Nhà Trần 5

Chia sẻ: Đinh Thị Kiều Trang | Ngày: | Loại File: DOC | Số trang:10

0
86
lượt xem
24
download

Nhà Trần 5

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Theo đánh giá của các sử gia, việc nhà Trần lên thay nhà Lý vào đầu thế kỷ 13 là cần thiết và kịp thời cho sự phục hưng nước Đại Việt bị suy yếu nghiêm trọng cuối thời nhà Lý. Nếu không có sự xuất hiện của nhà Trần, nước Đại Việt sẽ khó tồn tại trong cảnh cát cứ (Nguyễn Nộn, Đoàn Thượng) bên trong và họa Mông - Nguyên bên ngoài như các nước Đại Lý, Nam Tống láng giềng.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Nhà Trần 5

  1. Nhà Trần Nhận định Về chiến thắng Mông-Nguyên Theo đánh giá của các sử gia, việc nhà Trần lên thay nhà Lý vào đầu thế kỷ 13 là cần thiết và kịp thời cho sự phục hưng nước Đại Việt bị suy yếu nghiêm trọng cuối thời nhà Lý. Nếu không có sự xuất hiện của nhà Trần, nước Đại Việt sẽ khó tồn tại trong cảnh cát cứ (Nguyễn Nộn, Đoàn Thượng) bên trong và họa Mông - Nguyên bên ngoài như các nước Đại Lý, Nam Tống láng giềng. Nguyên nhân cơ bản nhất cho những thành công của nhà Trần là chính sách đoàn kết nội bộ của những người lãnh đạo. Dù trong hoàng tộc nhà Trần có những người phản bội theo nhà Nguyên nhưng nước Đại Việt không bị mất, nhờ sự ủng hộ của đông đảo dân chúng[8]. Còn một nguyên nhân nữa phải kể tới trong thành công của nhà Trần là đội ngũ tướng lĩnh xuất sắc, nòng cốt lại chính là các tướng trong hoàng tộc nhà Trần. Dù xuất thân quyền quý nhưng các hoàng tử, thân tộc nhà Trần, ngoài lòng yêu nước - và bảo vệ quyền lợi dòng tộc - số lớn là những người có thực tài cả văn lẫn võ. Thật hiếm dòng họ cai trị nào có nhiều nhân tài nổi bật và nhiều chiến công như nhà Trần, đặc biệt là thế hệ thứ hai: Trần Quốc Tuấn, Trần Nhân Tông, Trần Quang Khải, Trần Nhật Duật đều là những tên tuổi lớn trong lịch sử Việt Nam. Đó là chưa kể tới Trần Thủ Độ, Trần Khánh Dư, Trần Quốc Toản...[9] Mông-Nguyên đương thời là đế quốc lớn nhất thế giới. Những nơi người Mông bại trận lúc đó như Ai Cập quá xa xôi, Nhật Bản và Indonesia đều có biển cả ngăn cách và quân Mông cũng không có sở trường đánh thủy quân nên mới bị thua trận. Thế nhưng nước Đại Việt lúc đó nằm liền kề trên đại lục Trung Hoa, chung đường biên giới cả ngàn dặm với người Mông mà người Mông vẫn không đánh chiếm được. Một đế quốc đã nằm trùm cả đại lục Á-Âu mà không
  2. lấy nổi một dải đất bé nhỏ ở phía nam. Có so sánh tương quan lực lượng với kẻ địch và vị trí địa lý với những quốc gia làm được điều tương tự mới thấy được sự vĩ đại của chiến công 3 lần đánh đuổi Mông-Nguyên của nhà Trần. Về hậu kỳ nhà Trần Nhìn chung, triều Trần có thể chia ba thời kỳ: thời thứ nhất từ Thái Tông đến Nhân Tông là thời xây dựng và chống Mông-Nguyên, thời thứ hai từ Anh Tông đến Hiến Tông (có thượng hoàng Minh Tông) là thời kế tục, thời thứ ba từ Dụ Tông (sau khi thượng hoàng Minh Tông mất) tới khi kết thúc là thời suy tàn. Để tránh "họa ngoại thích", nhà Trần chủ trương chính sách "hôn nhân nội tộc". Chính sự nhà Trần bắt đầu suy từ đời vua Dụ Tông xa hoa hưởng lạc, xa lánh lương thần, tin dùng gian thần. Nhưng đó đơn giản chỉ là sự hưởng thụ như Lý Cao Tông trước đây mà thôi. Tới các đời sau, đặc biệt là Trần Nghệ Tông và Trần Phế Đế (Đế Hiện), có hàng loạt biểu hiện của sự mê muội, u tối của người cầm quyền. Trần Nghệ Tông tin dùng một mình Lê Quý Ly, nghe lời Quý Ly sát hại hàng loạt con cháu, người thân tộc họ Trần. Nhiều hành động của Nghệ Tông như thể để "dọn đường" cho Quý Ly cướp ngôi nhà Trần sau này. Thời kỳ Nghệ Tông trở về sau, vấn đề chống Chiêm Thành là lớn nhất, vậy mà một Quý Ly luôn chạy dài trước những đợt tấn công của địch, không hề lập được công bao giờ, lại vẫn được tin dùng đến như vậy. Còn Đế Hiện đối với Đỗ Tử Bình, gian thần xảo trá gây ra cái chết của cha mình (Duệ Tông), không những không trừng trị đích đáng mà còn nhiều lần thăng lên làm đại thần cấp cao hơn trước, khi chết (1382) còn được truy tặng gia phong. Những hành động tối tăm, mê muội đó phải chăng là sản phẩm của sự "thoái hóa giống nòi" do "hôn nhân nội tộc" nhiều đời gây ra? Những lần tiếm quyền, thoán ngôi khác trong lịch sử Việt Nam như Dương (Tam Kha) đoạt Ngô, Tiền Lê đoạt Đinh, Trần đoạt Lý, Mạc cướp Lê, Trịnh át Lê đều là "cường thần hiếp chúa". Quan hệ giữa Quý Ly với Nghệ Tông, Tử Bình với Đế Hiện không thể như Trần Thủ Độ với Lý Huệ Tông,
  3. Mạc Đăng Dung với Lê Cung Hoàng... Việc dung túng cho cấp dưới, những kẻ trực tiếp đụng chạm tới quyền lợi của dòng tộc mình mà vẫn "không hay biết" như các vua Trần quả là hiếm có[10]. Các vua Trần thời hậu kỳ, kể cả Minh Tông, đều không biết chiêu mộ nhân tài; lực lượng quan lại đều kém tài. Nếu thế hệ trước thắng Mông-Nguyên khổng lồ một cách oai hùng bao nhiêu thì đời con cháu phải chạy trốn một Chiêm Thành nhỏ bé, từng núp bóng mình trong chiến tranh chống Mông-Nguyên xưa kia, một cách thảm hại bấy nhiêu. Tới lúc bị Chiêm Thành xâm lấn, không hề có một gương mặt nào của dòng họ Trần đứng ra chống được giặc mà phải dựa vào một tướng ngoài hoàng tộc (Trần Khát Chân vốn mang họ Lê). Nếu trong tông thất nhà Trần thời kỳ sau có những nhân tài như giai đoạn đầu thì dù Quý Ly có manh tâm cũng không thể tính chuyện cướp ngôi. Nhà Trần trượt dốc từ Trần Dụ Tông, sau sự kiện Dương Nhật Lễ và cái chết của Duệ Tông đã không gượng dậy được nữa. Đó chính là thời cơ cho Hồ Quý Ly làm việc chuyên quyền và chiếm lấy ngôi nhà Trần[11]. Dù sao, nhà Trần vẫn là một trong những triều đại nổi bật nhất trong lịch sử Việt Nam. Trang sử về nhà Trần trong sử sách nằm trong số những trang sáng nhất và để lại nhiều bài học cho đời sau. Các vua nhà Trần Nhà Niên đại các vị vua Nhà Trần Trần
  4. Miếu Sinh- Niên hiệu Tên Trị vì Thụy hiệu Lăng hiệu Mất Kiến Trung (1226- 1232) Thiên Ứng Chính Bình Thái Trần 1218- 1226- Nguyên Hiếu Chiêu (1232- Tông Cảnh 1277 1258 Hoàng đế Lăng 1251) Nguyên Phong (1251- 1258) Thiệu Long (1258- Thánh 1272) Trần 1240- 1258- Tuyên Hiếu Dụ Lăng Tông Bảo Phù Hoảng 1291 1278 Hoàng Đế (1273- 1278) Nhân Thiệu Bảo Trần 1258- 1278- Duệ Hiếu Đức Lăng Tông (1278- Khâm 1308 1293 Hoàng Đế 1285) Trùng Hưng
  5. (1285- 1293) Anh Trần 1276- 1293- Nhân Hiếu Hưng Long Thái Lăng Tông Thuyên 1320 1314 Hoàng Đế Đại Khánh (1314- Minh 1323) Trần 1300- 1314- Văn Triết Mục Lăng Tông Khai Thái Mạnh 1357 1329 Hoàng Đế (1324- 1329) Hiến Trần 1319- 1329- Xương Khai Hựu ? Tông Vượng 1341 1341 An Lăng Thiệu Phong (1341- Dụ Trần 1336- 1341- 1357) ? Phụ Lăng Tông Hạo 1369 1369 Đại Trị (1358- 1369) Hôn Dương 1369- Đức Đại Định ?-1370 tiếm ngôi bị giết Nhật Lễ 1370 Công
  6. Nghệ Thiệu 1321- 1370- Anh Triết Nguyên Trần Phủ Tông Khánh 1394 1372 Hoàng Đế Lăng Duệ Long Trần 1337- 1373- ? Hy Lăng Tông Khánh Kính 1377 1377 Trần 1361- 1377- phế làm Linh An Bài Phế Đế Xương Phù Hiện 1388 1388 Đức Vương Sơn ép nhường Thuận Trần 1378- 1388- Yên Sinh Quang Thái ngôi và ép Tông Ngung 1399 1398 Lăng chết bị Hồ Quý Ly cướp ngôi Thiếu 1398- Kiến Tân Trần An 1396-? phế làm Bảo ? Đế 1400 Ninh Đại Vương
  7. Thế phả nhà Trần Bản đồ mô tả các thế hệ vua và quý tộc nhà Trần 1 Trần Thái Tông 1226 - 1258 2 Trần Thánh Tông 1258 - 1278 3 Trần Nhân Tông
  8. 1278 - 1293 4 Trần Anh Tông 1293 - 1314 5 Trần Minh Tông 1314 - 1329 8 6 7 9 Trần Nghệ Trần Trần Dụ Trần Duệ Tông Hiến Tông Tông Tông 1370 - 1372 1329 - 1341 1341 - 1369 1373 - 1377 11 10 Trần Trần Phế
  9. Thuận Tông Đế 1388 - 1398 1377 - 1388 12 Trần Thiếu Đế 1398 - 1400
Đồng bộ tài khoản