Nhớ rừng ( Thế Lữ )

Chia sẻ: kaka_1

Thấy được “ Nhớ rừng” là bài thơ hay, tiêu biểu của Thế Lữ và của phong trào thơ mới. Bài thơ, qua tâm sự nhớ rừng của con Hổ, là niềm khao khát tự do cháy bỏng, chán ghét sâu sắc thực tại tù túng, tầm thường, đó cũng là tâm sự của người dân Việt Nam mất nước. 2/. Kĩ năng: - Kĩ năng đọc, cảm thụ và phân tích thơ, cảm thụ thơ. 3/.Thái độ: -Giáo dục HS: Cảm thông với nỗi đau của người dân trong xã hội đương thời và biết yêu tự do....

Bạn đang xem 7 trang mẫu tài liệu này, vui lòng download file gốc để xem toàn bộ.

Nội dung Text: Nhớ rừng ( Thế Lữ )

Tiết73, 74. Nhớ rừng

( Thế Lữ )

A. Mục tiêu:

1/.Kiến thức :

Thấy được “ Nhớ rừng” là bài thơ hay, tiêu biểu của Thế Lữ và của phong
trào thơ mới. Bài thơ, qua tâm sự nhớ rừng của con Hổ, là niềm khao khát tự
do cháy bỏng, chán ghét sâu sắc thực tại tù túng, tầm thường, đó cũng là tâm
sự của người dân Việt Nam mất nước.

2/. Kĩ năng:

- Kĩ năng đọc, cảm thụ và phân tích thơ, cảm thụ thơ.

3/.Thái độ:

-Giáo dục HS: Cảm thông với nỗi đau của người dân trong xã hội đương
thời và biết yêu tự do.

B. Các hoạt động dạy học:

- Kiểm tra chuẩn bị bài của học sinh

- Bài mới:


GV HS ND
- Giải thích chung, sơ Lắng nghe I.Tiếp xúc văn bản
lược về thơ mới và
1. Giới thiệu về "thơ mới" và tác
phong trào thơ mới
giả Thế Lữ:
(dựa phần lưu ý -
SGK tr. 3- 4,5) - Thơ mới vàphong trào thơ mới
(khoảng 1932 - 1945)


Hãy trình bày những 1 học sinh trình -Tác giả: +Thế Lữ (1907 - 1989
hiểu biết của em về bày (dựa vào tên k/s Nguyễn Thế Lữ quê Bắc
tác giả Thế Lữ.Giáo Ninh - là nhà thơ tiêu biểu nhất
CT SGK)
viên chốt hoặc bổ của phong trào thơ mới...
sung
+ Ngoài thơ, ông còn viết truyện,
hoạt động sân khấu.

"Nhớ rừng là bài thơ tiêu biểu
của TL, là tác phẩm góp phần mở
đường cho sự thắng lợi của thơ
mới.




Giáo viên đọc mẫu. 1 học sinh đọc, 2. Đọc - tìm hiểu chú thích.

-Chú ý giọng điệu phù - Nhận xét a. Đọc
hợp với nội dung cảm
2. Chú thích: lưu ý các từ HV và
xúc của bài thơ. từ cổ.

- Hướng dẫn tìm hiểu II. Tìm hiểu văn bản.
CT.
1. Thể thơ và bố cục bài thơ.
GV: Đây là sự sáng
a.Thể thơ: 8 chữ
tạo của thơ mới trên
cơ sở kế thừa thơ và
chữ (hay hát nói)
truyền thống.


Bài thơ được ngắt làm 1 -2 học sinh b. Bố cục:
5 đoạn. Hãy cho biết nêu ý kiến
- Đoạn 1 và 4: cảnh vườn bách
nội dung của mỗi
thú nơi con hổ bị giam cầm.
đoạn?

- Đoạn 2 - 3: cảnh núi non hùng
vĩ, nơi con hổ "tung hoành hống
hách những ngày xưa".

GV: Bài thơ có 2 cảnh - Đoạn 5: Nỗi khát khao và nuối
tương phản. Với con tiếc những ngày tháng hào hùng
hổ, cảnh trên là thực trong dĩ vãng.
tại, cảnh dưới là mộng
tưởng, là dĩ vãng. Hai
cảnh tượng đối lập
như vậy vừa tự nhiên,
vừa phù hợp với diễn
biến tâm trạng con hổ,
vừa tập trung thể hiện
chủ đề


- Đoạn 1 chủ yếu thể Thảo luận lớp 2. Phân tích nội dung:
hiện tâm trạng con hổ
a. Cảnh con hồ ở vườn bách thú:
trong cảnh ngộ tù hãm
ở vườn bách thú. - Cảnh ngộ: Chúa muôn loài
Cảnh ngộ ấy cụ thể đang tự do - bị nhốt trong cũi sắt,
như thế nào và tâm thành đồ chơi của con người,
trạng của chúa sơn ngang bầy với bọn "dở hơi" "vô
lâm? tư lự" - cuộc sống tù túng, tầm
thường...

-Tâm trạng: vô cùng căm uất,
ngao ngán, nhưng đành buông
xuôi, bất lực "nằm dài trông ngày
tháng dần qua".




- Đọc đoạn 4. 1 học sinh đọc Đáng chán, đáng khinh, đáng
ghét, mọi thứ đều đơn điệu và
? Cảnh vườn bách thú - Nhận xét cá
buồn tẻ, đều do bàn tay sửa sang,
hiện ra dưới cái nhìn nhân
tỉa tót của con người nên rất tầm
của chúa sơn lâm như
thường giả dối, không giống như
thế giới tự nhiên to lớn, mạnh
thế nào mẽ, bí hiểm.


? Em có nhận xét gì Khổ 4 có giọng giễu với một loạt
về nghệ thuật của bài từ ngữ liệt kê liên tiếp, cách ngắt
thơ này (gợi ý: từ ngữ nhịp ngắn, dồn dập ở hai câu đầu,
liệt kê liên tiếp, cách những câu tiếp theo đọc liền như
ngắt nhịp, giọng điệu kéo dài ra, giọng chán chường,
thơ... tác dụng?) khinh miệt.




GV: Cảnh vườn thú "tầm thường, giả dối" và tù túng dưới mắt con hổ đó
chính là cái thực tại xã hội đương thời được cảm nhận bằng những tâm hồn
lãng mạn.Thái độ ngao ngán, chán ghét cao độ đối với cảnh vườn bách thú
cũng chính là thái độ của họ đối với xã hội.


- cho học sinh đọc 1 học sinh đọc b. Cảnh con hổ trong chốn giang
đoạn 2 - 3. sơn hùng vĩ của nó.
Nêu ý kiến cá
? Đọc đoạn 2 và 3 của - Đây là 2 đoạn hay nhất của bài
nhân
bài thơ em cảm thấy thơ, miêu tả cảnh sơn lâm hùng
thế nào? vĩ và hình ảnh con hổ, chúa sơn
lâm ngự trị trong vương quốc của
nó.


- Cảnh núi rừng đại Học sinh tìm bổ + Núi rừng đại ngàn: bóng cả,
ngàn, cái gì cũng lớn cây già, gió gào ngàn, nguồn hét
sung
lao, cũng phi thường. núi, thét khúc trường ca dữ dội,
Em hãy chỉ ra những hoang vu, bí mật là chốn ngàn
từ ngữ phong phú năm cao cả âm u, là cảnh nước
được tác giả sử dụng non hùng vĩ, là oai linh, ghê
để miêu tả cảnh đó? gớm...


- Trên cái phông nền + Hình ảnh con hổ: nổi bật với
rừng núi hùng vĩ đó, một vẻ đẹp oai phong lẫm liệt,
hình ảnh con hổ hiện với một tư thế "dõng dạc"
ra như thế nào? "đường hoàng":

"Lượn tấm thân...

... lá gai, cỏ sắc"

Những câu thơ sống động, giàu
chất tạo hình đã diễn tả chính xác
vẻ đẹp vừa uy nghi, dũng mãnh,
vừa mềm mại uyển chuyển của
chúa sơn lâm.


Có người nói đoạn 3 Thảo luận Đoạn có 4 cảnh, cảnh nào cũng
của bài thơ có thể coi nhóm, đại diện có núi rừng hùng vĩ tráng lệ với
như một bộ tranh tứ trình bày ý kiến con hổ uy nghi làm chúa tể.
bình đẹp lộng lẫy. Em
Cảnh 1: "đêm vàng bên bờ suối"
có thể lý giải ý kiến
hết sức diễm ảo với hình ảnh con
đó? hổ "say mồi đứng uống ánh trăng
tan" đầy lãng mạn.
(Cho học sinh thực
hiện vào phiếu học tập Cảnh 2: Ngày mưa chuyển bốn
phương ngàn với hình ảnh con hổ
nhóm).
mang dáng dấp đế vương "ta lặng
lẽ ngắm sang sơn ta đổi mới".

Cảnh 3: "Bình minh cây xanh
nắng gội" chan hoà ánh sáng, rộn
rã tiếng chim ca hát cho giấc ngủ
của chúa sơn lâm.

Cảnh 4: Cảnh "chiều lênh láng
máu rau rừng" thật dữ dội với
GV: Nhưng đó chỉ là
con hổ đang chờ đợi mặt trời
dĩ vãng huy hoàng
"chết" để chiếm lấy riêng phần bí
hiện lên trong nỗi nhớ
mật trong vũ trụ.
da diết đớn đau của
con hổ. Những điệp Cảnh nào núi rừng cũng có vẻ
ngữ lặp đi lặp lại đã đẹp vừa hùng vĩ, vừa thơ mộng
diễn tả nỗi nhớ tiếc và con hổ cũng nổi bật lên với tư
không nguôi với thế lẫm liệt, kiêu hùng của chúa
những cảnh không sơn lâm đầy uy lực.
bao giờ được thấy
- Hình tượng con hổ vừa là thi sĩ,
nữa...
vừa là bậc đế vương rực rỡ lên
?Em suy nghĩ và cảm trong hoàn cảnh. ở đây cần chú ý
nhận được gì khi đọc
những câu thơ "... đến hồn thơ, hồn chữ: Đêm vốn
những đêm vàng..." tối trở thành đêm vàng thơ mộng;
ngày mưa vốn buồn bã, đìu hiu
"... những chiều lênh
lại tạo một niềm say mê khác, lối
láng..."?
đảo ngữ rất đắt "ta đợi chết mảnh
MT gay gắt"đã tạo được cái hình
ảnh kỳ lạ, lớn lao của loài hổ: với
nó, TN phải mang tâm hồn lên
Trình bày ý kiến tương xứng hoặc nó không chỉ là
CN nó, nó đang vươn tới cái vô tận
GV: Đoạn 5 của bài vô cùng.
thơ vẫn chảy tràn
trong dòng hoài niệm,
cái ảo xa xôi đã dần bị
cái thực thay vào: Sự
chật chội tù túng, bất
lực, bế tắc.


- Nêu câu hỏi 2.c Thảo luận Qua sự đối lập, tương phản sâu
sắc giữa 2 cảnh, 2 thế giới, tác
(SGK).
giả đã thể hiện nỗi bất hoà đối
III. Tổng kết - ghi nhớ
với thực tại và niềm khao khát tự
do mãnh liệt của nhân vật trữ
(SGK tr.7)
tình, đó cũng là tâm trạng chung
IV. Luyện tập của người dân VN mất nước khi
đó - bài thơ được công chúng say
sưa đón nhận.
1. Câu 4 (SGK)

Thơ "nhớ rừng" tràn 3. Nét đặc sắc nghệ thuật.
đầy cảm xúc mãnh
- Bài thơ tràn đầy cảm hứng lãng
liệt.
mạn.
2. Học thuộc lòng bài
- Hình tượng con hổ bị nhốt
thơ.
trong trong vườn bách thú đã trở
thành biểu tượng thích hợp và
đẹp để thể hiện chủ đề bài thơ.
Dặn dò: - Học bài
- Hình ảnh thơ giàu chất tạo hình
- Soạn bài tiếp
- Ngôn ngữ và nhạc điệu phong
theo
phú, giàu sức biểu cảm.


B. Các hoạt động dạy học.

- Kiểm tra bài cũ: Đọc thuộc lòng đoạn 2 - 3 bài "Nhớ rừng" tại sao nói khổ
thơ thứ ba được coi là bức tranh tứ bình?

- Bài mới:

Vào bài: Em hiểu thế nào về các ông đồ và việc viết câu đối Tết ngày xưa?

Giáo viên dẫn dắt vào bài dựa "Những điều cần lưu ý" trang 10- 11 Sách
giáo viên.
Nội dung cần đạt
G.V H.S


Hãy trình bày những - 1 học sinh I.Tiếp xúc văn bản:
hiểu biết của em về trình bày dựa
1. Giới thiệu tác giả;
tác giả Vũ Đình Liên? CT SGK

- Vũ Đình Liên (1913 - 1996)
quê Hải Dương nhưng chủ yếu
sống ở Hà Nội.

- Thơ ông thương mang nặng
lòng thương người và niềm hoài
cổ.


- Hướng dẫn học sinh 1 - 2 học sinh 2. Đọc - tìm hiểu chú thích.
đọc (giáo viên đọc đọc
a. Đọc: lưu ý đọc với giọng luyến
mẫu, 1 - 2 học sinh
tiếc, buồn da diết.
đọc lại)

b. Chú thích:


- Em hãy xác định bố Thảo luận II. Tìm hiểu văn bản:
cục của bài thơ
1, 2 học sinh Bố cục bài thơ:
trình bày
- Hai khổ đầu: hình ảnh ông đồ
thời đắc ý.
- Hai khổ tiếp (khổ 3 + 4): hình
ảnh ông đồ thời tàn.

- Khổ kết: Nỗi bâng khuâng nhớ
tiếc của nhà thơ.


- Cho học sinh đọc lại 1 học sinh đọc 1. Hình ảnh ông đồ thời đắc ý:
khổ 1 - 2. Hướng dẫn
- Thảo luận Nổi bật hình ảnh ông đồ: tết đến,
học sinh thảo luận
nhóm 2 - 3 học hoa đào nở, ông đồ cùng mực
nhóm với câu hỏi:
sinh đại diện tàu, giấy đỏ bên hè phố... đó là
Nêu những điều em
hình ảnh thân quen không thể
nhóm trình bày
hình dung được khi
kết quả thảo thiếu trong mỗi dịp tết.
đọc hai khổ thơ đầu
luận
bài thơ? Nhận xét về - Ông đồ rất đắt hàng, "bao nhiêu
vai trò của ông đồ lúc người thuê viết" câu đối. Hình
này? ảnh ông đồ như hoà vào, góp vào
cái rộn ràng tưng bừng của phố
(gợi ý: Hình ảnh ông
phường đang đón tết. Sự có mặt
đồ hiện lên cùng
của ông đã thu hút bao người.
những đồ vật gì, ở
đâu? thời gian không - Người ta không chỉ đến để thuê
gian như thế nào? viết mà còn thưởng thức tài viết
Thái độ của mọi chữ đẹp của ông, tấm tắc ngợi
người đối với ông đồ khen tài "ông, khen ông có hoa
ra sao? ông đồ có vai tay, khen chữ ông như phường
trò gì trong những múa rồng bay...
ngày chuẩn bị đón tết
ấy?...) - Ông đồ trở thành trung tâm của
sự chú ý, là đối tượng của sự
ngưỡng mộ của mọi người.


- Cho học sinh đọc 1 học sinh đọc 2. Hình ảnh của ông đồ thời tàn:
tiếp đoạn 3 - 4.
Thảo luận lớp ở khổ 3 - 4 vẫn nổi bật hình ảnh
ông đồ với mực tàu giấy đỏ bên
? Con hãy so sánh
cảnh người ở hai khổ hè phố nhưng tất cả đã khác xưa.
thơ này với 2 khổ thơ Chẳng còn đâu cảnh "bao nhiêu
đầu? người thuê viết" tấm tắc ngợi
khen tài" mà là cảnh tượng vắng
- Trình bày những
vẻ:
điều con cảm nhận
được khi đọc 2 khổ "Nhưng mỗi năm mỗi vắng
thơ này?
Người thuê viết nay đâu?"
( Lý giải vì sao "giấy
Ông đồ ngồi đấy nhưng chẳng
đỏ buồn không thấm
cầm đến bút, chạm đến giấy nên:
mực đọng trong
nghiên sầu?) "giấy đỏ buồn không thấm

Mực đọng trong nghiên sầu"

Nỗi buồn tủi lan sang cả những
vật vô tri vô giác. Màu đỏ của tờ
trở nên bẽ bàng, vô duyên, không
thấm được. Nghiên mực không
hồ được chiếc bút lông dụng vào
nên mực như đọng lại bao sầu tủi
và trở thành nghiên sầu.


- Em có cảm nghĩ gì Nêu cảm nghĩ Ông đồ vẫn ngồi đấy như xưa,
về hình ảnh ông đồ nhưng cuộc đời đã hoàn toàn
cá nhân
khác xưa. Phố vẫn đông người
lúc này? Em hình
dung như thế nào về qua, nhưng không ai biết đến sự
tâm trạng của ông đồ? có mặt với cuộc đời nhưng cuộc
đời đã quên hẳn ông. Ông "ngồi
đấy" bên phố đông mà vô cùng
lạc lõng, lẻ loi. Ông ngồi đấy
lặng lẽ mà trong lòng ông là tấm
bi kịch, là sự sụp đổ hoàn toàn.
Trời đất cùng ảm đạm, lạnh lẽo
như lòng ông:

"Lá vàng rơi trên giấy

Ngoài giời mưa bụi bay"


-Theo em, những dâu Thảo luận Tả cảnh nhưng chính là nói nỗi
thơ "giấy đỏ buồn..." lòng, mượn cảnh tả tình: Lá vàng
"... mưa bụi bay" là tả rơi vốn đã gợi sự tàn tạ, buồn bã,
cảnh hay tả tình? đây lại là lá vàng rơi trên những
tờ giấy dành viết câu đối của ông
đồ. Vì ông đang ế khách, tờ giấy
đỏ cứ phơi ra đấy hứng lá vàng
rơi, ông cũng mặc. Ngoài giời
mưa bụi bay - cảm giác ảm đạm,
lạnh lẽo. Đấy là mưa trong lòng
người chứ không còn là mưa
ngoài trời. Dường như tất cả đất
trời cũng ảm đạm, buồn bã cùng
với ông đồ.


Em có nhận xét gì về 1 - 2 học sinh 3.Tâm trạng của tác giả:
cách mở đầu và kết nhận xét
-Bài thơ mở đầu:
thúc bài thơ? tác
dụng? "Mỗi năm hoà đào nở

Lại thấy ông đồ già"

và kết thúc:

"năm nay đào lại nở

Không thấy ông đồ xưa"

- Kiểu kết thúc đầu cuối tương
ứng chặt chẽ, làm nổi bật chủ đề.
Khổ thơ có cái tứ "cảnh cũ người
đâu" thường gặp trong thơ xưa,
đầy gợi cảm.
Cảm nghĩ của em khi Hai câu cuối là lời tự vấn, là nỗi
đọc hai câu cuối? niềm thương tiếc khắc khoải của
nhà thơ trước việc vắng bóng
GV: Bài thơ là niềm
"ông đồ xưa".Từ đó tác giả bâng
cảm thương chân
khuâng xót xa nghĩ tới những
thành đối với tình
người muôn năm cũ không bao
cảnh những ông đồ
giờ còn thấy nữa. Câu hỏi không
đang tàn tạ trước sự
có trả lời, gieo vào lòng người
thay đổi của cuộc đời.
đọc những cảm thương, tiếc nuối
Đồng thời đó còn là
day dứt không nguôi.
niềm nhớ tiếc những
cảnh cũ người xưa
nay đã vắng bóng. ở
bài thơ này việc ngậm
ngùi nhớ tiếc những
cái đã từng gắn bó
thân thiết với những
giá trị tinh thần truyền
thống là niềm hoài cổ
đó có một ý nghĩa
nhân văn và tinh thần
dân tộc đáng trân
trọng.


Cho học sinh nhận 4. Đặc sắc nghệ thuật của bài
thấy trong quá trình
hiểu nội dung bài thơ thơ:
đã phân tích yếu tố
+ Thể thơ ngũ ngôn được sử
nghệ thuật, song cần
dụng, khai thác có hiệu quả nghệ
nắm được những nét
thuật cao. Giọng chủ âm của bài
chung về nghệ thuật
thơ là trầm lắng, ngậm ngùi phù
hợp với diễn tả tâm tư cảm xúc
của nhà thơ.

+ Kết cấu bài thơ giản dị mà chặt
chẽ, có nghệ thuật (kết cấu đầu
cuối tương ứng)

+ Ngôn ngữ bài thơ rất trong
sáng, bình dị, hàm xúc. Hình ảnh
thơ đầy gợi cảm, ý tại ngôn
ngoại.

Bài thơ có sức truyền cảm nghệ
thuật và sức sống mạnh mẽ, lâu
dài


1 học sinh đọc nhớ III. Tổng kết - ghi nhớ (SGK
tr.10)

IV. Luyện tập.

Đọc diễn cảm bài thơ.
Dặn dò: - Học thuộc
lòng bài thơ

- Đọc lại bài ghi

- Soạn bài tiếp theo.

Top Download

Xem thêm »

Ôn thi cao học 2014 |  Nghiên cứu khoa học |  Lập kế hoạch kinh doanh |  Bảng cân đối kế toán |  Đề thi chứng chỉ Tin học |  Tư tưởng Hồ Chí Minh |  Đề thi chứng chỉ Tiếng anh
Theo dõi chúng tôi
Đồng bộ tài khoản