nhà máy nhiệt điện . chương 1

Chia sẻ: Nguyen Thi Ngoc Hoa | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:6

1
282
lượt xem
198
download

nhà máy nhiệt điện . chương 1

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Các nguồn năng l−ợng có thể sản xuất đIện năng Sự phát triển năng l−ợng ở mỗi quốc gia phụ thuộc nhiều vào điều kiện tự nhiên, vào tiềm lực khoa học kỹ thuật, tiềm năng kinh tế và mức độ phát triển các ngành của nền kinh tế. Các nhà máy có nhiệm vụ biến đổi năng l−ợng thiên nhiên thành điện năng đ−ợc gọi là nhà máy điện. Năng l−ợng thiên nhiên dự trữ d−ới nhiều dạng khác nhau và có thể biến đổi thành điện năng. Từ các dạng năng l−ợng dự trữ này có thể...

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: nhà máy nhiệt điện . chương 1

  1. PhÇn 1. kh¸I niÖm vÒ nhµ m¸y ®IÖn Ch−¬ng 1. Më §ÇU 1.1 C¸c nguån n¨ng l−îng cã thÓ s¶n xuÊt ®IÖn n¨ng Sù ph¸t triÓn n¨ng l−îng ë mçi quèc gia phô thuéc nhiÒu vµo ®iÒu kiÖn tù nhiªn, vµo tiÒm lùc khoa häc kü thuËt, tiÒm n¨ng kinh tÕ vµ møc ®é ph¸t triÓn c¸c ngµnh cña nÒn kinh tÕ. C¸c nhµ m¸y cã nhiÖm vô biÕn ®æi n¨ng l−îng thiªn nhiªn thµnh ®iÖn n¨ng ®−îc gäi lµ nhµ m¸y ®iÖn. N¨ng l−îng thiªn nhiªn dù tr÷ d−íi nhiÒu d¹ng kh¸c nhau vµ cã thÓ biÕn ®æi thµnh ®iÖn n¨ng. Tõ c¸c d¹ng n¨ng l−îng dù tr÷ nµy cã thÓ cho phÐp ta x©y dùng c¸c lo¹i nhµ m¸y ®iÖn kh¸c nhau: Tõ n¨ng l−îng cña nhiªn liÖu h÷u c¬ cã thÓ x©y dùng nhµ m¸y nhiÖt ®iÖn; Tõ n¨ng l−îng cña dßng n−íc cã thÓ x©y dùng nhµ m¸y thñy ®iÖn; Tõ n¨ng l−îng giã cã thÓ x©y dùng nhµ m¸y ®iÖn søc giã; Tõ n¨ng l−îng sãng biÓn cã thÓ x©y dùng nhµ m¸y ®iÖn thñy triÒu; Tõ n¨ng l−îng mÆt trêi cã thÓ x©y dùng nhµ m¸y ®iÖn mÆt trêi; Tõ nguån nãng trong lßng ®Êt cã thÓ x©y dùng nhµ m¸y ®iÖn ®Þa nhiÖt; Tõ n¨ng l−îng h¹t nh©n cã thÓ x©y dùng nhµ m¸y ®iÖn h¹t nh©n. Trong gi¸o tr×nh nµy, chóng ta chØ tËp trung nghiªn cøu nhµ m¸y nhiÖt ®iÖn. Nhµ m¸y nhiÖt ®iÖn thùc hiÖn viÖc biÕn ®æi nhiÖt n¨ng cña nhiªn liÖu thµnh c¬ n¨ng råi ®iÖn n¨ng, qu¸ tr×nh biÕn ®æi ®ã ®−îc thùc hiÖn nhê tiÕn hµnh mét sè qu¸ tr×nh liªn tôc (mét chu tr×nh) trong mét sè thiÕt bÞ cña nhµ m¸y. Nhµ m¸y nhiÖt ®iÖn ho¹t ®éng dùa trªn hai nguyªn t¾c: cã thÓ theo chu tr×nh thiÕt bÞ ®éng lùc h¬i n−íc hoÆc cã thÓ lµ chu tr×nh hçn hîp tuèc bin khÝ-h¬i. 1.2. nguyªn lý ho¹t ®éng cña nhµ m¸y nhiÖt ®iÖn 1.2.1. Nhµ m¸y ®iÖn ¸p dông chu tr×nh tuèc bin h¬i n−íc HiÖn nay, trªn thÕ giíi ng−êi ta ®· x©y dùng ®−îc tÊt c¶ c¸c lo¹i nhµ m¸y ®iÖn biÕn ®æi c¸c d¹ng n¨ng l−îng thiªn nhiªn thµnh ®iÖn n¨ng. Tuy nhiªn sù hoµn thiÖn, møc ®é hiÖn ®¹i vµ gi¸ thµnh ®iÖn n¨ng cña c¸c lo¹i nhµ m¸y ®iÖn ®ã rÊt kh¸c nhau, tïy thuéc vµo thêi gian ®−îc nghiªn cøu ph¸t triÓn lo¹i h×nh nhµ m¸y ®iÖn ®ã. §èi v¬i nh÷ng n−íc ®ang ph¸t triÓn nh− ViÖt Nam, do nÒn c«ng nghiÖp cßn chËm ph¸t triÓn, tiÒm n¨ng vÒ kinh tÕ cßn yÕu do ®ã x©y dùng chñ yÕu nhµ m¸y nhiÖt ®iÖn dïng Tuèc bin h¬i hoÆc dïng chu tr×nh hçn hîp, trong ®ã biÕn ®æi n¨ng l−îng cña nhiªn liÖu thµnh ®iÖn n¨ng. 1.2.1.1. Chu tr×nh Carno h¬i n−íc ë phÇn nhiÖt ®éng ta ®· biÕt chu tr×nh Carno thuËn chiÒu lµ chu tr×nh cã hiÖu suÊt nhiÖt cao nhÊt khi cã cïng nhiÖt ®é nguån nãng vµ nguån l¹nh. Chu tr×nh Carno lý t−ëng gåm 2 qu¸ tr×nh ®o¹n nhiÖt vµ 2 qu¸ tr×nh ®¼ng nhiÖt. VÒ mÆt kÜ thuËt, dïng 3
  2. khÝ thùc trong ph¹m vi b·o hßa cã thÓ thùc hiÖn ®−îc chu tr×nh Carno vµ vÉn ®¹t ®−îc hiÖu suÊt nhiÖt lín nhÊt khi ë cïng ph¹m vi nhiÖt ®é. Chu tr×nh Carno ¸p dông cho khÝ thùc trong vïng h¬i b·o hßa ®−îc biÓu diÔn trªn h×nh 1.1. Tuy nhiªn, ®èi víi khÝ thùc vµ h¬i n−íc th× viÖc thùc hiÖn chu tr×nh Carno rÊt khã kh¨n, v× nh÷ng lý do sau ®©y: - Qu¸ tr×nh h¬i nh¶ nhiÖt ®¼ng ¸p, ng−ng tô thµnh n−íc (qu¸ tr×nh 2-3) lµ qu¸ tr×nh ng−ng tô thùc hiÖn kh«ng hoµn toµn, h¬i ë trang th¸i 3 vÉn lµ h¬i b·o hßa, cã thÓ tÝch riªng rÊt lín, do ®ã ®Ó thùc hiÖn qu¸ tr×nh nÐn ®o¹n nhiÖt h¬i Èm theo qóa tr×nh 3-4, cÇn ph¶i cã m¸y nÐn kÝch th−íc rÊt lín vµ tiªu hao c«ng rÊt lín. - NhiÖt ®é tíi h¹n cña n−íc thÊp (374,15 0C) nªn ®é chªnh nhiÖt ®é gi÷a nguån nãng vµ nguån l¹nh cña chu tr×nh kh«ng lín l¾m, do ®ã c«ng cña chu tr×nh nhá. - §é Èm cña h¬i trong tuèc bin cao, c¸c giät Èm cã kÝch th−íc lín sÏ va ®Ëp vµo c¸nh tuèc bin g©y tæn thÊt n¨ng l−îng vµ ¨n mßn nhanh c¸nh Tuèc bin. H×nh 1.1 chu tr×nh Carno h¬i n−íc 1.2.1.2. S¬ ®å thiÕt bÞ vµ ®å thÞ chu tr×nh nhµ m¸y ®iÖn Nh− chóng ta ®· biÕt, tuy cã hiÖu suÊt nhiÖt cao nh−ng chu tr×nh Carno cã mét sè nh−îc ®iÓm nh− ®· nªu ë trªn khi ¸p dông cho khÝ thùc, nªn trong thùc tÕ ng−êi ta kh«ng ¸p dông chu tr×nh Carno mµ ¸p dông mét chu tr×nh c¶i tiÕn gÇn víi chu tr×nh nµy gäi lµ chu tr×nh Renkin. Chu tr×nh Renkin lµ chu tr×nh thuËn chiÒu, biÕn nhiÖt thµnh c«ng. Chu tr×nh Renkin lµ chu tr×nh nhiÖt ®−îc ¸p dông trong tÊt c¶ c¸c läai nhµ m¸y nhiÖt ®iÖn, m«i chÊt lµm viÖc trong chu tr×nh lµ n−íc vµ h¬i n−íc. TÊt c¶ c¸c thiÕt bÞ cña c¸c nhµ m¸y nhiÖt ®iÖn ®Òu gièng nhau trõ thiÕt bÞ sinh h¬i I. Trong thiÕt bÞ sinh h¬i, n−íc nhËn nhiÖt ®Ó biÕn thµnh h¬i §èi víi nhµ m¸y nhiÖt ®iÖn, thiÕt bÞ sinh h¬i lµ lß h¬i, trong ®ã n−íc nhËn nhiÖt tõ qu¸ tr×nh ®èt ch¸y nhiªn liÖu. §èi víi nhµ m¸y ®iÖn mÆt trêi hoÆc ®Þa nhiÖt, n−íc nhËn nhiÖt tõ n¨ng l−îng mÆt trêi hoÆc tõ nhiÖt n¨ng trong lßng ®Êt. §èi víi nhµ m¸y ®iÖn nguyªn tö, thiÕt bÞ sinh h¬i lµ thiÕt bÞ trao ®æi nhiÖt, trong ®ã n−íc nhËn nhiÖt tõ chÊt t¶i nhiÖt trong lß ph¶n øng h¹t nh©n ra. S¬ ®å thiÕt bÞ cña chu tr×nh nhµ m¸y nhiÖt ®iÖn ®−îc tr×nh bµy trªn h×nh 1.2, gåm hai thiÕt bÞ chÝnh ®Ó biÕn ®æi n¨ng l−îng lµ lß h¬i vµ tuèc bin cïng mét sè thiÕt bÞ phô kh¸c. §å thÞ T-s cña chu tr×nh ®−îc biÓu diÔn trªn h×nh 1.2. N−íc ng−ng trong b×nh ng−ng IV (ë tr¹ng th¸i 2’ trªn ®å thÞ) cã th«ng sè p2, t2,, i2, ®−îc b¬m V b¬m vµo thiÕt bÞ sinh h¬i I, ¸p suÊt t¨ng tõ p2 ®Õn ¸p suÊt p1 (qu¸ tr×nh 2’-3). Trong thiÕt bÞ sinh h¬i, n−íc trong c¸c èng sinh h¬i nhËn nhiÖt táa ra tõ qu¸ tr×nh ch¸y, nhiÖt ®é t¨ng lªn ®Õn s«i (qu¸ tr×nh 3-4), ho¸ h¬i (qu¸ tr×nh 4-5) vµ thµnh h¬i qu¸ nhiÖt trong bé qu¸ nhiÖt II (qu¸ tr×nh 5-1). Qu¸ tr×nh 3-4-5-1 lµ qu¸ tr×nh hãa h¬i ®¼ng ¸p ë ¸p suÊt p1 = const. H¬i ra khái bé qu¸ nhiÖt II (ë tr¹ng th¸i 1) cã th«ng sè p1, t1 ®i vµo tuèc bin III, ë ®©y h¬i d·n në ®o¹n nhiÖt ®Õn tr¹ng th¸i 2, biÕn nhiÖt 4
  3. n¨ng thµnh c¬ n¨ng (qu¸ tr×nh 1-2) vµ sinh c«ng trong tuèc bin. H¬i ra khái tuèc bin cã th«ng sè p2, t2, ®i vµo b×nh ng−ng IV, ng−ng tô thµnh n−íc (qu¸ tr×nh 2-2’), råi l¹i ®−îc b¬m V b¬m trë vÒ lß. Qu¸ tr×nh nÐn ®o¹n nhiÖt trong b¬m cã thÓ xem lµ qu¸ tr×nh nÐn ®¼ng tÝch v× n−íc kh«ng chÞu nÐn (thÓ tÝch Ýt thay ®æi). T P1 5 1 4 P2 3 2’ 2 0 s H×nh 1.2. S¬ ®å thiÕt bÞ nhµ m¸y ®iÖn H×nh 1.3. §å thÞ T-s cña chu tr×nh NMN§ 1.2.1.3. HiÖu suÊt nhiÖt lý t−ëng cña chu tr×nh Renkin NhiÖt l−îng m«i chÊt nhËn ®−îc trong qu¸ tr×nh ®¼ng ¸p 3-1 ë lß h¬i lµ: q1 = i1 − i 3 NhiÖt l−îng m«i chÊt nh¶ ra cho n−íc lµm m¸t trong qu¸ tr×nh ®¼ng ¸p 2-2’ ë b×nh ng−ng lµ: q 2 = i 2 − i 2′ HiÖu suÊt nhiÖt cña chu tr×nh ηt ®−îc tÝnh theo c«ng thøc: q1 − q 2 l η ct = = (1-1) q1 q1 Th«ng th−êng, ë ¸p suÊt kh«ng cao l¾m, c«ng tiªu tèn cho b¬m n−íc cÊp rÊt bÐ so víi c«ng Tuèc bin sinh ra nªn ta cã thÓ bá qua c«ng b¬m, nghÜa lµ coi i2’ ≈ i3. Khi ®ã c«ng cña chu tr×nh sÏ b»ng: l = q 1 − q 2 = i 1 − i 3 − i 2 + i 2′ ≈ i 1 − i 2 (1-2) HiÖu suÊt nhiÖt chu tr×nh sÏ b»ng: l i1 − i 2 η ct = = (1-3) q 1 i1 − i 3 1.2.2. Nhµ m¸y ®iÖn dïng chu tr×nh hçn hîp Tuèc bin khÝ - h¬i Chu tr×nh hçn hîp lµ mét chu tr×nh ghÐp, gåm chu tr×nh Renkin h¬i n−íc vµ chu tr×nh Tuèc bin khÝ. S¬ ®å thiÕt bÞ vµ ®å thÞ T-s cña chu tr×nh ®−îc thÓ hiÖn trªn h×nh 1.4. HÖ thèng thiÕt bÞ bao gåm: thiÕt bÞ sinh h¬i 1 (buång ®èt); tuèc bin h¬i n−íc 2; b×nh ng−ng h¬i 3; b¬m n−íc cÊp 4; bé h©m n−íc 5; tuèc bin khÝ 6; m¸y nÐn kh«ng khÝ 7. 5
  4. Nguyªn lÝ lµm viÖc cña chu tr×nh thiÕt bÞ nh− sau: Kh«ng khÝ ®−îc nÐn ®o¹n nhiÖt trong m¸y nÐn 7 ®Õn ¸p suÊt vµ nhiÖt ®é cao, ®−îc ®−a vµo buång ®èt 1 cïng víi nhiªn liÖu vµ ch¸y trong buång ®èt d−íi ¸p suÊt cao, kh«ng ®æi. Sau khi nh¶ mét phÇn nhiÖt cho n−íc trong dµn èng cña buång ®èt 1, s¶n phÈm ch¸y ®i vµo tuèc bin khÝ 6, d·n në sinh c«ng. Ra khái tuèc bin khÝ, s¶n phÈm ch¸y cã nhiÖt ®é cßn cao, tiÕp tôc ®i qua bé h©m n−íc 5, gia nhiÖt cho n−íc råi th¶i ra ngoµi. N−íc ®−îc b¬m 4 b¬m qua bé h©m n−íc 5, vµo dµn èng cña buång ®èt 1. ë ®©y n−íc nhËn nhiÖt vµ biÕn thµnh h¬i qu¸ nhiÖt. H¬i qu¸ nhiÖt ®i vµo tuèc bin h¬i 2, d·n në ®o¹n nhiÖt vµ sinh c«ng. Ra khái tuèc bin, h¬i ®i vµo b×nh ng−ng 3 nh¶ nhiÖt ®¼ng ¸p, ng−ng tô thµnh n−íc råi ®−îc b¬m 4 b¬m trë vÒ lß, lÆp l¹i chu tr×nh cò. H×nh 1.3. S¬ ®å thiÕt bÞ vµ ®å thÞ T-s cña chu tr×nh hçn hîp §å thÞ T-s cña chu tr×nh nhiÖt ®−îc biÓu diÔn trªn h×nh 1.4. NhiÖt l−îng do nhiªn liÖu ch¸y táa ra trong qu¸ tr×nh be chia thµnh hai phÇn: mét phÇn dïng ®Ó s¶n xuÊt h¬i n−íc trong thiÕt bÞ sinh h¬i 1, mét phÇn cÊp cho tuèc bin khÝ 6. - a-b: qu¸ tr×nh nÐn ®o¹n nhiÖt kh«ng khÝ trong m¸y nÐn khÝ 7; - b-c: qu¸ tr×nh cÊp nhiÖt (ch¸y) ®¼ng ¸p trong buång ®èt 1; - c-d: qu¸ tr×nh d·n në ®o¹n nhiÖt sinh c«ng trong tuèc bin khÝ 6; - d-a: qu¸ tr×nh nh¶ nhiÖt ®¼ng ¸p trong bé h©m n−íc 5; - 3-4-5-1: qu¸ tr×nh n−íc nhËn nhiÖt ®¼ng ¸p trong bé h©m 5 vµ buång ®èt 1; - 1-2; 2-2’; 2’-3 lµ c¸c qu¸ tr×nh d·n në ®o¹n nhiÖt trong tuèc bin, ng−ng ®¼ng ¸p trong b×nh ng−ng, nÐn ®o¹n nhiÖt trong b¬m nh− ë chu tr×nh Renkin. HiÖu suÊt chu tr×nh lµ: l ηct = (1-4) q1 Trong ®ã: l: C«ng cña tuèc bin h¬i vµ tuèc bin khÝ, l = lh + lk q1: nhiÖt l−îng nhiªn liÖu táa ra khi ch¸y trong buång ®èt 1. 1.3 c¸c lo¹i phô t¶i nhiÖt vµ ®iÖn HiÖn nay, c¸c nhµ m¸y ®iÖn cã thÓ ®−îc x©y dùng ®Ó ®¶m b¶o yªu cÇu cña c¸c hé dïng ®iÖn hoÆc võa ®¶m b¶o nhu cÇu ®iÖn võa ®¶m b¶o nhu cÇu vÒ nhiÖt cña c¸c 6
  5. hé tiªu thô nh− ë c¸c khu d©n c− thuéc c¸c n−íc xø l¹nh hoÆc c¸c khu c«ng nghiÖp lín nh− khu c«ng nghiÖp giÊy B·i B»ng; khu c«ng nghiÖp ViÖt Tr×; c¸c nhµ m¸y ®−êng; c¸c khu chÕ xuÊt . . v.v. 1.3.1. Phô t¶i ®iÖn Phô t¶i ®iÖn cña nhµ m¸y hay cña hÖ thèng ®iÖn bao gåm: - Phô t¶i c«ng nghiÖp: ®iÖn cung cÊp cho c¸c nhµ m¸y, c¸c khu c«ng nghiÖp; - Phô t¶i n«ng nghiÖp: ®iÖn cung cÊp cho c¸c hÖ thèng tr¹m b¬m; - Phô t¶i Giao th«ng: ®iÖn cung cÊp cho c¸c thiÕt bÞ giao th«ng vËn t¶i nh− tµu ®iÖn; «t« ®iÖn; tµu ®iÖn ngÇm; tµu háa. . . - Phô t¶i sinh ho¹t: ®iÖn cung cÊp trùc tiÕp cho nhu cÇu sinh ho¹t hµng ngµy cña con ng−êi nh− th¾p s¸ng, ®un nÊu, vui ch¬i gi¶i trÝ. 1.3.2. Phô t¶i nhiÖt Trong c¸c khu c«ng nghiÖp vµ c¸c thµnh phè lín, nhu cÇu nhiÖt cho c¸c qu¸ tr×nh c«ng nghÖ nh− ®un s«i, ch−ng cÊt, sÊy, cña c¸c nhµ m¸y (nh− hãa chÊt; chÕ biÕn thùc phÈm; thuèc l¸; r−îu; bia . . .v. v) hoÆc s−ëi Êm ë c¸c n−íc xø l¹nh lµ rÊt lín. Cung cÊp n¨ng l−îng nhiÖt cho c¸c hé tiªu thô nµy hîp lý nhÊt lµ sö dông phÇn n¨ng l−îng nhiÖt cßn l¹i trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt ®iÖn n¨ng. Nhµ m¸y ®iÖn võa cung cÊp nhiÖt, võa cung cÊp ®iÖn cho c¸c hé tiªu thô gäi lµ trung t©m nhiÖt ®iÖn. NhiÖt l−îng cung cÊp tõ trung t©m nhiÖt ®iÖn cã thÓ lµ h¬i hoÆc n−íc nãng. Theo yªu cÇu cña c¸c hé dïng nhiÖt, cã thÓ ph©n thµnh c¸c lo¹i hé dïng nhiÖt nh− sau: Phô t¶i c«ng nghiÖp: NhiÖt n¨ng cung cÊp cho c¸c qu¸ tr×nh c«ng nghÖ trong c¸c nhµ m¸y, th−êng lµ h¬i cã ¸p suÊt tõ 3,5at ®Õn 16 at (0,35 ®Õn 1,6 Mpa) víi ®é qu¸ nhiÖt tõ 25 ®Õn 50 0C nh»m ®¶m b¶o cho h¬i ch−a bÞ ng−ng tô thµnh n−íc tr−íc khi ®Õn hé tiªu thô . Phô t¶i sinh ho¹t: NhiÖt n¨ng cung cÊp cho c¸c qu¸ tr×nh sÊy s−ëi trong khu d©n c−, th−êng lµ n−íc nãng cã nhiÖt ®é tõ 55 ®Õn 150 0C hoÆc h¬i cã ¸p suÊt tõ 1,5at ®Õn 3 at (0,15 ®Õn 0,3 Mpa). Phô t¶i ®iÖn vµ phô t¶i nhiÖt thay ®æi theo giê trong ngµy, theo th¸ng vµ theo mïa phô thuéc vµo chÕ ®é lµm viÖc cña c¸c nhµ m¸y vµ sinh ho¹t ë c¸c khu d©n c−. Sù phô thuéc cña phô t¶i vµo thêi gian ®−îc biÓu thÞ trªn ®å thÞ gäi lµ ®å thÞ phô t¶i. Trªn ®å thÞ phô t¶i, phÇn phÝa d−íi gäi lµ phô t¶i gèc, cã gi¸ trÞ æn ®Þnh, cßn phÇn ®Ønh gäi lµ phô t¶i ngän, cã gi¸ trÞ thay ®æi liªn tôc. C¸c nhµ m¸y ®iÖn lín, hiÖn ®¹i, cã hiÖu suÊt cao ®−îc gäi lµ nhµ m¸y ®iÖn chÝnh, th−êng mang phô t¶i gèc, ch¹y th−êng xuyªn, sè giê sö dông thiÕt bÞ hµng n¨m cao. C¸c nhµ m¸y ®iÖn nhá, cò, cã hiÖu suÊt thÊp hoÆc lµ nhµ m¸y ®iÖn tuèc bin khÝ, nhµ m¸y thñy ®iÖn trong thêi kú c¹n n−íc ®−îc gäi lµ nhµ m¸y ®iÖn cao ®iÓm, th−êng mang phô t¶i ngän (phô t¶i thay ®æi th−êng xuyªn). 7
  6. 8
Đồng bộ tài khoản