Ngoại chấn thương: Gãy thân xương cánh tay

Chia sẻ: Than Kha Tu | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:9

0
352
lượt xem
153
download

Ngoại chấn thương: Gãy thân xương cánh tay

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Ghi chẩn đoán: Gãy 1/3 giữa xương cánh tay phải do tai nạn giao thông đã phẫu thuật kết xương nẹp vít ngày thứ 2 Câu hỏi: 1. Biện luận chẩn đoán 2. Nêu đặc điểm di lệch của gãy thân xương cánh tay...

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Ngoại chấn thương: Gãy thân xương cánh tay

  1. Ngo¹i chÊn th−¬ng G·y th©n x−¬ng c¸nh tay G∙y th©n x−¬ng c¸nh tay Ghi chÈn ®o¸n: G·y 1/3 gi÷a x−¬ng c¸nh tay ph¶i do tai n¹n giao th«ng ®· phÉu thuËt kÕt x−¬ng nÑp vÝt ngµy thø 2 C©u hái: 1. BiÖn luËn chÈn ®o¸n? 2. Nªu ®Æc ®iÓm di lÖch cña g·y th©n x−¬ng c¸nh tay 3. BiÕn chøng cña g·y th©n x−¬ng c¸nh tay 4. §Æc ®iÓm gi¶i phÉu cña x−¬ng c¸nh tay liªn quan tíi l©m sµng vµ ®iÒu trÞ? 5. §iÒu trÞ b¶o tån g·y th©n x−¬ng c¸nh tay: C§ vµ c¸c ph−¬ng ph¸p? 6. Nªu chØ ®Þnh phÉu g·y x−¬ng c¸nh tay C©u 1. BiÖn luËn chÈn ®o¸n: Lóc vµo viÖn(khai th¸c qua bÖnh nh©n vµ bÖnh ¸n) - T− thÕ: tay lµnh ®ì tay ®au - Cã ®iÓm ®au chãi - ChiÒu dµi tuyÖt ®èi vµ t−¬ng ®èi ng¾n h¬n bªn lµnh - BÊt lùc vËn ®éng c¸nh tay ph¶i: kh«ng n©ng, kh«ng gi¹ng c¸nh ®−îc c¸nh tay - XQ: h×nh ¶nh g·y cã m¶nh dêi 1/3 gi÷a x−¬ng c¸nh tay Biªn b¶n PT: G·y cã m¶nh dêi 1/3 gi÷a x−¬ng c¸nh tay ph¶i C©u 2. §Æc ®iÓm di lÖch: Giíi h¹n g·y th©n x−¬ng c¸nh tay: d−íi mÊu ®éng lín tíi trªn mám trªn låi cÇu x−¬ng c¸nh tay kho¶ng 3-4 cm. VÞ trÝ g·y cã thÓ 1/3 trªn, 1/3 gi÷a vµ 1/3 d−íi nh−ng hay gÆp nhÊt lµ 1/3 gi÷a 1. G·y 1/3 trªn: C¸c ®o¹n g·y trªn di lÖch ra tr−íc 300 vµ vÞ trÝ g·y cµng thÊp th× di lÖch cµng gi¶m * G·y d−íi mÊu ®éng vµ trªn chç b¸m cña c¬ ngùc lín: §o¹n trªn bÞ c¬ b¶ vai mÊu ®éng kÐo gi¹ng vµ xoay ngoµi, ®o¹n d−íi bÞ c¸c c¬ vai-ngùc-c¸nh tay(c¬ delta, qu¹ c¸nh tay, c¬ nhÞ ®Çu) kÐo lªn trªn, ra tr−íc vµo trong(di lÖch gièng g·y cæ phÉu thuËt x−¬ng c¸nh tay) * G·y d−íi chç b¸m cña c¬ ngùc lín vµ trªn chç b¸m cña c¬ delta: ®o¹n trªn bÞ c¬ ngùc to kÐo vµo trong vµ ra tr−íc, ®o¹n d−íi bÞ cơ delta vµ c¬ tam ®Çu kÐo lªn trªn vµ ra ngoµi: 2 ®o¹n x−¬ng g·y lµm thµnh gãc më ra ngoµi * G·y d−íi chç b¸m cña c¬ delta: ®o¹n g·y trªn bÞ c¬ delta kÐo gi¹ng ra ngoµi, ®o¹n g·y d−íi bÞ c¬ qu¹ c¸nh tay, c¬ nhÞ ®Çu, c¬ tam ®Çu kÐo lªn trªn 2 ®o¹n x−¬ng g·y lµm thµnh gãc më vµo trong Ng. quang toµn_dhy34-HVQY 17
  2. Ngo¹i chÊn th−¬ng G·y th©n x−¬ng c¸nh tay 2. G·y 1/3 gi÷a: 2 ®o¹n g·y Ýt di lÖch do c¸c c¬ tam ®Çu vµ c¬ canh tay tr−íc bäc xung quanh nh−ng khi g·y cã di lÖch th× hay bÞ c¬ chÌn vµo gi÷a 2 ®Çu g·y ®o¹n trªn bÞ c¬ delta kÐo ra tr−íc vµ gi¹ng, ®o¹n d−íi bÞ c¬ nhÞ ®Çu, tam ®Çu kÐo lªn trªn 3. G·y 1/3 d−íi: ®o¹n trªn Ýt di lÖch, ®o¹n d−íi bÞ c¬ nhÞ ®Çu, c¸nh tay tr−íc, tam ®Çu, c¸nh tay quay co kÐo lµm di lÖch chång ng¾n khi g·y 1/3 d−íi thÊp di lÖch nhiÒu cã thÓ tæn th−¬ng bã m¹ch c¸nh tay dÉn ®Õn rèi lo¹n dinh d−ìng, co cøng do thiÕu m¸u lµm h¹n chÕ vËn ®éng hoÆc cøng khíp khuûu * C¬ delta: Nguyªn uû: 2/3 ngoµi gai vai, bê ngoµi mám cïng vai, 1/3 ngoài bê tr−íc x−¬ng ®ßn. B¸m tËn: gê delta mÆt ngoµi x−¬ng c¸nh tay. * C¬ ngùc to: Nguyªn uû: x−¬ng ®ßn, x−¬ng øc, sôn s−ên 1-6. B¸m tËn: mÐp ngoµi r·nh nhÞ ®Çu * Khu c¸nh tay tr−íc: c¬ c¸nh tay tr−íc, c¬ nhÞ ®Çu - C¬ c¸nh tay tr−íc: b¸m ë 1/2 x−ơng c¸nh tay vµ b¸m tËn vµo mám vÑt - C¬ nhÞ ®Çu: Cã 2 phÇn : phÇn dµi b¸m ë diÖn trªn æ ch¶o råi ch¹y trong r·nh nhÞ ®Çu gi÷a 2 mÊu ®éng, phÇn ng¾n b¸m vµo mám qu¹. B¸m tËn: g©n b¸m vµo låi cñ nhÞ ®Çu x−¬ng quay, g©n cßn t¸ch mét trÏ vµo c©n c¼ng tay, d−íi trÏ nµy cã ®éng m¹ch c¸nh tay vµ d©y tk gi÷a * Khu c¸nh tay sau: C¬ tam ®Çu c¸nh tay: + §Çu dµi: bê d−íi æ ch¶o + §Çu ngoµi: b¸m mÐ trªn r·nh xo¾n + §Çu trong: mÐp d−íi r·nh xo¾n B¸m tËn: 3 ®Çu ®i xuèng tËp trung thµnh 1 g©n b¸m vµo mám khuûu Ng. quang toµn_dhy34-HVQY 18
  3. Ngo¹i chÊn th−¬ng G·y th©n x−¬ng c¸nh tay C¸c c¬ vïng vai Ng. quang toµn_dhy34-HVQY 19
  4. Ngo¹i chÊn th−¬ng G·y th©n x−¬ng c¸nh tay Ng. quang toµn_dhy34-HVQY 20
  5. Ngo¹i chÊn th−¬ng G·y th©n x−¬ng c¸nh tay C©u 3. BiÕn chøng cña g·y x−¬ng c¸nh tay: 1. Toµn th©n: - Sím: + Ýt cã sèc Ng. quang toµn_dhy34-HVQY 21
  6. Ngo¹i chÊn th−¬ng G·y th©n x−¬ng c¸nh tay + Cã thÓ cã huyÕt t¾c mì - Muén: viªm phæi(Ýt gÆp), viªm ®−êng tiÕt niÖu, suy mßn, loÐt ®iÓm tú 2. T¹i chç: - Sím: + G·y hë + Tæn th−¬ng ®éng m¹ch c¸nh tay g©y ho¹i tö c¼ng, bµn tay + Tæn th−¬ng thÇn kinh quay + ChÌn c¬ vµo gi÷a 2 ®Çu g·y - Muén: + Can to xï, liÒn lÖch trôc + Teo c¬, cøng khíp vïng chi trªn + ChËm liÒn x−¬ng khíp gi¶ + ChÌn Ðp thÇn kinh quay do can x−¬ng to, xï, do sÑo phÇn mÒm * Tæn th−¬ng ®éng m¹ch c¸nh tay: §M c¸nh tay b¾t ®Çu tõ bê d−íi c¬ ngùc to tiÕp nèi víi ®m n¸ch khi tíi 3cm ë d−íi nÕp gÊp khuûu ngang chç b¸m cña c¬ nhÞ ®Çu vµo låi cñ th× chia ra ®m quay vµ ®m trô Nh¸nh : - Nh¸nh nu«i c¬ - Nh¸nh nu«i x−¬ng c¸nh tay - Nh¸nh ®m c¸nh tay s©u: to nhÊt - §M bªn trong trªn vµ bªn trong d−íi Vßng nèi: - Vßng delta: c¸c nh¸nh c¬ nèi víi nh¸nh mò(®m n¸ch) - Vßng nèi trªn rßng räc: nh¸nh bªn trong trªn vµ bªn trong d−íi nèi víi 2 nh¸nh quÆt ng−îc trô sau vµ trô tr−íc cña ®m trô - Vßng nèi trªn låi cÇu: nh¸nh tr−íc vµ sau cña ®m c¸nh tay s©u nèi víi c¸c nh¸nh quÆt ng−îc quay tr−íc cña ®m quay vµ quÆt ng−îc gian cèt cña ®m trô * Tæn th−¬ng thÇn kinh quay: - §Æc ®iÓm gi¶i phÉu: TK quay do rÔ C7 t¹o nªn t¸ch tõ th©n nh× sau. ë c¸nh tay, d©y nµy ch¹y trong r·nh xo¾n x−¬ng c¸nh tay, vßng tõ sau ra tr−íc ®Ó vµo r·nh c¬ nhÞ ®Çu ngoµi. Nã quay quanh x−¬ng c¸nh tay 2 lÇn. D©y TK quay chia ra 2 nh¸nh: vËn ®éng vµ c¶m gi¸c. Nh¸nh vËn ®éng cho c¸c c¬: c¬ c¸nh tay quay(c¬ ngöa dµi t¸c dông ngöa bµn tay nh−ng chñ yÕu lµ gÊp c¼ng tay vµo c¸nh tay, c¬ quay nhÊt vµ nh× cã t¸c dông duçi cæ tay, c¬ duçi ®èt 1 ngãn tay, c¬ ngöa ng¾n, c¬ duçi dµi ngãn c¸i, c¬ trô sau Ng. quang toµn_dhy34-HVQY 22
  7. Ngo¹i chÊn th−¬ng G·y th©n x−¬ng c¸nh tay - Chøc n¨ng d©y quay: chi phèi c¸c ®éng t¸c duçi c¼ng tay, duçi cæ tay, duçi ®èt 1 c¸c ngãn tay vµ d¹ng ngãn c¸i - TriÖu chøng l©m sµng: + Tæn th−¬ng d©y TK quay ë hâm n¸ch: bµn tay rò cæ cß ®iÓn h×nh: kh«ng duçi ®−îc cæ tay vµ ®èt 1 c¸c ngãn Kh«ng d¹ng ®−îc ngãn c¸i Khi ®Æt 2 lßng bµn tay ¸p s¸t vµo nhau råi lµm ®éng t¸c t¸ch 2 bµn tay th× bµn tay bÞ liÖt TK quay sÏ kh«ng −ìn th¼ng lªn ®−îc mµ gÊp laÞ vµ cuén tr«i trªn lßng bµn tay lµnh(do tæn th−¬ng c¬ ngöa dµi) MÊt ph¶n x¹ c¬ tam ®Çu c¸nh tay vµ ph¶n x¹ tr©m quay Rèi lo¹n c¶m gi¸c mÆt sau c¸nh tay, c¼ng tay vµ râ nhÊt lµ khe liªn ®èt bµn 1-2 ë tr−íc hè lµo Rèi lo¹n dinh d−ìng biÓu hiÖn phï mu tay Bµn tay rò cæ cß ®iÓn h×nh trong tæn th−¬ng d©y thÇn kinh quay + Tæn th−¬ng d©y quay ë 1/3 d−íi x−¬ng c¸nh tay: Lµ vÞ trÝ hay gÆp tæn th−¬ng víi biÓu hiÖn l©m sµng nh− ë hâm n¸ch nh−ng c¬ tam ®Çu kh«ng bÞ liÖt nªn duçi ®−îc c¼ng tay vµ cßn ph¶n x¹ g©n c¬ tam ®Çu + Tæn th−¬ng d©y TK quay ë 1/3 trªn c¼ng tay: ®©y lµ chç ph©n ra 2 nh¸nh vËn ®éng vµ c¶m gi¸c, khi tæn th−¬ng biÓu hiÖn lÇm sµng: Duçi cæ tay cßn nh−ng yÕu Kh«ng duçi ®−îc ®èt 1 c¸c ngãn Rèi lo¹n c¶m gi¸c ë mu tay vµ phÝa l−ng ngãn tay c¸i C©u 4. §Æc ®iÓm gi¶i phÉu cña x−¬ng c¸nh tay liªn quan tíi l©m sµng vµ ®iÒu trÞ: - X−¬ng c¸nh tay th¼ng, ë 1/3 trªn h¬i trßn, 2/3 d−íi h×nh l¨ng trô tam gi¸c, n¬i tiÕp gi¸p 2 ®o¹n nµy lµ ®iÓm yÕu nªn dÔ g·y, cæ phÉu thuËt còng lµ 1 ®iÓm yÕu dÔ g·y Ng. quang toµn_dhy34-HVQY 23
  8. Ngo¹i chÊn th−¬ng G·y th©n x−¬ng c¸nh tay - MÆt sau x−¬ng cã r·nh xo¾n( kÐo dµi 2/3 trªn) trong r·nh cã d©y tk quay n»m s¸t x−¬ng vµ ®éng m¹ch c¸nh tay s©u, ®o ®ã g·y 2/3 trªn x−¬ng c¸nh tay dÔ bÞ tæn th−¬ng d©y tk quay - èng c¸nh tay: h×nh l¨ng trô tam gi¸c giíi h¹n: phÝa tr−íc vµ trong lµ c©n bäc c¸nh tay, phÝa ngoµi ë trªn lµ c¬ nhÞ ®Çu(c¬ tuú hµnh cña ®m c¸nh tay), phÝa sau lµ v¸ch liªn c¬ vµ ë d−íi cã c¬ c¸nh tay tr−íc n»m trªn v¸ch liªn c¬. Trong èng c¸ch tay cã bã m¹ch thÇn kinh c¸nh tay. Khi g·y x−¬ng c¸nh tay cã thÓ g©y tæn th−¬ng cã m¹ch nµy - ë 1/3 trªn cã c¬ ngùc to, c¬ ngùc bÐ, c¬ delta(lµ nh÷ng c¬ khoÎ) nªn g·y ë ®©y cã nhiÒu di lÖch. ë 1/3 gi÷a x−¬ng c¸nh tay ®−îc bäc bëi c¬ tam ®Çu(phÝa sau) vµ c¬ c¸nh tay tr−íc vµ c¬ nhÞ ®Çu(phÝa tr−íc), c¸c c¬ nµy chØ ®i qua mµ kh«ng b¸m tËn ë ®©y nªn g·y 1/3 gi÷a x−¬ng c¸nh tay Ýt di lÖch nÕu cã chØ lµ di lÖch chång vµ dÔ cã chÌn c¬ vµo gi÷a 2 ®Çu g·y - G·y 1/3 gi÷a dÔ g©y khíp gi¶ v× x−¬ng c¸nh tay dµi, c¬ b¸m ë 2 bªn ®Çu x−¬ng nªn nu«i d−ìng kÐm C©u 5. §iÒu trÞ b¶o tån g·y th©n x−¬ng c¸nh tay: C§ vµ c¸c ph−¬ng ph¸p: 1. ChØ ®Þnh: G·y kh«ng hoÆc Ýt di lÖch 2. Ph−¬ng ph¸p: - G©y tª æ g·y b»ng Lidocain 1%, hoÆc g©y tª ®¸m rèi thµnh kinh c¸nh tay - Bã bét ngùc c¸nh tay t− thÕ gi¹ng hoÆc bã nÑp víi thuèc nam + G·y 1/3 trªn: bã bét ngùc c¸nh tay ë t− thÕ gi¹ng vÞ trÝ g·y cµng cao th× gi¹ng cµng nhiÒu. G·y trªn chç b¸m cña c¬ ngùc to c¸nh tay d¹ng 80-900, ra tr−íc 30-400. G·y d−íi chç b¸m c¬ ngùc to c¸nh tay gi¹ng 60-700, ra tr−íc 300, khíp khuûu gÊp 900, c¼ng tay nöa sÊp nöa ngöa NÕu bÖnh nh©n cã g·y x−¬ng c¸nh tay kÕt hîp víi chÊn th−¬ng ngùc hoÆc cã bÖnh tim phæi m¹n ®e do¹ suy h« hÊp tuÇn hoµn th× kh«ng ®−îc bã bét ngùc c¸nh tay gi¹ng, cã thÓ bã bét ch÷ U cè ®Þnh b¶ vai c¸nh tay c¼ng tay hoÆc bã nÑp ®«ng y cã ®Öm gèi b«ng d−íi hâm n¸ch ®Ó c¸nh tay xoay ngoµi C©u 6. Nªu chØ ®Þnh phÉu g·y x−¬ng c¸nh tay: - G·y hë - G·y kÝn di lÖch lín n¾n chØnh kh«ng kÕt qu¶ - G·y x−¬ng c¸nh tay cã chÌn c¬ vµo gi÷a 2 ®Çu x−¬ng C¸c PP: - KÕt x−¬ng nÑp vÝt: th«ng dông nhÊt - §ãng ®inh néi tuû Ng. quang toµn_dhy34-HVQY 24
  9. Ngo¹i chÊn th−¬ng G·y th©n x−¬ng c¸nh tay - KÕt x−¬ng b»ng khung cè ®inh ngoµi: g·y hë, g·y hë nhiÔm trïng - G·y xo¾n chÐo v¸t dµi cã thÓ b¾t vÝt hoÆc buéc vßng ®ai thÐp TËp vËn ®éng: Ngay sau khi cè ®Þnh cÇn cho bÖnh nh©n tËp co c¬ tÜnh lªn g©n c©n c¬ trong bét vµ tËp vËn ®éng c¸c khíp kh«ng ph¶i bÊt ®éng. Sau khi th¸o bét tËp vËn ®éng phôc håi chøc n¨ng Gi¶i phÉu khu sau c¸nh tay(r·nh xo¾n cã thÇn kinh quay ch¹y) Ng. quang toµn_dhy34-HVQY 25
Đồng bộ tài khoản