Những mẫu chuyện về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh

Chia sẻ: a223206

Hồ Chí Minh là nhà lãnh đạo được nhiều người ngưỡng mộ và tôn sùng, lăng của Người được xây ở Hà Nội, nhiều tượng đài của Người được đặt ở khắp mọi miền Việt Nam, hình ảnh của Người được nhiều người dân treo trong nhà, đặt trên bàn thờ , và được in ở hầu hết mệnh giá đồng tiền Việt Nam. Người được thờ cúng ở một số đền thờ và chùa Việt Nam.Người đồng thời cũng là một nhà văn, nhà thơ và nhà báo với nhiều tác phẩm viết bằng cả tiếng Việt, tiếng Hán...

Bạn đang xem 20 trang mẫu tài liệu này, vui lòng download file gốc để xem toàn bộ.

Nội dung Text: Những mẫu chuyện về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh

Những mẫu chuyện về tấm
gương đạo đức Hồ Chí Minh
B MÔN CHÍNH TR : TRƯ NG ĐH KTKTCN -CNT-
PH N BA: NH NG M U CHUY N V T M GƯƠNG Đ O Đ C H CHÍ MINH
T M LÒNG BÁC H V I CHI N SĨ
BÁC H V I CHI N SĨ NGƯ I DÂN T C
T M LÒNG BÁC H V I THƯƠNG BINH, LI T SĨ
T M LÒNG C A BÁC
BÁC H T M CHO TR VI T B C
LÀM SAO CHO CÁC CHÁU ĂN NO, CÓ QU N ÁO M C
QU TÁO BÁC H CHO EM BÉ
M NG CHO CÁC CHÁU, BÁC CÀNG THƯƠNG NH M
BÁC H QUAN TÂM Đ N N PHÓNG VIÊN
TÌNH YÊU THƯƠNG BAO LA
T ĐÔI DÉP Đ N CHI C Ô TÔ
KHÔNG CÓ VI C GÌ KHÓ
Đ O Đ C NGƯ I ĂN CƠM
GƯƠNG M U TÔN TR NG LU T L
DÙ TÁ HAY TƯ NG Đ U PH I LO PH C V NHÂN DÂN
PH I QUAN TÂM Đ N M I NGƯ I HƠN
Đ I S NG C A DÂN QUAN TR NG HƠN
CÓ ĂN B T PH N CƠM C A CON KHÔNG?
BÁT CHÁO CHIA BA
BÁC MU N BI T S TH T KIA
ĐÓN VUA HAY ĐÓN BÁC
ĐI LÀM RU NG V I NÔNG DÂN


Nh ng m u chuy n v t m gương đ o đ c H Chí Minh
M ng cho các cháu, Bác càng thương nh m

M t l n trên ñư ng ñi thăm h p tác xã tr ng cây gi i huy n Qu ng
Oai (Hà Tây), Bác H ñã nh c ñ n m Bác.

Hôm y khi xe ôtô ñ n Qu ng Oai, m t ñoàn các em bé gái c quàng
khăn ñ , em m c áo hoa xen em m c áo tr ng, tay c p sách v a
trong trư ng ra, líu ríu như chim s l ng. Nhìn th y các cháu vui, Bác
H cũng vui theo. Ngư i nói v i chú Vũ Kỳ và các chú ng i cùng xe:

- Này! Các chú th y không, các cháu ñư c ăn m c ñ p, ñư c ñi h c,
cháu nào cũng vui v ph n kh i, Bác m ng cho các cháu.

R i gi ng Bác b ng tr m h n xu ng.
- Lúc này Bác r t nh m c a Bác. M Bác r t thông minh, l i là con gái
ông ñ nho. Th mà m Bác l i không ñư c ñ n l p, ñ n trư ng ñâu các
chú . Cũng như ph n ngày xưa, t nh m Bác ñã ph i lo vi c nhà.

M i ngư i cùng ñi không nén n i c m xúc trư c tình c m c a Bác ñ i v i
m Bác là c Hoàng Th Loan.
Theo l i k c a ñ ng chí Vũ Kỳ
B MÔN CHÍNH TR : TRƯ NG ĐH KTKTCN -CNT-
Tháng ch p năm 1968, các dũng sĩ thi u niên mi n Nam ñang h c T Ng n thì có m y chú ñưa xe ô tô ñ n ñón v Hà N i.
Luy n, Thu, N t, Ph , Mên, Hoà… chưa hi u có chuy n gì. V Th ñô hôm trư c thì năm gi chi u ngày hôm sau có xe ñ n
ñón ñi.




Vào ñ n sân Ph Ch t ch m i bi t là ñư c g p Bác H .


V a bư c chân xu ng xe, ñã nhìn th y Bác H và Bác Tôn ng i m t cái
gh g dài kê trư c c a nhà, t t c ch y ào t i chào Bác.


Bác cháu trò chuy n v i nhau. Sau ñó hai Bác b o:


- Thôi, các cháu vào ăn cơm v i hai Bác!


B a cơm ch ng có th t cá gì nhi u nhưng r t m cúng. Các dũng sĩ thi u
niên ñư c ng i ăn cùng Bác H và Bác Tôn. N t, ngư i nh quá, cái ñ u ch
l p ló c nh bàn ñư c Bác g p th c ăn cho luôn.


V a ăn, Bác cháu v a nói chuy n r t vui. Ăn xong, hai Bác cho m i cháu
m t bông h ng, m t qu táo, m t qu lê và ba quy n sách “Ngư i t t vi c
Các thi u niên dũng sĩ mi n Nam t t”. Sau ñó, Bác H b o:
ñư c ch p hình v i Bác H và Bác
Tôn. ðoàn Văn Luy n ngư i ñ u tiên - Các cháu l i c ñây hôn hai Bác r i ra v .
bìa ph i. nh tư li u
Các dũng sĩ hôn hai Bác xong, Bác H l i d n:


- Các cháu v trư ng c g ng h c t p cho gi i.


T t c ñ u r t c m ñ ng. ðoàn Văn Luy n lên ti ng thưa v i Bác:


- Thưa Bác, chúng cháu c tư ng hai Bác g i các cháu v có vi c c n.


Bác H cư i hi n t và b o:


- Hai Bác nh các cháu cho nên g i các cháu v ñ hai Bác g p h i chuy n.


Nghe Bác nói, Luy n và các b n c m ñ ng, mu n trào nư c m t. Hai Bác tu i ñã
cao, trăm nghìn công vi c, v y mà hai Bác v n nh ñ n các cháu mi n Nam. Luy n
nghĩ: “Mình ñư c ngoài B c mà hai Bác còn lo và thương như v y, các b n còn
trong Nam, hai Bác còn lo và thương bi t ch ng nào!...


(theo “117 CHUY N K V T M GƯƠNG ð O ð C
H CHÍ MINH”
– Ban Tuyên giáo Trung ương)

HL
ðoàn dũng sĩ mi n Nam ra thăm
Bác H năm 1968. nh tư li u
B MÔN CHÍNH TR : TRƯ NG ĐH KTKTCN -CNT-

T m lòng Bác H v i chi n sĩ (23/06/2008-8:16)




(THO) - Đ i v i chi n sĩ là nh ng ngư i hy sinh nhi u nh t cho dân t c, Bác H thư ng dành cho anh em s chăm lo, săn sóc ân
tình, chu đáo nh t.
Mùa đông, thương anh em chi n sĩ rét mư t r ng núi hay bưng bi n, Bác đem t m áo l a c a mình đư c đ ng bào t ng, bán đ u giá đ
l y ti n mua áo m g i cho các chi n sĩ.

Bác thư ng nói: “Chi n sĩ còn đói kh , tôi ăn ngon sao đư c!”. “Chi n sĩ còn rách rư i, mình m c th này cũng là đ y đ l m r i!”.

Mùa hè năm y (1967), tr i Hà N i r t nóng. S c kh e Bác H đã kém, th n kinh tu i già cũng suy như c, d b toát m hôi, ư t đ m, có
ngày ph i thay m y l n qu n áo, có khi hong t i ch , r i l i thay ngay. Bác không cho dùng máy đi u hòa nhi t đ . Bác b o: mùi nó hôi l m,
Bác không ch u đư c! (Bác không dùng nên nói v y thôi, ch máy đã có nút x thơm).

Th y tr i oi b c quá, Bác nói v i đ ng chí Vũ Kỳ:

- N ng nóng th này, các chú b đ i tr c phòng không trên nóc h i trư ng Ba Đình thì ch u sao đư c? Các chú y có đ nư c u ng không?
Chú th lên tìm hi u xem th nào, v cho Bác bi t.

Đ ng chí Vũ Kỳ lên, đư c bi t trên đó có m t t súng máy 14 ly 5. cát sơ sài, n u đ ch b n vào thì ch có hy sinh, r t nguy hi m.

Tr i n ng chói, đ ng m t lúc mà hoa c m t. Đ ng chí Vũ Kỳ h i:

- Các đ ng chí có nư c ng t u ng không?

- Nư c chè thư ng còn chưa có, l y đâu ra nư c ng t!

- Dư i h i trư ng th y có nư c ng t cơ mà!

- Đ y là dành cho các “ông bà” đ n h p m i đư c u ng, còn b n tôi l y đâu ra!

Đ ng chí Vũ Kỳ v nói l i v i Bác, Bác g i đi n ngay cho đ ng chí Văn Ti n Dũng:

- Sao các chú không lo đ nư c u ng cho các chi n sĩ tr c phòng không? Nghe nói súng trên nóc h i trư ng Ba Đình r t sơ sài, chú ph i
lo s a ngay đ b o đ m an toàn cho chi n sĩ trong chi n đ u!

Sau đó Bác b o đ ng chí Vũ Kỳ đi l y s ti t ki m c a Bác, xem ti n ti t ki m c a Bác còn bao nhiêu.

T i sao Bác có ti n ti t ki m? Lương Bác cao nh t nư c, nhưng hàng tháng cũng ch đ tiêu. M i chi phí cho sinh ho t c a Bác, t cái ch i
lông gà, đ u ghi vào lương c .

Ti n ti t ki m c a Bác là do các báo tr nhu n bút cho Bác. Bác vi t báo nhi u, có năm hàng trăm bài. Các báo g i đ n bao nhiêu, văn
phòng đ u g i vào s ti t ki m c a Bác. Trong kháng chi n ch ng th c dân Pháp, Bác cũng đã có ti n ti t ki m. Đ n d p T t Nguyên đán, Bác
l i đem chia cho cán b các cơ quan chung quanh Bác, mua l n đ đón xuân.

Đ ng chí Vũ Kỳ xem s và báo cáo:

- Thưa Bác, còn l i t t c hơn 25.000 đ ng (lúc đó là m t món ti n r t l n, tương đương v i kho ng 60 l ng vàng).
Bác b o:

- Chú chuy n ngay s ti n đó cho B T ng tham mưu và nói: đó là quà c a Bác t ng đ mua nư c ng t cho anh em chi n sĩ tr c phòng
không u ng, không ph i ch cho nh ng chi n sĩ Ba Đình, mà cho t t c các chi n sĩ đang tr c chi n trên mâm pháo kh p mi n B c. N u
s ti n đó không đ thì yêu c u đ a phương nào có b đ i phòng không tr c chi n góp s c vào cùng lo!

V sau, B Tư l nh Phòng không không quân báo cáo l i cho Văn phòng Ph Ch t ch bi t: s ti n c a Bác đ mua nư c u ng cho b đ i
phòng không, không quân đư c m t tu n!

Tr n Đ c Hi u (theo l i k c a đ ng chí Vũ Kỳ)
Trích trong cu n “Bác H , con ng i và phong cách” NXB Lao đ ng, H.1993, T1
B MÔN CHÍNH TR : TRƯ NG ĐH KTKTCN -CNT-
Bác có ph i là vua ñâu
30/11/2009 GMT+7
Có m t s ngư i ngôi cao, ch c c , s ng trong s tr ng v ng, chi u chu ng c a m i ngư i, thư ng xuyên ñư c hư ng s
ưu ñãi ñ c bi t, lâu d n cũng quen ñi mà không h bi t r ng mình ñã nhi m thói ñ c quy n, ñ c l i.


Su t ñ i tâm ni m là ngư i công b c c a nhân dân, lo trư c cái lo c a thiên h , vui sau cái vui c a thiên h , Bác H c a chúng ta luôn
luôn hòa mình vào cu c s ng chung c a ñ ng bào, ñ ng chí, không nh n b t c m t s ưu tiên nào ngư i khác dành cho mình.




Kháng chi n toàn qu c bùng n , nhi u nhân sĩ, trí th c cao
tu i theo Bác lên Vi t B c, ñi kháng chi n, ñèo cao, su i sâu,
ñư ng bùn l y, nhi u v ph i n m cáng. Anh em ph c v lo
Bác m t cũng ñ ngh Bác lên cáng, Bác g t ñi: “Bác còn
kho , còn ñi ñư c, các chú có nhi m v ñưa Bác ñi như th
này là t t r i”.


Năm 1950, Bác H ñi chi n d ch Biên gi i. Chuy n ñi dài
ngày, gian kh . Anh em c nh v ki m ñư c m t con ng a,
m i Bác lên. Bác cư i: “Chúng ta có b y ngư i, ng a ch có
m t con, Bác cư i sao ti n!”. Anh em kh n kho n: Chúng
cháu còn tr , Bác ñã cao tu i, ñư ng xa, vi c nhi u…


Không n t ch i, Bác ñã tr l i:


- Thôi ñư c, các chú c mang ng a theo ñ nó ñ h ba
lô, g o nư c và th c ăn. Trên ñư ng ñi, ai m t thì cư i. Bác
m t, Bác cũng s cư i.

H Ch T ch làm vi c trư c l u d ng t m trên ñư ng ñi Chi n d ch Biên gi i
H Ch T ch làm vi c trư c l u d ng t m trên ñư ng ñi
năm 1950 ( nh tư li u) Chi n d ch Biên gi i năm 1950. ( nh tư li u)


Cu i năm 1961, Bác v thăm xã Vĩnh Thành, huy n Yên Thành, t nh Ngh An, m t xã có phong trào tr ng cây t t. T i m t ng n ñ i th p,
Bác ñ ng nói chuy n v i nhân dân trong xã. Tr i ñã g n trưa, tuy ñã sang ñông mà n ng còn gay g t. Nhìn Bác ñ ng gi a n ng trưa, ai
cũng băn khoăn. ð ng chí Ch t ch huy n cho tìm mư n ñư c chi c ô, ñ nh giương lên che n ng cho Bác, thì Bác quay l i h i:


- Th chú có ñ ô che cho t t c ñ ng bào không? Thôi, c t ñi, Bác có ph i là vua ñâu?




Bác H ân c n thăm h i nhân dân xã Tân Phong - Bình Xuyên - Vĩnh Phúc trong chuy n v thăm
12/2/1956 ( nh tư li u).


M t l n, trong b a ăn, ñ ng chí ph c v d n lên cho Bác m t ñĩa cá anh vũ, m t lo i cá sông quý hi m thư ng ch có khúc sông H ng
ño n B ch H c – Vi t Trì. Nhìn ñĩa cá bi t ngay là c a hi m, Bác khen và b o:


- Cá ngon quá, th mà chú Tô (t c ñ ng chí Ph m Văn ð ng) l i ñi v ng. Thôi, các chú ñ ñ n chi u ñ ng chí Tô v cùng thư ng th c.


Mi ng ngon không bao gi Bác ch u ăn m t mình. Chia s ng t bùi là th , tư ng chuy n cũng s qua ñi. Nhưng ñ n b a sau, trong mâm
cơm l i có món cá hôm trư c. Nhìn ñĩa cá Bác hi u ngay và t ra không b ng lòng.


- Bác có ph i là vua ñâu mà ph i cung v i ti n!
B MÔN CHÍNH TR : TRƯ NG ĐH KTKTCN -CNT-
R i Ngư i kiên quy t b t mang ñi không ăn n a. Như Bác ñã t ng nói, ñ i ai ch ng thích ăn ngon, m c ñ p, nhưng n u mi ng ngon ñó
l i ñánh ñ i b ng s m t nh c, phi n hà c a ngư i khác thì Bác ñâu có ch p nh n.




Nh ng anh em công tác trong ph Ch t ch hàng ngày v n
thư ng ñi l i b ng xe ñ p, th nh tho ng v n g p Bác ñi b .
Nhìn th y Bác, m i ngư i ñ u xu ng d t xe ch Bác ñi qua r i
m i lên xe ñi ti p. Th y v y, Bác thư ng khoát tay ra hi u b o
anh em c ñi ti p, không c n xu ng xe. Nhưng ai có th cho
phép mình ng i trên xe khi Bác ñi b . M t l n, Bác g i ñ ng
chí v a xu ng d t xe l i g n và b o:


- Các chú có công vi c c a mình nên c ti p t c ñ p xe mà
ñi. Bác ñâu có ph i là cái ñ n có bi n “h mã” trư c ñ ai ñi
qua cũng ph i xu ng xe, xu ng ng a?


Lão T có nói: “Tr i ñ t s dĩ có th dài và lâu vì
không s ng cho mình nên m i ñư c trư ng sinh. Thánh
nhân ñ t thân mình sau mà l i trư c, ñ t thân mình
ngoài mà l i còn”. Bác H s ng quên mình, không nghĩ ñ n
mình mà l i tr thành s ng mãi.


L i Lão T th t sâu s c l m thay! Ch t ch H Chí Minh thăm b ñ i di n t p
(năm 1957) - nh tư li u.

(theo M t s l i d y và m u chuy n v
T M GƯƠNG ð O ð C C A CH T CH H CHÍ MINH
– NXBCTQG)
B MÔN CHÍNH TR : TRƯ NG ĐH KTKTCN -CNT-

Nói v i dân, ph i rõ ràng (19/06/2008-7:52)




(THO) - Trung ương Đ ng quy t đ nh m chi n d ch biên gi i v i m c đích tiêu di t b ph n sinh l c quan tr ng c a đ ch, m thông
đư ng giao liên v i Trung Qu c và các nư c XHCN, c ng c căn c Vi t B c – Ch t ch H Chí Minh nói đây là chi n d ch l n nh t đ u
tiên ch đư c đánh th ng không đư c b i.
Bí thư kiêm Tư l nh chi n d ch Võ Nguyên Giáp sau cu c tr c ti p th sát đã h p Đ ng y m t tr n m r ng, ch huy trư ng các trung đoàn, đ i
đoàn l y ý ki n. Các đ ng chí d h p ki n ngh đánh đ n Đông Khê ch không ph i th xã Cao B ng như d ki n lúc ban đ u vì tương quan l c
lư ng và đi u ki n không cho phép – d a trên bài h c chi n th ng c a các ti n nhân (Nguy n Trãi nói: “Đánh thành là h sách” khi mà quân gi c
Minh c th thành Đông Quan (50 v n quân) ch ti p vi n. Qu nhiên là khó đánh nhưng khi ta di t đư c đ o quân Li u Thăng ng c u thì l p t c
lũ gi c chi m thành Đông Quan b giáo xin hàng).

T kinh nghi m y, đ ng y phân tích các lý l c a tham mưu, h u c n r i nh t trí quy t ngh đánh Đông Khê; chi m c đi m nh m cô l p Cao
B ng, d đ ch L ng Sơn lên ng c u. Ta t ch c tr n đ a mai ph c đ tiêu di t l n quân đ ch t i đây. Th a th ng ta s ti n công gi i phóng Cao
B ng.

Ch t ch H Chí Minh đ n s ch huy chi n d ch nghe Đ i tư ng Võ Nguyên Giáp Báo cáo ch trương c a Đ ng y m t tr n. Ngư i h i các đ ng
chí d h i ngh :

- Các chú còn phân vân gì không?

Báo cáo Bác, không !.

- Bác nói ti p

- T t c th t s đ ng lòng là t t, như v y m i có s c m nh. Bác cũng đ ng ý phương án này có nhi u cái hay. Đông Khê là đi m xung y u trong
h th ng phòng th c a đ ch biên gi i nhưng l i là đi m quân đ ch tương đ i y u vì nó n m gi a 2 c m căn c L ng Sơn và Cao B ng nên k
đ ch cho r ng ta không dám vào đánh. N u ta đánh vào Đông Khê, L ng Sơn t t ph i rung đ ng không còn gan lỳ c th n a, nó ph i đi c u nhau.
Ta ph i dàn quân ch hi m mà đánh t t s th ng. Lúc đó ta không đánh thì Cao B ng, quân gi c cũng s b cô l p ph i rút. Các chú rõ ý Bác
r i ch ?

- Rõ r i ! T t c đ ng thanh.

Đ ng chí Vũ Xuân Chiêm lúc đó ng i sau lưng Ch nhi m T ng c c H u c n Tr n Đăng Ninh c tr m t nhìn. Ông nghĩ: Ông C nói chuy n
chi n tr n mà gi n d như vi c nhà, vi c c a, th t d hi u... Công tác v n đ ng c a mình cũng ph i như v y m i làm cho qu n chúng hi u rõ ch
trương. Bác cũng nhìn th y anh cán b tr , tay lăm lăm cây bút chăm chú l ng nghe. Gi gi i lao Ngư i v y l i ôn t n h i:

- Chú cũng làm vi c ch chú Ninh à?

- Vâng !

- đó chú làm vi c gì?

- Báo cáo Bác, cháu làm công tác chính tr !

- Đó là vi c tuyên truy n, v n đ ng m i ngư i th c hi n ch trương đư ng l i cách m ng. Công vi c đó quan tr ng l m nhưng ph i có c p tai
thính, đôi m t tinh tư ng m i làm t t đư c, chú hi u ch ?

Th y Vũ Xuân Chiêm chưa rõ ý, Bác vui v nói:

- Bác k chú nghe m t chuy n nhé: M t l n Bác ch làm vi c v nhà, chú b o v đón, Bác kh g t, đưa tay lên mi ng nói: “Cho Bác chút
nư c...” chú b o v đi vào r i quay ra ngay, đưa thu c và l a cho Bác. M y chú đ ng quanh cư i lên: “Bác h i nư c sao l i đưa l a”. Bác nh n
thu c đưa m i ngư i cùng hút và can anh em đ ng r y chú y, r i h i: T i Bác nói không rõ hay t i chú y nghe nh m, nhưng t i ai thì cũng có bài
h c là cán b nói cho dân nghe ph i rõ ràng, d t khoát và cũng ch làm như chú b o v , dân xin nư c l i cho l a. R i Bác cư i. Chuy n ch có th ,
chú th y cái tai, con m t, cách nói, khi làm công tác tuyên truy n v i qu n chúng quan tr ng th nào ch !

Vũ Xuân Chiêm ghi nh su t đ i bu i ti p xúc đ u tiên v i Bác H . T đ y anh luôn tâm ni m làm cán b chính tr là truy n bá, giáo d c đư ng
l i ch trương chính sách c a Đ ng. Suy ra theo l i Bác là ph i bi t th n tr ng khi nghe, trung th c th ng th n khi nói, ch u trách nhi m trư c nhân
dân và cán b , chi n sĩ khi làm.

Võ Thúc Loan
(ST và biên so n theo S ki n và Nhân ch ng)
B MÔN CHÍNH TR : TRƯ NG ĐH KTKTCN -CNT-
Gương m u tôn tr ng lu t l
30/11/2009 GMT+7
Hàng ngày, Bác thư ng căn d n anh em c nh v chúng tôi ph i luôn có ý th c t ch c, k lu t, tri t ñ tôn tr ng n i quy
chung.




Bác b o: “Khi bàn b c công vi c gì, ñã quy t ngh thì ph i tri t ñ thi hành. N u ñã t ñ t ra cho mình nh ng vi c ph i làm thì cương
quy t th c hi n cho b ng ñư c”.


M t hôm chúng tôi theo Bác ñ n thăm m t ngôi chùa l ch s . Hôm y là ngày l , các v sư, khách nư c ngoài và nhân dân ñi l , tham
quan chùa r t ñông. Bác v a vào chùa, v sư c li n ra ñón Bác và kh n kho n xin Ngư i ñ ng c i dép, nhưng Bác không ñ ng ý. ð n th m
chùa, Bác d ng l i ñ dép ngoài như m i ngư i, xong m i bư c vào và gi ñúng m i nghi th c như ngư i dân ñ n l .




Ch t ch H Chí Minh thăm cán b , chi n sĩ c nh v năm 1963.
( nh tư li u)

Trên ñư ng t chùa v nhà, xe ñang bon bon, b ng ñèn ñ m t ngã tư b t lên. ðư ng ph ñang lúc ñông ngư i. Xe c a Bác như các xe
khác ñ u d ng l i c . Chúng tôi lo l ng nhìn nhau. N u nhân dân trông th y Bác, h s ùa ra ngã tư này thì chúng tôi không bi t làm th nào
B MÔN CHÍNH TR : TRƯ NG ĐH KTKTCN -CNT-
ñư c. Nghĩ v y, chúng tôi bàn c m t ñ ng chí c nh v ch y ñ n b c yêu c u công an giao c nh b t ñèn xanh m ñư ng cho xe Bác. Nhưng
Bác ñã hi u ý, Ngư i ngăn l i r i b o chúng tôi:


- Các chú không ñư c làm như th . Ph i gương m u tôn tr ng lu t l giao thông, không nên b t ngư i khác như ng quy n ưu tiên cho
mình.


Chúng tôi v a ân h n, v a xúc ñ ng, h i h p ch ngư i công an giao c nh b t ñèn xanh ñ xe qua...


(theo M t s l i d y và m u chuy n v
T M GƯƠNG ð O ð C C A CH T CH H CHÍ MINH
– NXBCTQG)




Thi ñua v lòng yêu nư c thì ta th ng (17/06/2008-8:06)




(THO) - Nh ng b c nh Bác H chúng ta bi t đư c đ n ngày nay, thư ng là không th y Bác m c com-lê, th t ca-vát.
Nh l i kho ng tháng 10-1945, khi đi thăm t nh Thái Bình, Bác g p m t đ i viên b o v chân đi giày gh t, th t lưng to
b n và th t ca-vát n a. Bác d ng l i nói:
- Chú mà cũng ph i th t cái này à?

Trong B c b ph , th y có m t s cán b t chi n khu m i v đã “xúng xính”, Bác nh nhàng:

- Trông các chú ra dáng nh ng ngư i thành ph r i...

Bác bao gi cũng mong đ ng bào ai cũng có cơm ăn, áo m c, ai cũng đư c h c hành. Bác còn mong các cháu có áo đ p, c
già có khăn l a... Bác không bao gi l y ý c a mình áp đ t ngư i khác.

Có l n sang thăm m t nư c b n, m t cán b ngo i giao xin phép Bác ra ph , Bác b t cán b đó m c qu n áo, th t ca-vát
nghiêm ch nh r i m i cho phép đi. Bác nói:

- Đ i s ng khá hơn thì ăn m c cũng đư c khá lên, nhưng ph i tùy c nh, tùy th i.

“Th i” và “c nh” năm 1945 là đa s đ ng bào ta v a qua 80 năm b áp b c nô l , qua cơn đói t D u, v a b l t bão, mi ng
cơm, c khoai chưa đ ăn, áo không đ m c, th mà các cán b – nh ng đ y t c a nhân dân, như l i Bác d y – l i m c
nh ng b qu n áo sang tr ng, đ t ti n, không ph i lúc thì “khó coi”. Khi đi thăm bà con nông dân, t i ru ng, Bác b dép, x n
qu n l i ru ng, tát nư c v i bà con. Trong khi đó, có anh cán b đi giày bóng loáng, ch có th đ ng trên h i thăm.

Báo Nhân Dân ngày 18-5-1994, có đăng m t bài, n i dung tóm t t như sau:

Chuy n r ng, vào kho ng cu i tháng 4-1946, do th c dân Pháp không ch u t b ý đ xâm lư c tr l i Vi t Nam, đ t o đi u
ki n, th i gian chu n b kháng chi n, Bác và phái đoàn do Th tư ng Ph m Văn Đ ng làm trư ng đoàn, sang Pháp đi u đình
v i Chính ph Pháp.

Trư c ngày ra đi, v n th y Bác làm vi c theo đúng th i gian bi u đã đ nh, ch ng th y Bác “s m s a” gì. Trong khi đó, m t s
cán b trong phái đoàn lo tìm hi u “m t” Pari, lo may m c nh ng b com-lê, sơ mi, ca-vát, đóng gi y m i và có ngư i còn lo c
kho n nư c hoa.

Vi c làm y c a các cán b cũng là đi u t t, nhưng có đi u ch c các “v ” y đi hơi xa, hay có th hơi “ n ào”, có v như m t
cu c thi đua may s m. Chuy n đó đ n tai Bác.

Thương yêu, bình đ ng, nhưng không th không nh c nh . Bác nói:

- Các chú mu n thi đua v i t ng th ng, th tư ng nư c ngoài v ăn m c thì thua h thôi. Bác cháu ta đua v i h v lòng yêu
nư c, thương dân thì ta m i th ng.

Lê Trung Sơn (Ban Tuyên giáo T nh y)
Theo cu n “Bác H – đ o đ c và phong cách” (NXB Lao đ ng)
B MÔN CHÍNH TR : TRƯ NG ĐH KTKTCN -CNT-
Không ph i là siêu nhiên
30/11/2009 GMT+7
Bác H c a chúng ta là m t con ngư i vĩ ñ i, siêu vi t, nhưng cũng gi n d , g n gũi, thân thu c v i t t c m i ngư i. Không
có gì thu c v con ngư i l i không vang v ng sâu xa trong tâm h n c a Bác.


Linh m c Ph m Bá Tr c là m t ngư i yêu nư c, kính Chúa. ðư c may m n g p Bác H , do s c c m hóa và h p d n ñ c bi t c a Ngư i,
cha Tr c ñã kiên quy t m t lòng ñi theo cách m ng và kháng chi n.


Là Phó trư ng Ban Thư ng tr c Qu c h i khóa I (t c Phó Ch t ch Qu c h i ngày nay), cha Tr c ñư c m i tham d các phiên h p c a H i
ñ ng Chính ph do Bác ch trì. Nhi u bu i h p khuya, cha thư ng ñư c l i v i Bác.


Có m t l n, dư i ng n ñèn khuya cha Tr c ng i yên l ng, ng m Bác làm vi c, cha c m th y Bác như là hi n thân c a Chúa, mang ñ c ñ
nhân t , bác ái, v tha c a m t b c thánh, cha Tr c b ng th t lên:

- Vous - êtes surnaturel!


Bác m m cư i, ph nh n:


- Non, nous sommes contre - naturel!


Ý Bác mu n nói: vi c Ngư i cũng như cha Tr c, ho c vì ph ng s cách m ng ho c vì ph ng s Chúa, mà quên l p gia ñình ch là ñi u
ph n t nhiên thôi ch không có gì th n thánh c .




Cũng như v y, có l n, sau m t phiên h p H i ñ ng Chính ph (24-5-1948) các thành viên trong Chính ph l i ăn cơm chi u v i Bác.
Trong nh ng cu c g p g như v y, Ngư i thư ng r t vui, k chuy n nh ng ngày còn bôn ba h i ngo i, chuy n Tây, chuy n Tàu ñ c . Nhân
ñó, có ngư i m nh d n h i: vì sao Bác không l p gia ñình?


Bác cư i và tr l i:


- Mình cũng ch ng th n thánh gì, cũng như t t c m i ngư i thôi. Nhưng v i hoàn c nh ñã qua và hi n nay, còn có ñi u ki n nào mà nghĩ
ñ n chuy n l p gia ñình, không ph i vì ñ o ñ c mà là ph i ch u ñ o ñ c ñó thôi. Nhưng chưa lo ñư c gia ñình nh thì ta hãy lo cho gia ñình
l n ñã v y.


M côi m t năm lên 9 tu i. Mư i năm sau giã bi t cha già, ra ñi tìm ñư ng c u nư c. Anh m t r i ch m t, ñ u không có ñi u ki n chăm
lo. Cũng như m i ngư i, Bác H c a chúng ta r t quý tr ng tình c m gia ñình, cơ s b n v ng c a lòng yêu nư c, thương dân. Bác, nh ng
tình c m l n, dù sâu s c, mênh mông ñ n ñâu cũng không bao gi che khu t hay át ñư c nh ng tình c m riêng tư. Bác H c a chúng ta
cũng ph i g ng g i vư t lên trên nh ng phút cô ñơn.
B MÔN CHÍNH TR : TRƯ NG ĐH KTKTCN -CNT-
Chi u Vi t B c, r ng Chiêm Hóa u bu n, sương l nh. Gia ñình
các ñ ng chí trong Thư ng v Trung ương ñ u quanh Bác,
nhưng cách nhau ñ n m y qu ñ i, m y cánh r ng. Chi u ñông,
càng im ng, cô qu nh.


M t hôm, bà Trư ng Chinh d t cô bé gái c a mình lên thăm
Bác, có ý ñ nh ñ cô bé l i v i Bác m y hôm cho Bác ñ bu n.
Lúc ñ u, ñư c lên v i Bác, cô bé r t thích, vui v nh n l i.
Nhưng khi chi u ñ n, bà xin phép Bác ra v , trong c nh u t ch,
v ng v , cô bé ñ i ý, khóc ñòi v v i m .


Không gi ñư c, Bác ti n m con ra ñ u d c và c ñ ng nhìn
theo mãi. Khi Bác quay v , các ñ ng chí ph c v th y ñôi m t
Bác long lanh ư t. Bác nói v i các ñ ng chí xung quanh:


- Chúng ta, ai cũng ñ u mu n có m t cu c s ng gia ñình m
cúng. Ngư i cách m ng là ngư i giàu tình c m, l i càng quý
tr ng cu c s ng gia ñình, ch ng qua vì chưa có ñi u ki n thu n
l i nên chưa th c hi n ñư c, ñành ph i ch u ñ ng mà thôi.


(theo M t s l i d y và m u chuy n v
T M GƯƠNG ð O ð C C A CH T CH H CHÍ MINH
– NXBCTQG)




Vi c chi tiêu c a Bác H (26/05/2008-7:30)




Các đ ng chí g n Bác đ u cho bi t Bác r t ti t ki m. Có đôi t t rách đã vá đi, vá l i m y l n Bác cũng không
dùng t t m i. Bác nói:
- Cái gì còn dùng đư c nên dùng. B đi không nên...

Khi t t rách chưa k p vá, anh em đưa đôi m i đ Bác dùng, Bác xoay ch rách vào bên trong r i cư i xí xóa:

- Đ y, có trông th y rách n a đâu...

Có qu chu i hơi n u, anh cán b chê không ăn, Bác l y dao g t ph n n u đi, bóc ăn ngon lành, r i nói:

- chi n khu có đư c qu chu i này cũng đã quý...

Câu nói và vi c làm c a Bác làm đ ng chí cán b “khi p vía”, h i h n mãi.

Dù cho đã làm đ n Ch t ch nư c, su t trong nh ng năm Vi t B c, Hà N i, Bác chưa bao gi “có ti n” (như anh
em cán b , chi n sĩ công tác quanh Bác thư ng nh n xét). Th c t l ch s cho th y r ng: su t cu c đ i ho t đ ng c a
Bác nư c ngoài, Bác g p r t nhi u khó khăn v tài chính do nh ng nguyên nhân khác nhau. Đư c đ ng nào, ch y u
do lao đ ng t thân mà có, Bác dành cho công tác cách m ng. Bác chi tiêu r t dè x n, cân nh c t ng xu. Liên hoan
m ng thành l p Đ ng cũng ch có bát cơm, món xào, tô canh, đĩa cá. Chiêu đãi đ ng chí Lý B i Qu n - ngư i Trung
Qu c, ngư i đã mua chi c máy ch t H i Phòng v t ng mình (năm 1939), Bác cũng ch “khao m t món canh và 2 đĩa
th c ăn, thêm hai l ng rư u, t ng c ng chưa h t m t đ ng b c”.

T th t đãi mình “khi nghe tin H ng quân b t s ng 33 v n quân Hítle Xtalingrát năm 1943”, t i nhà tù, trong túi ch
còn v n v n m t đ ng b c, Bác đã “nh ngư i lính gác mua giùm cho ít k o và d u ch qu y”. Sau khi ph n kh i hô m y
kh u hi u hoan nghênh th ng l i c a Liên Xô, Bác “ng i m t mình, chén t c, chén thù r t đàng hoàng, vui v ”...

Năm 1957, Bác v thăm Ngh - Tĩnh, khi ăn cơm chung v i đ ng chí Nguy n Sĩ Qu , Nguy n Chí Thanh, Hoàng Văn
Di m, Bác đã đ b t ra ngoài mâm m y món ăn, r i nói: “Ăn h t l y thêm, không ăn h t đ ngư i khác ăn, đ ng đ
ngư i ta ăn th a c a mình”.

Có th d n ra nhi u n a nh ng ví d v cách chi tiêu, s d ng ti n b c, cơ s v t ch t c a Bác, r t “mâu thu n th ng
nh t”: ch t chiu, t n ti n nhưng v n r ng rãi, không hoang phí mà cũng không keo ki t, “ki bo”.

Th gi i, loài ngư i t hào v Bác. Là ngư i Vi t Nam, chúng ta càng t hào bi t bao! Cách ng x c a Bác v i ti n
tài, v i cái ăn, cái m c, v i cơ s v t ch t nói chung đâu có ph i là cao quá mà chúng ta không h c t p đư c, đâu có
ph i là m t tòa thánh c m uy nghiêm mà chúng ta không đ t chân lên đư c th m b c, dù là b c th m th nh t?
B MÔN CHÍNH TR : TRƯ NG ĐH KTKTCN -CNT-
(Theo cu n M t s l i d y và m u chuy n v t m gương đ o đ c c a Ch t ch H Chí Minh)
B MÔN CHÍNH TR : TRƯ NG ĐH KTKTCN -CNT-
Qu táo Bác H cho em bé
30/11/2009 GMT+7
Tháng 4-1946, v i danh nghĩa là Ch t ch nư c Vi t Nam Dân ch C ng hòa, Bác H sang Pháp ñ ñàm phán v i Chính ph
Pháp v nh ng v n ñ có liên quan ñ n v n m nh c a ñ t nư c


Ông ð c lý thành ph Paris m ti c long tr ng th t ñãi Bác H . Trư c khi ra v , Ngư i ch n l y m t qu táo ñ p trên bàn, b vào túi. M i
ngư i, k c ông ð c lý ñ u kinh ng c chú ý t i vi c y, ng c nhiên và không gi u ñư c s tò mò. Khi Bác H bư c ra kh i phòng, r t ñông
bà con Vi t ki u và c ngư i Pháp n a ñang ñ ng ñón Bác.




Bác H t i Paris. ( nh tư li u)


Bác chào m i ngư i. Khi Bác trông th y m t bà m b m t cháu nh c lách ñám ñông l i g n, Bác li n giơ tay b cháu bé và ñưa cho
cháu bé qu táo. C ch c a Bác H ñã làm nh ng ngư i có m t ñó t ch tò mò ng c nhiên ñ n ch vui m ng và c m ph c v t m lòng
yêu tr c a Bác.


(theo M t s l i d y và m u chuy n v
T M GƯƠNG ð O ð C C A CH T CH H CHÍ MINH
– NXBCTQG)




Ch t ch H Chí Minh v i s nghi p tr ng ngư i (22/05/2008-7:38)




(THO) - Ch t ch H Chí Minh luôn quan tâm đ c bi t đ n s nghi p “tr ng ngư i”. T m t thanh niên yêu nư c
và ham h c, Ngư i đã ra đi tìm đư ng c u nư c. Năm 1920, t i H i ngh Tua (Pháp) Ngư i đã ra b n ki n ngh
trong đó có yêu sách v n n giáo d c (GD) cho ngư i Vi t Nam.
Ngư i t cáo m nh m ch đ th c dân c u k t v i phong ki n h n ch GD và th c hi n GD nh i s làm hư h ng
thanh niên nư c ta. Chúng đã thi hành chính sách ngu dân đ i v i dân t c Vi t Nam làm cho hơn 90% dân ta mù ch .

Cùng v i th ng l i vĩ đ i c a Cách m ng Tháng Tám, Ngư i đã khai sinh ra n n GD m i, m t n n GD Vi t Nam mang
tính nhân đ o và tính dân ch cao, b o đ m cho s phát tri n hoàn toàn nh ng năng l c s n có c a con ngư i. Đó là m t
n n GD cách m ng, mang tính dân t c ti n b , khoa h c, nhân dân và đ i chúng. Quan đi m c a Bác v m c đích c a
h c t p là đ tr thành m t công dân t t, m t cán b t t, giúp ích cho công cu c ki n thi t đ t nư c. Mu n v y “Trư c h t
ph i ra s c t y s ch nh hư ng GD nô d ch c a th c dân còn sót l i như: thái đ th ơ đ i v i xã h i, xa r i đ i s ng lao
đ ng đ u tranh c a nhân dân; h c t p đ l y b ng c p, d y theo l i nh i s ”.

Ngay sau khi Cách m ng Tháng Tám thành công, Bác đã đ t v n đ : cùng v i vi c ch ng gi c đói, gi c ngo i xâm là
gi c d t. “Ph i ra s c ch ng gi c d t đ làm cho dân t c Vi t Nam tr thành dân t c thông thái”. Tư tư ng H Chí Minh v
GD th hi n trong ham mu n t t b c c a Ngư i là: “Làm sao cho nư c ta đư c hoàn toàn đ c l p, dân ta đư c hoàn toàn
t do, đ ng bào ai cũng có cơm ăn, áo m c, ai cũng đư c h c hành”. Trong ch đ m i, quy n đư c đi h c c a tr em
cũng như t t c m i ngư i là đi u thiêng liêng. Trong “Thư g i các em h c sinh” nhân ngày khai trư ng đ u tiên c a nư c
Vi t Nam dân ch c ng hòa, tháng 9-1945, Ngư i vi t: “Non sông Vi t Nam có tr nên tươi đ p hay không, dân t c Vi t
Nam có bư c t i đài vinh quang đ sánh vai v i các cư ng qu c năm châu đư c hay không, chính là nh m t ph n l n
công h c t p c a các em”.
B MÔN CHÍNH TR : TRƯ NG ĐH KTKTCN -CNT-
Bác l i nói: “D t nát cũng là k đ ch”, “M t dân t c d t là m t dân t c y u”, và “Cán b ph i l y văn hóa làm g c”, vì
“Mu n xây d ng ch nghĩa xã h i nh t đ nh ph i có h c th c”.

Bác đi nhi u, h c nhi u, ti p thu tinh hoa văn hóa và nh ng trí th c c a GD phương Đông, ti p xúc v i văn minh và n n
GD phương Tây và không ng ng b i đ p thêm cho mình, nên Ngư i th y rõ m i quan h gi a h c đi đôi v i hành, lý lu n
k t h p v i th c ti n. Tư tư ng quan tr ng nh t trong quan ni m c a Ch t ch H Chí Minh v GD đó là h c ch ph i g n
li n v i h c làm ngư i. Ngư i lưu ý các nhà trư ng không tách r i m c đích d y và h c ch v i vi c d y và h c làm
ngư i có ích cho đ t nư c. Nhà trư ng ph i GD cho h c sinh có tình yêu đ t nư c, thương nòi: “Dân ta ph i bi t S ta,
Cho tư ng g c tích nư c nhà Vi t Nam”. D y h c là d y ki n th c, nhưng trư c h t ph i d y cho h c sinh bi t yêu nư c,
thương nòi, t hào v dân t c, v t tiên.

Trong tác ph m: “Đ i s ng m i” vi t năm 1947, Ngư i nói: “T ti u h c, trung h c cho đ n đ i h c, là nơi rèn luy n nhi
đ ng và thanh niên. Óc nh ng ngư i tu i tr trong s ch như m t t m l a tr ng. Nhu m xanh thì nó s xanh. Nhu m đ thì
nó s đ . Vì v y s h c t p trư ng có nh hư ng r t l n cho tương lai c a thanh niên, t c là tương lai c a nư c nhà. Vì
v y c t nh t là ph i d y cho h c trò bi t yêu nư c, thương nòi. Ph i d y cho h có chí t l p, t cư ng, quy t không ch u
thua kém ai, quy t không ch u làm nô l ”.

Trong thư g i h i ngh GD toàn qu c (tháng 3-1955), Ngư i vi t: “Trách nhi m n ng n và v vang c a ngư i th y d y
h c là: chăm lo d y d con em c a nhân dân thành công dân t t, ngư i lao đ ng t t, ngư i chi n sĩ t t, ngư i cán b t t
c a nư c nhà”. Ngư i còn nói: “Các th y giáo có nhi m v n ng n và v vang là đào t o cán b cho dân t c. V y GD c n
nh m vào m c đích là th t thà ph ng s nhân dân. Các cháu thì h c t p c n g n v i th c hành đ mai sau th c hi n m c
đích cao quý: th c thà ph ng s nhân dân”. Ngư i kh ng đ nh: Ph i d y cho h c sinh bi t đem ki n th c h c đư c trong
nhà trư ng ph c v cho l i ích c a c ng đ ng, l i ích c a cách m ng, ch không ch dùng ki n th c y, b ng c p y thu
l i cho riêng b n thân mình. H c ph i đi đôi v i hành. Không tách r i vi c h c ch v i lao đ ng chân tay, không tách r i trí
th c v i qu n chúng lao đ ng. Có ki n th c là quý, nhưng ch th c s quý khi ki n th c y ph c v cho dân, cho nư c.
Ngư i cũng nêu lên các phương pháp GD c th g i ý cho các th y giáo, cô giáo và h c sinh, vv...

Bác là ngư i đã đ xư ng và lãnh đ o nhân dân th c hi n hàng lo t ch trương to l n, đúng đ n và sáng su t như:
xóa n n mù ch , ph c p GD sơ h c, t ng bư c nâng cao trình đ h c v n cho ngư i lao đ ng, đào t o cán b , đào t o
nhân tài... Nh đó đ t nư c đã có đư c m t th h công nhân, nông dân, quân nhân trí th c, c trai và gái, thu c m i t ng
l p, m i dân t c, giàu lòng yêu nư c, quý tr ng đ c l p t do, t n t y ph c v T qu c, ph c v nhân dân. M t th h cán
b , đ ng viên bi t rèn luy n theo nh ng chu n m c đ o đ c và nh ng giá tr văn hóa tinh th n cao đ p: c n, ki m, liêm,
chính, chí công vô tư, khiêm t n h c h i, dũng c m, năng đ ng và sáng t o trong lao đ ng, trong chi n đ u, k t c s
nghi p cách m ng v vang c a Đ ng và c a dân t c.

Su t cu c đ i ho t đ ng c a mình, Ch t ch H Chí Minh đ c bi t quan tâm đ n s nghi p “tr ng ngư i”. B n thân Bác
là m t t m gương t h c và là nhà GD l n nh t trong l ch s Vi t Nam t trư c đ n nay. Ngư i đã có công đào t o nên
nhi u th h cách m ng Vi t Nam, nh ng lãnh t xu t s c cho Đ ng, nh m gi i phóng dân t c, gi i phóng giai c p, gi i
phóng con ngư i. Trư c khi đi xa, trong Di chúc, Ngư i căn d n: “B i dư ng th h cách m ng cho đ i sau là m t vi c r t
quan tr ng và r t c n thi t”. H c t p và làm theo t m gương đ o đ c H Chí Minh, chúng ta quy t tâm th c hi n th t t t
l i d y c a Bác: “Vì l i ích mư i năm thì ph i tr ng cây, Vì l i ích trăm năm thì ph i tr ng ngư i”.


NGND Ph m Ng c Quang (S Giáo d c và Đào t o)
B MÔN CHÍNH TR : TRƯ NG ĐH KTKTCN -CNT-
M ng cho các cháu, Bác càng thương nh m
30/11/2009 GMT+7
M t l n trên ñư ng ñi thăm h p tác xã tr ng cây gi i huy n Qu ng Oai (Hà Tây), Bác H ñã nh c ñ n m Bác.




Bà Hoàng Th Loan (1868 - 1901), thân m u Ch t ch H Chí
Minh. ( nh tư li u)

Hôm y khi xe ôtô ñ n Qu ng Oai, m t ñoàn các em bé gái c quàng khăn ñ , em m c áo hoa, em m c áo tr ng, tay c p sách v a
trong trư ng ra, líu ríu như chim s l ng. Nhìn th y các cháu vui, Bác H cũng vui theo. Ngư i nói v i chú Vũ Kỳ và các chú ng i cùng xe:


- Này! Các chú th y không, các cháu ñư c ăn m c ñ p, ñư c ñi h c, cháu nào cũng vui v ph n kh i, Bác m ng cho các cháu.


R i gi ng Bác b ng tr m h n xu ng.




Bác H ra ñ i t i quê ngo i ngôi làng Hoàng Trù (tên nôm na là C n Trùa sau thành làng Chùa) huy n Nam ðàn,
trong ngôi nhà tranh ba gian. Ngôi nhà n m g n sát nhà c Hoàng ðư ng, ñư c c d ng lên vào d p l thành hôn c a
con gái Hoàng Th Loan và ông Nguy n Sinh S c vào năm 1883.
ðây là Gian th ba ñ b khung c i d t v i. Bà Loan thư ng khuya s m d t v i, d t l a giúp gia ñình nh ng lúc khó
khăn, thi u th n. Sát bên là chi c võng cói dài ñ bà ti n tay ru con nh ng lúc ñang ñưa thoi d t v i. Nh ng l i ru ng t
B MÔN CHÍNH TR : TRƯ NG ĐH KTKTCN -CNT-
ngào và âm thanh c a khung c i êm ñ m là ký c khó quên trong quãng th i thơ u c a ba ch em c u Nguy n Sinh
Cung ngày y. ( nh tư li u)


- Lúc này Bác r t nh m c a Bác. M Bác r t thông minh, l i là con gái ông ñ nho. Th mà m Bác l i không ñư c ñ n l p, ñ n trư ng
ñâu các chú . Cũng như ph n ngày xưa, t nh m Bác ñã ph i lo vi c nhà.


M i ngư i cùng ñi không nén n i c m xúc trư c tình c m c a Bác ñ i v i m Bác là c Hoàng Th Loan.


(theo M t s l i d y và m u chuy n v
T M GƯƠNG ð O ð C C A CH T CH H CHÍ MINH
– NXBCTQG)




Bác H v i chi n sĩ ngư i dân t c (19/05/2008-8:29)




(THO) - Bác c a chúng ta yêu quý m i chi n sĩ. Đ i v i các chi n sĩ gi i, chi n sĩ ngư i dân t c, Bác còn chăm
sóc hơn vì đây là nh ng ngư i làm cách m ng khó khăn hơn chi n sĩ trai, chi n sĩ ngư i Kinh nhi u.
Anh hùng La Văn C u, dân t c Tày mãi mãi không quên b a cơm c a Bác “đãi” v i rau, th t gà... nh ng “s n ph m” do
chính Bác nuôi, tr ng. Bác h i thăm m C u, g i quà cho m , d n cán b t o m i đi u ki n đ C u v thăm m , giúp đ
gia đình.

Nhi u chi n sĩ ngư i dân t c đã l y h H cho mình như H Vai, H Can L ch, H Văn B t...

Mùa thu năm 1964, ch Choáng Kring Thêm – chi n sĩ ngư i dân t c Cà Tu, tham gia đoàn đ i bi u M t tr n Dân t c
gi i phóng mi n Nam đư c ra mi n B c, g p Bác H . Ch Thêm k :

“Đoàn chúng tôi v a bư c xu ng xe thì đã th y Bác đ ng ch ngay ngoài sân.

Bác ôm hôn th m thi t các thành viên trong đoàn. Chúng tôi theo Bác đ n dãy bàn ti p khách kê ngay ngoài vư n đ y
hoa và n ng. Th y tôi m c b qu n áo dân t c, Bác nói: Cháu đúng là con gái dân t c Cà Tu gi đư c tính ch t c a dân
t c mình.

Ch Ngân, ch Cao g p Bác, m ng quá khóc lên.

Bác d u dàng b o: - Các cháu gái đ ng khóc. G p Bác ph i vui ch . Hai cháu hãy k cho Bác nghe bà con ta ti n
tuy n đánh M như th nào?

Tôi thưa: - Thưa Bác, cháu thương, cháu nh Bác. T t c đ ng bào dân t c mi n Nam đ u thương nh Bác.

Sau đó tôi k Bác nghe m t s chuy n chi n đ u c a m Gi n, anh Bên, em Thơ...

Bác nói: - Cu c kháng chi n c a đ ng bào mi n Nam ta là toàn dân, toàn di n. Tr , già, gái, trai, Kinh, Cà Tu, Cà
Tang và đ ng bào các dân t c khác đ u s n xu t gi i, chi n đ u gi i”.

Tôi hi u đó là Bác dành tình thương mênh mông c a Bác cho t t c chúng ta.

(Trích trong cu n “T m lòng c a Bác” Sđd, tr.138).
B MÔN CHÍNH TR : TRƯ NG ĐH KTKTCN -CNT-
Không có vi c gì khó
30/11/2009 GMT+7
Năm 1927-1929, v i tên g i là Th u Chín, Bác H s ng và ho t ñ ng trong ki u bào Vi t Nam Xiêm (Thái Lan). ðây là m t
trong nh ng th i gian Ngư i s ng lâu nh t v i ñ ng bào, trư c năm 1945.


Sau khi ñ t chân ñ n Phi Ch t, Ngư i nêu ý ki n ñi ra U ðon ñ tìm g p Vi t ki u. T Phi Ch t ñ n U ðon ph i ñi b , băng r ng hàng
tháng. M i ngư i ñi ñư ng ñ u gánh theo hai thùng s t tây ñ ng qu n áo, ñ dùng l t v t, có n p ñ y ñ tránh mưa núi, v t r ng.




Bác H ra t n c ng H i Phòng ñón ki u bào t
Thái Lan v nư c. ( nh tư li u)


Th c ăn mang theo cũng là 10 ký g o và m t ng “cheo” (th t gà ho c sư n l n băm nh rang mu i. Sau này, năm 1945 khi ñi Côn Minh,
Bác cũng mang theo m t ng “cheo” nhưng ñ t tên là mu i Vi t Minh”).


Th u Chín cùng m t s anh em ra ñi vào d p mùa thu. Cây r ng ñang r ng lá. Tr i n ng to, ñư ng ñi ñá s i g p gh nh, m i ngư i ñ u
m t m i. Th y Th u Chín không quen gánh, có ngư i mu n giúp ñ , nhưng Th u Chín không ch u.


Ít ngày sau, ñôi chân c a Th u Chín ñã sưng lên, r m máu, t y ñ . Anh em l i yêu c u Th u Chín như ng gánh.


Th u Chín nói: “Thánh hi n ñã d y: Thiên h vô nan s , nhân tâm t b t kiên”, ý nói là dư i tr i này không có vi c gì khó, ch s lòng
ngư i không kiên trì... c c g ng, ñ th vài hôm n a s quen ñi...


Qu nhiên m y ngày sau n a, bư c chân Th u Chín ñã nhanh, ñi g n, ñôi thùng ñung ñưa có v ñã nh nhàng. M y tháng sau, có l n t
U ðon v ñ n Xa Vang ñư ng dài hơn 70 km, Th u Chín ch ñi h t m t ngày.


Hơn 20 năm sau, vào cu i mùa ñông năm 1950, trong m t l n g p g anh em thanh niên xung phong làm ñư ng ðèo Kh , Thái
Nguyên, Bác H ñã ñ c t ng b n câu:
B MÔN CHÍNH TR : TRƯ NG ĐH KTKTCN -CNT-




Bác H v i thanh niên ( nh tư li u).


... Không có vi c gì khó


Ch s lòng không b n


ðào núi và l p bi n


Quy t chí t làm nên.


B n câu thơ y, tuy là mư n ý c a “Thánh hi n” nhưng ñã ñư c ki m nghi m trong th c t cu c s ng c a Bác H m y ch c năm trư c
ñó...


(theo M t s l i d y và m u chuy n v
T M GƯƠNG ð O ð C C A CH T CH H CHÍ MINH
– NXBCTQG)




Bác H là th ñ y (15/05/2008-11:39)




(THO) - Th i ch ng M . M t bu i trưa, H Ch t ch đang chu n b n m ngh thì c n v vào báo cáo Bác là có
khách. Khách là m t c già Hưng Yên. Cùng đi v i c có m t v lãnh đ o t nh. Trên xe còn có m t thùng cá khá
n ng.
- Thưa Bác, cháu xin thay m t bà con đ a phương lên thăm s c kh e Bác và có ít cá m i đánh đem lên bi u Bác. Cá
lo i này là cá ti n n i ti ng đ m D Tr ch đ y !
- Thưa c , c ngang tu i tôi, xin c đ ng xưng hô như th !
- Vâng, n u c cho phép...
- Ao nhà ta có r ng không mà c th đư c nhi u cá v y?
- D thưa c , đây là cá c a h p tác xã.
- Cá c a h p tác xã là tài s n chung c a bà con, ph i đ bà con dùng ch !
- Thưa c , nh có ông lãnh đ o t nh giao cho nên l n đ u tiên tôi m i đư c g p C Ch t ch nư c, th t may m n cho tôi
quá. Còn cá, đã trót mang lên đây r i, xin c vui lòng nh n cho, chúng tôi kh i ph i đem v .
H Ch t ch cho m i ông cán b ph trách nhà b p lên g p Ngư i.
- Lo i cá này ch B c Qua bán bao nhiêu m t cân?
- Thưa Bác, m t cân giá...
- V y chú cân lên xem t t c là bao nhiêu cân, coi như nh p vào nhà b p c a cơ quan. Và chú tính xem bao nhiêu ti n đ
g ic c mv .
Quay sang v khách quý Hưng Yên, H Ch t ch ân c n nói:
- Tôi xin đa t t m lòng c a c và bà con xã nhà đ i v i tôi. Quà c và bà con cho, tôi nh n r i, còn đây là s ti n tôi g i
c đem v n p vào qu h p tác xã.
B MÔN CHÍNH TR : TRƯ NG ĐH KTKTCN -CNT-
(Trích trong cu n K chuy n Bác H NXB Giáo d c – Hà N i, 2006, T.4, tr.114)
B MÔN CHÍNH TR : TRƯ NG ĐH KTKTCN -CNT-
T ñôi dép ñ n chi c xe ôtô
25/11/2009 GMT+7
ðôi dép c a Bác “ra ñ i” vào năm 1947, ñư c “ch t o” t m t chi c l p ôtô quân s c a th c dân Pháp b b ñ i ta ph c
kích t i Vi t B c. ðôi dép ño c t không dày l m, quai trư c to b n, quai sau nh r t v a chân Bác.




Trên ñư ng công tác, Bác nói vui v i anh em cán
b ñi cùng:


- ðây là ñôi hài v n d m trong chuy n c tích
ngày xưa... ðôi hài th n ñ t, ñi ñ n ñâu mà
ch ng ñư c. Ch ng nh ng khi “hành quân” mà c
mùa ñông, Bác ñi thêm ñôi t t cho m chân, ti p
khách trong nư c, khách qu c t v n thư ng th y
Bác ñi ñôi dép y.


G p su i ho c tr i mưa trơn, bùn nư c vào
dép khó ñi, Bác t t dép xách tay. ði thăm bà con
nông dân, s i chân trên các cánh ñ ng ñang c y,
ñang v g t, Bác l i x n qu n cao l i ru ng, tay
xách ho c nách k p ñôi dép...


Mư i m t năm r i v n ñôi dép y... Các ñ ng
chí c nh v cũng ñã ñôi ba l n “xin” Bác ñ i dép
nhưng Bác b o “v n còn ñi ñư c”.


Cho ñ n l n ñi thăm n ð , khi Bác lên máy
bay, ng i trong bu ng riêng thì anh em l p m o
gi u dép ñi, ñ s n m t ñôi giày m i...


Máy bay h cánh xu ng Niu ðêli. Bác tìm dép.
Anh em thưa:


- Có l ñã c t xu ng khoang hàng c a máy bay
r i...

ðôi dép cao su c a Bác H ( nh tư li u). Thưa Bác...


Bác ôn t n nói:


- Bác bi t các chú c t dép c a Bác ñi ch gì. Nư c ta còn chưa ñư c ñ c l p hoàn toàn. Nhân dân ta còn khó khăn. Bác ñi dép cao su
nhưng bên trong l i có ñôi t t m i th là ñ l m mà v n l ch s ...


Th là các ông “tham mưu con” ph i tr l i dép ñ Bác ñi vì dư i ñ t ch nhà ñang nóng lòng ch ñ i... Trong su t th i gian n ð , các
chính khách, nhà báo, quay phim, ch p nh l i r t quan tâm ñ n ñôi dép c a Bác. H cúi xu ng s n n quai dép, thi nhau b m máy t nhi u
góc ñ , ghi ghi chép chép... làm anh em c nh v l i ph i m t phen xem ch ng và b o v “ñôi hài th n kỳ” y.


Năm 1960, Bác ñ n thăm m t ñơn v H i quân nhân dân Vi t Nam. V n ñôi dép “thâm niên y”, Bác ñi thăm nơi ăn, ch n , tr i chăn nuôi
c a ñơn v . Cán b và chi n sĩ r ng r n kéo theo, ai cũng mu n chen chân, vư t lên ñ ñư c g n Bác, Bác vui cư i n m tay chi n sĩ này, v
vai chi n sĩ khác. B ng Bác ñ ng l i:


- Thôi, các cháu gi m làm t t quai dép c a Bác r i...


Nghe Bác nói, c ñám d ng l i cúi xu ng yên l ng nhìn ñôi dép r i l i n ào lên:


- Thưa Bác, cháu, ñ cháu s a...


- Thưa Bác, cháu, cháu có “rút dép” ñây...


Nhao nhác, m ĩ như th , nhưng ñ ng chí c nh v ch ñ ng cư i vì bi t ñôi dép c a Bác ñã ph i ñóng ñinh r i; có “rút” cũng vô ích...


Bác cư i nói:


- Cũng ph i ñ Bác ñ n ch g c cây kia, có ch d a mà ñ ng ñã ch !


Bác “l p x p” l t ñôi dép ñ n g c cây, m t tay v n vào cây, m t chân co lên tháo dép ra, “thách th c”:


- ðây! Cháu nào gi i thì ch a h dép cho Bác...
B MÔN CHÍNH TR : TRƯ NG ĐH KTKTCN -CNT-




M t anh nhanh tay giành l y chi c dép, giơ lên nhưng ng ra, lúng túng. Anh bên c nh li c th y, “vư t vây” ch y bi n...


Bác ph i gi c:


- Ơ kìa, ng m mãi th , nhanh lên cho Bác còn ñi ch . Anh chi n sĩ lúc nãy ch y ñi ñã tr l i v i chi c búa con, m y cái ñinh:


- Tôi, ñ tôi s a dép...


M i ngư i giãn ra. Phút ch c, chi c dép ñã ñư c ch a xong.


Nh ng chi n sĩ không ñư c may m n ch a dép phàn nàn:


- T i dép c a Bác cũ quá. Thưa Bác, Bác thay dép ñi ...


Bác nhìn các chi n sĩ nói:


- Các cháu nói ñúng... nhưng ch có ñúng m t ph n... ðôi dép c a Bác cũ nhưng nó ch m i t t quai. Cháu ñã ch a l i ch c ch n cho Bác
th này thì còn “th ” l m! Mua ñôi dép khác ch ng ñáng là bao, nhưng khi chưa c n thi t cũng chưa nên... Ta ph i ti t ki m vì ñ t nư c ta
còn nghèo...


ðôi dép cá nhân ñã v y, còn “ñôi dép” ôtô c a Bác cũng th !


Chi c xe “Pa-bê-ña” s n xu t t i Liên Xô Bác v n ñi, ñã cũ, Văn phòng xin “ñ i” xe khác, “ñ i m i” hơn, t t hơn, nhưng Bác không ch u:


- Xe c a Bác h ng r i à?


Anh em thưa r ng chưa h ng, nhưng mu n thay xe ñ Bác ñi nhanh hơn, êm hơn.


Bác nói:


- Ai thích nhanh, thích êm thì ñ i...


Hôm sau ñ n gi ñi làm, không bi t là xe h ng th t hay “ai” xui mà Bác ñ ng ñ i bên xe mà xe c “ì” ra. Bác cư i b o ñ ng chí lái xe:


- Máy móc có tr c tr c, chú c bình tĩnh s a. S a xong Bác cháu ta ñi cũng k p...


Vài phút sau, xe n máy...


Bác l i cư i nói v i ñ ng chí lái xe, c nh v :


- Th là xe v n còn t t!
B MÔN CHÍNH TR : TRƯ NG ĐH KTKTCN -CNT-
(theo M t s l i d y và m u chuy n v
T M GƯƠNG ð O ð C C A CH T CH H CHÍ MINH
– NXBCTQG)
B MÔN CHÍNH TR : TRƯ NG ĐH KTKTCN -CNT-

Th m nhu n sâu s c hơnTư tư ng H Chí Minh v dân, v ð ng (08/05/2008-8:19)




(THO) - V i s tr i nghi m c a m t nhà cách m ng t ng bôn ba kh p chân tr i góc b , hi u k nh ng thành
t u cũng như nh ng th t b i, nh ng tinh hoa cũng như nh ng khuy t t t c a phong trào cách m ng, H Chí
Minh hi u dân t c mình c n cái gì nh t. Vì th , đ c k n i dung “đi u mong mu n cu i cùng” c a H Chí Minh
trong Di chúc Ngư i đ l i, chúng ta hi u đư c r ng: V i th i gian, chân lý b ng v t sáng lên t trong nh ng
câu ch v n r t dung d , khi n ngư i ta đôi khi c ng như không còn gì đ mà suy ng m n a.
Trên cái “hư ng đi c a th i đ i”, Bác H hi u đi u dân t c mình c n đ th hi n h t s c cô đ ng, sâu l ng trong “đi u
mong mu n cu i cùng” c a Ngư i. Suy ng m sâu v “đi u mong mu n cu i cùng” đó, ta có th hi u ra đư c ph i d n
s c vào đâu, ph i t p trung ý chí c a dân t c vào v n đ gì, và b ng cách nào đ th c hi n. Càng nghĩ, l i càng nh n ra
chi u sâu c a m t tư tư ng l n, nh n ra tính c p nh t c a m t s c nghĩ l n t t m cao tư duy H Chí Minh, b n lĩnh H
Chí Minh; t đó mà l n tr l i nh ng cái m c l n c a đ i m i, c a xây d ng Đ ng c m quy n, xây d ng Nhà nư c pháp
quy n XHCN c a dân, do dân và vì dân, c a đư ng l i đ i ngo i trong b i c nh ph c t p c a th gi i... chính là s quay
v v i Tư tư ng H Chí Minh, quay v v i chân lý đơn gi n mà H Chí Minh đã đúc k t trong “đi u mong mu n cu i
cùng” trong Di chúc c a Ngư i.

Chân lý luôn đơn gi n, song hi u đư c chân lý, đ n đư c v i chân lý thì thư ng l i c c kỳ gian truân. Nhưng r i, cùng
th i gian, s th t d n d n hi n ra và chúng ta nh n ra đư c s đơn gi n đó c a chân lý, vì chân lý là c th . N u “Lúc
đ u, chính là ch nghĩa yêu nư c, ch chưa ph i ch nghĩa c ng s n đã đưa tôi tin theo Lênin, tin theo qu c t th ba”,
thì đ n “lúc cu i”, “ch nghĩa yêu nư c” đó t p trung trong “đi u mong mu n cu i cùng” c a Ngư i là: “Toàn Đ ng, toàn
dân ta đoàn k t ph n đ u xây d ng m t nư c Vi t Nam hòa bình, th ng nh t, đ c l p, dân ch và giàu m nh và góp
ph n x ng đáng vào s nghi p cách m ng th gi i” (1).

Tư tư ng lý lu n đó đã đư c hun đúc, hình thành và hoàn thi n b i m t nhân cách tuy t v i trong sáng. Ngư i nói:
“Ham mu n t t b c, là làm sao cho nư c ta hoàn toàn đ c l p, dân ta đư c hoàn toàn t do, đ ng bào ai cũng có cơm
ăn, áo m c, ai cũng đư c h c hành. Riêng ph n tôi thì làm m t cái nhà nho nh , nơi có non xanh, nư c bi c đ câu cá,
tr ng hoa, s m chi u làm b n v i các c già hái c i, em tr chăn trâu, không dính líu gì v i vòng danh l i”. Đây là câu
Bác tr l i các nhà báo nư c ngoài t i Hà N i ngày 21-1-1946 v i tư cách là Ch t ch nư c.

v th là lãnh t c a Đ ng và là nguyên th qu c gia, Ngư i v n trư c sau như m t không chút vư ng b n đ n
nh ng cái làm cho con ngư i có th đánh m t mình. T ngôi nhà sàn trong khuôn viên Ph Ch t ch, chúng ta đã th c s
th y đư c hình bóng c a m t tính cách “không dính líu gì v i vòng danh l i”.
H Chí Minh đ n v i Các Mác, v i V.I Lênin b ng tư cách m t ngư i đi tìm con đư ng c u nư c v i con m t t nh táo đ
phát hi n chân lý. Nh “Sóng v dư i thân tàu đâu ph i sóng quê hương”, tuy h t h ng b i c nh v t không còn quen
thu c, “B n phía nhìn không bóng m t hàng tre”, mà r i vì v y, H Chí Minh không b cái h n h p c a lũy tre che m t t m
nhìn. Cách nhìn nh n v b n ch t Đ ng c a H Chí Minh như v y là r t m i. Trong lý lu n, nh t là trong th c hành, Bác
H đ c bi t nh n m nh m t đi u: Dân trong Đ ng, dân làm ra Đ ng, dân là m c a Đ ng. Đi u này th hi n trong hình
nh r t c th , s ng đ ng: “Đ ng ta là con nòi” (2), v a r t Vi t Nam, v a r t sáng t o, đi th ng vào lòng ngư i. T H u
đã hình tư ng hóa ý tư ng đ c đáo đó trong câu thơ: “Đ ng ta sinh trên đ i. M t hòn máu đ , nên ngư i hôm nay”. Có
l không có m t Đ ng C ng s n nào ngoài Đ ng c a H Chí Minh l i có m t nh n th c r t nh t quán v Đ ng c a dân
như v y. Bác nói: “Đ ng Lao đ ng Vi t Nam không s k đ ch nào dù cho chúng hung t n đ n m y, không s nhi m v
nào dù n ng n , nguy hi m đ n m y, nhưng Đ ng Lao đ ng Vi t Nam s n sàng vui v làm trâu ng a, làm tôi t trung
thành c a nhân dân!” (1).

Chính vì v y, như hư ng d n c a Trung ương, h c t p và làm theo t m gương đ o đ c H Chí Minh trư c h t là suy
nghĩ k đ th c s th m nhu n tư tư ng H Chí Minh v dân, v dân t c, v Đ ng. Tư tư ng đó là Đ ng g n v i dân,
Đ ng c a dân, Đ ng trong dân, Đ ng c a dân t c Vi t Nam. Đi u này càng tr nên có ý nghĩa tr c ti p khi mà s tha
hóa c a quy n l c đang có chi u phát tri n th hi n trong tình tr ng xa dân, trong t n n tham nhũng nhi u nơi hi n
nay mà chúng ta đang ph i phòng, ch ng m t cách quy t li t... Ph i t trong dân, t ý chí và tâm tr ng c a dân đ hi u
v đư ng l i, chính sách c a Đ ng, v ph m ch t và hành đ ng c a đ ng viên. Bi t phát hi n và làm b ng n lòng yêu
nư c c a dân, đ c bi t c a l p tr , làm cho lòng yêu nư c y “k t thành m t làn sóng vô cùng m nh m , to l n, lư t qua
m i s nguy hi m, khó khăn”, làm cho nó tr thành đ ng l c m nh m trong s nghi p đ i m i và phát tri n đ t nư c
hi n nay, chính cái đó là đ o đ c. Cũng vì v y, Cu c v n đ ng “H c t p và làm theo t m gương đ o đ c H Chí Minh”
tr c ti p và có ý nghĩa to l n lúc này là t n n t ng lòng yêu nư c, bi t th i bùng ng n l a yêu nư c y lên đ thiêu cháy
nh ng ươn hèn, thoái hóa, làm b ng sáng nh ng hành đ ng thi t th c và cao c c a t ng ngư i dân, trư c h t là th h
thanh, thi u niên, khơi d y ngu n sinh khí m i c a đ t nư c khi mà “Cây cay đ ng đã ra mùa qu ng t” (3).

(1). H Chí Minh toàn t p – t p 10, NXB Chính tr qu c gia, Hà N i, 1996, Tr.2.
(2). H Chí Minh toàn t p – t p 6, NXB Chính tr qu c gia, Hà N i, 1995, Tr.175 và 185.
(3). Ngư i đi tìm hình c a nư c – thơ Ch Lan Viên.
B MÔN CHÍNH TR : TRƯ NG ĐH KTKTCN -CNT-

.Hoàng Vĩnh (TP Thanh Hóa


B a cơm kháng chi n
25/11/2009 GMT+7
Kho ng gi a năm 1952, ðoàn ñ i bi u quân ñ i g m 20 ngư i tiêu bi u c a các ñơn v ch l c, b ñ i ñ a phương và dân
quân du kích trong c nư c ñ n Tuyên Quang d "ð i h i liên hoan anh hùng chi n sĩ thi ñua công nông binh toàn qu c".




Trư c khi vào ð i h i, Bác m i cơm m i ngư i. C Hoàng
Hanh, thi u tư ng Tr n ð i Nghĩa, anh Ngô Gia Kh m, ch
Nguy n Th Chiên và m t em thi u nhi ñư c Bác g i ng i
cùng mâm v i Bác.


Trên chi c bàn b ng tre n a s ch s , th c ăn ñư c bày
lên, có th t gà, cá rán, dưa chua, rau và c m t bát dưa n u
d m cá. Bác nói: ðây là b a cơm kháng chi n ñ chúc m ng
các chi n sĩ thi ñua ñã l p nhi u thành tích trong s n xu t và
chi n ñ u. Trung ương ð ng và Chính ph không có gì
nhi u, ch toàn nh ng th do anh em trong cơ quan và Bác
tr ng tr t, chăn nuôi thu hái ñư c, m i c , các cô các chú
ăn. ðã ăn là ăn th t no, ăn no ñ ñ s c tham gia h i ngh ,
nghe hi u h t m i ñi u v nói l i v i nhân dân. Nào, xin m i!
R i Bác c m ñũa g p th c ăn vào bát cho t ng ngư i.


Có ñ ng chí nói: Chao ôi! Bác th t chúng cháu nhi u món
quá. Bác quay sang vui v nói: T t c ñây ñ u là k t qu
tăng gia s n xu t c a t p th cơ quan: gà và cá là Bác t
nuôi. Rau thì các cô các chú xem kìa - Bác ch tay ra kho ng
ñ t phía sau h i trư ng. Gi a tán cây cao, có m t kho ng
n ng r ng, nhìn rõ các lu ng rau xanh và giàn b u tươi t t.
Bác ti p: Rau thơm, hành t i cũng không ph i mua. Hôm nay
chưa gi t l n, ñ H i ngh thành công, r i s khao chung




Bác H chăm sóc cây vú s a ( nh tư li u).
m t b a.




Bác H cùng kéo lư i v i bà con ngư dân
Thanh Hóa năm 1960 ( nh tư li u).
B MÔN CHÍNH TR : TRƯ NG ĐH KTKTCN -CNT-

“V a ñ p v a ñ chói m t ñ ng bào...” (24/04/2008-9:10)




(THO)- Năm 1956, Bác H đón m t v T ng th ng t i khu vư n Ph Ch t ch.
M t s công nhân Nhà máy Đèn Hà N i đư c Bác “m i vào m c đèn đi n trên các cành cây giúp Bác”.

Anh em làm vi c su t ngày, ròng dây d n đi n l p đèn nhi u lo i màu s c trên ng n, trên cành trong các lùm cây.

Kho ng 19 gi 30 cùng ngày, Bác ra vư n thăm anh em. Bác nói:

- Các chú b t đèn lên cho Bác xem đi.

Sau khi đóng c u dao, nh ng bóng đèn đi n b ng v t hi n lên, lung linh như trong m t h i hoa đăng. Đ ng chí t
trư ng công nhân đi n m i Bác đi xem và ki m tra.

Bác chú ý t ng ng n đèn, t ng đo n dây d n đã an toàn chưa, g t g t đ u t ý hài lòng.

Đ n m t đèn pha chi u sáng đ t dư i m t g c cây, Bác d ng l i nói:

- Ng n đèn này ph i đ khu t trong lùm cây, v a đ p v a đ chói m t đ ng bào đi qua đư ng.

Bác nhanh nh n bư c t i ng n đèn. Đ ng chí t trư ng Dương Văn H u lo Bác v p ngã vì đôi gu c m c dư i chân
Bác đi trên đư ng r i s i, ch y v i đ n:

- Bác đ chúng cháu làm.

Nhưng Bác đã cúi xu ng, r t “ngh nghi p”, hai bàn tay bưng l y thân ng n đèn pha gi u vào m t lùm cây đinh
hương.

Ng n đèn pha m i đư c đ t, đ p h n lên, ngư i ngoài nhìn vào không b chói m t, mà ch th y nh ng tia sáng chi u
qua các k lá h t lên m t màu xanh d u.

L n sau, anh em Nhà máy Đi n Hà N i l i đư c đ n Ph Ch t ch m c đèn dây đ Bác ti p khách.

Rút kinh nghi m l n trư c, l n này anh em làm khác h n l i treo đèn cũ, như đ thưa v i Bác “ph i luôn luôn đ i m i,
không ng ng phát huy sáng ki n” – như l i Bác d y.

Anh em đ t m t dây đèn màu t dư i g c cây d a nư c lên ng n r i t a ra các cành, m i cành m t đèn màu khác
nhau. các thân cây có qu đèn màu tr ng, cành cây đèn màu xanh, g n qu , m t chùm đèn nh màu đ . Ch ch hai
bên đ t hai đèn pha gi u trong lùm cây h t nghiêng lên.

Như l n trư c, v a ch p t i, Bác đã đ n trư c khách, thăm anh em công nhân đi n và ki m tra. Bác khen:

- L n này các chú m c đ p đ y. Ch c khách quý c a chúng ta cũng s khen...

Bác l y thu c lá chia cho anh em công nhân đi n m i ngư i m t đi u (sau này đư c bi t là thu c lá thơm Cu-ba do
Th tư ng Phi-đen Cát-xtrô t ng Bác. Bác chia g n h t h p thu c. M t công nhân tr th y Bác vui, h p thu c đã c n,
mu n có m t k ni m v Bác, m nh d n thưa v i Bác xin cái h p. Bác cư i và nói:

- Các chú đã có ph n r i. Cái h p này Bác đ dành cho các cô đ các cô đ ng kim ch ch ! (*)

Theo Minh Anh



(*) Vi t theo l i k c a Dương Văn H u, sách Bác H , con ngư i và phong cách, t p II, trang 123
B MÔN CHÍNH TR : TRƯ NG ĐH KTKTCN -CNT-
Quy n lao ñ ng c a Bác
25/11/2009 GMT+7
Năm 1950, Bác H ñi chi n d ch biên gi i. Chuy n ñi dài ngày, gian kh . Anh em c nh v ki m ñư c m t con ng a, m i Bác
lên. Bác cư i: chúng ta có 7 ngư i, ng a ch có m t con, Bác cư i sao ti n?




Anh em v a kh n kho n: chúng cháu còn tr , Bác ñã cao tu i, ñư ng xa, vi c nhi u... Không n t ch i, Bác tr l i:


- Thôi ñư c, các chú c mang ng a theo ñ nó ñ h ba lô, g o nư c và th c ăn. Trên ñư ng ñi, ai m t thì cư i. Bác m t, Bác cũng s
cư i.


khu an toàn, m c d u xa ñ ch, nhưng m i l n chuy n ñ a ñi m, ngoài vi c làm lán tr i, Bác cháu còn ph i ñào h m, h . Bác thư ng
giúp ñ các chi n sĩ b o v v m u h m, cách c m x ng, phá ñ t ñá, n n “choòng”... Ngay trong m i nhà, m i lán Bác ñ u cho ñào công s
ñ phòng máy bay t p kích b t ng , cây r ng ñ xu ng. C m i ngày Bác ñào m t ít, sau gi làm vi c vài ba bu i là xong. Ai mu n ñ n giúp,
Bác ngăn l i, không ñ ng ý và nói:


- ðây là quy n lao ñ ng c a Bác.


(theo M t s l i d y và m u chuy n v
T M GƯƠNG ð O ð C C A CH T CH H CHÍ MINH
– NXBCTQG)
B MÔN CHÍNH TR : TRƯ NG ĐH KTKTCN -CNT-
Ai ăn thì ngư i y tr ti n
25/11/2009 GMT+7
Năm 1954, hoà bình l p l i trên n a nư c. ð ng bào các ñ a phương có s n v t gì quý ñ u g i m t ít lên bi u Bác ñ gi i
thi u thành tích tăng gia v i Ngư i.




Bác H ñ n thăm và trò chuy n cán b , công nhân Nông trư ng ðông Hi u
trong chuy n v thăm quê Ngh An, ngày 10/12/1961. ( nh tư li u)

Trong m t b a cơm, Bác th y có món cà Ngh , qu nh , cùi dòn, ngâm m m. B a y Bác ăn r t ngon. Hôm sau l i có món cà quê hương.
Bác ăn h t vài ba qu . Th y th ñ ng chí anh nuôi l i d n cà.
Bác h i:
- Cà mu i mua hay ai cho th ?
- Thưa Bác, ñ ng bào Ngh An ñưa ra t ng Bác.
- Có nhi u không?
- D , m t ô tô .
Bác ch m rãi nói:




Cà pháo t xưa v n ñư c coi là m t món ăn chính, ñ c trưng c a ngư i nông dân x Ngh .

- Th này nhé. Cà Ngh ăn r t ngon. Bác ăn m y b a li n là ñ r i. Bây gi ai mu n ăn n a thì tr ti n cho ñ ng bào Ngh An.
B MÔN CHÍNH TR : TRƯ NG ĐH KTKTCN -CNT-
ð ng chí chi n sĩ anh nuôi lùi ra nói:
- Ch t chưa! ðã b o mà.


(theo M t s l i d y và m u chuy n v
T M GƯƠNG ð O ð C C A CH T CH H CHÍ MINH
– NXBCTQG)


Th i gian quý báu l m
23/11/2009 GMT+7
Sinh th i Bác r t khó ch u khi th y cán b làm vi c không ñúng gi . Năm 1945, m ñ u bài nói chuy n t i l t t nghi p khóa
V Trư ng hu n luy n cán b Vi t Nam, Ngư i th ng th n góp ý:




Bác H làm vi c ( nh tư li u).

Trong gi y m i t i ñây nói 8 gi b t ñ u, bây gi 8 gi 10 phút r i mà nhi u ngư i chưa ñ n. Tôi khuyên anh em ph i làm vi c cho ñúng
gi , vì th i gian quý báu l m.


Trong kháng chi n ch ng th c dân Pháp, m t ñ ng chí c p tư ng ñ n làm vi c v i Bác sai h n m t 15 phút, t t nhiên là có lý do: mưa to,
su i lũ, ng a không qua ñư c. Bác b o:


- Chú là ch huy mà ch m ñi m t 15 phút thì b ñ i c a chú s hi p ñ ng sai ñi bao nhiêu? Hôm nay chú ñã ch quan, không chu n b ñ y
ñ các phương án, nên ñã không giành ñư c ch ñ ng.


M t l n khác, Bác và ñ ng bào ph i ñ i m t ñ ng chí cán b ñ n ñ b t ñ u cu c h p. Bác h i:


- Chú ñ n ch m m y phút?


- Thưa Bác, ch m m t 10 phút !


- Chú tính th không ñúng, 10 phút c a chú ph i nhân v i 500 ngư i ñ i ñây.


Bác quý th i gian c a mình bao nhiêu thì cũng quý th i gian c a ngư i khác b y nhiêu, vì v y thư ng không bao gi ñ b t c ai ph i ñ i
mình.


Năm 1953, Bác quy t ñ nh ñ n thăm l p ch nh hu n c a anh ch em trí th c, lúc ñó ñang bư c vào cu c ñ u tranh tư tư ng gay go. Tin
vui ñ n làm náo n c c l p h c, m i ngư i h i h p ch ñ i.


B ng chuy n tr i ñ t ng t, mây ñen ùn ùn kéo t i, r i m t cơn mưa d n d p, x i x , t i ñ t, t i tr i, hai ba ti ng ñ ng h không d t. Ai
cũng xuýt xoa, ti c r : Mưa th này, Bác ñ n sao ñư c n a, tr i h i quá.


Gi a lúc tr i ñang trút nư c, lòng ngư i ñang th t v ng, thì t ngoài hiên l p h c có ti ng rì rào, r i b t lên thành ti ng reo át c ti ng
mưa ngàn, su i lũ:


- Bác ñ n r i, anh em ơi! Bác ñ n r i!


Trong chi c áo mưa ư t sũng nư c, qu n x n ñ n quá ñ u g i, ñ u ñ i nón. Bác hi n ra gi a ni m ng c nhiên, hân hoan và sung sư ng
c a t t c m i ngư i.
B MÔN CHÍNH TR : TRƯ NG ĐH KTKTCN -CNT-
V sau, anh em ñư c bi t: Gi a lúc Bác chu n b ñ n thăm l p thì tr i ñ mưa to. Các ñ ng chí làm vi c bên c nh Bác ñ ngh Bác cho
báo hoãn ñ n m t bu i khác. Có ñ ng chí ñ ngh t p trung l p h c m t ñ a ñi m g n nơi c a Bác...


Nhưng Bác không ñ ng ý: Ðã h n thì ph i ñ n, ñ n
cho ñúng gi , ñ i tr i t nh thì bi t ñ n khi nào?


Thà ch m t mình Bác và m t vài chú n a ch u ư t
còn hơn ñ cho c l p h c ph i ch u ng công!.


Ba năm sau, gi a th ñô Hà N i ñang vào xuân, câu
chuy n có thêm m t ño n m i. Vào d p T t c truy n
c a dân t c, hàng trăm ñ i bi u các t ng l p nhân dân
th ñô t p trung t i y ban Hành chính thành ph ñ lên
chúc T t Bác H . S p ñ n gi lên ñư ng, tr i b ng ñ
mưa như trút. Gi a lúc m i ngư i còn ñang lúng túng
thu x p phương ti n cho ñoàn ñi ñ Bác kh i ph i ch
lâu thì b ng x ch, m t chi c xe ñ u trư c c a. Bác H t
trên xe bư c xu ng, c m ô ñi vào, l n lư t b t tay, chúc
T t m i ngư i, trong n i b t ng rưng rưng c m ñ ng
c a các ñ i bi u.


Thì ra, th y tr i mưa to, thông c m v i khó khăn c a
ban t ch c và không mu n các ñ i bi u vì mình mà v t
v , Bác ch ñ ng, t thân ñ n t i ch chúc T t các ñ i
bi u trư c. Th t ñúng là m i h ng tâm c a m t lãnh t
su t ñ i quên mình, ch nghĩ ñ n nhân dân, cho ñ n t n
phút lâm chung, v n không quên d n l i: Sau khi tôi ñã
qua ñ i, ch nên t ch c ñi u phúng linh ñình, ñ kh i
lãng phí thì gi và ti n b c c a nhân dân.


(theo M t s l i d y và m u
chuy n v
Bác H chi n khu Vi t B c ( nh Tư li u)
T M GƯƠNG ð O ð C C A CH
T CH H CHÍ MINH
– NXBCTQG)


Bác H tăng gia rau c i
10/11/2009 GMT+7
Mùa ñông năm 1952, lúc ñó tôi ñang công tác Văn phòng Trung ương ð ng. Tr s cơ quan ñóng t i ñèo Re (núi R ng). Cơ
quan Ph Ch t ch cũng sát ngay c nh ñó. Sau H i ngh chính quy n l n th 5 (tháng 3-1952), Chính ph ñã phát ñ ng
phong trào tăng gia, s n xu t, ti t ki m trong toàn qu c.




Trung ương, cơ quan này thi ñua tăng gia v i cơ quan
khác. Vì hai cơ quan g n nhau, tôi ñư c công ñoàn c ra thi
ñua v i cơ quan bên Ph Ch t ch. Bên Văn phòng Ph Ch
t ch l i c Bác là ñ i di n cá nhân thi ñua tăng gia v i cơ
quan Văn phòng Trung ương.


Bu i l phát ñ ng thi ñua di n ra th t sôi n i. Tôi ñang
s c tr nên thay m t anh em ñ ng lên thách th c thi ñua:
cùng m t kho ng ñ t như nhau 36m2, trong m t th i gian
nh t ñ nh, tôi xin tr ng rau ăn v i s n lư ng cao nh t. Bác
cũng ñ ng lên: Bác nh n thách th c thi ñua tăng gia v i
chú Thông, v i m nh ñ t 36m2 trong m t th i gian b ng
nhau, ñ t s n lư ng rau nhi u hơn chú Thông. M i ngư i
v tay hoan hô. M t s ñ ng chí xì xào: m t cu c thi ñua
không cân s c. Bác v a già, v a b n nhi u vi c, ñ ch sao
ñư c v i c u Thông kh e như voi, tr ng rau ñã quen. Có
ngư i nêu: “Gi i thư ng thi ñua là m t con gà tr ng 2 kg”.
M i ngư i l i hoan hô tán thư ng. M y ñ ng chí Văn
phòng Trung ương nói to: “Nh t ñ nh chuy n này chúng ta ñư c ăn th t gà c a Ph Ch t ch”. Bác nói vui: “Các chú mu n ăn gà c a Ch t ch
thì ph i tích c c tăng gia ñ có nhi u rau xanh cung c p cho nhà b p cơ quan”.


Tôi v suy nghĩ: ñ ch c ăn và có năng su t cao thì tr ng c i c , vì c i c vùng này c r t to, r t n ng. Tôi trao ñ i v i anh em công
ñoàn, m i ngư i ng h , cho là sáng ki n.


Sau m t tu n, tôi ñã làm ñ t và tr ng xong 36m2 c i c . Ngay sát m nh ñ t c a tôi, Bác và anh em bên Ph Ch t ch làm r t k , ñ t nh ,
m n và s ch c . Hơn m t tu n thì Bác gieo h t c i mào gà (c i xanh lá xoan). Anh em Văn phòng Ph Ch t ch làm ch ñi ti u g n nhà và
mua m t n i hông l n ñ h ng nư c ti u. Phía Văn phòng Trung ương tôi cũng huy ñ ng anh em làm nhà tiêu ñ l y phân bón.


Sau m t tu n các cây c i m c ñ u và ñ p. Bác l y nư c ti u pha loãng tư i. Còn tôi l y phân b c tươi hòa ra tư i. M i l n tư i c cơ quan
b t mũi.


Sau m t tháng, hai v t rau t t ngang nhau. Nhi u ngư i ng h tôi cho r ng tôi s th ng vì c c i l n r t nhanh.
B MÔN CHÍNH TR : TRƯ NG ĐH KTKTCN -CNT-
M t hôm Bác nh rau bán cho nhà b p ch ñư c 15kg. Bác ñ l i nh ng cây to, kh e, m i cây cách nhau ch ng hai gang. M t s anh em
lo l ng vì th y vư n rau Bác nh ñi xơ xác mà ch ñư c có 15kg rau c i con. Ba bu i chi u li n, sau gi làm vi c Bác ñ u ra vư n dùng chi c
d m x i ñ t cho c i và tư i nư c gi i ñ u.


Sau hai tháng 10 ngày thì c c i c a tôi ñã to b ng b p tay và có cây ñã có n . Tôi nh và cân cho nhà b p ñư c 60kg. Tôi vui m ng vì
th ng l i. Nhưng cũng lúc ñó, cây c i mào gà c a Bác ñã to b ng cái nơm, c 5 ngày m t l n Bác t a tàu cân cho nhà b p kho ng 10kg. Kỳ
l thay c i mào gà càng t a cây càng l n, tàu càng to và càng tr lâu. Sau 2 tháng rư i c i m i có ng ng. Lúc ñó Bác nh c cây cho nhà b p
mu i dưa. Bác còn ñem bi u c già dân t c g n ñó 2 cây r t to làm gi ng. C già sung sư ng khoe v i m i ngư i: “Rau c i C H t t th t”.


M s nhà b p ra c ng


- C i con: 15kg


- Tàu c i canh: 14 l n x 10kg = 140kg


- Cây c i làm dưa nén: 20kg


C ng: 175kg


V y tôi thua ñã rõ ràng. Công ñoàn Văn phòng Trung ương ph i
n p con gà tr ng nuôi ñư c cho công ñoàn Văn phòng Ph Ch t ch.
Nh có rau tăng gia mà c mùa ñông nhà b p ñ rau n u, không ph i
ra dân mua. Bu i t ng k t th t vui v . Tôi ñ ng d y xin nh n thua.
Bác nói chuy n v i anh em: khi tăng gia, các cô, các chú ph i lưu ý
b n ñi u ki n: gi ng, c n, phân, nư c. Gi ng: nên ch n lo i rau tr ng
m t l n, ăn nhi u l n, c c i d tr ng, năng su t cao, nhưng ch ñư c
ăn m t l n thì không b ng c i mào gà, tr lâu, t a ăn ñư c nhi u l n.
C n: ngư i tr ng rau ph i chăm ch , ch n ñúng th i v tr ng lo i rau
cho h p khí h u, rau m i t t. Vun x i ph i ñúng cách. C i mào gà khi
t t c 10 ngày x i m t l n cho r con ñ t, chúng ra nhi u nhánh r
hơn và hút ñư c nhi u phân bón, mu i khoáng trong ñ t. Phân: ph i
ch n lo i phân bón thích h p. C i canh r t h p nư c ti u pha loãng.
Th phân tươi chú Thông bón cũng t t ñ y nhưng m t v sinh l m.
Nư c: ph i tư i ñ u và tư i ñ ñ m rau m i tr lâu và xanh t t.


L n y thua Bác, tôi h t ch quan và rút ñư c bài h c m i v tăng
gia.


(theo M t s l i d y và m u chuy n v
T M GƯƠNG ð O ð C C A CH T CH H
CHÍ MINH
– NXBCTQG)

HL




M t b a ăn t i c a Bác
18/11/2009 GMT+7
Tháng 4 năm 1946, gi a lúc ñ t nư c ñang b b n công vi c, thì Bác v n dành nh ng thì gi quý báu v Ninh Bình dàn x p
nh ng v n ñ ñ i n i, ñ i ngo i có l i cho qu c gia. Vào kho ng ngày 10 ñ n 12, Bác ñi qua th xã Ninh Bình ñ xu ng Phát
Di m. Lúc ñó tôi là quy n Ch t ch U ban hành chính t nh. M t d p may hi m có ñư c ñón Bác v t nh, nghĩ v y, tôi m i ñ ng
chí U viên thư ký kiêm Phó Ch t ch và Chánh Văn phòng ñ n h i ý. Hai ñ ng chí cũng cùng chung m t ý nghĩ như tôi.


Tôi phân công ñ ng chí Phó Ch t ch huy ñ ng nhân dân ra t p trung ñón Bác, ñ ng chí Chánh Văn phòng chu n b cơm m i Bác, còn tôi
ph trách vi c d n d p văn phòng, chu n b ch ngh và ch ng cho Bác qua ñêm.


Qu như tôi d ñoán, sáu gi chi u thì xe Bác v ñ n phía nam th xã Ninh Bình. Nhân dân ñã v y c , hô kh u hi u r i ùa xu ng lòng
ñư ng ñón Bác. Bác ra kh i xe v y chào nhân dân. Nhân lúc ñó chúng tôi m i Bác vào tr s U ban hành chính t nh.


Trư c s nhi t tình c a nhân dân th xã, không n t ch i, Bác ñã vào g p U ban hành chính t nh Ninh Bình.


ð n c ng cơ quan, Bác b o ñ ng chí lái xe d ng l i r i xu ng ñi b . V a ñi Bác v a h i tình hình ñ i s ng c a nhân dân, ñ c bi t ñ ng
bào vùng công giáo. Chúng tôi báo cáo v i Bác v nh ng khó khăn trong t nh, m t s nơi nông dân còn b ñói.


Bác căn d n chúng tôi ph i chú ý ñoàn k t lương giáo, ñ ng viên bà con tích c c tăng gia s n xu t ñ ch ng ñói, chú ý công tác di t gi c
d t, m nhi u l p bình dân h c v vào bu i trưa, bu i t i, v n ñ ng bà con ñi h c.


Chúng tôi m i Bác ngh l i cơ quan cho ñ m t r i dùng b a t i. Th c ra b a cơm chúng tôi chu n b cho Bác không có gì ngoài m t con
gà giò lu c, nư c d m n u bí ñao, vì lúc ñó kinh phí c a U ban hành chính t nh cũng h t s c khó khăn.
B MÔN CHÍNH TR : TRƯ NG ĐH KTKTCN -CNT-




Bác H nói chuy n v i nông dân và xã viên HTX.

Bác nói:


- Hàng ngàn ñ ng bào ñang ch Bác ngoài kia, Bác không th ngh ñây ñ ăn cơm ñư c vì 9 gi t i Bác ñã có vi c Ch t ch ph . Bây
gi các chú giúp Bác: m t chú ra t p h p ñ ng bào vào m t ngã tư r ng g n ñây ñ Bác ra nói chuy n v i ñ ng bào mươi phút, m t chú ra
c a hàng bánh mua cho Bác m t c p bánh giò. Còn các chú ñi v i Bác thì tranh th ăn cơm trư c. Nói chuy n xong, Bác ngư c Hà N i ngay
cho k p h n. Trong xe Bác s ăn bánh v a ñ t n kém, v a ti t ki m ñư c th i gian cho Bác.


Chúng tôi vâng l i Bác làm theo.


Nói chuy n v i ñ ng bào Ninh Bình hôm ñó, Bác nh n m nh:


- ð ng bào chú ý ñoàn k t lương giáo vì âm mưu c a k thù luôn tìm cách chia r ñ ng bào lương giáo.


- ð ng bào tích c c tăng gia s n xu t ch ng gi c ñói, ch ng gi c d t.


- ð ng bào chu n b tinh th n ch u ñ ng gian kh ñ ch ng gi c ngo i xâm b o v T qu c.


K t thúc, Bác h i:


- ð ng bào có ñ ng ý th c hi n ba ñi u tôi nêu ra không?


- ð ng ý! ð ng ý! H Ch t ch muôn năm.


Hàng ngàn n m tay gân gu c giơ lên hư ng ng. Ti ng hô và ti ng v tay râm ran.

Bác v y tay chào ñ ng bào r i lên xe v Hà N i. Xe ñi ñư c m t quãng Bác m i b t ñ u dùng “b a ăn t i” c a mình.


(theo M t s l i d y và m u chuy n v
T M GƯƠNG ð O ð C C A CH T CH H CHÍ MINH
– NXBCTQG)
B MÔN CHÍNH TR : TRƯ NG ĐH KTKTCN -CNT-
Bát chè s ñôi
12/11/2009 GMT+7
ð ng chí liên l c ñi công văn 10 gi ñêm m i ñ n. Bác g i mang ra m t bát, m t thìa con.


R i Bác ñem bát chè ñ u ñen, ñư ng phèn, mà anh em ph c v v a mang lên, s m t n a cho ñ ng chí liên l c.


- Cháu ăn ñi.


Th y ñ ng chí liên l c ng n ng i, l i có ti ng ñ ng h ng bên ngoài, Bác gi c:


- Ăn ñi, Bác cùng ăn...




Bác H và cán b



Cám ơn Bác, ñ ng chí liên l c ra v . Ra kh i nhà sàn, xu ng sân, ñ ng chí c p dư ng b m vào vai anh lính thông tin:


- C u chán quá. C ngày Bác có bát chè ñ b i dư ng làm ñêm mà c u l i ăn m t m t n a.

- Kh quá, anh ơi! Em có sung sư ng gì ñâu. Thương Bác, em v a ăn v a r t nư c m t, nhưng không ăn l i s Bác không vui, mà ăn thì
bi t cái ch c là các anh m ng m r i...


(theo M t s l i d y và m u chuy n v
T M GƯƠNG ð O ð C C A CH T CH H CHÍ MINH
– NXBCTQG)




Vi c chi tiêu c a Bác H
10/11/2009 GMT+7
Các ñ ng chí g n Bác ñ u cho bi t Bác r t ti t ki m. Có ñôi t t rách ñã vá ñi, vá l i m y l n Bác cũng không dùng t t m i.
Bác nói:


- Cái gì còn dùng ñư c nên dùng. B ñi không nên...


Khi t t rách chưa k p vá, anh em ñưa ñôi m i ñ Bác dùng, Bác xoay ch rách vào bên trong r i cư i xí xóa:


- ð y, có trông th y rách n a ñâu...


Có qu chu i hơi n u, anh cán b chê không ăn, Bác l y dao g t ph n n u ñi, bóc ăn ngon lành, r i nói:


- chi n khu có ñư c qu chu i này cũng ñã quý...


Câu nói và vi c làm c a Bác làm ñ ng chí cán b h i h n mãi.
B MÔN CHÍNH TR : TRƯ NG ĐH KTKTCN -CNT-




H ng ngày Bác t tay cho cá ăn. Có l ñó là s “xa x ” duy nh t mà Bác H cho phép b n thân
ñư c hư ng trong Ph Ch t ch.

Dù cho ñã làm ñ n Ch t ch nư c, su t trong nh ng năm Vi t B c, Hà N i, Bác chưa bao gi “có ti n” (như anh em cán b , chi n sĩ,
công tác quanh Bác thư ng nh n xét).


Th c t l ch s cho th y r ng: su t th i gian ho t ñ ng c a Bác nư c ngoài, Bác g p r t nhi u khó khăn v tài chính do nh ng nguyên
nhân khác nhau. ðư c ñ ng nào, ch y u do lao ñ ng t thân mà có, Bác dành cho công tác cách m ng. Bác chi tiêu r t dè s n, cân nh c
t ng xu. Liên hoan m ng thành l p ð ng cũng ch có bát cơm, món xào, tô canh, ñĩa cá. Chiêu ñãi ñ ng chí Lý B i Qu n, ngư i Trung Qu c,
ngư i ñã mua chi c máy ch t H i Phòng v t ng Ngư i (năm 1939), Bác cũng ch “khao m t món canh và 2 ñĩa th c ăn, thêm hai l ng
rư u, t ng c ng chưa h t m t ñ ng b c”.


T th t ñãi mình “khi nghe tin H ng quân b t s ng 33 v n quân Hítle Xtalingrát năm 1943”, t i nhà tù, trong túi ch còn v n v n m t
ñ ng b c, Bác ñã “nh ngư i lính gác mua giùm cho ít k o và d u ch qu y”. Sau khi ph n kh i hô m y kh u hi u hoan nghênh th ng l i
c a Liên Xô, Bác “ng i m t mình, chén t c, chén thù r t ñàng hoàng vui v ”...


Năm 1957, Bác v thăm Ngh Tĩnh, khi ăn cơm chung v i ñ ng chí Nguy n Sĩ Qu , Nguy n Chí Thanh, Hoàng Văn Di m, Bác ñã ñ b t ra
ngoài mâm m y món ăn, r i nói: “Ăn h t l y thêm, không ăn h t ñ ngư i khác ăn, ñ ng ñ ngư i ta ăn th a c a mình”.


Có th d n ra nhi u n a nh ng ví d v cách chi tiêu s d ng ti n b c, cơ s v t ch t c a Bác, r t “mâu thu n th ng nh t”: ch t chiu, t n
ti n nhưng v n r ng rãi, không hoang phí mà cũng không keo ki t, “ki bo”.

Th gi i, loài ngư i t hào v Bác. Là ngư i Vi t Nam, ñ ng hương c a Bác, chúng ta càng t hào bi t bao! Cách ng x c a Bác v i ti n
tài, v i cái ăn, cái m c, v i cơ s v t ch t nói chung ñâu có ph i là cao quá mà chúng ta không h c t p ñư c, ñâu có ph i là m t tòa thánh
c m uy nghiêm mà chúng ta không ñ t chân lên ñư c th m b c, dù là b c th m th nh t?


(theo M t s l i d y và m u chuy n v
T M GƯƠNG ð O ð C C A CH T CH H CHÍ MINH
– NXBCTQG)
B MÔN CHÍNH TR : TRƯ NG ĐH KTKTCN -CNT-
Bác H v i ti ng Anh
29/06/2009 GMT+7
Qua ti ng Pháp, Bác h c thêm ti ng Anh.


- T i sao ñi Anh?


Bác nói là ñ ñi h c ti ng Anh.


Bác sang Anh có nhi u m c ñích, nhưng ch c ch n cũng là ñ h c thêm m t th ti ng nư c
ngoài ngay trên ñ t nư c nói ti ng ñó. Bác mu n h c ñư c nhanh hơn, thu n l i hơn nên
sang Anh ñ có m t môi trư ng ti ng Anh t t hơn là trên ñ t Pháo. T t nhiên, v n ph i v a
làm v a h c. Ngày nay, ñư ng ph Hây-ma-kít l n r ng gi a th ñô Luân ðôn còn ghi d u v t
ti m ăn khách s n Các-lơ-tơn (Carlton Hotel), nơi kho ng năm 1914 Bác ñã làm ph b p ñ y,
khách s n l n nh t nư c Anh h i b y gi có ông vua b p n i ti ng là Ét-c p-phi-e ñư c huân
chương vinh d . Cũng làm ti m này có ông Nam, ngư i ñ ng hương v i Bác.


- Ai ñưa anh ñ n ñây, ñ n nư c Anh?


- Tôi ñ n ñây m t mình ñ h c ti ng Anh.


- Hay ñ y, nhưng ti ng Anh r t khó h c. ðã hai mươi năm tôi thành ph này mà không
bi t hơn ngoài hai ch Yes và No (vâng và không).


- Ph i h c ch . Chúng ta s cùng nhau h c.


Trư c khi ñ n khách s n này, Bác ñã ñi làm công vi c ñ t lò. “ ñây th t ñáng s ” vì luôn
luôn trong c nh “tranh t i, tranh sáng”, vì “trong h m h t s c nóng, ngoài tr i h t s c rét”. Không ñ qu n áo nên Bác b c m, ph i ngh
vi c luôn hai tu n. Khi Bác tr ti n thuê phòng, ti n bơ, bánh mì và ti n “sáu bài h c ch Anh” r i, trong túi ch còn v n v n có sáu hào rư i!
Bác ñã ph i “th t lưng bu c b ng” ñ h c ti ng Anh trong m t hoàn c nh khó khăn như th ñ y!


Thư ng ngày, Bác ph i làm t 8 ñ n 12 gi , chi u t 5 ñ n 10 gi . Phương ti n h c là vài quy n sách và m t cây bút chì. S m chi u, Bác
ñ n ng i vư n hoa Hay-ñơ, nơi có nhi u cây to, c t ñèn c xưa ñ h c. Vư n hoa Hay-ñơ (Hyde Park) là nơi mít tinh th uy c a nhân dân lao
ñ ng Luân ðôn. Th t là m t cu c “g p g ” kỳ thú! Trư c kia, Lênin và Cơ-rúp-skai-a cũng ñã h c ti ng Anh vư n hoa này! Có l n, khi
ñ n thăm m t l p h c, Bác nói r ng h c ti ng nư c ngoài ph i kiên nh n, vư t khó, có lúc Bác ph i ra vư n hoa Hay-ñơ h c vì “ ñ y l nh
không bu n ng ”.


Qu là như v y, m t ngày làm ñ n 9,10 ti ng v t v , ăn m c thi u th n, ti ng Anh h c ñã khó l i thêm phương ti n, ñi u ki n ch ng có
gì. Bác ph i t h c, không th y, không b n, không trư ng, không l p. Do ñó, Bác ph i tìm m t ch h c thu n l i hơn, giúp thêm cho ngh l c
quy t tâm và ñi u ki n h c c a mình. ðó là ñi u bình thư ng thôi. Dĩ nhiên, “hàng tu n, vào ngày ngh ”, Bác v n ñi h c ti ng Anh v i m t
giáo sư ngư i Ý.


Anh không lâu, th i gian h c cũng ng n, th nhưng trình ñ ti ng Anh c a Bác ch ng thua kém gì m y so v i ti ng Hán và ti ng Pháp
là nh ng th ti ng thành th o c a Bác, Bác h c ti ng Anh ch y u trong th i gian này. Trong t báo “Phong trào”, s tháng 10 năm 1969,
Rơ-nê ði-pét có vi t r ng: Trên ñư ng ñi tìm hi u th gi i, m i nơi tàu d ng l i, “ñ i v i anh Ba, ñ u là m t trư ng ñ i h c”, ñó anh ñã
tr c ti p thu lư m ñư c nh ng hi u bi t v s tàn b o c a b n tư b n. Tuy v y, Bác c m th y c n ph i m r ng ki n th c c a mình b ng
sách v .


Luân ðôn, Bác ñã làm nhi u ngh khác nhau ñ có ti n ăn h c. Trong th i gian chi n tranh, Bác ñã ñ thì gi ñ nghiên c u l ch s th
gi i, h c ti ng Anh và suy nghĩ v tương lai c a các dân t c thu c ñ a.




Ch t ch H Chí Minh và nhà lãnh ñ o Võ Nguyên Giáp
(ñ ng th ba và th năm t trái qua) ch p nh v i nh ng
B MÔN CHÍNH TR : TRƯ NG ĐH KTKTCN -CNT-
ngư i b n M . Ch huy ñ i Hươu c a OSS là Allison Thomas
(ñ ng th tư t trái qua) - nh tư li u.

Qua nhi u tư li u, ta th y Bác nói gi i ti ng Anh, thông th o văn hóa và l ch s Anh, M - nh t là M . Bác ñã d ch nhi u ño n, nhi u câu
rút trong báo chí Anh, M và các nư c khác ñ ñưa vào ti u ph m c a mình. Tài li u nói v M c a Bác ñã lên ñ n hàng m y trăm bài v i
các th lo i khác nhau, ñ c p toàn di n và sâu s c ñ n nư c M (Bác ký nhi u tên khác nhau).


Qua thăm nhi u thành ph M như Oa-sinh-tơn, Niu Oóc, Bô-stơn… xem nhi u sách báo v M , nh ng vi c ñó ñã ph n nào giúp Bác
hi u tư ng t n hơn ñ nh ng d ñoán khoa h c, k t lu n cách m ng thiên tài hơn. Qua nghiên c u, ta th y Bác là nhà lý lu n v ch nghĩa
th c dân nói chung cũng như v ch nghĩa th c dân (ki u m i) nói riêng. Chính ti ng Anh (c a Bác) ñã giúp nhi u cho Bác trong ho t ñ ng
ñó. Bác ñã ñ c bi t bao nhiêu là sách ti ng Anh, nào là Uy-li-am S ch-xpia (1564 – 1616), nhà vi t k ch th i Ph c hưng, nào là Sác-lơ ðích-
ken (1812 – 1870), nhà văn hi n th c phê phán vĩ ñ i, nào là Ha-ri-ét-bít-chơ Stao (1811 – 1896)… cho ñ n ñ lo i báo chí ti ng Anh như
báo “Bang Oóc-lê-ăng m i”, báo tin t c hàng ngày Gi c-xơn… B n thân Bác cũng là m t nhà báo ñã t ng vi t bài b ng ch Anh. Khi cùng
làm vi c v i Bô-rô-ñin, c v n Chính ph Liên Xô bên c nh Chính ph cách m ng Qu ng Châu, Bác gi nhi u nhi m v quan tr ng trong ñó
có vi c phiên d ch t ti ng Hán sang ti ng Anh và ngư c l i, Bác ñã vi t bài và ph trách m c tuyên truy n cho t Qu ng ðông ra h ng
ngày, báo b ng ch Anh c a Trung ương Qu c dân ñ ng. ðó là nh ng ngày cu i năm 1942 và ñ u năm 1925. Trong th i gian Hương
C ng, Bác ñã làm cho hãng Thông t n R t-sta (Rulcta) c a Anh và ñã dành d m ti n lương ñ nuôi anh em, ñ ng chí Vi t Nam ho t ñ ng
ñ y.


Bài vi t ch Anh c a Bác thì nhi u l m. Hi n nay, Ban nghiên c u L ch s ð ng c a ta còn gi ñư c B n báo cáo c a Bác g i Qu c t
C ng s n b ng ch Anh (tháng 2 năm 1924); B c thư Bác g i Qu c t C ng s n (tháng 12/1924), b n “ð ngh ” (Proposition) và “L i kêu
g i” (Appeal) b ng ch Anh. ðó là nh ng văn ki n l ch s quan tr ng.


Dư i s ch t a c a Bác, ñ i di n cho Qu c t C ng s n, H i ngh thành l p ð ng h p vào ngày 3/2/1930 ñã thông qua các văn ki n c a
ð ng, trong ñó có “L i kêu g i” này c a Bác. Hi n nay ta v n chưa sưu t m ñư c b n g c b ng ti ng Vi t c a văn ki n, do ñó b n ti ng Anh
c a Qu c t C ng s n (cũng vào d p ñó) có m t ý nghĩa quan tr ng ñ i v i công vi c nghiên c u l ch s ð ng ta.


Ti ng Anh còn ñư c Bác dùng nhi u trong vi c giao thi p, ti p xúc, h p báo. Qua cu n sách c a Tr n Dân Tiên, ta ñư c bi t thêm m t
chuy n lý thú: “Cu i năm 1944, m t chi c máy bay M lư n trên Cao B ng và b h ng máy. Phi công tr tru i – trung úy (Shaw) nh y dù
xu ng m t hòn núi g n t nh l . Sao ñư c Vi t Minh c u thoát.


Trư c vi c này, Vi t Minh ñã ch th cho các h i viên trong toàn qu c ph i c g ng giúp ñ ñ ng minh. Nh ng ngư i Vi t Minh Nam B ñã
liên l c bí m t v i nhi u lính M , Anh b giam Sài Gòn, nhưng vì không hi u ti ng c a nhau nên h không th th o lu n và làm nh ng vi c
có ích hơn (…) Sao r t vui sư ng khi ñư c g p C H g n biên gi i. T m t tháng nay nh n nói, Sao bây gi có th tha h nói. Sao th nh c u
c H ñi v i mình ñ n B T ng tư l nh Không quân Côn Minh. C H vui v nh n l i… Hai ngư i chia tay sau năm ngày ñi v i nhau trên
ñ t Trung Qu c (T t nhiên là Sao ñã ñư c năm ngày tha h nói!). Bác ñ n Côn Minh (Vân Nam), ngư i M g p Bác ñ cám ơn. Sau ñó Bác
ñi Qu ng Tây và g p tư ng Sen-nô (Chennault), T ng tư l nh Không quân M Trung Qu c. Qua nhi u ngày nói chuy n v i tư ng Sen-nô,
v i ð i tá Hê-li-oen (Heliwell), v i Trung úy Sao,… Bác n m ñư c nhi u tình hình. Theo Giu-lơ A-sơ trong cu n H Chí Minh – chuy n th n kỳ
c a Hà N i, thì h i y, “trong khi ch ñ i, C ñã ñ ng ý d ch vi t và d ch nói cho “B Thông tin chi n tranh c a M ” nh ng tài li u quan tr ng
l y ñư c c a ñ ch (t c phát xít Nh t).


Qua ti p xúc v i nhi u ho t ñ ng trên, Bác n m ñư c r t nhi u tin t c, Bác r t ch ñ ng. Chúng ph i tin, ph c và kính n Bác. Vi c giúp
Sao, vi c ñi thương lư ng v i phái b ñ ng minh (M ) Trung Qu c, vi c nh n giúp ñ các n n nhân c a ñ ng minh thoát kh i nanh vu t
phát xít Nh t… là ñ th c hi n m t sách lư c phong phú và linh ho t h t s c có l i cho ñ u tranh cách m ng. H i y, Bác thư ng ñ n cơ
quan ñ ng minh M trong m t khu r ng Vi t B c, nh th o ti ng Anh nên ngh thu t “tác chi n” ñ i ngo i c a Bác càng thêm tài tình.
Theo R. Sáp-lên, trong ði u bí n v C H Chí Minh (Enigma of H Chí Minh) thì tháng 5 năm 1954, m t trung úy M tên là Giôn nh y dù
xu ng Vi t B c v i m c ñích nh m xây d ng m t cơ s giúp các cá nhân c a ñ ng minh thoát kh i vùng do phát xít Nh t chi m ñóng. Giôn
ñã s ng và làm vi c v i Bác trong vài tháng. Ngay lúc ñó, Bác ñã chu n b cho b n “Tuyên ngôn ñ c l p” v vang c a chúng ta sau này. Bác
h i Giôn có th nh m t ño n văn c a b n “Tuyên ngôn ñ c l p” c a M không? Anh ta tr l i r ng “Tôi là m t ngư i M bình thư ng, tôi
không th nh ñư c. Tôi có th g i ñ n Côn Minh và s có m t b n th xu ng cho tôi”. Sau này Giôn r t khâm ph c Bác: “C dư ng như
th c s bi t (v b n Tuyên ngôn ñ c l p M ) hơn tôi. Th c t là, C ñã bi t hơn tôi v h u h t m i th ”. Mãi sau này, Giôn v n còn gi hai
lá thư b ng ch Anh mà Bác ñã g i cho anh ta trong r ng ngay sau khi Nh t ñ u hàng ñ ng minh. Trong thư y, Bác ñã dùng c nh ng
kh u ng , ví d Bác dùng ch Japs (mang
nghĩa x u, có nghĩa là b n Nh t – phát
xít).




Bác H ch p nh lưu ni m v i m t ñoàn khách nư c ngoài
B MÔN CHÍNH TR : TRƯ NG ĐH KTKTCN -CNT-
Có l n, m t v T ng th ng c a m t
nư c b n ñ n thăm. Ta ñón ti p n ng
( nh tư li u).
nhi t. Khách cao tu i ñi không v ng. Sau
khi ôm hôn, Bác dìu khách ñi ch m t ng bư c d c theo t m th m nhung ñ . Gi n d , chân tình và khiêm như ng Bác ñ v khách lên b c.
Khách nói ti ng Anh. Dù B Ngo i giao ta ñã b trí ngư i d ch gi i, nhưng Bác không câu n th t c ngo i giao, nh m tranh th chính tr nên
ñã d ch sang ti ng Vi t cho m i ngư i nghe. Không khí g n l i. Gi i ngo i giao ng c nhiên và xôn xao. Vi c làm y, bình thư ng, không ph i
công vi c c a m t Ch t ch nư c, nhưng ñã có m t s c c m hóa l n. Ngư i ta th y ngay v ng c nhiên, kính c n c a các v khách ñ i v i
“ngư i phiên d ch” hi u khách, quý b n vĩ ñ i này. Ngày lên ñư ng, trong di n văn t bi t, v khách nhi u hơn Bác ñ n sáu tu i và là ngư i
ñ ng ñ u c a m t nư c l n này, ñã kính tr ng g i Bác là “ngư i anh c ”.


Bác nghe ti ng Anh cũng th o. Trư c cách m ng, h i còn Trung Qu c, Bác ñã ph i nghe máy thu thanh ñ theo dõi tin t c qu c t
nh m ph c v cho công tác cách m ng. Bác k l i r ng: Vi c nghe ra-ñi-ô cũng không d , vì l n này là l n ñ u tiên mó tay ñ n cái máy thu
thanh, không bi t ñài nào phát, phát gi nào và làn sóng nào. Bác th c su t năm ñêm, v n ñi v n l i tìm nghe. ð n khuya ñêm th sáu m i
nghe ñư c ñài Luân ðôn.


Qua m t s m u chuy n trên, ta th y Bác gi i ti ng Anh v nhi u m t, cũng vì v y nên không ai l y làm ng c nhiên khi trong thiên h i ký
c a mình, ñ ng chí ð i tư ng Võ Nguyên Giáp có nh c ñ n chuy n h i còn ho t ñ ng bí m t Trung Qu c, nhi u ñ ng chí Trung Qu c
Qu Dương c mong ñ ng chí H Quang (m t bí danh c a Bác) ñ n công tác ñ d y h “nói ti ng Nga và ti ng Anh”.


ð ng chí Hoàng Xuân Sính (giáo sư, ti n sĩ toán h c) cũng nh l i m t k ni m xa xưa khi mình còn niên thi u (kho ng 1945 – 1946).


Bác ñ n thăm trư ng n trung h c Hà N i. Sính ñang h c bài ti ng Anh thì Bác vào, theo sau là cô Hi u trư ng. C l p b t d y v tay
n ng nhi t. Bác ra hi u cho t t c ng i xu ng và Sính ñư c ti p t c ñ c bài t p ghép v n. Gi ng Sính không ñư c bình thư ng vì cô bé xúc
ñ ng trong ni m vui sư ng b t ng . Vì th , Sính phát âm sai khá nhi u. Bác ñ n g n Sính và ôn t n ñ c l i cho nghe nh ng câu trong bài.
Sính chăm chú ñ c theo Bác, nhưng c m ñ ng nên v n ñ c sai. Bác kiên trì ch a l i cho t ng câu. Hơi nghiêng ngư i v phía Sính, hai tay
ñưa lên c vũ khích l , Bác nói d u dàng: “Cháu ñ c th này m i ñúng”.


(theo “117 CHUY N K V T M GƯƠNG ð O ð C H CHÍ MINH”
– Ban Tuyên giáo Trung ương)



Bác H v i ti ng Nga
22/07/2009 GMT+7
"Ông Nguy n ñư c d n ñ n khách s n Qu c t (…), ông Nguy n r t b ng lòng ñư c m t căn phòng r ng rãi, ăn u ng ñ y
ñ , sách báo không thi u”.


Ông Nguy n b t ñ u h c ti ng Nga.


Hai ngày sau, m t ngư i Pháp tr tu i, Pôn, ñ n tìm ông Nguy n. ðây là m t ngư i b n thân c a ông Nguy n (…).


- Anh ñ y ư? - Pôn h i.


- Vâng, tôi ñây – ông Nguy n tr l i.


- Anh làm th nào mà ñ n ñây ñư c?


- Như thư ng l thôi, b ng cách bí m t.


- Anh ñ n ñây vào lúc ñang bu n. Lênin vĩ ñ i v a m i m t (…). Anh th y x này th nào?


- Tôi th y r t rét. Ngoài ra không bi t chuy n gì khác, vì tôi ñã h a v i ngư i cán b là không ra kh i khách s n.


- A! ðúng th , ñây r t nghiêm ng t, vì có nhi u do thám ngo i qu c tìm cách l t vào nư c này.


- Còn anh Pôn, anh làm gì ñây?


- Suýt n a tôi quên nói cho anh bi t nhi m v c a tôi. Chính bác Ca-sanh ñã b o tôi ñ n ñây xem có ñúng anh không, và ñưa anh ñ n
M c Tư Khoa.


- Th thì chúng ta ñi ngay, Tôi không mu n m t nhi u thì gi khách s n này, m c d u th t rán và thu c lá r t ngon.


- Gavaris po ruski? (Anh bi t nói ti ng Nga r i sao?)


- ða! (vâng)”.
B MÔN CHÍNH TR : TRƯ NG ĐH KTKTCN -CNT-
Qua m t s câu ñ i tho i trên
ñây, ta th y Bác b t ñ u h c
ti ng Nga lúc m i ñ t chân lên
ñ t nư c Liên Xô, ñ t nư c
c a Lênin vĩ ñ i. Tr i qua bao
nhiêu nguy hi m, gian lao,
ñ n khách s n sang tr ng này
bình thư ng ra mà nói, ngư i
ta ph i ngh ngơi m t th i
gian, th nhưng Bác ñã tranh
th h c ti ng Nga ngay. Và
ch trong m t th i gian ng n,
Bác ñã nghe và nói ñư c m t
s câu thư ng dùng trong ñ i
s ng hàng ngày. ðó là m t
ñi u làm anh b n thân c a
Bác ph i ng c nhiên. Cũng v i
tinh th n ham h c h i ñó, mà
trư c sau trong kho ng 5 năm
Liên Xô, Bác ñã có th n m
ñư c khá thành th o th ti ng
thu c dòng Sla-vơ này, th
ti ng mà có l n Bác nói là
“khó ñ c l m!”. Ta hi u r ng
ti ng Nga là m t th ti ng
khác xa v i ti ng Vi t, Hán và
c ti ng Anh, Pháp n a. Nói
chung ch ng có gì g n gũi v i
ti ng Vi t. Có ngư i ñã nói vui
r ng: h c xong sáu cách* thì
có m t cách th b y n a là “cách chu n!” ñ ch nh ng ai ñó h c ti ng Nga không b n b , thi u quy t tâm. N u c g ng thì m i khó khăn
ñ u có th vư t qua ñư c.


Anh hùng lao ñ ng ð Chanh, ngư i vinh d ñư c g p Bác ñã k l i r ng:


Cu i tháng 4 năm 1956, khi k t thúc khóa h c, anh ch em l p cán b công nghi p s p ñi th c t p nư c ngoài vào thăm Bác. Bác h i l p
bao nhiêu ngư i, có kh e không, vui không…


- Các cô, các chú ñi Liên Xô thì có ñư c h c ti ng Nga không?


- Có .


- H c m y tháng?


- Thưa Bác, b n tháng .


- H c có t t không?


T t c ng p ng ng, không ai dám tr l i. Bác ch m m cư i, ch m t ñ ng chí ng i g n:


- Chú nói xem nào: “ăn”.


Ch bi t lúng túng th nào, ñ ng chí ñó phát âm sai, ti ng “ăn” g n gi ng như ti ng “t m”. T t c cư i. Bác cũng cư i vui.


Bác có kinh nghi m v h c và dùng ti ng nư c ngoài. ðó là m t ñi u ch c ch n, riêng ti ng Nga ch ng h n, Bác ñ u luôn lưu ý h c và
dùng ti ng Nga trong nhi u lĩnh v c ho t ñ ng. Th i kỳ Liên Xô (t năm 1933 ñ n 1938) là th i kỳ Bác có ñi u ki n trau d i ti ng Nga hơn
c . Bác vào h c trư ng b túc các lãnh t do Qu c t C ng s n m . Bác l y tên là Li-n p, gi ng v i tên g i Nga. Khi vi t bài b ng ti ng Pháp
ñ g i v nư c, Bác l i l y tên là Lin cho h p v i tên g i Pháp. Bác cũng làm vi c Vi n Nghiên c u l ch s phương ðông c a Ban Ch p
hành Qu c t C ng s n.


Theo ñ ng chí Nguy n Khánh Toàn thì “Bác vào trư ng Lênin là trư ng ð ng cao c p cho các lãnh t các nư c ngoài”, r i sau chuy n h n
sang Vi n Nghiên c u các v n ñ dân t c và thu c ñ a, Bác cũng ñ ng th i “nh n phiên d ch ra ti ng Vi t tài li u”.


Bác ñã t ng vi t r t nhi u bài cho m t s báo chí Liên Xô như “ð i s ng công nhân Ba-kin-xki”, “Ti ng còi”, “T p chí ð ”, “Th i m i”, “S
th t”… Bác cũng t ng ñi nhi u nơi trên ñ t nư c r ng l n nh t th gi i này, t ng ti p xúc v i nhi u ngư i, nhi u t ng l p. Vì th , Bác nói và
nghe ñư c ti ng Nga.


Theo nhà báo Thép M i, ngư i ñư c ñi cùng v i Bác sang thăm Liên Xô năm 1955, thì m t ñ ng chí M c Tư Khoa cho r ng: T trư c
ñ n nay, nh ng ngư i n i ti ng trên th gi i ñ n Liên Xô mà nói ñư c ti ng Nga có ñ ng chí Mô-rít Tô-rê (T ng Bí thư ð ng C ng s n Pháp),
nhà ngh sĩ da ñen ngư i M Pôn R p-sơn và nay có ñ ng chí H Chí Minh n a là ba”.
B MÔN CHÍNH TR : TRƯ NG ĐH KTKTCN -CNT-




Bác H thăm khu công nghi p d u khí Bacu
(Liên Xô - 23/7/1959). nh tư li u.

Bác ñã sang thăm Liên Xô nhi u l n, ñi nhi u nơi, ñ n ñâu cũng nói m t ít ti ng Nga. Riêng trư ng “Ngo i ng H Chí Minh” Iec-kút, Bác
ñã ñ n thăm m y l n. ðây là m t h c vi n d y ti ng nư c ngoài c a Liên Xô mang tên Bác vào cu i năm 1969 và là trư ng k t nghĩa v i
Trư ng ñ i h c Ngo i ng Hà N i. Nhà trư ng còn gi l i nhi u k ni m ñ p ñ v Bác. Các ñ ng chí Liên Xô v n còn nh c l i v i lòng xúc
ñ ng v nh ng bu i g p g Bác xưa kia. Chính ti ng nư c ngoài mà Bác ñã dùng làm tăng b u không khí m cúng trong tình ñoàn k t qu c
t ñó.


R. Các-men, nhà ñi n nh Liên Xô, ngư i làm b phim “Vi t Nam trên ñư ng th ng l i”, ñã ñư c g p Bác trong m t căn nhà nh Vi t
B c. Bác nói chuy n v i Các-men b ng ti ng Nga:


- C h c ti ng Nga như v y có khó khăn không?


- Ngư i cách m ng ph i bi t ti ng nói c a Lênin!


M. Giu-láp-xki, nhà văn và là nhà báo Ba Lan sang thăm Vi t Nam, ñư c g p Bác nhi u l n. L n g p th hai c a ông là m t ngày thu năm
1954. Giu-láp-xki bư c vào m t căn nhà l p r , tư ng quét vôi tr ng. Ông chưa k p u ng nư c thì Bác bư c vào và chào b ng ti ng Nga.
Bu i nói chuy n thân m t b t ñ u. Bác ra hi u cho ñ ng chí phiên d ch không ph i d ch n a, r i ng i nghe ñ ng chí phóng viên báo “S th t”
(Liên Xô) nói chuy n. ðôi khi Bác tr l i l i b ng ti ng Nga. Th nh tho ng Bác còn nói chuy n b ng ti ng Ý v i phóng viên t p chí “ðoàn k t”
(Unita), cơ quan Trung ương c a ð ng C ng s n M . T t c nh ng ngư i nư c ngoài có m t hôm y ñ u t v ng c nhiên, khâm ph c.
Dư ng như ñoán ñư c ñi u ñó, Bác m m cư i nói b ng ti ng Pháp:


- Các nhà báo nư c ngoài thư ng hay k nh ng chuy n phóng ñ i v tôi. Nhưng cũng có nh ng chuy n ñúng. Khi còn tr , qu th t tôi có
làm b p trên tàu, có ñ n M , Anh, ð c. Tôi cũng ñã t ng s ng Pa-ri và b t ñ u ho t ñ ng cách m ng cùng các ñ ng chí Pháp. Nhi u l n
tôi qua Liên Xô, Trung Qu c. ñâu tôi cũng ñư c công nhân d y cho ti ng c a nư c h . Tôi s ng cùng v i công nhân Ý r i c châu M
n a…


ð i Hoàng, m t nhà văn Trung Qu c, tác gi quy n h i ký “Ghi l i nh ng n tư ng v Ch t ch H Chí Minh” cũng nói lên nh ng c m
tư ng tương t . Nhưng th i gian x y ra trư c bu i g p m t trên ít tháng và không gian là m t ñ a ñi m kín ñáo trong r ng sâu Vi t B c. ðó
là m t b a ti c liên hoan m ng chi n th ng l ch s ði n Biên Ph . ð i Hoàng có nhi u n tư ng ñ p ñ v Bác, trong ñó vi c s d ng ti ng
nư c ngoài c a Bác là m t “ n tư ng” sâu s c, Bác ñã dùng ti ng Nga, ti ng Pháp thăm h i tình hình sinh ho t c a các b n bè qu c t , h i
v vi c ăn u ng, nhà , khí h u r ng x nóng, ñư ng sá khô ư t ra sao… Lúc nói v i ð i Hoàng, Bác l i dùng ti ng Hán.


B a ti c di n ra trong b u không khí tưng b ng náo nhi t. Ai cũng mu n vui chung, mu n nói lên nh ng c m nghĩ ñang r o r c trong
lòng mình, nhưng r i ñành ch u ng i yên vì vư ng ph i “hàng rào ngôn ng ”. Dư ng như ñoán ñư c ñi u ñó, Bác nói: “Nào các ñ ng chí có
gì c nói h t ñi, tôi làm phiên d ch cho các ñ ng chí”. Bác nh c nh m i ngư i ăn, gi c “c n chén”, “không ñư c làm khách”. Câu nào cũng
nói b ng ñ các th ti ng Nga, Hán, Pháp…


Trong thiên h i ký c a mình, ð i Hoàng cũng khâm ph c nh c ñ n vi c Bác thư ng tr c ti p ñ c và d ch nh ng tác ph m c a ch nghĩa
Mác – Lênin, và ñã d ch cu n ti u thuy t “T nh y bí m t” c a Liên Xô (ti ng Nga) sang ti ng Vi t.


L i n a, có l n ñoàn chuyên gia các nư c anh em vào chúc T t Bác. Vì trư ng h p ñ c bi t nên l n này không có phiên d ch. Th y m i
ngư i có v lúng túng, Bác mĩm cư i b o: “Thôi ñư c, Bác s d ch cho!”. Th tư ng Ph m Văn ð ng nói ñ n ñâu, Bác d ch ñ n ñ y b ng các
ti ng Nga, Hán, Anh, Pháp. Các ñ ng chí chuyên gia nhìn Bác v i m t v khâm ph c, trìu m n. Không khí càng thêm chan hòa, th m tình
h u ngh anh em. Sau bu i ti p khách, Bác b o: D ch không ph i d ñâu, ti ng nói là ph i chính xác. Bác k có m t ñ ng chí phiên d ch ñã
d ch câu “Chúc H Ch T ch bách niên giai lão!” (Câu dùng ñ chúc cô dâu chú r trong các ñám cư i). T t c m i ngư i có m t ñ u phá lên
cư i vui v , ñ ng th i ai n y ñ u h t s c th m thía nh ng l i khuyên c a Bác.


Bác thư ng dùng ti ng Nga ñ ti p khách, nói chuy n và thư ng ch dùng m t s câu, nhưng cũng có khi Bác trò chuy n khá lâu v i các
ñ ng chí Liên Xô. Hai m u chuy n sau ñây ñã ch ng t ñi u ñó.
B MÔN CHÍNH TR : TRƯ NG ĐH KTKTCN -CNT-
Tơ-ra-chi-a-c p, Thuy n phó th nh t tàu Gi c-gin-xki (Liên Xô) phát bi u r ng: ngày 30/5/1957 là m t trong nh ng ngày vui m ng c a
th y th này, vì ñ ng chí H Chí Minh ñã t i thăm tàu, ñ c bi t là “trong cu c nói chuy n thân m t v i anh em th y th , ñ ng chí H Chí
Minh luôn dùng ti ng Nga, mà không c n phiên d ch, chúng tôi r t vui sư ng khi th y Ngư i nói ti ng Nga m t cách thông th o”.


Xéc-gây-ñô-r p, Trư ng ban thuôc Vi n Nghiên c u toàn Liên bang v ngh ñánh cá bi n và b n ñ ñ i dương c a Liên Xô ñang công tác
Vi t Nam, ñã ñ n g p và trò chuy n thân m t v i Bác vào m t ngày g n cu i năm 1959. Trong thiên h i ký vi t mư i năm sau, ñ ng chí
c m th y sâu s c r ng: Dù các bu i g p g có trôi qua theo năm tháng ñi n a, nhưng ñ ng chí v n nh rõ nh ng chi ti t nh nh t c a b u
không khí vô cùng m cúng và thân thi t mà ngư i ñã t o nên.


Sáng 25/8/1957, Bác ñã tr c ti p nghe ñư c “ti ng nói c a Lênin” khi t i thăm phòng làm vi c c a Ngư i ði n Xmôn-ni, Bác r t chăm
chú nghe bài di n văn c a Lênin ñư c thu vào băng ñĩa nhan ñ : “Chính quy n Xôvi t là gì?”. Nh ng câu h i, nh ng l i nh n xét c a Ngư i
ch ng t r ng hi u bi t r t rõ, r t sâu s c ngay c các v n ñ nghiên c u khoa h c v bi n, ñ i dương. “ð ng chí H Chí Minh h i chuy n
chúng tôi b ng ti ng Nga r t th o”.


Ti ng nói ñó cũng góp ph n làm tăng thêm b u không khí ñoàn k t h u ngh gi a các nư c anh em. Nhà báo Úc Man-côm Xan-mơn (ñã
t ng d y ti ng Anh Hà N i trong 3 năm), khi ñư c tin Bác m t ñã nh l i quang c nh tiêu bi u, mang nhi u ý nghĩa sâu s c, di n ra h i 9
năm v trư c. Xan-mơn th y Bác tươi cư i t trong h i trư ng ñi ra, hai tay quàng vai hai ngư i ñi hai bên, ñó là ñ ng chí Trư ng ñoàn ñ i
bi u Liên Xô sang d ð i h i l n th 3 c a ð ng Lao ñ ng Vi t Nam, và ñ ng chí Trư ng ñoàn ñ i bi u Trung Qu c. “Ch t ch H Chí Minh
r t ho t bát. C quay sang bên này nói b ng ti ng Trung Qu c, l i quay sang bên kia nói b ng ti ng Nga. Dáng ngư i m nh d c a C có
s c h p d n hai v khách. C nh tư ng ñ p ñ y di n ra ngay trong ngày b m c ñ i h i, lúc các ñ i bi u chia tay nhau v .


*Sáu cách bi n ñ i ng pháp ti ng Nga.

(theo “117 CHUY N K V T M GƯƠNG ð O ð C H CHÍ MINH”
– Ban Tuyên giáo Trung ương)


Bác H v i vi c h c t p và s d ng ti ng nư c ngoài
22/05/2009 GMT+7
Các Mác, Ăng-ghen, Lênin – nh ng lãnh t thiên tài c a giai c p vô s n và nhi u nhân dân lao ñ ng toàn th gi i ñ u là
nh ng ngư i gi i nhi u ngo i ng . ði u ñó ñã giúp các ông r t nhi u trong ho t ñ ng khoa h c, ho t ñ ng lý lu n và v n
ñ ng cách m ng.


Sinh th i, Mác bi t thành th o mư i ngo i ng , “ñã ñ c h u h t các sách quan tr ng c a th i ñ i mình”, ñ c ñư c tài li u b ng t t c các
th ti ng châu Âu, còn ti ng ð c, ti ng Pháp, ti ng Anh ñ u vi t r t gi i.


Ăng-ghen bi t ñ n 21 th ti ng trong ñó có c nh ng ti ng c như ti ng Pháp c , ti ng Tây Ban Nha c .




Các Mác và F.Ăng-ghen - Hai tác gi c a
Tuyên ngôn ð ng C ng s n.

Mác và Ăng-ghen khi trên 50 tu i, do yêu c u ph i nghiên c u nh ng v n ñ v nư c Nga mà hai ông ñã h c thêm ti ng Nga. Ch trong
th i gian ng n, hai ông ñã ñ c ñư c nhi u tài li u và tác ph m văn h c t nguyên g c Nga.


Còn Lênin thì bi t thành th o, ñ c và d ch ñư c ti ng ð c, ti ng Anh, ti ng Pháp, ñ c ñư c ti ng Ba Lan và ti ng Ý.


Các ông ñ u là nh ng t m gương l n v trau d i ngo i ng , công c giao ti p quan tr ng nh t c a nhân lo i.


Bác H c a chúng ta cũng là m t t m gương h c t p ti ng nư c ngoài thành công trong ñi u ki n vô cùng gian kh và thi u th n.


Hoàn c nh có khác nhau nhưng các ông ñ u có chung m t m c ñích ñ u tranh cách m ng gi i phóng loài ngư i kh i áp b c, bóc l t; vì
m t xã h i văn minh, vì tình h u ngh lâu dài gi a các dân t c. Các ông ñ u gi ng nhau ý chí t h c không bao gi ng ng.


Dư c ñây là nh ng câu chuy n v t m gương Bác H h c t p và s d ng ti ng nư c ngoài.
B MÔN CHÍNH TR : TRƯ NG ĐH KTKTCN -CNT-
Bác H v i ti ng Hán c và hi n ñ i
Tháng 8/1942, Bác có vi c sang Trung Qu c, thì b b n Qu c dân ñ ng b t. Sau khi b chúng trói, gi i ñi su t mư i tám nhà tù, t tr i
giam này ñ n tr i giam khác, chúng ñưa Bác v giam Li u Châu. ð y không ph i là m t tr i giam chính c ng, mà ch là m t “c m b th t”,
m t phòng giam nh h p ngay bên c nh ñ i c nh v c a tư ng Trương Phát Khuê. Ch m t mình Bác b nh t ñó. Lâu lâu m i có m t vài sĩ
quan Qu c dân ñ ng b ph t vào ñó năm b y ngày. Bác l i d ng nh ng d p ñó ñ h c ti ng “quan”. Trong th i gian 14 tháng b giam c m
Qu ng Tây, Bác ñã vi t “Nh t ký trong tù”. Cu n s nh t ký ñó to b ng bàn tay, dày 47 trang. Trên trang ñ u ghi b n ch Hán “ng c trung
nh t ký”, kèm theo b n câu thơ và hình v ngư i tù hai c tay b xích. Nh t ký g m hơn m t trăm bài thơ ch Hán b t h . V i Bác, ñó ch là
m t vi c làm b ng “tay trái”, là m t s n ph m b t ñ c dĩ vì “trong ng c t i bi t làm chi ñây”, nhưng l i là m t tác ph m n i ti ng trên th
gi i. Năm 1960, Nh t ký trong tù chính th c ra m t b n ñ c trong và ngoài nư c. M y ch c năm qua, t p thơ ñư c in l i nhi u l n trong
nư c, trên th gi i, nó ñư c d ch ra nhi u th ti ng như ti ng Anh, Pháp, Nga, ð c… M , ngày 11/8/1971, m t nhà xu t b n chuyên n
hành lo i sách ph c p ñã ñ t in 50 v n cu n Nh t ký trong tù. M t t p thơ ñư c xu t b n v i s lư ng l n như v y là ñi u chưa t ng th y
M . Nhi u chi n sĩ ñ u tranh ch ng chi n tranh xâm lư c c a M Vi t Nam, b giam trong các nhà tù c a M , cũng ñã thu c lòng m t s
bài thơ c a Bác. Ch ng ph i bây gi ngư i ta m i thu c mà trư c khi chúng ta xu t b n r ng rãi t p thơ ñó, m t s ñ ng chí Trung Qu c ñã
nh nhi u bài trong t p thơ ñó.




Quách M c Như c, nhà h c gi n i ti ng c a Trung Qu c nh n xét: “… Có m t s thơ r t hay,
n u x p chúng vào t p thơ ðư ng, T ng, e r ng cũng không d gì nh n ra”. Theo L T n, thơ
theo ki u c , ñ n nay ph n nhi u m t h t s c s ng, “t t c nh ng bài thơ hay ñ n ñ i ðư ng
ñã làm h t r i”, thì ñ th y trình ñ Hán h c cũng như thi tài c a Bác uyên thâm xu t s c ñ n
m c nào r i.


Ngoài “Nh t ký trong tù” ra, Bác còn làm nhi u thơ b ng ch Hán, Bác xen vào nhi u b ch
tho i, có khi s a l i câu thơ xưa cho h p v i hi n th c ngày nay. ði u ñó ch ng t Bác nh
nhi u và nh lâu văn chương c ñi n c a Vi t Nam, Trung Qu c và v n d ng ñ c ñáo, sáng t o
linh ho t trong tác ph m c a mình. Và cũng như trong nh t ký, ngòi bút c a Bác ch ng bao gi
ng ng ngh , dù là vi t ch Hán ñòi h i trí nh cao. Có th nói là Bác ñã “xu t kh u thành thơ”.
M u chuy n nh sau ñây ñã ch ng t ñi u ñó.


Sau khi k t thúc cu c ñi thăm mư i nư c c ng hòa Xô vi t, 19 thành ph và th ñô trong
m t tháng tr i, sáng ngày 1/8/1959, Bác sang thăm Trung Qu c. Trên máy bay, Bác thanh th n
ñ c sách và ng m c nh. Khi bay qua bi n cát, ñ n núi Thiên San, th y phong c nh nên thơ, Bác
ñã làm ngay m t bài t tuy t như sau:


V ng Thiên San


Dao v ng Thiên San phong c nh h o
Nh t ký trong tù c a Bác
T hà b ch tuy t bão thanh san cũng ñã ñư c th hi n
b ng thư pháp L
Triêu ñương sơ xu t xích như h a Nguyên.
V n ñ o h ng quang chi u th gian


Trông núi Thiên San


Xa xa trông núi Thiên San, phong c nh ñ p


Răng tía, tuy t tr ng ôm l y ng n núi xanh


M t tr i bu i sáng ló ra ñ r c như l a


Muôn tia ánh h ng soi kh p th gian.


Bài thơ ñã ñư c Bác t m d ch như sau:


Xa trông c nh núi ñ p Thiên San


Ráng ñ vây quanh, tuy t tr ng ngàn


Sáng d y m t tr i như l a tía


Muôn hào quang ñó, chi u nhân gian.


Bác ñã d ch, biên d ch ho c biên so n ñư c bi t bao nhiêu tư li u quý báu nh m ph c v k p th i cho cách m ng. Sau hơn ba mươi năm
tr i xa ñ t nư c, Bác l i tr v . Trong chi c va-li mây c a Bác (hi n còn Vi n B o tàng cách m ng) ch v n v n có m y th , trong ñó có
quy n L ch s ð ng C ng s n (b) Liên Xô b ng ti ng Hán, Bác lư c d ch quy n này làm tài li u hu n luy n cán b . Trên chi c bàn ñá g n
su i Lênin, dư i vòm dương x xanh, ngày ngày Bác ng i c m c i d ch quy n này, và t ñ y “T c c nh Pác Pó ra ñ i”:


Sáng ra b su i, t i vào hang


Cháo b , rau măng v n s n sàng
B MÔN CHÍNH TR : TRƯ NG ĐH KTKTCN -CNT-
Bàn ñá chông chênh d ch s ð ng,


Cu c ñ i cách m ng th t là sang.


Khi d ch xong, Bác ñã t ch c “ăn m ng”. B a ăn hôm y có th t và rau tươi.


Bác còn lư c d ch nh ng ñi m cơ b n trong tư tư ng chi n lư c, chi n thu t quân s c a Tôn T , nhà quân s n i ti ng 2000 năm trư c
ñây c a Trung Qu c, nh m b i dư ng ki n th c quân s cho m i ngư i. Và th là, quy n “Phép dùng binh c a Tôn T ” (Binh thư Tôn T ) ra
ñ i. Quy n này do Vi t Minh xu t b n vào tháng 2/1945, nhưng nó ñã ñư c d ch t trư c ñó khá lâu.




Bác còn biên so n quy n “Cách hu n luy n cán b quân s c a
Kh ng Minh”. Quy n này có ñ ngoài bìa: “H Chí Minh biên
d ch và bình lu n”, nói v tiêu chu n ñ c tài, tư cách ñ o ñ c và
phép dùng binh cơ b n c a m t ngư i tư ng. Kh ng Minh là nhà
quân s n i ti ng th i Tam Qu c.


V nghe và nói, Bác cũng thành th o, cho nên l m khi ng ñ i
tài tình v i k ñ ch, khi n chúng b i r i. Ti ng Hán (dù là xưa hay
nay) trong tay Bác ñã tr thành m t công c l i h i, v i k thù
là m t vũ khí s c bén “qu t vào m t chúng nh ng làn roi cháy
b ng”, như có ngư i nư c ngoài ñã nh n xét, nhưng v i b n bè,
anh em thì ñó l i là phương ti n m u nhi m, là chi c c u h u
ngh ñ hi u nhau hơn, c m thông v i nhau hơn, ph c v nhi u
hơn cho s nghi p chung c a cách m ng.


(theo “117 CHUY N K V T M GƯƠNG
ð O ð C H CHÍ MINH”
– Ban Tuyên giáo Trung ương)
Bác H Ph Ch t ch tháng 7-1957.



Bác H v i ti ng Pháp
28/05/2009 GMT+7
Năm 1923, nhà thơ Xô vi t Ô-xíp Man-ñen-xtam g p Bác. Bác nói v i nhà thơ: “Vào tr c mư i ba tu i, l n ñ u tiên tôi ñư c
nghe nh ng t ti ng Pháp: T do, bình ñ ng, bác ái… Th là tôi mu n làm quen v i văn minh Pháp, tìm xem nh ng gì n náu
ñ ng sau nh ng t y”, “nhưng trong nh ng trư ng h p cho ngư i b n x , b n Pháp d y ngư i như d y con v t.




Ngôi nhà s 9, ngõ Con Point, Paris,
nơi c a ñ ng chí Nguy n Ái Qu c
B MÔN CHÍNH TR : TRƯ NG ĐH KTKTCN -CNT-
t năm 1921-1923. ( nh tư li u).

Chúng không cho ngư i nư c ngoài chúng tôi xem sách báo. Không ph i chúng ch không cho ñ c các nhà văn m i mà c Rút-xô và
Mông-tét-xki-ơ n a cũng b c m”. “V y thì ph i làm th nào bây gi ?”, Bác k t lu n: “Tôi quy t ñ nh tìm cách ñi ra nư c ngoài”.


Dù m i ti p xúc v i “Tây h c”, v i n n văn hóa tư s n và h tư tư ng tư s n, nhưng qua nh ng ño n d n trên ñây ta th y Bác ñã có cái
nhìn s c bén khác v i nh ng ngư i bình thư ng. H i nh , c S c luôn d y các con ph i “bi t mình bi t ngư i”. Vì th m nhu n ñi u “bi t
mình bi t ngư i, trăm tr n ñánh, trăm tr n th ng” nên Bác mu n ñ n t n sào huy t c a chúng (ñ n các “chính qu c” Pháp, Anh…) ñ tìm
hi u. “Tôi mu n ñi ra ngoài, xem nư c Pháp và các nư c khác. Sau khi xem xét h làm th nào, tôi s tr v giúp ñ ng bào chúng ta”.


Vi c du h c b nghiêm c m. Th nhưng Bác v n kiên quy t ra ñi v i hai bàn tay tr ng và m t v n ti ng Pháp ít i h c ñư c trong nhà
trư ng.


Mùa hè năm 1911, Bác ñ t chân lên ñ t Pháp. Ti ng Pháp là m t “tr ng i” trong bư c ñ u ñi tìm ñư ng c u nư c, c u dân c a Bác. Bác
hi u ngay r ng mình ph i giao thi p b ng ti ng Pháp ñ làm ăn sinh s ng, ñ h c t p và ho t ñ ng cách m ng. Nh ñ ng cơ h c t p ñúng
ñ n và m nh m ñó nên Bác ñã nhanh chóng tìm ra ñư c nhi u cách h c thông minh, sáng t o. Ngay trên chuy n tàu sang Pháp, Bác ñã
tranh th lúc r i ñ h c ñ c và vi t ti ng Pháp v i hai ngư i lính tr ñư c gi i ngũ tr v Pháp. H cho Bác mư n nh ng quy n sách nho nh
b ng ti ng Pháp. Khi ñ n thành ph Lơ Ha-vơ-rơ, Bác h c ti ng v i cô Sen. Tóm l i, nh ng ngư i xung quanh d y Bác h c. Mu n bi t m t
v t nào ñó ti ng Pháp g i là gì. Bác ch v t y r i h i, xong vi t vào m nh gi y, dán vào ch hay ñ ý nh t, ñ v a làm vi c v a h c ñư c.
Có khi vi t ch vào cánh tay. T i ñi làm v , Bác r a tay r i l i vi t các ch khác. H c ñư c ch nào, Bác ghép câu dùng ngay. Giăng Lông-
ghê, cháu ngo i Các Mác, là ch nhi m báo “Dân chúng”, cơ quan c a ð ng Xã h i Pháp (h i y ð ng C ng s n pháp chưa thành l p), ñã
khuy n khích Bác vi t v Vi t Nam. Nhưng b y gi , Bác chưa gi i ti ng Pháp. Mu n vi t gì, Bác ph i nh lu t sư Phan Văn Trư ng. Ông là
m t nhà trí th c yêu nư c, ñ u ti n sĩ lu t khoa Pa-ri, nhưng ông không mu n ký tên dư i và không vi t h t ñi u mà Bác mu n nói, Bác
r t khó ch u vì mình kém ti ng Pháp, Bác nghĩ: mu n tuyên truy n cho nư c ta, nhưng không vi t ñư c ch Pháp. Làm th nào bây gi ?
Nh t ñ nh ph i h c vi t cho kỳ ñư c”. Bác làm quen v i ch bút t báo “ð i s ng th thuy n”, Bác ng ý mu n vi t bài nhưng ng i vì ti ng
Pháp còn kém. Ch bút b o: “ði u ñó không ng i, có th nào anh vi t th y. Tôi s ch a bài cho anh trư c khi ñưa in. Anh không c n vi t
dài; năm sáu dòng cũng ñư c”. Vi t xong bài, Bác chép thành hai b n, m t b n gi l i. L n sung sư ng nh t trong ñ i vi t văn, làm báo c a
Bác là bài ñ u tiên ñư c ñăng trên t “ð i s ng th thuy n”. Năm y là năm 1917. Bác ñã so l i xem ñúng sai ch nào, tòa báo s a cho như
th nào. Sau này, khi th y ñã b t sai, ông ch bút l i b o: “Bây gi anh vi t dài m t tí, vi t ñ b y tám dòng”. R i c th , Bác vi t ñư c c
m t c t báo, có khi dài hơn. Lúc y, ngư i ch bút (là b n thân c a Bác) l i b o vi t ng n l i. Rút ng n cũng khó như kéo dài. Nh kiên trì
rèn luy n nên Bác ñã thành công.


L n sung sư ng th hai là khi m u chuy n v Pa-ri c a Bác ñư c ñăng.




Thư ng thì su t ngày làm vi c, Bác ñ c vài trang ti u thuy t ñ trao
d i ti ng Pháp và gi i trí m t chút. Th y Tôn-xtôi vi t gi n d , rõ ràng,
Bác r t thích và cũng vi t m t bài phóng s v khu ph công nhân
nghèo kh nơi Bác . Sáng nào cũng vi t t năm gi ñ n sáu gi rư i.
B y gi ph i ñi làm. Khi vi t tr i rét bu t. Ngón tay tê cóng. Sau m t
tu n c m c i, Bác hoàn thành tác ph m ñ u tiên c a mình. Bác nói v i
các ñ ng chí trong Ban văn h c tòa so n báo “Nhân ñ o” r ng: “Tôi r t
sung sư ng n u bài vi t này c a tôi ñư c ñăng, tùy các ñ ng chí ñăng
hay không ñăng, nhưng dù th nào thì cũng xin các ñ ng chí s a l i
ti ng Pháp cho tôi…”.


Cho ñ n năm 1945, trong ñ i làm báo, vi t văn c a Bác có ba l n
sung sư ng. Hai l n ñư c ñăng báo vi t b ng ti ng Pháp. L n sung
sư ng th ba là l n th o b n “Tuyên ngôn ñ c l p”, vì ñó là m t trang
v vang nh t trong l ch s Vi t Nam.


Năm 1922, t “Ngư i cùng kh ” (Le Paria) ra ñ i. Bác làm ch bút,
ch nhi m, gi qu , phát hành và bán báo, vi c nào cũng ñòi h i dùng
nhi u ti ng Pháp. Bác k l i: “Các ñ ng chí ngư i thu c ñ a Á Phi vi t
bài quyên ti n, còn bao nhiêu công vi c mình ñ u bao h t”. Tr s ñ u
tiên c a Bác s nhà 16 ph Gi c Ca-lô, sau chuy n sang s nhà 3 ph
Mác-sê ñê Pa-tri-ác-sơ qu n 6, là m t nhà c xưa Pa-ri. Nơi ñây,
Bác làm vi c ñ ra báo và cũng chính nơi ñây là tr s c a “H i Liên
hi p các dân t c thu c ñ a”. Bác là m t trong nh ng ngư i có sáng ki n
ra t báo c a h i này. Báo ra c th y ñư c 38 s . Kh l n, tên báo
b ng ch Pháp ñ t gi a, ch R p bên trái và ch Hán bên ph i, do
Bác vi t. Báo này không có ban biên t p làm vi c thư ng xuyên, vì ai
n y ph i làm vi c, sinh s ng ho c b n các công vi c s a ch a bài v và
bán báo. Lu t sư Mác Clanh-vin Blông-cua, ngư i ñ o Guy-a-ño-lúp,
trong Ban biên t p nh n xét r ng: “Anh Nguy n Ái Qu c ñã ñóng góp
r t nhi u cho t báo, anh vi t kh e, có s vi t t i hai, ba bài”, “l i văn
anh s c bén, tư tư ng anh rõ ràng và m nh m ”, “xem và ñ c nh ng
bài và tranh ñó ngư i ta th y rõ tác gi có m t tinh th n ti n công r t
ch ñ ng và r t thông minh”.


Ngư i ta thư ng nh c ñ n nh ng bài c a Bác trên t “Ngư i cùng
kh ” v i m t lòng xúc ñ ng, m n ph c: Nào là bài “ð ng v t h c” v i
T báo Ngư i Cùng Kh - Le Paria. gi ng văn r t Pháp, ñ kích sâu s c b n th c dân; “Vĩnh bi t v vua
( nh tư li u). chúa” m a Kh i ð nh lúc h n sang d ñ u x o Pháp, nào là “Con rùa”
nói lên s tham nhũng tàn b o c a m t tên quan cai tr Pháp Vi t
Nam; “Nh ng trò l b ch hay là Va-ren và Phan B i Châu” mang tính ch t m t bài bút ký “vi n tư ng”; nào là “Hands off China”… Có kỳ như
s ra ngày 1/8/1922 có ñ n ba bài vi t và m t b c v c a Bác.


Ngoài t “Ngư i cùng kh ” ra, Bác còn vi t cho nhi u t báo b ng ti ng Pháp n a. Ví d , trên báo “Nhân ñ o”, chúng ta th y “V n ñ b n
x ”; “L i than vãn c a bà Trưng Tr c; “Con ngư i bi t mùi hun khói”; “Vi hành”. Riêng bài “Vi hành” (Incognito) ñăng ngày 19/2/1923, tác
gi t d ch b ng ti ng Nam (ti ng Vi t), nhưng chúng ta có cơ s ñ ñoán là truy n này ngay t ñ u ñã ñư c vi t b ng ti ng Pháp.
B MÔN CHÍNH TR : TRƯ NG ĐH KTKTCN -CNT-
V sách c a Bác, chúng ta chú ý ñ n quy n: B n án
ch ñ th c dân Pháp. ðây là tác ph m k t h p ch
nghĩa yêu nư c v i ch nghĩa xã h i, nó nêu ra nh ng
vi c th t, ngư i th t, dùng thu t “G y ông ñ p lưng
ông” (trích l i ngư i Pháp vi t ñ làm tang ch ng).
Sách ñư c vi t b ng hình th c ti u ph m, làm thiên
phóng s ñi u tra m ñ u cho m t n n văn h c m i
Vi t Nam. Là văn ki n l ch s , nó cũng là tác ph m
văn h c l n b ng ti ng nư c ngoài trong văn h c s
Vi t Nam.


Bác dùng ti ng Pháp r t linh ho t. Trong qu ng ñ i
mư i năm Pháp, Bác ñã di n thuy t, nói chuy n,
phát bi u nhi u nơi. Nhưng ñáng chú ý nh t là l i
phát bi u c a Bác ð i h i Tua (năm 1920) và “B n
tham lu n v dân t c thu c ñ a” ð i h i Qu c t
C ng s n l n th 5 (năm 1924). Hai l n phát bi u
b ng ti ng Pháp ñó ch ng t nhãn quan sáng su t và
sâu s c v chính tr cùng tài năng ti ng nư c ngoài
c a Bác, dư ng như Bác mu n nói gì, di n t như th
nào thì ti ng Pháp lúc ñó ñ ñ ph c v cho nhu c u
ñó ( Liên Xô còn gi ñư c b n ghi l i phát bi u b ng
ti ng Pháp c a Bác ð i h i Qu c t C ng s n l n
th 5 và Vi n B o tàng Cách m ng Vi t Nam ñã ch p
l i ñư c b n y). Sau này, khi ñã tr thành Ch t ch
nư c Vi t Nam Dân ch C ng hòa, Bác v n còn dùng
ti ng Pháp nhi u nơi, nhi u lúc, r t có hi u qu .


Tháng 5 năm 1946, Bác ch ñ ng ñ n nói chuy n
v i m t s lính Pháp ñóng trong thành Hà N i. Lúc y,
quan h gi a ta và th c dân Pháp khá căng th ng.
Nhi u ñ ng chí ñã ñi theo và b o v Bác. Tư ng Xa- Nh ng văn b n do ñ ng chí Nguy n Ái Qu c so n
lanh gi ñ ngón này ngón n ra v i ý ñ “tác ñ ng th o trong th i gian ho t ñ ng nư c ngoài. Trong
tinh th n”. Th t ñúng là Bác ñã ñi vào nơi hang hùm
mi ng r n v y. Th nhưng Bác v n th n nhiên, ung ñó có cu n ðư ng Kách m nh. ( nh tư li u).
dung, dùng th ti ng Pháp ñiêu luy n “r t Pháp” c a
mình ñ nói v tình yêu quê hương ñ t nư c, v s gi i phóng nư c Pháp kh i b n phát xít ð c, v nguy n v ng và ý chí c a dân t c Vi t
Nam là giành cho ñư c ñ c l p, t do… Lính Pháp v tay hoan nghênh nhi t li t. Xa-lăng b m t cú b t ng , h n s nguy cơ ph n chi n, nên
h t ho ng v i m i Bác ngh v i lý do là “S Ch t ch m t” (!?).


Vài ngày sau, Bác sang Pháp, nhi u ngư i lo cho Bác vì b y gi ñã có m t máy bay Pháp ch m t v lãnh t Trung ðông ñâm vào núi.
Th nhưng, “vì nư c quên thân, vì dân ph c v ”, l i cũng vì tin tư ng vào ð ng C ng s n và các l c lư ng cách m ng Pháp nên Bác v n ra
ñi. M y tháng Pháp, Bác ñã làm ch n ñ ng dư lu n Pháp và th gi i, h t s c có l i cho cách m ng. Có nhi u câu chuy n, ñây ch xin nêu
ra m t m u chuy n có liên quan t i vi c dùng ti ng nư c ngoài c a Bác.


Trong m t bu i h p báo c a Bác Pa-ri có g n m t trăm phóng viên các nư c ñ n d . M t nhà báo tò mò h i:


- Thưa ngài Ch t ch, Ngài là C ng s n ph i không?


- Ph i – Ch t ch H Chí Minh ñi m ñ m tr l i.


- Ngài ñã tham gia phong trào kháng chi n?


- ðã tham gia.


- Bao lâu?


- G n 40 năm.


- Hình như Ngài ñã t ng tù?


- các nhà tù khác nhau


- Có lâu không?


Ch t ch H Chí Minh m m cư i. Nhìn th ng vào m t nhà báo tò mò, Ch t ch nói: - trong tù, th i gian bao gi cũng lâu c .


Tr l i ñơn gi n và b t ng . ðó là s ch nh o kín ñáo hay là ý mu n ng t l i nhà báo thi u l ñ n ? Có m t ñi u r t rõ, ngư i Pháp,
ngư i Anh, ngư i M ñã hi u ñư c r ng con ngư i có chòm râu nh n y có th m m cư i Pa-ri, Luân ðôn cũng như Hà N i. ðó là n cư i
c a m t nhà tiên tri bi t m r ng biên gi i c a hi n t i.


Câu chuy n dư i ñây do giáo sư Tr n H u Tư c, anh hùng lao ñ ng, Vi n trư ng Vi n Tai – Mũi – H ng Vi t Nam k l i:


Trong th i gian ñàm phán Pháp, ho t ñ ng c a Bác th t phong phú, Bác ñ c nhi u báo và các bài nói v Vi t Nam ñ nghiên c u. Bác
còn ñi nghe hòa nh c, xem vũ ba-lê, tham quan cơ s b o tàng… Sau khi ký b n T m ư c vào n a ñêm 14/9/1946, Bác cùng vài ngư i n a
v nư c trên m t thông tin h m dài hơn trăm mét c a Pháp. Lúc qua v nh Cam Ranh ñ v H i Phòng, ñô ñ c ðác-giăng-li-ơ lúc y thay m t
cho Chính ph Pháp ðông Dương ñi n ra xin g p, cho nên tàu ghé vào V nh. Thì ra chúng b trí r m r . Hai th y phi cơ bay lư n quanh
chi n h m b y t ng lính th y c a ðác. ðác kéo h t các lo i c , giương h t các nòng pháo. Bác ch ñi v i m i giáo sư Tr n H u Tư c lên tàu.
ð i phó như v y th t hi u qu ngay. Khi ra c a tàu ñón, ðác ñã ph i nói ngay v i gi ng cáo già: “Thưa Ch t ch, ñ n tu i tôi, tôi l i ñư c
B MÔN CHÍNH TR : TRƯ NG ĐH KTKTCN -CNT-
h c r ng, ñi v i th y thu c là… thư ng sách!”. Bác ch m c gi n d , thái ñ th n nhiên, ñư ng hoàng v i phong cách ngư i ch ñây, còn s
lòe lo t c a chúng l i tr nên xa l , ngư ng ngùng.


Ti c trên chi n h m là m t cu c ñ u trí. ð lưu ý x xiên r ng Bác ñang ng i gi a hai
tư ng Pháp l ng danh (t c b “ñóng khuôn” k p ch t), gi a m t bên là ñô ñ c th y quân
Thái Bình Dương, m t bên là th ng soái l c quân Vi n ðông, ðác-giăng-li-ơ lư i d o qu o,
v a cư i v a nói: “Monsieur le président, vous voi la bién encadre par I’ Armeé et la
Marine!” (Ch t ch th t b “ñóng khung” gi a l c quân và h i quân ñó!). H n c nói ki u
nhát g ng, tách riêng và nh n m nh nh ng ti ng “bién encadre” (th t b ñóng khung). Nói
xong, ðác dương dương t ñ c y cùng ñ ng b n cư i khoái chí vì câu nói hi m hóc ñó.
Nhưng r i chúng cũng ng i l m ñi khi Bác m m cư i, ung dung tr l i ngay: “Mais, vous
savez, Monsieur I’ Amiral, c’est le tableau qui fait la valeur du cadre!”. (Nhưng mà ñô ñ c
bi t ñ y, chính b c h a m i ñem l i giá tr cho chi c khung!). H i tư ng l i, câu nói c a
Bác như có m t ý nghĩa tiên tri: Pháp thua nhưng “vinh d là thua Vi t Nam”. Trong b a
ti c, còn nhi u câu tr l i ý nh b ng ti ng Pháp ñúng gi ng và ñiêu luy n c a Bác ng ñ i
v i b n th c dân. Cu i cùng, chúng th y th c là ñau nên ph i thôi cái trò chơi ch y.
Nhi u câu chuy n c a Bác h i ñó nay ñã tr thành nh ng giai tho i di u kỳ.
Ch t ch H Chí Minh và
tư ng Xanhtơny trên chi n (theo “117 CHUY N K V T M GƯƠNG ð O ð C H
h m h i quân Pháp năm CHÍ MINH”
1946. – Ban Tuyên giáo Trung ương)
( nh tư li u).




Bác H ch còn ai
18/05/2009 GMT+7
Trong Chi n d ch Biên gi i, m t l n ñi g n t i ðông Khê (Cao B ng), Bác r vào nhà m t ñ ng bào ngh ngơi. M t em bé Nùng
gánh ñôi b ng nư c t dư i su i ñi lên trông th y c già quen quá mà không rõ g p ñâu r i.




Em nghĩ chưa ra thì c ñã t i g n. Gi ng c
m áp:


- Cháu gánh có n ng không?


- ! Không n ng ñâu!

Em bé v i ñáp, ng c nhiên trư c c ch c a
c . Em x c l i ñòn gánh thong th bư c. C
già bư c theo lên c u thang. Vào nhà, c h i
em bé:


- Cháu tên là gì?


- Là Ph n.


C già xoa ñ u Ph n.


- Pá (b ) ñi dân công ph i không? Cháu
làm vi c nhi u quá.

Bác H t i M t tr n ðông Khê 1950. ( nh TL)
- Pá ñi dân công ph c v chi n d ch. Cháu
nhà giúp m (m ) gánh nư c. Không m t ñâu.


C già l i h i:


- Cháu có bi t ñi dân công ñ làm gì không?


- ði dân công ñ gi t Tây.


Ph n tr l i c già, r i k :


Th ng Tây nó ác hơn ông c p ông à! Tàu bay nó b n cháy trư ng cháu ba l n. Bây gi trư ng ph i d i vào lũng xa l m. Nó b n ch t c
Pu, con trư ng thôn.


C già ñ t tay lên vai Ph n, ñôi m t hi n t nhìn Ph n, kh nói:


- Bao gi h t gi c, cháu s không ph i v t v như th này n a.
B MÔN CHÍNH TR : TRƯ NG ĐH KTKTCN -CNT-
Hai Bác cháu nói chuy n thêm m t lát n a. R i Bác nh c Ph n ñi ng .




ðêm g n v sáng. Ph n còn ñang yên gi c
ng thì c già ñã cùng m y ngư i khác ñi. Lúc
t nh d y, th y nhà tr ng tr i, v ng v quá,
Ph n b t lên khóc. Nhìn l thu c ho, chi c
khăn quàng c c già cho, lòng Ph n càng
nh c khôn xi t.


Cho ñ n lúc y, Ph n chưa nh n ra c già
tr nhà mình là ai? Mãi ñ n khi Chi n d ch
Biên gi i k t thúc th ng l i, b Ph n ñi dân
công v nghe chuy n m i qu quy t v i con
r ng:


- A lúi! Bác H ch còn ai!


Và hai b con r t ti c, nhưng r t sung
sư ng là C H ñã ñ n nhà mình.


(theo “117 CHUY N K V
T M GƯƠNG ð O ð C H
CHÍ MINH”
– Ban Tuyên giáo Trung H Ch T ch làm vi c trư c l u d ng t m trên ñư ng ñi
ương) Chi n d ch Biên gi i năm 1950. ( nh TL)
HL




Ba l n ñư c g p Bác H
17/05/2009 GMT+7
H Th Thu k : Khi cháu trong mi n Nam, cháu ñư c nghe các chú ñ c l i d y c a Bác H , cháu càng thương nh Bác
nhi u. Cháu và các b n cháu mong sao nư c nhà th ng nh t, cùng ñ ng bào mi n Nam ñón Bác vào thăm.
Qua th i gian chi n ñ u, cháu ñư c ð ng, M t tr n cho ra mi n B c ñ h c
t p, cháu vinh d ñư c g p Bác.


L n ñ u cháu ñư c g p Bác, Bác h i cháu ñã bi t ch chưa. Cháu vòng tay
tr l i Bác mà cháu nói không nên l i, vì cháu c m ñ ng quá. Sau, cháu c
g ng tr l i ñ Bác nghe:


- D thưa Bác, cháu chưa bi t ch nào . Vì gia ñình cháu nghèo, ba má
cháu m t s m, cháu ñông em nên không ñư c ñi h c.


V a nói xong, cháu ngư c lên nhìn Bác. Hai hàng nư c m t Bác rưng rưng
làm cho cháu càng thêm c m ñ ng hơn.


Bác H g p g các thi u niên dũng sĩ L n th hai cháu ñư c g p Bác. Bác h i cháu:

mi n Nam.
- ð ng bào mi n Nam ñ u tranh và chi n ñ u như th nào?


Cháu li n ñ ng lên vòng tay l i:


- D , thưa Bác, ñ ng bào mi n Nam ñ u tranh không s gian kh , chi n ñ u không s b thương, không s hi sinh, mà ch s mù hai m t,
sau này nư c nhà th ng nh t, Bác vào thăm không nhìn th y Bác.


Cháu ngư c nhìn lên l i th y Bác rưng rưng nư c m t. B a y Bác cho cháu ăn cơm. Cháu ng i bên Bác, Bác g p th c ăn cho cháu…


L n th ba, cháu ñư c g p Bác h i trư ng Ba ðình. Cháu m ng r ch y l i ôm và hôn Bác. Bác h i cháu:


- Kỳ này cháu có ăn ñư c cơm không, ăn ñư c m y bát?


Cháu ñáp:


- D , thưa Bác, cháu ăn ñư c hai bát !


- Ăn th là ít ñ y! C ăn nhi u cho kh e vào.


Bác d n thêm cháu ph i gi gìn s c kh e cho th t t t, h c t p văn hóa, chính tr , lao ñ ng cho th t t t, ñoàn k t t t, thương yêu ñ ng ñ i
t t, ph i nghe l i các cô, các chú d y b o.
B MÔN CHÍNH TR : TRƯ NG ĐH KTKTCN -CNT-
Sau nh ng gi phút quý báu y cháu ra v , không mu n r i Bác, ch mong sao g n Bác luôn luôn.


Ngày tháng qua ñi, b nh c a cháu l i phát tri n, nên các chú ñưa cháu vào vi n. ðư c tin y, Bác ñi n vào thăm cháu. Lúc y b nh cháu
quá n ng, ñ n khi cháu t nh d y, các chú nói l i, cháu vô cùng xúc ñ ng, vì Bác bao nhiêu là công vi c mà Bác còn quan tâm ñ n s c kh e
c a cháu. Th i gian sau cháu xa Hà N i v trư ng h c, hàng ngày cháu luôn th c hi n l i Bác d y.


(theo “117 CHUY N K V T M GƯƠNG ð O ð C H CHÍ MINH”
– Ban Tuyên giáo Trung ương)


Các em s ch và ngoan th t!
17/05/2009 GMT+7
ð u năm 1967, Bác H v thăm t nh Thái Bình. Các em thi u nhi xóm Dân Ch hát vang bài “Gi i phóng mi n Nam” ñón Bác.
Bác h i:




H Ch t ch, ñ ng chí Lê Du n, ñ ng chí Trư ng Chinh
vui cùng các cháu thi u nhi.

- Các cháu có ngoan không?


- Thưa Bác có ! Các cháu cùng tr l i.


- Các cháu có vâng l i cha m không?


- Thưa Bác có !


- Các cháu ăn có s ch s không?


- Thưa Bác có !


- Chìa tay cho Bác xem nào?


Nh ng bàn tay xinh x n, chìa ra trư c m t cho Bác xem. Bác g t ñ u hài lòng l m vì th y cu c s ng c a các cháu nh nông thôn ñã
thay ñ i d n v i cu c s ng c a dân làng.


Các em s ch và ngoan th t. Bác H l y k o chia cho các cháu r i l i ti p t c ñi.


(theo “117 CHUY N K V T M GƯƠNG ð O ð C H CHÍ MINH”
– Ban Tuyên giáo Trung ương)
B MÔN CHÍNH TR : TRƯ NG ĐH KTKTCN -CNT-
Bác H v i Trung thu ñ c l p ñ u tiên
06/05/2009 GMT+7
Chi u hôm ñó, th 6, ngày 21/9/1945 t c ngày 15/8 năm t D u, tan gi làm vi c, Bác b o ñ ng chí thư ký v nhà trư c,
còn Bác l i B c B ph ñ ñón các em thi u nhi vui T t Trung thu.




Bác H và các cháu thi u nhi

Ngay t chi u, Bác ñã cho m i ñ ng chí Tr n Huy Li u, B trư ng B Tuyên truy n và m t ñ ng chí ph trách thi u nhi c a Thanh niên
ñ n h i v t ch c Trung thu t i nay cho các em. Nghe báo cáo ch có ba ñ a ñi m xung quanh B H ñ bày mâm c cho hàng v n em, Bác
b o các anh ch ph trách ph i t ch c cho th t khéo ñ em nào cũng có ph n. V chương trình vui chơi, Bác khen là có nhi u c g ng v
m t hình th c và căn d n là ph i ñ m b o an toàn, nh t là ñ i v i các em nh .


Sau ñó, Bác tr v phòng làm vi c c a mình trên căn gác B c B ph . Nhưng ch c ch c Bác l i h i:


- Các em ñã t p trung ñ B H chưa?


Trăng ñã b t ñ u lên. Bác H ra ñ ng c a ng m ñêm trăng và l ng nghe ti ng tr ng r n ràng t các ñư ng ph v ng ñ n. Ai mà bi t
ñư c ni m vui l n ñêm nay c a Bác H , ngư i chi n sĩ cách m ng bôn ba kh p năm châu, b n b , n m m t n m gai, vào tù ra t i, ch nh m
m t m c ñích duy nh t là ñem l i ñ c l p cho T qu c, no m cho nhân dân và ñ c bi t, cháy b ng trong lòng Ngư i là ni m mong ư c h nh
phúc m no cho l p tr thơ.


ðêm nay gi a lòng Hà N i, ngay trong Dinh Ch t ch, Bác H h i h p chu n b ñón ti p “B y con cưng” c a mình.


Trư c Trung thu m y hôm, Bác ñã vi t m t lá thư dài g i các em nhân ngày t u trư ng.





Li n sau ñó, Bác l i vi t “Thư g i các cháu thi u nhi” nhân d p T t Trung thu. Thư vi t trư c Trung thu m t tu n l ñ k p ñ n v i các em
kh p các mi n ñ t nư c. Bác H bao gi cũng chu ñáo như th .


Và ñêm nay, Trung thu ñã th c s ñ n trong n i b i h i mong ñ i c a Bác. Theo chương trình thì ñúng 21 gi các em m i ñ n vui chung
v i Bác H . Th mà lúc này chưa ñ n 20 gi Bác ñã b n ch n ñi l i trong phòng, xem l i ñ cương bài phát bi u lát n a s nói v i các em,
xem l i nh ng t m nh lát n a Bác s t ng cho m i em m t t m… Th t khó mà hình dung m t c già ñã g n tu i 60, m t v Ch t ch nư c,
m t nhà ho t ñ ng qu c t n i ti ng, m t con ngư i v n có b n lĩnh ung dung, bình th n trong m i tình hu ng, ñêm nay l i nóng lòng ch
ñ i, g p g các em nh như v y.
B MÔN CHÍNH TR : TRƯ NG ĐH KTKTCN -CNT-
H Hoàn Ki m tưng b ng náo nhi t. Nh ng bóng
ñi n l p lánh trong các vòm cây. Hàng ngàn, hàng v n
ñèn gi y trên tay các em soi bóng xu ng m t h . Trên
ñ nh Tháp rùa r c sáng ánh ñi n v i băng kh u hi u
“Vi t Nam ñ c l p”.


ðúng 20 gi , l Trung thu ñ c l p ñ u tiên b t ñ u.
Sau l chào c , m t em ñ i di n cho hàng v n thi u
nhi Hà N i phát bi u ni m vui sư ng ñư c tr thành
ti u ch nhân c a nư c ñ c l p. Ti p ñó ñ ng chí Tr n
Huy Li u, ñ i di n Chính ph , tr nh tr ng ñ c thư c a
Bác H g i thi u nhi, căn d n các em c g ng h c t p
ñ x ng ñáng v i s quan tâm, chăm sóc c a Bác.


Bu i l k t thúc, các ñoàn ñ i ngũ ch nh t ñ u
bư c trong ti ng tr ng vang vang hư ng v B c B
ph . D n ñ u ñoàn là nh ng ñ i múa lân, múa sư t
cùng hàng ngàn, hàng v n chi c ñèn gi y lung linh
u n lư n như m t dòng sông sao…


ðúng 21 các em có m t trư c B c B ph . Bác H
xu t hi n tươi cư i, thân thi t. Ti ng hoan hô như
s m d y. Ti ng tr ng r n ràng. Sư t l i nh y múa.
Bác H vui Trung thu cùng các cháu thi u nhi.
T t c sung sư ng hò reo. Chúc m ng Bác H kính
yêu.


Bác H xúc ñ ng bư c xu ng th m ñón các em, ti ng hoan hô l i d y lên. M t em ñ ng trư c máy phóng thanh ñ c l i l i chào m ng.
ð c xong em hô to “Bác H muôn năm!”. L p t c ti ng hô “Muôn năm” r n vang không ng t.


Bác H giơ cao hai tay t ý cám ơn các em r i Bác l n lư t bư c ñ n b t tay t ng em ñ ng hàng ñ u. C p m t c a Bác ánh lên m t
ni m vui ñ c bi t. Trong lúc phía ngoài, các ñoàn “xe tăng”, các binh sĩ c a Hai Bà Trưng, c a ðinh B Lĩnh, các ñ i sư t v i r t nhi u em
ñeo m t n … ùn ùn kéo vào dinh c a Ch t ch trong ti ng tr ng hò reo vang d y, khu vư n Ph Ch t ch b ng nhiên im phăng ph c khi ñ ng
chí ph trách gi i thi u Bác H s nói chuy n v i các em.


B ng gi ng x Ngh có pha l n gi ng các mi n c a ñ t nư c, Bác thân thi t trò chuy n v i các cháu: “Các cháu! ðây là l i Bác H nói
chuy n…”.


Cu i cùng Bác nói: Trư c khi các cháu phá c , ta cùng nhau hô hai kh u hi u: “Tr em Vi t Nam sung sư ng!”, “Vi t Nam ñ c l p muôn
năm!”.


Ti ng hô hư ng ng c a các em r n vang c m t vùng tr i.


Trăng r m v ng v c t a sáng. Ni m vui tràn ng p c Hà N i. Bác H vui sư ng ñ ng nhìn các em vui chơi.


Ai hi u h t ñư c ni m vui c a Bác H lúc này. Bao nhiêu năm xông pha chi n ñ u, ph i chăng Bác cũng ch mong ư c có giây phút sung
sư ng như ñêm nay.


“Tr em Vi t Nam sung sư ng!”. Kh u hi u ñó c a Bác H cách ñây 45 năm, v n ñang là m c tiêu ph n ñ u c a các th h hôm nay và
mãi mãi mai sau.


(theo “117 CHUY N K V T M GƯƠNG ð O ð C H CHÍ MINH”
– Ban Tuyên giáo Trung ương)
B MÔN CHÍNH TR : TRƯ NG ĐH KTKTCN -CNT-
Dư i g c ña Tân Trào
13/04/2009 GMT+7
Qua m y ngày l i su i, t t r ng, vư t ñèo, ñoàn ñ i bi u Hà N i do ñ ng chí Hoàng ð o Thúy d n ñ u ñã t i cây ña Tân Trào,
ñi m liên l c cu i cùng. Toàn ñoàn khá m t, ng i ngh dư i g c ña, có liên l c ñón và m i nư c chè tươi.




ðình H ng Thái
nơi Bác d ng chân ñ u tiên khi ñ n Tân Trào.

Toàn ñoàn ñang ng m nhìn chi n khu v i s c m kích, hào hùng – B i r ng già hùng vĩ, núi non tr m m c. V a lúc y, t b n g n ñó,
m t ñoàn ngư i ñi ra, ngư i qu n áo Tày, ngư i qu n áo Dao. D n ñ u ñoàn ngư i là m t c già m c qu n áo Tày, ñ i mũ s i màu chàm,
tay ch ng g y. ðư c bi t, ñó là nhân dân ñ a phương ra ñón ñoàn ñ i bi u Hà N i.


ðoàn ñ i bi u Hà N i v i ñ ng lên chào m ng nhân dân ñ a phương. Sau phút chào h i vui v , ñ ng chí Hoàng ð o Thúy c ñ ng chí
Nguy n Tài, y viên dân v n c a ñoàn ra nói chuy n cùng nhân dân ñ a phương. Còn c ñoàn xin phép ñư c ng i ngh dư i g c ña li n ñó
ñ ch thư ng c p.


ðư c g p ñ ng bào chi n khu, v i ni m t hào là ñ i bi u c a Hà N i ñi d Qu c dân ð i h i (8/1945), ñ ng chí Nguy n Tài dùng h t
kh năng tuyên truy n c a mình ñ nói chuy n v i ñ ng bào: nào là t i ác c a Pháp cùng Nh t xâm lư c nư c ta, cư p bóc thóc lúa, ñ
hàng tri u ñ ng bào ta b ch t ñói; nào là phát xít ð c ñã ñ u hàng; H ng quân Liên Xô ñã ñánh tan ñ o quân Quan ðông c a Nh t; nào là
l c lư ng Vi t Minh ta Hà N i r t m nh, kh p nư c cũng r t m nh. Th i cơ n i d y giành ñ c l p ñã t i, v.v… Chúng ta l i có lãnh t
Nguy n Ái Qu c lãnh ñ o…


ð ng chí Nguy n Tài v a nói t i ñây thì c già – ngư i d n ñ u ñoàn nhân dân ñ a phương v tay ng t l i, nhân dân cùng v tay hoan hô
theo. Ông c ra hi u, m t n ñ i bi u t trong ñoàn nhân dân ñ ng d y ñ ng d t ñáp l i: “ Nhân dân Tân Trào r t cám ơn ñoàn ñ i bi u Hà
N i ñã v d ð i h i. ð i bi u v a r i ñã nói chuy n v i nhân dân nhi u ý hay, l i ñ p. Dân ñây cũng ñư c cán b Vi t Minh, nh t là ông
Ké d y b o nhi u. H p v i ý c a ñ i bi u v a nói. Như v y là xuôi ngư c m t lòng c u nư c. Chúc các ñ i bi u Hà N i thu nhi u k t qu ”.


N ñ i bi u phát bi u xong, thì nhân dân tr v b n. ðoàn ñ i bi u Hà N i cũng ñ ng d y, ñôi bên v y tay nhau.


Ông c v y ñ ng chí Nguy n Tài l i g n, c m tay như d t ñi. V a ñi, v a h i:


- ð ng chí th y n ñ i bi u nói th nào?


- D , n ñ ng chí y nói ng n, nhưng th hi n trình ñ khá cao. Cháu ñang băn khoăn là mình nói hơi th a…


Ông Ké t m t m cư i, nh nhàng b o ñ ng chí Tài:


- Chú c n nh là Hà N i b ñ ch chi m trư c, trên này b ñ ch chi m sau. Bây gi trên này l i ñư c gi i phóng trư c, Hà N i v n b quân
gi c cư p nư c th ng tr . Cho nên ngư i ñi sau không nên ch ñư ng cho ngư i ñi trư c.


ð ng chí Nguy n Tài gi t mình nhìn ông Ké: Tr i ơi! Ông già mi n núi g y




Lán Nà L a - nơi Bác H làm vi c và
ti p khách nh ng ngày còn Tuyên
B MÔN CHÍNH TR : TRƯ NG ĐH KTKTCN -CNT-
gò, m nh kh nh kia nói ñơn gi n nhưng ñ y ý nghĩa: “Ngư i ñi sau sao l i ch
ñư ng cho ngư i ñi trư c”. ð ng chí Nguy n Tài v i vàng n m tay ông già:
Quang.
“Cháu hi u ra r i !”. Nhìn theo bóng ông c bư c ñi, Nguy n Tài th m nghĩ:
“Vi t Minh mình có nh ng s c m nh, chính là nh ng con ngư i này ñây”.


Th y ñ ng chí Nguy n Tài ñi theo ông Ké m t lát r i b n th n ñ ng l i, ñ ng chí Hoàng ð o Thúy li n t i g n và h i: “ Ông Ké b o gì, mà
c u ng n ngơ ra v y?”.


ð ng chí Nguy n Tài k l i l i ông Ké. ð ng chí Hoàng ð o Thúy g t ñ u b o: “Ph i nh c nh anh ch em mình, trò chuy n v i nhân dân
vùng gi i phóng, ph i c n tr ng”. Nhìn theo bóng ông c , r i ñ ng chí Thúy th m thì v i ñ ng chí Tài: “Không khéo ông Ké y chính là c
Nguy n Ái Qu c ñ y!”.


ð n ngày khai m c Qu c dân ð i h i, nh ng băn khoăn ñó c a hai ñ ng chí m i ñư c rõ ràng: ông Ké y chính là c Nguy n Ái Qu c.


(theo “117 CHUY N K V T M GƯƠNG ð O ð C H CHÍ MINH”
– Ban Tuyên giáo Trung ương)

ð o ñ c ngư i ăn cơm
12/04/2009 GMT+7
M t chi n sĩ b o v Bác - sau này ñư c phong quân hàm c p tư ng - có l n nói r ng: "Bác thư ng d y quân dân ta "c n,
ki m, liêm, chính, chí công, vô tư" Bác d y ph i làm gương trư c. Bác d y ph i nêu cao ñ o ñ c cách m ng. Có cán b nghĩ
r ng "ñ o ñ c" cách m ng là ñ áp d ng trong công tác thôi. B n thân tôi, ñư c g n Bác th y ngay trong khi ăn cơm. Bác
cũng ñã d y cho chúng tôi th nào là "ñ o ñ c".




Th nh t, Bác không bao gi ñòi h i là Ch t ch nư c ph i ñư c ăn th
này, th kia. Kháng chi n gian kh ñã ñành là Bác s ng như m t ngư i
bình thư ng, khi hoà bình l p l i có ñi u ki n Bác cũng không mu n coi
mình là vua có gì ngon, l là c ng, hi n.

Th hai, món ăn c a Bác r t gi n d , toàn các món dân t c, tương cà,
cá kho....thư ng là ch 3 món trong ñó có bát canh, khá hơn là 4,5 món
thôi...


Th ba, Bác thư ng b o chúng tôi, ăn món gì cho h t món y, không
ñ ng ñĩa vào các món khác. G p th c ăn ph i cho có ý. C t mi ng bơ
cũng ph i cho vuông v c. Nh l n ñi khu 4, ñ ng chí bí thư và ch t ch
Qu ng Bình ăn cơm v i Bác, trong mâm có m t bát m m Ngh hơi nhi u.
Bác dùng b a xong trư c, ng i bên mâm cơm. Hai cán b t nh ăn ti p r i
buông ñũa. Bác nhìn bát m m nói:


- Hai chú x bát m m ra, cho cơm thêm vào ăn cho h t.


Hai quan ñ u t nh ñành ph i ăn ti p v a no, v a m n.... Chi u hôm ñó, hai ñ ng chí ñưa Bác ñi thăm b bi n, tr i n ng, ăn m n nên khát
nư c quá.
L n khác, m t cán b ngo i giao cao c p ngư i Hà Tĩnh ñư c ăn cơm v i Bác, ñã g p m y c ng rau mu ng cu i cùng vào bát tương ăn h t.
Tư ng là ñã hoàn thành nhi m v nào ng Bác l i nói:


- Tương Ngh ñ ng bào cho Bác, ngon l m. Cháu cho thêm ít cơm vào bát qu t cho h t....


Th tư, có món gì ngon không bao gi Bác ăn m t mình, Bác s cho ngư i này, ngư i kia r i sau cùng m i ñ n ph n mình, thư ng là
ph n ít nh t. Ăn xong thu x p bát ñũa g n gàng, ñ ñ v t v cho ngư i ph c v .
B MÔN CHÍNH TR : TRƯ NG ĐH KTKTCN -CNT-




Ch t ch H Chí Minh và các ñ ng chí b o v

Th năm, tôi có c m giác là ñôi khi ăn cơm có nh ng giây phút Bác c m ñôi ñũa, nâng bát cơm. Bác như tư l v ñi u gì ñó. Tư ng như
Bác nghĩ ñ n ñ ng bào, c già, em bé ñói rách ñâu ñâu. Tư ng như Bác nh l i nh ng ngày lao ñ ng x ngư i ki m t ng m u bánh ñ
ăn, ñ u ng, ñ làm cách m ng.... Hay là Bác l i nghĩ ñ n nh ng l n tù ñày không có gì ăn. Th t khó hi u mà càng khó hi u, tôi l i càng
thương Bác quá, thương quá. Bây gi vào nh ng b a ti c cao lương, m v , rư u bia th c ăn bày la li t, quái l tôi l i nh ñ n Bác r i... có
ăn cũng ch ng th y ngon như khi xưa ng i vào mâm cơm ñ m b c v i Bác


(Trích trong cu n: T m lòng c a Bác)
(theo “117 CHUY N K V T M GƯƠNG ð O ð C H CHÍ MINH”
– Ban Tuyên giáo Trung ương)


M t ngày thu không th quên
29/03/2009 GMT+7
M t chi u thu tháng 8/1942, b u tr i xanh ng t, gió nh th i, không gian thoang tho ng mùi hương c a ñ ng lúa s p chín.




Kim ð ng xách ng nư c dư i su i lên, th y anh Ng M n ñã ñ i dư i chân
c u thang. V i nét m t r ng r , anh Ng M n ghé sát vào tai Kim ð ng nói
nh :


- Có m t cán b cao c p v a ñ n, cho g i em lên g p ñ y!


- Anh có bi t ai không?


- Su t…! Nguyên t c bí m t cơ mà.


Kim ð ng h i h p bư c theo anh Ng M n lên ng n núi sau b n. ð n trư c
c a hang N c Én, anh ra hi u cho Kim ð ng ñ i m t chút. Lát sau Kim ð ng
th y anh ð c Thanh bư c ra, v n ñôi m t lúc nào cũng d u dàng âu y m, anh
ñưa Kim ð ng vào trong hang. Tr ng ng c Kim ð ng b ng ñ p r n lên khi nhìn
Bác H v thăm l i ñ ng bào Pác Pó, th y m t “ông Ké” ng i trên m t t ng ñá, d a lưng vào thành hang, chòm râu
và mái tóc ñã ñi m b c. Trên khuôn m t g y, hơi xanh, sáng r c m t ñôi m t
năm 1961 như hai vì sao m áp. “Ông Ké” nhìn Kim ð ng trìu m n. V n còn ñang lúng
túng chưa k p chào, Kim ð ng b ng th y “ông Ké” h i:


- Cháu là Kim ð ng, ñ i trư ng ð i Thi u nhi c u qu c ph i không?
B MÔN CHÍNH TR : TRƯ NG ĐH KTKTCN -CNT-
- Vâng !


- L i ñây v i Bác nào!


“Ông Ké” v y Kim ð ng l i g n và kéo vào lòng, ñưa tay xoa ñ u âu y m:


- Cháu có ghét b n Tây không?


- D , có !


- Vì sao nào?


- Vì b n tay sang cư p nư c ta làm cho dân ta kh .


“Ông Ké” khen Kim ð ng và ñ ngh Kim ð ng k v ho t ñ ng c a ð i cho m i ngư i
cùng nghe. Nghe k xong, “ông Ké” khen ð i ñã có nhi u ho t ñ ng phong phú, mưu trí và
dũng c m.


“Ông Ké” còn khen Kim ð ng nói ñúng và các ñ i viên v a ho t ñ ng, v a ph i h c văn
hóa, h c chính tr ñ mai này nư c nhà ñ c l p, có ñ tài s c xây d ng ñ t nư c.


Bu i chi u ñó, Kim ð ng ñư c “Ông Ké” gi l i ăn cơm. Ch ñêm xu ng, Kim ð ng ñư c
c theo ba anh ñưa “Ông Ké” vào Pác Pó an toàn. Do nguyên t c bí m t, ngày ñó, Kim
ð ng chưa ñư c bi t r ng “ông Ké” ñó chính là Bác H kính yêu, v cha già c a dân t c Vi t
Nam.




(theo “117 CHUY N K V T M GƯƠNG ð O ð C H
CHÍ MINH”
– Ban Tuyên giáo Trung ương)



Tư ng ñài Kim ð ng
B MÔN CHÍNH TR : TRƯ NG ĐH KTKTCN -CNT-
C ng H bi t thu c gi i l m
13/03/2009 GMT+7
Th i kỳ Pác Pó, do ph i gi gìn bí m t, Bác H ít ti p xúc v i các cháu thi u nhi bên ngoài mà thư ng ch ra khu nhà ñ ng
chí Dương ð i Lâm.




Nhà ñ ng chí ð i Lâm r t ñông anh em và nhi u cháu bé. Nh ng l n Bác ra chơi, ngoài vi c trò chuy n v i ông c thân sinh ñ ng chí ð i
Lâm, Bác còn chăm sóc các cháu nh , giúp ñ gia ñình ñ ng chí ð i Lâm.


Do các cháu chơi ngh ch ñ t cát, qu n áo lem lu c, b n th u; m t khác do ñ i s ng thi u th n, khó khăn vì s bóc l t c a b n th ng tr , có
cháu ñ u b ch c l , tanh tư i mà không có thu c ch a ch y.




Bác H chia quà cho các cháu thi u nhi th xã Hưng Yên.

Bác H ch a cho các cháu b ng cách ñem nư c nóng r a th t s ch ch l ch c, r i l y tro b p nóng, gói l i p lên ñ u cho cháu. Bác làm
vi c này v i t t c s c n th n, t n tình nên ch trong m t th i gian ng n, l ch c trên ñ u cháu bé bay ñi ñ ng nào. Cháu l i chơi vui. Nhân
dân ñó kháo nhau “C ng H bi t thu c gi i l m!” (C ng H ti ng ñ a phương là Bác H ). Th c ra, Bác H ch a b nh cho các cháu không
ch b ng thu c mà b ng t m lòng thương yêu c a m t ngư i cha, m t ngư i ông lúc nào cũng mong cho con cháu kh e m nh, l n khôn.
B MÔN CHÍNH TR : TRƯ NG ĐH KTKTCN -CNT-




ðoàn ñ i bi u ñoàn thanh niên c u qu c l n II, nhi t li t
chào m ng Ch t ch H Chí Minh ñ n thăm ngày
2/11/1956.

Chính vì lo l ng ñ n tương lai h nh phúc c a con em, Bác ñã không ch quan tâm mà còn r t chú tr ng ñ n vi c t ch c giáo d c nhi
ñ ng. Bác H luôn nh c nh cán b ph i cán b ph i chú ý ñ n “H i nhi ñ ng c u qu c”. ð ng chí ð c Thanh nghe l i d y c a Bác ñã t
ch c ra H i nhi ñ ng c u qu c thôn Nà M , trong ñó có Kim ð ng, ngư i thi u niên anh dũng ñã c ng hi n tu i thi u niên ñ p ñ , b t di t
c a mình cho cách m ng.


(theo “117 CHUY N K V T M GƯƠNG ð O ð C H CHÍ MINH”
– Ban Tuyên giáo Trung ương)


Trong Qu c dân ñ i h i Tân Trào
12/03/2009 GMT+7
Nh l i s ki n “Qu c dân ñ i h i Tân Trào”, ñ ng chí Nguy n Lương B ng k :




ð ng chí Nguy n Lương B ng (ngoài cùng bên trái)
tháp tùng Ch t ch H Chí Minh v thăm nhân dân
xã V t L i, huy n Ba Vì, t nh Hà Tây, ngày
16/2/1969.

Ngày 16/8/1945, ñoàn ñ i bi u nhân dân Tân Trào ñem g o, trâu, bò, gà ñ n m ng ñ i h i… ð ng bào b bòn rút ñ n xương t y, ai n y
ñ u ti u t y, rách rư i. ðáng thương nh t là các em vùng dân t c thi u s g y gò, vàng v t. Chúng tru ng t ng ng ng theo ngư i l n ñ n
chào Qu c dân ñ i h i.
B MÔN CHÍNH TR : TRƯ NG ĐH KTKTCN -CNT-




ð i h i qu c dân t i ñình Tân Trào ngày 16/8/1945, do Bác H ch trì.

Bác ñ n g n các cháu, ch vào chúng và nói v i các ñ i bi u: “Nhi m v c a chúng ta là ph i làm sao cho các em bé có cơm ăn, có áo m,
ñư c ñi h c, không lam lũ mãi th này”.




Bác H v i các cháu thi u nhi năm 1945.

Chúng tôi ñ u c m ñ ng. Câu nói y, v sau này, Bác thư ng nh c nh luôn.


(theo “117 CHUY N K V T M GƯƠNG ð O ð C H CHÍ MINH”
– Ban Tuyên giáo Trung ương)
B MÔN CHÍNH TR : TRƯ NG ĐH KTKTCN -CNT-
B MÔN CHÍNH TR : TRƯ NG ĐH KTKTCN -CNT-
Cách ng ñáp m n ti p c a Ch t ch H Chí Minh
26/02/2009 GMT+7
Năm 1946, m t nhà văn là y viên thư ng tr c Ban v n ñ ng ð i s ng m i ñ n g p H Ch t ch ñ xin ý ki n Ngư i v n i
dung cu c v n ñ ng. Bác H nói nên v n ñ ng nhân dân th c hi n m y ch : C n, Ki m, Liêm, Chính.




- Thưa c , m y ch y r t hay nhưng nghe có v c . C có th thay th b ng m y ch khác ñư c không ?


- Th cơm ông cha ta ñã t ng ăn hàng ngàn năm trư c, hi n nay chú và tôi h ng ngày v n ăn, chú th y có c không? Không khí ông cha
ta ñã t ng hít th , chú th y có c không?


Sau Cách m ng tháng Tám năm 1945, m y ch c v n quân Tư ng kéo vào tìm cách khiêu khích ñ l y c tiêu di t cách m ng Vi t Nam.
Bác H tri u t p các v lãnh ñ o cao c p ñ x lý m t v n ñ “h tr ng”, Bác nói:


- Tư ng T.V. c a quân ñ i Trung Hoa dân qu c có g i cho tôi m t b c công văn, n i dung như sau:


“Kính thưa C H Chí Minh, Ch t ch nư c Vi t Nam Dân ch C ng hòa,


Yêu c u C cho mư n m t cái n i n u cơm”.


Không c n ph i nói, ai n y ñ u có th hình dung không khí t c gi n bao trùm lên cu c h p. Có nh ng ý ki n ñòi ñánh.


V i phong thái bình tĩnh, ung dung, Bác H nói: “N n ñ c l p ta v a giành ñư c gi ng như m t chi c bình ng c. Nay có nh ng con ki n
bò trên mi ng bình, n u ta dùng g y ñ p ki n, chưa ch c ki n ñã ch t mà bình ng c v . N u ta l y m t cái que b c c u cho chúng xu ng thì
ki n s ñi h t, như v y có hơn không? Còn trong s vi c v a ñem ra bàn, h mư n cái n i n u cơm thì ta cho h mư n, vi c gì các chú ph i
n i nóng như v y?!


Kho ng gi a năm 1949, m t nhà báo Thái Lan tr c ti p ph ng v n H Ch t ch
ñ thăm dò xem Vi t Nam ñ ng v phía nào trong cu c chi n Qu c – C ng Trung
Qu c.


- Thưa C Ch t ch, nư c Vi t Nam c a C ñ ng v phía ông Tư ng hay ông
Mao? Xin C mi n cho câu tr l i “ñ ng trung l p”.


- Chúng tôi ñ ng trung l p. Cũng như Thái Lan c a ông ñang ñ ng trung l p
gi a Anh và M !


- Nghe nói quân gi i phóng nhân dân Trung Hoa ñã g i cho C súng c i và súng
liên thanh. C ñã nh n ñư c chưa, n u chưa thì C có ñ nh nh n không?


Bác H và ñ ng bào Thái Lan - Chúng tôi chưa nh n ñư c gì h t. Còn ñúng như ông nói là h có ý ñ nh g i cho
B MÔN CHÍNH TR : TRƯ NG ĐH KTKTCN -CNT-
chúng tôi thì trong trư ng h p này, ông khuyên chúng tôi nên làm như th nào?


Ngày 5/10/1959, ông Si-ra I-si Bôn, c v n biên t p báo A-xa-hi-sin-bun Nh t B n ph ng v n Ch t ch H Chí Minh nhi u v n ñ , trong ñó
có vi c Chính ph Nh t B n d ñ nh b i thư ng chi n tranh, mà phía Nh t l i ch n Vi t Nam lúc ñó do Ng y quy n Sài Gòn ki m soát làm ñ i
tác. Câu h i và tr l i như sau:


H i: Vi c ñàm phán v v n ñ b i thư ng chi n tranh ñã ñư c ti n hành gi a Chính ph Nh t B n và Vi t Nam. Ngay Nh t B n cũng có
ngư i ch trích vi c ñàm phán này và tin t c cho bi t Ngài không hài lòng.


Theo ý Ngài, nhân dân Nh t B n c n ñư c hi u v n ñ này như th nào? Theo ý Ngài, v n ñ này c n ñư c gi i quy t như th nào m i
ñúng?


Tr l i: Trong cu c ð i chi n l n th hai, quân phi t Nh t B n ñã xâm chi m nư c Vi t Nam và ñã gây ra nhi u t n th t cho nhân dân
Vi t Nam t B c chí Nam. Toàn th nhân dân Vi t Nam có quy n ñòi h i Chính ph Nh t B n ti n hành ñàm phán và kí k t b i thư ng chi n
tranh v i chính quy n mi n Nam Vi t Nam là không h p pháp.


Nhân dân Vi t Nam và Chính ph nư c Vi t Nam Dân ch c ng hòa th y r ng, vi c ñòi h i Nh t B n b i thư ng s là m t gánh n ng cho
nhân dân Nh t B n. V n ñ c t y u trong quan h gi a hai nư c không ph i là vi c ñòi b i thư ng, mà tình ñoàn k t h p tác gi a hai dân
t c Vi t – Nh t ñ u tranh ch ng chi n tranh, b o v hòa bình là quý hơn h t.


(theo “117 CHUY N K V T M GƯƠNG ð O ð C H CHÍ MINH”
– Ban Tuyên giáo Trung ương)


Tài ng kh u c a Bác
20/02/2009 GMT+7
Bác là m t lãnh t , nhưng khi hoà mình v i nhân dân, không ch b ng nh ng l i giáo hu n ñơn ñi u, mà là s k t h p hài
hoà gi a tác phong qu n chúng, nh ng l i nói bình d , d hi u và kh nǎng gây cư i , s dí d m t nhiên.


Ph n x , ng ñáp nhanh nh y trư c m i tình hu ng Bác có nét ñ c trưng riêng, ñã tr thành thói quen phù h p v i t ng ñ i tư ng ti p
nh n, thích ng v i m i hoàn c nh xung quanh. ðó là k t qu c a m t trí tu m n ti p c a thái ñ , phong cách qu n chúng. Bác luôn t o
nên m t không khí hoà ñ ng, m t m i liên h g n gũi gi a ngư i nói, ngư i nghe, xóa ñi nh ng cách bi t, nh ng suy nghĩ t ti c a ngư i
dân trư c lãnh t và ñưa l i không khí t nhiên v n có gi a con ngư i v i con ngư i. Nó không d ng l i ngh thu t ng x mà là ph n x
t nhiên c a lãnh t r t nhân dân.




M t l n t i b a ti c do H u Chí Minh (ngư i góp ph n ñưa Bác ra kh i nhà tù c a Tư ng Gi i Th ch) ch nhi m C c chính tr ñ t chi n
khu chiêu ñãi, hôm ñó có Bác và Nguy n H i Th n cùng d . Nguy n H i Th n r t t ph v v n Hán h c c a mình và nhân d p này ñã ra
m t v ñ i:
H u Chí Minh - H Chí Minh, lương v ñ ng chí, chí giai minh
(H u Chí Minh - H Chí Minh hai v ñ ng chí, chí ñ u sáng).
Khi m i ngư i còn ñang nghĩ v ñáp, thì Bác ng kh u:
Nhĩ cách m nh ngã cách m nh, ñ i gia cách m nh, m nh t t cách
(Anh cách m ng tôi cách m ng, m i ngư i cách m ng, m ng ph i cách).
B MÔN CHÍNH TR : TRƯ NG ĐH KTKTCN -CNT-
Ch khó và hay c a v ñ i là hai ch chí và minh là tên c a hai nhân v t chính trong b a ti c, cái tài tình c a v ñáp c a Bác là v a k p
th i, h p c nh và chu n ch nh c ý l n t nhưng nâng t m nh n th c, tư tư ng cao hơn, mang tính cách m ng hơn. H u Chí Minh h t l i ca
ng i ngư i ñ i ñáp ñ i tuy t l m, tuy t l m. Nguy n H i Th n cung kính th t lên: H Tiên sinh, tài trí m n ti p, b i ph c, b i ph c.

Năm 1946 Bác sang Pháp, ngư i ph trách làm h chi u xin phép Bác làm th t c. Bác vui v nói: Chú c h i, Bác tr l i ñ y ñ . ð n câu
thân sinh Bác là gì? Bác cư i, tr l i hóm h nh: Bác là H Chí Minh thì, ông c thân sinh là... H Chí Thông!. M i ngư i nhìn nhau cư i vui
v . M t l n có nhà báo nư c ngoài h i Bác: Có ph i H Chí Minh là Nguy n Ái Qu c không?. Bác tr l i: Ông c ñ n ông Nguy n Ái Qu c mà
h i.

L n khác nhà báo nư c ngoài xin ph ng v n Bác, ông ta ñ t câu h i: Thưa Ch t ch, trư c ho t ñ ng nư c ngoài, vào tù ra khám, nay
làm Ch t ch nư c. Ch t ch th y có thay ñ i trong ñ i mình không? Bác tr l i hóm h nh: Không, không có gì thay ñ i c , lúc b tù Qu ng
Tây luôn luôn có hai lính gác gi i ñi, lúc trong tù m i ngày 5 phút ñư c hai ngư i lính b ng súng d n ra d o chơi. Nay làm Ch t ch nư c ñi
ñâu cũng có hai ñ ng chí mang súng l c ñi theo, ông th y có gì thay ñ i không nào? L n khác, Bác lên tàu ñàm phán v i ðô ñ c ðác-giăng-
li-ơ V nh H Long, khi g p, Bác ch ñ ng ôm hôn ðô ñ c, các ñ ng chí ñi theo th c m c, Bác nói: ðánh nhau thì ñánh nhau, mình ôm hôn
nó m t cái có m t gì. Hôm sau báo chí ñưa nh và bình lu n: H Ch t ch ôm hôn ðô ñ c chính là ôm ch t ñ bóp ch t...




Năm 1946, trên ñư ng t Pháp v Vi t Nam ñ n vùng bi n Cam Ranh, Bác nh n
ñươc b c ñi n c a ðô ñ c ðác-giăng-li-ơ xin g p Bác trong c ng, m c ñích c a
chúng là gi u võ dương oai ñ uy hi p tinh th n Bác. Trong b qu n áo gi n d Bác
ng i gi a m t bên là ðô ñ c h i quân Pháp, bên kia là Th ng soái l c quân Pháp
Vi n ñông v i nh ng b quân ph c sáng loáng các th b i tinh, quân hàm, quân
hi u. ðác giăng-li-ơ gi ng m a mai bóng gió: Thưa ông Ch t ch ông ñã ñư c ñóng
b khung r t ñ p c a h i và l c quân ñó. Bác th n nhiên m m cư i: ðô ñ c bi t ñó,
giá tr là b c h a ch không ph i b khung. Chính b c h a ñem l i giá tr cho b
khung. B t ng và cay cú trư c tài ng x thông minh c a Bác, c hai không dám
nói xách mé n a mà t ra r t l ch lãm và kính ph c.

Khi bàn v quy ñ nh các phù hi u ñi l i trên xe c a y ban liên hi p thi hành Hi p
ñ nh Giơ-ne-vơ, phía Pháp ñ ngh trên xe có hai lá c m t bên c a ta m t bên c a
Pháp, còn phía dư i là c chính quy n B o ð i. Vi c ñư c h i ý ki n Bác. Bác b o
c ch p nh n ñi r i s có nh ng di n bi n lý thú. ðúng như Bác nói, khi xe ñi ñ n
ñâu dân cũng ch gi u lá c ăn theo ngo i bang. Chuy n t u lan kh p nơi 3 c t 3 c
H Ch t ch chào c t i B n Ng , có ý nh o báng c B o ð i. B n bù nhìn ng y quy n ph n ñ i ñòi thay ñ i. Ta l y
20/10/1946. c , ñó là ý c a Pháp nêu ra.

Th i kỳ kháng chi n ch ng Pháp, có m t cán b cao c p nư c ngoài khi ñ ng trư c hàng quân c nói thao thao b t tuy t nào là chê ta cái
này cái n , c yêu c u làm theo h th này th kia. Bác nghe, r t b c nhưng không nói gì. ð n gi ngh , cùng ng i u ng nư c Bác gi i thi u
ñ ng chí Hoàng ð o Thuý trư c ñây là hư ng ñ o sinh, nay là cán b ph trách công tác thông tin c a quân ñ i. V cán b n h t s c th c
m c vì sao l i giao m t nhi m v quan tr ng như th cho m t hư ng ñ o sinh, Bác b o: Nư c chú khác, nư c chúng tôi khác. Ông ta ch c
hi u ý Bác.


ð u năm 1950, Chính ph Liên Xô m ti c chiêu ñãi tr ng th Ch t ch nư c láng gi ng c a ta. Hôm chiêu ñãi có m i Bác ñ n d . Khi
chuy n trò Bác h i ñ ng chí Liên Xô: Các ñ ng chí ñã ký hi p ư c v i nhau, nhân d p tôi ñây chúng ta cùng ký m t hi p ư c v i nhau.
Chuy n ñi c a Bác lúc ñó là ñi bí m t, nên ñ ng chí Ch t ch tr l i Bác là: Ngư i ta s nói ñ ng chí ñâu ñ t ng t ñ n thì không ti n. Bác
tr l i: Cái ñó d thôi, ñ ng chí cho m t chi c máy bay, ñưa tôi bay m t vòng trên tr i, sau ñó cho ngư i ra ñón, r i quay phim ch p nh
ñưa tin là n.

Năm 1967 Liên Xô quy t ñ nh t ng Bác huân chương Lênin. N u Bác t ch i không nh n thì không thu n cho quan h ngo i giao. Bác v n
xưa nay chưa bao gi nh n huân chương, l n này Bác có cách t ch i khéo. Bác vi t thư ch xin hoãn vi c trao huân chương, ch khi nào gi i
phóng hoàn toàn T qu c lúc ñó Bác s thay m t nhân dân Vi t Nam, nh n huân chương cao quý ñó. Hôm sau các báo Liên Xô ñăng trang
tr ng trên trang nh t quy t ñ nh t ng huân chương c a Bác. Qua ñó nhân dân Liên Xô càng yêu quý Bác hơn.

Nh l n Bác ñ n thăm m t nông trư ng ngo i ô Ki-ép, Bác ñi xu ng nơi công nhân ñang lao ñ ng, th y Bác ăn m c gi n d ai cũng quý,
cũng mu n ñ n g n. Khi ñó có m t cô công nhân ñ ng c nh Bác m nh d n h i: Thưa Bác, cháu tr m nghĩ m t mình Bác ch c không tiêu h t
lương Ch t ch nư c? Bác nh m tính và vui v tr
l i: Th tính ra lương cháu g p ñôi lương Bác ñ y.




H i kháng chi n ch ng Pháp, Bác thư ng ñi
xu ng thăm các ñơn v cơ s . M t l n ñi thăm
xư ng quân gi i Lê T . Bác tr l i các câu h i c a
anh ch em ng n g n d hi u. Có ngư i h i, khi
nào thì ñ ng ti n Vi t Nam tr l i giá tr như khi nó
m i có, Bác tr l i: Khi các cô các chú tăng gia s n
xu t tăng hai l n thì nó tr l i hai l n tăng ba l n
nó tr l i ba l n. Có ngư i h i, ð ng ta s p ra công
khai, v y Bác có ra không, tên th t Bác là gì? Khi
nói ñ n Bác có ra không? C h i trư ng cùng cư i.
Bác nói: ð y, cư i là tr l i r i ñ y. Tên th t Bác là
Bác. Có câu h i: Khi nào thì Bác có Bác gái? toàn
th reo cư i, Bác tr l i: Khi nào có thì Bác s tr
l i. Câu h i ti p: Ph n các nư c dân ch h làm
gì ? Bác tr l i: H cũng lao ñ ng tăng gia s n
xu t, và h c hát, các cô các thím thua h ch h c
hát...

Năm 1948, nhân ngày phong ð i tư ng cho
ñ ng chí Võ Nguyên Giáp, Bác vui v ra câu ñ i
Giáp ph i gi i Pháp.
Bác H v thăm nhà máy ðèn B H (21/12/1954).
Các v có m t g p th bí vì câu v ñ i nói lái này gói g n ý ð i tư ng Giáp ph i gi i giáp ñư c th ng Pháp.
Ông Tôn Quang Phi t nhìn B trư ng B Tài chính Lê Văn Hi n ñ c v ñ i
Hi n tài, hái ti n
Bác khen v ñ i hay, ñ t c ý l n l i, nên Bác t ng tác gi m t qu cam.
Sau m t cu c h p l n, gi a trưa hè n ng ñ p, m i ngư i ñ ngh ra sân ch p chung nh v i Bác, m i ngư i ñ ng ñâu vào ñ y c r i, th
nh c ch y bên này bên kia ch n góc ch p, Bác ñ ng c nh nhà thơ Tú M Bác nói vui:
B MÔN CHÍNH TR : TRƯ NG ĐH KTKTCN -CNT-
- Chú ch p nhanh không thì t t c b n này thành Tú M c .
M i ngư i ñư c phen cư i vui v . Bác v a nói theo nghĩa ti ng Pháp (Tout là t t c , m là m hôi) v a theo nghĩa ti ng ta, ng ý dí d m,
vui v .

ð ng chí Nguy n ðăng B y, th i kỳ kháng chi n là phóng viên nhi p nh thông tin Trung ương, khi ch p ñư c m t s nh c a Bác, anh
em bàn ñưa ra trưng bày tri n lãm. Hôm ñó Bác tình c vào xem. ð ng chí ñang hý hoáy trang trí, Bác h i: Chú treo ñư c bao nhiêu b c
nh t t c ?. ð ng chí B y tr l i Bác là ñư c t t c 20 t m , Bác nói: Hơn ch , chú ñ m l i xem th . ð ng chí ñ m ñi tính l i cũng ch có
20. Lúc y, Bác cư i, ch vào mình và nói: Còn ñây là chi c th 21 ch .

Hôm khai m c l p ch nh hu n có vui văn ngh . Có ñ ng chí xung phong lên ñ c thơ c a Huy C n, Bác h i vui: Cái tác th t (tác gi bài
thơ) có ñây không? Nhà thơ Huy C n thưa có. Th thì m i tác th t lên ñ c thơ c a mình cho nó th t hơn. Sau Bác h i: Có chú nào dân t c
Mư ng lên hát m t bài ti ng Mư ng cho m i ngư i thư ng th c. Có ñ ng chí xung phong ñ c bài thơ l c bát ti ng Kinh, ñ c lơ l b h t
d u, Bác b o ñ y không ph i ti ng Mư ng.


Bác ñ n thăm nhà ch Loan (ngư i kéo c qu ng trư ng Ba ðình ngày 2-9) chi n khu vào ñ n nhà th y ñông con nh , Bác nói vui?
tư ng ñây là nhà cô Loan, hóa ra mình vào nh m nhà tr . Bi t Bác phê bình khéo, ch gư ng cư i v báo cáo: Thưa Bác ñây là ti u ñ i c a
v ch ng cháu ñ y , Bác vui v b o ch t p trung ti u ñ i, c l n lư t bé nh t ñ ng trư c ñ Bác chia k o, ch ñang loay hoay s p x p ñ i
hình, Bác b o: Ti u ñ i trư ng cũng ñ ng vào hàng ch . Bác chia k o cho các cháu và cho c ch n a. Khi ñ n lư t ch , Bác nói vui: Bác
khen là cô ñã có công nuôi d y các cháu ngoan.


Nh l n Bác ñ n thăm m t gia ñình cán b , th y ba cháu gái xinh x n ra chào Bác, Bác h i v ch ng ch nhà tên các cháu là gì, ch ch
nhà thưa Bác tên các cháu là Thu Thu , Thu Th o, Thu Vân, Bác cư i hi n lành và nói: Sao ñ t văn chương: th , g i là Thu Ngô, Thu S n,
Thu Khoai có hay không. Khi ra v Bác b o Nói vui th thôi, ch nh ng tên Vi t Nam y r t ñ p.

ð ng chí T Quang B u sinh cháu trai ñ u lòng, Bác có chai m t ong, Bác g i t ng cháu, t tay Bác vi t nhãn hi u t ng cháu Quang. Th i
gian sau, Bác ghé vào thăm nhà ñ ng chí B u, Bác g i âu y m Th ng Quang ñâu? Th ng xã x ñâu ra ông b nào. R i Bác ch p nh v i
cháu và không quên g i t ng nh cho cháu.


M t l n ñ n d cu c h p Trung ương th y m t cô gái ñ ng c nh ñư ng, chào Bác, Bác h i, cháu ñ ng ñây làm gì, ñư c bi t cô là lính
b o v , Bác h i vui: Th cháu b o v Bác thì ai b o v cháu?.

Có l n Bác ñ n thăm m t ñ a phương, ñ ng chí Bí thư t nh y ñ ng lên thưa v i Bác, có câu: Thưa Bác H , v cha già dân t c, Bác ngo nh
l i nói v i m i ngư i: Bác chưa già ñâu. Bu i ñó Bác ñư c t ng ba bó hoa, Bác h i ñ ng chí Bí thư: Theo chú thì Bác nên t ng hoa cho ai?
ð ng chí tr l i Bác? Thưa Bác, Bác t ng cho ph n , thanh niên. Bác cư i và nói vui: Ph n , thanh niên không t ng Bác thì thôi... Bác
xu ng sân t ng m t c già cao tu i nh t, m t cháu thi u nhi và cho b ñ i.


L n Bác ti p các anh hùng quân ñ i, Bác h i: Chú nào h ñư c nhi u máy bay nh t? Thưa Bác ñ ng chí C c . M i ngư i ñ ng thanh tr
l i. Bác g i: Chú C c lên ñây Bác b t tay. Bác nói: Năm nay mong chúng ta có nhi u C c hơn n a.




Ch t ch H Chí Minh v i các ñ i bi u d ð i h i chi n sĩ
thi ñua và cán b gương m u toàn qu c ngày 1/5/1952.

ð n thăm ñ i h i chi n s thi ñua toàn qu c, Bác ñ n g n m t cô gái và h i: ðơn v cháu có m y ngư i trong ñoàn? Cô gái lúng túng tr
l i: Thưa Bác, ch m t mình cháu ñư c ñi thôi , B c dí d m: Th ñơn v cháu nhi u ngư i tiêu c c th à, ch ñư c m t mình cháu? M t ñoàn
cán b vào g p Bác, Bác m i ăn k o, nhưng ai cũng nghe Bác nói chuy n ch không mu n ăn, th y th Bác b o: Không ai ăn k o thì Bác
cho mang v . Lúc ñó B trư ng Nguy n Văn Huyên; hóm h nh nói: Bác cho ta ñưa c v , Bác cư i vui nói ngay: Bác cho ñưa k o v , ñĩa ph i
ñ l i Bác còn ti p khách ch .


Nh l n ñi dã ngo i b a ăn mang theo có th t bò, ñ n b a ăn ñ ng chí Vũ Kỳ ch vào ñĩa th t, h i ñ ng chí b o v : ð bi t là th t gì? ð ng
chí này tr l i là th t bò, ñ ng chí Vũ Kỳ h i ti p: Nhưng mà th t bò gì ch ? ð ng chí b o v ñang băn khoăn chưa k p tr l i, ñ ng chí Vũ Kỳ
nói ti p: ðây là th t bò r ng, lo i này ñ c bi t l m, ngư i ta không b n ñư c nó mà ph i dùng mu i b vào b y r i m i b t ñư c nó. ðang
lúc lúng túng l i nghe k có v ly kỳ nên ñ ng chí b o v chăm chú l ng nghe, tư ng như th t. Th y v y, Bác v vai v a cư i, v a h i: Th
Bác ñ chú m t cân s t n ng hơn hay m t cân bông n ng hơn. Nghe Bác ñ , lúc ñ u ñ ng chí ñ nh tr l i là cân s t n ng hơn, nhưng nhìn
ánh m t vui v c a Ngư i, ñ ng chí bình tĩnh cân nh c khi tr l i là n ng b ng nhau. Bác nói ñùa vui: Cân s t ch c n ng hơn ch như mu n
nói th t bò nào mà ch ng gi ng nhau, cái chính là ph i tr l i d t khoát ñ kh i ngư i ta v n v o, quanh co.


M t l n ñ n thăm ñơn v b ñ i, ñi ñư ng xa tr i n ng, nhưng t i nơi Bác ñi thǎm anh em ngay, Bác ñ n thăm nơi ăn ch n , thăm nơi
sinh ho t văn hóa, th y t báo tư ng vi t câu H Ch t ch muôn năm k ñ p n n nót nhưng không có d u, Bác b o vui: ñúng Bác ñi m t,
H Ch t ch mu n n m, r i Bác h i: Sao vi t không có d u ngư i ñ c có th ñ c sai ý. Có ñ ng chí tr l i Bác là thêm d u nó m t ñ p ñi,
Bác nói: Các chú vi t ñ p nhưng chưa ñúng nên m t ñ p ñi ñ y, ch Vi t ta r t ñ p khi ñúng, ñ d u càng ñ p hơn. L n ñ n thăm xã Sài
Sơn, th y t m bi n treo trên tr s Vi t Minh xã có dòng ch không d u TRU SO VIET MINH Bác li n ñ c... Sô vi t mình, r i Bác b o các chú
B MÔN CHÍNH TR : TRƯ NG ĐH KTKTCN -CNT-
vi t th ai mà ñ c ñúng ñư c. T m bi n ñư c thêm d u nên rõ ràng hơn, ai m i bi t ch cũng ñ c ñư c. Bác vào thăm nông trư ng Sông
Hi u, cùng ñi v i ñ ng chí giám ñ c vào trung tâm nông trư ng, Bác ch câu kh u hi u vi t không d u, Bác h i: ... LAM TRA NOI SONG là gì?
ð ng chí thưa Bác câu kh u hi u là Hư ng ng chi n d ch Lam Trà n i sóng. Bác b o: Th thì chú ph i cho m t ngư i ñ ng ñây ñ ñ c d ch
câu kh u hi u ñó ch . Khi Bác thăm xong nông trư ng thì câu kh u hi u cũng ñư c s a xong. L n Bác ñi qua nhà máy cơ khí Gia Lâm, ñ n
trư c c ng nhà máy th y dòng ch to ch y dài trên c ng nhà máy NHA MAY CO KHI GIA LAM, Bác bèn ñ c: Nhà máy có kh già l m. Bác
phê bình ch vi t ph i có d u ñ ngư i ñ c kh i nh m.


(theo “117 CHUY N K V T M GƯƠNG ð O ð C H CHÍ MINH”
– Ban Tuyên giáo Trung ương)
B MÔN CHÍNH TR : TRƯ NG ĐH KTKTCN -CNT-
Bác H thích ăn món gì nh t
10/02/2009 GMT+7
Nhi u ngư i quan tâm ñ n sinh ho t ñ i thư ng c a Bác H ñã có lúc ñ t ra câu h i y. M i xem qua, dư ng như nó ch ng
có ý nghĩa gì m y, b i nó riêng tư, m i ngư i ñ u có s thích riêng c a mình, kh u v và th hi u là v n ñ không th bàn cãi!


ðúng như v y. Nhưng tìm hi u s thích lao ñ ng c a m t ngư i cũng là m t hư ng ti p c n tính cách con ngư i ñó, càng c n thi t hơn
khi ñó là m t vĩ nhân.


Cũng như m i ngư i, có món ăn Bác H r t thích, nhi u món ăn ñư c, có món không thích. Ví d qua b a cơm v i bà Thanh ñư c k l i,
ta bi t c u Thành t nh không ăn ñư c t i.




Bác H ki m tra b a ăn
c a cán b cơ s

Nét n i b t là v Ch t ch nư c ñ u tiên c a chúng ta l i r t thích ăn các món ăn dân dã như m m, cà d m tương, canh chua ăn v i rau
chu i thái ghém,…


Có l n, trong kháng chi n ch ng Pháp, ñ ng chí Ch t ch Liên khu IV Lê Vi t Lư ng có g i lên Vi t B c bi u Bác m t l cà d m m m. Bác
r t thích ăn. Ngày ñó, Bác v n thư ng ăn chung v i các nhân viên ph c v c a mình. Có b a b n ph i ăn sau, Bác d n:


- Các cô chú c ăn th t cá, ñ ph n Bác món cà d m m m.


r ng, th nh tho ng v n thi u rau. Bác b o:


- Ta thi u rau nhưng nhi u mít, cô Mai (v bác sĩ Chánh) làm món nhút ăn cho ñ xót ru t.


Ch Mai thú th c không bi t làm. Bác l i bày cho cách làm nhút t qu mít xanh. Có l trong các món mang hương v quê hương, Bác thích
nh t món cá b ng kho lá g ng. Hôm nào ñ ng chí C n, c p dư ng c a Bác, làm món ăn ñó, Ngư i thư ng ăn h t, ñ món th t l i.




Có l n Bác ñư c m i ñi ngh t i Liên Xô. B n cho ăn toàn nh ng món ñ c s n
vào lo i tuy t h o. B ng m t hôm Bác b o: “Mình nh món cá b ng kho lá
g ng quá!”. M t chuy n th t ñơn gi n, nhưng trong hoàn c nh ñó th c hi n
l i không d . N u nhà ngh thì không n, hơn n a b n l i r t s mùi nư c
m m. Kho s quán r i mang vào, l i s b n bi t s ph t ý. Cu i cùng, nh
s tr tài khéo léo c a ñ ng chí Vũ Kỳ trong vi c gi i thi u các món ăn c
truy n c a dân t c, món cá b ng kho lá g ng ñã ñư c th c hi n.


Vi t B c, hôm nào có ñi u ki n ăn tươi, Bác l i b o: ra g i cô Cúc (v
ñ ng chí Ph m Văn ð ng) và cô Mai vào tr tài cho Bác cháu mình thư ng
th c. Ch Mai làm món gà rút xương, th t băm tr n n m hương nh i ñùi gà,
ñem h p. Ch Cúc làm món bít-t t. Bác khen ngon, vì làm r t công phu. Bác
nh n xét:


- Gia v ñ i v i món ăn Vi t Nam r t quan tr ng. Thi u gia v , món ăn s
gi m hương v ñi r t nhi u.
Bác H cùng phái ñoàn Chính ph
Coi tr ng n i dung, Bác cũng nh c nh c n chú ý ñ n c hình th c trình thăm Liên Xô ( nh ch p năm 1955)
bày. H i Vi t B c, có l n ñi công tác, bu i trưa, Bác cháu d ng l i bên b
su i n u ăn. Bác b o: các chú n u cơm, ñ Bác rán tr ng cho. Bác làm r t th o. Tr ng rán xong mà cơm chưa chín. Bác l y que s t nung
trên than h ng r i ñ t lên khoanh tr ng thành nh ng hình qu trám r t ñ p. Anh em cư i thán ph c. Bác b o:


- Khi có ñi u ki n làm cho ngon hơn, ñ p hơn thì ta c làm ch các chú!


Ngày 16/6/1957, Bác ñi thăm ð ng H i (Qu ng Bình). Trong b a cơm trưa có ñ các món ñ c s n c a ð ng H i: m m tôm chua, rau
mu ng ch , cá thu kho,… Bác cháu v a ăn v a trò chuy n. Bác ch tay sang bác sĩ Nh Th B o nói ñùa:


- Bác sĩ khuyên m i ngư i ăn chín, u ng sôi, còn b n thân bác sĩ thì l i ăn rau mu ng s ng hơi nhi u quá ñ y!
B MÔN CHÍNH TR : TRƯ NG ĐH KTKTCN -CNT-
M i ngư i cư i vang. B a ăn ngon lành càng thêm vui v .


(theo “117 CHUY N K V T M GƯƠNG ð O ð C H CHÍ MINH”
– Ban Tuyên giáo Trung ương)


B a cơm gia ñình
29/01/2009 GMT+7
Kho ng cu i năm 1951, trong m t l n ñ n thăm và nói chuy n v i h c viên l p chính tr c a quân ñ i Vi t B c. Bác b o anh
Phương – ch ng tôi là cán b ph trách l p.




- Chi u nay, chú cho Bác ăn b a cơm, vì nói chuy n
xong, t i, Bác còn ph i ñi h p v i m t chi b ð nh
Hóa.


- B y gi tôi cũng làm văn thư Hi u b , nên anh
Phương c ngư i nh n tôi chu n b .


Công vi c c a Bác xong xuôi, Bác v ñ n cơ quan
thì cơm nư c cũng ñã s n sàng. Sinh ho t r ng còn
thi u th n, kham kh . Anh em mu n “b i dư ng” cho
Bác, ñ Bác kh e, nhưng l i s . Nhưng r i cũng quy t
ñ nh th t m t con gà “tăng gia” ki m ít măng r ng làm
cơm m i Bác.


Bác ng i vào bàn ăn, b o anh Văn (ð i tư ng Võ
Nguyên Giáp), hai v ch ng tôi và ñ ng chí c nh v
cùng ăn. Tôi c m t m c t ch i:


- Thưa Bác cháu ăn r i. M i Bác và các anh, các
chú xơi cơm ñi…


Bác H t i Vi t B c. Mãi sau, Bác m i ñ ng ý và b t ñ u dùng cơm. Vào
b a cơm Bác nói:


- Cô cho Bác xin qu t.


Tôi ng i quá, bèn nói th t:


- Thưa Bác, chúng cháu s Bác ăn t có h i s c kh e nên không dám cho vào măng n u .


Bác quay sang anh Phương:


- Ch c chú l nh cho cô văn thư ch gì. Th là chú quan liêu r i…


Anh Văn ch t m t m cư i nói thêm:


- t là “vi-ta-min-ơ” c a Bác ñ y.


B a cơm c a Ch t ch nư c gi n d , vui v , thân m t như b a cơm trong m t gia ñình m cúng.




B a cơm hàng ngày c a Bác H và các chi n s
c nh v t i hang Bòng, xã Tân Trào, Sơn Dương
B MÔN CHÍNH TR : TRƯ NG ĐH KTKTCN -CNT-
(năm 1950).

Cơm nư c xong Bác h i tôi:


- Cô thư ký ñư c m y cháu, tên là gì?


Anh Phương ñ l i tôi:


- Thưa Bác, ñư c ba cháu gái ñ t tên là Thu Th y, Thu Th o, Thu Vân.


Bác cư i hi n t , nói:


- Tôi có h i chú ñâu! Sao ñ t tên “văn chương” th !


G i là “Thu Ngô, Thu Khoai, Thu S n” có hay không?


M i ngư i cùng cư i vui vì bi t Bác liên h v i phong trào tăng gia s n xu t, tr ng thêm màu ngô, khoai, s n… s n xu t nhi u lương th c
ñóng thu nông nghi p, nuôi b ñ i ñánh gi c, mà Chính ph m i phát ñ ng.


Lát sau, Bác l i b o:


- Bác nói vui th thôi. Nh ng cái tên Vi t Nam y r t ñ p.


Chưa k p ngh ngơi, Bác ñã chu n b lên ñư ng, Bác ñeo balô
ñi trư c, hai ñ ng chí c nh v , anh Văn ti p bư c sau Bác. M i
ñông mà sương chi u Vi t B c ñã xu ng r t nhanh t thành
nh ng ñám mây l a m ng tr ng bìa r ng.


Chúng tôi nhìn theo Bác, ung dung, khoan thai như ñi d o c nh
thiên nhiên hùng vĩ, ng ngàng như v a ñư c qua m t gi c mơ
ñ p trong m t b a cơm gia ñình.


(theo “117 CHUY N K V T M GƯƠNG
ð O ð C H CHÍ MINH”
– Ban Tuyên giáo Trung ương)




Bác H ñi công tác chi n khu Vi t B c




“L ch s ” ba b qu n áo c a Bác
27/01/2009 GMT+7
Ch t ch H Chí Minh có hai b qu n áo ñư c anh em giúp vi c ñ t tên là “b kháng chi n”, “b kaki vàng”.


“B kháng chi n” ñư c may t khi Bác lên Vi t B c và Bác ñã m c su t trong nh ng năm kháng chi n ch ng Pháp.
B MÔN CHÍNH TR : TRƯ NG ĐH KTKTCN -CNT-




B qu n áo kaki c a Bác H
m c trong ngày 2/9/1945.

Ngoài hai b trên, Bác còn m t b quân ph c màu xanh, m t b l a Hà ðông màu g . Mùa rét, Bác m c bên trong m t áo len, khoác
ngoài m t áo “ba-ñ -xuy” chi n l i ph m dài quá ñ u g i, quà c a m t ñơn v t ng Ngư i. Trong chi n d ch Biên gi i 1950, khi ñ n thăm
thương binh, th y m t chi n sĩ b m t máu nhi u, rét, Bác ñã c i chi c “ba-ñ -xuy” này ñ p lên ngư i ñ ng chí ñó.


Trên chi c áo quân ph c có m t mi ng m ng vai áo ph i, “k ni m” m t ñ u nh n chi c ñinh ñòn gánh c a m t c già dân công ph c
v chi n d ch Biên gi i, qua su i, trư t chân ngã ñã làm to c vai áo Bác.


Thư ng khi ñưa áo ñi gi t, Bác nh c:


- Gi t xong các chú xem áo có ch nào s n thì s a l i cho Bác, ñ ng ñem nh các cô cơ quan. Các cô hãy còn b n nhi u vi c, ñ dành
thì gi cho các cô chăm sóc d y d các cháu nh …


(theo “117 CHUY N K V T M GƯƠNG ð O ð C H CHÍ MINH”
– Ban Tuyên giáo Trung ương)


Bác t ng khăn quàng
19/01/2009 GMT+7
ð u năm 1964, ñ ng chí Xu-pha-nu-vông và ñ ng chí Kay-s n Phom-vi-h n sang Hà N i thăm Bác.




Hai ñ ng chí và Bác g p nhau, tình c m Lào –
Vi t vô cùng th m thi t. ð ng chí Xu-pha-nu-
vông ôm ch t Bác, hai bàn tay Hoàng thân v
nh vào lưng Bác m t h i lâu.


Gió mùa ñông b c m i v lùa hơi l nh vào
phòng khách. Th y Bác húng h ng ho, ñ ng
chí Kay-s n nói:


- Bác không ñư c kh e?


Bác l ng sang chuy n khác:


- Lào không rét như Vi t Nam. Các
ñ ng chí có l nh l m không? Sao hai ñ ng chí
l i không choàng khăn c ?


- Thưa, hôm sang Hà N i, tr i còn m…


Bác ñ ng d y m t l y ra hai khăn quàng
m i, r i nói:
H Ch t ch ñang ñàm ñ o v i Ch t ch Kay-x n Phôm-vi-
h n-Ch t ch ð ng NDCM Lào, Ch t ch nư c CHDCND - ð ng chí Xu-pha-nu-vông và tôi là ngư i
Lào. già, nhi u tu i, m i ngư i m t khăn quàng
m i…


Bác tháo chi c khăn ñang quàng, ñưa ñ ng chí Kay-s n:
B MÔN CHÍNH TR : TRƯ NG ĐH KTKTCN -CNT-
- Bác trao khăn này ñ ñ ng chí Kay-s n quàng.


Trên ñư ng v , ñ ng chí Xu-pha-nu-vông nói:


- Chà, Bác v i tôi m i ngư i m t khăn m i. M i như nhau.


ð ng chí Kay-s n thì g t g t ñ u:


- Còn tôi, tôi “k th a” chi c khăn quàng c a Bác…


(theo “117 CHUY N K V T M GƯƠNG ð O ð C H CHÍ MINH”
– Ban Tuyên giáo Trung ương)
B MÔN CHÍNH TR : TRƯ NG ĐH KTKTCN -CNT-
Ngư i Công giáo ghi ơn Bác H
16/01/2009 GMT+7
Ngày 12/6/1987, t i H i th o khoa h c “Bác H v i Hu - Hu v i Bác H ” do Thành y Hu t ch c nhân d p k ni m l n
th 30 ngày Bác H v thăm ð ng H i - Qu ng Bình, lúc ñó thu c t nh Bình - Tr - Thiên, linh m c Nguy n Văn Ng c ñã k
m t k ni m không bao gi quên c a ñ ng bào Công giáo x Hu v ñ c bác ái bao la c a Bác H :


Năm 1949, Vi t Minh bao vây kinh t thành ph Hu . Linh m c Nguy n Văn Ng c, khi ñó, ñ m ñương công vi c ru ng ñ t c a Nhà Chung
t i giáo x Lương Văn, có trách nhi m cung c p lương th c ñ ñài th cho 600 linh m c, chúng sinh dòng tu nam, n c a thành ph . Trong
ñi u ki n Hu b bao vây, linh m c không có cách nào ch ñư c s lúa g o vào thành ph cho Nhà Chung ăn tiêu.




Linh m c r t lo l ng, ñem chuy n này thưa l i v i ñ ng chí Qu , lúc ñó là cán b Vi t Minh c a m t tr n Th a - Thiên - Hu , v n có liên
l c v i giáo x Lương Văn. Sau m t h i suy nghĩ, ñ ng chí Qu khuyên linh m c Ng c nên vi t thư xin phép Bác H , ñ ng chí s c g ng tìm
cách chuy n giúp.


Không còn cách nào khác, linh m c Ng c ñánh b o vi t thư lên C Ch t ch, th c lòng cũng không dám hi v ng s ñ n ñư c v i Bác H
trong hoàn c nh chi n tranh, Ngư i l i quá xa và b n r n trăm công nghìn vi c l n lao c a ñ t nư c.


Th t b t ng , m t tháng sau, ñ ng chí Qu chuy n ñ n cho linh m c Ng c m t cái thi p có ch ký và d u c a C Ch t ch. N i dung g m
hai ñi m:


1. Cho phép linh m c Nguy n Văn Ng c ñư c phép ch 9000 thúng lúa lên thành ph Hu trong vòng m t tháng ñ tr
c p cho Nhà Chung.
2. Linh m c Ng c ñư c t do ñi l i trong t nh Th a Thiên ñ coi sóc ru ng ñ t c a Nhà Chung, ti p t c tr ng c y, không
ñư c ñ ru ng ñ t b hoang.


Nh có gi y phép ñ c bi t c a Bác H , linh m c Ng c ñã hoàn thành ñư c


nhi m v , ch ñư c lương th c lên thành ph , c u nguy cho hơn 600 con
ngư i ñang trong c nh nguy ng p. Ai cũng m ng r và h t lòng ca t ng Bác
H , v Ch t ch có lòng bác ái mênh mông c a Chúa, t t c vì l i ích và cu c
s ng c a con ngư i, không phân bi t lương hay giáo. Bác H ñúng là hi n thân
c a chính sách ñ i ñoàn k t dân t c, ñ i ñoàn k t tôn giáo.


ð k ni m và ghi ơn Bác H , v giám m c ngư i Pháp ñ a ph n Hu ñã g i
t m thi p c a Ngư i v Pa-ri và hi n nay t m thi p ñó v n ñang ñư c trang
tr ng lưu tr t i H i Th a Sai Pa-ri.


(theo “117 CHUY N K V T M GƯƠNG ð O
ð C H CHÍ MINH”
– Ban Tuyên giáo Trung ương)

HL
B MÔN CHÍNH TR : TRƯ NG ĐH KTKTCN -CNT-
Bác H v i C Huỳnh Thúc Kháng “Dân ta có C H qu là h ng phúc”
14/01/2009 GMT+7
Vào cu i năm 1945, sau hai l n nh n ñư c ñi n m i c a Ch t ch H Chí Minh, c Huỳnh Thúc Kháng t Hu ñã ra Th ñô Hà
N i. G p nhau, hai ngư i a nư c m t.




Bác H nói: Vi c m i C ra nh m ch c B trư ng N i v là ý ki n
chung c a t t c anh em các ñ ng phái, ch không ph i ý ki n
riêng c a tôi, vì C l i trong nư c, C bi t rõ trình ñ ti n b c a
ñ ng bào ba kỳ, ñ ng th i ñ ng bào ba kỳ ñ u tín nhi m C .


C Huỳnh nói: “Tôi ra ñây là c t g p C , ch lúc này là lúc c n
tăng gia s n xu t mà tôi không bi t c m cày, c m cu c; l i c n ph i
kháng chi n mà tôi l i không mang súng n i. C nên ki n ngh
ngư i tr th o vi c ñ trao nhi m v thì hơn”.


Sau nhi u l n trao ñ i, cu i cùng c Huỳnh Thúc Kháng ñã nh n
l i tham gia Chính ph do Ch t ch H Chí Minh ñ ng ñ u.


T i cu c h p ñ u tiên c a Qu c h i ngày 2/3/1946, khi gi i thi u
danh sách Chính ph Liên hi p ñ Qu c h i thông qua, Ch t ch H
Chí Minh trình bày:


“B N i v : m t ngư i ñ o ñ c danh v ng mà toàn qu c dân ai
cũng bi t: C Huỳnh Thúc Kháng”.


Sau ñó c Huỳnh l i ñư c c làm H i trư ng H i Liên hi p Qu c
dân Vi t Nam (G i t t là H i Liên Vi t).


Sáng ngày 31/5/1946, Ch t ch H Chí Minh r i Hà N i ñi Pháp
ñ m cu c ñàm phán chính th c v i chính ph Pháp. Sân bay Gia
Lâm hôm y ñông ngh t ngư i ra ti n. Ch t ch H Chí Minh ñi m t
vòng chào các ñ i bi u và ñ ng bào. ð ng bào v y c , v tay hoan
hô và chen l n nhau ra phía trư c ñ ñư c nhìn rõ Ngư i.


S p ñ n gi lên máy bay, Bác t i n m tay c Huỳnh nói:
C Huỳnh Thúc Kháng (1876-1947),
tên th t Huỳnh Hanh - còn g i là Minh Viên - Tôi vì nhi m v qu c dân giao phó ph i ñi xa ít lâu, nhà trăm
s khó khăn nh c y C cùng v i anh em gi i quy t cho. Mong C
“dĩ b t bi n ng v n bi n” (l y cái không thay ñ i ñ ñ i phó v i muôn s thay ñ i).


C Huỳnh r t c m ñ ng, c m tay Bác h i lâu, Bác ñã y nhi m c Huỳnh làm Quy n Ch t ch nư c trong th i gian Bác ñi v ng.




Quy n Ch t ch Chính ph Huỳnh Thúc Kháng
(ngư i m c áo dài ñen ñ ng gi a) cùng
Trư ng ban Thư ng tr c Qu c h i Nguy n
Văn T (ngư i m c áo dài ñen bên ph i) và
H i trư ng T ng h i C u t Vi t Nam Ngô T
H (ngư i m c áo dài ñen bên trái) v thăm và
làm vi c v i cán b lãnh ñ o t nh Vĩnh Yên
(8/1946)

Trư c Cách m ng tháng Tám năm 1945, có lúc c Huỳnh Thúc Kháng c m th y cô ñơn, chán n n. T sau khi ñư c g p và hi u rõ Ch t ch
H Chí Minh, c Huỳnh Thúc Kháng vui m ng vì ñư c g p ngư i b n già tri k là H Chí Minh. C ñã nói v i m t ngư i b n: “Dân ta có C
H qu là h ng phúc”. Trong bài “Th t th p t th ”, c Huỳnh vi t:


“B y tu n ñ u b c như bông


G p ngư i tri k thôi xong ñã già”
B MÔN CHÍNH TR : TRƯ NG ĐH KTKTCN -CNT-
Th i gian Ch t ch H Chí Minh ñi thăm nư c Pháp, c Huỳnh ñã có bài thơ ca ng i Ngư i:


“Tung hoành b S v i non Ngô


ðàm lư c ai hơn Ch t ch H


Mưa gió dãi d u bao tu nguy t


Nư c non gây d ng n i cơ ñ


Sen kia ch ng ng i hôi bùn l m


Tùng n bao phen ng n gió xô


Kh p c ba kỳ ñ u tín nhi m


R n ràng muôn mi ng ti ng hoan hô”.


Gi i thích v vi c Ch t ch H Chí Minh ký v i Pháp Hi p ñ nh Sơ b ngày 6/3/1946, c Huỳnh nói:


“H i ñ ng Chính ph không bán nư c!... Tôi xin tuyên b v n t t v i anh em, ñó ch ng qua là m t nư c c c a H Ch t ch v i c nư c
Pháp l n Tư ng Gi i Th ch. H Ch t ch là m t tay cao c . Tôi ch c ch n và anh em c ñinh ninh r i ñây th nào mình cũng th ng th ”.


Trư c ngày cu c kháng chi n ch ng Pháp bùng n , ngày 3/11/1946, báo cáo trư c Qu c h i v vi c thành l p Chính ph m i, Ch t ch H
Chí Minh nói: C Huỳnh, vì tu i già s c y u mà c t , nhưng vì tôi l y ñ i nghĩa mà lưu C , C cũng c g ng l i.


Sau ñó, C Huỳnh ñư c Bác c ñi kinh lý mi n Trung và mi n Nam Trung B v i danh nghĩa ñ i di n Chính ph Trung ương. Cu i năm
1946, khi v thăm quê hương Tiên Phư c, c Huỳnh tâm tình v i bà con: “Tôi ñã vào lo i sáng nhưng c H l i sáng hơn tôi nhi u. C H có
nh ng ngư i giúp vi c thông minh l m, gi i l m, tin tư ng l m. C H r t vĩ ñ i, dư i có ñ i ngũ giúp vi c tài năng, nh t ñ nh s ñưa dân t c
ta ñ n toàn th ng. Hà N i, H Ch t ch ti t ki m l m. M i b a cơm, c H ch dùng có m t qu tr ng…”.


ð u năm 1947, v i danh nghĩa H i trư ng H i Liên hi p qu c dân Vi t Nam, c Huỳnh vi t b c thư dài b ng ch Hán (th phú) nhan ñ :
“Kính cáo ñ ng bào ph lão kháng chi n thư”.


Nói v H Ch t ch và Cách m ng Tháng Tám năm 1945, b c thư có ño n (theo b n d ch c a Nguy n Văn H p…):


“Ngư i thân yêu, kính m n nh t c a ñ ng bào qu c dân ta là H Chí Minh tiên sinh. Là b c yêu nư c ñ i chí sĩ, là nhà l ch nghi m cách
m ng ñ i chuyên gia, chân ñi kh p năm châu, m t trông xa v n d m…”.


ð u tháng tư năm 1947, t i Qu ng Nam, trong m t bu i nói chuy n v i các thân hào nhân sĩ, có ngư i lên ti ng h i c Huỳnh:


“Tôi thu nay nghe bi t tên nhi u nhà cách m ng ho t ñ ng trong nư c cũng như nư c ngoài. Nhưng chưa t ng nghe ti ng ông H Chí
Minh. V y H Chí Minh là ai?”.


C Huỳnh tr l i:


“Ông H Chí Minh là con c Phó b ng S c làng Ngh An, suýt soát l p ông và tôi. Ông H ho t ñ ng chính tr nhi u nư c Âu, Á, Phi và
ho t ñ ng bí m t, t t nhiên là thay ñ i tên h luôn luôn ñ tránh m ng lư i m t thám qu c t . Nhưng cái tên làm ch n ñ ng th gi i là
Nguy n Ái Qu c. Ch c ông bi t, nhi u ngư i bi t”.


C Huỳnh nh n xét: “Ông H không ph i như nhi u ngư i khác mư n hai ti ng cách m ng ñ r i làm giàu ho c làm quan to như các ông
tư ng ñâu. Ông H không ñ ng xu dính túi. Nói v b ng c p thì ông H không là ti n sĩ, phó b ng gì c . Nhưng nói v tri th c và s nghi p
cách m ng thì ch c ch n l p chúng ta cũng như l p trư c chúng ta không ai bì k p.


S hi u bi t c a ông H r t xa, r t r ng, ch ng nh ng vi c trong nư c mà c vi c th gi i n a. Nư c này tương lai s ñi v ñâu? Nư c kia
r i ñây s như th nào? Ông nói r t rành r t, m ch l c, nghe không chán”.


Bác H ñ i v i c Huỳnh như ñ i v i ngư i thân. Nhi u chi ti t nh trong m i quan h gi a Bác và C ñã nói lên ñi u này. Có m t chai
tương Nam ðàn do bà Nguy n Th Thanh (ch gái c a Bác) ñem ra làm quà, Bác cũng m i c Huỳnh ñ n dùng cơm ñ cùng thư ng th c
hương v quê hương x Ngh . L i có l n nhân dân Thái Bình g i bi u hai chai m m tôm ñ c s n, Bác cũng vi t thư g i bi u C m t chai. C
trong chuy n thư ng ngày gi a hai ngư i cũng hóm h nh thân tình. Có m t l n vào năm 1946, g p Bác, c Huỳnh ng tác hai câu thơ “nh c
nh ”:


Năm mươi sáu tu i v n chưa già


C ông th y, C bà không?


Lúc y Bác ch cư i, nhưng r i trong th i gian sang Pháp, bên c nh nh ng b c ñi n văn g i v h i tình hình và thăm c Huỳnh, Bác còn
có riêng m t bài thơ g i C :


Nghĩ r ng ra thơ ñ tr l i
B MÔN CHÍNH TR : TRƯ NG ĐH KTKTCN -CNT-
Nh ơn C l m c Huỳnh ơi


Non sông m t m i chung nhau gánh


ð c l p xong r i cư i v thôi.


Tháng 4/1947, c Huỳnh b m n ng. T Qu ng Ngãi, trên giư ng b nh, ngày 14/4/1947, C Huỳnh ñ c cho ngư i thư ký riêng c a mình
ghi b c thư g i H Ch t ch:


“Kính g i H Ch t ch


Tôi b nh n ng ch c không qua kh i. B n mươi năm ôm p ñ c l p và dân ch , nay nư c ñã ñ c l p, ch ñ dân ch ñã th c hi n, th là
tôi ch t h .


Ch ti c không ñư c g p C l n cu i cùng. Chúc C s ng lâu ñ dìu d t qu c dân trên ñư ng vinh quang h nh phúc.


Chào vĩnh quy t”.


R t thương ti c và ñau bu n, Ch t ch H Chí Minh ñã vi t thư cho ñ ng bào c nư c:


“G i toàn th ñ ng bào sau ngày c B trư ng Huỳnh Thúc Kháng t th


H i ñ ng bào yêu quý,


V chi n sĩ lão ti n b i Huỳnh Thúc Kháng, B trư ng B N i v và H i trư ng H i Liên hi p qu c dân v a t th .


Trư c s ñau xót ñó, Chính ph ta ñã ra l nh làm Qu c tang.


Nhân d p này, tôi có vài l i báo cáo cùng ñ ng bào.


C Huỳnh là m t ngư i h c hành r t r ng, chí khí r t b n, ñ o ñ c r t cao. Vì lòng yêu nư c, mà trư c ñây C b b n th c dân làm t i,
ñ y ra Côn ð o. Mư i m y năm trư ng, gian nan c c kh . Nhưng lòng son d s t, yêu nư c thương nòi c a c Huỳnh, ch ng nh ng không
s n l i thêm kiên quy t.


C Huỳnh là ngư i mà giàu sang không làm xiêu lòng, nghèo kh không làm n n chí, oai vũ không làm s n gan.


C ñ i c Huỳnh không c u danh v , không c u l i l c, không thèm làm giàu, không thèm làm quan. C ñ i c Huỳnh ch ph n ñ u cho
dân ñư c t do, nư c ñư c ñ c l p.


ð n nay nư c Vi t Nam Dân ch C ng hòa thành l p, Chính ph ta m i C ra. Tuy ñã hơn 71 tu i, nhưng C v n hăng hái nh n l i. C
nói: “Trong lúc ph c hưng dân t c, xây d ng nư c nhà thì b t kỳ già, tr , trai, gái, ai cũng ph i ra s c ph ng s T qu c”.


Nay ch ng may C Huỳnh s m t th , trư c khi ñư c th y kháng chi n thành công.


C Huỳnh tuy t th nhưng cái chí vì nư c, vì nòi c a c v n luôn s ng m nh m trong lòng 20 tri u ñ ng bào chúng ta.


H i ñ ng bào yêu quý,


Chúng ta thương ti c c Huỳnh vô cùng. Nhưng chúng ta không nên thương ti c b ng cách than khóc r u rĩ. Chúng ta thương ti c C
b ng cách: càng ñoàn k t ch t ch , càng hăng hái kháng chi n; b ng cách: theo gương dũng c m, noi chí qu t cư ng c a C ; b ng cách:
hoàn thành s nghi p c u nư c, c u dân mà C ñã ra s c ñeo ñu i su t ñ i. Chúng ta ph i ñ ng thanh th trư c tiên linh c a c Huỳnh
r ng:


ð ng bào Vi t Nam quy t theo gương kiên quy t c a C .


Con R ng cháu Tiên quy t không làm nô l .


Tinh th n kháng chi n c a c Huỳnh s ng mãi.


Vi t Nam th ng nh t và ñ c l p muôn năm!


Ngày 29 tháng 4 năm 1947
H Chí Minh”


Ngày 3/5/1947, phóng viên các báo Vi t Nam ñi thăm m t tr n X, may m n l i ñư c g p Ch t ch H Chí Minh cùng ñ n thăm m t tr n
ñó. Nh c ñ n Huỳnh B trư ng, Ch t ch H Chí Minh rơi nư c m t mà nói r ng:


“C Huỳnh là m t nhà cách m ng r t kiên quy t, trung thành. C m t là m t ñi u thi t thòi l n cho dân t c, cho T qu c ta. Nhưng tôi tin
ch c r ng s có hàng v n hàng c ñ ng bào theo gương dũng c m vì nư c vì dân c a c Huỳnh”.


Nhân ngày gi ñ u c a c Huỳnh, Ngư i có ñi n thăm h i ñ n gia ñình.
B MÔN CHÍNH TR : TRƯ NG ĐH KTKTCN -CNT-
“ði n g i gia ñình c B trư ng Huỳnh Thúc Kháng


G i gia ñình Huỳnh B trư ng,


Nhân ngày gi ñ u c B trư ng, thay m t Chính ph , tôi kính c n nghiêng mình trư c linh h n C và xin g i gia ñình C l i chào thân ái
và quy t th ng.

Ngày 21 tháng 4 năm 1948
H Chí Minh”


(theo “117 CHUY N K V T M GƯƠNG ð O ð C H CHÍ MINH”
– Ban Tuyên giáo Trung ương)




V a ñ p v a ñ chói m t ñ ng bào
14/01/2009 GMT+7
Năm 1956, Bác H ñón m t v T ng th ng t i khu vư n Ph Ch t ch. M t s công nhân Nhà máy ñèn Hà N i ñư c Bác “m i
vào m c ñèn ñi n trên các cành cây giúp Bác”.




Anh em làm vi c su t ngày, ròng dây d n ñi n l p ñèn nhi u lo i màu s c trên ng n, trên
cành trong các lùm cây.


Kho ng 19 gi 30 cùng ngày, Bác ra vư n thăm anh em. Bác nói:


- Các chú b t ñèn lên cho Bác xem ñi.


Sau khi ñóng c u dao, nh ng bóng ñèn ñi n b ng v t hi n lên, lung linh như trong m t h i
hoa ñăng. ð ng chí t trư ng công nhân ñi n m i Bác ñi xem và ki m tra.


Bác chú ý t ng ng n ñèn, t ng ño n dây d n ñã an toàn chưa, g t ñ u t ý hài lòng.


ð n m t ñèn pha chi u sáng ñ t dư i m t g c cây, Bác d ng l i nói:

Bác H t ng hoa phong lan
- Ng n ñèn này ph i ñ khu t trong lùm cây, v a ñ p v a ñ chói m t ñ ng bào ñi qua
các n chi n sĩ trong vư n ñư ng.
Ph Ch t ch
Bác nhanh nh n bư c t i ng n ñèn. ð ng chí t trư ng Dương Văn H u lo Bác v p ngã vì
ñôi gu c m c dư i chân Bác ñi trên ñư ng r i s i, ch y v i ñ n:


- Bác ñ chúng cháu làm.


Nhưng Bác ñã cúi xu ng, r t “ngh nghi p”, hai bàn tay bưng l y thân ng n ñèn pha d u vào m t lùm cây ñinh hương.


Ng n ñèn pha m i ñư c ñ t, ñ p h n lên, ngư i ngoài nhìn vào không b chói m t, mà ch th y nh ng tia sáng chi u qua các k lá h t lên
m t màu xanh d u.


L n sau, anh em nhà máy ñi n Hà N i l i ñư c ñ n Ph Ch t ch m c ñèn dây ñ Bác ti p khách.


Rút kinh nghi m l n trư c, l n này anh em làm khác h n l i treo ñèn cũ, như ñ thưa v i Bác “ph i
luôn luôn ñ i m i, không ng ng phát huy sáng ki n” – như l i Bác d y.


Anh em ñ t m t dây ñèn màu t dư i g c cây d a nư c lên ng n r i t a ra các cành, m i cành m t
ñèn màu khác nhau. các thân cây có qu ñèn màu tr ng, cành cây ñèn màu xanh, g n qu , m t
chùm ñèn nh màu ñ . Ch ch hai bên ñ t hai ñèn pha d u trong lùm cây h t nghiêng lên.


Như l n trư c, v a ch p t i, Bác ñã ñ n trư c khách, thăm anh em công nhân ñi n và ki m tra. Bác
khen:


- L n này các chú m c ñ p ñ y. Ch c khách quý c a chúng ta cũng s khen…


Bác l y thu c lá chia cho anh em công nhân ñi n m i ngư i m t ñi u (sau này ñư c bi t là thu c lá
thơm Cu-ba do Th tư ng Phi ðen Cát-xtrô t ng Bác. Bác chia g n h t h p thu c. M t công nhân tr ,
th y Bác vui, h p thu c ñã c n, mu n có k ni m v Bác, m nh d n thưa v i Bác xin cái h p. Bác cư i Bác H cu c ñ t tr ng
và nói: ru tr ng vư n Ph
Ch t ch
- Các chú ñã có ph n r i. Cái h p này Bác ñ dành cho các cô ñ ñ ng kim ch ch !


(theo “117 CHUY N K V T M GƯƠNG ð O ð C H CHÍ MINH”
– Ban Tuyên giáo Trung ương)
B MÔN CHÍNH TR : TRƯ NG ĐH KTKTCN -CNT-
Câu chuy n v 3 chi c balô
14/01/2009 GMT+7
Trong nh ng ngày s ng Vi t B c, m i l n Bác ñi công tác, có hai ñ ng chí ñi cùng. Vì s Bác m t, nên hai ñ ng chí ñi cùng.
Vì s Bác m t, nên hai ñ ng chí ñ nh mang h balô cho Bác, nhưng Bác nói:




- ði ñư ng r ng, leo núi ai mà ch ng m t, t p trung ñ v t cho m t ngư i mang ñi
thì ngư i ñó càng chóng m t. C phân ra m i ngư i mang m t ít.


Khi m i th ñã ñư c phân ra cho vào 3 balô r i, Bác còn h i thêm:


- Các chú ñã chia ñ u r i ch ?


Hai ñ ng chí tr l i:


- Thưa Bác, r i .


Ba ngư i lên ñư ng, qua m t ch ng, m i ngư i d ng chân, Bác ñ n ch ñ ng chí
bên c nh, xách chi c balô lên.
Bác H ñi công tác
chi n khu Vi t B c - T i sao balô c a chú n ng mà Bác l i nh ?


Sau ñó, bác m c 3 chi c balô ra xem thì th y balô c a Bác nh nh t, ch có chăn, màn. Bác không ñ ng ý và nói:


- Ch có lao ñ ng th t s m i ñem l i h nh phúc cho con ngư i.


Hai ñ ng chí kia l i ph i san ñ u các th vào 3 chi c balô.


Không ai ñư c vào ñây


Sách “H Chí Minh biên niên ti u s ”, t p 10, do Vi n Nghiên c u ch nghĩa Mác-Lênin và tư tư ng H Chí Minh biên so n, Nhà xu t b n
Chính tr qu c gia n hành năm 1996, trang 334, có ño n:
“Ngày 27 tháng 4 năm 1969, Ch t ch H Chí Minh nghe hai ñ ng chí: Lê ð c Anh và Chu Huy Mân báo cáo công vi c, sau ñó Ngư i m i
hai ñ ng chí l i ăn cơm v i Ngư i”.
Sáng hôm y, Ch t ch H Chí Minh ñi b phi u b u H i ñ ng nhân dân c p huy n, xã… Ngư i b phi u t i hòm phi u s 6, ñơn v 1, ti u
khu 1, khu ph Ba ðình, Hà N i, ñ t t i Nhà thuy n H Tây.




Bác H ñi b phi u b u c

Khi Bác H ñ n, trong Nhà thuy n ñã có nhi u c tri ñang b phi u. T b u c th y Bác ñ n, ra hi u ñ ñ ng bào t m d ng và t o “ñi u
ki n” ñ Bác b phi u trư c. Bi t ý, Bác nói “sòng ph ng”:
- Ai ñ n trư c, vi t trư c, Bác ñ n sau, Bác ch . Bác ch cho ñ n hàng mình, m i nh n phi u và vào “bu ng” phi u.
Nhà báo Ma Cư ng ch t nghĩ th t là “h nh phúc m t ñ i c a ngư i làm báo”, “cơ h i ngàn năm có m t” và v i giơ máy lên b m, r t
nhanh, Ch t ch H Chí Minh l y tay che phi u l i, nói v i Ma Cư ng:
- Không ai ñư c vào ñây. ðây là phòng vi t phi u kín c a c tri. Ph i b o ñ m t do và bí m t cho công dân.
Nhà báo buông máy, nhưng v n th y h nh phúc.
Theo l i k c a các ñ ng chí g n Bác, trư c khi ñi b u c Bác không cho ai “g i ý” c , Bác nói:
B MÔN CHÍNH TR : TRƯ NG ĐH KTKTCN -CNT-
- y, ñ ng có “lãnh ñ o” Bác nhé. Bác không bi t ð ng y hư ng d n danh sách ñ ai, xóa ai ñâu nhé. ðưa lý l ch c a nh ng ngư i ng
c ñây ñ Bác xem. Có chú nào d bu i ng c viên trình bày ý ki n v i c tri, nói l i ñ Bác cân nh c, Bác t b u.


(theo M t s l i d y và m u chuy n v
T M GƯƠNG ð O ð C C A CH T CH H CHÍ MINH – NXBCTQG)



Tôi là ngư i c ng s n như th này này!
06/01/2009 GMT+7
Bác H c a chúng ta, t sau khi b phi u tán thành gia nh p Qu c t th ba t i ð i h i Tua ð ng Xã h i Pháp ñêm
30/12/1920, thì cũng t gi phút y, Ngư i tr thành ngư i c ng s n, tr thành m t trong nh ng ngư i sáng l p ð ng C ng
s n Pháp. ð ng th i cũng là ngư i c ng s n Vi t Nam ñ u tiên.




T ngư i yêu nư c tr thành ngư i c ng s n, như Ngư i ñã nói rõ,
là do tr i qua th c t ñ u tranh và nghiên c u lý lu n, Ngư i ñã
hi u ñư c r ng “ch có ch nghĩa xã h i, ch nghĩa c ng s n m i
gi i phóng ñư c các dân t c b áp b c và nh ng ngư i lao ñ ng
trên th gi i kh i ách n l ”.


Trong g n 50 năm mang danh hi u ngư i c ng s n, khi thu n
l i, lúc khó khăn, dù khi ch là m t ngư i th nh bình thư ng hay
ñã tr thành v Ch t ch nư c ñ y uy tín và danh v ng, bu i cách
m ng th ng l i ròn rã hay khi b k thù d n d p ph n kích, lúc nào
Bác H c a chúng ta cũng t ra là m t ngư i c ng s n kiên ñ nh,
th y chung, nghĩa khí, th ng không kiêu, b i không n n, vô cùng
khiêm t n nhưng cũng r t m c t hào v danh hi u ngư i c ng s n
c a mình.


ðã có th i, có ngư i nh n m nh quá ñáng ph m ch t siêu vi t
c a ngư i c ng s n, cho r ng ñó là nh ng ngư i có m t tính cách
ñ c bi t riêng, v.v… ñư c c u t o b ng m t ch t li u ñ c bi t riêng.
Không bi t ñó có ph i là m t trong nh ng nguyên nhân ñ ra cái
g i là “thói kiêu ng o c ng s n” hay không?

Nguy n Ái Qu c t i ð i h i TUA - 12/1920 Có ñi u ch c ch n r ng Bác H c a chúng ta không tán thành
cách nói th m xưng hô ñó, nh t là vào khi ð ng c m quy n, vào
lúc cách m ng ñang thu n l i. Ngư i nói: ð ng viên chúng ta là nh ng ngư i r t t m thư ng, vì chúng ta ñ u là con c a giai c p công nhân,
c a nhân dân lao ñ ng… th thôi. Chính vì chúng ta r t t m thư ng nên ð ng ta r t vĩ ñ i”.


Ngư i ñã t ng nói nhi u l n: Ngư i c ng s n cũng là con ngư i, nên có ưu, có khuy t, có t t, có x u.


“ð ng ta không ph i trên tr i sa xu ng. Nó trong xã h i mà ra”. “Cũng như nh ng ngư i hàng ngày l i bùn mà trên ngư i h có hơi
bùn, v t bùn… C n ph i t m r a lâu m i s ch”. Vì v y, Ngư i d y: Không ph i c kh c lên trán hai ch “c ng s n” là ñư c nhân dân tín
nhi m ñâu; ph i khiêm t n, không hi u danh, không kiêu ng o, ph i nh mình v a là ngư i lãnh ñ o, v a là ngư i ñ y t c a nhân dân.


Bác H c a chúng ta, trong cu c ñ i ho t ñ ng cách m ng ñi Âu v Á, ñã t ng giáp m t v i bao gian kh , khó khăn (hai l n ng i tù: 1931
– 1933 và 1942 – 1943), ñã t ng lĩnh án t hình v ng m t (năm 1929); nhưng vì tin vào lý tư ng, tin vào nhân dân, tin chính mình, nên
lúc nào Ngư i cũng ung dung, t t i, luôn th hi n nhân cách cao ñ p c a ngư i c ng s n.


Năm 1931, khi Ngư i b giam trong nhà ng c Vich-to-ri-a c a ñ qu c Anh t i H ng Kông ho c khi b b nh ph i ñưa vào nhà thương,
nhi u “ông bà” ngư i Anh có quy n th và c m t s nhân viên ngư i Trung Qu c ñã r nhau ñ n xem, ý ch ng h mu n th y m t mũi “l
lùng” c a m t ngư i c ng s n! Cu i cùng, h ñã b t g p m t nhân cách l n mà h r t khâm ph c và s n lòng giúp ñ t ñó.


Năm 1944, t i Li u Châu, tuy Ngư i ñư c ra kh i ng c Qu c dân ñ ng, nhưng v n b qu n thúc vì h bi t Ngư i là lãnh t c ng s n,
không mu n th cho v nư c. Bác H nói th ng v i Trương Phát Khuê: “Tôi là ngư i c ng s n, nhưng ñi u mà tôi quan tâm hi n nay là ñ c
l p và t do c a nư c Vi t Nam”. Chính lòng yêu nư c, ñ c ñ và tài trí c a Bác H ñã làm cho Trương c m ph c, tr l i t do và t o m i
ñi u ki n thu n l i cho Ngư i tr v Vi t Nam.
B MÔN CHÍNH TR : TRƯ NG ĐH KTKTCN -CNT-




Bác H năm 1946

Năm 1946, Pa-ri, trong m t cu c h p báo, m t nhà báo Pháp mu n làm gi m thi n c m c a nh ng ngư i Pháp không ưa c ng s n ñ i
v i Bác, b ng cách ñưa ra m t câu h i:


- Thưa Ch t ch, Ngài có ph i là c ng s n không?


Bác H c a chúng ta li n ñi ñ n l ng hoa bày trên bàn, v a rút ra t ng bông t ng m i ngư i, v a vui v nói:


- Tôi là ngư i c ng s n như th này này!


ðó cũng là ñi u giúp ta có th hi u ñư c vì sao m y ch c năm qua, th gi i có bao s ñ i thay, Bác H v n luôn ñư c c th gi i tôn kính
và ngư ng v ng, coi như m t bi u tư ng cao c c a nhân ñ o, chính nghĩa c a hòa bình, m t ki u ngư i c ng s n hài hòa gi a yêu nư c và
qu c t , anh hùng dân t c và danh nhân văn hóa, phương ðông và phương Tây.


Có th d n ra ñây m t ý ki n, trong r t nhi u ý ki n c a nhà báo M Sa-phơ-len, vi t t năm 1969:


“Trong r ng Vi t B c, C H như m t ông tiên. N u có ai b o ñ y là m t ngư i c ng s n thì tôi có th nói C là m t ngư i c ng s n khác
v i quan ni m chúng ta v n thư ng nghĩ; và theo tôi, có th dùng m t t m i: M t ngư i c ng s n phương ðông, m t ngư i c ng s n Vi t
Nam”.


(theo “117 CHUY N K V T M GƯƠNG ð O ð C H CHÍ MINH”
– Ban Tuyên giáo Trung ương)
B MÔN CHÍNH TR : TRƯ NG ĐH KTKTCN -CNT-
M t l n nh mãi
06/01/2009 GMT+7
ð u năm 1967 Bác v Thái Bình. Ôtô ñưa Bác ñ n b n Tri u Dương thì ph i sang phà. M y ñ ng chí T nh y ñ n ñón, m t
cán b ñ nh gi i thi u v i Bác.
Bác nói:


- Thôi, thôi ñi v cho s m.


Ca-nô m c c n loay hoay mãi v n chưa c p ñư c b n.


Tr i chi u, không th ñ Bác ch lâu nên ñành ph i ñưa thuy n nan ra
ñón Bác vào b . Bác trèo lên ñê, h i cô ð nh thư ng v t nh y:


- Có còn l i nào ñi lý thú hơn n a không?


Cô ð nh thành th t thưa:


- Bác ph i ñi xe, ch v chúng cháu còn xa l m.
Bác H thăm xã l n bi n Nam Cư ng,
Ti n H i, Thái Bình, tháng 3-1962
Anh cán b ñi theo Bác cư i:


- Bác phê bình khéo ñ y! R i nói kh “tư ng b ”.


… V xã Tân Hòa, cán b ñ a phương m i Bác ng i gh gi a ưu tiên. Bàn kê thì ch t, Bác l a mãi m i ñ ng lên ñư c.


Bác m ñ u như m t v ñ i:


- Gh ưu tiên nên ngư i không nhúc nhích…


Anh ch em ch bi t cư i tr .


… ð n b a cơm, Bác gi cơm n m ra ăn. Cô ð nh c năn n mãi, m i Bác dùng cơm nóng, Bác b o:


Trong b a cơm có bát dưa. Cô ð nh c g p mãi dưa, Bác h i:


- Dưa có ngon không?


Cô ð nh nói m t m ch:


- Ngon l m . T nh chúng cháu năm nay tr ng dưa th a ăn còn ñem bán cho các t nh b n.


Bác t m t m cư i:


- Dưa này không ph i dưa Thái Bình ñâu. Dưa Bác ñem t Hà N i v ñ y…


Sau này, cô ð nh nói: Ch m t l n y mà tôi nh ñ i. H c ñư c bao nhiêu ñi u.


(theo “117 CHUY N K V T M GƯƠNG ð O ð C H CHÍ MINH”
– Ban Tuyên giáo Trung ương
B MÔN CHÍNH TR : TRƯ NG ĐH KTKTCN -CNT-
Bác H v i C Phan B i Châu - B c thư Phan B i Châu g i Lý Th y (Nguy n Ái Qu c)
30/12/2008 GMT+7
Ngư i cháu r t kính yêu c a Bác - Hôm trư c anh Lâm (ð c Th ) và anh H (H Tùng M u) g i l i thư c a Cháu, trong thư
có nói tư ng t n v chuy n ông Hy Mã (Phan Châu Trinh).
Tuy thư ñưa tr c ti p trên chuy n th t nhưng ng ý th t sâu s c, mà l i l p lu n
l i d a trên nh ng ý tư ng l n, nhân ñó m i bi t là h c v n, tri th c c a cháu
nay ñã tăng trư ng quá nhi u, qu th c không ph i như hai mươi năm v trư c.


Nh l i hai mươi năm trư c ñây, khi ñ n nhà cháu u ng rư u gò án ngâm thơ,
anh em cháu ñ u ch a thành niên, lúc ñó Phan B i Châu này ñâu có ng r ng
sau này cháu s tr thành m t ti u anh hùng như th này. Bây gi ñem so k gì
này v i cháu thì bác th t r t x u h . Nh n ñư c liên ti p hai lá thư c a cháu, bác
c m th y v a bu n v a m ng. Bu n là bu n cho thân bác, mà m ng là m ng
cho ñ t nư c ta. Vi c th a k nay ñã có ngư i, ngư i ñi sau gi i hơn k ñi trư c,
trên ti n ñ ñen t i s xu t hi n ánh sáng ban mai. Ngày x ñư ng cùng, ch s
không ñư c th y ngày ñó, làm sao bác không c m th y bu n cho chính mình
ñư c? M t ñ i tân kh , gánh vác công chuy n m t mình, ñư c s c l n c a cháu
giúp vào thì t s có nhi u ngư i hư ng ng theo. Vi c gây d ng l i giang sơn,
ngoài cháu có ai ñ nh y thác gánh vác trách nhi m thay mình. Có ñư c ni m
an i l n lao như th , làm sao bác không c m th y vui m ng ñư c.


Bác ñang ñ nh tìm m t d p t t v Qu ng ðông m t chuy n ñ ñàm lu n v i
cháu, không bi t cháu còn l i Qu ng ðông lâu mau, ho c gi trong tương lai có
ñ nh ñi ch khác không? Trong lòng bác có nhi u chuy n mu n h i ý ki n cháu,
nhưng không g p m t thì làm sao có th bàn cho h t ý ñư c? Làm sao ñư c?
N u không coi già y u là ñ b thì cháu vi t thư nhi u cho bác, bác thành th t
yêu c u cháu ñ y.




Phan B i Châu (tên th t Phan Văn
San - t Hài Thu) 1867 - 1940




Phan B i Châu (ng i) và Kỳ Ngo i h u
Cư ng ð - nhà cách m ng Vi t Nam
vào ñ u th k 20.

C n nh c l i là Phan B i Châu lúc r i nư c ñã g n b n mươi (ba mươi chín tu i ñ n Nh t) l i không th tránh kh i nh ng trách nhi m này
n ñ ng chuyên chú h c hành, cho nên tri th c lúc b y gi cũng v n như xưa. Cháu h c v n r ng rãi, và t ng ñi nhi u nơi, hơn bác c ch c
c trăm l n. Tri th c và k ho ch c a cháu vư t s c ño lư ng c a bác; không bi t cháu có th chia s cùng bác m t hai vi c? Bác r t h t s c
mong ñ i, mong cháu không ng i. Vì n u không có k ho ch thì b t quá ch làm nh ng khách tha hương than th không ñâu cho h n c
qu c, ch gi ng ông Hy Mã thì cũng gi ng Phan B i Châu mà thôi!


Thư b t t n ngôn, mong cháu hi u giùm c nh ng ý không vi t thành l i. Chúc cháu bình an.


Ngày 21 tháng 1 l ch ta (14 tháng 2 năm 1925 dương l ch) vi t dư i ñèn d u.


Ch bác ñâu nơi ñ t khách thì Qu c ð ng (H Tùng M u) ñã bi t nên không ghi ñây. Thư này nh Qu c ð ng chuy n giúp.


BácTh c
B MÔN CHÍNH TR : TRƯ NG ĐH KTKTCN -CNT-
(theo “117 CHUY N K V T M GƯƠNG ð O ð C H CHÍ MINH”
– Ban Tuyên giáo Trung ương)
B MÔN CHÍNH TR : TRƯ NG ĐH KTKTCN -CNT-
Bác H v i C Phan Châu Trinh
02/01/2009 GMT+7
Ngày 5/6/1911, Nguy n T t Thành v i cái tên là Ba r i Sài Gòn và ngày 15/7/1911 ñ n c ng Lơ Ha-vơ-rơ (Le Havre - Pháp),
còn Phan Châu Trinh r i Sài Gòn ngày 1/4/1911 và ñ n Pháp vào ngày 27/4 cùng năm, ng t i Pa-ri.
Kho ng cách gi a Lơ Ha-vơ-rơ và Pa-ri – nơi c Phan ñang s ng – ch có hơn 100 cây
s , ñi l i d dàng… Ch c ch n trong d p này Ngư i ñã tranh th ñ n Pa-ri g p c Phan,
làm quen v i nh ng ngư i quanh C , và ñ c bi t ñ bàn b c v i C v hư ng s ng và
h c t p. Và có th không ph i ch ñ n m t l n…


Có ba b c thư v i th bút c a T t Thành mà c Phan còn gi ñư c ñem v nư c năm
1925 và gia ñình ñã g i ra Vi t B c t ng Trung ương trong kháng chi n ch ng th c
dân Pháp, nay lưu t i B o tàng H Chí Minh… Có l do yêu c u b o m t, các thư ñ u
không ñư c ghi ngày tháng nhưng có th phán ñoán b c thư sau ñây ñã ñư c vi t vào
d p trên. Nguyên văn như sau:


Hy Mã nghi bá ñ i nhơn,


Cách ñây không ti p ñư c tôn tín, không hay Bác hành ch th nào và s th bên ta
th nào? Và cháu mu n bi t như cháu có th bên ta th nào? Và cháu mu n bi t như
cháu có th g p Bác trư c lúc Bác ñi hay không, vì cháu r t c n m t ít l i tôn h i, xin
Bác tr l i li n cho cháu vì ch ng trong tu n l cháu s xu ng tàu “ñi chưa bi t ñâu”.
Kính chúc Bác, M. Trư ng và em D t và các ñ ng bào yên h o”.
C ng Le Havre (Pháp) - nơi Nguy n
T t Thành ñ n sau khi r i Sài Gòn C.ð* T t Thành
ngày 5/6/1911
10. orchard Place


Southampton England


Theo l i thư trên ñây thì: T t Thành bi t rõ tình hình c Phan ñang b B Thu c ñ a ép ph i ñi kh i Pa-ri nên yêu c u C tr l i ngay ñ ñ n
g p ch trong vòng m t tu n l … Do ñó có th ñoán là m c dù ghi ñ a ch Anh nhưng lúc ñó T t Thành không ph i Anh mà th c ra ñang
không xa Pa-ri, có th nhà ch tàu t i Sanh A-ñơ-ret-xơ (Saint-Adresse), ngo i ô Lơ Ha-vơ-rơ ch cách Pa-ri hơn m t trăm cây s . L i
thăm h i r t thân tình v m i ngư i quanh Phan Chu Trinh lúc ñó, k c lu t sư Phan Văn Trư ng nói lên h ñã g p g nhau r i.




Phan Châu Trinh - bi t hi u Hy Mã
(1872-1926)

Sau thư trên có th ñã có cu c g p g gi a c Phan Châu Trinh và T t Thành t i Pa-ri trư c chuy n ñi xa b ng tàu bi n.


Theo phán ñoán thì th i ñó nơi d ng chân c a Bác H sau các chuy n ñi là c ng Lơ Ha-vơ-rơ. Vì m y nguyên nhân: ñó là nơi d ng lâu nh t
c a tàu La-tút-sơ Tơ-rê-vin, có nhà c a ch tàu và nhi u b n bè quen bi t trên tàu có th làm nơi tá túc; nơi ñó có th lánh sang ñ t Anh
thu c chính quy n Hoàng gia v n lúc này không m y thân thi n v i Pháp (như th hi n trong năm 1915, Chính ph Anh không ñáp ng yêu
c u c a Pháp soát xét nơi c a T t Thành ñ tìm các thư phúc ñáp c a Phan Châu Trinh, ho c c sau này, khi Chính ph Hoàng gia ký l nh
th Nguy n Ái Qu c t i H ng Kông năm 1931…).


C n khám phá châu M và nư c M ñang th i kỳ phát tri n m nh m , T t Thành ñã lên làm vi c m t chi c tàu ñi Nam M và B c M . Anh
ñã d ng l i Niu-Yoóc, lên b ñ làm thêm ki m s ng, vi t thư v nư c nh tìm tin, ñ a ch c a cha, và ñã g p ñ i di n phong trào yêu nư c
Tri u Tiên t i M và h c t p kinh nghi m ñ u tranh c a h …
B MÔN CHÍNH TR : TRƯ NG ĐH KTKTCN -CNT-
Nhưng T t Thành không M lâu, trong kho ng năm 1913 Ngư i ñã tr v Lơ Ha-vơ-rơ, cùng bàn b c v i c Phan và chuy n sang Anh,
T t Thành ñã g i b c thư sau cho c Phan:


“Hy Mã nghi bá ñ i nhơn,


Cháu kính chúc Bác, em D t và ông Trang, m y anh em ta Pa-ri ñ u m nh gi i. Nay cháu ñã tìm nơi ñ h c ti ng. M y b n tháng rư i nay
thì ch làm v i Tây, nói ti ng Tây luôn. Tuy Anh nhưng ch ng khác gì Pháp và ngày tháng ch lo làm cho kh i ñói ch ch ng h c ñư c
bao nhiêu. Cháu ao ư c r ng 4,5 tháng n a khi g p Bác thì cháu s nói và hi u ñư c ti ng Anh nhi u nhi u.


Bên ta có gì m i không? Và n u Bác d ch xong m y h i r i xin Bác g i cho cháu. Chuy n này Bác s ñi ngh hè ñâu?


Nay kính


Cu ng ði t T t Thành


Crayton Court Hotel


West Ealingw


London


Câu cu i thư h i v v n ñ ñi ngh hè theo t p quán Phương Tây và không nói gì ñ n không khí chi n tranh, cho phép ta ñoán th i gian
vi t thư kho ng gi a năm 1913.


Câu “Xin g i m y h i sau” c a m t b n d ch ch c là c a t p Giai nhơn kỳ ng mà T t Thành ñã ñ c “m y h i trư c” trong m t chuy n ñ n
thăm c Phan trư c ñó.


Anh mà làm vi c v i ngư i Pháp và nói ti ng Pháp, có th là v i s g i g m c a b n bè Pháp, T t Thành ñã vào làm vi c trong ê-kíp h u
h t là ngư i Pháp c a vua b p Ê-xc p-phi-e.


V i l i ư c h n “4,5 tháng n a lúc g p Bác cháu s …” có th th y rõ hơn trong tình hình Bác Phan khó di chuy n vì b ki m soát, t Anh, T t
Thành có th ñã có nhi u cu c h n ñ n g p Bác t i Pa-ri…


Ngoài hai b c thư trên, c Phan còn gi ñư c m t cái “các” c a Cu ng ði t T t Thành g i t m t ñ a phương tên là “Xu-phơ-ra-rat” mà t p
sách H Chí Minh, biên niên ti u s xác ñ nh là Anh. N i dung là m t bài thơ tám câu b y ch nói lên c m xúc c a b n thân v i tác ph m:
“Giai nhân kỳ ng ”, C Phan ñã phóng tác…


L i cu i th t th m thi t “Hy Mã nghi bá ñ i nhơn th u Cu ng ði t”.


Có m t b c thư th tư c a T t Thành do bà Thu Trang tìm ñư c b n d ch ti ng Pháp thư kh Ô-ñi-nô c a B Ngo i giao Pháp ñã d ch l i
như sau:


“Kính g i Ngh bá ñ i nhơn


Ti ng súng ñã r n vang và thây ngư i ñã ph trên ñ t. Năm cư ng qu c ñã vào vòng chi n và chín nư c ñang ñánh nhau. Cháu ch t nh
ñ n thư cách ñây m y tháng ñã vi t v cơn giông bão này. ð nh m nh s dành cho chúng ta nhi u b t ng và không th nói trư c ai s
th ng…


Các nư c trung l p còn ñang lư ng l và các nư c tham chi n chưa rõ ñư c ý h . Tình hình như v y ai nhúng mũi vào thì ch có th ñ ng v
phía này ho c phía kia. Hình như ngư i Nh t có ý nhúng tay vào. Cháu nghĩ trong vòng ba, b n tháng n a s ph n châu Á s thay ñ i, và
thay ñ i nhi u. M c k nh ng k ñang ñánh nhau và b o ñ ng, ph n chúng ta hãy c bình tâm.


Xin g i l i thăm Nghi bá và em D t. Xin tr l i cháu v ñ a ch sau ñây:


Nguy n T t Thành


S nhà 8


Stenphen Totterham Rd. London”.


Thư trên ñư c vi t khi cu c chi n ñã di n ra ác li t. Nhưng theo tài li u sưu t m ñư c thì Phan Châu Trinh cùng v i Phan Văn Trư ng ñã b
b t ngày 14/9/1914, ch hơn m t tháng sau khi chi n tranh b t ñ u. Như v y có th là T t Thành ñã vi t thư khi chưa bi t c Phan b b t và
thư này ñã b cơ quan ñi u tra l y ñư c, cho d ch và g i cho B Ngo i giao.


Ngoài ra, Báo cáo k t thúc v án c a D th m tòa án binh Ca-ron vi t rõ là “Soát nhà Phan Châu Trinh ñã l y ñư c nhi u th r t kh nghi
trong ñó có các thư c a T t Thành s 8 ñư ng Stenphen Road – Totterham London, ñã g i công hàm cho Chính ph Anh nh soát nhà
T t Thành nhưng không ñư c phía Anh ñáp ng”.


Trong biên b n th m v n Cao ð c Minh v i tư cách nhân ch ng, Ca-ron có ñưa ra m t thư và ð c Minh ñã kh ng ñ nh ñó là thư T t Thành
tr l i cho C Phan.


Trong b c thư bà Thu Trang tìm th y ñư c thư kh Ô-ñi-nô, T t Thành cũng nh c ñ n thư vi t v “cơn dông bão” ch c cũng trong s
thư ñã b l y khi soát nhà C Phan.
B MÔN CHÍNH TR : TRƯ NG ĐH KTKTCN -CNT-
Các tài li u trên cho th y m i quan h thân tình gi a Bác H và c Phan ngay t trong nư c và s g n bó gi a hai v trong nh ng năm ñ u
Ngư i tham gia ho t ñ ng cách m ng.


NI M HY V NG CU I ð I C A PHAN CHU TRINH


Phan Châu Trinh là nhà yêu nư c l n c a Vi t Nam ñ u th k XX. V tu i tác, Phan Châu Trinh là b c cha chú c a Nguy n Ái Qu c. M c dù
gi a hai ngư i có s khác nhau v phương pháp c u nư c, nhưng ñ i v i Phan Châu Trinh, Nguy n Ái Qu c luôn m t lòng tôn kính. Trong
th i gian c hai ngư i cùng s ng châu Âu, Phan Châu Trinh Pháp; Nguy n Ái Qu c ñã có m t s l n vi t thư g i c Phan trong th i gian
x y ra Chi n tranh th gi i th nh t.


Sau Chi n tranh th gi i l n th nh t, Nguy n Ái Qu c v ho t ñ ng Pa-ri và ñư c c Phan Châu Trinh giúp ñ r t nhi u. Pa-ri lúc ñó
còn có lu t sư Phan Văn Trư ng. Vào tháng 11/1919, m t thám Pháp có nh n xét v ba ngư i như sau:


“ða s nh ng ngư i thông ngôn ñã nh n xét v Phan Châu Trinh là m t nhà cách m ng khôn khéo, Phan Văn Trư ng là ngư i ñã d ch tư
tư ng c a ông, còn Qu c thì là m t nhà nho c ng s c a hai ngư i trên, ít ai bi t”.


Sau Chi n tranh th gi i l n th nh t, ñ i s ng Pháp r t khó khăn, v t v . Phan Châu Trinh lúc y ñã thành th o ngh th ch a nh. M i
tháng C ki m ñư c ñ 100 quan, nên ñã giúp ñ Nguy n Ái Qu c.


Nguy n Ái Qu c ñư c Khánh Ký và c Phan Châu Trinh tr giúp ñ sinh s ng. Nhi u m t báo ñã g i v cho B Thu c ñ a Pháp cho bi t:


“ Qu c nhà c a Phan Văn Trư ng. Sinh s ng thì do Khánh Ký và Phan Châu Trinh c p dư ng, m i tháng không quá 500 Francs”.


Pa-ri, Nguy n Ái Qu c có tham gia vào vi c chuyên ch a nh t i xư ng ch a nh c a Phan Châu Trinh ñ có thêm ti n tiêu dùng.


Ngoài vi c giúp ñ nói trên, trong th i gian ñ u, c Phan Châu Trinh còn giúp ñ Nguy n Ái Qu c làm quen v i nh ng ngư i b n Pháp.


Tài li u thư kh cho bi t, nh ng ngư i b n Pháp có c m tình v i Phan Châu Trinh thì cũng tr thành b n c a Nguy n Ái Qu c. C Phan Châu
Trinh ñã gi i thi u nh ng ngư i Pháp mà C bi t ch c ch n có c m tình v i Vi t Nam ñ nh ng ngư i này có th giúp ñ Nguy n Ái Qu c
như Giu-lét Ru, Ma-rin Ma-tel, nhà báo Bác-buýt.


Bác-buýt là ngư i ñã v n ñ ng H i Nhân quy n ñ c u Phan Châu Trinh thoát án t hình sau v ch ng thu 1908.


Ru là nhà Vi t Nam h c, vào năm 1914, khi c Phan Châu Trinh b b t ñã v n ñ ng ráo ri t, tìm cách ch ng minh c Phan Châu Trinh vô t i.


Ma-tel t ng ch ng ñ i chính sách hà l m, ñ c ác c a th c dân Pháp ðông Dương.


Nh c Phan Châu Trinh gi i thi u, Nguy n Ái Qu c ñã tr thành b n c a nh ng ngư i nói trên.


Cùng có nhi t tình yêu nư c, cùng có trách nhi m ñ i v i nhân dân nhưng phương pháp cách m ng c a Nguy n Ái Qu c và c Phan Châu
Trinh lúc ñ u không hoàn toàn gi ng nhau. C Phan Châu Trinh mu n gi cương v c a mình là m t nhà chí sĩ yêu nư c không ñ ng phái…
còn Nguy n Ái Qu c thì ñ n v i h c thuy t Mác-Lênin. Và sau nhi u th t b i, khi ñã c m th y mình b t c p v i th i th , trong m t b c thư
ñ ngày 18/2/1922 g i t Mác-xây cho Nguy n Ái Qu c Pa-ri, c Phan Châu Trinh ñã chân thành b c b ch: Tôi t ví thân tôi như con ng a
già h t nư c ki u, phi nư c t . Thân tôi t a như chim l ng, cá ch u. V l i, cây già thì gió d lay, ngư i già thì trí d l n. C nh tôi như hoa
s p tàn, hi m vì qu c phá gia vong, mà hơi tàn cũng ph i gào cho h , may ra có t nh gi c h n mê…


Và cu i thư, c Phan Châu Trinh vui m ng vi t r ng Nguy n Ái Qu c “như cây ñương l c, ngh l c có th a, dày công h c hành, lý thuy t
tinh thông”. C Phan Châu Trinh tin r ng “không bao lâu n a cái ch nghĩa Anh tôn th (ý chí ch nghĩa Mác – Lênin) s thâm căn c ñ
(sâu r b n g c) trong ñám dân tình chí sĩ nư c ta”.


Năm 1925, c Phan Châu Trinh v nư c và s m qua ñ i vào năm 1926. Trong th i gian ñó, nh ng ñánh giá và ni m tin ñ i v i Nguy n Ái
Qu c c a Phan Châu Trinh v n nguyên v n. C Phan th l v i các ñ ng chí c a mình như Lê Văn Huân, Huỳnh Thúc Kháng trư c khi C qua
ñ i r ng “S nghi p ñ c l p nư c nhà trông c y vào Nguy n Ái Qu c”. Câu nói này cũng ñư c nh c l i v i l p ngư i cách m ng tr như Tr n
Huy Li u, Tôn Quang Phi t… khi tìm ñ n h i C v
v n m nh c a ñ t nư c.


Trong m i trư ng h p, thái ñ tôn kính c a Nguy n
Ái Qu c ñ i v i c Phan Châu Trinh là ñi u d hi u.
ðám tang c Phan Châu Trinh năm 1926
Trong tác ph m Nh ng m u chuy n v ñ i ho t
ñ ng c a H Ch t ch, Tr n Dân Tiên cho bi t tình
c m c a Nguy n T t Thành ñ i v i c Phan Châu
Trinh, khi Anh vui m ng vi t thư cho b n bè: “Tôi
ñã g p nhà ái qu c Phan Châu Trinh”. Sau này, khi
ñã tr thành Ch t ch nư c, Ch t ch H Chí Minh –
nh l i c Phan, Ngư i vi t: “C Phan Châu Trinh
m trư ng h c, bí m t truy n bá ch nghĩa yêu
nư c và công kích b n c m quy n Pháp. Vì v y, C
b k t án t hình, nhưng ñư c H i Nhân quy n Pa-ri
c u”.


Tình c m c a Nguy n Ái Qu c ñ i v i c Phan Châu
Trinh r t sâu s c khi C qua ñ i (1926). Nguy n Ái
Qu c trân tr ng ñúng m c tinh th n yêu nư c c a
c Phan Châu Trinh, ñánh giá cao nh hư ng c a
C ñ i v i phong trào cách m ng c a ñ t nư c.
Nguy n Ái Qu c vi t : “Nhà chí sĩ Phan Châu Trinh,
m t ngư i thu c phái qu c gia khác v a qua ñ i. 30.000 ngư i An Nam kh p x Nam Kỳ ñã làm l an táng theo qu c l và kh p nư c ñã
B MÔN CHÍNH TR : TRƯ NG ĐH KTKTCN -CNT-
t ch c l truy ñi u nhà chí sĩ. Ch trong vòng vài ba ngày, m t cu c l c quyên ñã thu ñư c 100.000 ñ ng. T t c h c sinh, sinh viên ñ u ñ
tang C .


Trư c phong trào yêu nư c c a toàn dân, b n th c dân Pháp s hãi, b t ñ u ph n công l i. Chúng c m h c sinh ñ tang và t ch c l c
quyên. Chúng c m t ch c l truy ñi u, v.v… ñ ph n ñ i l i, h c sinh ñã bãi khóa…”.


tác ph m Báo cáo g i Qu c t C ng s n v phong trào cách m ng An Nam, Nguy n Ái Qu c nh c l i phong trào c nư c ñ tang c
Phan Châu Trinh.


“Năm 1926, có m t s th c t nh trong toàn qu c ti p theo sau cái ch t c a m t nhà qu c gia ch nghĩa già – Phan Châu Trinh. Kh p trong
nư c ñ u t ch c l truy ñi u. Ch “ch nghĩa qu c gia” t ñó ñư c nói và vi t m t cách công khai. Nh ng giáo viên Pháp tìm cách ngăn
c m h c sinh tham gia các cu c mít-tinh ñó. Nam n h c sinh nhi u trư ng, ñ c bi t là Sài Gòn là nơi t ch c ñám tang, ñã tuyên b bãi
khóa. 20.000 ngư i ñi theo linh c u, mang bi u ng vi t nh ng kh u hi u có tính ch t qu c gia ch nghĩa. Ngư i An Nam chưa h ñư c
ch ng ki n m t vi c to l n như v y bao gi trong l ch s .

(*) Cð.: Cu ng ñi t: ngư i cháu hăng say

(theo “117 CHUY N K V T M GƯƠNG ð O ð C H CHÍ MINH”
– Ban Tuyên giáo Trung ương)


B n yêu sách c a nhân dân An Nam g i h i ngh Véc-xây
26/12/2008 GMT+7
Tháng 6 năm 1919, nghe tin các ñoàn ñ i bi u mư i m y nư c ð ng minh chi n th ng h p Véc-xây cách th ñô Paris 14 ki-
lô-mét, Nguy n T t Thành bàn v i nhà yêu nư c Phan Châu Trinh và lu t sư, ti n sĩ Phan Văn Trư ng vi t b n “Yêu sách c a
nhân dân An Nam” g i H i ngh Véc-xây.




Nhà yêu nư c h Phan tr nh tr ng nói:


- B y ñi u yêu sách mà anh Thành nêu ra, theo tôi th t là xác ñáng và
ñúng như b n mình thư ng trao ñ i v i nhau. Chú Trư ng xem nên có thêm
ñi u gì không?


- Tôi th y th là t t… Th xem còn v n ñ gì v quy n c a nhân dân ta
c n ñòi… - Văn Trư ng nói và gõ nh vào trán mình theo thói quen c a ông
khi c n suy tính m t ñi u gì.


- Thưa hai bác – T t Thành lên ti ng – Hôm trư c cháu phác th o ra 7
ñi u yêu sách ñưa hai bác xem, nhưng ñêm hôm qua cháu m i n y thêm m t
ý. Cháu th y r ng ðông Dương, b n quan l i ch d a vào các s c l nh c a
tên toàn quy n ñ cai tr dân ta mà không h có lu t. Cháu mu n ñưa thêm
m t yêu sách n a: “Thay th ch ñ s c l nh b ng ch ñ lu t pháp”.


- ðúng! ðúng! Lu t sư h Phan sôi n i hư ng ng. Mu n cho dân ta có t
do thì ph i ñòi h cai tr theo lu t pháp!


- Tôi cũng tán ñ ng! Phan Châu Trinh nói như k t lu n bu i g p m t. Bây
gi ta làm th nào ñ chuy n b n Yêu sách t i H i ngh Véc-xây ñây!


T t Thành:


- Thưa bác, cháu nghĩ r ng ph i nh bác Phan Văn Trư ng vi t ngay ra
b ng ti ng Pháp thì m i k p.
Năm 1911, thanh niên Nguy n T t Thành
ra ñi tìm ñư ng c u nư c Hai ngày sau, Nguy n T t Thành ñã ng i bên lu t sư Phan Văn Trư ng,
trư c b n “Yêu sách c a nhân dân Vi t Nam” v a th o xong b ng ch Pháp.


- Chúng ta s ñ ng tên dư i b n yêu sách này như th nào ñây? Bác ñ ng tên nhé. Nguy n T t Thành nêu ý ki n.


- Không! Phan Văn Trư ng ñáp – b n Yêu sách này tuy là tôi ch p bút vi t ra b ng ti ng Pháp. Nhưng tôi ph i vi t ch vì anh chưa thông
th o Pháp văn mà thôi, ch sáng ki n l n lao này c a anh, và h u h t ý ki n nêu ra trong b n Yêu sách cũng là c a anh.


- Thưa bác, sáng ki n c a cháu cũng ch là ph n ánh nguy n v ng chung c a nh ng ngư i yêu nư c ch có ph i c a riêng cháu ñâu. Bác
là m t nhân v t có danh ti ng, bà con Vi t ki u trên ñ t Pháp ñ u bi t bác là m t lu t sư yêu nư c dám bênh v c công lý, che ch cho bà
con. Bác ñ ng tên cho b n yêu sách này thì giá tr c a nó càng cao, nh hư ng c a nó càng r ng.


- Không! Không th ñư c! Tôi tuy có chút danh v ng hơn anh ngày nay, nhưng cái tâm, cái chí c a anh còn l n hơn tôi nhi u. V l i v
nguyên t c, ngư i trí th c không ñư c phép l y công ngư i khác làm công c a mình: “Cái gì c a Xê-da thì ph i tr l i cho Xê-da”. ðó m i là
l ph i. Ch ng nh ng tôi không th ñ ng tên, mà bác Hy Mã Phan Châu Trinh cũng không nên ñ ng tên.


Cu c trao ñ i gi a hai nhà yêu nư c ñi t i k t lu n dùng m t cái tên gì tiêu bi u cho nguy n v ng chung c a nhân dân, nhưng ph i là m t
tên cá nhân thì tính ch t pháp nhân c a văn b n m i có giá tr . Cu i cùng anh Nguy n quy t ñ nh t mình ñ ng mũi ch u sào v i cái tên
chung cho t m lòng c a m i ngư i. Anh ký:
B MÔN CHÍNH TR : TRƯ NG ĐH KTKTCN -CNT-
Thay m t cho nh ng ngư i yêu nư c Vi t Nam
Nguy n Ái Qu c

Ngay bu i chi u hôm y, sau khi b n Yêu sách ñư c g i ñi, anh Nguy n r i kh i nhà s 8 ñư ng Vi-la ñê Gô-bơ-lanh, nơi anh v n v i
lu t sư Phan Văn Trư ng. Anh s ng bí m t, ñ phòng s truy lùng ráo ri t c a b n m t thám B Thu c ñ a Pháp.


Vào bu i sáng s m có ngư i ñ n b m chuông căn nhà s 6, ph ðô-bi-nhi. ðây là nhà c a Giuyn Căm-bông, ñ i s cũ c a Pháp ð c,
hi n là thành viên c a ñoàn ñ i bi u Pháp ñi d H i ngh Véc-xây. Giơ-nơ-vi-e-vơ Ta-bu-i, cô cháu gái tr c a Căm-bông ra m c a. Sau này
cô là m t nhà báo n i ti ng, nhưng lúc b y gi cô là thư ký c a c u cô. Ngư i b m chuông là m t thanh niên châu Á, m nh kh nh, có khuôn
m t c i m , d m n, ñôi m t to, sáng long lanh. Anh l ch s chào cô và nói b ng th ti ng Pháp không sõi:


- Tôi mu n trao cho ngài ñ i s Căm-bông m t văn ki n.


- Giơ-nơ-vi-e-vơ m i khách ñ n s m vào nhà r i ra hi u cho khách ng i xu ng c nh chi c bàn dài ch m tr theo ki u ñ ch . Chi c bàn
này hi n nay v n kê trong phòng khách gia ñình Ta-bu-i. Cô gái h i ngư i thanh niên này là ai?


- Thưa cô, tôi là Nguy n Ái Qu c, tôi mu n g p ngài Căm-bông.


Chàng thanh niên l y ra m t cu n gi y bu c b ng dây m nh. Anh m ra và trao cho cô gái.


- Tôi ñ n ñây ñ trao cho ngài ñ i s “b n tr n tình” c a nhân dân ðông Dương.


Có th th y ngay là nh ng t gi y trong cu n gi y vi t b ng m t th ch r t ñ p. T ñ u tiên là b c thư g i cho ch nhà:


Thưa ngài ñ i s Căm-bông, ñ i di n toàn quy n c a nư c Pháp t i H i ngh Véc-xây. Tôi là ngư i ñ i di n cho nhân dân ðông Dương.
Chúng tôi là m t dân t c ch m phát tri n, chúng tôi ñã ñư c bi t th nào là n n văn minh c a nư c Ngài…”.


Tài li u mà ngư i thanh niên châu Á mang ñ n có tên là “B n yêu sách c a nhân dân An Nam”. B n Yêu sách vi t:


“Trong khi ch ñ i nguyên t c dân t c s t lĩnh v c lý tư ng chuy n vào lĩnh v c hi n th c do ch quy n t quy t thiêng liêng c a các
dân t c ñư c th a nh n th c s , nhân dân An Nam trư c kia, nay là x ðông-Pháp, xin trình bày v i các quý Chính ph ð ng minh nói
chung và v i Chính ph Pháp ñáng kính nói riêng nh ng yêu sách khiêm t n sau ñây:


1. T ng ân xá cho nh ng ngư i b n x b án tù chính tr ;
2. C i cách n n pháp lý ðông Dương b ng cách cho ngư i b n x cũng ñư c quy n hư ng nh ng ñ m b o v m t pháp lu t như
ngư i Âu châu; xóa b hoàn toàn các tòa án ñ c bi t dùng làm công c ñ kh ng b và áp b c b ph n trung th c nh t trong
nhân dân An Nam;
3. T do báo chí và t do ngôn lu n;
4. T do l p h i và h i h p;
5. T do cư trú nư c ngoài và t do xu t dương;
6. T do h c t p, thành l p các trư ng k thu t và chuyên nghi p t t c các t nh cho ngư i b n x ;
7. Thay th ch ñ ra s c l nh b ng ch ñ ra các ñ o lu t;
8. ðoàn ñ i bi u thư ng tr c c a ngư i b n x , do ngư i b n x b u ra, t i Ngh vi n Pháp ñ giúp cho Ngh vi n bi t ñư c nh ng
nguy n v ng c a ngư i b n x .


Vài ngày sau, các ñoàn ñ i bi u khác tham gia H i ngh và nhi u ngh sĩ Pháp cũng nh n ñư c b n yêu sách tương t như v y. Kèm theo
b n yêu sách có b c thư ng n:


“Thưa ngài! Nhân d p chi n th ng c a ð ng minh, chúng tôi xin m n phép g i ñ n Ngài kèm theo ñây b n ghi nh ng yêu sách c a nhân
dân An Nam. Tin tư ng s ñ lư ng cao c c a Ngài, chúng tôi mong Ngài ng h b n yêu sách này trư c nh ng ngư i có th m quy n.


Thay m t nhóm nh ng ngư i An Nam yêu nư c: Nguy n Ái Qu c”.


Ngư i ta nhi u l n b t g p ngư i thanh niên Vi t Nam kiên trì này v i t p gi y t c p dư i nách t i các hành lang n ào, mù m t khói
thu c c a các ban biên t p báo Pa-ri, trong các gian phòng ch t ch i do các công ñoàn và ñ ng Xã h i thuê ñ t ch c các cu c h p và mít
tinh.




anh Văn Ba ph b p trên tàu
B MÔN CHÍNH TR : TRƯ NG ĐH KTKTCN -CNT-
Lu-i Ác-nu, Trư ng ban ðông Dương c a S M t thám Pháp, sau này là Chánh m t thám
Pháp ðông Dương, nhún vai khi nghe báo cáo v ho t ñ ng c a m t ngư i nào ñó tên là
năm 1911
Nguy n Ái Qu c và v n i dung m t “tài li u ch ng Pháp” ñang ñư c ngư i ñó phân phát kh p
nơi. Do ngh nghi p ñòi h i, Ác-nu h u như bi t r t rõ m i ngư i An Nam kh nghi s ng Pa-ri, ñư c báo cáo t m v bư c ñi c a “nh ng
k ch mưu gây b t an” t ðông Dương sang. M t trong nh ng ngư i ñó là Phan Châu Trinh, m m t hi u nh và th c t ñã ng ng ho t
ñ ng chính tr . V l i, hành ñ ng “khiêu khích” như v y v n không ph i là Phan Châu Trinh, vì ông lúc nào cũng có thái ñ kính n nư c
Pháp. M t ngư i khác là lu t sư Phan Văn Trư ng, cũng s ng Pa-ri, ñư c coi là m t nhà mác-xít, nhưng ch là ngư i d ch sách báo chính tr
ra ti ng Vi t và không bao gi tham gia làm nh ng vi c như v y. Ch còn m t ngư i duy nh t trong s nh ng nhân v t quan bi t cũ c a S
M t thám dám c gan làm vi c này là Phan B i Châu. Nhưng Ác-nu bi t ch c ch n Phan B i Châu ñang m t nơi nào ñó t i mi n Nam Trung
Qu c, hơn n a, m i ñây ông ta có cho ñăng m t bài báo, l I l r t ôn hòa có l i cho ch trương h p tác Pháp-Vi t.


C Ác-nu k có con m t cú v , nhòm ngó kh p nơi, th m chí c nh ng ngư i b n g n gũi c a ngư i yêu nư c tr tu i ñã c gan c t lên
ti ng nói b o v nhân dân b áp b c c a mình ngay gi a trái tim c a b n ñ qu c Pháp cũng không bi t ñư c và cũng không th ng vào lúc
ñó r ng, Nguy n Ái Qu c – tác gi b n Yêu sách, anh Văn Ba, ngư i ph b p trên tàu bi n, ngư i con trai quan Phó b ng duy nh t làng
Sen, c u bé ham hi u bi t Nguy n T t Thành – cũng ch là m t ngư i mà thôi.


(theo “117 CHUY N K V T M GƯƠNG ð O ð C H CHÍ MINH”
– Ban Tuyên giáo Trung ương)
B MÔN CHÍNH TR : TRƯ NG ĐH KTKTCN -CNT-
“Con ñư ng d n tôi ñ n ch nghĩa Lênin"
26/12/2008 GMT+7
Ngay sau chi n tranh th gi i l n th nh t, tôi làm thuê Pa-ri, khi thì làm cho m t c a hàng phóng ñ i nh, khi thì v “ñ
c m ngh Trung Hoa” (do m t xư ng c a ngư i Pháp làm ra!). H ñó, tôi thư ng r i truy n ñơn t cáo t i ác b n th c dân
Pháp Vi t Nam.




Lúc b y gi , tôi ng h Cách m ng tháng Mư i ch là theo c m tính t nhiên. Tôi chưa hi u h t
t m quan tr ng l ch s c a nó. Tôi kính yêu Lênin vì Lênin là m t ngư i yêu nư c vĩ ñ i ñã gi i
phóng ñ ng bào mình; trư c ñó, tôi chưa h ñ c m t quy n sách nào c a Lênin vi t.


Tôi tham gia ð ng Xã h i Pháp ch ng qua là vì các “ông bà” y - h i ñó tôi g i các ñ ng chí
c a tôi như th - ñã t ñ ng tình v i tôi, v i cu c ñ u tranh c a các dân t c b áp b c. Còn như
ñ ng là gì, công ñoàn là gì, ch nghĩa xã h i và ch nghĩa c ng s n là gì, thì tôi chưa hi u.


H i y, trong các chi b ð ng Xã h i, ngư i ta bàn cãi sôi n i v v n ñ có nên l i trong
Qu c t th hai, hay là nên t ch c m t Qu c t hai rư i, ho c tham gia Qu c t th ba c a
Lênin? Tôi d r t ñ u các cu c h p m t tu n hai ho c ba l n. Tôi chăm chú nghe nh ng ngư i
phát bi u ý ki n. Lúc ñ u, tôi không hi u ñư c h t. T i sao ngư i ta bàn cãi hăng như v y? V i
Qu c t th hai, ho c th hai rư i, hay th ba, thì ngư i ta cũng ñ u làm ñư c cách m ng c ,
sao l i ph i cãi nhau? Và còn Qu c t th nh t n a, ngư i ta ñã làm gì v i nó r i?




Lênin và nh ng ngày ñ u
cách m ng




Các ð ng viên ð ng xã h i Pháp tu n hành ng h
qu c t th III v i kh u l nh
VÔ S N T T C CÁC NƯ C LIÊN HI P L I !.

ði u mà tôi mu n bi t hơn c - và cũng chính là ñi u mà ngư i ta không th o lu n trong cu c h p là: v y thì cái qu c t nào bênh v c
nhân dân các nư c thu c ñ a?


Trong m t cu c h p, tôi ñã nêu câu h i y lên, câu h i quan tr ng nh t ñ i v i tôi. Có m y ñ ng chí ñã tr l i: ðó là Qu c t th ba, ch
không ph i Qu c t th hai. Và m t ñ ng chí ñã ñưa cho tôi ñ c Lu n cương c a Lênin v các v n ñ dân t c và thu c ñ a ñăng trên báo
Nhân ñ o.


Trong Lu n cương y, có nh ng ch chính tr khó hi u. Nhưng c ñ c ñi ñ c l i nhi u l n, cu i cùng tôi cũng hi u ñư c ph n chính. Lu n
cương c a Lênin làm cho tôi r t c m ñ ng, ph n kh i, sáng t , tin tư ng bi t bao! Tôi vui m ng ñ n phát khóc lên. Ng i m t mình trong
bu ng mà tôi nói to lên như ñang nói trư c qu n chúng ñông ñ o: “H i ñ ng bào b ñày ñ a ñau kh ! ðây là cái c n thi t cho chúng ta, ñây
là con ñư ng gi i phóng chúng ta!”.


T ñó tôi hoàn toàn tin theo Lênin, tin theo Qu c t th ba.


Trư c kia, trong các cu c h p chi b , tôi ch ng i nghe ngư i ta nói; tôi c m th y ngư i nào cũng có lý c , tôi không phân bi t ñư c ai
ñúng ai sai. Nhưng t ñó tôi cũng xông vào nh ng cu c tranh lu n. Tôi tham gia th o lu n sôi n i. M c dù chưa bi t ñ ti ng Pháp ñ nói
h t ý nghĩ c a mình, tôi v n ñ p m nh nh ng l i l ch ng l i Lênin, ch ng l i Qu c t th ba. Lý l duy nh t c a tôi là: N u ñ ng chí không
lên án ch nghĩa th c dân, n u ñ ng chí không bênh v c các dân t c thu c ñ a thì ñ ng chí làm cách m ng gì?
B MÔN CHÍNH TR : TRƯ NG ĐH KTKTCN -CNT-
Không ch tham gia các cu c h p c a chi b mà thôi, tôi còn ñ n các chi b
khác ñ bênh v c l p trư ng “c a tôi”. ñây, tôi c n nh c thêm r ng các
ñ ng chí Mác-xen Ca sanh, Vay-ăng Cu-tuya-ri-ê, Mông-mút-xô và nhi u ñ ng
chí khác ñã giúp ñ tôi hi u bi t thêm. Cu i cùng ð i h i thành ph Tua, tôi
cùng các ñ ng chí y bi u quy t tán thành tham gia Qu c t th ba.


Lúc ñ u, chính là ch nghĩa yêu nư c, ch chưa ph i ch nghĩa c ng s n ñã
ñưa tôi tin theo Lênin, tin theo Qu c t th ba. T ng bư c m t, trong cu c
ñ u tranh, v a nghiên c u lý lu n Mác-Lênin, v a làm công tác th c t , d n
tôi hi u ñư c r ng ch có ch nghĩa xã h i, ch nghĩa c ng s n m i gi i phóng
ñư c các dân t c b áp b c và nh ng ngư i lao ñ ng trên th gi i kh i ách nô
l .


nư c ta và Trung Qu c cũng v y, có câu chuy n ñ i xưa v cái “c m
nang” ñ y phép l th n tình. Khi ngư i ta g p nh ng khó khăn l n, ngư i ta
m c m nang ra, thì th y ngay các gi i pháp. Ch nghĩa Lênin ñ i v i chúng Nguy n Ái Qu c v i m t s ð i bi u
ta, nh ng ngư i cách m ng và nhân dân Vi t Nam, không nh ng là cái “c m
nang” th n kỳ, không nh ng là cái kim ch nam, mà còn là m t tr i soi sáng ð i h i V Qu c t C ng s n năm
con ñư ng chúng ta ñi t i th ng l i cu i cùng, ñi t i ch nghĩa xã h i và ch 1924
nghĩa c ng s n.


(theo “117 CHUY N K V T M GƯƠNG ð O ð C H CHÍ MINH”
– Ban Tuyên giáo Trung ương)
Đề thi vào lớp 10 môn Toán |  Đáp án đề thi tốt nghiệp |  Đề thi Đại học |  Đề thi thử đại học môn Hóa |  Mẫu đơn xin việc |  Bài tiểu luận mẫu |  Ôn thi cao học 2014 |  Nghiên cứu khoa học |  Lập kế hoạch kinh doanh |  Bảng cân đối kế toán |  Đề thi chứng chỉ Tin học |  Tư tưởng Hồ Chí Minh |  Đề thi chứng chỉ Tiếng anh
Theo dõi chúng tôi
Đồng bộ tài khoản