Nguyên lý kế toán

Chia sẻ: Vi Chienthang | Ngày: | Loại File: DOC | Số trang:34

0
104
lượt xem
34
download

Nguyên lý kế toán

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Có nhiều khái niệm khác nhau về kế toán. Tuy nhiên các khái niệm này đều xoay quanh hai khía cạnh: Khía cạnh khoa học và khía cạnh nghề nghiệp. Xét trên khía cạnh khoa học thì kế toán được xác định đó là khoa học về thông tin và kiểm tra các hoạt động kinh tế, tài chính gắn liền với một tổ chức nhất định (gọi chung là chủ thể) thông qua một hệ thống các phương pháp riêng biệt.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Nguyên lý kế toán

  1. CHÖÔNG I BAÛN CHAÁT VAØ ÑOÁI TÖÔÏNG CUÛA KEÁ TOAÙN 1.1. Baûn Chaát Keá Toaùn 1.1.1. Khaùi nieäm keá toaùn Coù nhieàukhaùi nieämkhaùc nhau veà keá toaùn. Tuy nhieâncaùc khaùi nieäm naøy ñeàu xoay quanh hai khía caïnh: Khía caïnh khoa hoïc vaø khía caïnh ngheà nghieäp. Xeùt treânkhía caïnh khoa hoïc thì keá toaùn ñöôïc xaùc ñònh ñoù laø khoa hoïc veà thoângtin vaø kieåmtra caùc hoaït ñoängkinh teá, taøi chính gaénlieàn vôùi moät toå chöùc nhaát ñònh (goïi chung laø chuû theå) thoâng qua moät heä thoáng caùc phöôngphaùprieângbieät. Xeùt treânkhía caïnhngheànghieäpthì keátoaùnñöôïc xaùcñònhlaø coângvieäc tính toaùnvaø ghi cheùpbaèngcon soá moïi hieäntöôïng kinh teátaøi chính phaùtsinh taïi moät toå chöùc nhaát ñònh nhaèmphaûn aùnh vaø giaùm ñoác tình hình vaø keát quaû hoaït ñoängcuûa ñôn vò thoângqua 3 thöôùc ño: tieàn, hieän vaät vaø thôøi gian lao ñoängtrongñoùtieànteälaø thöôùcño chuûyeáu. 1.1.2. Caùc ñoái töôïng söû duïng thoâng tin keá toaùn - Caùcnhaøquaûntrò doanhnghieäp - Caùnboäcoângnhaânvieân;caùccoåñoâng;chuûsôûhöõu. - Caùcbeânlieândoanh,nhaøtaøi trôï voán,nhaøñaàutö. - Khaùchhaøng,nhaøcungcaáp. - Cô quanthueá;cuïc thoángkeâ. - Caùccô quanquaûnlyù nhaønöôùcvaøcaápchuûquaûn. 1.2. Ñoái töôïng cuûa keá toaùn Ñoái töôïng keá toaùnlaø taøi saûn: thuoäcquyeànquaûnlyù vaø söû duïng cuûa doanhnghieäpcuõngnhö söï vaänñoäng,thayñoåi cuûataøi saûntrongquaùtrình hoaït ñoängcuûadoanhnghieäp. Taøi saûn trong doanh nghieäp bao giôø cuõng bieåu hieän treân hai maët: keát caáucuûataøi saûn(cho bieát taøi saûngoàmnhöõnggì?) vaø nguoànhình thaønhtaøi Trang1
  2. saûn (cho bieát taøi saûn cho ñaâu maø coù?) do vaäy, ñoái töôïng cuï theå keá toaùn ñöôïc xaùc ñònh döïa treân hai maët naøy: - Keát caáu cuûa taøi saûn bao goàm: + Taøi saûn löu ñoäng: tieàn maët, tieàn göûi ngaân haøng, nguyeân vaät lieäu, saûn phaåm, nôï phaûi thu, ….. + Taøi saûn coá ñònh: nhaø xöôûng, maùy moùc thieát bò,….. ♦ Nguoàn hình thaønh taøi saûn bao goàm: - Nôï phaûi traû: vay ngaén haïn, vay daøi haïn,…. - Nguoàn voán chuû sôû höõu: nguoàn voán kinh doanh, lôïi nhuaän chöa phaân phoái, caùc quyõ cuûa doanh nghieäp. ♦ Ngoaøi ra, ñoái töôïng cuï theå cuûa cuûa keá toaùn bao goàm caùc giai ñoaïn khaùc nhau cuûa quaù trình taùi saûn xuaát 1.3. Caùc khaùi nieäm vaø nguyeân taéc keá toaùn ñöôïc thöøa nhaän 1.3.1. Nhöõng khaùi nieäm keá toaùn 1.3.1.1. Khaùi nieäm toå chöùc kinh doanh. 1.3.1.2. Khaùi nieäm kinh doanh lieân tuïc 1.3.1.3. Khaùi nieäm ñoàng baïc coá ñònh 1.3.1.4. Khaùi nieäm veà kyø thôøi gian 1.3.2. Nhöõng nguyeân taéc keá toaùn ñöôïc thöøa nhaän (1) Giaù phí (2) Nguyeântaécbaûothuû(thaäntroïng) (3) Nguyeântaéckhaùchquan (4) Nguyeântaéckieânñònh(nhaùtquaân) (5) Nguyeântaécghi nhaändoanhthu (6) Nguyeântaéctöôngöùng(phuøhôïp) Trang2
  3. (7) Nguyeân taéc troïng yeáu (8) Nguyeân taéc coâng khai, roõ raøng, deã hieåu (9) Nguyeân taéc raïch roøi giöõa hai nieân ñoä Trang 3
  4. CHÖÔNG II BAÛNG CAÂN ÑOÁI KEÁ TOAÙN VAØ BAÙO CAÙO KEÁT QUAÛ HOAÏT ÑOÄNG SAÛN XUAÁT KINH DOANH 2.1. Baûng Caân Ñoái Keá Toaùn 2.1.1. Khaùi nieäm Baûng caân ñoái keá laø moät baùo caùo taøi chính toång hôïp phaûnaùnh toång quaùttoaøn boä taøi saûn cuûa doanhnghieäptheo 2 caùch phaânloaïi: keát caáu cuûa taøi saûn vaø nguoànhình thaønh taøi saûn döôùi hình thöùc tieàn teä taïi moät thôøi ñieåmnhaátñònh. Baûngcaânñoái keátoaùnlaø nguoànthoângtin taøi chínhquantroïng,cho nhieàu ñoái töôïngkhaùcnhauvaølaø baùocaùobaétbuoäc. 2.1.2. Noäi dung, keát caáu - Baûngcaânñoái keá toaùnphaûi phaûnaùnhhai maëtvoánkinh doanhlaø: Taøi saûnvaønguoànvoán(Nguoànhình thaønhtaøi saûn) - Moãi phaàntaøi saûnvaø nguoànvoán ñeàuñöôïc ghi theo 3 coät: Maõ soá, soá ñaàunaêmvaø soácuoái kyø. Phaàntaøi saûngoàm: A: Taøi saûnlöu ñoängvaøñaàutö ngaénhaïn B: Taøi saûncoáñònhvaøñaàutö daøi haïn ♦ Phaàn nguoàn hình thaønh taøi saûn bao goàm A: Nôï phaûi traû B: Nguoànvoánchuûsôû höõu Tính chaátcô baûncuûabaùocaùoñònh khoaûnlaø tính caânñoái giöõataøi saûn veànguoànvoán,bieåuhieän: Toång coäng taøi saûn = Toång coäng nguoàn voán hoaëc (A+B) Taøi saûn = (A+B) nguoànvoán. Baûng caân ñoái keá toaùn phaûn aùnh tình hình taøi saûn vaø nguoàn voán taïi moät thôøi ñieåmnhaát ñònh. Do vaäy, cöù sau moãi nghieäpvuï kinh teá phaùt sinh baûngcaânñoái keátoaùnseõthayñoåi cuï theå: Trang4
  5. Neáunghieäpvuï phaùtsinh aûnhhöôûngñeán01 beân(hay01 phaàn)cuûabaûng caânñoái keátoaùn(taøi saûnhaynguoànvoán)thì : + Neáumoättaøi saûntaêngthì phaûi coù moättaøi saûngiaûmtöôngöùng. + Neáu moät nguoàn voán taêng thì phaûi coù moät nguoàn voán giaûm töôngöùng. Soá toångcoängcuûaBaûngcaânñoái keátoaùnkhoângthayñoåi. Neáunghieäpvuï phaùtsinh aûnhhöôûngñeán02 beân(hay02 phaàn)cuûabaûng caânñoái keátoaùn coù nghóalaø aûnhhöôûngñeántaøi saûnvaønguoànvoánthì : + Neáu moät taøi saûn taêngthì phaûi coù moät nguoànvoán taêngtöông öùng. + Neáumoättaøi saûngiaûmthì phaûi coù moät nguoànvoángiaûmtöông öùng. Soáø toång coäng cuûa Baûng caân ñoái keá toaùn cuõng taêng hay giaûm moät löôïng töôngöùng. 2.2. Baùo caùo keát quaû hoaït ñoäng kinh doanh 2.2.1. Khaùi nieäm Baûngkeátquaûhoaït ñoängkinh doanhlaø moätbaùocaùotaøi chính toånghôïp, phaûn aùnh toång quaùt tình doanh thu, chi phí taïo ra doanh thu vaø keát quaû kinh doanhtrongmoätkyø keátoaùncuûadoanhnghieäp. - Baùo caùo keát quaû hoaït ñoäng kinh doanh cuõng laø nguoàn thoâng tin taøi chính quan troïng, caàn thieát cho nhöõng ñoái töôïng khaùc nhau vaø laø baùo baét buoäc. 2.2.2. Noäi dung vaø keát caáu cuûa baùo caùo keát quaû hoaït ñoäng kinh doanh 2.2.2.1. Noäi dung Baùo caùo keát quaû kinh doanh phaûnaùnh tình hình vaø keát quaû kinh doanh (laõi, loã kinh doanh)cuûatöøngmaëthoaït ñoängkinh doanhcuûañôn vò, ñoàngthôøi phaûnaùnhtình hìnhthöïc hieännghóavuï vôùi Nhaønöôùccuûañôn vò. 2.2.2.2. Keát caáu Baùocaùokeátquaûkinh doanhgoàm3 phaàn: Phaàn1: Laõi loã Phaàn2: Tình hình thöïc hieännghóavuï vôùi Nhaønöôùc. Phaàn3: Thueágiaù trò gia taêngñöôïc khaáutröø, thueágiaù trò gia taêngñöôïc hoaønlaïi, thueágiaùtrò gia taêngñöôïc giaûm,thueágiaùtrò gia taênghaøngbaùnnoäi ñòa. Trang5
  6. CHÖÔNG III TAØI KHOAÛN VAØ GHI SOÅ KEÙP 3.1. Taøi khoaûn Khaùi nieämtaøi khoaûn - Taøi khoaûnlaø phöôngphaùpphaânloaïi caùc ñoái töôïng keá toaùntheo noäi dung kinh teá. Moãi ñoái töôïng keá toaùn khaùc nhau ñöôïc theo doõi treân moät taøi khoaûnrieâng. Veõ hình thöùc bieåu hieän thì taøi khoaûn laø soå keá toaùn toång hôïp ñöôïc duøng ñeå ghi cheùp soá hieän coù, soá taêng leân, soá giaûm xuoáng cho töøng ñoái töôïngkeátoaùn. - Taøi khoaûn ñöôïc nhaø nöôùc qui ñònh thoáng nhaát veà teân goïi, soá hieäu, noäi dungvaø coângduïng. 3.3.2. Keát caáu cuûa taøi khoaûn vaø nguyeân taéc phaûn aùnh vaøo töøng loaïi taøi khoaûn - Ñeå phaùnaùnhtính 2 maët:taêng- giaûmcho töøngñoái töôïngkeátoaùnneânsoá taøi khoaûnñöôïc chia ra laømhai beân: +Beântraùi goïi laø beânNôï. +Beânphaûi goïi laø beânCoù DAÏNG CHÖÕ T Nôï Soá hieäu taøi khoaûn Coù DAÏNG SOÅ Chöùng töø Taøi Soá tieàn Dieãn Ngaøy Soá hieäu khoaûn Nôï Coù giaûi ñoái öùng Trang6
  7. Nguyeântaécghi cheùpvaøocaùctaøi khoaûn Taøi khoaûnkeátoaùntrongdoanhnghieäpñöôïc phaânthaønh3 loaïi: − Taøi khoaûntaøi saûn − Taøi khoaûnnguoànvoán − Taøi khoaûntrunggianphaûnaùnhquaùtrình saûnxuaátkinh doanh. ♦ Taøi khoaûntaøi saûn: Nôï Soá hieäu taøi khoaûn Coù Soá dö ñaàu kyø Soá phaùt sinh Soá phaùt sinh taêng trong kyøgiaûm trong kyø Coäng soá phaùtCoäng soá phaùt sinh trong kyø sinh trong kyø Soá dö cuoái kyø ♦ Taøi khoaûnnguoànvoán: Nôï Soá hieäu taøi khoaûn Coù Soá dö ñaàu kyø Soá phaùt sinh Soá phaùt sinh giaûm trong kyøtaêng trong kyø Coäng soá phaùtCoäng soá phaùt sinh trong kyø sinh trong kyø Soá dö cuoái kyø SD cuoái SD ñaàu Phaùt sinh taêng Phaùt sinh giaûm = + - kyø kyø trong kyø trong kyø Taøi khoaûn trung gian: Taøi khoaûn naøy duøng ñeå theo doõi quaù trình hoaït ñoäng saûn xuaát kinh doanh .  Taøi khoaûn doanh thu: Trang 7
  8. + Keát caáu taøi khoaûn doanh thu gioáng taøi khoaûn nguoàn voán + Cuoái kyø khoâng coù soá dö. Nôï Soá hieäu taøi khoaûn Coù Soá phaùt Soá phaùt sinh giaûm sinh taêng trong kyø trong kyø Coäng soá Coäng soá phaùt sinh phaùt sinh trong kyø trong kyø  Taøi khoaûn chi phí: + Keát caáu taøi khoaûn chi phí gioáng taøi khoaûn taøi saûn. + Cuoái kyø khoâng coù soá dö. Nôï Soá hieäu taøi khoaûn Coù Soá phaùt Soá phaùt sinh taêng sinh giaûm trong kyø trong kyø Coäng soá Coäng soá phaùt sinh phaùt sinh trong kyø trong kyø  Taøi khoaûn xaùc ñònh keát quaû kinh doanh: + Beân nôï taäp hôïp chi phí taïo ra doanh thu + Beân coù phaûn aùnh doanh thu thuaàn ñöôïc keát chuyeån + Cheânh leäch beân nôï vaø beân coù keát chuyeån vaøo taøi khoaûn lôïi nhuaän chöa phaân phoái 3.2. Ghi soå keùp 3.2.1.Khaùi nieäm Ghi soå keùp, laø moät phöông phaùp keá toaùn duøng ñeå ghi cheùp soá tieàn cuûanghieäpvuï kinh teáphaùtsinhvaøocaùctaøi khoaûncoù lieânquan. Trang8
  9. Ñeå ghi soå keùp veà maëtnguyeântaéc laø phaûi ñònh khoaûncaùc nghieäpvuï phaùtsinh, cuï theå: Xaùc ñònhnghieäpvuï phaùtsinh aûnhhöôûngñeánnhöõngñoái töôïngkeátoaùn naøo? (Xaùc ñònhtaøi khoaûnlieânquan?) Bieán ñoängtaênggiaûmcuûa töøng ñoái töôïng (Xaùc ñònh taøi khoaûnghi nôï vaøtaøi khoaûnghi coù) Quy moâbieánñoängcuûatöøngñoái töôïng(Soátieànghi nôï vaøghi coù) 3.2..2. Caùc loaïi ñònh khoaûn 3.2.2.1.Khaùi nieäm Ñònh khoaûn keá toaùn laø vieäc xaùc ñònh caùc taøi khoaûn ñoái öùng ñeå ghi cheùpmoät nghieäpvuï kinh teá phaùtsinh. Nghóa laø ghi nôï vaøo taøi khoaûnnaøo? vaøghi coù vaøotaøi khoaûnnaøo? 3.2.2.2.Caùc loaïi ñònh khoaûn Coù hai loaïi ñònhkhoaûnlaø ñònhkhoaûnñôn giaûnvaøñònhkhoaûnphöùctaïp - Ñònh khoaûngiaûnñôn: Chælieânquanñeánhai taøi khoaûntrongñoù coù moät TK ghi beânNôï vaømoätTK ghi beâncoù. - Ñònh khoaûnkeá toaùnphöùc taïp: Lieân quantöø 3 taøi khoaûntrôû leân trong ñoù coù moät TK ghi beânNôï vaø 2 TK ghi beânCoù trôû leân hoaëcngöôïc laïi coù moätTK beânCoù vaø hai ghi beânNôï trôûleân 3.2.2.3. Tính chaát cuûa caùc ñònh khoaûn − Moãi nghieäpvuï kinh teáphaùtsinh ít nhaátphaûi ghi vaøo2 taøi khoaûn keátoaùncoù lieânquan. − Khi ghi nôï taøi khoaûnnaøythì phaûi ghi coù taøi khoaûnkia vaø ngöôïc laïi − Soá tieànghi beânnôï vaø beâncoù cuûamoätñònh khoaûnphaûi baèng nhau 3.3. Keá toaùn toång hôïp vaø keá toaùn chi tieát Keá toaùn toång hôïp laø vieäc söû duïng caùc taøi khoaûn keá toaùn caáp 1 ñeå phaûn aùnh vaø giaùm ñoác caùc ñoái töôïng keá toaùn moät caùch toång quaùt theo nhöõngnghieäpvuï kinh teáphaùtsinh trongdoanhnghieäp. Trang9
  10. Taøi khoaûntoånghôïp laø taøi khoaûncaáp1 (laø loaïi ñöôïc kyù hieäubaèng3 chöû soá) duøng ñeå phaûn aùnh toång quaùt veà tình hình hieän coù vaø bieán ñoäng cuûatöøngñoái töôïngkeátoaùn Ví duï: Phaûn aùnh toång quaùt veà tình hình nôï phaûi thu cuûa khaùch haøng (131), taøi khoaûn naøy chæphaûn aùnh toång soá nôï phaûi thu qua töøng thôøi kyø nhöngkhoângchi tieátcuï theålaø phaûi thucuûaai, thuveàkhoaûnnaøo,… Keá toaùnchi tieátñöôïc thöïc hieänñeåcungcaápthoângtin chi tieát, tæmæveà moät ñoái töôïng keá toaùn cuï theå ñaõ ñöôïc theo doõi treân TK caáp 1 nhaèmñaùp öùngyeâucaàuquaûnlyù cuï theåtaïi DN Taøi khoaûnphaântích ñöôïc söû duïng ñeå chi tieát cho taøi khoaûntoånghôïp. Nhö vaäy, vieäc môû taøi khoaûnphaântích theo töøng taøi khoaûntoånghôïp vaø taøi khoaûn phaân tích phaûi thoáng nhaát vôùi taøi khoaûn toång hôïp veà noäi dung vaø keát caáu. Toång soá dö vaø soá phaùt sinh cuûa taát caû caùc taøi khoaûn phaântích cuûacuøngmoättaøi khoaûntoånghôïp thì phaûi baèngsoá dö vaø soá phaùtsinh cuûa taøi khoaûntoånghôïp ñoù. Taøi khoaûn phaân tích bao goàm taøi khoaûn (tieåu khoaûn, kyù hieäu baèng 4 chöûsoá) vaø caùcsoåchi tieát(taøi khoaûncaáp1, taøi khoaûncaáp2 quy ñònhthoáng nhaát trong heä thoáng taøi khoaûn keá toaùn. Rieâng soå chi tieát thì tuøy theo yeâu caàuquaûnlyù maøñônvò töï xaâydöïng. Ví duï: Ñeå chi tieát nôï phaûi thu cuûañôn vò, ngöôøi ta phaûi môû caùc soå chi tieátñeåtheodoõi veàcoângnôï theotöøngkhaùchhaønggoïi laø chi tieátnôï phaûi thu cho khaùchhaøng. Trong thöïc teá,vieäcghi soåtaøi khoaûntoånghôïp goïi laø keátoaùntoånghôïp, vieäcghi soåtaøi khoaûnphaântích ñöôïc goïi laø keátoaùnchi tieát. Keá toaùn toång hôïp vaø keá toaùn phaân tích phaûi tieán haønh ñoàng thôøi. Cuoái kyø keá toaùn, phaûi laäp baûng toång hôïp caùc chi tieát cho töøng loïai taøi khoaûntoånghôïp ñeåso saùnhsoá dö, soá phaùtsinh cuûacaùc taøi khoaûnphaântích vôùi taøi khoaûntoånghôïp. Taøi khoaûn caáp 2 − Taøi khoaûn caáp 2 laø hình keá toaùn chi tieát soá lieäu ñaõ ñöôïc phaûn aùnhtrongtaøi khoaûncaáp1. − Taøi khoaûn caáp 3 laø hình keá toaùn chi tieát soá lieäu ñaõ ñöôïc phaûn aùnhtrongtaøi khoaûncaáp2. TK caáp2 ñöôïc nhaønöôùc qui ñònh thoángnhaát.Moät soá tröôønghôïp nhaønöôùc coønqui ñònhcaûTK caáp3. Trang10
  11. 3.3.4. Soå chi tieát Soå chi tieátlaø hìnhthöùckeátoaùnchi tieátsoálieäuñaõñöôïc phaûnaùnhtrong taøi khoaûncaáp1 hoaëccaáp2, caáp3 theoyeâucaàuquaûnlyù cuûadoanhnghieäp. Khi phaûnaùnh vaøo taøi khoaûncaáp 2 vaø caùc soå quyõ trích laõi baûo ñaûm caùcyeâucaàu - Thöïc hieänñoàngthôøi vôùi vieäcghi cheùpvaøoTK caáp1 - Nguyeântaécghi cheùpphuøhôïp vôùi TK caáp1 - Beân caïnh thöôùc ño baèng tieàn, treân caùc soå chi tieát coøn ghi cheùp theo thöôùcño hieänvaäthoaëcthöôùcño thôøi gianlao ñoäng. 3.4. Moái quan heä giöõa taøi khoaûn vaø baûng caân ñoái keá toaùn TK vaø Baûng caân ñoái keá toaùn coù moái quan heä maät thieát ñöôïc bieåu hieänquacaùcmaët: - Ñaàu kyø phaûi caên cöù Baûng caân ñoái keá toaùn ñöôïc laäp vaøo cuoái kyø tröôùcñoùñeåmôûcaùcTK töôngöùngvaø ghi soádö ñaàukyø vaøocaùcTK. - Cuoái kyø phaûi caêncöù vaøosoádö cuoái kyø cuûacaùcTK ñeålaäpra Baûng caânñoái keátoaùnmôùi. Trang11
  12. CHÖÔNG IV TÍNH GIAÙ CAÙC ÑOÁI TÖÔÏNG KEÁ TOAÙN 4.1. caùc nhaân toá aûnh höôûng ñeán vieäc tính giaù 4.1.1. Möùc giaù chung thay ñoåi − Theo nguyeântaéc giaù phí ñoøi hoûi phaûi haïch toaùn taøi saûn theo giaù thöïc teákhi phaùtsinh nghóalaø phaûnaùnhtheogiaùlòch söû. − Khi möùc giaù chung trong neàn kinh teá thay ñoåi seõ laøm thay ñoåi giaù caùbieätcuûacaùcloaïi taøi saûncuûadoanhnghieäp. 4.1.2. Yeâu caàu quaûn lyù noäi boä vaø ñôn giaûn hoùa coâng taùc keá toaùn − Thoâng thöôøng söû duïng giaù taïm tính (goïi laø giaù haïch toaùn) ñeå phaûn aùnh nhöõng nghieäp vuï kinh teá coù lieân quan ñeán nhöõng ñoái töôïng keá toaùn maø giaù thöïc teá luoân luoân bieán ñoäng nhö ngoaïi teä chaúnghaïn,… − Giaù haïch toaùn ñöôïc xaùc ñònh ngay töø ñaàu nieân ñoä hoaëc ñaàu kyø haïch toaùn vaø oån ñònh trong suoát kyø haïch toaùn ñoù. Cuoái kyø keá toaùnphaûi ñieàuchænhgiaùhaïchtoaùntheogiaùthöïc teá. 4.2. Tính giaù moät soá ñoái töôïng chuû yeáu 4.2.1.Taøi saûn coá ñònh TSCÑ ñöôïc phaûnaùnh theo caùc chætieâu: Nguyeângiaù, Giaù trò hao moøn, Giaù trò coøn Giaù trò coønlaïi =Nguyeângiaù– Giaù trò haomoøn Nguyeângiaù TSCÑ: laø giaù truï ban ñaàu, ñaày ñuû khi ñöa taøi saûncoá ñònh vaøosöû duïng. Vieäc xaùcñònhnguyeângiaùñöôïc nhaønöôùcqui ñònhthoángnhaát 4..2.2. Vaät lieäu Trang12
  13. 4.2.2.1. Giôùi thieäu veà phöông phaùp keâ khai thöôøng xuyeân vaø kieåm keâ ñònh kyø − Phöông phaùpkeâ khai thöôøngxuyeân:laø phöôngphaùptheo doõi vaø phaûnaùnh moät caùch thöôøng xuyeân, lieân tuïc tình hình xuaát, nhaäptoàn kho cuûa vaät tö, haøng − hoùa, thaønhphaåmtreânsoå keá toaùn sau moãi laàn phaùt sinh nghieäpvuï nhaäp hoaëcxuaát. Trò giaù toàn + Trò giaù - Trò giaù = Trò giaù ñaàukyø nhaäp trong xuaát trong toàn cuoái kyø kyø kyø − Phöôngphaùpkieåmkeâ ñònh kyø: laø phöôngphaùpmaøtrong kyø keá toaùnchæ toå chöùc theo doõi caùc nghieäpvuï nhaäpvaøo, cuoái kyø tieán haønh kieåmkeâ tình hình toànkho, roài xaùcñònhhaøngñaõxuaátkho trongkyø. Trò giaù toàn + Trò giaù - Trò giaù = Trò giaù ñaàukyø nhaäp trong toàn cuoái xuaát trong kyø kyø kyø  Löu yù: + Söû duïng phöông phaùp kieåm keâ ñònh kyø phaûi caån thaän vôùi haøng toàn + Chæ aùp duïng ôû caùc ñôn vò thöông maïi kinh doanh caùc maët haøng coù giaù trò thaáp, soá löôïng lôùn, coù nhieàu quy caùch,… 4.2.2.2. Tính giaù vaät lieäu nhaäp Haøngnhaäpkho ñöôïc xaùcñònhtuyøtheotöøngnguoànnhaäpnhösau: ♦Mua ngoaøi: Giaù trò Giaù mua Thueá Chi phí Khoaûn = + + - thöïc teá thöïc teá (neáu thu giaûm nhaäp treân hoùa coù) mua giaù ñöôïc ñôn höôûng − Giaù mua: Giaù ghi treân hoùa ñôn cuûa ngöôøi baùn hoaëc giaù mua thöïc teá. − Chi phí thu mua: Goàm chi phí vaän chuyeån, boác xeáp, baûo quaûn,… ♦Töï cheá bieán hoaëc thueâ ngoaøi gia coâng cheá bieán Giaù thöïc = Giaù thöïc teá xuaát cheá + Chi phí cheá bieán hoaëc teá nhaäp bieán hoaëc thueâ beân chi phí thueâ ngoaøi gia ngoaøi gia coâng coâng Trang13
  14. ♦Goùp voán lieân doanh hoaëc goùp voán coå phaàn Giaù thöïc teá laø giaù ñöôïc caùc beân tham gia goùp voán, hoaëc ñaïi hoäi coå ñoâng hoaëc hoäi ñoàng quaûn trò thoáng nhaát ñònh giaù. 4.2.2.3. Tính giaù vaät lieäu xuaát Coù theåtính giaùtheomoättrongboánphöôngphaùp: Phöôngphaùpthöïc teáñích danh Phöôngphaùpnhaäptröôùc- xuaáttröôùc. Phöôngphaùpnhaäpsau- xuaáttröôùc. Phöôngphaùpñôngiaùbìnhquaân. Ví duï: Coù tình hình nhaäp kho 1 loaïi nguyeân vaät lieäu A taïi moät doanh nghieäptrongthaùng10/2001nhösau: Ñôn vò Soá löôïng Ñôn giaù Thaønhtieàn Ngaøy, thaùng tính (kg) (ñoàng/kg) (ñoàng) 02/10/2001 Kg 500 60 30.000 05/10/2001 Kg 600 70 42.000 10/10/2001 Kg 400 60 24.000 14/10/2001 Kg 1.000 80 80.000 176000 Ngaøy15/10xuaátkho 900kg ñaõsöû duïng.Xaùc ñònhtrò giaùxuaátkho 1) Phöôngphaùpthöïc teáñích danh Xuaát laàn löôït heát loaïi coù ñôn giaù thaápnhaát, ñeánloaïi coù ñôn cao hôn, khoângphaânbieätnhaäptröôùchaynhaäpsau. 500kg x 60 ñ/kg = 30.000 600kg x 70 ñ/kg = 42.000 Toångcoäng: 900kg 72.000 2) PhöôngphaùpFIFO (Nhaäptröôùc,xuaáttröôùc) 500kg x 60 ñ/kg = 30.000 400kg x 70 ñ/kg = 28.000 Toångcoäng: 900kg = 58.000 3) PhöôngphaùpLIFO (nhaäpsau,xuaáttröôùc) 900kg x 80 ñ/kg = 72.000 Toångcoäng: 900kg = 72.000 Trang14
  15. 4) Phöôngphaùpthöïc teábìnhquaângia quyeàn Ñôn Giaù xuaát (500 x 60) + (600 x70) + (400 x 60) + 66,4/kg = = kho (1.000 x 80) 500 + 600 + 400 + 1.000 900 x 66,4 = 59.760ñ Trang15
  16. CHÖÔNG V CHÖÙNG TÖØ KEÁ TOAÙN VAØ KIEÅM KEÂ 5.1. Chöùng töø keá toaùn 5.1.1. Khaùi nieäm vaø yù nghóa kinh teá, phaùp lyù cuûa chöùng töø keá toaùn − Chöùng töø laø loaïi giaáy tôø, vaät mang tin (ñóa vi tính, ñóa CD) duøng ñeå minhchöùngcho caùcnghieäpvuï kinh teáphaùtsinh vaø thöïc söï hoaønthaønh. Keá toaùn caên cöù vaøo noäi dung chöùng töø ñeå phaântích, ghi cheùp vaøo soåsaùchkeátoaùn. Ví duï: Phieáuchi, Phieáuthu, Hoùañôn baùnhaøng,.. Giaáybaùonôï, Giaáybaùocoù, Baûngthanhtoaùnlöông,… Phieáunhaäpkho, Phieáuxuaátkho,… − Moïi nghieäpvuï kinh teá phaùt sinh ñeàu phaûi coù chöùng töø keá toaùn xaùc minhmôùi baûoñaûmtính phaùplyù. − Chöùngtöø keá toaùnlaø taøi lieäu goác, coù tính baèngchöùng, tính phaùplyù. Noäi dungchöùngtöø phaûi coù ñaàyñuûcaùcthoângtin: Teân,soáhieäuchöùng töø, ngaøy thaùnglaäp chöùng töø, ñôn vò laäp, ñôn vò nhaän chöùng töø, noäi dungkinh teácuûanghieäpvuï kinh teáphaùtsinh, chæ tieâusoálöôïng, giaù trò cuûa nghieäp vuï, chöõ kyù cuûa nhöõng ngöôøi lieân quan: ngöôøi noäp tieàn, ngöôøi nhaäntieàn, ngöôøi nhaänhaøng, ngöôøi giao haøng, ngöôøi phuï traùch ñôn vò… − Chöùngtöø phaûi chínhxaùc,ñaàyñuû,kòp thôøi vaø hôïp phaùp,hôïp leä 5.1.2. Phaân loaïi chöùng töø Chöùngtöø keá toaùnñöôïc phaânthaønh2 loaïi: chöùngtöø goácvaø chöùngtöø ghi soå - Chöùngtöø goáclaø laø loaïi chöùngtöø ñöôïc laäp ngay luùc nghieäpvuï kinh teáphaùtsinhhoaëcvöøahoaønthaønh. - Chöùngtöø ghi soàñöôïc duøngñeåtoånghôïp caùcchöùngtöø goáccuøngloaïi nhaèmgiaûmbôùtkhoái löôïng ghi cheùpcuûakeátoaùn. 5.1.3 Trình töï xöû lyù chöùng töø Trình töï xöû lyù chöùngtöø baogoàmcaùcböôùc: - Kieåmtrachöùngtöø. Trang16
  17. - Hoaønchænhchöùngtöø. - Luaânchuyeånchöùngtöø. - Baûoquaûnchöùngtöø. 5.2. Kieåm keâ 5.2.1. Khaùi nieäm Kieåm keâ laø phöông phaùp kieåm tra tröïc tieáp, taïi choã soá hieän coù cuûa caùcloaïi taøi saûnnhaèmñoái chieáuvôùi soálieäudo keátoaùncungcaáp.Khi kieåm keâcoù theåxaûyra caùctröôønghôïp: Thöøatrongkieåmkeâ:Soá lieäukieåmkeâ>Soá lieäukeátoaùn Thöøatrongkieåmkeâ:Soá lieäukieåmkeâ
  18. Keá toaùn ñoùng vai troø quan troïng trong coâng taùc kieåm keâ cuûa doanh nghieäp vì tröôùc tieân baét buoäc keá toaùn phaûi laø moät thaønh vieân chuû yeáu trong ban kieåm keâ vaø sau ñoù giaûi quyeát nhöõng khoaûn cheânh leäch taøi saûn treânbieânbaûnkieåmkeâ. Tröôùc khi kieåmkeâ, keá toaùncaêncöù vaøo tình hình cuûadoanhnghieäpñeå xaâydöïngkeáhoaïchkieåmkeâ. Trong khi kieåmkeâ, keá toaùn phaûi kieåmtra vieäc ghi cheùptreânbieân baûn kieåmkeâ, ñoái chieáu soá lieäu giöõa soå saùch keá toaùn vôùi bieân baûn kieåmkeâ ñeåxaùcñònhkhoaûncheânhleächtaøi saûntrongdoanhnghieäp. Saukhi kieåmkeâkeátoaùncaêncöù vaøokeátquaûkieåmkeâvaø yù kieángiaûi quyeátcuûalaõnhñaïo maøghi cheùpñieàuchænhsoálieäutreânsoåkeátoaùn. Trang18
  19. CHÖÔNG VI KEÁ TOAÙN CAÙC NGHIEÄP VUÏ CHUÛ YEÁU TRONG DOANH NGHIEÄP. 6.1. Keá toaùn caùc yeáu toá cô baûn cuûa saûn xuaát. 6.6.1. Keá toaùn taøi saûn coá ñònh: - Taøi khoaûnsöûduïng: +TK “TSCÑ höõuhình” (211) +TK “TSCÑ voâ hình(213) Keát caáucuûahai taøi khoaûnnaøynhösau: BeânNôï: NguyeângiaùTSCÑ taêngleân. BeânCoù: NguyeângiaùTSCÑ giaûmxuoáng. Dö Nôï: NguyeângiaùTSCÑ hieäncoù. +TK “Hao moønTSCÑ” (214) Keát caáucuûataøi khoaûnnaøynhösau: BeânNôï: Giaù trò haomoøncuûaTSCÑ giaûmxuoáng. BeânCoù: Giaù trò haomoøncuûaTSCÑ taêngleân. Dö Nôï: Giaù trò haomoønhieäncoù cuûaTSCÑ. Giöõa TK 211, 213,214coù moái lieânheä: Soá dö TK 211,213- Soá dö TK 214=Giaù trò coønlaïi. Khi leânBCÑKT thì haomoønTSCÑ ñöôïc ghi beântaøi saûnvaøghi soáaâm. - Phöôngphaùpphaûnaùnh: +TaêngTSCÑ: . Khi muasaémTSCÑ, keá toaùncaêncöù vaøo nguyeângiaù, thueáGTGT noäp khi muaTSCÑ vaø soátieànthanhtoaùnñeåphaûnaùnh: Nôï TK 211“TSCÑ höõuhình” hoaëcTK 213“TSCÑ voâhình”. Trang19
  20. Nôï TK 133“ThueáGTGT ñöôïc khaáutröø”. Coù TK 111“Tieànmaët”. Hoaëc Coù TK 112“Tieàngöûi ngaânhaøng”. Hoaëc Coù TK 331“Phaûi traûcho ngöôøi baùn”. +GiaûmTSCÑ: Khi giaûmTSCÑ do nhöôïngbaùnhoaëcthanhlyù seõghi: Nôï TK 214“Hao moønTSCÑ” ->Giaù trò ñaõhaomoøn. Coù TK 821“Chi phí baátthöôøng:->Giaù trò coønlaïi. Coù TK 211“TSCÑ höõuhình ->Nguyeângiaù. + Khaáu hao TSCÑ laø phaàn giaù trò cuûa TSCÑ chuyeånvaøo chi phí cuûa caùcñoái töôïngsöû duïngbieåuhieändöôùi hìnhthöùctieànteä. Keá toaùn khaáu hao TSCÑ söû duïng TK 214 “Hao moøn TSCÑ”, keát caáu cuûaTK 214ñaõgiôùi thieäuôû treân. +Haøngthaùng,khi tieánhaønhtrích khaáuhaoTSCÑ, keátoaùnseõghi: Nôï TK 627“Chi phí saûnxuaátchung”. Nôï TK 641“Chi phí baùnhaøng”. Nôï TK 642“Chi phí quaûnlyù doanhnghieäp”. … Coù TK 214“Hao moønTSCÑ”. Ñoàng thôøi keá toaùncoøn ghi ñôn beânNôï TK 009 “Nguoànvoán khaáuhao cô baûn”khoaûnkhaáuhaoñaõtrích. 6.1.2. Keá toaùn vaät lieäu: + Keá toaùnvaät lieäu söû duïng TK 152 “nguyeânlieäu, vaät lieäu”. Keát caáu cuûaTK naøynhösau: BeânNôï: Trò giaùvaätlieäunhaäpkho. BeânCoù: Trò giaùvaätlieäuxuaátkho. Dö Nôï: Trò giaùvaätlieäutoànkho. Trang20
Đồng bộ tài khoản