NHỮNG ĐỨA CON TRONG GIA ĐÌNH Nguyễn Thi

Chia sẻ: lovetime

Giúp HS - Hiểu được hiện thực đau thương, đầy hi sinh gian khổ nhưng rất đỗi anh dũng, kiên cường, buất khuất của nhân dân miền Nam trong những năm chống Mĩ cứu nước. - Cảm nhận được vẻ đẹp tâm hồn của người dân Nam Bộ : lòng yêu nước, căm thù giặc, tình cảm gia đình là sức mạnh tinh thần to lớn trong cuộc chống Mĩ cứu nước. - Nắm được những nét đặc sắc về nghệ thuật : Nghệ thuật trần thuật đặc sắc; khắc hoạ tính cách và miêu tả tâm lí sắc...

Bạn đang xem 7 trang mẫu tài liệu này, vui lòng download file gốc để xem toàn bộ.

Nội dung Text: NHỮNG ĐỨA CON TRONG GIA ĐÌNH Nguyễn Thi

 

  1. NHỮNG ĐỨA CON TRONG GIA ĐÌNH Nguyễn Thi A.MỤC ĐÍCH YÊU CẦU: Giúp HS - Hiểu được hiện thực đau thương, đầy hi sinh gian khổ nhưng rất đỗi anh dũng, kiên cường, buất khuất của nhân dân miền Nam trong những năm chống Mĩ cứu nước. - Cảm nhận được vẻ đẹp tâm hồn của người dân Nam Bộ : lòng yêu nước, căm thù giặc, tình cảm gia đình là sức mạnh tinh thần to lớn trong cuộc chống Mĩ cứu nước. - Nắm được những nét đặc sắc về nghệ thuật : Nghệ thuật trần thuật đặc sắc; khắc hoạ tính cách và miêu tả tâm lí sắc sảo; ngôn ngữ phong phú, góc cạnh, giàu giá trị tạo hình và đậm chất Nam Bộ. B.TIẾN TRÌNH BÀI DẠY: 1.ổn định tổ chức 2. Kiểm tra bài cũ: - Khuynh hướng sử thi và cảm hứng lãng mạn được thể hiện ntn qua TP “Rừng xà nu”
  2. - Cảm nhận của em về hình tượng nhân vật Năm Hên trong TP TP “Bắt Sấu rừng U Minh Hạ” 3.Giới thiệu bài mới: Hoạt động của thầy và Nội dung cần đạt trò Tiết 1 I.Tiểu dẫn: Dựa vào phần Tiểu 1. Tác giả: dẫn, em hãy cho biết + Nguyễn Thi gắn bó với nhân dân miền Nam và những nét chính tư thực sự xứng đáng với danh hiệu: Nhà văn của tưởng và đặc điểm người dân Nam Bộ. phong cách của Nguyễn + Nhân vật của Nguyễn Thi có cá tính riêng như- ng tất cả đều có những đặc điểm chung "rất Thi? GV nhận xét, bổ sung Nguyễn Thi". Đó là: và khắc sâu một số ý cơ - Yêu nước mãnh liệt, thủy chung son sắc với bản. quê hương và cách mạng, lòng căm thù sâu sắc, vô cùng gan góc và tinh thần chiến đấu rất cao- những con ngời dường như sinh ra để đánh giặc. - Tính chất Nam Bộ: thẳng thắn, bộc trực, lạc quan, yêu đời, giàu tình nghĩa.
  3. + Nguyễn Thi là cây bút có năng lực phân tích tâm lí sắc sảo + Ngôn ngữ của Nguyễn Thi phong phú, góc Em hãy xuất xứ của TP cạnh, giàu giá trị tạo hình và đậm chất Nam Bộ “Những đứa con trong 2.Tác phẩm: gia đình” của Nguyễn Xuất xứ: tác phẩm được viết ngay trong những ngày chiến đấu ác liệt khi ông công tác với tư Thi?. cách là một nhà văn- chiến sĩ ở Tạp chí Văn nghệ Quân giải phóng (tháng 2 năm 1966). Sau được in trong Truyện và kí, NXB Văn học Giải phóng, Em hãy tóm tắt ngắn 1978. gọn cốt truyện. Em có II.Đọc hiểu văn bản: nhận xét gì về cốt truyện 1. Đọc và tóm tắt cốt truyện đó? Đây là câu chuyện của gia đình anh giải phóng quân tên Việt. Nhân vật này rơi vào một tình huống đặc biệt: trong một trận đánh, bị thương nặng phải nằm lại giữa chiến trường. Anh nhiều lần ngất đi tỉnh lại, tỉnh rồi lại ngất. Truyện được Truyện được trần thuật kể theo dòng nội tâm của nhân vật khi đứt (ngất chủ yếu từ điểm nhìn đi) khi nối (tỉnh lại).
  4. của nhân vật nào? Nhân => Cốt truyện dẫn đến một cách trần thuật riêng vật đó được đặt trong của thiên truyện theo dòng ý thức của nhân vật. tình huống như thế nào? 2.Phương thức trần thuật của tác phẩm. GV Gợi ý: + Căn cứ vào ngôn ngữ của nhân vật trong - Có mấy phương thức truyện: trần thuật trong nghệ - Phương thức thứ nhất: Nhân vật truyện là đối thuật viết truyện? Căn tượng thuật, kể nên thuộc ngôi thứ ba. - Phương thức thứ hai: Nhân vật tự kể chuyện cứ vào đâu để nhận biết. - Truyện được trần thuật mình nên thuộc ngôi thứ nhất. - Phương thức thứ ba: Người trần thuật thuộc theo phương thức nào? ngôi thứ ba nhưng lời kể lại phỏng theo quan điểm, ngôn ngữ, giọng điệu của nhân vật. + Truyện “Những đứa con trong gia đình” được trần thuật theo phương thức thứ 3. Nghĩa là của người trần thuật tự giấu mình nhưng cách nhìn và Cách trần thuật này có lời kể lại theo giọng điệu của nhân vật – trần tác dụng như thế nào đối thuật chủ yếu qua dòng hồi tưởng miên man đứt với kết cấu truyện và nối của nhân vật Việt khi bị trọng thương nằm ở việc khắc họa tính cách chiến trường. nhân vật? + Tác dụng nghệ thuật:
  5. - Đem đến cho TP màu sắc trữ tình đậm đà, tự HS thảo luận theo nhiên, sống động; nhà văn có thể nhập sâu vào nhóm và phát biểu. GV thế giới nội tâm của nhân vật để dẫn dắt câu nhấn mạnh những ý chuyện. - Câu chuyện vừa được thuật, kể cùng một lúc chính. tính cách nhân vật cũng được khắc họa. - Câu chuyện dù không có gì đặc sắc cũng trở nên mới mẻ, hấp dẫn, linh hoạt vì được kể qua con Tiết 2 mắt, tấm lòng và bằng ngôn ngữ, giọng điệu Em có nhận xét gì về riêng của nhân vật. cách xây dựng nhân vật Nhà văn phải thành thạo tâm lí và ngôn ngữ của TG ? nhân vật mới có thể trần thuật theo phương thức này. Tác phẩm kể chuyện 3. “Dòng sông” truyền thống gia đình. một gia đình nông dân Tác giả đã dựng được hình tượng những con Nam Bộ, truyền thống người trong một gia đình nông dân Nam Bộ có nào đã gắn bó những con truyền thống yêu nước, căm thù giặc sâu sắc,gan ngời trong gia đình với góc, dũng cảm, giàu tình nghĩa và rất mực thuỷ chung son sắt với cách mạng. Song mỗi người có nhau? nét tính cách riêng.
  6. Em nhận xét gì về vai => Tài năng của Nguyễn Thi… trò của chú Năm và ba a)Nhân vật chú Năm: má Việt trong “dòng + Là khúc thượng nguồn - đại diện cho truyền sông” truyền thống đó? thống và lưu giữ truyền thống (trong câu hò, trong cuốn sổ). Em hiểu ntn về câu nói => Con người lao động chất phác, giàu tình cảm, đó của chú Năm? tâm hồn dạt dào cảm xúc… + "Chuyện gia đình nó cũng dài như sông, để rồi chú chia cho mỗi đứa một khúc mà ghi vào đó"  Con là sự tiếp nối cha mẹ: tiếp nối huyết thống và tiếp nối truyền thống; đồng thời muốn hiểu về những đứa con phải hiểu ngọn nguồn đã sinh ra nó, phải hiểu về truyền thống của gia đình đó. b)Nhân vật má Việt: + Má Việt cũng là hiện thân của truyền thống. GV Gợi ý:phân tích, so Đó là một con người chắc, khỏe, sực mùi lúa gạo và mồ hôi, thứ mùi của đồng áng, của cần c ù s- sánh: - Nét chung của hai chị ương nắng. + Ấn tượng sâu đậm ở má Việt là khả năng cắn em?
  7. - Nét riêng của mỗi ngư- răng ghìm nén đau thương để sống và duy trì sự ời: sống, che chở cho đàn con và tranh đấu. + Của Chiến (khác với c) Hai chị em Chiến và Việt. Việt và khác với má)? + Nét tính cách chung của hai chị em: + Của Việt? - Cùng sinh ra trong một gia đình chịu nhiều mất - Qua đó nhận xét về mát đau thương (cùng chứng kiến cái chết đau nghệ thuật xây dựng thương của ba và má). nhân vật của t/g? - Có chung mối thù với bọn xâm lược. Tuy còn nhỏ tuổi, chí căm thù đã thôi thúc hai chị em cùng một ý nghĩ: phải trả thù cho ba má, và có cùng nguyện vọng: được cầm súng đánh giặc. - Giàu tình yêu thương: giành nhau ghi tên tòng Hình ảnh hai chị em quân; trước khi lên đường nhập ngũ c ùng khiêng khiêng bàn thờ má sang bàn thờ má sang nhà chú Năm nhà chú Năm gợi cho em => Gợi không khí thiêng liêng, nó hoán cải cả ấn tượng ntn? cảnh vật lẫn con người: biến Việt thành người lớn. Hình ảnh có ý nghĩa tượng trưng thể hiện sự trưởng thành của hai chị em có thể gánh vác việc gia đình và viết tiếp khúc sông của mình trong
  8. dòng sông truyền thống gia đình. - Đều là những chiến sĩ gan góc dũng cảm. Đán h giặc là niềm say mê lớn nhất của hai chị em Việt và Chiến: "Hạnh phúc của tuổi trẻ là trên trận tuyến đánh quân thù". - Đều có những nét rất ngây thơ thậm chí có phần Tại sao t/g lại xây dựng trẻ con (giành nhau bắt ếch nhiều hay ít, giành nhân vật Chiến có những nhau thành tích bắn tàu chiến giặc và giành nhau nét tính cách “ y như ghi tên tòng quân). + Nét riêng ở Chiến: má”? - Chiến mang tính cách “người lớn” hơn hẳn: gan góc, đảm đang, tháo vát, biết lo liệu, toan tính việc nhà y hệt má (cái đêm sắp xa nhà đi bộ đội), biết nhường nhịn em… - Nguyễn Thi đã xây dựng nhân vật có cá tính vừa phù hợp với lứa tuổi, giới tính, gây được ấn tượng sâu sắc . => Nguyễn Thi muốn cho ta hiểu rằng: trong cái thời khắc thiêng liêng ấy, người mẹ sống hơn bao giờ hết trong những đứa con.
  9. + Nét riêng ở Việt: - Việt là sự lộc ngộc, vô tư của một cậu con trai đang tuổi ăn tuổi lớn, tính tình còn rất “trẻ con”, ngây thơ, hiếu động - Việt hay tranh giành với chị - Đêm trước ngày ra đi, Việt lúc "lăn kềnh ra ván cười khì khì", lúc lại rình "chụp một con đom đóm úp trong lòng tay". - Vào bộ đội, Việt còn đem theo nột chiếc súng cao su. Chất sử thi của thiên - Việt trở nên một anh hùng đường hoàng, chửng truyện được thể hiện ở chạc trong tư thế của người chiến sĩ trẻ dũng những phương diện nào? cảm, kiên cường(…) Việt là một thành công đáng kể trong cách xây dựng nhân vật của Nguyễn Thi. Tác giả đã “trao ngòi bút” cho nhân vật để nhân vật tự viết về mình bằn một ngôn ngữ, nhịp điệu và giọng điệu riêng.=> Cụ thể, sinh động: vừa là cậu con trai mới lớn vừa là một chiến sĩ gan góc, dũng cảm, kiên cường.
  10. Chiến và Việt là khúc sông sau nên đi xa hơn trong cả dòng sông truyền thống. 4.Đặc sắc nghệ thuật: - Đậm chất sử thi: + Được thể hiện qua cuốn sổ của gia đình với truyền thống yêu nước, căm thù giặc, thủy chung son sắt với quê hương-là lịch sử gia đình cúng là lịch sử của một đất nước, một dân tộc trong cuộc chiến chống Mĩ. + Số phận của những đứa con, những thành viên Yêu câu HS khái quát về trong gia đình cũng là số phận của nhân dân miền nội dung và đặc sắc nghệ Nam trong cuộc kháng chiến chống Mĩ khốc liệt. thuật của tác phẩm. + Truyện của một gia đình dài như dòng sông còn nối tiếp"…, con sông của gia đình ta cũng chảy về biển …". + Mỗi nhân vật trong truyện đều tiêu biểu cho truyền thống, đều gánh vác trên vai trách nhiệm với gia đình, với Tổ quốc trong cuộc chiến tranh vệ quốc vĩ đại. - Ngôn ngữ nghệ thuật: góc cạnh, cô đọng, dồn
  11. nén, giàu ý nghĩa…mang đậm màu sắc Nam Bộ…(Đoạn văn hai chị em khiêng bàn thờ má…) - Bút pháp nghệ thuật già dặn, điêu luyện được thể hiện qua giọng trần thuật qua hồi tưởng của nhân vật, miêu tả tâm lí và tính cách sắc sảo. III.Tổng kết: Truyện kể về những đứa con trong một gia đình nông dân Nam Bộ có truyền thống yêu nước, căm thù giặc và khao khát chiến đấu, son sắt với cách mạng. Sự gắn bó sâu nặng giữa tình cảm gia đình với tình yêu nước, giữa truyền thống gia đình với truyền thống dân tộc đã làm nên sức mạnh tinh thần to lớn của con người Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước. IV.Củng cố-dăn dò: - Nghệ thuật trần thuật - Nghệ thuật khắc hoạ tính cách nhân vật: Việt , Chiến - Chất sử thi
Theo dõi chúng tôi
Đồng bộ tài khoản