Ngữ văn lớp 10 tuần 19: Phú sông Bạch Đằng

Chia sẻ: muctieu99

Bài thơ thể hiện nội dung yêu nước thể hiện ở niềm tự hào về chiến công lịch sử và chiến công thời Trần trên sông Bạch Đằng. Mời quý thầy cô cùng tham khảo bài giảng Phú sông Bạch Đằng - Trương Hán Siêu

Bạn đang xem 10 trang mẫu tài liệu này, vui lòng download file gốc để xem toàn bộ.

Nội dung Text: Ngữ văn lớp 10 tuần 19: Phú sông Bạch Đằng

BÀI GIẢNG NGỮ VĂN LỚP 10




TRƯƠNG HÁN SIÊU
I.TÌM HIỂU CHUNG:
1.Tác giả ( SGK)
-Trương Hán Siêu là một trọng thần triều Trần.
2.Tác phẩm :Phú sông Bạch Đằng
- Hoàn cảnh ra đời : khoảng 50 năm sau kháng chiến
chống quân Mông-Nguyên thắng lợi.
- Sông Bạch Đằng: - con sông gắn liền với tên tuổi của
Ngô Quyền đánh tan quân Nam Hán( 938 )và đặc biệt
với “ hai vị thánh quân” Trần Thánh Tông, Trần
Nhân Tông và Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc
Tuấn trong lần thứ 3 đánh tân giặc Mông-Nguyên(
năm 1288)
DI TÍCH CÒN LẠI CỦA “ BẠCH ĐẰNG GIANG PHÚ “
白藤江賦
客有
掛 汗 漫 之 風 凡 , 拾 浩 蕩 之 海 月 ,朝 戛 舷 兮 沅 湘 , 暮 幽 探 兮
禹穴。九江五湖,三吳百粵。人跡所至,靡不經閱,胸吞
雲夢者數百,而四方壯志猶闕如也。乃舉楫兮中流,從子
長之遠游。涉大灘口,溯東潮頭,抵白藤江,是泛是浮。
接鯨波於無際,蘸鷂尾之相繆。水天一色,風景三秋。渚
荻岸蘆,瑟瑟颼颼。折戟沉江,枯骨盈邱。慘然不樂,佇
立凝眸。念豪傑之已往,嘆蹤跡之空留。江邊父老謂我何
求?或扶蔾杖,或掉孤舟,楫余而言曰﹕ 此重興二聖擒烏
馬兒之戰地,與昔時吳主破劉弘操之故洲也。當其﹕ 舳艫
千里,旌旗旖旎。貔貅六軍,兵刃蜂起,雌雄未決,南北
對壘。日月昏兮無光,天地凜兮將毀。彼必烈之勢疆,劉
龔之計詭。自謂投鞭,可掃南紀。既而﹕ 皇天助順,兇徒
披靡。孟德赤壁之師,談笑飛灰。苻堅合淝之陣,須臾送
死。至今江流,終不雪恥。再造之功,千古稱美。雖然﹕
自有宇宙,固有江山。信天塹之設險,賴人傑以奠安。孟
津之會,鷹揚若呂。濰水之戰,國士如韓。惟此江而大捷
,由大王之賊閑。英風可想,口碑不刊。懷古人兮隕涕,
臨江流兮厚顏。行且歌曰﹕ “大江兮滾滾,洪濤巨浪兮朝宗
無盡。仁人兮聞名,匪人兮俱泯。”客從而賡歌曰﹕ “二聖
兮垂明,就此江兮洗甲兵。胡塵不敢動兮,千古昇平。信
知﹕ 不在關河之險兮,惟在懿德之莫京。

NGUYÊN VĂN CHỮ HÁN BÀI “ BẠCH ĐẰNG GIANG PHÚ “-TRƯƠNG HÁN
SIÊU
a.Thể phú :
- Xuất xứ từ Trung Quốc , thịnh hành vào thời Hán,dùng lối văn
có nhịp điệu, nhằm miêu tả, trình bày sự vật để biểu hiện tư tưởng
của tác giả
-Đặc điểm:
- +Miêu tả cảnh vật, phong tục, kể sự việc, bàn chuyện đời.
+ Kết hợp văn xuôi + văn vần
+ Kết cấu 4 phần ( mở, giải thích, bình luận, kết )

-Bài phú sông Bạch Đằng được viết thể phú cổ thể :có
trước thời Đường, đặc trưng chủ yếu là mượn hình thức
chủ khách để bày tỏ diễn đạt nội dung.( bố cục 4 phần )
 b.Nội dung :diễn tả cảm xúc của nhân vật khách dạo
chơi trên sông BĐ , niềm tự hào của các bô lão địa
phương.
SƠ ĐỒ SÔNG BẠCH ĐẰNG NGÀY NAY
SÔNG BẠCH ĐẰNG LỊCH SỬ TRONG CUỘC SỐNG KINH TẾ HÔM NAY
DẤU TÍCH CỦA NHỮNG CUỘC THUỶ CHIẾN TRÊN SÔNG BẠCH ĐẰNG
c.Bố cục : 4 phần:
+ Đoạn 1:( từ đầu đến( luống còn lưu”): Cảm
xúc của “khách”trước cảnh sông Bạch Đằng.
+Đoạn2 : ( từ “ Bên sông bô lão” đến “ nghìn
xưa ca ngợi”): Các cụ bô lão kể lại các chiến
tích trên dòng sông BĐ.
+ Đọan 3( từ “ Tuy nhiên: Từ có vũ trụ” đến”
chừ lệ chan”: Các bô lão bình luận về nguyên
nhân chiến thắng trên sông BĐ.
+ Đoạn 4: ( đoạn còn lại ) : Tác giả khẳng định,
đề cao vai trò, đức độ của con người.
II.TÌM HIỂU CHI TIẾT:
 1.Hình t­ợng nhân vật khách:
 - T­ thế : tự do, phóng khoáng,hoà mình vào với đất trời mà
vui thú không biết chán.
 - Mục đích dạo chơi : thưởng thức vẻ đẹp, nghiên cứu cảnh
trí đất nước, nâng cao hiểu biết.
 -Địa danh sách vở: Trung Quốc xa xôi đã thể hiện cho cái
tráng trí bốn ph­ơng của khách
 -Địa danh đất Việt: với những không gian cụ thể, có thực đó
là: Đại Than, bến Đông Triều, Bạch Đằng:
 - * Vẻ đẹp thiên nhiên…
 * Vẻ đẹp lịch sử…
 + Cảnh thực,đẹp nhưng buồn ảm đạm , hiu hắt tâm hồn yêu
thiên nhiên, đất nước.
 + Khách vừa thể hiện tâm hồn phong phú, vừa nhạy cảm.

-Tâm trạng :
Vừa tự hào, vừa buồn đau, nuối tiếc.
 Khách hiện lên với tâm hồn thanh cao nhưng đồng thời cũng
là một kẻ sĩ thiết tha với đất nước với lịch sử dân tộc.
 2.Hình tựợng các bô lão :
 - Thái độ với khách: nhiệt tình, hiếu khách.
 - Kể với khách về các chiến công trên sông BĐ với niềm tự hào, kiêu
hãnh.
 - Diễn biễn trận đánh hiện lên rõ rệt, sinh động qua lời kể của các bô
lão .
 + Quá trình trận đánh ( cờ, quân, gươm giáo…)
 + Trận giáp la cà : quyết liệt, gay cấn, được thua.
 _ Nghệ thuật phóng đại:
 Nhật nguyệt chừ…
 Trời đất chừ….. Diễn tả trận đánh ác liệt, kinh thiên động
địa
 + Quân giặc :mạnh, nhiều m­u ma ch­ớc quỷ, ỷ thế đ­ơng hiếu
chiến, hiếu thắng.
NGÔ QUYỀN CHỈ HUY TƯỚNG SĨ ĐÁNH BẠI QUÂN NAM
HÁN TRÊN SÔNG BẠCH ĐẰNG( NĂM 938 )
-Nghệ thuật: so sánh : địch-ta
xưa-nay nêu bật tính phi
nghĩa của kẻ thù.
- Ngợi ca vua Trần nhiều lần lập chiến công ở sôngBĐ
được người đời mến phục, ngợi ca.
-Suy nghĩ về đất nước:
+ Khẳng định chủ quyền lãnh thổ của ta đã có từ xa
xưa “Từ có vũ trụ đã có giang sơn”  Tính chất bền
vững lâu đời của lịch sử dân tộc.
+ Thiên thời : “ Trời cũng chiều lòng người”
+ Địa lợi: đất hiểm
+ Nhân hoà : nhiều hào kiệt, nhân tài
-Là những chứng nhân của lịch Liên hệ : Hơn một trăm
sử, các bô lão thấy đau xót, hổ
thẹn khi BĐ bị lãng quên. năm sau, qua đây,
-Lời ca của các bô lão: Nguyễn Trãi lại viết :
+ Ngợi ca vẻ đẹp hùng vĩ của Biển lùa gió bấc thổi băng
non sông. băng
+ Nhấn mạnh một lẽ đời mang Nhẹ kéo buồm thơ vượt
tính quy luật muôn thuở: Bạch Đằng.
* bất nghĩa-tiêu vong
Ngạc chặt, kình băm non
*anh hùng- lưu danh ngợi lởm chởm.
ca dân tộc anh hùng chính
nghĩa. Giáo gươm chìm gẫy biết
Qua lời kể của các bô lão, ta bao tầng.
thấy được tấm lòng thiết tha ( Bạch đằng hải khẩu )
yêu quý quê hương của họ
( yêu truyền thống )
MÔT GÓC SÔNG BẠCH ĐẰNG NGÀY NAY
3.Lời ca của khách :
- Khẳng định công lao to lớn của các vị minh quân nhà
Trần.
-Ngợi ca sức mạnh non sông đất nước.
-Ngợi ca nền thái bình vững chắc muôn thuở được tạo
bởi yếu tố đức cao của dân tộc.
-Nhấn mạnh vai trò, vị trí của con người đối với lịch
sử.




Sông Đằng một giải dài ghê/ Luồng to sóng lớn dồn về biển Đông
III.TỔNG KẾT :
1.Nghệ thuật: 2.Nội dung:
- Bố cục chặt chẽ, rõ - Bài phú là tác phẩm tiêu
ràng. biểu của văn học yêu
- Lời văn linh hoạt, dễ nước Lý-Trần.
hiểu. -Bài phú thể hiện lòng
-Hình tượng nghệ thuật yêu nước và niềm tự
sinh động vừa gợi hình, hào dân tộc.
vừa mang ý nghĩa khái - Tác phẩm cũng thể
quát. hiện tư tưởng nhân văn
-Ngôn từ trang trọng hào cao đẹp qua việc đề cao
sảng, vừa lắng đọng, vị trí con người.
vừa gợi cảm.

Top Download Ngữ Văn - Tiếng Việt

Xem thêm »

Đề thi vào lớp 10 môn Toán |  Đáp án đề thi tốt nghiệp |  Đề thi Đại học |  Đề thi thử đại học môn Hóa |  Mẫu đơn xin việc |  Bài tiểu luận mẫu |  Ôn thi cao học 2014 |  Nghiên cứu khoa học |  Lập kế hoạch kinh doanh |  Bảng cân đối kế toán |  Đề thi chứng chỉ Tin học |  Tư tưởng Hồ Chí Minh |  Đề thi chứng chỉ Tiếng anh
Theo dõi chúng tôi
Đồng bộ tài khoản