Nghiên cứu về cạnh tranh Ngành Viễn thông Việt Nam

Chia sẻ: Dang Tan | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:56

1
911
lượt xem
399
download

Nghiên cứu về cạnh tranh Ngành Viễn thông Việt Nam

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Hiếm có kỷ nguyên nào trong lịch sử loài người lại chứng kiến nhiều thay đổi nhanh chóng trong hình thức thông tin và giao tiếp của xã hội như thời điểm hiện nay. Nhờ những tiến bộ ngoạn mục về khả năng máy tính và truy nhập Internet băng rộng, những thành tựu gần đây của máy tính và viễn thông đã thay đổi căn bản lối sống của chúng ta.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Nghiên cứu về cạnh tranh Ngành Viễn thông Việt Nam

  1. Baáo caáo Nghiïn cûáu Chñnh saách - VNCI, Söë 3 Vietnam Competitiveness Initiative NGHIÏN CÛÁU VÏÌ CAÅNH TRANH NGAÂNH VIÏÎN THÖNG VIÏåT NAM Thaáng 6 nùm 2005 Baáo caáo naây àûúåc trònh cho Cú quan Phaát triïín Quöëc tïë Hoa Kyâ (USAID). Baáo caáo do öng Nguyïîn Thanh Haâ vaâ Phaåm Quang Thaânh thuöåc Trung têm Tû vêën Àêìu tû vaâ Cöng nghïå Vietbid vaâ öng Jacob Gullish cuãa Dûå aán VNCI thûåc hiïån vúái sûå trúå giuáp kyä thuêåt cuãa öng John Davis, chuyïn gia Dûå aán STAR Viïåt Nam, möåt dûå aán do USAID taâi trúå.
  2. NGHIÏN CÛÁU VÏÌ CAÅNH TRANH NGAÂNH VIÏÎN THÖNG VIÏÅT NAM Khuyïën caáo Quan àiïím cuãa caác taác giaã trònh baây trong baáo caáo naây khöng nhêët thiïët phaãn aánh quan àiïím cuãa Cú quan Phaát triïín Quöëc tïë Hoa Kyâ vaâ quan àiïím cuãa Chñnh phuã Hoa Kyâ.
  3. LÚÂI CAÃM ÚN Baáo caáo naây do öng Nguyïîn Thanh Haâ, öng Phaåm Quang Thaânh cuãa Vietbid vaâ öng Jacob Gullish, chuyïn gia Dûå aán VNCI soaån lêåp vúái sûå tû vêën kyä thuêåt cuãa öng John Davis, chuyïn gia Dûå aán STAR - möåt dûå aán do Cú quan Phaát triïín Quöëc tïë Hoa Kyâ (USAID) taâi trúå. Sau khi hoaân thaânh baãn dûå thaão àêìu tiïn cuãa baáo caáo nghiïn cûáu, nhoám nghiïn cûáu àaä baáo caáo kïët quaã taåi möåt höåi thaão do Viïån Quaãn lyá Kinh tïë Trung ûúng (CIEM) töí chûác vaâo ngaây 10 thaáng 11 nùm 2004. Caác yá kiïën àoáng goáp cho baáo caáo maâ nhoám nghiïn cûáu thu nhêån àûúåc taåi cuöåc höåi thaão naây àaä àûúåc böí sung vaâo baáo caáo cuöëi cuâng. Dûå aán VNCI muöën àûúåc caãm ún öng Huyânh Thanh Tuâng (Cöng ty cöí phêìn Dõch vuå Bûu chñnh Viïîn thöng Saâi Goân), öng Nguyïîn Maånh Bùçng (Cöng ty Àiïån lûåc Viïîn thöng Viïåt Nam) vaâ caác giaám àöëc, caán böå quaãn lyá caác doanh nghiïåp khaác àaä tham gia traã lúâi cêu hoãi cuãa nhoám nghiïn cûáu. Nhoám nghiïn cûáu cuäng muöën àûúåc caãm ún öng Steve Parker (Dûå aán STAR) vaâ öng Fred Burke (Cöng ty Baker & McKenzie) àaä tham gia tû vêën cho nhoám nghiïn cûáu, caãm ún baâ Ngö Thõ Minh (Vietbid) àaä xûã lyá söë liïåu thu thêåp. Baáo caáo naây coân àûúåc sûå höî trúå cuãa öng Dennis Zvinakis, Giaám àöëc Vùn phoâng USAID taåi Viïåt Nam. Baáo caáo naây khoá traánh khoãi khiïëm khuyïët, Dûå aán VNCI rêët mong nhêån àûúåc sûå goáp yá cuãa àöåc giaã. * * * Dûå aán Nêng cao Nùng lûåc Caånh tranh Viïåt Nam (VNCI) laâ möåt dûå aán phaát triïín kinh tïë do Cú quan Phaát triïín Quöëc tïë Hoa Kyâ (USAID) taâi trúå. Dûå aán do cöng ty Development Alternatives Inc. (DAI) àiïìu haânh. Quyä Chêu AÁ laâ nhaâ thêìu phuå chñnh cuãa DAI chõu traách nhiïåm thûåc hiïån cêëu phêìn nghiïn cûáu möi trûúâng chñnh saách cuãa Dûå aán. Muåc àñch cuãa cêëu phêìn naây laâ nhùçm goáp phêìn caãi thiïån möi trûúâng chñnh saách vïì kinh doanh, vúái troång têm laâ caác quy àõnh vïì doanh nghiïåp nhoã vaâ vûâa. Baáo caáo naây laâ baáo caáo nghiïn cûáu thûá ba trong söë nhiïìu nghiïn cûáu khaác nhau do Quyä Chêu AÁ thûåc hiïån dûúái tïn VNCI. i
  4. MUÅC LUÅC LÚÂI CAÃM ÚN . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .i CAÁC TÛÂ VIÏËT TÙÆT . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .v GIÚÁI THIÏÅU . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .1 KHUÖN KHÖÍ PHAÁP LYÁ VAÂ THÏÍ CHÏË . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .9 Traách nhiïåm cuãa caác Böå ngaânh àöëi vúái chñnh saách viïîn thöng Viïåt Nam . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .9 Böå Bûu chñnh Viïîn thöng . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .9 Chñnh saách vaâ chiïën lûúåc phaát triïín viïîn thöng . . . . . . . . . . . . . . . . .10 Phaáp luêåt vïì Viïîn thöng . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .11 Phaáp lïånh vïì Bûu chñnh Viïîn thöng nùm 2002 . . . . . . . . . . . . . . . .11 Nghõ àõnh 160 - caác quy àõnh liïn quan túái caånh tranh: Nghõ àõnh vïì viïîn thöng . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .12 Quy àõnh quaãn lyá vïì viïîn thöng . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .12 Quy àõnh vïì giaá cûúác . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .12 Kïët nöëi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .15 Cam kïët quöëc tïë . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .17 CÚ CÊËU THÕ TRÛÚÂNG VAÂ VÊËN ÀÏÌ SÚÃ HÛÄU . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .21 Nhûäng nhaâ khai thaác coá haå têìng (FBO) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .21 Tònh hònh caånh tranh trong thõ trûúâng dõch vuå di àöång . . . . . . . . . . .22 Caác nhaâ khai thaác dõch vuå SBO: nhaâ cung cêëp dõch vuå Internet . . . .23 Nhûäng dõch vuå trïn nïìn cöng nghïå thöng tin (ITES) . . . . . . . . . . . . .25 Àêìu tû tû nhên vaâ nûúác ngoaâi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .26 Vò sao BCC . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .27 Àaánh giaá viïåc thûåc hiïån BCC . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .29 So saánh trong khu vûåc vïì àêìu tû nûúác ngoaâi . . . . . . . . . . . . . . . . . . .30 VAI TROÂ CHUÃ ÀAÅO CUÃA VNPT . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .31 Haânh vi chöëng caånh tranh . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .31 Caác vêën àïì vïì Luêåt Caånh tranh . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .33 Vïì vêën àïì tû nhên hoáa VNPT . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .34 KÏËT QUAÃ KHAÃO SAÁT KHAÁCH HAÂNG SÛÃ DUÅNG DÕCH VUÅ VIÏÎN THÖNG . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .37 Mêîu àiïìu tra . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .37 Tònh hònh sûã duång dõch vuå viïîn thöng . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .37 Chi phñ viïîn thöng . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .38 Àaánh giaá chêët lûúång dõch vuå viïîn thöng . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .39 Ðaánh giaá taác ðöång cuãa viïåc caãi thiïån dõch vuå viïîn thöng . . . . . . . . . .40 Kïët luêån . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .40 CON ÀÛÚÂNG PHÑA TRÛÚÁC . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .41 Khuyïën nghõ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .41 Höåi nghõ giûäa caác bïn liïn quan àïën viïîn thöng Viïåt Nam . . . . . . . . .44 iii
  5. DANH SAÁCH CAÁC BIÏÍU Biïíu 1: Mêåt àöå àiïån thoaåi úã Viïåt Nam. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .4 Biïíu 2: Nhûäng chó söë viïîn thöng cuãa caác nûúác ASEAN. . . . . . . . . . . . . . .5 Biïíu 3: Phên böí traách nhiïåm chñnh trong chñnh saách viïîn thöng . . . . . . .9 Biïíu 4: Nhûäng quy àõnh gêìn àêy cuãa MPT . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .13 Biïíu 5: Biïíu giaá àöëi vúái dõch vuå quöëc tïë úã Viïåt Nam . . . . . . . . . . . . . . .14 Biïíu 6: Hiïåp àõnh Thûúng maåi Song phûúng Viïåt - Myä àöëi vúái àêìu tû nûúác ngoaâi vïì viïîn thöng . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .18 Biïíu 7: Töíng quan vïì nghôa vuå theo caác àiïìu ûúác quöëc tïë cuãa Viïåt Nam 19 Biïíu 8: Caånh tranh giûäa caác FBO Viïåt Nam . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .22 Biïíu 9: Cú cêëu töí chûác cuãa VNPT . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .23 Biïíu 10: Caånh tranh trong thõ trûúâng di àöång Viïåt Nam . . . . . . . . . . . . .23 Biïíu 11: Thuï bao Internet vaâ mêåt àöå úã Viïåt Nam . . . . . . . . . . . . . . . . . .24 Biïíu 12: Thõ phêìn caác ISP vaâo thaáng 3-2003 vaâ thaáng 6-2004 . . . . . . . . .24 Biïíu 13: Kïët nöëi Internet úã Viïåt Nam . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .25 Biïíu 14: So saánh Viïåt Nam vúái nhûäng àöëi thuã ITES trong khu vûåc . . . . . .26 Biïíu 15: Hònh thûác cho pheáp àêìu tû nûúác ngoaâi vïì viïîn thöng . . . . . . . .26 Biïíu 16: Caác BCC úã Viïåt Nam . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .28 Biïíu 17: So saánh vïì haån chïë súã hûäu nûúác ngoaâi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .30 Biïíu 18: Caác vêën àïì vïì viïîn thöng àûúåc giaãi quyïët theo Luêåt Caånh tranh 34 Biïíu 19: Caác cuöåc cöí phêìn hoáa úã chêu AÁ trong nhûäng nùm 1990 . . . . . .35 Biïíu 20: Phên loaåi mêîu àiïìu tra . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .37 Biïíu 21: Mûác àöå quan troång cuãa saãn phêím vaâ dõch vuå viïîn thöng . . . . . .38 Biïíu 22: Tyã lïå chi phñ viïîn thöng trïn töíng chi phñ . . . . . . . . . . . . . . . . . .38 Biïíu 23: Àaánh giaá mûác cûúác dõch vuå viïîn thöng . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .39 Biïíu 24: Àaánh giaá chêët lûúång dõch vuå kïët nöëi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .39 Biïíu 25: Têìn suêët xuêët hiïån sûå cöë vaâ àaánh giaá cöng nghïå sûã duång . . . . .40 Biïíu 26: Taác àöång cuãa viïåc caãi thiïån dõch vuå àöëi vúái doanh nghiïåp . . . . .40 Biïíu 27: Caác thöng lïå töët nhêët vaâ dúã nhêët trong lônh vûåc viïîn thöng . . .42 Biïíu 28: Löå trònh thay àöíi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .44 iv
  6. CAÁC TÛÂ VIÏËT TÙÆT ADB Ngên haâng Phaát triïín Chêu AÁ BCC Húåp àöìng Húåp taác Kinh doanh BPO Thuï ngoaâi trong quaá trònh kinh doanh BTA Hiïåp àõnh Thûúng maåi Viïåt - Myä CAGR Tyã lïå tùng trûúãng trung bònh luäy tiïën CDMA Gheáp kïnh phên chia theo maä CSO Nghôa vuå cung cêëp dõch vuå cho cöång àöìng DGPT Töíng cuåc Bûu àiïån DLD Àûúâng daâi trong nûúác DSL Àûúâng thuï bao söë FBO Nhaâ khai thaác coá haå têìng maång FCC UÃy ban Thöng tin Liïn bang (Myä) FPT Àûúâng caáp túái gia àònh GATS Hiïåp àõnh chung vïì thûúng maåi vaâ dõch vuå GIPI Saáng kiïën chñnh saách Internet toaân cêìu GSM Hïå thöëng thöng tin vïå tinh toaân cêìu HT Cöng ty Viïîn thöng Haâ Nöåi ICT Cöng nghïå thöng tin vaâ truyïìn thöng (ICT) ILD Àûúâng daâi quöëc tïë IP Giao thûác Internet IT Cöng nghïå thöng tin ITES Caác dõch vuå trïn nïìn IT ITU Liïn minh Viïîn thöng Quöëc tïë IRR Tyã suêët nöåi hoaân ISP Nhaâ cung cêëp dõch vuå Internet IXP Nhaâ cung cêëp kïët nöëi Internet LAN Maång nöåi böå MFO Töëi huïå quöëc MP 3 MP-3 MPT Böå Bûu chñnh Viïîn thöng (Böå BCVT) NGN Maång thïë hïå sau NII Cú súã haå têìng thöng tin quöëc gia NIPTS Viïån Chiïën lûúåc Bûu chñnh Viïîn thöng PHS Hïå thöëng thöng tin caá nhên PHS PTT Bûu chñnh, Àiïån thoaåi vaâ Àiïån tñn RFID Nhêån daång theo têìn söë v
  7. SBO Nhaâ khai thaác khöng coá haå têìng SMS Dõch vuå nhùæn tin ngùæn SOE Doanh nghiïåp nhaâ nûúác SPT Cöng ty BCVT Saâi Goân SPT TCP/IP Giao thûác àiïìu khiïín truyïìn dêîn/Giao thûác Internet TSLRIC Chi phñ tùng dêìn daâi haån cho toaân böå dõch vuå VAS Dõch vuå giaá trõ gia tùng Viettel Cöng ty Àiïån tû Viïîn thöng Quên àöåi VISHIPEL Cöng ty Thöng tin Àiïån tûã Haâng haãi VNCI Dûå aán Nêng cao Nùng lûåc Caånh tranh Viïåt Nam VNPT Töíng cöng ty BCVT Viïåt Nam VOD Video theo yïu cêìu VoIP Dõch vuå thoaåi trïn nïìn IP (VoIP) VPN Maång riïng aão WAN Maång diïån röång WiFi Cöng nghïå truy cêåp vö tuyïën WiFi WiMax Cöng nghïå vö tuyïën bùng röång WiMax WLL Maåch voâng nöåi haåt WTO Töí chûác Thûúng maåi Thïë giúái
  8. GIÚÁI THIÏÅU H iïëm coá kyã nguyïn naâo giaãi trñ vaâ truyïìn thöng, vaâ seä buöåc Caác nhaâ cung cêëp àang nhanh choáng chuyïín sang lônh vûåc vö trong lõch sûã loaâi ngûúâi laåi caác cöng ty viïîn thöng truyïìn tuyïën, àûa vö tuyïën vaâo caác maåch chûáng kiïën nhiïìu thay àöíi thöëng triïín khai viïåc nêng cêëp voâng nöåi haåt (WLL) vaâ caác maång nhanh choáng trong hònh thûác cöng nghïå töën keám àïí duy trò khaã di àöång vö tuyïën.Trong nhiïìu thöng tin vaâ giao tiïëp cuãa xaä höåi nùng caånh tranh. ÚÃ thõ trûúâng trûúâng húåp, caác nhaâ khai thaác nhû thúâi àiïím hiïån nay. Nhúâ nhiïìu nûúác, caác nhaâ khai thaác múái àang thêm nhêåp thõ trûúâng thöng nhûäng tiïën böå ngoaån muåc vïì khaã coá khaã nùng caånh tranh cao àaä qua viïåc thiïët lêåp quan hïå àöëi taác nùng maáy tñnh vaâ truy nhêåp tham gia thõ trûúâng, möåt söë xêy àïí coá àûúåc vöën vaâ kyä thuêåt. ÚÃ Internet bùng röång, nhûäng thaânh dûång maång riïng, möåt söë thò baán nhûäng nûúác coá cú súã haå têìng coân tûåu gêìn àêy cuãa maáy tñnh vaâ viïîn laåi nhûäng dõch vuå do caác nhaâ khai haån chïë, söë ngûúâi sûã duång maång thöng àaä thay àöíi cùn baãn löëi söëng thaác coá cú súã haå têìng cung cêëp. vö tuyïën àang vûúåt söë ngûúâi thuï cuãa chuáng ta.Viïåc truy nhêåp vaâo Caác nhaâ cung cêëp VoIP àaä nöíi lïn bao hûäu tuyïën; trong nùm 2004 caã caác phûúng tiïån viïîn thöng hiïån – àaáng kïí laâ Yahoo,Vonage vaâ Malaysia vaâ ÊËn Àöå àïìu thuöåc vaâo àaåi khöng coân àûúåc coi laâ xa xó Skype – cung cêëp àiïån thoaåi giaá reã nhoám naây. nûäa maâ laâ möåt nhu cêìu kinh tïë vaâ vaâ eáp caác nhaâ khai thaác truyïìn xaä höåi. Moåi khña caånh cuãa àúâi söëng thöëng phaãi àûa ra nhûäng dõch vuå Sûå phaát triïín cuãa Internet, vaâ sûå hiïån àaåi àïìu caãm nhêån àûúåc taác VoIP coá chi phñ reã hún cuãa hoå, qua tùng trûúãng maånh meä trong àöång naây - viïîn thöng, y tïë tûâ xa, àoá kiïím soaát nguöìn doanh thu ngaânh, àang taåo ra nhûäng thaách giao dõch ngên haâng trïn maång, cuãa hoå. Caác nhaâ cung cêëp truyïìn thûác vaâ cú höåi múái àöëi vúái nhûäng giaáo duåc trïn maång vaâ Chñnh phuã hònh caáp àang giúái thiïåu caác dõch nhaâ khai thaác truyïìn thöëng. Nhûäng àiïån tûã laâ nhûäng vñ duå cuãa thúâi àaåi vuå àiïån thoaåi vaâ Internet vaâ seä nhaâ cung cêëp dõch vuå Internet kyä thuêåt söë naây. súám kïët húåp caã dõch vuå di àöång (ISPs) caånh tranh àang cung cêëp theo hònh thûác baán laåi. Caác nhaâ dõch vuå truy nhêåp quay söë túái Sûå höåi tuå cuãa cöng nghïå - maång, khai thaác àiïån thoaåi coá thïí seä àaáp khaách haâng, trong khi caác cöng ty caác saãn phêím vaâ dõch vuå kïët húåp laåi vúái caác dõch vuå video, àûa caáp truyïìn hònh caáp àang kïët húåp caác thuöåc tñnh cuãa viïîn thöng, maáy túái thuï bao (FTP), nêng cêëp truyïìn Internet töëc àöå cao qua tñnh, truyïìn thöng vaâ giaãi trñ, àaä maång vaâ liïn kïët vúái caác cöng ty caác maång truyïìn hònh trïn caáp thay àöíi baãn chêët cú baãn cuãa truyïìn thöng vaâ giaãi trñ. àöìng truåc. Caác nhaâ khai thaác cuäng ngaânh viïîn thöng. Cöng nghïå söë àaáp laåi bùçng caách nêng cêëp cú súã àang thay thïë cöng nghïå analog, Sûå höåi tuå àaä taåo ra nhûäng cöng haå têìng caáp àöìng cuãa mònh vúái Giao thûác Internet (IP) àang thay nghïå khaác laâm biïën daång mö hònh nhûäng àûúâng thuï bao söë (DSL) thïë chuyïín maåch kïnh, vaâ cöng kinh doanh viïîn thöng truyïìn àïí cung cêëp Internet töëc àöå cao nghïå vö tuyïën àang böí sung cho, thöëng. Maång Internet àaä buöåc caác cho khaách haâng, cuâng vúái möåt loaåt vaâ trong möåt söë trûúâng húåp, àang haäng phaát thanh truyïìn hònh phaãi dõch vuå giaá trõ gia tùng (VAS) ngoaâi thay thïë maång hûäu tuyïën truyïìn phaát triïín caác chiïën lûúåc trûåc nhûäng dõch vuå truyïìn thöëng cuãa thöëng. Caác cöng ty viïîn thöng tuyïën, truyïìn hònh aãnh vaâ êm nhaâ cung cêëp, àùåc biïåt laâ thû àiïån àang töí chûác laåi àïí thñch ûáng vúái thanh qua Internet.Vö tuyïën vïå tûã, thûúng maåi àiïån tûã, kïët húåp vúái thúâi kyâ thay àöíi naây. Caác nhaâ cung tinh àaä thu huát taám triïåu thuï bao dõch vuå nhùæn tin vaâ caác dõch vuå nöåi cêëp àiïån thoaåi àang nêng cêëp haå - möåt tyã lïå thñch ûáng cöng nghïå dung khaác. têìng àïí hûúáng túái maång thïë hïå múái nhanh hún àiïån thoaåi di àöång. sau (NGN), tñch húåp caác dõch vuå Caác dõch vuå múái nhû Tivo àaä àem Nhûäng àöíi múái vaâ sûác eáp caånh thoaåi, söë liïåu, di àöång vaâ video àïën chûúng trònh truyïìn hònh tranh seä tiïëp tuåc höåi tuå caác maång viïîn thöng vúái maáy tñnh, caác ngaânh trïn möåt nïìn kïët nöëi duy nhêët. theo yïu cêìu (VOD) vaâ cöng nghïå 1 NGHIÏN CÛÁU VÏÌ CAÅNH TRANH NGAÂNH VIÏÎN THÖNG VIÏÅT NAM
  9. nhûäng tiïën böå trong ngaânh viïîn • Thûúng maåi àiïån tûã: Nhiïìu WiMax seä phaát hònh vö tuyïën.Theã thöng minh vaâ theã têìn söë vö saãn phêím vaâ dõch vuå coá sùén thöng; tuyïën (RFID) àang àûúåc ûáng duång trïn maång, vïì cú baãn coá thïí • Sûå phaát triïín cuãa caác hïå ngaây caâng nhiïìu, coá thïí seä thay laâm thay àöíi caác quaá trònh thöëng vö tuyïën: Sûå thûúng àöíi phûúng thûác thöng tin truyïìn quaãng caáo truyïìn thöëng, maåi hoáa cuãa caác cöng nghïå vö thöëng vaâ caác mö hònh kinh doanh marketing, quaá trònh baán haâng tuyïën nhû cöng nghïå di àöång ùn theo. vaâ chùm soác khaách haâng. An thïë hïå thûá ba vaâ thïë hïå thûá tû toaân trïn maång, quyïìn súã hûäu (3G, 4G), cöng nghïå tïë baâo, Nhûäng tiïën böå vïì cöng nghïå laâ trñ tuïå vaâ nhêån daång keã tröåm WLL, caác hïå thöëng truyïìn dêîn trung têm cuãa cuöåc caách maång cuäng laâ nhûäng vêën àïì nöíi cöåm; bùng truyïìn röång nhû vö tuyïën viïîn thöng, vaâ viïåc hiïíu àûúåc xu • Àiïån thoaåi IP: Caác hïå thöëng cöë àõnh bùng röång (WiFi) vaâ hûúáng cöng nghïå hiïån nay vaâ àiïån thoaåi chuyïín maåch kïnh WiWax, vaâ RFID àaä taác àöång trong tûúng lai seä coá yá nghôa cú àang chuyïín hûúáng túái cöng túái sûå phaát triïín cuãa thiïët bõ, baãn vúái quaá trònh quaãn lyá thay àöíi. nghïå VoIP, taác àöång túái caác nhaâ maång vaâ dõch vuå viïîn thöng; Chñnh phuã vaâ nhûäng nhaâ laâm chñnh saãn xuêët thiïët bõ vaâ cung cêëp saách laåi thûúâng quaá thuå àöång, • Cöng nghïå vïå tinh: Caác nhaâ dõch vuå truyïìn thöëng; nghôa laâ hoå chó àïì cêåp àïën vêën àïì cung cêëp dõch vuå vïå tinh vúái chi cöng nghïå sau khi chuáng taác àöång • Maång thöng minh vaâ phêìn phñ hiïåu quaã múái nhû PanAmSat vaâo ngaânh naây. Möåt trûúâng húåp mïìm: Maång thöng minh àang àoáng möåt vai troâ ngaây caâng àiïín hònh laâ, nhòn laåi quaá trònh phaát phaát triïín qua caác böå àõnh quan troång trong maång lûúái viïîn triïín cuãa Internet,VoIP vaâ thûúng tuyïën Internet. Phêìn mïìm ngaây thöng toaân cêìu.Vö tuyïën vïå maåi àiïån tûã, caác cú quan quaãn lyá caâng trúã nïn thöng minh hún tinh vaâ maång Internet àaä trúã àaä rêët chêåm thñch ûáng vúái nhûäng vaâ dïî sûã duång hún vúái nhûäng hïå thaânh nhûäng phêìn quan troång thûåc tïë vïì kinh tïë vaâ cöng nghïå thöëng nhêån daång lúâi noái coá thïí cuãa nhûäng maång naây; vûúåt tröåi cuãa nhûäng tiïën böå naây. seä àûúåc ûáng duång nhiïìu trong • Cöng nghïå neán dûä liïåu: tûúng lai. Sûå nhêån daång vïì hònh Cöng nghïå neán nhû TCP/IP Dô nhiïn laâ nhûäng hiïíu biïët vaâ dûå aãnh àang dêìn hoaân thiïån, cöng (Internet), CDMA (khöng dêy) baáo vïì caách maång cöng nghïå hiïån nghïå têìn söë vö tuyïën àang phaát MP3 (nghe trûåc tuyïën), lade nay – xem noá taác àöång túái maång triïín maånh; viïîn thöng, caác mö hònh kinh quang, cöng nghïå gheáp bûúác • Sûå höåi tuå: Nhûäng ranh giúái doanh vaâ hïå thöëng kinh tïë xaä höåi soáng giúâ àêy cho pheáp truyïìn giûäa maáy tñnh, viïîn thöng vaâ giaãi nhû thïë naâo – laâ möåt nhiïåm vuå dïî dûä liïåu vúái töëc àöå nhanh hún trñ seä dêìn dêìn mêët ài. Nhûäng laâm naãn chñ moåi ngûúâi. Nhûng viïåc vaâ aãnh hûúãng àïën cêëu truác cuãa dõch vuå lai gheáp múái cöng nghïå hiïíu biïët nhûäng xu hûúáng naây laâ caác hïå thöëng viïîn thöng vaâ thöng tin hoùåc viïîn tin àang then chöët àïí quaãn lyá quaá trònh caãi phêìn mïìm; ngaây caâng àûúåc thûúng maåi hoáa. caách. Chûa noái àïën kïët quaã sau • Sûå gia tùng liïn kïët maång: Nhûäng raâo caãn vïì kyä thuêåt vaâ cuâng cuãa caãi caách, coá thïí kïí àïën Sûå thûúng maåi hoáa vïì Internet, quy àõnh giûäa caác ngaânh vaâ dõch möåt vaâi xu hûúáng cöng nghïå àang intranet vaâ extranet seä thay àöíi vuå seä dêìn dêìn múâ ài. trúã thaânh nhûäng àöång lûåc coá aãnh cú cêëu töí chûác vaâ cêëu truác hûúãng trong ngaânh: maång viïîn thöng. Khi sûå phaát Dô nhiïn, hêìu hïët nhûäng xu hûúáng triïín caác maång nöåi böå, maång naây àïìu gùæn kïët vúái nhau vaâ lêìn • Tyã lïå ûáng duång cöng nghïå: diïån röång (LAN,WAN) vaâ caác lûúåt seä aãnh hûúãng túái loaåi hònh So vúái nhûäng cöng nghïå trûúác, maång riïng aão (VPN) coân tiïëp cöng nghïå, kiïën truác vaâ dõch vuå caác maång vaâ dõch vuå cöng nghïå tuåc thò sûå lùæp àùåt caác hïå thöëng àûúåc cung cêëp cho ngûúâi sûã duång múái nhû vö tuyïën vïå tinh, àiïån maång úã gia àònh (kïët húåp caã caác àêìu cuöëi. Nhûäng xu hûúáng naây thoaåi di àöång, maáy vi tñnh vaâ mùåt haâng àiïån tûã) coá thïí trúã khöng loaåi trûâ nhau.Tuy nhiïn, maång Internet àïìu àaä nhanh thaânh möåt ngaânh cöng nghiïåp chuáng coá thïí taåo ra khúãi àiïím àïí choáng àûúåc phêìn àöng xaä höåi chêëp nhêån, möåt phêìn laâ vò chñnh chuã chöët; nhûäng ngûúâi hoaåch àõnh chñnh 2 NGHIÏN CÛÁU VÏÌ CAÅNH TRANH NGAÂNH VIÏÎN THÖNG VIÏÅT NAM
  10. saách coá thïí hiïíu biïët hún nûäa vïì nûäa, Chñnh phuã àaä taách viïåc khai triïín cuãa mònh vïì viïîn thöng. caác cöng nghïå tûúng lai vaâ àõnh ra thaác viïîn thöng do VNPT thûåc Nhûäng caãi caách vïì luêåt phaáp vaâ chiïën lûúåc viïîn thöng phuâ húåp. hiïån vaâ thaânh lêåp Töíng cuåc Bûu thïí chïë àaä goáp phêìn lúán nhêët vaâo àiïån (DGPT), sau naây trúã thaânh caác thaânh quaã àaåt àûúåc – caác quy Coá yá nghôa quan troång khöng keám Böå Bûu chñnh Viïîn thöng (MPT). àõnh phaáp luêåt àûúåc caãi thiïån, laâ vai troâ thöëng nhêët trïn toaân Nhûäng baáo caáo múái gêìn àêy thêåm bûúác àêìu coá caånh tranh haån chïë, cêìu cuãa viïîn thöng trong viïåc thuác chñ coân cho thêëy kïë hoaåch cuãa àêìu tû cuãa khu vûåc tû nhên vaâ àêíy sûå phaát triïín kinh tïë vaâ phuác VNPT laâ huy àöång vöën cho cöng nûúác ngoaâi – nhûng so vúái tiïu lúåi xaä höåi. Maång viïîn thöng taåo ty àiïån thoaåi di àöång qua viïåc baán chuêín quöëc tïë thò ngaânh viïîn nïìn taãng cho caã nhûäng ngaânh cöí phêìn cho cöng chuáng thay vò thöng cuãa Viïåt Nam vêîn coân kheáp khaác, tûâ cöng nghïå thöng tin túái gia haån Húåp àöìng Húåp taác Kinh kñn vaâ chûa minh baåch. Hún nûäa, quaá trònh thuï ngoaâi (outsourcing) doanh (BCC) vúái caác àöëi taác nûúác mùåc duâ coá caånh tranh úã hêìu hïët trong kinh doanh (BPO) vaâ ngoaâi hiïån nay. caác lônh vûåc trong ngaânh viïîn thûúng maåi àiïån tûã. Ngoaâi maång thöng nhûng hêìu hïët nhûäng àöëi viïîn thöng cú baãn thiïët thûåc thò Nhûäng haânh àöång naây àaä mang laåi tûúång tham gia chñnh àïìu cuãa baãn chêët vöën coá cuãa nhûäng ngaânh sûå phaát triïín nhanh cuãa ngaânh Nhaâ nûúác vaâ coá sûå súã hûäu cheáo naây àoâi hoãi phaãi coá sûå àêìu tû cuãa Viïîn thöng Viïåt Nam trong thêåp giûäa caác nhaâ khai thaác Nhaâ nûúác. thaânh phêìn tû nhên, húåp taác qua kyã qua. Nùm 1995,Viïåt Nam coá biïn giúái vaâ thûúng maåi toaân cêìu. chûa àïën möåt triïåu àûúâng dêy Möåt àiïìu àaáng chuá yá trong ngaânh àiïån thoaåi cöë àõnh vaâ chó coá viïîn thöng Viïåt Nam laâ ngaânh naây Vêåy àiïìu naây coá yá nghôa 23.500 thuï bao di àöång.Trong khöng coá möåt cú quan quaãn lyá nhû thïë naâo àöëi vúái Viïåt möåt nghòn ngûúâi chó coá böën ngûúâi àöåc lêåp, vaâ cuäng chûa coá kïë hoaåch coá àiïån thoaåi cöë àõnh. Maång lûúái nghiïm tuác àïí thaânh lêåp.Theo Nam? laåc hêåu vaâ Internet vêîn chûa àïën kinh nghiïåm quöëc tïë, thò chuêín Caác cêëp laänh àaåo cuãa Viïåt Nam àûúåc vúái àêët nûúác naây. Ngaây nay, mûåc chung laâ coá möåt cú quan hiïíu àûúåc nhûäng thay àöíi cú baãn Viïåt Nam àaä coá hún nùm triïåu quaãn lyá àöåc lêåp, vaâ hún 100 nûúác àang àöëi mùåt vúái cöång àöìng quöëc àûúâng dêy àiïån thoaåi mùåt àêët vaâ àaä aáp duång mö hònh naây. Cú cêëu tïë vaâ trong àêìu nhûäng nùm 1990s 2,5 triïåu ngûúâi sûã duång àiïån thoaåi naây vïì lêu daâi coá thïí hûäu ñch cho àaä thûåc hiïån chñnh saách Àöíi Múái di àöång, laâm gia tùng mêåt àöå sûã Viïåt Nam, àïí thñch ûáng vúái möi (nghôa àen laâ “àöíi vaâ múái”), möåt duång àiïån thoaåi túái gêìn 5%. Gêìn 2 trûúâng caånh tranh gia tùng, cöng chñnh saách nhùçm hiïån àaåi hoáa nïìn triïåu ngûúâi coá taâi khoaãn Internet nghïå tiïn tiïën, vaâ caác bïn liïn kinh tïë cuãa Viïåt Nam bùçng caách aáp vaâ maång truyïìn söë liïåu àaä àûúåc quan nhû ngûúâi tiïu duâng, caác hiïåp duång caånh tranh trong nhiïìu lùæp àùåt úã têët caã caác tónh thaânh. höåi vaâ nhûäng nhaâ saãn xuêët. ngaânh.Trûúác thúâi àiïím naây, ngaânh Gêìn 90% cöång àöìng nöng thön Vïì maång lûúái,Viïåt Nam laâ möåt viïîn thöng àûúåc cú cêëu theo mö hiïån nay àaä àûúåc kïët nöëi vaâ coá trong nhûäng nûúác phaát triïín hònh Bûu chñnh, Àiïån thoaåi vaâ cöng nghïå múái, chùèng haån nhû nhanh nhêët trïn thïë giúái, mùåc duâ Àiïån tñn (PTT), laâ cöng ty Nhaâ VoIP vaâ WiFi ngaây caâng àûúåc sûã tûâ bûúác khúãi àêìu rêët thêëp. Söë nûúác àöåc quyïìn chõu traách nhiïåm duång nhiïìu. Nhûng àiïìu quan àûúâng dêy àiïån thoaåi cöë àõnh àaä moåi mùåt vïì têët caã caác lônh vûåc troång nhêët laâ viïåc múã röång maång tùng tûâ 0,4 maáy trïn 100 dên nùm dõch vuå bûu chñnh vaâ viïîn thöng, vaâ aáp duång caác dõch vuå tiïn tiïën seä 1995 túái 5 maáy trïn 100 dên vaâo tûâ hoaåch àõnh chñnh saách, quaãn lyá, tiïëp tuåc phaát triïín nhanh. nùm 2003, úã mûác tyã lïå tùng trûúãng túái khai thaác àiïån thoaåi, chuyïín Mùåc duâ nhûäng thaânh quaã àaåt àûúåc trung bònh luäy tiïën (CAGR) laâ phaát bûu chñnh, v.v… Nùm 1993, àêìy êën tûúång trong viïåc múã röång 45%. Söë thuï bao àiïån thoaåi di caånh tranh haån chïë vaâ möåt lûúång maång, aáp duång caånh tranh vaâ giaãm àöång tùng tûâ 23.500 nùm 1995 túái nhoã àêìu tû tû nhên àaä àûúåc aáp giaá, nhûng Viïåt Nam vêîn àûáng sau 1.480.000 vaâo thaáng 6 nùm 2002 duång, cú chïë àöåc quyïìn cuãa Töíng caác nûúác khaác trong khu vûåc vaâ vúái mûác tyã lïå tùng trûúãng trung cöng ty Bûu chñnh Viïîn thöng Viïåt Nam (VNPT) àaä chêëm dûát. Hún caách xa nhûäng muåc tiïu phaát bònh laâ 80%. Muåc tiïu maâ Chñnh 3 NGHIÏN CÛÁU VÏÌ CAÅNH TRANH NGAÂNH VIÏÎN THÖNG VIÏÅT NAM
  11. Tuy nhiïn, nhûäng sûå kiïån gêìn àêy Biïíu 1: Mêåt àöå àiïån thoaåi úã Viïåt Nam cho thêëy rùçng Viïåt Nam àang kiïn 6.0 àõnh trïn con àûúâng tûå do hoáa. Söë àûúâng dêy / ngûúâi sûã duång trïn 100 lêìn Theo möåt vaâi thöng caáo cuãa Chñnh 5.0 phuã gêìn àêy thò Nhaâ nûúác àang tiïën bûúác nhanh vúái cöng cuöåc caãi Àiïå n thoaå i cöë àõnh 4.0 caách, trong khi àoá nhûäng àöëi thuã caånh tranh cuäng àang tiïën túái triïín 3.0 khai aáp duång nhûäng dõch vuå caånh tranh gay gùæt vaâ giúái thiïåu cöng 2.0 nghïå múái. Nhû möåt söë vñ duå sau: Àiïån thoaåi di àöång • Möåt quyïët àõnh gêìn àêy cuãa 1.0 Chñnh phuã (Quyïët àõnh söë Internet 58/2005/QÀ-TTg) vïì viïåc taái 0.0 cú cêëu VNPT thaânh möåt töí húåp 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 cöng ty meå - cöng ty con göìm Nguöìn: ITU. coá möåt höåi àöìng quaãn trõ quaãn lyá cöng ty meå, vaâ taách caác cöng phuã àùåt ra cho nùm 2005 laâ mêåt nhûäng vuâng nöng thön. Mùåc duâ ty bûu chñnh vaâ viïîn thöng. Kïë àöå àiïån thoaåi seä àaåt 10 maáy trïn mêåt àöå cuãa Viïåt Nam laâ cao so vúái hoaåch naây, dûå kiïën seä hoaân 100 dên.Theo hêìu hïët nhûäng tiïu chuêín trong khu vûåc, nhûng thaânh vaâo Quyá 4 nùm 2005, seä nguöìn tin thu thêåp àûúåc thò hiïån thêåm chñ vúái sûå gia tùng nhû hiïån laâ möåt bûúác quan troång trong nay Viïåt Nam àaä coá möåt cú súã haå nay,Viïåt Nam vêîn àûáng sau caác viïåc töí chûác laåi VNPT. têìng vïì vêåt chêët khaá töët.Truy nhêåp nûúác àang phaát triïín trïn thïë giúái. • Trong lônh vûåc thöng tin di Internet cuäng phaát triïín maånh tûâ Thêåm chñ nïëu nhû Viïåt Nam àaåt àöång, Cöng ty Viïîn thöng Quên nùm 2000. Biïíu àöì 1 cho thêëy sûå àûúåc nhûäng muåc tiïu àùåt ra hiïån àöåi (Viettel), möåt nhaâ khai thaác tùng trûúãng vïì tyã lïå truy nhêåp àöëi nay, thò Viïåt Nam seä vêîn tiïëp tuåc caånh tranh thuöåc khu vûåc Nhaâ vúái àiïån thoaåi cöë àõnh, di àöång vaâ àûáng sau caác àöëi thuã caånh tranh nûúác, àaä cung cêëp dõch vuå vaâo caác dõch vuå Internet. trong khu vûåc (Xem Biïíu 2). nùm 2004 vaâ àaä coá àûúåc Trong thúâi gian tûâ 1998 - 2003, sûå Möi trûúâng caånh tranh úã Viïåt 200.000 thuï bao trong böën tùng trûúãng trung bònh vïì maång úã Nam cuäng àang àûúåc caãi thiïån, thaáng àêìu triïín khai (möåt dêëu Viïåt Nam laâ 26,8%, laâ möåt trong mùåc duâ vúái möåt töëc àöå rêët chêåm. hiïåu cuãa nhu cêìu cao). Cöng ty nhûäng nûúác cao nhêët trong khu Sau nhûäng thay àöíi cú baãn vïì naây coá kïë hoaåch àêìu tû hún 5 vûåc, mùåc duâ coá xuêët phaát àiïím quaãn lyá tûâ giûäa cho túái cuöëi nhûäng triïåu àöla àïí àaåt àûúåc 1,1 triïåu thêëp. Nïëu nhû sûå tùng trûúãng naây nùm 90, thò võ trñ chuã àaåo cuãa khaách haâng vaâo thaáng 10 nùm coân tiïëp tuåc,Viïåt Nam seä àaåt muåc cöng ty àöåc quyïìn Nhaâ nûúác – 2005. Möåt vaâi nhaâ khai thaác di tiïu lùæp àùåt 10 triïåu maáy vaâo nùm VNPT – trong chûâng mûåc naâo àoá àöång khaác hiïån nay cuäng àang 2006 vaâ àaåt mêåt àöå àiïån thoaåi laâ àaä bõ phaá boã vaâ bùæt àêìu coá sûå caånh tranh kinh doanh, giaá caã seä 30% trong möåt thêåp kyã. Tuy nhiïn, tham gia cuãa caác doanh nghiïåp giaãm vaâ Viïåt Nam seä súám coá trong möåt chûâng mûåc naâo àoá, sûå Nhaâ nûúác khaác. Nhûng Viïåt Nam nhiïìu thuï bao di àöång hún tùng trûúãng dïî daâng naây seä qua phaãi haânh àöång möåt caách kiïn àiïån thoaåi cöë àõnh truyïìn mau (chùèng haån nhû do nhu cêìu quyïët vaâ nhanh choáng nïëu Chñnh thöëng. àaä baäo hoâa úã nhûäng khu àö thõ). phuã coá yá àõnh nghiïm tuác àïí àaåt • Cöng ty Truyïìn thöng FPT, nhaâ Àïí àaåt àûúåc sûå múã röång maång àûúåc vaâ duy trò nhûäng tiïu chuêín cung cêëp dõch vuå Internet tû cho giai àoaån túái,Viïåt Nam seä cêìn cuãa khu vûåc vïì phaát triïín viïîn nhên lúán nhêët, àaä àùåt caác thiïët phaãi àêìu tû haâng tyã àöla vaâo thöng. bõ àïí cung cêëp dõch vuå video túái nhûäng thaânh phöë nhoã hún vaâ khaách haâng cuãa mònh. 4 NGHIÏN CÛÁU VÏÌ CAÅNH TRANH NGAÂNH VIÏÎN THÖNG VIÏÅT NAM
  12. Biïíu 2: Nhûäng chó söë viïîn thöng cuãa caác nûúác ASEAN Mêåt àöå àiïån Töíng söë thuï Thuï bao Dên söë GDP/àêìu ngûúâi Mêåt àöå di Tïn nûúác thoaåi cöë bao viïîn Internet/ (triïåu-2002) US$-2001 àöång/100 dên àõnh/100 dên thöng/100 dên 10.000 dên Brunei Darussalam 0,358 12.447 25,95 46,80 72,75 1.023,00 Campuchia 13,790 254 0,28 2,54 2,82 21,76 Indonesia 212,110 1.002(2003) 3,65 5,52 9,17 377,16 Laâo 5,530 324 1,57 3,64 5,21 27,11 Malaysia 24,530 3.684 18,30 41,30 59,60 3.196,00 Myamar 48,980 148 0,61 0,03 0,64 2,07 Philippine 79,480 913 4,17 10,36 23,53 437,60 Singapore 4,160 20.752 46,29 79,56 125,85 5.396,00 Thaái Lan 61,890 1.874 10,51 26,04 36,54 775,61 Viïåt Nam 81,250 406 4,84 2,02 6,86 184,62 Trung bònh ÀNA - 4.150 11,60 21,40 33,03 1.144,37 Trung bònh chêu AÁ - 2.296 11,99 12,41 24,40 584,75 Ghi chuá: Caác nûúác cao hún mûác trung bònh cuãa ASEAN àûúåc tö àêåm. Nguöìn: Chó söë viïîn thöng thïë giúái cuãa ITU, 2003. • Hanoi Telecom àaä kyá möåt thoãa àùåt ra nhûäng muåc tiïu tham voång cho viïåc àaåt àûúåc caác muåc tiïu àêìy tham voång cuãa àêët nûúác. Àöìng thuêån vúái cöng ty viïîn thöng àïí àöíi múái nhûäng ngaânh naây, xêy thúâi, cuäng àaä coá sûå nhêån thûác roä Hutchison coá truå súã taåi Höìng dûång cú súã haå têìng maång thïë hïå raâng hún vïì vai troâ quan troång cuãa Köng àïí àêìu tû 656 triïåu àöla túái (NGN) vaâ aáp duång cöng nghïå thaânh phêìn tû nhên trong viïåc huy xêy dûång möåt maång lûúái di vaâ dõch vuå tiïn tiïën cho khaách àöång vöën, cöng nghïå vaâ trònh àöå àöång CDMA taåi Haâ Nöåi. haâng vaâ caác doanh nghiïåp. Laänh chuyïn mön. àaåo Viïåt Nam cuäng hiïíu àûúåc Nhûäng haânh àöång naây thïí hiïån xu nhûäng caãn trúã, vñ duå nhû khoaãng Muåc àñch cuãa baáo caáo naây laâ àïí hûúáng vaâ àûúâng löëi cuãa chûúng caách coân töìn taåi giûäa Viïåt Nam vaâ cung cêëp möåt àaánh giaá vïì tònh trònh tûå do hoáa cuãa Viïåt Nam. caác nûúác khaác úã Àöng Nam AÁ hònh hiïån nay cuãa ngaânh viïîn Phêìn coân laåi cuãa baáo caáo naây seä cuäng nhû vúái caác àöëi taác thûúng thöng Viïåt Nam, têåp trung vaâo têåp trung vaâo möi trûúâng caånh maåi quan troång. Ngaây caâng coá sûå nhûäng thay àöíi trong quaãn lyá gêìn tranh töíng thïí vaâ thûåc traång cuãa nhêån thûác roä raâng hún rùçng cú cêëu àêy, tònh traång caånh tranh, vaâ nhûäng cú quan chñnh trong ngaânh hiïån taåi cuãa ngaânh viïîn thöng – sûå nhûäng haânh àöång maâ Chñnh phuã viïîn thöng. chi phöëi thõ trûúâng cuãa möåt cöng àoâi hoãi ngaânh phaãi thûåc hiïån. Baáo ty Nhaâ nûúác, haån chïë sûå tham gia Hiïíu àûúåc têìm quan troång cuãa caáo naây giúái thiïåu tònh traång hiïån cuãa thaânh phêìn tû nhên, nhûäng vêën viïîn thöng vaâ cöng nghïå thöng tin nay cuãa ngaânh, àaánh giaá nhûäng sûå àïì vïì tñnh minh baåch trong cöng àöëi vúái nïìn kinh tïë vaâ phuác lúåi cuãa kiïån gêìn àêy vaâ taác àöång cuãa nhên dên, Chñnh phuã Viïåt Nam àaä taác quaãn lyá – seä khöng giuáp ñch chuáng, xem xeát nhûäng yïëu töë cú 5 NGHIÏN CÛÁU VÏÌ CAÅNH TRANH NGAÂNH VIÏÎN THÖNG VIÏÅT NAM
  13. tñnh minh baåch trong möi trûúâng maáy/100 ngûúâi). Hïå thöëng maång cêëu chñnh - Chñnh phuã, nhaâ khai àaä àûúåc nêng cêëp vaâ maång thaác vaâ khaác haâng. Àïí tham khaão, quaãn lyá. Nhûäng vêën àïì liïn quan Internet àang phaát triïín rêët baáo caáo naây cung cêëp möåt söë so túái quan hïå kïët nöëi cuãa Viïåt Nam nhanh. Àaä coá caác dõch vuå VoIP vaâ saánh quöëc tïë vaâ khu vûåc. Nöåi cuäng àûúåc thaão luêån, caác vêën àïì WiFi múái.Tuy nhiïn, mùåc duâ Viïåt dung cuãa baáo caáo naây cêåp nhêåt nhû buâ cheáo, nhûäng vêën àïì liïn Nam àaä àaåt àûúåc nhûäng thaânh tûåu baãn thaão àaä ra thaáng 12 nùm quan àïën caác hiïåp ûúác cuäng àûúåc êën tûúång trong àöíi múái, phaát triïín 2004. Baáo caáo naây khöng coá yá thaão luêån chi tiïët. maång vaâ caånh tranh, nhûng vêîn àõnh thay thïë taâi liïåu thaáng 12 maâ Chûúng 3 laâ möåt bûác tranh töíng àûáng sau caác nûúác trong khu vûåc laâ àïí böí xung vaâ têåp trung vaâo thïí vïì cú cêëu thõ trûúâng hiïån nay vaâ coân caách xa nhûäng muåc tiïu nhûäng thay àöíi gêìn àêy trong vaâ vai troâ cuãa súã hûäu Nhaâ nûúác maånh meä maâ Nhaâ nûúác àùåt ra.Tuy ngaânh viïîn thöng. àöëi vúái nhûäng nhaâ khai thaác viïîn nhiïn, nhûäng sûå kiïån gêìn àêy cho Chûúng 1 giúái thiïåu töíng quan thöng úã Viïåt Nam.Trong khi caånh thêëy Chñnh phuã àang cam kïët àïí vïì tònh hònh hiïån nay cuãa ngaânh tranh àaä àûúåc aáp duång trong möåt töí chûác laåi PTT - doanh nghiïåp viïîn thöng Viïåt Nam.Trong àêìu söë ngaânh, cöng ty PTT cuãa Nhaâ Nhaâ nûúác, cho pheáp möåt söë hònh nhûäng nùm 1990, Chñnh phuã àaä nûúác vêîn tiïëp tuåc thöëng lônh thõ thûác àêìu tû múái trong vaâ ngoaâi thûåc hiïån chñnh saách Àöíi Múái, laâ trûúâng - kiïím soaát gêìn 95% thõ nûúác vaâ thuác àêíy caác chñnh saách chñnh saách nhùçm hiïån àaåi hoáa nïìn trûúâng viïîn thöng trong caã nûúác. tûå do hoáa ngaânh naây. kinh tïë Viïåt Nam bùçng caách thöng PTT chi phöëi moåi thõ phêìn vïì viïîn Chûúng 2 nïu cuå thïí khung phaáp qua caånh tranh àa ngaânh.Trûúác thöng vaâ súã hûäu caã nhûäng doanh lyá vaâ thïí chïë cuãa ngaânh viïîn thöng thúâi àiïím naây, ngaânh viïîn thöng nghiïåp khöng phaãi noâng cöët vïì Viïåt Nam.Tûâ nùm 1993, Chñnh Viïåt Nam àûúåc töí chûác theo mö nhûäng lônh vûåc nhû trang thiïët bõ, phuã àaä ra möåt loaåt caác vùn baãn hònh PTT.Trong mö hònh naây cöng cú khñ, xêy dûång vaâ tû vêën. Nhiïìu quan troång àïí thay àöíi möi trûúâng ty àöåc quyïìn PTT thuöåc Chñnh nhaâ khai thaác múái cuäng do Nhaâ phaáp lyá cho phaát triïín ngaânh. Nùm phuã àaãm traách têët caã caác dõch vuå nûúác súã hûäu, do vêåy laâm haån chïë 2001, Chñnh phuã àaä ban haânh vïì bûu chñnh viïîn thöng - vïì chñnh vai troâ cuãa nhûäng nhaâ khai thaác tû chiïën lûúåc, nïu bêåt nhûäng àõnh saách, quaãn lyá vaâ khai thaác. Nùm nhên trong vaâ ngoaâi nûúác. Chñnh hûúáng vaâ muåc tiïu quan troång túái 1993, caånh tranh coá haån chïë vaâ võ trñ thöëng trõ naây àaä kòm haäm nùm 2010 vaâ têìm nhòn daâi haån túái möåt söë ñt àêìu tû tû nhên àaä àûúåc caånh tranh thûåc sûå vaâ ngùn caãn nùm 2020. Àïí theo kõp chiïën lûúåc thûåc hiïån trong ngaânh viïîn thöng caác àöëi thuã caånh tranh tiïìm nùng naây, Chñnh phuã àaä ban haânh caác vaâ tònh traång àöåc quyïìn cuãa PTT àêìu tû vaâo thõ trûúâng naây. nghõ àõnh coá liïn quan àïí hoaân (VNPT) chñnh thûác chêëm dûát, mùåc Phêìn naây cuäng xem xeát vai troâ cuãa thiïån chñnh saách cuãa Chñnh phuã. duâ hiïån nay cöng ty naây vêîn giûä àêìu tû trong vaâ ngoaâi nûúác vaâo Sau àoá, àaä coá caác quyïët àõnh böí vai troâ chuã àaåo. Chñnh phuã àaä ngaânh viïîn thöng Viïåt Nam, têåp sung cung cêëp nhûäng chi tiïët hoaân thaânh lêåp möåt cú quan quaãn lyá vaâ trung vaâo vai troâ cuãa húåp àöìng thiïån vaâ laâm roä nhûäng àiïìu khoaãn hoaåch àõnh chñnh saách cêëp Böå, kïët húåp taác kinh doanh (BCC) vaâ taác vïì phaáp luêåt vaâ quaãn lyá. Viïåt Nam húåp hai chûác nùng naây vaâo möåt cú àöång cuãa Hiïåp àõnh Thûúng maåi àang ài àuáng hûúáng, nhûng quaá quan duy nhêët. Söë lûúång àêìu tû Song phûúng Viïåt - Myä quy àõnh trònh caãi caách vïì phaáp luêåt vaâ quaãn trong vaâ ngoaâi nûúác tuy coân haån viïåc múã cûãa thõ trûúâng Viïåt Nam lyá vêîn chûa hoaân têët. Coá nhûäng chïë nhûng cuäng àaä àûúåc cho pheáp vúái Myä. Hiïåp àõnh naây cuäng taåo ra quan ngaåi vïì luêåt phaáp cho rùçng dûúái hònh thûác cöng ty cöí phêìn vaâ möåt viïîn caãnh vïì vai troâ cuãa khu chñnh saách cuãa Viïåt Nam kòm haäm húåp àöìng húåp taác kinh doanh vûåc àêìu tû tû nhên vaâ nûúác ngoaâi. caånh tranh thûåc sûå vaâ haån chïë àêìu (BCC) vúái caác àöëi taác nûúác ngoaâi. Cho àïën nay, caác cöng ty Viïåt tû tûâ khu vûåc tû nhên vaâ nûúác Nhûäng àöång thaái naây àaä laâm cho Nam àaä tham gia 11 BCC àïí thu ngoaâi. Chñnh phuã cuäng cêìn àêíy ngaânh viïîn thöng Viïåt Nam phaát huát àêìu tû vaâ cöng nghïå cuãa nûúác maånh vaâ minh baåch hoáa quaá trònh triïín nhanh, tûâ chûa àïën möåt triïåu ngoaâi. Àaáng thuá võ laâ BCC gêìn àêy hoaåch àõnh chñnh saách, vaâ khúãi maáy nùm 1995 (4 maáy/1000 xûúáng caác caãi caách àïí nêng cao nhêët àûúåc cú cêëu giöëng nhû möåt ngûúâi) túái nay laâ 7,5 triïåu maáy (5 6 NGHIÏN CÛÁU VÏÌ CAÅNH TRANH NGAÂNH VIÏÎN THÖNG VIÏÅT NAM
  14. liïn doanh vaâ coá nhûäng àiïìu • Hêìu hïët nhûäng quan ngaåi cuãa • Tùng cûúâng chïë àöå kïët nöëi úã khoaãn àïí chuyïín àöíi mö hònh chuã Viïåt Nam; caác doanh nghiïåp têåp trung chuã súã hûäu möåt khi luêåt phaáp Viïåt yïëu vaâo vêën àïì giaá viïîn thöng • Cuãng cöë cú chïë cêëp pheáp; Nam cho pheáp àiïìu naây. Nhû möåt cao. Giaãm giaá coá thïí seä tùng • Cên àöëi laåi hïå thöëng giaá cûúác; taâi liïåu tham khaão, phêìn naây cuäng àaáng kïí nhu cêìu sûã duång dõch • Caãi caách VNPT. giúái thiïåu ngùæn goån vïì viïåc tû vuå viïîn thöng. Giaãm giaá 1/3 coá nhên hoáa nhûäng taâi saãn viïîn thöng thïí seä laâm cho thõ trûúâng viïîn Cuöëi cuâng,VNCI seä nïu bêåt nhu cuãa Nhaâ nûúác trong khu vûåc. thöng tùng 25-30%; cêìu cêìn töí chûác möåt höåi nghõ caác bïn liïn quan àïën viïîn thöng Viïåt • Nêng cao khaã nùng cung cêëp Chûúng 4 thaão luêån vïì vai troâ Nam, muåc àñch nhùçm laâm cho dõch vuå (bao göìm caã vúái giaá chi phöëi cuãa VNPT vaâ khaão saát nhûäng nhaâ laâm chñnh saách vaâ caác cûúác thêëp hún) seä laâm cho mûác nhûäng haânh vi chöëng caånh tranh. bïn liïn quan cuâng nhau thaão luêån àöå caånh tranh giûäa caác haäng Nghiïn cûáu naây cuäng cung cêëp nhûäng vêën àïì quan troång liïn àûúåc caãi thiïån qua doanh thu vaâ nhûäng vñ duå vïì nhûäng haânh vi phi quan túái quaá trònh tûå do hoáa vaâ töíng thu nhêåp cao hún möåt caånh tranh chuã yïëu àûúåc VNPT sûã caãi caách àang diïîn ra. Höåi nghõ caách àaáng kïí, lúåi nhuêån àûúåc duång àïí haån chïë caånh tranh, chùèng naây khöng chó nhùçm thaão luêån maâ caãi thiïån vaâ mûác àöå àöíi múái gia haån nhû viïåc phên böí khöng cöng coân xêy dûång möåt sûå àöìng thuêån tùng. bùçng haå têìng maång, aáp duång mûác yá kiïën giûäa nhûäng nhaâ laänh àaåo vaâ giaá cao àöëi vúái nhûäng haå têìng Chûúng 6 àïì xuêët möåt khuön caác nhaâ laâm chñnh saách, àiïìu naây maång, buâ cheáo, tûâ chöëi möåt söë khöí coá thïí àûúåc sûã duång àïí tiïëp giuáp Viïåt Nam xêy dûång àûúåc möåt dõch vuå, eáp duâng caác dõch vuå cuãa tuåc phaát triïín, trong àoá nïu nöíi möi trûúâng viïîn thöng caånh tranh VNPT, laåm duång caác tiïu chuêín kyä bêåt nhûäng lônh vûåc haânh àöång laânh maånh. thuêåt àïí caãn trúã caác dõch vuå caånh chñnh gúåi yá cho Chñnh phuã Viïåt tranh. Chûúng naây cuäng xem xeát Caác quan saát gêìn àêy cho thêëy Nam. Nhûäng gúåi yá naây àûúåc xêy caác cú súã chiïën lûúåc húåp lyá cho bûác tranh rêët laåc quan vïì tònh hònh dûång trïn cú súã nghiïn cûáu trûúác viïåc tû nhên hoáa VNPT. kinh tïë hiïån nay cuãa àêët nûúác vaâ àêy cuãa Ngên haâng Thïë giúái (WB) cam kïët caãi caách cuãa Viïåt Nam. Chûúng 5 cho biïët kïët quaã khaão vaâ Dûå aán Nêng cao Nùng lûåc Vúái mûác tùng trûúãng 7,7% nùm saát thõ trûúâng cuãa nhûäng ngûúâi sûã Caånh tranh Viïåt Nam (VNCI), vaâ 2004, phêìn lúán do tûå do hoáa àang duång viïîn thöng dûåa trïn phaãn höìi têåp trung vaâo nhu cêìu taåo ra sûå diïîn ra trong nhiïìu ngaânh kinh tïë tûâ 89 cöng ty Viïåt Nam. Khaão saát àöìng thuêån àöëi vúái caãi caách giûäa: vaâ seä àaåt muåc tiïu 8,5% cho nùm naây àïì cêåp àïën caác loaåi hònh dõch 2005,Viïåt Nam seä coá möåt tûúng • Chñnh phuã - vïì chiïën lûúåc, vuå àûúåc sûã duång, chêët lûúång vaâ giaá lai xaán laån. Ngên haâng Phaát triïín AÁ chñnh saách vaâ quaãn lyá; caã. Chûúng naây cung cêëp chi tiïët chêu (ADB) dûå baáo mûác tùng • Doanh nghiïåp - nhaâ khai thaác, caác àaánh giaá khaão saát vaâ àûa ra trûúãng kinh tïë cuãa Viïåt Nam nùm nhûäng kïët luêån sau: nhaâ cung ûáng vaâ caác doanh 2005 seä laâ 7,6%.Tuy nhiïn cuäng nghiïåp liïn quan; • Viïåt Nam coá maång viïîn thöng coân coá nhûäng quan ngaåi vïì töëc àöå • Ngûúâi tiïu duâng vaâ xaä höåi dên hoaåt àöång töët vaâ àaáng tin cêåy, caãi caách vaâ caác àöëi thuã caånh tranh sûå - khaách haâng doanh nghiïåp kïët nöëi nhanh nhûng töëc àöå maånh trong khu vûåc. Quaá trònh caãi vaâ cû dên, caác hiïåp höåi, caác töí àûúâng truyïìn thûúâng chêåm; caách cuãa Chñnh phuã àaä bùæt àêìu tûâ chûác thûúng maåi .v.v... àêìu nhûäng nùm 90, nhûng caác khña • Mùåc duâ caác dõch vuå múái àaä sùén caånh quan troång cuãa tûå do hoáa saâng, nhûng hêìu hïët caác doanh Chûúng naây àûa ra caác khuyïën kinh tïë - göìm caã nhûäng lônh vûåc nghiïåp vêîn tiïëp tuåc têåp trung sûã nghõ cuå thïí àïí caãi thiïån caác lônh chñnh trong ngaânh viïîn thöng thò duång maång àiïån thoaåi truyïìn vûåc sau trong ngaânh viïîn thöng vêîn chûa hoaân thiïån.Trong khi thöëng vaâ dõch vuå Internet, àiïìu Viïåt Nam: Chñnh phuã àang chuyïín àöång àoá cho thêëy nhûäng nïìn taãng • Chñnh saách viïîn thöng; àuáng hûúáng, vêîn coá nhûäng cêu hoãi quan troång cho àöíi múái vêîn chûa àûúåc khai thaác; • Tñnh minh baåch trong quaãn lyá; nghiïm tuác vïì töëc àöå vaâ chiïìu sêu 7 NGHIÏN CÛÁU VÏÌ CAÅNH TRANH NGAÂNH VIÏÎN THÖNG VIÏÅT NAM
  15. cuãa quaá trònh tûå do hoáa trong 15 nhû Singapore, Àaâi Loan, Nhêåt Philippine, caã ba nûúác naây àïìu coá nùm qua. Baãn vaâ Haân Quöëc.Viïåt Nam coá cú cêëu viïîn thöng tiïën böå. biïn giúái vúái Trung Quöëc vaâ laâ Viïåt Nam àang gùåp phaãi sûå caånh Hûúáng ài cuãa Viïåt Nam thò rêët roä laáng giïìng vúái ÊËn Àöå - hai cûúâng tranh gay gùæt vïì kinh tïë vaâ thûúng raâng - àoá laâ caãi caách VNPT, thaânh quöëc nöíi tröåi vúái khaát voång caånh maåi tûâ nhûäng nïìn kinh tïë lúán, caã lêåp möåt cú quan quaãn lyá àöåc lêåp, tranh cao vïì lônh vûåc saãn xuêët, nhûäng nûúác àaä vaâ àang phaát triïín. thöng qua caånh tranh thûåc sûå, chuyïín giao vaâ àöíi múái cöng Caác cöng ty cuãa Viïåt Nam vaâ chêëm dûát sûå can thiïåp cuãa Chñnh nghïå. Caác àöëi thuã khaác trong khu cöng ty nûúác ngoaâi caånh tranh vúái phuã trong ngaânh viïîn thöng. vûåc göìm Malaysia, Indonesia vaâ nhau vaâ so saánh Viïåt Nam vúái Nhûng vêën àïì laâ: Khi naâo? nhûäng nûúác maånh vïì cöng nghïå 8 NGHIÏN CÛÁU VÏÌ CAÅNH TRANH NGAÂNH VIÏÎN THÖNG VIÏÅT NAM
  16. KHUÖN KHÖÍ PHAÁP LYÁ VAÂ THÏÍ CHÏË V iïåt Nam àaä coá nhûäng thay cêëp pheáp, kïët nöëi khöng phên biïåt saách cho möåt ngaânh phûác taåp nhû àöíi cú baãn vaâ quan troång àöëi xûã vaâ buâ cheáo vïì giaá cûúác. ngaânh viïîn thöng àoâi hoãi phaãi coá vïì möi trûúâng phaáp lyá vúái Hún nûäa,Viïåt Nam vêîn chûa thûåc haânh àöång tûâ caác Böå ngaânh. Do muåc tiïu thaânh lêåp möåt ngaânh viïîn hiïån àûúåc nghôa vuå cuãa mònh theo tñnh phûác taåp cuãa ngaânh viïîn thöng maånh meä vaâ caånh tranh, hiïåp àõnh song phûúng vúái Myä, cuå thöng vaâ taác àöång cuãa ngaânh àöëi àiïìu naây lêìn lûúåt seä laâ nïìn taãng thïí laâ àöëi vúái nhûäng nhaâ àêìu tû vúái toaân böå nïìn kinh tïë, xêy dûång cho sûå tùng trûúãng kinh tïë trong Myä, nhûäng vêën àïì naây àaä taåo ra sûå chñnh saách cuãa Viïåt Nam nhêët ngaânh viïîn thöng vaâ caác doanh bêët öín vaâ tñnh ruãi ro cho nhûäng thiïët phaãi coá nhiïìu töí chûác. Biïíu 3 nghiïåp coá khaã nùng vïì cöng nghïå nhaâ khai thaác thõ trûúâng múái vaâ chó ra vai troâ vaâ traách nhiïåm cuãa thöng tin.Tuy nhiïn, quaá trònh caãi nhûäng nhaâ àêìu tû, laâm haån chïë caác cú quan khaác nhau trong caách cuãa Viïåt Nam vêîn chûa hoaân viïåc phaát triïín maång, giúái thiïåu Chñnh phuã trong viïåc hoaåch àõnh thiïån. Coá nhûäng quan ngaåi vïì luêåt nhûäng dõch vuå múái vaâ tùng trûúãng chñnh saách quöëc gia. phaáp cho rùçng chñnh saách cuãa Viïåt kinh tïë töíng thïí. Nam kòm haäm caånh tranh vaâ laâm Böå Bûu chñnh Viïîn thöng haån chïë àêìu tû cuãa khu vûåc tû Traách nhiïåm cuãa caác Böå Theo nhûäng thay àöíi gêìn àêy nhên vaâ nûúác ngoaâi.Vïì tñnh minh ngaânh àöëi vúái chñnh saách trong phaáp luêåt viïîn thöng, Böå baåch trong quaãn lyá, cú quan quaãn viïîn thöng Viïåt Nam Bûu chñnh Viïîn thöng laâ cú quan lyá hiïån nay khöng thûåc sûå àaåt chuã àaåo trong chiïën lûúåc, chñnh àûúåc nhûäng chuêín mûåc quöëc tïë vïì Nhû hêìu hïët Chñnh phuã cuãa caác saách vaâ quaãn lyá viïîn thöng. Khöng àöåc lêåp, àiïìu naây taác àöång túái viïåc nûúác trïn thïë giúái, viïåc lêåp chñnh Biïíu 3: Phên böí traách nhiïåm chñnh trong chñnh saách viïîn thöng Cú quan Traách nhiïåm Caác Phoá Thuã tûúáng (DPM) Trong 4 Phoá Thuã tûúáng, thò möåt theo doäi vïì viïîn thöng, möåt vïì ICT vaâ möåt vïì Chñnh phuã àiïån tûã. Vùn phoâng naây àoáng vai troâ laâ Ban Thû kyá cuãa Thuã tûúáng vaâ Phoá Thuã tûúáng, laâ àêìu möëi àiïìu phöëi Vùn phoâng Chñnh phuã (OOG) chñnh saách liïn ngaânh, OOG àiïìu haânh Chñnh phuã àiïån tûã, têåp trung vaâo viïåc xêy dûång maång liïn böå vaâ liïn tónh. Böå Bûu chñnh Viïîn thöng Lêåp chñnh saách vaâ quaãn lyá khu vûåc viïîn thöng, àaåi diïån quaãn lyá vöën cuãa Nhaâ nûúác àöëi vúái nhûäng nhaâ (MPT) khai thaác haå têìng cú súã, göìm caã VNPT. Böå Thûúng maåi (MOT) Lêåp chñnh saách, lêåp phaáp vaâ chûúng trònh vïì thûúng maåi àiïån tûã. Böå Khoa hoåc Cöng nghïå Phaát triïín caác chûúng trònh nghiïn cûáu vaâ triïín khai àöëi vúái viïîn thöng vaâ ICT; xêy dûång tiïu chuêín (MOST) ICT.Trûúác àêy laâ cú quan chñnh saách chuã chöët vïì ICT, nhûng vai troâ naây àaä thay àöíi kïí tûâ khi coá MPT. Böå Kïë hoaåch Àêìu tû (MPI) Àaãm baão àêìu tû àêìy àuã vaâ kõp thúâi cho sûå phaát triïín theo kïë hoaåch. Àiïìu phöëi viïåc thûåc hiïån kïë hoaåch IT quöëc gia (göìm viïîn thöng, ICT vaâ caác dûå aán ICT, chûác nùng vaâ Ban Chó àaåo Quöëc gia vïì ICT traách nhiïåm cuãa têët caã caác Böå ngaânh). Nguöìn: Ngên haâng Thïë giúái. 9 NGHIÏN CÛÁU VÏÌ CAÅNH TRANH NGAÂNH VIÏÎN THÖNG VIÏÅT NAM
  17. giöëng nhû nhiïìu nûúác thaânh lêåp cú cêëu têìn söë vö tuyïën, húåp taác nûúác quaãn lyá theo nhûäng cú àûúåc cú quan quaãn lyá àöåc lêåp vaâ chïë thñch húåp; lùæp àùåt vïå tinh quyä àaåo; tûå chuã, Böå Bûu chñnh Viïîn thöng • Cêëp giêëy pheáp vïì bûu chñnh, • Nguyïn tùæc chiïën lûúåc 3: laâ cú quan haânh chñnh cuãa Nhaâ viïîn thöng, têìn söë vö tuyïën vaâ Chuã àöång höåi nhêåp quöëc tïë, nûúác chõu traách nhiïåm xêy dûång maång Internet; phaát triïín ài àöi vúái àaãm baão chñnh saách vaâ quaãn lyá Nhaâ nûúác • Quaãn lyá chêët lûúång bûu chñnh, an toaân thöng tin vaâ an ninh vïì bûu chñnh, viïîn thöng, IT, àiïån viïîn thöng vaâ maång IT, caác nhaâ quöëc gia. tûã, maång Internet, kyä thuêåt phaát maáy, saãn phêím vaâ dõch vuå; soáng vaâ truyïìn phaát radio, quaãn lyá Baãn Chiïën lûúåc cuäng àïì ra caác • Quaãn lyá kho söë, maä vuâng vaâ tïn têìn söë radio vaâ cú súã haå têìng muåc tiïu phaát triïín chiïën lûúåc, miïìn; thöng tin quöëc gia. MPT quaãn lyá àaáng chuá yá laâ: caác dõch vuå cöng cöång vaâ àaåi diïån • Thanh tra têët caã caác hoaåt àöång • Võ thïë cuãa ngaânh viïîn thöng chuã súã hûäu cho phêìn vöën Nhaâ vaâ giaãi quyïët nhûäng vi phaåm vïì nhû möåt ngaânh dêîn àêìu àïí thuác nûúác trong caác doanh nghiïåp vïì quaãn lyá trong lônh vûåc bûu àêíy vaâ taåo àiïìu kiïån cho tùng bûu chñnh, viïîn thöng vaâ IT. Chûác chñnh, viïîn thöng vaâ IT1. trûúãng kinh tïë töíng thïí úã têët caã nùng chñnh bao göìm: caác vuâng trong nûúác; Chñnh saách vaâ chiïën lûúåc Chûác nùng hoaåch àõnh chñnh • Ban haânh vùn baãn chñnh saách vaâ phaát triïín viïîn thöng saách: quaãn lyá àïí thuác àêíy caác dõch vuå trïn nïìn IT (ITES); Àûúåc Chñnh phuã ban haânh nùm • Trònh Chñnh phuã caác dûå luêåt vïì • Phaát triïín cú súã haå têìng thöng 2001, chiïën lûúåc phaát triïín bûu luêåt, phaáp lïånh, quy àõnh, chiïën tin quöëc gia (NII) àïí triïín khai chñnh, viïîn thöng cuãa Viïåt Nam lûúåc vaâ caác kïë hoaåch phaát triïín viïîn thöng töëc àöå cao vaâ cöng phaác thaão muåc tiïu chñnh saách túái vïì bûu chñnh, viïîn thöng vaâ IT; nghïå múái trïn caã nûúác; nùm 2010 vaâ têìm nhòn daâi haån túái • Hûúáng dêîn thûåc hiïån luêåt, phaáp • Àaãm baão cung cêëp nhiïìu loaåi nùm 2020. lïånh, quy àõnh cuäng nhû caác kïë hònh dõch vuå; hoaåch vaâ chiïën lûúåc phaát triïín • Nguyïn tùæc cú baãn cuãa liïn quan túái bûu chñnh, viïîn • Vaâo khoaãng nùm 2010 seä tùng tó chiïën lûúåc naây khaá cúãi múã, laâm thöng vaâ IT; lïå sûã duång àiïån thoaåi vaâ truy roä muåc tiïu cuãa Chñnh phuã laâ nhêåp Internet àaåt mûác trung • Hûúáng dêîn caác hoaåt àöång húåp cho pheáp caånh tranh vaâ sûå bònh trong khu vûåc; taác quöëc tïë vïì bûu chñnh, viïîn tham gia cuãa khu vûåc tû nhên, thöng vaâ IT. • AÁp duång caånh tranh, vúái muåc vaâ höåi nhêåp Viïåt Nam vaâo cöång tiïu àïí nhûäng nhaâ khai thaác àöìng quöëc tïë. Nhûäng àoaån trñch Chûác nùng quaãn lyá: caånh tranh àaåt àûúåc 25-30% thõ chiïën lûúåc dûúái àêy nhêën maånh phêìn vaâo nùm 2005 vaâ 40-50% • Quaãn lyá truy nhêåp vaâ kïët nöëi vaâo cam kïët roä raâng cuãa Chñnh vaâo nùm 2010; giûäa caác maång àiïån thoaåi cöng phuã vïì tûå do hoáa daâi haån ngaânh cöång, caác maång àùåc biïåt vaâ • Caãi caách giaá cûúác àïí laâm giaãm viïîn thöng trong nûúác; maång tû nhên; chi phñ cho ngûúâi tiïu duâng so • Nguyïn tùæc chiïën lûúåc hai: vúái mûác chi phñ trung bònh • Quaãn lyá kïë hoaåch phaát triïín Phaát huy moåi nguöìn lûåc cuãa àêët trong khu vûåc. àiïån tûã vaâ ngaânh IT; nûúác, taåo àiïìu kiïån thuêån lúåi • Quaãn lyá cûúác phñ trong nhûäng Baãn chiïën lûúåc naây cho thêëy möåt cho caác thaânh phêìn kinh tïë lônh vûåc vïì bûu chñnh, viïîn bûúác ngoùåt roä rïåt trong quaá trònh tham gia phaát triïín BCVT trong thöng vaâ IT; tûå do hoáa cuãa Viïåt Nam vò noá möåt möi trûúâng caånh tranh • Lêåp kïë hoaåch vaâ phên böí têìn söë phaãn aánh sûå thay àöíi lúán trong cöng bùçng, minh baåch do Nhaâ vö tuyïën; chñnh saách. Böí sung thïm vaâo quaá trònh caãi caách cú cêëu cú baãn cuãa • Kiïím soaát vaâ giaám saát têìn söë __________ phöí radio vaâ thiïët bõ vö tuyïën, Chñnh phuã, baãn chiïën lûúåc hûúáng 1. Nguöìn: MPT Website. 10 NGHIÏN CÛÁU VÏÌ CAÅNH TRANH TRONG KHU VÛÅC VIÏÎN THÖNG ÚÃ VIÏÅT NAM
  18. àïën traách nhiïåm vaâ vai troâ múái, vaâ saách cú baãn liïn quan túái hai vùn dõch vuå. ÚÃ Viïåt Nam, caác giêëy baãn phaáp luêåt naây2. möåt àiïìu quan troång nhêët laâ àùåt pheáp FBO chó àûúåc cêëp cho ra nhûäng chó söë cú baãn àïí àaánh nhûäng doanh nghiïåp Nhaâ Phaáp lïånh vïì Bûu chñnh Viïîn giaá thaânh cöng. Nhû bûúác àêìu nûúác (SOEs), àûúåc coi nhû thöng nùm 2002 trong saáng kiïën daâi haån, chiïën lûúåc möåt nhaâ khai thaác thuöåc naây laâ möåt àoáng goáp quan troång Chñnh phuã, toaân phêìn hay Phaáp lïånh naây do UÃy ban Thûúâng àïí hoaân thiïån luêåt phaáp vaâ nhûäng tûâng phêìn. Phaáp lïånh naây àõnh vuå Quöëc höåi ban haânh nùm 2002, quy àõnh quaãn lyá. nghôa khaái niïåm vïì cöí phêìn saáu thaáng sau khi ban haânh Chiïën àùåc biïåt - laâ cöí phêìn àûúåc lûúåc. Phaáp lïånh naây nhùæc laåi vaâ Viïån Chiïën lûúåc Bûu chñnh Viïîn quyïìn phuã quyïët trong möåt cuãng cöë thïm möåt lêìn nûäa caác thöng (NIPTS) – möåt àún võ trûåc söë trûúâng húåp. nguyïn tùæc chñnh saách àûúåc nïu thuöåc cuãa MPT – àaä phaác thaão trong Chiïën lûúåc, böí sung thïm möåt chiïën lûúåc hoaân thiïån vïì - Doanh nghiïåp khai thaác dõch nhûäng chi tiïët thûåc hiïån vaâ laâm roä thöng tin vaâ cöng nghïå thöng tin vuå (SBO): SBO cung cêëp dõch chiïën lûúåc cuãa Chñnh phuã. Phaáp (ICT). Nhûäng muåc tiïu naây göìm vuå maâ khöng àoâi hoãi phaãi coá lïånh cuäng àaä nïu ra nhûäng cú chïë múã röång maång viïîn thöng vaâ phaát haå têìng maång, hoùåc coá thïí cuå thïí - chùèng haån nhû chñnh saách triïín ngaânh thöng tin. Nhûäng muåc thuï haå têìng cú súã maång tûâ vaâ cöng cuå àûúåc sûã duång trong tiïu maâ NIPTS cho viïîn thöng vaâ möåt SBO àïí baán laåi cho quaãn lyá. Nhûäng cú chïë naây bao ICT cho nùm 2010 göìm: ngûúâi sûã duång àêìu cuöëi. Giêëy göìm viïåc cêëp pheáp, tñnh chi phöëi pheáp SBO àûúåc cêëp cho caã cuãa thõ trûúâng, kïët nöëi, phên böí taâi • Àaåt àûúåc mêåt àöå àiïån thoaåi laâ khu vûåc tû nhên. nguyïn vaâ dõch vuå phöí cêåp. Dûúái 25-26 maáy/100 dên vaâo nùm àêy laâ toám tùæt nhûäng nguyïn tùæc 2010, 28-30 maáy vaâo nùm 2020; • Chi phöëi thõ trûúâng: Phaáp quan troång àûúåc àïì cêåp trong • Àaåt àûúåc töíng söë mêåt àöå àiïån lïånh àõnh nghôa caác doanh Phaáp lïånh: thoaåi àöëi vúái höå gia àònh laâ 60% nghiïåp coá thõ phêìn khöëng chïë laâ vaâo nùm 2010 vaâ 100% vaâo nhûäng doanh nghiïåp coá hún • Cêëp pheáp: Phaáp lïånh cuäng chó nùm 2020; 30% thõ phêìn cuãa möåt dõch vuå roä hai loaåi giêëy pheáp cho caác cuå thïí. doanh nghiïåp viïîn thöng, tûâ 10 • Seä coá 30% giao dõch thûúng maåi nùm cho caác dõch vuå maång, 15 trïn maång vaâo nùm 2010. - Caác quy àõnh coá thïí àiïìu nùm cho khai thaác dõch vuå vaâ chónh hoaåt àöång cuãa nhûäng 25 nùm cho lùæp àùåt àûúâng caáp Phaáp luêåt vïì Viïîn thöng nhaâ khai thaác chuã àaåo, chùèng quöëc tïë: haån nhû vïì thõ phêìn, àõnh giaá, Theo sûå phaát triïín chiïën lûúåc múái - Doanh nghiïåp coá haå têìng chêët lûúång dõch vuå, haåch toaán cuãa Viïåt Nam, àïí thuác àêíy tùng hoùåc maång (FBO): Möîi FBO chi phñ v.v... trûúãng vaâ phaát triïín ngaânh viïîn súã hûäu vaâ khai thaác maång thöng, Chñnh phuã àaä ban haânh hai - Nhûäng nhaâ khai thaác chuã àaåo viïîn thöng cuãa mònh. Caác vùn baãn phaáp luêåt trong vaâi nùm khöng àûúåc coá nhûäng haânh vi FBO baán dõch vuå trûåc tiïëp qua: Phaáp lïånh vïì Bûu chñnh viïîn phi caånh tranh, nhû: buâ cheáo, cho ngûúâi sûã duång àêìu cuöëi thöng (dûúái àêy goåi tùæt laâ Phaáp àûa ra mûác giaá thêëp hún chi hoùåc baán buön dõch vuå cho lïånh) vaâ Nghõ àõnh 160 vïì viïîn phñ, giaá baán buön cao v.v... caác cöng ty àïí hoå baán laåi thöng (dûúái àêy goåi tùæt laâ Nghõ __________ - Nhûäng nhaâ khai thaác nhoã àõnh). Nhûäng vùn baãn naây cuâng 2. Cêìn lûu yá rùçng nhûäng luêåt naây khöng giaãi quyïët thoãa àaáng ba vêën àïì chñnh saách quan àûúåc tûå àùåt mûác giaá, göìm caã nhau hònh thaânh nïìn taãng phaáp lyá troång: caånh tranh giûäa caác doanh nghiïåp Nhaâ nhûäng goái quaãng caáo (trong cho nhûäng quy àõnh vïì quaãn lyá, nûúác, viïåc cöí phêìn hoáa/tû nhên hoáa doanh nghiïåp Nhaâ nûúác, vaâ phên taách maåch voâng khi cú quan quaãn lyá kiïím phên sûã hoùåc caác haânh àöång quaãn nöåi haåt.Viïåc coá haânh àöång hay khöng, hoùåc haânh àöång thïë naâo, àöëi vúái möîi vêën àïì àoá soaát viïåc àõnh giaá cuãa nhûäng lyá cuãa MPT. Phêìn tiïëp theo seä nïu àïìu coá aãnh hûúãng lúán àïën lônh vûåc viïîn bêåt nhûäng vêën àïì quaãn lyá vaâ chñnh nhaâ khai thaác chuã àaåo); thöng cuãa quöëc gia. 11 NGHIÏN CÛÁU VÏÌ CAÅNH TRANH NGAÂNH VIÏÎN THÖNG VIÏÅT NAM
  19. Nghõ àõnh 160 - vaâ caác àiïìu liïn - Chi phñ kïët nöëi thêëp hún aáp - Chi tiïët hoáa nguyïn tùæc àaãm baão rùçng ngûúâi sûã duång àûúåc quan túái caånh tranh duång àöëi vúái nhûäng nhaâ khai tûå do lûåa choån bêët cûá nhaâ thaác nhoã cuäng taåo cho nhûäng Xêy dûång trïn cú súã Chiïën lûúåc cung cêëp dõch vuå naâo maâ hoå nhaâ khai thaác múái möåt vaâi lúåi vaâ Phaáp lïånh, caã hai àïìu höî trúå tûå muöën; thïë vïì chi phñ. do hoáa vaâ caånh tranh, Nghõ àõnh - Phñ kïët nöëi liïn quan túái 160 àûúåc Chñnh phuã ban haânh vaâo • Kïët nöëi: Têët caã caác doanh nhûäng dõch vuå phöí cêåp phaãi thaáng 9 nùm 2004. Caác chi tiïët cuå nghiïåp viïîn thöng àïìu coá quyïìn àûúåc àõnh roä. thïí nhû sau: kïët nöëi maång cuãa mònh vúái nhûäng maång cuãa doanh nghiïåp • Chi phöëi thõ trûúâng: Àùåt mûác Quy àõnh quaãn lyá vïì viïîn viïîn thöng khaác vaâ coá nghôa vuå chi phöëi laâ 30% haå têìng thiïët thöng cho pheáp doanh nghiïåp viïîn yïëu. Àõnh nghôa haå têìng cú súã thöng khaác kïët nöëi vaâ truy nhêåp Trong nhûäng nùm qua, MPT àaä ban thiïët yïëu, bao göìm maång nöåi vaâo maång hoùåc dõch vuå cuãa haânh möåt loaåt quyïët àõnh àïí laâm haåt úã möåt söë khu vûåc àõa lyá, caác mònh tuây theo nhûäng àiïìu kiïån roä nhûäng chiïën lûúåc, chñnh saách vaâ kïnh trong nûúác vaâ àûúâng daâi cöng bùçng vaâ húåp lyá. cú chïë quaãn lyá cuãa mònh. Nhûäng quöëc tïë, caác traåm vö tuyïën cuãa quyïët àõnh naây chûáa àûång haâng àiïån thoaåi di àöång. Àoâi hoãi - UÃy quyïìn nhûäng àiïím truy loaåt vêën àïì chûa àûúåc giaãi quyïët nhûäng nhaâ khai thaác phaãi: nhêåp vaâ kïët nöëi dûåa trïn cú cuãa Böå naây, göìm caã viïîn thöng, súã kinh tïë vaâ kyä thuêåt; - Phaát triïín möåt kïë hoaåch töíng bûu chñnh vaâ IT. Nhûäng vêën àïì thïí cho àêìu tû phaát triïín - Quy àõnh rùçng vùn baãn thoãa quan troång àaä nïu bao göìm viïåc maång, nhûäng àiïím truy nhêåp, thuêån kïët nöëi phaãi àûúåc àaâm taåo ra quyä viïîn thöng phöí cêåp cuãa kïët nöëi vaâ nhûäng gia tùng vïì phaán giûäa caác nhaâ khai thaác; Viïåt Nam, laâm saáng toã nhûäng vêën lûu lûúång maång; àïì vïì giaá cûúác, tiïu chuêín thiïët bõ, - Cho pheáp MPT àiïìu chónh - Taåo ra nhûäng àiïìu kiïån thuêån möåt vaâi thuã tuåc cú baãn vïì IT. Möåt phñ kïët nöëi, sûã duång viïåc àõnh lúåi cho àaâm phaán vaâ thi haânh àiïìu àùåc biïåt laâ nùm 2003, sau giaá dûåa trïn chi phñ; kïët nöëi maång vaâ dõch vuå àöëi möåt thúâi gian trò hoaän khaá lêu, vúái caác cöng ty viïîn thöng MPT àaä húåp phaáp hoáa caác dõch vuå - Àõnh nghôa viïåc sûã duång möåt caách cöng bùçng vaâ húåp VoIP, cho pheáp ngûúâi dên thûåc chung võ trñ - möåt khña caånh lyá; hiïån caác cuöåc goåi quöëc tïë chi phñ quan troång cuãa kïët nöëi, nhû thêëp. Biïíu 4 cung cêëp bûác tranh sûã duång chung caác àiïím kïët - Chuêín bõ trònh MPT thöng töíng thïí vïì nhûäng vùn baãn phaáp nöëi vaâ cú súã haå têìng kyä thuêåt qua Thoãa thuêån kïët nöëi mêîu, quy gêìn àêy. qua hiïåp àõnh thoãa thuêån kïët àïí cöng chuáng vaâ caác cöng ty nöëi àûúåc kyá kïët giûäa hai bïn. yïu cêìu kïët nöëi sûã duång. Quy àõnh vïì giaá cûúác • Giaá cûúác: Caác doanh nghiïåp • Kïët nöëi: Àïì cêåp laåi nhûäng khña MPT quaãn lyá giaá cûúác àöëi vúái àûúåc tûå do quyïët àõnh phñ dõch caånh chñnh cuãa Phaáp lïånh vaâ nhûäng nhaâ khai thaác coá thõ phêìn vuå cuãa mònh, trûâ nhûäng phñ liïn laâm roä nhûäng vêën àïì vïì kïët chuã àaåo, trong khi nhûäng nhaâ khai quan túái dõch vuå viïîn thöng nöëi: thaác khaác àûúåc pheáp tûå àùåt giaá. hoùåc kïët nöëi vaâ nhûäng dõch vuå - Vïì vêën àïì cûúác phñ kïët nöëi Giaá cûúác úã Viïåt Nam vêîn coân viïîn thöng chi phöëi thõ trûúâng; dûåa trïn giaá thaânh, phaãi boác àûúåc buâ cheáo vaâ khöng dûåa trïn • Caác dõch vuå phöí cêåp: Quyä taách möåt caách húåp lyá theo chi phñ. Nùm 2001, biïíu giaá cuãa dõch vuå phöí cêåp àûúåc thiïët lêåp nhûäng thaânh phêìn maång vaâ nhûäng cuöåc goåi quöëc tïë vêîn úã vúái sûå àoáng goáp cuãa caác doanh caác quaá trònh dõch vuå, khöng mûác cao nhêët trïn thïë giúái, trong nghiïåp viïîn thöng vaâ caác nguöìn phên biïåt giûäa caác loaåi hònh khi biïíu giaá nöåi haåt vaâ goåi àûúâng khaác. daâi trong nûúác khaá thêëp so vúái dõch vuå; 12 NGHIÏN CÛÁU VÏÌ CAÅNH TRANH NGAÂNH VIÏÎN THÖNG VIÏÅT NAM

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

Đồng bộ tài khoản