cã chØ sè Tiffeneau FEV1/VC <70%: §o FEV1,, 3.1. ThiÕt kÕ bé c©u hái FEV1/VC tr−íc Test. KhÝ dung Salbutamol Bé c©u hái ®Ó pháng vÊn trùc tiÕp 400 mg trong 6 phót. Sau khÝ dung 30 ®−îc x©y dùng cã tham kh¶o mét sè bé phót ®o l¹i FEV1, FEV1/VC. c©u hái quèc tÕ dïng trong ®iÒu tra dÞch tÔ bÖnh h« hÊp [3, 4]. 99
  3. TCNCYH 34 (2) - 2005 - Chôp X.quang phæi cho nh÷ng ®èi t−îng 65 → 69 43 23 cã kÕt qu¶ FEV1/VC <70% sau test HPPQ. 70 → 74 30 28 3.4. §¸nh gi¸ kÕt qu¶ ®o th«ng khÝ > 75 30 38 phæi vµ møc ®é nÆng cña BPTNMT Tæng sè 988 1013 - ChÈn ®o¸n x¸c ®Þnh BPTNMT khi: NhËn xÐt: FEV1/VC <70% sau test HPPQ. KÕt qu¶ b¶ng 1 cho thÊy cã sù ph©n - Ph©n chia giai ®o¹n vµ møc ®é nÆng bè t−¬ng ®èi ®ång ®Òu vÒ giíi trong mÉu cña bÖnh theo GOLD -2001. nghiªn cøu vµ trong tõng nhãm tuæi. III. KÕt qu¶ 1.2. KÕt qu¶ sµng läc tõ b¶ng c©u hái 1. KÕt qu¶ nghiªn cøu dÞch tÔ häc Dùa vµo c¸c tiªu chÝ chän ®èi t−îng cã BPTNMT vµ yÕu tè nguy c¬ nguy c¬ ®· nãi ë trªn, tõ 2001 phiÕu ®iÒu 1.1. Sè ®èi t−îng ®−îc pháng vÊn, tra c¸ nh©n tr¶ lêi ®Çy ®ñ vµ chi tiÕt c¸c c©u tuæi, giíi hái sµng läc ra 584 ®èi t−îng xÕp vµo Dùa trªn danh s¸ch cö tri vµ c¸c hé gia nhãm cã nguy c¬ BPTNMT, trong nhãm ®×nh trong tæ d©n phè, chóng t«i ®· pháng nµy cã 381 nam vµ 203 n÷. 313 ng−êi vÊn trùc tiÕp 2001 ng−êi (≥ 35 tuæi) tõ 19 tæ tham gia nghiªn cøu ®Þnh bÖnh, 271 ®−îc chän, cã 988 nam vµ 1013 n÷. ng−êi kh«ng tham gia tiÕp. C¸c ®Æc ®iÓm B¶ng 1: Ph©n bè 2001 ®èi t−îng ®−îc chung vÒ tuæi, giíi, c¸c yÕu tè nguy cë pháng vÊn theo nhãm tuæi vµ giíi tÝnh cña hai nhãm nµy kh«ng cã sù kh¸c biÖt cã ý nghÜa. Do vËy cho phÐp tÝnh kÕt qu¶ Nhãm tuæi Nam N÷ nghiªn cøu cña c¶ nhãm 584 ®èi t−îng 35 → 39 149 192 cã nguy c¬ tõ kÕt qu¶ cña nhãm 313 40 → 44 204 265 ng−êi tham gia nghiªn cøu víi hÖ sè 45 → 49 212 169 ngo¹i suy lµ 584/313 = 1,8. 50 → 54 145 156 55 → 59 111 85 60 → 64 64 57 B¶ng 2. XÕp lo¹i theo kÕt qu¶ th«ng khÝ phæi ë nhãm ®èi t−îng cã nguy c¬ cao RLTK t¾c nghÏn CNTK b×nh th−êng RLTK t¾c nghÏn håi XÕp lo¹i kh«ng håi phôc (kh«ng cã bÖnh) phôc (Hen PQ) (BPTNMT) N = 313 289 7 17 Tû lÖ (%) 92,33 2,33 5,43 NhËn xÐt: Sè ng−êi m¾c BPTNMT lµ 17 ng−êi cao h¬n 2 lÇn hen phÕ qu¶n 1.3. C¸c yÕu tè nguy c¬ BPTNMT vµ Trong 2001 ng−êi ®−îc pháng vÊn cã tû lÖ m¾c BPTNMT ë ph−êng Kh−¬ng 649 ng−êi (32,4%) cã tiÒn sö hót thuèc l¸, Mai - Thanh Xu©n - Hµ Néi thuèc lµo (®ang hót hoÆc ®· cai). Trong sè nµy cã 211 ng−êi hót ë møc ®é > 15 100
  4. TCNCYH 34 (2) - 2005 bao-n¨m (32,5% sè nh÷ng ng−êi hót 3,9% sè ng−êi ®−îc pháng vÊn cã ®ñ thuèc), kh«ng cã mét ®èi t−îng n÷ nµo tiªu chuÈn chÈn ®o¸n viªm phÕ qu¶n hót thuèc. Cã 253 ng−êi ph¬i nhiÔm víi m¹n tÝnh (VPQMT) ®¬n thuÇn nghÜa lµ cã khãi bÕp cñi, bÕp than > 20 n¨m triÖu chøng ho, kh¹c ®êm m¹n tÝnh nh−ng (12.6%); 938 ng−êi tiÕp xóc <20 n¨m CNTK b×nh th−êng. (46,9%); 810 ng−êi kh«ng tiÕp xóc víi Dùa vµo kÕt qu¶ ®o th«ng khÝ phæi vµ khãi bÕp cñi, bÕp than (40,5%). Tû lÖ m¾c kÕt qu¶ test håi phôc phÕ qu¶n, víi hÖ sè c¸c triÖu chøng h« hÊp t¨ng lªn mét c¸ch ngo¹i suy lµ 1,8 chóng t«i tÝnh ra sè ®èi râ rÖt theo møc ®é hót thuèc l¸, thuèc lµo t−îng m¾c BPTNMT trong mÉu nghiªn (p<0,05). Kh«ng thÊy râ sù kÕt hîp gi÷a cøu lµ 31 ng−êi (27 nam vµ 4 n÷). ph¬i nhiÔm khãi bÕp cñi, bÕp than vµ triÖu chøng cña bÖnh (p>0,05). B¶ng 3: Tû lÖ m¾c BPTNMT ë ph−êng Kh−¬ng Mai - Thanh Xu©n - Hµ Néi Giíi Chung cho Nam N÷ c¶ hai giíi Tû lÖ % Nhãm ®èi t−îng (%) (%) (%) Tû l m¾c BPTNMT 1,53 2,73 0,36 95% CI (0,95 - 2,33) (1,66 - 4,52) (0,17 - 1,26) Tû lÖ m¾c BPTNMT trong nhãm ®ang 4,15 4,15 0 hót thuèc (1,85 - 7,34) (1,85 - 7,34) Tû lÖ m¾c BPTNMT trong nhãm ®· cai 3,47 3,47 0 thuèc l¸ (1,44 - 8,2) (1,44 - 8,2) Tû lÖ m¾c BPTNMT trong nhãm kh«ng 0,39 0,52 0,34 hót thuèc (0,12 - 1,24) Tû lÖ m¾c NhÑ 0,09 BPTNMT theo Trung b×nh 1,35 møc ®é NÆng 0,09 NhËn xÐt: §é tuæi trung b×nh cña nhãm ®èi t−îng Qua b¶ng trªn cho thÊy tû lÖ m¾c bÖnh m¾c bÖnh phæi BPTNMT lµ 57,5 tuæi. ë nam lµ 2,73%; ë n÷ lµ 0,36%. Tû lÖ m¾c TriÖu chøng l©m sµng gÆp nhiÒu h¬n c¶ BPTNMT ë nhãm ®ang hót thuèc (4,15%) lµ triÖu chøng ho vµ kh¹c ®êm (47,1%), vµ nhãm ®· cai thuèc (3,47%) cao h¬n khã thë (11,8%), cã c¶ 3 triÖu chøng ho + h¼n so víi nhãm kh«ng hót thuèc kh¹c ®êm + khã thë lµ 5,9%; 64,7% c¸c (0,39%). ®èi t−îng cã bÊt th−êng khi nghe phæi (cã héi chøng phÕ qu¶n). Kh«ng cã triÖu 2. M« t¶ mét sè ®Æc ®iÓm l©m sµng, chøng l©m sµng lµ 29,4% vµ sè ®èi t−îng X.quang phæi chuÈn vµ chøc n¨ng BPTNMT kh«ng cã biÓu hiÖn l©m sµng th«ng khÝ ë nhãm ®èi t−îng m¾c nµy khi xÕp theo giai ®o¹n cña BPTNMT BPTNMT bÖnh ®· ë giai ®o¹n II(A, B). Nh− vËy cã 2.1.Mét sè ®Æc ®iÓm l©m sµng vµ 29,4% sè ®èi t−îng ®−îc ph¸t hiÖn X.quang phæi BPTNMT khi ch−a cã biÓu hiÖn l©m sµng. 101
  5. TCNCYH 34 (2) - 2005 Héi chøng phÕ qu¶n lµ héi chøng BPTNMT ë giai ®o¹n 0 (giai ®o¹n nguy X.quang gÆp phæ biÕn trong nhãm c¬) theo xÕp lo¹i míi [6]. BPTNMT víi tû lÖ 82,4%, h×nh ¶nh gi·n Qua b¶ng 3 cho thÊy tû lÖ nam m¾c bÖnh phÕ nang gÆp víi tû lÖ 58,8%. nhiÒu h¬n n÷: 2,73% ë nam, 0,36% ë n÷. Tû 2.2. §Æc ®iÓm th«ng khÝ phæi lÖ m¾c BPTNMT ë nhãm ®ang hót thuèc KÕt qu¶ nghiªn cøu cña chóng t«i vÒ (4,15%) vµ nhãm ®· cai thuèc (3,47%) cao th«ng khÝ phæi ë nhãm BPTNMT cho thÊy h¬n h¼n so víi nhãm kh«ng hót thuèc tÊt c¶ c¸c chØ tiªu th«ng khÝ ®Òu gi¶m (0,39%). ViÖc so s¸nh kÕt qu¶ víi nh÷ng d−íi møc b×nh th−êng: FVC, VC ®Òu nghiªn cøu kh¸c ë trong n−íc vÒ BPTNMT gi¶m, gi¸ trÞ trung b×nh cña FEV1 gi¶m râ rÊt h¹n chÕ v× nghiªn cøu cña chóng t«i lµ rÖt: 55,5% (95% CI, 46,1 - 64,8%) trÞ sè lý nghiªn cøu ®Çu tiªn vÒ BPTNMT trong céng thuyÕt (TSLT). Toµn bé nhãm ®èi t−îng ®ång, ®a sè c¸c nghiªn cøu kh¸c ®−îc thùc m¾c bÖnh ®Òu cã chØ sè Tiffeneau gi¶m < hiÖn t¹i bÖnh viÖn. 70%, trong khi ®ã chØ sè Gaensler b×nh Theo nh÷ng nghiªn cøu gÇn ®©y vÒ th−êng ë 50% sè ®èi t−îng trªn. Theo kÕt l−u hµnh ®é cña BPTNMT trong 12 n−íc qu¶ kh¸m l©m sµng vµ ®o chøc n¨ng thuéc khu vùc Ch©u ¸ - Th¸i B×nh D−¬ng th«ng khÝ phæi 64,7% sè ®èi t−îng m¾c [8], ®· −íc tÝnh cã kho¶ng tõ 3,3 - 6,7% bÖnh ë giai ®o¹n I; 17,6% sè ®èi t−îng ë ng−êi lín >30 tuæi m¾c bÖnh c¸c n−íc giai ®o¹n II. 17,6% ë giai ®o¹n III. trong khu vùc. Theo ®¸nh gi¸ cña héi IV. bµn luËn lång ngùc §µi Loan th× tû lÖ m¾c BPTNMT chung cho c¶ hai giíi (løa tuæi > 1. C¸c yÕu tè nguy c¬ BPTNMT vµ tû 40) ë §µi Loan n¨m 1994 lµ 16% [7]. Nh− lÖ m¾c BPTNMT ë ph−êng Kh−¬ng Mai vËy tû lÖ m¾c bÖnh chung cho c¶ 2 giíi - Thanh Xu©n - Hµ Néi trong nghiªn cøu cña chóng t«i (1,53%) Ýt KÕt qu¶ pháng vÊn cho thÊy cã 649 h¬n so víi c¸c nghiªn cøu trªn. /2001 ng−êi cã tiÒn sö hót thuèc l¸, thuèc 2. Mét sè ®Æc ®iÓm l©m sµng, lµo (®ang hót hoÆc ®· cai) chiÕm 32,4%, X.quang phæi chuÈn vµ chøc n¨ng trong sè nµy cã 211 ng−êi hót ë møc ®é > th«ng khÝ ë nhãm ®èi t−îng m¾c 15 bao-n¨m (32,5% sè nh÷ng ng−êi hót BPTNMT thuèc), kh«ng cã mét ®èi t−îng n÷ nµo hót 2.1.Mét sè ®Æc ®iÓm l©m sµng vµ thuèc. Tû lÖ m¾c c¸c triÖu chøng h« hÊp X.quang phæi t¨ng lªn mét c¸ch râ rÖt theo møc ®é hót thuèc l¸, thuèc lµo (p<0,05). §é tuæi trung b×nh cña nhãm ®èi t−îng m¾c BPTNMT lµ 57,5 tuæi. TriÖu chøng 3,9% sè ng−êi ®−îc pháng vÊn cã ®ñ l©m sµng gÆp nhiÒu h¬n c¶ lµ triÖu chøng tiªu chuÈn chÈn ®o¸n VPQMT ®¬n thuÇn ho vµ kh¹c ®êm (47,1%), khã thë nghÜa lµ võa cã triÖu chøng ho võa cã (11,8%), cã c¶ 3 triÖu chøng ho + kh¹c triÖu chøng kh¹c ®êm, mµ c¶ hai triÖu ®êm + khã thë lµ 5,9%; cã 64,7% sè ®èi chøng nµy ®Òu biÓu hiÖn kÐo dµi > 3 t−îng cã bÊt th−êng khi nghe phæi (cã héi th¸ng mçi n¨m vµ trong 2 n¨m liªn tiÕp chøng phÕ qu¶n). Kh«ng cã triÖu chøng nh−ng kÕt qu¶ ®o th«ng khÝ phæi b×nh l©m sµng lµ 29,4% vµ sè ®èi t−îng th−êng, ®©y chÝnh lµ sè ®èi t−îng m¾c BPTNMT kh«ng cã biÓu hiÖn l©m sµng 102
  6. TCNCYH 34 (2) - 2005 nµy khi xÕp theo giai ®o¹n cña BPTNMT 1. VÒ tû lÖ m¾c BPTNMT vµ yÕu tè bÖnh ®· ë giai ®o¹n II (A, B). Nh− vËy cã nguy c¬ cña bÖnh ë quÇn thÓ d©n c− 29,4% sè ®èi t−îng ®−îc ph¸t hiÖn (løa tuæi ≥ 35) thuéc ph−êng Ph−¬ng BPTNMT khi ch−a cã biÓu hiÖn l©m sµng Mai, quËn Thanh Xu©n - Hµ Néi nh−ng ®· ë giai ®o¹n II. §iÒu nµy phï - Tû lÖ m¾c VPQMT ®¬n thuÇn hay hîp víi y v¨n trªn thÕ giíi [6]. BPTNMT giai ®o¹n O lµ 3,9%. Héi chøng phÕ qu¶n lµ héi chøng - Tû lÖ m¾c BPTNMT chung cho 2 giíi X.quang gÆp phæ biÕn trong nhãm lµ 1,53%, tû lÖ m¾c bÖnh ë nam lµ 2,73%, BPTNMT víi tû lÖ 82,4%, h×nh ¶nh gi·n ë n÷ lµ 0,36%. phÕ nang gÆp víi tû lÖ 58,8%. Kh«ng gÆp - Tû lÖ m¾c BPTNMT trong nhãm ®ang mét tr−êng hîp nµo cã h×nh ¶nh t¨ng ¸p hót thuèc lµ 4,15%, trong nhãm ®· cai ®éng m¹ch phæi. §iÒu nµy do c¸c BN thuèc lµ 3,47%, trong nhãm kh«ng hót ®−îc ph¸t hiÖn sím ch−a cã biÓu hiÖn thuèc lµ 0,39%. cña t©m phÕ m¹n. - YÕu tè nguy c¬ quan träng nhÊt lµ ph¬i 2.2. §Æc ®iÓm th«ng khÝ phæi nhiÔm víi khãi thuèc l¸: Tû lÖ m¾c c¸c triÖu KÕt qu¶ nghiªn cøu cña chóng t«i vÒ chøng h« hÊp t¨ng lªn mét c¸ch râ rÖt theo th«ng khÝ phæi ë nhãm BPTNMT cho thÊy møc ®é hót thuèc l¸ (p < 0,05). tÊt c¶ c¸c chØ tiªu th«ng khÝ ®Òu gi¶m 2. §Æc ®iÓm vÒ l©m sµng, X.quang d−íi møc b×nh th−êng: FVC, VC ®Òu phæi chuÈn vµ chøc n¨ng th«ng khÝ gi¶m, gi¸ trÞ trung b×nh cña FEV1 gi¶m râ rÖt: 55,5% TSLT. Toµn bé nhãm ®èi cña nhãm ®èi t−îng BPTNMT t−îng m¾c bÖnh ®Òu cã chØ sè Tiffeneau - §Æc ®iÓm l©m sµng: Cã ®é tuæi trung gi¶m < 70%, trong khi ®ã chØ sè Gaensler b×nh lµ 57,5. 82,4% sè ®èi t−îng m¾c b×nh th−êng ë 50% sè ®èi t−îng trªn. Nh− bÖnh cã nghiÖn thuèc l¸, thuèc lµo. 29,4% vËy, nÕu dïng chØ sè Gaensler ®Ó ph¸t sè ®èi t−îng m¾c bÖnh kh«ng cã biÓu hiÖn hiÖn t¾c nghÏn l−u l−îng thë cã thÓ bá l©m sµng vµ 94,1% sè ®èi t−îng m¾c bÖnh sãt mét nöa sè ®èi t−îng m¾c bÖnh. ®−îc ph¸t hiÖn bÖnh lÇn ®Çu. C¸c th«ng sè FEF25-75%, V25, V50, V75 ®Òu - Xquang phæi: Héi chøng phÕ qu¶n gi¶m < 60% TSLT ph¶n ¸nh t¾c nghÏn gÆp ë 82,4%, h×nh ¶nh gi·n phÕ nang ®−êng thë nhá. 64,7% sè ®èi t−îng m¾c gÆp ë 58,8% BN BPTNMT. bÖnh ë giai ®o¹n I; 17,6% sè ®èi t−îng ë - §Æc ®iÓm th«ng khÝ phæi. giai ®o¹n II. 17,6% ë giai ®o¹n III theo Toµn bé nhãm ®èi t−îng m¾c ph©n lo¹i cña GOLD 2001[6]. Nh− vËy BPTNMT ®Òu cã biÓu hiÖn rèi lo¹n hÇu hÕt c¸c BN ®Òu ®−îc chÈn ®o¸n ë th«ng khÝ t¾c nghÏn kh«ng håi phôc giai ®o¹n sím cña bÖnh, kh¸c h¼n so víi hoµn toµn, gi¸ trÞ trung b×nh cña FEV1: c¸c BN ë trong bÖnh viÖn [2]. 55,5% (95% CI, 46,1 - 64,8%) TSLT. ChØ sè Tiffeneau (< 70%) nh¹y h¬n chØ sè V. KÕt luËn Gaensler trong chÈn ®o¸n BPTNMT. C¸c Qua ®iÒu tra dÞch tÔ häc BPTNMT t¹i th«ng sè FEF25-75%, V25, V50, V75 ®Òu gi¶m ph−êng Kh−¬ng Mai, quËn Thanh Xu©n, < 60% TSLT ph¶n ¸nh t¾c nghÏn ®−êng Hµ Néi chóng t«i cã nh÷ng kÕt luËn sau: thë nhá. 64,7% sè ®èi t−îng m¾c bÖnh ë 103
  7. TCNCYH 34 (2) - 2005 giai ®o¹n I; 17,6% sè ®èi t−îng ë giai 5. Murray JLC and Lopez AD (1996): ®o¹n II. 17,6% ë giai ®o¹n III theo ph©n The Global burden of Disease: A lo¹i cña GOLD 2001. comprehensible assessement of mortality Tµi liÖu tham kh¶o and disability from diseaes, injuries, and risk factors in 1990 and projected to 1. Ban phßng chèng t¸c h¹i thuèc 2020. WHO 1996. l¸- Bé Y tÕ (1999): Mét sè kÕt qu¶ ®iÒu 6. Pauwels RA, Buist AS, Calverley tra vÒ t×nh h×nh hót thuèc l¸ ë ViÖt nam vµ c¸c bÖnh cã liªn quan. Nhµ xuÊt b¶n Y PM, Jenkins CR, Hurd SS (2001): häc- Hµ Néi . Global strategy for the diagnosis, management, and prevention of chronic 2. Ng« Quý Ch©u vµ CS (2002). T×nh obstructive pulmonary disease. h×nh bÖnh phæi t¹i khoa H« hÊp BÖnh NHLBI/WHO Global initiative for chronic viÖn B¹ch Mai trong 5 n¨m (1995 - 2000). obstructive lung disease (GOLD) Th«ng tin y häc l©m sµng BÖnh viÖn B¹ch workshop summary. Am J Respir Crit Mai, 7: 50-58. Care Med, 163: 1256- 76. 3. American Thoracic Society (1978). 7. Reury PP (1996). Guideline for Respiratory disease questionnaires for use COPD management in Taiwan. The with Adults in Epidemiological Research. journal for respiratory disease Am Rev Respir Dis, 118 : 11 - 35. management. Special edition. Volume 1, 4. Minette A (1989). Questionnaire of issue No3, December, 1996. European Community for Coal and Steel 8. Tan WC, Seale P, (ECSC) on respiratory symptoms. 1987 - Charoenratanakul S, et al (2001). Poster Updating of the 1962 and 1967 presented at the American Thoracic questionnaires for studying chronic bronchitis Society Meeting, May 2001, San Francisco. and emphysema. Eur Respir J, 2: 165 - 177. Summary Epidemiological study of chronic obstructive pulmonary disease in hanoi-vietnam This was the cross-sectional epidemiological survey of a general population sample of 2001 men and women whose age > 35 years old living in the Khuong Mai precinct, Thanh Xuan district, Hanoi, Vietnam. Data on respiratory symptoms, diseases, and risk factors were collected through standardized interviewed questionnaires. Lung function tests were performed Spirometer analyser ST 300, Japan. Subjects whose FEV1/VC value was < 70% underwent a bronchodilator test with inhalation of 400mcg of Salbutamol. Results. The prevalence of COPD was 1.53%, 4.15% in smokers, 3.47 in ex- smokers, 0.39 % in non- smokers. The prevalence was 2.73% in men and 0.36 % in women. The prevalence of COPD was significantly higher in the male group as smoking habit and tobacco consumption was greater. There was no previous diagnosis of COPD in 94.1% of cases. 64.7% with mild COPD, 17.6 % of patients with moderate COPD and 17.6% of patients with severe COPD. The prevalence of stage 0 of COPD was 3.9%. 104
Theo dõi chúng tôi
Đồng bộ tài khoản