Nguyên tắc quản lý báo chí

Chia sẻ: phuonguyen123

Theo quy định của Luật Báo chí năm 1999 (đã sửa đổi, bổ sung), cơ quan quản lý nhà nước về báo chí gồm: cơ quan quản lý nhà nước về báo chí ở trung ương (Bộ Thông tin và truyền thông); các bộ, cơ quan ngang bộ; cơ quan quản lý nhà nước về báo chí ở địa phương (UBND tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương). 1.1. Quản lý nhà nước về báo chí ở trung ương Thực hiện chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn được Luật Báo chí quy định, Bộ Thông tin và truyền thông thực hiện...

Bạn đang xem 10 trang mẫu tài liệu này, vui lòng download file gốc để xem toàn bộ.

Nội dung Text: Nguyên tắc quản lý báo chí

NGUYÊN T C QU N LÝ V BÁO CHÍ
1. Khái ni n qu n lý nhà nư c v báo chí

Theo quy nh c a Lu t Báo chí năm 1999 ( ã s a i, b sung), cơ quan
qu n lý nhà nư c v báo chí g m: cơ quan qu n lý nhà nư c v báo chí trung
ương (B Thông tin và truy n thông); các b , cơ quan ngang b ; cơ quan qu n lý
nhà nư c v báo chí a phương (UBND t nh, thành ph tr c thu c trung ương)

1.1. Qu n lý nhà nư c v báo chí trung ương

Th c hi n ch c năng, nhi m v , quy n h n ư c Lu t Báo chí quy nh, B
Thông tin và truy n thông th c hi n ch c năng qu n lý nhà nư c v báo chí trên
nhi u lĩnh v c, i n hình là các lĩnh v c sau:

1.1.1 Xây d ng và ch o th c hi n chi n lư c, quy ho ch, k ho ch và
phát tri n s nghi p báo chí

Th i gian qua, ho t ng này ư c B Thông tin và truy n thông th c hi n
nghiêm túc, úng nh hư ng và s ch o c a lãnh o ng và Nhà nư c. Th c
hi n ý ki n ch o c a B Chính tr và Th tư ng Chính ph , “B ã và ang ti p
t c ti n hành rà soát ch c năng, nhi m v các cơ quan báo chí, xác nh nh ng n
ph m ch ng chéo v tôn ch , m c ích, ch c năng, nhi m v , không phù h p quy
ho ch ã ư c Th tư ng Chính ph phê duy t năm 1999; trình Th tư ng Chính
ph ký ban hành “Chi n lư c phát tri n thông tin n năm 2010”... xây d ng quy
ho ch h th ng báo chí in toàn qu c” (1). Tuy nhiên, vi c quy ho ch làm không
u, liên t c. Thêm n a, công tác qu n lý nhà nư c v báo chí còn “thi u ch ng
trong nh hư ng chi n lư c; ch y theo v vi c, lúng túng trong quy ho ch, s p
x p” (2). Th c t ho t ng báo chí hi n nay v n t n t i hi n tư ng v a th a, v a



1
thi u, nh t là tình tr ng có nhi u t báo trùng l p v n i dung và thi u ch n i
dung m t s m ng tài không ư c c p n, nh t là m ng tài v các ngành
khoa h c. Th a, thi u còn th hi n vi c báo ư c xu t b n, phát hành phân b
không u, t p trung ch y u thành th , còn nông thôn, nh t là vùng sâu, vùng
xa, vùng mi n núi, nhân dân có r t ít báo ho c không có báo c. “Nhi u cơ
quan báo chí ch coi tr ng a bàn thành ph , th xã vì ó có th phát hành ư c
nhi u, còn các a bàn khác không ư c quan tâm úng m c. Tình tr ng ó d n
n m c hư ng th sách báo quá chênh l ch gi a thành ph , th xã và vùng nông
thôn, mi n núi, vùng sâu, vùng xa. Hi n nay, 75% báo chí ch y u phát hành
thành ph , th xã, vùng trung tâm, còn 25% báo chí phát hành vùng nông thôn”
(3).

1.1.2 Xây d ng, ban hành và t ch c th c hi n các văn b n quy ph m pháp
lu t v báo chí

T năm 1999 n nay, B Thông tin và truy n thông ã ch trì, ph i h p
xây d ng và trình Chính ph ký ban hành, t ban hành hơn 30 văn b n quy ph m
pháp lu t trong lĩnh v c báo chí. Cùng v i Lu t Báo chí, các văn b n pháp lu t
này bư c u ph c v có hi u qu công tác qu n lý báo chí. Tuy nhiên, v i s
phát tri n như vũ bão c a công ngh thông tin và s thay i nhanh chóng c a i
s ng thì nhìn chung, các văn b n quy ph m pháp lu t này còn thi u ng b , vi c
s a i, b sung ch m ư c ti n hành. V i ch c năng là cơ quan qu n lý c p trung
ương, B Thông tin và truy n thông chưa k p th i, ch ng trong vi c t ch c t p
hu n tri n khai n i dung các văn b n pháp lu t cho cán b qu n lý c a các s ;
xu t, ki n ngh , xây d ng văn b n liên quan n báo chí còn h n ch (4).

1.1.3 Thanh tra, ki m tra ho t ng báo chí

Ho t ng thanh tra, ki m tra báo chí ang ngày càng i vào n n p. “T
năm 1999 n nay, B ã ti p nh n và gi i quy t hơn 1.750 ơn thư khi u n i, t


2
cáo, ph n ánh v nh ng thông tin không chính xác trên báo chí do các cá nhân, t
ch c trong c nư c g i t i liên quan n g n 1.000 v vi c” (5). M t s nhà báo
l i d ng uy tín ngh nghi p làm trái v i o c, trách nhi m c a ngư i làm báo,
vi ph m Lu t Báo chí ã b x lý nghiêm b ng các hình th c: c nh cáo, t ch thu
th nhà báo, phê bình, khi n trách. Nh ng ngư i ng u cơ quan báo chí có
ngư i vi ph m, do buông l ng qu n lý cũng ph i ch u nh ng hình th c k lu t
úng m c.

Lưu chi u là m t khâu quan tr ng c a qu n lý nhà nư c v báo chí nh m
th c hi n ch c năng ki m tra trư c khi cho lưu hành nhưng hi n nay, v n có m t
s t p chí không th c hi n n p lưu chi u ho c lưu chi u không úng th i h n theo
quy nh c a pháp lu t. i u ód n n vi c phát hi n ch m các vi ph m, gây
không ít khó khăn cho quá trình x lý và l i h u qu ph c t p. Hơn n a, “kh i
lư ng công vi c ph i x lý trong công tác qu n lý nhà nư c v báo chí ngày càng
nhi u và ph c t p, trong khi ó, i ngũ cán b qu n lý còn thi u và y u, m t b
ph n cán b chưa áp ng yêu c u c a công tác qu n lý trong tình hình m i” (6).

1.2. Qu n lý nhà nư c v báo chí các b , cơ quan ngang b

Các b , cơ quan ngang b - v i vai trò là cơ quan ch qu n báo chí - ã có
nhi u c g ng trong công tác ch o, qu n lý cơ quan báo chí thu c quy n trong
vi c th c hi n phương hư ng, nhi m v , k ho ch ho t ng; ng th i t ch c b
máy, xây d ng i ngũ cán b báo chí m b o các tiêu chu n v chính tr , nghi p
v . Nhi u cơ quan ch qu n báo chí ã ch ng xây d ng quy ch qu n lý cơ
quan báo chí thu c quy n, t o i u ki n cho cơ quan báo chí ho t ng úng quy
nh, có s rành m ch, th ng nh t trong ch o, qu n lý và trong công tác ph i
h p c a cơ quan báo chí v i các ơn v liên quan thu c B Thông tin và truy n
thông.




3
Tuy nhiên trên th c t , m i quan h gi a cơ quan ch qu n và cơ quan báo
chí theo lu t nh chưa ư c th c hi n m t cách rõ ràng, rành m ch. Nhi u trư ng
h p cơ quan ch qu n buông l ng vai trò, trách nhi m c a mình. M t s cơ quan
ch qu n không kiên quy t sáp nh p nh ng t báo có tôn ch , m c ích trùng l p,
ho c không ình ch nh ng cơ quan báo chí thi u các i u ki n m b o cho t
báo ho t ng bình thư ng, gây khó khăn cho vi c quy ho ch h th ng báo chí c
nư c… Tình tr ng buông l ng ch o, qu n lý c a m t s cơ quan ch qu n v n
di n ra. Không ít t báo xa r i tôn ch m c ích, ch y theo m c ích thương m i,
không ch p hành nghiêm túc s ch o, qu n lý c a c p trên. Báo thu c lĩnh v c
này l i ưa tin v lĩnh v c khác, nhi u khi nh ng s ki n l n c a ngành mình, lĩnh
v c mình l i ph n ánh r t m nh t, nhưng cơ quan ch qu n v n b qua ho c có
nh c nh nhưng cơ quan báo chí không th c hi n thì cũng không x lý. Tiêu
chu n, quy trình b nhi m cán b lãnh o báo chí c a nhi u cơ quan ch qu n
th c hi n không ch t ch . Không ít cơ quan ch qu n phó m c cho cơ quan báo
chí tuy n ch n phóng viên, c ng tác viên, thu nh n c nh ng ngư i không tư
cách o c, chuyên môn vào làm báo. Có cơ quan ch qu n sau khi xin ra s
ph ã khoán tr ng c v n i dung l n kinh phí.

V n còn hi n tư ng cơ quan ch qu n b nhi m cán b lãnh o báo chí
không ư c ào t o chuyên môn, nghi p v . M t s cơ quan ch qu n báo chí
không th c hi n úng quy trình b nhi m, mi n nhi n cán b , không g i văn b n
th a thu n t i cơ quan qu n lý nhà nư c. M t s cơ quan xin thành l p cơ quan
báo chí khi chưa các i u ki n theo quy nh c a pháp lu t như: i u ki n v
tr s , trang thi t b , ngu n tài chính, t ch c b máy, cán b ...

M t s cơ quan báo chí ch p hành s ch o không nghiêm túc, thư ng
xuyên vi ph m ho c có nh ng vi ph m nghiêm tr ng, B Thông tin và truy n
thông ã nh c nh , phê bình nhi u l n nhưng cơ quan ch qu n không tích c c
ch n ch nh, x lý k lu t; ho c x lý không nghiêm (7).



4
1.3. Qu n lý nhà nư c v báo chí a phương

Trong th i gian qua, các S Thông tin và truy n thông ã chú tr ng th c
hi n nhi m v qu n lý nhà nư c v báo chí a phương. Các S cũng chú tr ng
công tác tham mưu cho T nh y, Thành y, UBND t nh, thành ph tr c thu c
trung ương v quy ho ch báo chí; so n th o m i, c th hóa, hư ng d n vi c th c
hi n các văn b n pháp quy v báo chí trên cơ s n i dung c a Lu t Báo chí và
Ngh nh 51/2002/N -CP; th c hi n t t ch c năng qu n lý ho t ng c a các
Văn phòng i di n và phóng viên thư ng trú c a báo chí trung ương và a
phương khác trên a bàn…

Tuy nhiên, công tác qu n lý báo chí a phương còn nh ng m t h n ch .
Nhi u a phương chưa có b ph n, th m chí chưa có cán b chuyên trách qu n lý
báo chí, xu t b n. Trong công tác qu n lý ho t ng phát thanh, truy n hình,
Internet - lĩnh v c có tính c thù, òi h i ph i có ki n th c v công ngh , k thu t
- trình , năng l c c a cán b qu n lý m ts a phương còn chưa áp ng
ư c yêu c u; a s a phương chưa có kinh phí u tư trang thi t b áp ng yêu
c u ngày càng a d ng và ph c t p c a công tác qu n lý. UBND và S Thông tin
và truy n thông m t s t nh, thành ph chưa nh n th c h t vai trò, trách nhi m
lãnh o, qu n lý các ài phát thanh, truy n hình thu c quy n qu n lý c a mình.
M ts a phương, m c dù có nhi u cơ quan báo chí, nhưng cho n nay v n
không có t ch c b máy ho c cán b chuyên trách giúp UBND th c hi n ch c
năng qu n lý nhà nư c v báo chí. M t s a phương th c hi n vi c x lý vi
ph m c a cơ quan báo chí không nghiêm, có nơi không th c hi n úng th m
quy n (8).

2. Yêu c u và gi i pháp nâng cao hi u qu qu n lý nhà nư c v báo chí

2.1. Yêu c u qu n lý nhà nư c v báo chí




5
Ho t ng báo chí c a nư c ta trong i u ki n hi n nay ch u các tác ng:
nhu c u thông tin và ư c thông tin; s phát tri n nhanh v k thu t và công ngh
truy n thông; n n kinh t theo cơ ch th trư ng... Nh ng tác ng trên t ra m t
s yêu c u i v i qu n lý nhà nư c v báo chí như sau:

- Qu n lý nhà nư c v báo chí ph i b o m quy n t do ngôn lu n, t do
báo chí, có quy n ư c thông tin c a công dân theo quy nh t i i u 69 c a Hi n
pháp năm 1992 và các văn b n lu t có liên quan, nâng cao trách nhi m xã h i c a
báo chí, áp ng nhu c u thông tin c a xã h i t t hơn.

- Qu n lý v báo chí ph i ư c t dư i s lãnh oc a ng C ng s n
Vi t Nam, qu n lý c a nhà nư c và trong khuôn kh c a pháp lu t.

- Phát tri n báo chí ph i i ôi v i qu n lý ch t ch , có hi u qu toàn b h
th ng báo chí cũng như t ng cơ quan báo chí. Th i kỳ m i t ra nh ng yêu c u
m i c a ho t ng báo chí. Tuy nhiên, trư c tác ng c a cơ ch th trư ng, m i
ho t ng c a báo chí luôn i m t v i nguy cơ t phát. Do v y, lãnh o, qu n lý
báo chí ph i c bi t quan tâm n nh ng c i m c a tình hình m i, phòng ng a
và h n ch tiêu c c. Bên c nh ó, cũng c n phòng khuynh hư ng nhân danh s
lãnh o, qu n lý bóp ngh t s c năng ng, sáng t o c a các cơ quan cũng như
cá nhân nhà báo. Qu n lý ch t ch chính là i u ki n b o m cho báo chí phát
tri n úng quy ho ch, phù h p quy mô, s lư ng, tránh lãng phí. Nhưng báo chí là
m t b ph n thu c lĩnh v c sáng t o văn hoá, tinh th n, r t c n nh ng kho ng
tr ng riêng như V.I.Lênin ã t ng nh n m nh. Do v y, qu n lý báo chí òi h i
ph i v a m m d o, v a nguyên t c m i có th t hi u qu mong mu n.

- Qu n lý nhà nư c v báo chí ph i b t k p trình phát tri n cao c a
phương ti n k thu t, công ngh truy n thông hi n i. B n thân s qu n lý ph i
ch a ng hàm lư ng công ngh cao và i ngũ cán b qu n lý ph i hi u và s
d ng ư c. i u này kéo theo vi c các văn b n quy ph m pháp lu t ư c ban


6
hành có khuôn kh pháp lý phù h p v i nhi u yêu c u, trong ó có yêu c u v k
thu t, công ngh truy n thông.

- Qu n lý nhà nư c và pháp lu t v báo chí ph i phù h p v i cơ ch v n
hành trong i u ki n kinh t th trư ng. Pháp lu t ph i i u ch nh k p th i nh ng
tác ng c a th trư ng, quy lu t cung c u. Báo chí áp ng ư c nhu c u, th hi u
c a qu n chúng nhưng i u ó không ư c d n n khuynh hư ng thương m i
hóa m t cách tràn lan và s lũng o n c a ng ti n i v i báo chí. Nhu c u
thông tin và ư c thông tin c n có s giao lưu qu c t . S giao lưu này ngày càng
m r ng, nh t là khi Vi t Nam ã chính th c tr thành thành viên WTO. Pháp lu t
v báo chí ph i phù h p v i các chu n m c và cam k t mà Vi t Nam ký k t ho c
tham gia.

2.2. Các gi i pháp nâng cao hi u qu qu n lý nhà nư c v báo chí

góp ph n kh c ph c s y u kém v m t qu n lý nhà nư c trong lĩnh v c
báo chí, chúng tôi xin nêu lên m t s gi i pháp sau:

2.2.1 Xây d ng quy ho ch phát tri n báo chí phù h p

Phương châm ch o quan tr ng c a ng và Nhà nư c ta i v i ho t
ng báo chí là “phát tri n i ôi v i qu n lý t t”. S phát tri n này không ch ơn
thu n là tăng v m t s lư ng mà còn bao g m c m r ng quy mô, ph m vi tác
ng và nâng cao ch t lư ng thông tin. Vi c ti p t c m r ng quy mô c a báo chí
trong ph m vi toàn xã h i là m t yêu c u t t y u. Xã h i luôn phát tri n, dân trí
ngày càng cao, nhu c u thông tin, giao ti p tăng lên. Chính th c ti n xã h i òi h i
m r ng quy mô thông tin c a t ng cơ quan báo chí cũng như s ra i c a nh ng
t báo, b n tin, t p chí, chương trình phát thanh, truy n hình m i. Tuy nhiên, vi c
m r ng quy mô này ph i phù h p v i quy ho ch, chi n lư c phát tri n báo chí,
tránh tình tr ng ch ng chéo, vay mư n n i dung bài v ...



7
Hi n nay, chúng ta ã có Chi n lư c phát tri n thông tin n năm 2010.
Tuy nhiên, ho t ng báo chí trong s nghi p công nghi p hoá, hi n i hoá, trong
quá trình h i nh p qu c t ngày càng sâu r ng và nh t là s bùng n c a thông tin
toàn c u... ang t ra nh ng yêu c u m i v quy ho ch báo chí; òi h i chúng ta
ph i xây d ng chi n lư c phát tri n thông tin lâu dài cho t nư c. Chi n lư c này
ph i là m t b ph n quan tr ng trong chi n lư c phát tri n kinh t - xã h i c a
qu c gia. Chi n lư c thông tin ph i ánh giá ư c th c tr ng thông tin nư c ta,
ưa ra ư c các quan i m ch o phát tri n thông tin và m c tiêu phát tri n
thông tin n năm 2020 và nh ng năm ti p theo, các gi i pháp ch y u th c
hi n m c tiêu ó.

2.2.2 Hoàn thi n h th ng pháp lu t v báo chí

Ch t lư ng, hi u qu qu n lý xã h i c a Nhà nư c pháp quy n xã h i ch
nghĩa ph thu c r t nhi u vào m c hoàn thi n c a h th ng pháp lu t. Vì v y,
yêu c u v m t h th ng văn b n quy ph m pháp lu t ng b trong lĩnh v c báo
chí là h t s c c n thi t.

Chúng ta c n th u su t quan i m: i u ch nh ho t ng báo chí thông qua
nh hư ng c a ng và h th ng pháp lu t c a Nhà nư c, v a b o m s ch t
ch trong quy nh, ch tài, v a b o m s thông thoáng cho nhà báo và các cơ
quan báo chí phát huy tính năng ng, sáng t o.

Qua 19 năm thi hành Lu t Báo chí, m t s i u quy nh c a Lu t như quy
nh v các lo i hình báo chí, qu ng cáo trên báo chí, lưu chi u, c i chính trên báo
chí, tài chính báo chí... n nay ã không còn phù h p. Vì v y, pháp lu t báo chí
c n ư cs a i, b sung cho phù h p v i th c ti n. Vi c xây d ng và hoàn thi n
h th ng pháp lu t báo chí c n hư ng vào các n i dung sau: Th nh t, c th hoá,
chi ti t hoá các i u kho n quy nh. Th hai, xác nh rõ trách nhi m c a các ch
th tham gia ho t ng báo chí. Th ba, rà soát, b sung nh ng v n m i do


8
th c ti n và s phát tri n c a báo chí t ra. Th tư, b o m quy n t do báo chí
c a công dân.

2.2.3 Hoàn thi n ch chính sách và u tư thích h p i v i lĩnh v c
báo chí

Ch , chính sách i v i lĩnh v c báo chí trong i u ki n phát tri n kinh
t th trư ng là m t v n l n c n ư c xem xét, gi i quy t c v lý lu n và th c
ti n. Th i gian qua, chúng ta ã có nh ng bư c chuy n bi n nh t nh trong vi c
th c hi n ch chính sách m m d o i v i báo chí. T ng biên t p ư c t ch u
trách nhi m xây d ng giá báo phù h p v i giá th trư ng, s c tiêu th và yêu c u
ph c v nhi m v chính tr ; các cơ quan báo chí ch ng tr nhu n bút phù h p
v i yêu c u nâng cao ch t lư ng, ng viên tác gi trong khuôn kh qu nhu n bút
quy nh; khuy n khích m i năng l c phát hành báo chí, k c phát hành ra nư c
ngoài; cơ quan báo chí ch ng kêu g i các hình th c qu ng cáo và tài tr báo
theo lu t nh... Tuy nhiên, các ch , chính sách i v i báo chí v n còn l c h u,
chưa theo k p s phát tri n ho t ng báo chí. Do v y, c n kh n trương rà soát
b sung, s a i m t s chính sách, ch báo chí như: lương báo chí, thu ,
nhu n bút, chính sách tài tr , giá, qu ng cáo. Nhà nư c cũng c n có k ho ch kh o
sát, nghiên c u các hình th c ho t ng kinh doanh c a các cơ quan báo chí l n
có chính sách khuy n khích các hình th c kinh doanh phù h p, t o ngu n thu, tăng
cư ng cơ s v t ch t ng th i th c hi n úng nghĩa v v i Nhà nư c.

Hi n nay, Nhà nư c v n u tư khá l n cho báo chí v i cơ c u ngân sách
g m: ngân sách nhà nư c cho phát thanh, truy n hình, báo in, báo i n t . Trong
ó, ph n u tư cho phát thanh, truy n hình là l n nh t do các phương ti n trang
thi t b ban ur t t ti n. Trong tương lai, ph n u tư cho báo i n t cũng òi
h i lư ng ngân sách khá l n. Th c t , a s các báo, ài u ho t ng d a vào
ngân sách. Nhà nư c v n nên c p ngân sách nhưng c n tính toán rõ các tiêu chí:
m c tr c p, i tư ng, th i gian, tr c p không hoàn l i ho c cho vay ban uv i


9
lãi su t th p... báo chí ho t ng úng pháp lu t, úng nh hư ng, có hi u qu .
Tăng cư ng u tư cho các báo a phương vùng sâu, khó khăn; có chính sách
tăng cư ng xu t b n và phát sóng thêm các ài b ng th ti ng c a các dân t c
thi u s ch trương, chính sách c a ng và Nhà nư c n ư cv i ng bào
các dân t c. T u chung l i, Nhà nư c c n có chính sách tài chính qu c gia, huy
ng ư c các ngu n l c tài chính ph c v cho ho t ng phát tri n thông tin; có
chính sách và u tư thích h p i v i ho t ng báo chí, u tư , úng tr ng
i m i v i nh ng cơ quan báo chí x ng t m, c n thi t.

Ho t ng báo chí là m t ngh v t v và nguy hi m. Quy t nh ch t lư ng
n i dung c a m t t báo là t ng biên t p và các nhà báo, vì v y, Nhà nư c cũng
ph i tính n chính sách, ch h p lý i v i nhà báo. Chính sách ưu ãi ph i
b o m các i u ki n và phương ti n các nhà báo hi u bi t v ch trương,
chính sách, ti p c n v i th c ti n; t o i u ki n cho các nhà báo ho t ng hi u
qu , phát huy tư duy c l p, sáng t o trong quá trình vi t báo; cao trách nhi m
chính tr - xã h i; có ch ãi ng c bi t i v i nh ng nhà báo tài năng, có
c ng hi n xu t s c cho t nư c.

2.2.4 Tăng cư ng h p tác qu c t trong lĩnh v c qu n lý nhà nư c v báo
chí

M i qu c gia có i u ki n kinh t , chính tr , văn hoá, xã h i khác nhau nên
có s khác nhau trong ho t ng và t ch c th c hi n qu n lý nhà nư c v báo chí.
Tuy nhiên, trong xu th h i nh p toàn c u, ho t ng báo chí c n ph i áp ng yêu
c u thu h p s khác bi t v công ngh , trình nghi p v .... v i các nư c trong
khu v c và th gi i. S h p tác qu c t v qu n lý báo chí ph i b o m v a phát
tri n quan h , nhanh chóng h i nh p v a b o m ch quy n, c l p dân t c, bình
ng, các bên cùng có l i. Trư c h t, c n t ch c th c hi n t t các văn b n qu c t
quan tr ng có liên quan như: Công ư c toàn c u v Lu t b n quy n, Công ư c
Brussels v phân ph i các tín hi u mang chương trình truy n qua v tinh, Công


10
ư c Berne v b o h các tác ph m văn h c và ngh thu t... Ch ng xây d ng
các k ho ch kh o sát kinh nghi m qu n lý báo chí m t s nư c trên th gi i;
tham d các h i ngh qu c t liên quan n báo chí như: Di n àn xã h i thông tin,
Di n àn Liên hi p qu c v qu n lý Internet, các h i ngh B trư ng Thông tin các
nư c ASEAN; tham gia các ho t ng ch ng kh ng b , ch ng t n n xã h i, xoá
ói gi m nghèo, vì môi trư ng s ng, vì hoà bình và tr c ti p tham gia vào các t
ch c báo chí khu v c và qu c t vì các m c ích trên.

2.2.5 Nâng cao ch t lư ng và hi u qu b máy qu n lý

Th nh t, c n xây d ng các quy nh c th , rõ ràng nh m i u ch nh t t
hơn ch c năng, nhi m v , cơ ch ph i h p gi a B Thông tin và truy n thông v i
các b , ngành có liên quan.

Th hai, a phương, c n xây d ng các quy nh m i và c th hơn t
ch c l i b máy qu n lý nhà nư c cũng như nâng cao vai trò c a các S Thông
tin và truy n thông.

Th ba, tri n khai áp d ng phương ti n k thu t và công ngh qu n lý hi n
i vào h th ng qu n lý nhà nư c v báo chí. V i m t i ngũ cán b , nhân viên
thi u, trình có h n, u vi c nhi u thì y nhanh vi c áp d ng công ngh thông
tin, phương pháp qu n lý hi n i vào h th ng qu n lý báo chí là vi c làm c p
thi t. i u ó v a tinh gi n ư c biên ch theo ch trương chung c a ng, Nhà
nư c, v a quán xuy n công vi c m t cách có hi u qu .

Ngoài ra, v cán b qu n lý báo chí, pháp lu t c n quy nh h th ng tiêu
chu n ch c danh, tiêu chu n nghi p v phù h p v i th c ti n, b o m công tác
chuyên môn c a t ng i tư ng. Cán b qu n lý báo chí ph i có tri th c báo chí,
tri th c v khoa h c công ngh thông tin và qu n lý, tri th c pháp lu t. C n có
nh ng quy nh c th v tuy n d ng cán b , s p x p và b trí cán b . Có m t tình
tr ng tuy không ph bi n nhưng cũng c n lưu ý là các cơ quan c p y và t ch c

11
c p t nh coi ngành nào cũng gi ng ngành nào, “ ã là t nh y viên thì làm gì cũng
ư c”. Do v y, nhi u ngư i làm trái ngh v n ph i nh n vì “t ch c phân công”.
Cu i cùng, Nhà nư c c n có chính sách ào t o và ào t o l i nh ng ngư i qu n
lý báo chí theo k p t c phát tri n chung c a xã h i và không t t h u quá xa
so v i các nư c trong khu v c và trên th gi i.

2.2.6 Hoàn thi n cơ ch qu n lý

Hi n nay, vi c t ch c th c thi pháp lu t báo chí c a các cơ quan nhà nư c
v n còn ch ng chéo, chưa có s th ng nh t. Vì v y, c n b sung các quy nh
nh m c i ti n phương th c, l l i làm vi c, cơ ch ph i h p th ng nh t gi a các cơ
quan qu n lý nhà nư c v báo chí. C th : xác nh rõ các nguyên t c làm vi c và
quy ch ph i h p trong s v n hành c a b máy qu n lý nhà nư c v báo chí; nh
rõ th m quy n và trách nhi m gi a cơ quan qu n lý nhà nư c, cơ quan ch o, cơ
quan ch qu n, ngư i ng u cơ quan báo chí. Trư c m t là quy ch làm vi c rõ
ràng, c th gi a B Thông tin và truy n thông v i các ban ngành h u quan liên
quan n qu n lý nhà nư c v báo chí, gi a cơ quan qu n lý nhà nư c trung
ương và a phương, cơ quan qu n lý và cơ quan ch qu n. Cơ ch này ph i b o
ms i u hành th ng nh t, có kh năng gi i quy t nhanh và d t i m các v
vi c, ng th i ki m soát ư c liên t c ho t ng báo chí, tránh hi n tư ng ánh
tr ng b dùi, d làm khó b , ùn y công vi c cho nhau, trách nhi m không rõ
ràng.

2.2.7 y m nh vi c tuyên truy n, ph bi n pháp lu t báo chí

Vi c tuyên truy n ph bi n pháp lu t báo chí các ch th tuân th , th c
hi n là m t v n quan tr ng. “Trong gi i phóng viên, biên t p viên, th m chí c
lãnh o m t s cơ quan báo chí v n còn hi n tư ng chưa n m v ng n i dung
ho c nh n th c chưa y v Lu t Báo chí” (9). Vì v y, B Thông tin và truy n
thông, H i Nhà báo và c bi t là các cơ quan báo chí c n có k ho ch t p hu n


12
thư ng xuyên Lu t Báo chí và các văn b n quy ph m pháp lu t m i v báo chí;
c n tuyên truy n, ph bi n pháp lu t t khi so n th o văn b n l y ý ki n r ng
rãi các i tư ng liên quan.

2.2.8 Tăng cư ng thanh tra, ki m tra

ây là nhi m v quan tr ng c a qu n lý nhà nư c v báo chí vì báo chí có
quan h tr c ti p t i chính tr . Báo chí không nh ng ph n ánh dư lu n mà còn t o
ra và hư ng d n dư lu n. Vì v y, ho t ng này c n di n ra thư ng xuyên, nhanh
nh y k p th i ngăn ch n, x lý nh ng vi ph m pháp lu t v báo chí.

1) B Thông tin và truy n thông, Báo cáo t ng k t 8 năm thi hành Lu t báo
chí; Lu t s a i, b sung m t s i u c a Lu t Báo chí, Hà N i, tháng 12/2007,
tr. 11.

(2) Quý Doãn, Ho t ng báo chí, xu t b n và công tác qu n lý nhà
nư c v báo chí, xu t b n hi n nay trên
http://www.tapchicongsan.org.vn/details.asp?Object=18535628&News_id=10642
346.

(3) Quý Doãn, Ho t ng báo chí, xu t b n và công tác qu n lý nhà
nư c v báo chí, xu t b n hi n nay trên
http://www.tapchicongsan.org.vn/details.asp?Object=18535628&News_id=10642
346.

(4) B Thông tin và truy n thông, Báo cáo t ng k t 8 năm thi hành Lu t
báo chí; Lu t s a i, b sung m t s i u c a Lu t Báo chí, Hà N i, tháng
12/2007, tr. 15-16.




13
(5) B Thông tin và truy n thông, Báo cáo t ng k t 8 năm thi hành Lu t
báo chí; Lu t s a i, b sung m t s i u c a Lu t Báo chí, Hà N i, tháng
12/2007, tr. 14.

(6) B Thông tin và truy n thông, Báo cáo t ng k t 8 năm thi hành Lu t
báo chí; Lu t s a i, b sung m t s i u c a Lu t Báo chí, Hà N i, tháng
12/2007, tr. 15-16.

(7) B Thông tin và truy n thông, Báo cáo t ng k t 8 năm thi hành Lu t
Báo chí, Lu t s a i, b sung m t s i u c a Lu t Báo chí, Hà N i, tháng
12/2007, tr. 16-18.

(8) B Thông tin và truy n thông, Báo cáo t ng k t 8 năm thi hành Lu t
Báo chí, Lu t s a i, b sung m t s i u c a Lu t Báo chí, Hà N i, tháng
12/2007, tr. 18-20.

(9) B Thông tin và truy n thông, Báo cáo t ng k t 8 năm thi hành Lu t
Báo chí, Lu t s a i, b sung m t s i u c a Lu t Báo chí, Hà N i, tháng
12/2007, tr. 4.

Th trư ng QUÝ DOÃN: Báo chí nư c ta 2 năm qua phát tri n r t
nhanh, n tháng 5-2009, trên lĩnh v c báo chí in, c nư c có 687 cơ quan báo chí
v i 896 n ph m, trong ó kh i cơ quan báo chí Trung ương có m t hãng thông
t n qu c gia, 77 báo, 416 t p chí, 105 n ph m ph ; kh i báo chí a phương có
103 báo, 101 t p chí, 104 n ph m ph . C nư c có 21 báo i n t , 160 trang tin
i n t t ng h p mang tính báo chí c a các cơ quan báo chí in và hàng ngàn trang
tin i n t có n i dung thông tin c a các cơ quan ng, Nhà nư c và Chính ph ,
các oàn th , h i, hi p h i và các doanh nghi p.

Hi n c nư c có trên 16.000 nhà báo ư c c p th hành ngh . Trong ó,
nhi u phóng viên, biên t p viên và lãnh o nhi u cơ quan báo chí ư c ào t o v


14
chuyên môn, nghi p v c trong nư c và nư c ngoài, góp ph n ưa n n báo chí
cách m ng nư c ta ngày càng ti p c n v i nh ng chu n m c c a m t n n báo chí
chuyên nghi p và hi n i.

* Nghĩa là các ho t ng báo chí trong 2 năm qua ư c ánh giá u theo
hư ng tích c c, thưa Th trư ng?

* Không h n th , v n còn m t s t báo trong 2 năm qua còn thi u sót,
khuy t i m. Tình tr ng m t s báo thông tin sai s th t, thi u chính xác, thi u
nh y c m chính tr , n i dung xa r i tôn ch m c ích v n còn, th m chí có nơi, có
lúc nghiêm tr ng. Tình tr ng nhà báo vi ph m o c ngh nghi p, pháp lu t và
b x lý hình s v n di n ra…

* Xin Th trư ng cho bi t nh ng t n t i ch y u trong công tác QLNN v
báo chí th i gian qua?

* H th ng pháp lu t v báo chí chưa áp ng yêu c u th c ti n; th m
quy n QLNN v b n quy n và qu ng cáo trên báo chí ã ư c quy nh c th
nhưng còn vư ng m c liên quan th m quy n mà Chính ph giao cho B Văn hóa-
Th thao và Du l ch. Trình nh n th c, hi u bi t v Lu t Báo chí cũng như các
văn b n còn h n ch . Công tác x lý vi ph m bư c u ã phát sinh s thi u th ng
nh t, ch ng chéo do có s phân tách th m quy n qu n lý gi a lĩnh v c báo chí in
và lĩnh v c phát thanh-truy n hình và thông tin i n t ; s ph i h p gi a m t s
s TT-TT v i các cơ quan ch qu n báo chí, cơ quan báo chí và các cơ quan ch c
năng khác a phương còn chưa ch t ch ...

Suy gi m kinh t th gi i ã tác ng tr c ti p n ho t ng báo chí, như:
ho t ng qu ng cáo và qu ng bá gi m sút khi n m t s cơ quan báo ph i i u
ch nh k ho ch ho t ng, có 4 cơ quan báo chí ph i xin d ng ho t ng, 5 cơ
quan xin gi m kỳ phát hành, 6 cơ quan báo chí xin gi m s trang. Lư ng phát



15
hành c a nhi u n ph m báo chí in, trong ó có nh ng t nh t báo ã gi m kỳ phát
hành t i 40%...

* Công tác QLNN v báo chí c a B TT-TT th i gian t i như th nào, thưa
Th trư ng?

* B TT-TT ang ti n hành xây d ng án quy ho ch báo chí in n năm
2020, d trình Th tư ng Chính ph trong năm 2009. Cũng trong th i gian này, b
ng th i xây d ng quy ho ch phát thanh-truy n hình và quy ho ch báo i n t
trình Chính ph phê duy t.

Có 2 v n quan tr ng t ra làm tr ng tâm. Th nh t, QLNN v báo chí
Trung ương, g m các v n như: xây d ng và ch o th c hi n chi n lư c, quy
ho ch, k ho ch phát tri n s nghi p báo chí; t ch c th c hi n các văn b n quy
ph m pháp lu t v báo chí; xây d ng ch , chính sách v báo chí; t ch c thông
tin cho báo chí; qu n lý báo chí; ào t o, b i dư ng nâng cao trình chính tr ,
nghi p v , o c ngh nghi p cho i ngũ cán b báo chí… Th hai, QLNN v
báo chí a phương theo quy nh t i Lu t Báo chí và Ngh nh 51/CP trên quan
i m t o cơ ch , chính sách, không kìm hãm phát tri n, không th qu n n âu
cho phát tri n n ó. Mà l y m c tiêu phát tri n làm m c tiêu qu n lý.

* Bao gi lu t báo chí m i s thay th lu t báo chí hi n hành, thưa Th
trư ng?

* T i nay, d th o Lu t Báo chí (s a i) l n th 12 ã ư c xây d ng
xong. Tuy nhiên, th c hi n ý ki n ch o c a Th tư ng Chính ph và ý ki n c a
các thành viên Ban Cán s ng Chính ph , B TT-TT nh n th y, thay vì xây
d ng Lu t Báo chí (s a i) c n xây d ng lu t báo chí m i thay th lu t báo chí
hi n hành nh m m b o yêu c u c a công tác qu n lý và phát tri n báo chí trong
tình hình m i. D ki n lu t báo chí m i s ư c thông qua t i kỳ h p th 8 Qu c
h i khóa XII (tháng 10-2010).

16
CHƯƠNG V

QU N LÝ NHÀ NƯ C V BÁO CHÍ




i u 17. Qu n lý Nhà nư c v báo chí

Qu n lý Nhà nư c v báo chí bao g m :

1- Xây d ng pháp lu t, quy ho ch, k ho ch, chính sách phát tri n s
nghi p báo chí, chính sách tài tr báo chí, chính sách i v i nhà báo ;

2- Ban hành quy ch ho t ng báo chí, c p gi y phép ho t ng báo chí ;

3- Hư ng d n, ki m tra vi c th c hi n phương hư ng, nhi m v báo chí và
các quy nh pháp lu t v báo chí ; x lý các vi ph m theo quy nh c a pháp lu t.

Trong ph m vi nhi m v , quy n h n c a mình, H i ng b trư ng th c
hi n quy n qu n lý Nhà nư c v báo chí trong c nư c, U ban nhân dân t nh,
thành ph tr c thu c trung ương và c p tương ương th c hi n quy n qu n lý Nhà
nư c v báo chí a phương theo s phân c p do H i ng b trư ng quy nh.

i u 18. i u ki n ho t ng c a báo chí

T ch c mu n thành l p cơ quan báo chí ph i có các i u ki n sau ây :

1- Có ngư i tiêu chu n ng u cơ quan báo chí theo quy nh t i
i u 13 c a Lu t này ;

2- Xác nh rõ tên g i, tôn ch , m c ích, i tư ng ph c v , ph m vi phát
hành ch y u, công su t, th i gian, t n s , ph m vi to sóng và ngôn ng th hi n
c a cơ quan báo chí ;


17
3- Có tr s chính và có các i u ki n c n thi t khác b o m cho ho t
ng c a cơ quan báo chí.

i u 19. C p gi y phép ho t ng báo chí

Cơ quan báo chí ph i có gi y phép do cơ quan qu n lý Nhà nư c v báo chí
c p m i ư c ho t ng. Trong trư ng h p không c p gi y phép thì ch m nh t là
ba mươi ngày, k t ngày nh n ư c ơn xin phép, cơ quan qu n lý Nhà nư c v
báo chí ph i tr l i, nói rõ lý do. T ch c b t ch i c p gi y phép có quy n khi u
n i v i Ch t ch H i ng b trư ng.

i u 20. Hi u l c c a gi y phép

Cơ quan báo chí ph i th c hi n úng nh ng i u ghi trong gi y phép ; n u
mu n thay i tên g i, tôn ch , m c ích, i tư ng ph c v , ngôn ng th hi n,
ph m vi phát hành ch y u, kỳ h n xu t b n thì ph i xin phép l i.

Vi c xác nh, thay i công su t, th i gian, t n s , ph m vi to sóng ph i
ư c phép c a cơ quan qu n lý Nhà nư c v t n s vô tuy n i n.

Không ư c chuy n như ng gi y phép ho t ng báo chí cho cơ quan, t
ch c khác.

i u 21 . Xu t b n n ph m báo chí khác, phát sóng chương trình c
bi t, chương trình ph

Cơ quan báo chí, t ch c khác mu n xu t b n c san, s ph ; ài phát
thanh, ài truy n hình mu n phát sóng chương trình c bi t, chương trình ph
khác v i tôn ch , m c ích, ngôn ng th hi n ghi trong gi y phép thì ph i xin
phép cơ quan qu n lý Nhà nư c v báo chí.

i u 22. In báo chí, phát sóng chương trình phát thanh, truy n hình


18
Cơ s in có trách nhi m th c hi n h p ng, b o m th i gian phát hành
c a báo chí ; không ư c in báo chí không có gi y phép, không ư c in l i tác
ph m báo chí ã có l nh c m lưu hành c a cơ quan qu n lý Nhà nư c v báo chí.

Cơ s k thu t phát sóng cho ài phát thanh, ài truy n hình có trách nhi m
b o m ph m vi to sóng quy nh.

ài phát thanh, ài truy n hình, cơ s th c hi n chương trình nghe - nhìn
th i s không ư c phát n i dung tác ph m báo chí ã có l nh c m lưu hành ho c
t ch thu.

i u 23. Lưu chi u

Báo chí in ph i n p lưu chi u trư c khi phát hành ; báo nói, báo hình ph i
lưu gi b n th o, phim nh a, băng, ĩa, ghi âm, ghi hình theo quy nh c a H i
ng b trư ng.

i u 24. Phát hành báo chí

Cơ quan báo chí ư c t ch c phát hành ho c u thác cho t ch c, cá nhân
có ăng ký phát hành.

Không ai ư c c n tr vi c phát hành báo chí t i ngư i c, n u không có
l nh c m lưu hành.

Không m t t ch c, cá nhân nào ư c lưu hành n ph m báo chí không có
gi y phép xu t b n ho c ã có l nh c m.

i u 25. Qu ng cáo




19
Báo chí ư c ăng, phát sóng qu ng cáo và thu ti n qu ng cáo. N i dung
qu ng cáo ph i tách bi t v i n i dung tuyên truy n và không ư c vi ph m quy
nh t i i u 10 c a Lu t này.

i u 26. H p báo

T ch c, công dân mu n h p báo ph i báo trư c cho cơ quan qu n lý Nhà
nư c v báo chí. Nghiêm c m h p báo có n i dung vi ph m quy nh t i i u 10
c a Lu t này.

1. Nguyên t c ng lãnh o báo chí

Trong th i kỳ t nư c ang có chi n tranh, n n kinh t l c h u do cơ ch
quan liêu bao c p nên vi c qu n lý xã h i nói chung ch y u d a trên các Ngh
quy t, Ch th c a ng ch chưa xây d ng m t Nhà nư c pháp quy n qu n lý xã
h i b ng pháp lu t. Công cu c i m i do ng ta lãnh o ã tr i qua m t ch ng
ư ng y th thách, cam go nhưng cũng y sáng t o, mang l i nh ng chuy n
bi n toàn di n v kinh t và xã h i. ng ta ã xác nh: báo chí v a là ti ng nói
c a ng, c a Nhà nư c, c a các oàn th , v a là di n àn c a nhân dân - qua ó
n i k t Nhà nư c v i qu n chúng, là c u n i gi a ng v i nhân dân.

Chúng ta ã bi t lãnh o là ra ch trương, ư ng l i và t ch c ng
viên th c hi n, còn qu n lý là t ch c và i u khi n các ho t ng theo nh ng yêu
c u nh t nh. Theo ó lãnh o báo chí là s nh hư ng v thông tin, v ch ra
ư ng l i, chi n lư c thông tin; qu n lý báo chí là vi c s p x p, quy ho ch h
th ng báo chí và t ch c ki m tra giám sát các ho t ng báo chí b ng pháp lu t.

Có th l y ví d : ngay t u th p k 90 c a th k XX, ng ta ã s m
nhìn th y nh ng bi u hi n l ch l c c a báo chí trong th i kỳ u c a công cu c
i m i. Phân tích, ánh giá tình hình này, Ch th 63/CT-TW (ngày 25/7/1990)
c a Ban Bí thư Trung ương ng ã phê phán: “M t s cơ quan báo, t p chí, nhà


20
xu t b n không th c hi n úng tôn ch m c ích, ch c năng c a mình… Khuynh
hư ng “gi t gân”, câu khách, ki m ti n trong m t s cơ quan báo chí, nhà xu t b n
cho ra th trư ng nh ng n ph m gây h i l n n vi c xây d ng con ngư i m i, n n
văn hoá m i, làm cho dư lu n b t bình; có báo, t p chí ăng qu ng cáo quá nhi u,
qu ng cáo c cho k l a và làm hàng x u”[1].

Sau hai năm, trư c di n bi n theo chi u hư ng tiêu c c c a nhi u s n ph m
báo chí, Ch th 08/CT-TW (ngày 31/3/1992) c a Ban Bí thư ti p t c phê phán
nghiêm kh c hơn và chính th c dùng c m t “thương m i hoá” ch khuynh
hư ng ch y theo l i nhu n ơn thu n báo chí: “Khuynh hư ng thương m i hoá,
ch y theo l i nhu n ơn thu n, khá n ng n d n t i ua nhau ăng và phát nh ng
tin, bài, hình nh gi t gân, câu khách. Cũng có m t s bài báo, quy n sách có
khuynh hư ng chính tr l ch l c, ph nh quá kh t t p, miêu t en t i th c
tr ng, tuyên truy n cho l i s ng ch nghĩa th c d ng”[2].

Trong Ngh quy t H i ngh Trung ương l n th 5 (khoá VIII) v Xây d ng
n n văn hoá Vi t Nam ti n ti n m à b n s c dân t c, khuynh hư ng thương
m i hoá trong báo chí ti p t c ư c ng ta phê phán: “Khuynh hư ng “thương m i
hoá”, l m d ng qu ng cáo thu l i còn khá ph bi n. M t s ít nhà báo ã vi ph m o
c ngh nghi p, thông tin thi u trung th c, gây tác ng x u n dư lu n xã h i”[3].

Tuy ã ư c phát hi n và u n n n s m, nhưng khuynh hư ng thương m i
hoá trên báo chí nư c ta sau ó không nh ng không b y lùi, h n ch mà còn
phát tri n tr m tr ng hơn. Ch th 22/CT-TW (ngày 17/10/1997) c a B Chính tr
(khoá VIII) v Ti p t c i m i và tăng cư ng s lãnh o, qu n lý công tác báo
chí, xu t b n ã nh n nh: “M t b ph n báo chí, xu t b n b khuynh hư ng
thương m i và cơ ch th trư ng chi ph i, ch y theo th hi u t m thư ng, ăng t i
nh ng chuy n gi t gân, tình d c, b o l c, mê tín d oan ho c nh ng chuy n v n
v t. M t s sách, báo, t p chí, nh t là các s ph , s chuyên xa r i tôn ch m c
ích và i tư ng ph c v , nh t là i v i công nhân, nông dân”[4].


21
T i H i ngh báo chí, xu t b n toàn qu c (tháng 10/2001), Trong Báo
cáo c a Ban Tư tư ng - Văn hoá Trung ương, ph n ánh giá tình hình báo chí qua
4 năm th c hi n Ch th 22 c a B Chính tr ti p t c nêu nh n xét gay g t: “Xu
hư ng thương m i hoá không ít cơ quan báo chí và xu t b n ch m ư c ngăn
ch n, y lùi, nhi u m t còn nghiêm tr ng hơn, th hi n rõ nét cách làm báo,
làm sách gi t gân, câu khách, kích thích th hi u th p hèn, tò mò, chu ng l c a
m t b ph n c gi th dân và nh ng i tư ng trình văn hoá th p. Bi u hi n
c a xu hư ng thương m i hoá ngày càng tinh vi, ph c t p”[5].

Vai trò ch o và t p trung c a ng i v i báo chí không ph i là b t tay
ch vi c mà là nh hư ng. S nh hư ng ó th hi n trong các ư ng l i, quan
i m, n i dung thông tin tuyên truy n. ó là vi c i trư c n m b t tình hình d
báo các ng thái trong nư c và th gi i, giúp cơ quan báo chí có i u ki n gi
úng nh hư ng thông tin như Ngh quy t i h i IX c a ng ã nêu rõ:
“Hư ng báo chí xu t b n làm t t ch c năng tuyên truy n, th c hi n ư ng l i, ch
trương chính sách c a ng và Nhà nư c, phát hi n nh ng nhân t m i, cái hay,
cái p trong xã h i, gi i thi u gương ngư i t t vi c t t, nh ng i n hình tiên ti n,
phê phán các hi n tư ng tiêu c c, u n n n nh ng nh n th c l ch l c, u tranh
v i nh ng quan i m sai trái; coi tr ng nâng cao tính chân th t, tính giáo d c và
tính chi n u c a thông tin; kh c ph c khuynh hư ng “thương m i hoá” trong
ho t ng báo chí, xu t b n”. [6]

Dư i s lãnh oc a ng, trong th i kỳ i m i, báo chí nư c ta ã t p
trung nhi u công s c cùng toàn ng, toàn dân th c hi n cu c u tranh ch ng
tiêu c c, tham nhũng, buôn l u, lãng phí, bài tr các t n n xã h i, ch ng mê tín d
oan... góp ph n l p l i tr t t , k cương, lành m nh hoá quan h xã h i. Có th
kh ng nh r ng: trong công cu c th c hi n công nghi p hoá, hi n i hoá t
nư c, báo chí nư c ta ã óng vai trò quan tr ng trong vi c c ng c ni m tin c a
t ng l p nhân dân vào ư ng l i úng nc a ng và Nhà nư c.



22
Cu c u tranh ch ng âm mưu “di n bi n hoà bình” c a k thù hi n nay
ang t ra cho vi c qu n lý báo chí nhi u v n ph i gi i quy t, òi h i ph i có
nh n th c m i trên nhi u phương di n. Chính i u ó s giúp cho nh ng ngư i
làm báo nhìn th y rõ tính hai m t c a cơ ch th trư ng nư c ta hi n nay trong
b i c nh c a toàn c u hoá, khu v c hoá và có thái v ng vàng trư c nh ng kh u
hi u loè b p v “t do báo chí” mà các th l c ph n ng v n ang rêu rao hòng
che y b n ch t x u xa c a n n báo chí tư b n.

ti p t c kh ng nh v trí c a báo chí nư c ta trong th i kỳ i m i, ti p
t c t o ra nh ng tác ng tích c c cho công cu c xây d ng, phát tri n t nư c,
i u quan tr ng nh t i v i h th ng báo chí là ph i ti p t c nâng cao ch t lư ng
n i dung và hình th c. Mu n v y, càng c n ph i tăng cư ng s lãnh o và qu n
lý c a ng và Nhà nư c i v i báo chí theo quan i m phát tri n ph i i ôi v i
qu n lý t t h th ng thông tin i chúng.

Trong b i c nh hi n nay, c n ph i có m t cơ ch ki m tra, giám sát báo chí
th t ch t ch và linh ho t. i u ó s giúp cho các cơ quan báo chí kiên quy t
ch ng xu hư ng xa r i tôn ch , m c ích; ch ng xu hư ng né tránh chính tr ,
“trung l p hoá” báo chí. Công tác này còn làm cho ho t ng báo chí g n li n v i
th c ti n s n xu t và i s ng, ph n ánh sinh ng phong trào cách m ng, phong
trào thi ua yêu nư c c a các t ng l p nhân dân kh p m i mi n t nư c, ph c
v T qu c, ph c v nhân dân ngày càng t t hơn.

Công tác ki m tra, giám sát th hi n trách nhi m c a ng i v i h
th ng báo chí. i u ó th hi n s quan tâm, t o i u ki n, ki m tra, phát hi n
nh ng sai l m, như c i m kh c ph c. Có th nói công tác này nh m làm cho
báo chí v n hành t t và úng v i s nh hư ng.

Chúng ta kh ng nh r ng: i v i báo chí cách m ng, s lãnh o c a
ng không nh ng không làm h n ch vi c thông tin, tuyên truy n c a báo chí mà


23
còn là i u ki n báo chí th c hi n t t hơn vai trò, nhi m v c a mình i v i xã
h i.




2. Nhà nư c qu n lý v báo chí

Trong công cu c i m i, th c hi n công nghi p hoá, hi n i hoá t nư c
nh ng năm v a qua, báo chí ã óng vai trò quan tr ng trong vi c c ng c ni m
tin c a t ng l p nhân dân vào ư ng l i úng nc a ng và Nhà nư c. Rõ ràng
là trong nh ng thành công c a t nư c có thành công c a báo chí và s nghi p
im ic a t nư c mu n thành công thì không th thi u s tham gia cl cc a
báo chí.

Tuy nhiên, bên c nh nh ng thành t u không th ph nh n, n n báo chí c a
chúng ta hi n nay cũng ang th hi n nhi u h n ch , như c i m, thi u sót… i u
ó cho th y s c n thi t c a vi c ho ch nh nh ng chi n lư c, chính sách phát
tri n h th ng báo chí.

n nay, h th ng các văn b n pháp lu t, chính sách, ch i v i báo chí
nư c ta ã tương i hoàn ch nh. Tuy nhiên, công tác qu n lý báo chí theo quy
nh c a Lu t báo chí và các văn b n hư ng d n thi hành lu t v n còn nhi u b t
c p. Hi n v n ang t ra yêu c u c n có m t t ch c có ch c năng, nhi m v ,
quy n h n th c hi n vai trò qu n lý. Nhi u lĩnh v c như phát thanh, truy n
hình, m ng Internet, báo chí Vi t Nam nư c ngoài, báo chí nư c ngoài Vi t
Nam… v n chưa ư c qu n lý t t.

S qu n lý c a Nhà nư c còn th hi n trong công tác quy ho ch h th ng
báo chí. Vi c quy ho ch h p lý h th ng báo chí trong c nư c nh m t o ra s
th ng nh t, tính h p lý báo chí có th phát huy t t nh t hi u qu thông tin,
tuyên truy n ph c v nhân dân trong công cu c i m i hi n nay.


24
Cùng v i vi c ng viên, phát huy nh ng y u t tích c c trong ho t ng
báo chí, c n ph i x lý nghiêm nh ng cơ quan báo chí, nhà báo vi ph m nh ng
quy nh trong ho t ng báo chí. i v i nh ng nhà báo ph m lu t, c n ph i lên
án m nh m và lu t pháp c n ph i nghiêm kh c tr ng tr (như trư ng h p các nhà
báo trong v án “Trương Văn Cam và ng b n”). Ch có như th m i t ng bư c
làm cho h th ng báo chí c a chúng ta tr nên trong s ch, l y l i ni m tin c a nhân
dân. Mà mu n như v y Nhà nư c không th b qua vi c giám sát, ki m tra, x lý.
Các cơ quan qu n lý báo chí thư ng xuyên ki m tra giám sát các cơ quan báo chí
th c hi n Lu t báo chí, làm tham mưu cho c p u ng chính quy n v nh ng v n
m i n y sinh có bi n pháp x lý k p th i.

Vi c giám sát, ki m tra, x lý òi h i s góp s c c a nhi u c p, nhi u
ngành, trong ó có vai trò quan tr ng c a các cơ quan lu t pháp và c a chính các
cơ quan báo chí, cơ quan ch qu n báo chí cùng v i các cơ quan làm nhi m v
qu n lý báo chí t Trung ương n a phương.

Trong nh ng năm qua, ng và Nhà nư c ta luôn có s quan tâm c bi t
n công tác ào t o, ào t o l i nh m nâng cao trình c a ngư i phóng viên báo
chí. Tuy nhiên, phát tri n m t n n báo chí ph c v công cu c i m i trong giai
o n công nghi p hoá, hi n i hoá theo nh hư ng xã h i ch nghĩa trong b i
c nh m i, v n ang r t c n nh ng gi i pháp hi u qu nh m nâng cao ch t lư ng
c a công tác ào t o, ào t o l i iv i i ngũ cán b báo chí nư c ta.

Trong hoàn c nh ti p t c s nghi p i m i trong cơ ch th trư ng, pháp
lu t ã tr nên phương ti n hàng u trong vi c qu n lý xã h i nói chung, qu n lý
báo chí nói riêng. xây d ng Nhà nư c pháp quy n th c hi n qu n lý xã h i
b ng pháp lu t trên cơ s Hi n pháp thì vi c u tiên là ph i kh n trương hoàn
thi n và b sung h th ng pháp lu t sao cho nó th c s là công c Nhà nư c
qu n lý xã h i, áp ng yêu c u h p tác qu c t , phù h p v i ti n trình phát tri n
xã h i.


25
Báo chí là m t lĩnh v c riêng, ng th i ph i ho t ng theo lu t pháp nói
chung. B i l ó, ho t ng báo chí cũng như ho t ng c a công tác qu n lý Nhà
nư c i v i báo chí trư c h t ph i ư c t trên cơ s m t h th ng pháp lu t.
Các ho t ng lu t pháp, hành pháp, tư pháp c a Nhà nư c v báo chí ph i luôn
luôn ư c hoàn thi n phù h p v i yêu c u im i t nư c. Lu t Báo chí (do
Qu c h i nư c C ng hoà xã h i ch nghĩa Vi t Nam khoá VIII ban hành năm
1989) ã xác l p hành lang pháp lu t v báo chí, t cơ s pháp lý cho ho t ng
báo chí nư c ta phát tri n úng nh hư ng...

Quá trình qu n lý Nhà nư c b ng pháp lu t tr thành y u t quan tr ng
quy t nh s thành b i c a công cu c i m i - trong ó có ho t ng báo chí.
Th i gian qua, Chính ph ta ã ban hành m t lo t văn b n m i, kh ng nh quy t
tâm c a ng, Nhà nư c ta trong vi c phát tri n n n t ng cho m t xã h i thông tin
d a trên n n kinh t tri th c và ph c v s nghi p công nghi p hoá, hi n i hoá
t nư c.

S phát tri n nhanh chóng c a báo chí và nh ng òi h i c a nhân dân ang
t ra nh ng òi h i ngày càng tăng i v i nh ng ngư i làm công tác qu n lý
Nhà nư c v báo chí. N n báo chí cách m ng nư c ta không th khuynh hư ng
thương m i hóa chi ph i ho t ng báo chí. ti p t c x ng áng v i s tin c y
c a ng và nhân dân, báo chí Vi t Nam c n kiên quy t kh c ph c nh ng hi n
tư ng trên.

Tăng cư ng qu n lý báo chí cũng chính là tăng cư ng vai trò lãnh oc a
ng ư c th hi n thông qua ho t ng qu n lý c a b máy Nhà nư c các c p
các ngành, các a phương. ây là m t b o m ch c ch n cho báo chí có th phát
tri n ngày càng l n m nh, ng th i cũng ng k p th i phát hi n, kh c ph c
nh ng thi u sót, ngăn ch n nh ng âm mưu nham hi m c a k thù nh m l i d ng
báo chí phá ho i công cu c i m i phát tri n t nư c c a nhân dân ta.




26
Nói tóm l i, qu n lý t t chính là t o m t khuôn kh pháp lý cơ b n, t o môi
trư ng t do sáng t o, bình ng cho báo chí phát tri n, ng th i là ho t ng b o
m nh hư ng xã h i ch nghĩa trong ho t ng báo chí, ch ng xu hư ng
thương m i hoá báo chí, b o t n, phát tri n n n văn hoá dân t c, ngăn ch n các
ho t ng báo chí b t ch p h u qu v chính tr , tư tư ng và văn hoá. L i nhu n
c a ho t ng báo chí không th tách r i các m c tiêu hàng u v chính tr , tư
tư ng và văn hoá.




3. Tăng cư ng s lãnh o, qu n lý c a ng và Nhà nư c iv i
báo chí

Dư i ánh sáng c a Ngh quy t và các văn ki n c a ih i ng toàn qu c
l n th IX, ho t ng báo chí nư c ta c n ti p t c quán tri t các quan i m ch o
nêu trong Ch th 22 c a B chính tr khoá VIII, ch ng các tiêu c c, l ch l c, c
bi t là ch ng thương m i hoá báo chí.

tăng cư ng s lãnh oc a ng, s qu n lý c a Nhà nư c i v i ho t
ng báo chí, t o cơ s th c ti n ch ng thương m i hoá báo chí, trong b i c nh
hi n nay, chúng ta c n ph i chú ý nh ng v n sau ây:

-Tăng cư ng s lãnh o, qu n lý c a ng và Nhà nư c theo phương
châm phát tri n i ôi v i qu n lý t t. Phát tri n toàn di n báo chí mà tr ng tâm là
nâng cao ch t lư ng tư tư ng, chính tr , văn hoá, khoa h c. i m i nghi p v
thông tin, hình th c trình bày, in n theo hư ng t ng bư c hi n i hoá, quan tâm
hàng u t i ch t lư ng và hi u qu .

-Nâng cao tính tư tư ng, tính chân th t, tính chi n u c a các s n ph m
báo chí, hư ng n i dung thông tin vào nhi m v trung tâm là ph c v s nghi p
b ov c l p dân t c và xây d ng ch nghĩa xã h i. Ho t ng báo chí, xu t b n


27
ph i g n li n v i th c ti n s n xu t và i s ng, ph n ánh sinh ng phong trào
cách m ng, phong trào thi ua yêu nư c c a các t ng l p nhân dân m i mi n
t nư c. Nh ng ngư i làm báo ph i là i quân tư tư ng, văn hoá áng tin c y
c a ng.

-Quy ho ch và xây d ng h th ng thông tin i chúng cân i, ng b ,
h p lý. V n này th c hi n còn ch m do tư tư ng c c b , b n v , thi u kiên
quy t c a m t s a phương và ngành ch qu n, thi u m t cơ ch th ng nh t
gi i quy t hàng lo t v n ti p theo khi ình b n m t t báo, ng ng phát sóng
m t ài phát thanh truy n hình v.v... i u này còn có nguyên nhân do tư tư ng
h u khuynh m t s cơ quan ch qu n, cơ quan qu n lý.

-Trư c tình hình chính tr ph c t p, các th l c thù ch th c hi n di n bi n
hoà bình khi n cho cu c u tranh thông tin ngày càng quy t li t, các c p qu n lý,
lãnh o báo chí c n chú ý trong vi c n m b t tình hình, d báo các ho t ng
trong nư c và th gi i giúp cơ quan báo chí có i u ki n gi úng nh hư ng
thông tin.

-Có nh ng quy nh ch t ch trong vi c ch n Ban biên t p, nh t là T ng
biên t p m b o v a có trình chính tr v ng vàng, có nghi p v báo chí
gi i, v a ph i có kh năng qu n lý t t th c hi n nghiêm ch nh tôn ch m c ích
c a m i t báo. T ng biên t p các ài, báo c n quan tâm ch o, th m nh các
thông tin, b o m cho các thông tin báo chí s trung th c, ch ng hi n tư ng l i
d ng báo chí th c hi n ý cá nhân; ch ng x lý nghiêm kh c các sai ph m
trong n i b cơ quan báo chí.

- c thù ho t ng c a nhà báo là thư ng xuyên cl p nhi u nơi trên
nhi u lĩnh v c khác nhau, công vi c có tính i u tra phát hi n và mang tính xã h i
cao. Vì v y các cơ quan báo chí ngoài vi c ki m tra, giám sát còn ph i làm cho
nhà báo t ý th c v m i vi c mình làm, t giác ch p hành các quy nh v ngh


28
nghi p, nêu cao ý th c chính tr , o c c a ngư i làm báo. Các cơ quan qu n lý
Nhà nư c v báo chí ph i thư ng xuyên u n n n nh c nh các cơ quan báo chí
tăng cư ng hơn n a vi c qu n lý i ngũ và các ho t ng v ngh báo.

-Các cơ quan ch qu n c a cơ quan báo chí ph i có s ch o ch t ch ,
ng th i ph i u tư thích áng, tài tr cho t báo c a mình có i u ki n làm
vi c, không ph i lo xoay s ki m ti n b ng m i cách. C n ph i nhanh chóng xây
d ng m t lo t nh ng quan i m cơ b n cho phù h p v i tình hình m i, ban hành
nh ng văn b n dư i lu t và m t s ch chính sách t o ng l c thúc y
nâng cao ch t lư ng báo chí như: ch ti n lương, ch nhu n bút, chính sách
giá v.v…

-Cơ quan qu n lý Nhà nư c c n ph i thư ng xuyên ki m tra, giám sát các
cơ quan báo chí th c hi n Lu t báo chí và Lu t xu t b n, ph i làm tham mưu cho
c pu ng chính quy n v nh ng v n m i n y sinh có bi n pháp x lý k p
th i, ph i kiên quy t x lý các trư ng h p vi ph m quy nh v thông tin, xa r i
tôn ch m c ích c a các cơ quan báo chí. Cơ quan ch qu n báo chí c n nâng cao
trách nhi m qu n lý c a mình. Nâng cao ý th c trách nhi m và vai trò c a ngư i
làm báo và c a m i cơ quan báo chí trong vi c th c hi n ư ng l i thông tin báo
chí c a ng.

-Các cơ quan báo chí c n th c hi n úng tôn ch , m c ích và i tư ng
ph c v th c hi n úng các quy nh v thông tin mà pháp lu t quy nh. Ph i ch
ng và tích c c ngăn ng a, kh c ph c khuynh hư ng thương m i hoá trong thông
tin báo chí. Ph i coi ây là vi c làm liên t c, kiên quy t, k t h p nhi u gi i pháp.
Nhà báo ph i th c hi n úng quy n và nghĩa v ã ư c Lu t báo chí quy nh,
ph i không ng ng nâng cao năng l c chuyên môn, nghi p v , o c ngh
nghi p có th thông tin trung th c, chính xác, úng nh hư ng.




29
-C n có s qu n lý và t p trung th ng nh t c a ng và Nhà nư c v h
th ng ào t o b i dư ng và n i dung ào t o b i dư ng cán b báo chí và cán b
qu n lý báo chí.

Nói tóm l i, s trư ng thành c a n n báo chí cách m ng Vi t Nam luôn g n
li n v i s phát tri n c a t nư c. Vi c tăng cư ng s lãnh o, qu n lý c a ng
và Nhà nư c v i nh ng bi n pháp c th , nh ng cơ ch , chính sách h p lý và hi u
qu s giúp cho báo chí nư c ta có i u ki n ngày càng nâng cao năng l c ph c v
nhân dân, ph c v t nư c trong s nghi p i m i theo nh hư ng xã h i ch
nghĩa. Công tác qu n lý Nhà nư c v báo chí òi h i s góp s c c a nhi u c p,
nhi u ngành, c a c cơ quan báo chí, cơ quan ch qu n báo chí và các cơ quan làm
nhi m v qu n lý báo chí t Trung ương n a phương nh m làm cho n n báo
chí cách m ng nư c ta ti p t c phát tri n, ph c v T qu c, ph c v nhân dân
ngày càng t t hơn.

Vi t Nam hi n có 687 cơ quan báo in v i 896 n ph m. Trong ó, kh i cơ
quan báo chí trung ương có 1 hãng thông t n qu c gia, 77 báo, 416 t p chí, 105
n ph m ph . Báo chí a phương có 103 báo, 101 t p chí, 104 n ph m ph .




Có 67 ài PT-TH, g m 3 ài trung ương và 64 các a phương.




C nư c có 21 t báo i n t , 160 trang tin i n t t ng h p mang tính
báo chí c a các cơ quan báo in và hàng ngàn trang i n t có n i dung thông
tin c a các cơ quan ng, Nhà nư c, Chính ph , các oàn th , h i, hi p h i,
doanh nghi p.




30
Hơn 16.000 nhà báo ã ư c c p th hành ngh




31
Đề thi vào lớp 10 môn Toán |  Đáp án đề thi tốt nghiệp |  Đề thi Đại học |  Đề thi thử đại học môn Hóa |  Mẫu đơn xin việc |  Bài tiểu luận mẫu |  Ôn thi cao học 2014 |  Nghiên cứu khoa học |  Lập kế hoạch kinh doanh |  Bảng cân đối kế toán |  Đề thi chứng chỉ Tin học |  Tư tưởng Hồ Chí Minh |  Đề thi chứng chỉ Tiếng anh
Theo dõi chúng tôi
Đồng bộ tài khoản